Industrie & Utility editie 3 van 2026 by Jetvertising b.v.

Slimme software speciaal voor smeertechnisch onderhoud

Expertartikel: De wereld achter het begrip

Jaargang 4 | Editie 3 | september 2026

Industrie rie & Util Utility

Vakbeurs Industrial Heat & Power

Vervanging van PFAShoudend blusschuim vereist ketensamenwerking

Straal- en coatingtechnologie als basis voor kwaliteit en voorspelbare prestaties 1

SAPA STRATEGIC ASSET PORTFOLIO ANALYSIS

Wat is uw CAPEX strategie tegen veroudering? Doordat onze assets verouderen, groeit de behoefte om te vervangen. Door een onstabiele economie is er echter minder CAPEX budget beschikbaar. Dit dwingt ons om keuzes te maken. Welke projecten kunnen we uitvoeren en welke niet? :HONH YHUYDQJLQJHQ OHYHUHQ GH PHHVWH HFRQRPLVFKH ZDDUGH YRRU KHW EHGULMI" (Q ZDW ]LMQ GH ULVLFR·V DFKWHU SURMHFWHQ GLH QLHW ZRUGHQ RSJHSDNW" Binnen de bewezen VDMXL PHWKRGRORJLH KHHIW 0DLQQRYDWLRQ GH 6$3$ DDQSDN RQWZLNNHOG DOV HHQ DQWZRRUG RS GLW GLOHPPD 'H 6WUDWHJLF $VVHW 3RUWIROLR $QDO\VLV KHOSW GH MXLVWH &$3(; EHVOLVVLQJHQ WH QHPHQ RS EDVLV YDQ verschillende verouderingsvormen, kritikaliteit en business impact 'RRU RS ZDDUGH HQ RS ULVLFR WH VWXUHQ ZRUGW KHW PD[LPDOH XLW KHW &$3(; EXGJHW JHKDDOG Voor meer informatie mainnovation.com/nl/SAPA 2

jaargang 2026

CELEBRATING 25 YEARS OF VDM

Inhoud 22 Vervanging van PFAS- houdend blusschuim vereist ketensamenwerkings 22

26 Slimme software speciaal voor

smeertechnisch onderhoud

29 Solids Antwerpen brengt technologie en praktijkkennis voor betrouwbare bulkprocessen samen

30 Expertartikel: De wereld achter het begrip

36 Straal- en coatingtechnologie als basis voor kwaliteit en voorspelbare prestaties

38 Vakbeurs Industrial Heat & Power

Industrie rie & Util Utility Industrie & Utility is een print en online uitgave van Jetvertising b.v. onder redactie van Nederlandse Bouw Documentatie, De HandelsCourant en De Industriële Databank. Uitgever Jetvertising b.v. Tiendweg 12 2671 SB Naaldwijk Tel. +31 (0)70 - 399 00 00 directie@jetvertising.nl

5 35 48 50

Redactie Gebouwde omgeving Nederlandse Bouw Documentatie (NBDOnline) Industrie De HandelsCourant De Industriële Databank (DID-Online) Contact redactie@jetvertising.nl

Nieuws Opinie Preferred Partners Agenda Vormgeving Wim Rossen 0653374228 Advertenties Jetvertising b.v. Tiendweg 12 2671 SB Naaldwijk Tel. +31 (0)70 - 399 00 00 rob@jetvertising.nl

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, gekopieerd of hergebruikt zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever.

Grip op smeertechnisch onderhoud

Van smeerschema naar slimme smeerstrategie Een vergeten smeerpunt, een verkeerd smeermiddel of een gemist interval lĳkt klein, maar de gevolgen voor betrouwbaarheid, beschikbaarheid en productie kunnen groot zĳn. Met S)MAXX krĳg je inzicht en structuur in het beheer van smeerpunten, smeermiddelen en onderhoudsactiviteiten. Geen vervanging van bestaande onderhoudssoftware, maar een praktische aanvulling die zorgt voor controle en consistentie in de uitvoering. Ontvang automatisch meldingen over wanneer actie nodig is, wat er moet gebeuren en waar optimalisatie mogelĳk is. Scan de QR-code & ontdek S)MAXX Ontdek wat S)MAXX voor jouw organisatie kan betekenen en vraag direct een gratis demo aan.

Want effectief smeertechnisch onderhoud begint met overzicht. Met S)MAXX worden onderhoudstaken inzichtelĳk en beheersbaar en vormen ze een integraal onderdeel van het dagelĳkse onderhoudsproces. Van problemen oplossen naar problemen voorkomen.

Lubrication Kennis 4

Producten

Diensten

jaargang 2026 Nederland +31 (0)294 494 494 • België +32 (0)53 76 76 00 • info@vanmeeuwen.com • www.vanmeeuwen.com

Nieuws

Avantium klaar voor opstart FDCA-fabriek &[FSYNZR MJJKY IJ UZWN‫ܪ‬HFYNJ ZSNY van de FDCA Flagship Plant in Delfzijl in gebruik genomen. Daarmee zijn alle belangrijke procesonderdelen van de fabriek operationeel. Het bedrijf maakt zich nu op voor de eerste produc tie van FDCA. )J NSLJGWZNPSFRJ [FS IJ UZWN‫ܪ‬HFtie-unit volgt op het opstarten van de utiliteitensystemen en de oxidatie- en suikerdehydratiesecties. Daarmee zijn alle belangrijke onderdelen van het productieproces in bedrijf gesteld. De volgende stap is de productie van de eerste batches FDCA (furandicarbonzuur), een grondstof voor onder meer de biobased kunststof PEF. Avantium verwacht de eerste klanten eind dit jaar te kunnen beleveren. Die planning is wel afhankelijk van het verdere verloop van de opstart en de UWTIZHYP\FQN‫ܪ‬HFYNJ

VDL ziet forse groei in hightech en defensie VDL is goed voorgesorteerd in diverse groeimarkten: hightech, infratech, foodtech, energy en defensie. De orderportefeuille is fors gestegen. Voor het tweede halfjaar van 2026 wordt verwacht dat de groei verder wordt doorgezet. Na de eerste zes maanden van 2026 bedraagt de gecombineerde omzet 2,077 miljard euro, een stijging van 3 procent ten opzichte van 2025. Bij Eindproducten is de groei duidelijk zichtbaar. De omzet steeg met 33 procent van 444 naar 591 miljoen euro. Vooral activiteiten op het gebied van food, energie en defensie droegen daaraan bij. De orderportefeuille van deze divisie bedraagt 614 miljoen euro. Binnen VDL neemt defensie bovendien een steeds grotere plaats in. Op het voormalige Nedcar-terrein in Born ontwikkelt het concern een defensiecluster. Daar produceert VDL onder meer drones, batte-

rijpakketten voor drones en voertuigen en onbemande voertuigen. VDL werkt samen met het ministerie van Defensie. Doel is om de productiecapaciteit voor defensiematerieel in Nederland en Europa op te schalen. Daarmee speelt het concern in op de toenemende vraag naar Europese productiecapaciteit en versterking van de defensie-industrie. De combinatie van een groeiende orderportefeuille en de positie in verschillende groeimarkten geeft VDL naar eigen zeggen een goede uitgangspositie voor de tweede helft van 2026.

FOCUS OP EERSTE PRODUCTIE Volgens Hero de Jager, interim-COO van Avantium, is de ingebruikname van de verschillende procesonderdelen een belangrijke mijlpaal. “Nu de ingebruikname van alle belangrijke procesonderdelen is afgerond, verschuift onze focus naar de productie van de eerste batches FDCA”, zegt hij. “Wij blijven ons inzetten voor een veilige en succesvolle opstart van de fabriek en voor het starten van commerciële leveringen onder onze bestaande afnameovereenkomsten, zoals gepland.” De fabriek in Delfzijl is bedoeld voor de grootschalige productie van FDCA op basis van Avantiums YXY Technology. Met de opstart komt de commerciële toepassing van deze technologie een nieuwe fase binnen. Foto: door Avantium

Geen kastje. Geen muur. De leverancier verwijst door naar de producent. En die verwijst je door naar een installateur. Die op z’n beurt zegt dat je bij de leverancier moet zijn. Dit gebeurt niet bij ons. Wij hebben onze eigen vakmensen en adviseurs. Als een klant al wordt doorverbonden, dan is het gewoon met een collega. Verder. Vloeiend van A tot Z. verderliquids.nl 6

jaargang 2026

Nieuws

Photanol zet volgende stap naar zonlichtgedreven reactoren Photanol heeft sinds de herstart van zijn pilot meerdere succesvol le opstartruns uitgevoerd met hectoliterreactoren. Daarbij richt het bedrijf zich niet alleen op het verhogen van de productie, maar vooral op een stabiel en schoon proces. Uit de analyses blijkt dat tijdens alle runs uitsluitend de gewenste cyanobacteriestam aanwezig was. Om het risico op besmetting verder te beperken, kleden medewerkers zich sinds de herstart om voordat ze de reactorruimtes betreden. Volgens plant manager Pierre Hakkesteegt heeft die relatief eenvoudige maatregel ook invloed op de manier van werken. “Het omkleden lijkt een eenvoudige maatregel, maar je stapt bewuster de reactorruimte binnen en werkt ook zorgvuldiger”, zegt hij. De aanpak heeft daarnaast een praktisch voordeel. Tussen twee runs zijn minder ingrijpende reinigingsstappen nodig. Ook is de bedrijfsvoering betrouwbaarder geworden door de aan- en afvoer van vloeistofstromen te verbeteren.

ZONLICHT ALS NIEUWE FACTOR Een belangrijke verandering in de grotere reactoren is het gebruik van natuurlijk licht. Waar Photanol eerder voornamelijk met kunstmatige verlichting werkte, wordt nu zonlicht ingezet als energiebron voor het proces. Dat brengt wel een nieuwe uitdaging met zich mee. De intensiteit van zonlicht varieert immers gedurende de dag en is afhankelijk van de weersomstandigheden. VAN PILOT NAAR VERDERE OPSCHALING Sinds de herstart heeft Photanol geen besmettingen vastgesteld. Ook de eerste productmetingen liggen

volgens het bedrijf in lijn met de verwachtingen. De ervaringen uit de pilot worden ondertussen gekoppeld aan de verdere procesontwikkeling. Achter de schermen werkt Photanol inmiddels aan de volgende ontwikkelstappen. Daarmee moet de ervaring die in de pilot wordt opgedaan de basis vormen voor verdere opschaling van de zonlichtgedreven technologie.

AI jaagt groei Nederlandse industrie aan De Nederlandse industrie blijft stevig groeien. De Nevi Inkoopma nagersindex (PMI) daalde in juli weliswaar van 55,5 naar 54,4, maar blijft daarmee ruim boven de grens van 50 die groei aangeeft. De vraag nam iets minder snel toe dan in de voorgaande maanden, maar de productie groeide in het hoogste tempo sinds februari 2022. Voor de derde maand op rij nam ook het aantal openstaande orders toe. Dat wijst erop dat industriële bedrijven moeite hebben om de snelgroeiende vraag bij te houden. Personeelstekorten spelen daarbij een belangrijke rol.

AI ALS GROEIMOTOR Een belangrijke aanjager van de industriële groei is de snel toenemende vraag naar datacenters en andere infrastructuur voor kunstmatige intelligentie (AI). Nederland

UWT‫ܪ‬YJJWY IFFW[FS [NF _NOS XYJWPJ UTXNYNJ in de mondiale chipketen. NederlandXJ YTJQJ[JWFSHNJWX UWT‫ܪ‬YJWJS [FS IJ_J ontwikkeling. Vooral de machine-industrie laat de afgelopen maanden een sterke groei zien. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ligt de omzet daar met dubbele cijfers boven het niveau van 2025. De sterke vraag naar AI-infrastructuur lijkt daarbij een belangrijke rol te spelen. Met ASML beschikt Nederland over een

belangrijke speler in de wereldwijde chipindustrie. Honderden Nederlandse bedrijven leveren onderdelen, systemen en diensten aan de chipmachinefabrikant. De vraag naar de nieuwste machines van ASML groeit sterk. Daarbij gaat het om systemen die gebruikmaken van extreme ZQYWF[NTQJY *:; QNYMTLWF‫ܪ‬J

Yara Sluiskil opent grootste CCS-project van Europa *ZWTUFѣX LWTTYXYJ NSIZXYWNएQJ NSXYFQQFYNJ [TTW (4ҫ FK[FSL NX TK‫ܪ‬HNJJQ geopend op de productielocatie van Yara in Sluiskil. Het project ver bindt voor het eerst de volledige grensoverschrijdende waardeketen, [FS IJ FK[FSL JS MJY YWFSXUTWY [FS (4ҫ YTY IJ UJWRFSJSYJ TUXQFL ervan (CCS). Bij de feestelijke opening waren de Noorse premier Jonas Gahr Støre, de Nederlandse minister-president Rob Jetten, Eurocommissaris voor Klimaat, Net Zero en Schone Groei Wopke Hoekstra en President en CEO van Yara International Svein Tore Holsether aanwezig. “Dit is een belangrijke dag voor Yara en voor de Europese industrie. De (4ҫ FK[FSLNSXYFQQFYNJ NS 8QZNXPNQ QFFY zien dat grootschalige verduurzaming van de industrie vandaag al mogelijk is. Nu de wereldwijde concurrentie toeneemt, moet Europa manieren vinden om de uitstoot te verminderen en tegelijkertijd industrie, werkgelegenheid en kritieke waardeketens in Europa te behouden. Dat is precies waar dit project om draait”, aldus Svein Tore Holsether, President en CEO van Yara International. Yara Sluiskil, Europa’s grootste ammoniak- en kunstmestfabriek, kan jaarQNOPX YTY YTS (4ҫ ZNY IJ FRRTniakproductie afvangen en vloeibaar maken. Voor deze hoeveelheden zijn

jaargang 2026

(4ҫ ZNYXYTTY TU JHTSTRNXHM MFFQGFWJ wijze te verminderen en tegelijkertijd productie, werkgelegenheid en waardecreatie in Europa te behouden. “Europa heeft praktische klimaatoplossingen nodig die daadwerkelijke IFFWITTW LJJS (4ҫ PTXYJS NS MJY PFIJW emissiereducties mogelijk maken en van emissiebeprijzing verschuldigd. tegelijkertijd het concurrentievermo)J (4ҫ \TWIY UJW XHMNU SFFW 3TTW\Jgen van de industrie versterken. Het gen vervoerd en daar door Northern CCS-project laat zien wat er mogelijk Lights permanent onder de zeebodem is wanneer innovatie en grensoveropgeslagen. schrijdende samenwerking samenkoOnder de juiste politieke en regelmen. Precies dit soort projecten heeft gevende randvoorwaarden zal in de Europa nodig om zijn klimaatdoelstelkomende 15 jaar naar verwachting lingen te behalen en tegelijkertijd een TSLJ[JJW RNQOTJS YTS (4ҫ \TWIJS sterkere en veerkrachtigere industriële afgevangen en opgeslagen. Daarmee basis op te bouwen”, aldus Wopke levert het project een belangrijke Hoekstra, Eurocommissaris voor Klibijdrage aan het behalen van de Euromaat, Net Zero en Schone Groei. pese klimaatdoelstellingen en aan de transformatie van de industrie. Het CCS-project is een voorbeeld van hoe grensoverschrijdende samenwerSTRATEGISCHE INVESTERING IN king binnen waardeketens de uitstoot DE INDUSTRIËLE TOEKOMST VAN van broeikasgassen door de Europese EUROPA industrie aanzienlijk kan verminderen. CCS is niet alleen een belangrijke Tegelijkertijd laat het zien hoe gedeelbouwsteen voor het behalen van de de infrastructuur de verduurzaming klimaatdoelstellingen, maar ook een van de industrie kan versnellen door belangrijke pijler onder de strategie bedrijven in heel Europa toegang te voor de Europese industrie. De techgeven tot oplossingen voor permanennologie maakt het voor energie-intenYJ (4ҫ TUXQFL sieve sectoren, zoals de kunstmest- en Foto: door Yara Sluiskil ammoniakproductie, mogelijk om hun

Nieuws

Dwangsom voor ICL terecht, maar bedrag wordt fors verlaagd De tweede last onder dwangsom voor kunstmestproducent ICL van wege een te hoge zoutzuuruitstoot is terecht opgelegd. Het bedrag van € 2,5 miljoen was echter te hoog. Dat hebben Gedeputeerde 8YFYJS [FS 3TTWI -TQQFSI GJXQTYJS SF FI[NJX [FS IJ -TTW JS &I[NJX commissie (HAC) van de provincie. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied legde ICL in maart 2026 een nieuwe last onder dwangsom op. Aanleiding waren overschrijdingen van de strengere uitstootnormen die sinds februari 2026 gelden. De dwangsom bedroeg € 2,5 miljoen, te verbeuren in twee delen van € 1,25 miljoen. ICL maakte bezwaar tegen het besluit. De HAC concludeerde in augustus dat de nieuwe dwangsom terecht was opgelegd. Wel moest volgens de commissie rekening worden gehouden met een bedrag van € 125.000 uit de eerdere dwangsom dat nog niet was verbeurd. DWANGSOM De voorgeschiedenis gaat terug naar juni 2024. Toen legde de Omgevingsdienst ICL een last onder dwangsom (LOD) op van in totaal € 500.000. Het bedrag was verdeeld over vier overtredingen van elk € 125.000. In februari 2026 werd de vergunning van ICL gewijzigd. Daarbij werden strengere normen voor de zoutzuuruitstoot vastgesteld. Door de wijziging verviel de eerste dwangsom voordat een vierde overtreding kon worden vastgesteld. Een bedrag van € 125.000 stond daardoor nog open. Om ICL ertoe te bewegen de uitstoot zo snel mogelijk aan de nieuwe normen te laten voldoen, volgde in maart een tweede last onder dwangsom. De provincie vindt deze maatregel terecht, maar heeft het bedrag aangepast. De tweede LOD bestaat nu uit één mogelijke verbeuring van € 125.000. Als ICL de strengere normen voor zoutzuur opnieuw overschrijdt, moet

het bedrijf dit bedrag betalen. Daarna kan de Omgevingsdienst een derde last onder dwangsom opleggen. De hoogte daarvan wordt bepaald op basis van de situatie op dat moment. Een last onder dwangsom is geen boete. Het instrument is bedoeld om een overtreding te beëindigen of te voorkomen. De Omgevingsdienst wil

met de maatregelen bereiken dat ICL de te hoge uitstoot zo snel mogelijk terugbrengt. UITSTOOT BINNEN NORM ICL heeft inmiddels verschillende maatregelen genomen om de uitstoot te beperken. Volgens metingen van de Omgevingsdienst bleef de zoutzuuruitstoot in mei en juni 2026 binnen de nieuwe, strengere normen. De Omgevingsdienst blijft toezicht houden op de naleving van de gewijzigde vergunning en de bijbehorende uitstootnormen.

Twintig jaar energieverbinding onder de Noordzee tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk Gasunie markeert dit jaar twintig jaar energieverbinding onder de Noordzee tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk. De instal latie in Anna Paulowna, het Nederlandse aanlandingspunt van de ''1 [JWGNSINSL 'FQL_FSI 'FHYTS 1NSJ \JWI NS NS LJGWZNP genomen en speelt sindsdien een belangrijke rol in de energievoor _NJSNSL JS QJ[JWNSLX_JPJWMJNI [FS 3TTWI\JXY *ZWTUF ;NF IJ kilometer lange onderzeese leiding wordt aardgas veilig en betrouw baar tussen beide landen vervoerd. In de afgelopen twintig jaar heeft de energievoorziening in Europa grote veranderingen doorgemaakt. Internationale verbindingen zoals BBL zijn daarbij steeds belangrijker geworden en dragen GNO FFS ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY JS QJ[Jringszekerheid binnen het Europese energiesysteem. Het Nederlandse aanlandingspunt van de leiding bevindt zich in Anna Paulowna (Noord-Holland). Hier wordt het aardgas ontvangen, verwerkt en verder getransporteerd. BBL Company exploiteert deze leiding, Gasunie bezit 75% van de aandelen en

het Belgische Fluxys 25%. De installatie vormt een essentiële schakel in de internationale energie-infrastructuur. Foto: door Gasunie

21 & 22 OKTOBER 2026

ANTWERP EXPO

VAKBEURS VOOR POEDER-, GRANULAAT- EN VASTE BULKTECHNOLOGIEËN

REGISTREER NU GRATIS via solids-antwerp.be met de code: by EASYFAIRS

BABF1000

VOLG ONS

Of scan de QR code In samenwerking met:

10 jaargang 2026

Nieuws

Eerste paal geslagen voor warmteoverdrachtstation

Op Vondelingenplaat in Rotterdam is de eerste paal geslagen voor een belangrijk onderdeel van WarmtelinQ. Hiermee start de bouw van een warmteoverdrachtstation (WOS) en een bijbehorende bufferinstallatie. Beide voorzieningen zijn nodig om restwarmte uit de Rotterdamse haven via het warmtetransportnet van WarmtelinQ naar woningen, GJIWNO[JS JS UZGQNJPJ LJGTZ\JS NS ?ZNI -TQQFSI YJ YWFSXUTWYJWJS )J werkzaamheden worden uitgevoerd door Dura Vermeer en Equans. WarmtelinQ, een dochteronderneming van Gasunie, werkt momenteel met man en macht aan de realisatie van het warmtetransportnet tussen Rotterdam, Den Haag en Leiden. Een warmtetransportleiding van maar liefst 1.562 meter wordt via een gestuurde boring ondergronds aangelegd. WARMTE GESCHIKT MAKEN VOOR VERDER TRANSPORT Het warmteoverdrachtstation zorgt ervoor dat warmte vanuit het WarmtelinQ-transportnet kan worden overgedragen aan lokale warmtenetten. Hiervoor wordt het station uitgerust met warmtewisselaars en pompen die een belangrijke rol spelen bij het transport van warmte naar afnemers in de regio. Dura Vermeer verzorgt de bouwkundige en civiele werkzaamheden. Equans is verantwoordelijk voor de technische installaties. John Brussel, algemeen directeur West Nederland van Equans: “Met onze werkzaamheden op Vondelingenplaat helpen we mogelijk maken dat warmte

wordt getransporteerd naar de plekken waar die nodig is. Daarbij zetten we de ervaring in die we de afgelopen jaren hebben opgebouwd met stadsverwarming.” Henk-Jan Slager, directeur bij Dura Vermeer: “We werken hier in een complexe industriële omgeving waar veel samenkomt. Dan is een goede samenwerking tussen opdrachtgever en uitvoerende partijen belangrijk. Door onze kennis en ervaring te bundelen, realiseren we samen een belangrijke volgende fase in de aanleg van het warmtenet.” BUFFERINSTALLATIE VOOR EEN STABIEL WARMTETRANSPORT Naast het warmteoverdrachtstation wordt gewerkt aan een bufferinstallatie, ook wel een dynamisch drukhoudsysteem genoemd. Deze installatie helpt de benodigde druk in het warmtetransportnet richting Den Haag en Leiden op peil te houden. Het warme water wordt in de winter met een temperatuur van ongeveer 120 graden door het netwerk vervoerd. Door het systeem onder druk

te houden, wordt stoomvorming voorkomen en blijft het transport betrouwbaar en veilig. Voor de installatie worden tientallen speciaal ontworpen funderingspalen aangebracht. Het slaan van de eerste paal markeert de start van deze funderingswerkzaamheden. Tijdens de uitvoering vinden uitgebreide kwaliteitscontroles plaats om te voldoen aan alle technische eisen. WERKEN AAN EEN TOEKOMSTBESTENDIG WARMTESYSTEEM Volgens Inge Aardse, directeur van WarmtelinQ, is de installatie op Vondelingenplaat van groot belang voor de verdere ontwikkeling van het warmtenet. “Met WarmtelinQ werken we aan een duurzamer en energieonafhankelijk Zuid-Holland. De installatie op Vondelingenplaat is een essentiële schakel om restwarmte op grote schaal beschikbaar te maken.” WarmtelinQ transporteert de komende jaren restwarmte voor in totaal ongeveer 120.000 huishoudens en bedrijven in Zuid-Holland. Daarmee levert het project een belangrijke bijdrage aan het verminderen van de CO2-uitstoot en een duurzamere warmtevoorziening. Foto: door Gasunie, Michiel de Leeuw

WRR: Europa moet strategischer handelen om industrie en innovatie te beschermen Europa moet sneller en strategischer handelen om zijn industriële basis, innovatiekracht en economische weerbaarheid te versterken. Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in een nieuw advies. De raad waarschuwt voor de groeiende afhankelijkheid van andere landen en voor concurrentie die op de wereldmarkt steeds verder wordt verstoord door onder meer staatssteun en overcapaciteit. De analyse sluit aan bij de zorgen die al langer leven binnen de Neder landse chemische industrie. In het rapport Strategisch handelen: Beleid voor een geopolitieke economie constateert de WRR dat economische verhoudingen steeds sterker worden beïnvloed door geopolitieke ontwikkelingen. Economische afhankelijkheden kunnen daarbij worden ingezet als machtsmiddel. Dat maakt Europa kwetsbaar op terreinen die van strategisch belang zijn voor de economie en samenleving. AFHANKELIJKHEID EN CONCURRENTIEDRUK Europa is volgens de WRR in belangrijke mate afhankelijk van zowel de Verenigde Staten als China. Tegelijkertijd neemt de druk op Europese bedrijven toe door handelsonevenwichtigheden, buitenlandse staatssteun en overcapaciteit. Vooral de concurrentie vanuit China baart de raad zorgen. Chinese staatssteun en andere concurrentievoordelen zorgen ervoor dat producten soms

meer dan 30 procent goedkoper zijn dan vergelijkbare Europese producten. Voor Europese bedrijven wordt het daardoor steeds lastiger om op prijs te concurreren op de internationale markt. Volgens de WRR vraagt deze ontwikkeling om een andere aanpak. Europa moet niet alleen reageren op afzonderQNOPJ MFSIJQXHTS‫ܫ‬NHYJS RFFW [JJQ XYWFtegischer kijken naar de positie van de eigen industrie en de afhankelijkheden van andere landen. HERKENBAAR BEELD VOOR CHEMIE De Nederlandse chemische industrie herkent de ontwikkelingen die de WRR beschrijft. “Het rapport biedt een heldere analyse van de realiteit waarin de Nederlandse chemische industrie zich bevindt”, zegt Manon Bloemer, directeur van de VNCI. “We zien dat bewust gecreëerde overcapaciteit, met name vanuit China, leidt tot toenemende

druk op Europese bedrijven en in sommige gevallen zelfs tot sluitingen van productielocaties. Dat raakt niet alleen de industrie, maar ook onze economische weerbaarheid.” De gevolgen blijven volgens de VNCI daarmee niet beperkt tot individuele bedrijven. Wanneer Europese productiecapaciteit verdwijnt, kan ook de afhankelijkheid van import verder toenemen. Daarmee raakt het vraagstuk volgens de sector direct aan de economische en strategische positie van Europa. INVESTEREN ÉN HANDELSBELEID AANSCHERPEN De WRR benadrukt dat een sterk industriebeleid alleen niet voldoende is. Europa moet tegelijkertijd investeren in innovatie en optreden tegen handelsverhoudingen die de concurrentie verstoren. Volgens de raad zijn beide nodig om strategische afhankelijkheden te verminderen en het Europese concurrentievermogen op peil te houden. Daarnaast pleit de WRR voor een sterker en beter samenhangend Europees innovatiesysteem. Nieuwe technologieën moeten sneller kunnen worden ontwikkeld, opgeschaald en naar de markt gebracht. Dat vraagt niet alleen om investeringen in onderzoek en innovatie, maar ook om beleid dat bedrijven voldoende ruimte geeft om nieuwe technologieën daadwerkelijk commercieel toe te passen. De WRR ziet bovendien ruimte voor nieuwe Europese instrumenten om de eigen economische en technologische positie te beschermen. Daarmee verschuift het debat volgens de raad van uitsluitend vrijhandel naar een bredere vraag: hoe kan Europa openblijven voor internationale handel en samenwerking, zonder zijn industriële en technologische basis uit handen te geven? Foto: door Jetvertising

12 jaargang 2026

Nieuws

Campine breidt activiteiten in vlamvertragers fors uit met overname Flamaway Campine neemt de Belgische Flamaway Group over. Met de overname versterkt het beurs genoteerde bedrijf uit België zijn positie in vlamvertragers en speciale chemicaliën. Flamaway produceert jaarlijks circa 10.000 ton vlamvertragende compounds en heeft vestigingen in België, het Verenigd Koninkrijk en China. De T[JWSFRJ [JWLWTTY MJY UWTIZHYNJ en verkoopvolume van Campine op het gebied van vlamvertragers met meer dan 50 procent. Flamaway ontwikkelt en produceert chemische compounds voor industriële toepassingen. Het bedrijf heeft een sterke positie in onder meer de textielindustrie. Het productportfolio bestaat uit bestaande vlamvertragende producten en eigen mengsels en formuleringen. Daarbij combineert Flamaway verschillende chemische technologieën om materialen met XUJHN‫ܪ‬JPJ JNLJSXHMFUUJS YJ TSY\NPkelen. De expertise sluit aan op de bestaande activiteiten van Campine, maar zorgt tegelijkertijd voor verbreding van het aanbod. Campine richt zich binnen zijn speciale chemie onder

meer op formuleringen die zijn gebaseerd op antimoontrioxide. Flamaway brengt daar kennis van multi-materiaalformuleringen naast. Volgens Campine biedt dit mogelijkheden om nieuwe toepassingen en formuleringen sneller te ontwikkelen. ACTIVITEITEN IN DRIE LANDEN Flamaway heeft zijn hoofdzetel in Zele, België, waar het opereert onder de naam CTF2000. Daar werken ongeveer 35 mensen, onder wie acht medewerkers in onderzoek en

ACM corrigeert besluit: Liquin blijft beheerder gasnet Botlek Liquin Terminal Botlek mag het gesloten gassysteem op het eigen terrein voor onbepaalde tijd blijven beheren. De Autoriteit Consu ment en Markt (ACM) heeft een eerder besluit aangepast na be zwaar van Liquin. In het eerdere besluit had de ACM een beheerperiode van tien jaar vastgelegd. Daarnaast was Liquin daarin niet formeel aangewezen als beheerder van het gesloten gasnet. Het bedrijf maakte bezwaar tegen deze onderdelen en heeft daarin gelijk

gekregen. Met het aangepaste besluit blijft Liquin formeel verantwoordelijk voor het beheer van het gesloten gassysteem op de terminal. De eerdere beperking tot een periode van tien jaar vervalt daarmee.

ontwikkeling (R&D). In Rochdale, nabij Manchester, beschikt de groep over een productie- en distributielocatie met negen medewerkers en een applicatielaboratorium. De derde vestiging staat in Suzhou, ten westen van Shanghai. Vanuit deze locatie houden zes medewerkers zich bezig met onder meer inkoop en verkoop. Ook beschikt de Chinese vestiging over een applicatielaboratorium waar grondstoffen worden geëvalueerd. Flamaway realiseert een omzet van bijna 40 miljoen euro en een EBITDA-marge van ongeveer 10 procent. “Door onze krachten te bundelen, worden we een ‘powerhouse’ voor brandvertraging”, zegt Wim De Vos, CEO van Campine. “Ons productportfolio wordt aanzienlijk uitgebreid dankzij de R&D- en multi-materiaalkennis van Flamaway. Daarmee kunnen we de ontwikkeling van onze activiteiten op het gebied van vlamvertragers versnellen en synergievoordelen behalen, onder meer bij de inkoop.” Flamaway wordt onderdeel van de divisie Specialty Chemicals van Campine. De afronding van de overname staat gepland voor 1 oktober 2026. Foto: door Stockphoto

Innovation Fund helpt verduurzaming industrie vooruit, maar knelpunten blijven Het Europese Innovation Fund speelt een belangrijke rol bij de ver duurzaming van de Europese industrie. Tegelijkertijd beperken budgettekorten, complexe aanvraagprocedures en problemen met vergunningen en infrastructuur de impact van het fonds. Dat blijkt uit een recente evaluatie van de Europese Commissie. Voor de Neder landse chemische industrie onderstreept de studie zowel het belang [FS *ZWTUJXJ ‫ܪ‬SFSHNJWNSL FQX IJ STTI_FFP TR IJ WFSI[TTW\FFWIJS voor investeringen in verduurzaming te verbeteren. -JY .SST[FYNTS +ZSI \TWIY LJ‫ܪ‬SFScierd uit de opbrengsten van het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS). Het fonds ondersteunt de ontwikkeling en opschaling van innovatieve technologieën die de CO2-uitstoot verlagen. Daarbij gaat het onder meer om projecten in de energie-intensieve industrie, hernieuwbare energie, energieopslag en duurzame mobiliteit.

INNOVATION FUND BELANGRIJK VOOR INNOVATIEVE INDUSTRIE Volgens de Europese evaluatie is het Innovation Fund vooral belangrijk voor _TLJSTJRIJ ‫ܪ‬WXY TK F PNSI UWTOJHYJS Dit zijn innovatieve technologieën die voor het eerst op commerciële schaal worden toegepast. De technologische JS ‫ܪ‬SFSHNएQJ WNXNHTѣX [FS IJWLJQNOPJ projecten zijn vaak groot, waardoor UWN[FYJ ‫ܪ‬SFSHNJWX SNJY FQYNOI GJWJNI _NOS

om volledig mee te investeren. Tot maart 2025 kende het Innovation +ZSI ‫ܪ‬SFSHNJWNSL YTJ FFS UWTOJHten, met een totale subsidiewaarde van 11,6 miljard euro. Naar verwachting voorkomen deze projecten in de eerste tien jaar van exploitatie ruim 870 miljoen ton CO2-equivalent aan emissies. De Europese subsidie heeft bovendien een sterke hefboomwerking. Gemiddeld wordt met iedere euro steun ongeveer vier euro aan aanvullende investeringen aangetrokken. BELANGRIJKE ROL VOOR VERDUURZAMING CHEMISCHE INDUSTRIE De chemische industrie behoort tot de belangrijkste sectoren binnen het Innovation Fund. Verduurzaming van

Overtuig uzelf. Vraag een evaluatie unit aan. DEWETRON GmbH - Data Loggers - Vermogensmeters - High Speed Recorders - Power Quality Analyzers - Trillings Analyzers FFT - Data Acquisitie Systemen © Michael Ferlin-Fiedler | fiedlerfoto

Dewetron Benelux BV - Tel.: +31(0)76 544 2 544 - info@dewetron.nl - www.dewetron.com

14 jaargang 2026

Nieuws

de sector is complex door de hoge investeringskosten, lange terugverdientijden en technologische risico’s. Het fonds kan helpen om de stap te maken van demonstratie naar grootschalige commerciële toepassing. Dat is onder meer relevant voor technologieën als groene waterstof, CCS en ((: UWTHJX JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ JS HNWHZQFNWJ grondstoffen. In de huidige portefeuille zijn ongeveer twintig chemieprojecten opgenomen, waaronder FUREC en Holland Hydrogen. Gezamenlijk zijn deze projecten naar verwachting goed voor een emissiereductie van circa 52 miljoen ton CO2-equivalent. GROTE VRAAG NAAR FINANCIERING Tegelijkertijd signaleert de Europese Commissie verschillende knelpunten. )J [WFFL SFFW ‫ܪ‬SFSHNJWNSL [FSZNY MJY Innovation Fund is veel groter dan het beschikbare budget. Het fonds was gemiddeld 7,4 keer overtekend. Ook de administratieve lasten vormen een obstakel voor bedrijven. Aanvragers moeten onder meer complexe CO2-methodologieën toepassen, uitLJGWJNIJ ‫ܪ‬SFSHNएQJ TSIJWGTZ\NSLJS aanleveren en voldoen aan omvang-

rijke rapportageverplichtingen. Uit de evaluatie blijkt dat 77 procent van de begunstigde bedrijven externe consultants inschakelde voor het opstellen van de aanvraag. )FFWSFFXY XQZNYJS IJ ‫ܪ‬SFSHNJWNSLXvoorwaarden niet altijd goed aan op kapitaalintensieve verduurzamingsprojecten. Bedrijven wijzen onder meer op de maximale subsidiebijdrage van 60 procent, de beperkte ondersteuning van operationele kosten en complexe staatssteunregels. VERGUNNINGEN EN INFRASTRUCTUUR REMMEN VERDUURZAMING 4U[FQQJSI NX IFY ‫ܪ‬SFSHNJWNSL [TQLJSX de onderzoekers niet altijd de grootste belemmering vormt. Vergunningverlening en infrastructuur kunnen de uitvoering van verduurzamingsprojecten eveneens sterk vertragen. Trage vergunningprocedures, beperkte netcapaciteit en een tekort aan infrastructuur voor waterstof en CO2 maken het moeilijker om projecten daadwerkelijk te realiseren. Daarmee ligt een belangrijke uitdaging niet alleen bij Europese subsidies, maar ook bij de nationale randvoorwaarden voor industriële verduurzaming.

RANDVOORWAARDEN VOOR INDUSTRIËLE VERDUURZAMING VERBETEREN De onderzoekers concluderen dat het Innovation Fund een belangrijk instrument blijft om de Europese klimaatdoelen voor 2030 en 2050 te halen. Zij adviseren onder meer om aanvraagprocedures te vereenvoudigen, Europese en nationale steunregelingen beter op elkaar af te stemmen en de XJHYTWFQJ JS LJTLWF‫ܪ‬XHMJ XUWJNINSL van projecten te vergroten. Ook moet de monitoring van resultaten verder worden verbeterd. Voor de Nederlandse chemische industrie is de conclusie duidelijk: ‫ܪ‬SFSHNJWNSL NX STTI_FPJQNOP [TTW IJ verduurzaming van de industrie, maar niet voldoende. Tijdige vergunningverlening, voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet en beschikbare waterstof- en CO2-infrastructuur zijn minstens zo belangrijk. Ook een betere aansluiting tussen Europese en nationale subsidieregelingen kan helpen om investeringen sneller van plan naar praktijk te brengen. Illustratie: door Stockphoto

Just

DID

it!

Dé bibliotheek voor de Nederlandse en Vlaamse industrie Open 24/7 www.did-online.nl

Meer informatie? Bel of mail Jetvertising T +31(0)70 399 00 00 • E sales@jetvertising.nl

16 jaargang 2026

Nieuws

Realistische aannames maken FOAK-projecten beter financierbaar De stap van bewezen technolo gie naar de eerste commerciële fabriek is voor veel innovatieve GJIWNO[JS JJS GJQFSLWNOP ‫ܪ‬SFS HNJWNSLXPSJQUZSY .S[JXY 31 publiceert samen met AFRY Management Consulting een SNJZ\ TSIJW_TJP SFFW +NWXY TK F 0NSI UWTOJHYJS \FFWZNY GQNOPY dat risico’s en doorlooptijden in deze fase structureel worden onderschat. Het rapport bundelt praktijklessen uit 30 industriële projecten en laat zien wat nodig is om innovatieve technologie succesvol op te schalen. Veel technologieën voor de energieen materialentransitie zijn de pilotfase voorbij. Toch blijft de stap naar de eerste commerciële fabriek vaak moeilijk. In deze First-of-a-Kind-fase zijn de investeringen groot, terwijl techniek, markt, uitvoering en regelgeving nog onzeker zijn. Juist daarom zijn praktijklessen belangrijk. Invest-NL publiceert samen met AFRY Management Consulting een onderzoek naar FOAK-projecten. Voor het rapport zijn 30 industriële projecten in 13 landen geanalyseerd. Ook spraken de onderzoekers met 16 FOAK-ontwikkelaars, EPC-contractors en juridische experts. NIET ALLEEN DE TECHNOLOGIE BEPAALT HET SUCCES Een belangrijke les: FOAK-projecten zijn niet alleen een technologische uitdaging, maar vooral ook een uitvoeringsvraagstuk. Veel fabrieken functioneren uiteindelijk technisch, maar halen toch hun oorspronkelijke businesscase niet. Het rapport laat zien dat dit vaak te maken heeft met te optimistische aannames over rampup, kosten en commercialisering. HET RAPPORT BENOEMT VIER BELANGRIJKE LESSEN FOAK-projecten vragen om sterke

uitvoering. Dat betekent dat planning, kosten, vergunningen, afnamecontracten, teamcapaciteit en samenwerking vanaf het begin goed moeten worden georganiseerd. Succes is een gedeelde verantwoordelijkheid. Ontwikkelaars, investeerders, projectteams en beleidsmakers moeten tijdens de hele projectfase goed op elkaar blijven aansluiten. Businesscases zijn vaak te optimistisch over ramp-up. Zo ervaart 48% van de onderzochte projecten een ramp-up die 12 tot 36 maanden langer duurt dan vooraf aangenomen. Dat betekent hogere kosten en een langere periode voordat de fabriek op volle capaciteit inkomsten genereert. Sterke operationele kennis binnen het bedrijf zelf is een belangrijke voorspeller van succes. Bedrijven die deze kennis in huis hebben, kunnen problemen eerder signaleren en beter bijsturen tijdens bouw, opstart en opschaling. WAT DIT VRAAGT VAN BEDRIJVEN EN INVESTEERDERS De realiteit vraagt om realistische verwachtingen en goede samenwerking. Bedrijven moeten rekening houden

met langere opstartperiodes, hogere kosten en afhankelijkheden tussen techniek, vergunningen, markt en orLFSNXFYNJ .S[JXYJJWIJWX MJGGJS ‫ܪ‬SFScieringsstructuren nodig die passen bij deze onzekerheid, met voldoende buffers, duidelijke mijlpalen en ruimte om bij te sturen. SAMEN ONZEKERHEID VERKLEINEN Met het onderzoek wil Invest-NL lessen uit eerdere FOAK-projecten toegankelijk maken voor ondernemers, ‫ܪ‬SFSHNJWX JS T[JWMJNI ?T TSYXYFFY een gezamenlijke kennisbasis om risico’s beter te begrijpen, te beoordelen en te verdelen. Invest-NL gebruikt de inzichten uit het rapport in gesprekken met FOAK-bedrijven, investeerders en beleidsmakers. Het doel is om samen te leren van de praktijk en toekomstige +4&0 UWTOJHYJS GJYJW ‫ܪ‬SFSHNJWGFFW en uitvoerbaar te maken. Zo kunnen innovatieve technologieën sneller doorgroeien van belofte naar industriele impact. Foto: ANP

Industriecoalitie wil snelle uitvoering rapport-Wennink Een brede industriecoalitie, waaronder VNCI, FME en Deltalinqs, roept het kabinet en de Tweede Kamer op om snel werk te maken van de FFSGJ[JQNSLJS ZNY MJY WFUUTWY <JSSNSP )J 9\JJIJ 0FRJW IJGFYYJJWY donderdag 3 september over het rapport, dat belangrijke aanbevelin gen bevat voor de Nederlandse basisindustrie. Volgens de industriecoalitie zijn de basisindustrie en de Nederlandse mainports essentieel voor de economische groei, strategische weerbaarheid en verduurzaming van Nederland. In een gezamenlijk position paper wijzen de brancheorganisaties erop dat veel van de investeringskansen uit het rapport-Wennink liggen in Nederlandse haven- en industrieclusters. “Die projecten versterken niet alleen ons verdienvermogen, maar ook de weerbaarheid én ze dragen bij aan de aanpak van het klimaatprobleem”, schrijft de coalitie. Een sterke basis-

industrie is volgens de organisaties bovendien belangrijk voor innovatie en de ontwikkeling en opschaling van start-ups en scale-ups. LAGERE ENERGIEKOSTEN EN MINDER REGELDRUK Om de investeringsmotor weer op gang te brengen, moeten volgens de industriecoalitie eerst de randvoorwaarden verbeteren. Een belangrijk punt zijn de nettarieven voor elektriciteit. Die zijn volgens de brancheorganisaties de afgelopen jaren vertienvoudigd en vormen daarmee een

belangrijke belemmering voor nieuwe investeringen in de industrie. Ook moet de regeldruk omlaag. De coalitie pleit onder meer voor een snelle invoering van een zogenoemde buurlandentoets. Daarmee moet worden voorkomen dat Nederland bovenop Europese regelgeving extra nationale regels invoert. Daarnaast is volgens de organisaties meer integraal beleid nodig en moeten er meetbare doelstellingen komen voor het netto terugdringen van regeldruk. SNELLER OPTREDEN TEGEN CHINESE DUMPING De industriecoalitie wil daarnaast dat Europa sneller kan optreden tegen dumping van strategische producten uit China, waaronder chemische producten. Hiervoor zou de Europese Commissie meer capaciteit moeten krijgen. Nederland moet volgens de organisaties een voortrekkersrol nemen. “Nederland zou hierin als één van de belangrijkste chemielanden van Europa de lead moeten nemen voor we nog meer investeringen zien stokken en bedrijven zien sluiten”, stelt de coalitie. KRITIEKE GRONDSTOFFEN EN *3*7,.* .3+7&897:(9::7 In het position paper vragen de brancheorganisaties verder aandacht voor de toegang tot kritieke grondstoffen, het stimuleren van de vraag naar duurzame producten en de tijdige aanleg van nieuwe energie-infrastructuur. Volgens de industriecoalitie zijn deze voorwaarden noodzakelijk om investeringen in de Nederlandse industrie op gang te brengen en de verduurzaming van de basisindustrie te versnellen. De organisaties roepen kabinet en Kamer daarom op de aanbevelingen uit het rapport-Wennink snel te vertalen naar concrete maatregelen. Foto: door Stockphoto

18 jaargang 2026

Nieuws

Air Products en Nobian sluiten overeenkomst voor RFNBO-conforme waterstof Nobian en Air Products hebben een meerjarige overeenkomst gesloten voor de afname van LJHJWYN‫ܪ‬HJJWIJ 7+3'4 HTRUQN ant waterstof. De waterstof wordt geproduceerd in Nobians produc tielocatie in Rotterdam. De fabriek draait op hernieuwbare energie en is sinds 2025 de eerste grootschalige Europese producent van hernieuwbare waterstof met een .8(( *: HJWYN‫ܪ‬HJWNSL [TTW 7+3'4 Met een jaarlijkse productiecapaciteit van meer dan 14.000 ton waterstof (1,68 PJ) is Nobians locatie in Rotterdam de grootste RFNBO-geHJWYN‫ܪ‬HJJWIJ \FYJWXYTKKFGWNJP [FS Europa. )TTW 7+3'4 LJHJWYN‫ܪ‬HJJWIJ \FYJWstof via bestaande infrastructuur beschikbaar te stellen ondersteunt Air Products de geldende RED III-verplichtingen en versterkt het de positie van Rotterdam als waterstofhub. De overeenkomst vergroot de YTJLFSL YTY 7+3'4 LJHJWYN‫ܪ‬HJJWIJ

waterstof via het bestaande Air Products waterstofnetwerk en ondersteunt klanten in het behalen van de verplichte doelstellingen voor de inname van hernieuwbare energie. 7+3'4 LJHJWYN‫ܪ‬HJJWIJ \FYJWXYTK kan onder meer worden gebruikt ITTW GWFSIXYT‫ܫ‬J[JWFSHNJWX JS industriële waterstofgebruikers, \FFWTSIJW WFK‫ܪ‬SFIJWNOJS )FFWRJJ

kunnen zij bijdragen aan de EuropeXJ (4ҫ WJIZHYNJITJQXYJQQNSLJS [TTW 2030, wanneer ten minste 1% van de transportbrandstoffen en 42% van de waterstof in de industrie in de EU afkomstig moet zijn uit RFNBO-geHJWYN‫ܪ‬HJJWIJ GWTSSJS Foto: door Air Products. Vloeibare waterstof opslag Air Products in Rotterdam Botlek.

Nieuwe kansen voor circulaire innovaties met de subsidie EKOO Op 22 oktober opent de subsidie Energie en Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling (EKOO) Circulaire Economie weer. De subsidie is voor ondernemers die werken aan een innovatie om grondstoffen slimmer te gebruiken, terug te winnen of te vervangen. Nieuw is het onderdeel EKOO Kritieke grondstoffen. Dat ondersteunt projecten die ervoor zorgen dat we ook in de toekomst genoeg kritieke en strategische grondstoffen beschikbaar hebben. Met hulp van deze subsidie onderzoeken en ontwikkelen bedrijven en onderzoeksorganisaties samen circulaire innovaties. Bijvoorbeeld voor de maakindustrie, bouw of energiesector. Denk aan bouwmateriaal dat na sloop opnieuw te gebruiken is. Of een productieproces dat veel minder grondstoffen verbruikt. Zo gaan we duurzaam om met producten en grondstoffen.

NU OOK SUBSIDIE VOOR KRITIEKE GRONDSTOFFEN

ook in de toekomst voldoende beschikbaar te houden. Deze grondstoffen zijn hard nodig, bijvoorbeeld voor de defensie-industrie en voor het maken van sterke magneten en batterijen. Ondernemers kunnen subsidie krijgen als zij kritieke grondstoffen uit afval of oude producten halen, kritieke grondstoffen verwerken of opnieuw gebruiken en als zij een kritieke grondstof vervangen door een grondstof die niet kritiek is. Voor de subsidie EKOO Kritieke grondstoffen is € 1,85 miljoen beschikbaar.

Nieuw binnen de regeling EKOO is het onderdeel Kritieke grondstoffen. Deze subsidie ondersteunt projecten die helpen om kritieke en strategische grondstoffen

Ondernemers kunnen hun projectidee vooraf gratis en vrijblijvend laten toetsen door RVO.

Voor de subsidie EKOO Circulaire Economie is € 2,5 miljoen beschikbaar.

Just

DID

it!

Dé bibliotheek voor de Nederlandse en Vlaamse industrie Open 24/7 www.did-online.nl

Meer informatie? Bel of mail Jetvertising T +31(0)70 399 00 00 • E sales@jetvertising.nl 20 jaargang 2026

Nieuws

NOGAT start pre-FEED-fase voor nieuwe directe gasverbinding met Noorwegen 34,&9 NX XFRJS RJY UWTOJHYUFWYSJWX LJXYFWY RJY IJ UWJ +**) KFXJ +WTSY *SI *SLNSJJWNSL FSI )JXNLS [FS UWTOJHY 3473*9 \FFWRJJ mogelijk een directe verbinding wordt gerealiseerd tussen de Noorse en Nederlandse gasinfrastructuur op de Noordzee. Na een succesvolle haalbaarheidsstudie wordt hiermee een belangrijke stap gezet in het verder onderzoeken van de technische, economische en operationele aspecten van de verbinding en wordt gestart met het vergunningen traject. Met een relatief beperkte uitbreiding kan het Nederlandse Nogat-systeem via de A6-F3-pijpleiding worden verbonden met de Noorse gasinfrastructuur. Hierdoor ontstaat zowel de eerste directe gasverbinding tussen Noorwegen en Nederland als een extra Europese importroute via Den Helder. Dit vergroot de leveringszekerheid, versterkt de strategische weerbaarheid en verlaagt de systeemkosten in Nederland en Noordwest-Europa. De nieuwe verbinding heeft een capaciteit van ruim 4 miljard kuub gas per jaar. Dat komt overeen met circa 15% van de totale Nederlandse gasvraag en zelfs met 30% van de hoeveelheid hoogcalorisch gas die de Nederlandse industrie op langere termijn naar verwachting nodig blijft hebben. Net zoals het Nederlandse gas uit de Noordzee, heeft het Noorse gas dat wordt aangevoerd via deze verbinding een 30 tot 50% lagere CO2-voetafdruk dan geïmporteerd LNG.

vervuilend dan LNG-import en maakt ons minder afhankelijk van bijvoorbeeld Amerika of het Midden-Oosten. Met de start van de pre-FEED-fase zetten we een concrete volgende stap in de ontwikkeling van de nieuwe Noorse connectie. Hiermee maken we de energievoorziening in Nederland en Noordwest-Europa robuuster en ‫ܫ‬J]NGJQJW ѧ VERVOLG STAPPEN De pre-FEED-fase richt zich op het verder uitwerken van geselecteerde technische concepten en operationele

uitgangspunten, zoals de beoogde transportcapaciteit van de verbinding JS IJ HTS‫ܪ‬LZWFYNJ [FS IJ TKKXMTre infrastructuur. Daarnaast wordt gestart met het vergunningentraject in Duitsland, aangezien de aansluiting op Duitse wateren plaats zal vinden. Daarom is verdere afstemming met private en publieke partijen in zowel Nederland, Noorwegen als Duitsland essentieel. Deze projectfase legt de basis voor zowel een succesvolle FEED- als realisatiefase. Tijdens deze stap worden namelijk de risico’s beperkt en wordt een helder inzicht verkregen in het benodigde budget en de mogelijke technische of operationele uitdagingen. Het projectteam is voornemens een investeringsbesluit te nemen medio 2027 en operationeel te zijn in 2029. Foto: door Stockphoto

Bovendien biedt deze infrastructuur op termijn mogelijkheden voor grootschalig internationaal transport van waterstof tussen Nederland, Duitsland, Noorwegen, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Hergebruik van bestaande leidingen kan daarbij bijdragen aan een snellere energietransitie tegen lagere kosten en met minder omgevingsimpact. Falco van Wissen, Managing Director NOGAT: “Een derde van al onze Europese gasimport komt vanuit de Noorse Noordzee, dit is minder 21

Tekst: Bas Roestenberg

Vervanging van PFAShoudend blusschuim vereist ketensamenwerking

22 jaargang 2026

Actueel Om aan het Europees verbod op 5+&8 MTZIJSI XHMZNR NS GWFSI blusinstallaties te voldoen, moe ten nog veel bedrijven overstap UJS TU JJS 5+&8 [WNO FQYJWSFYNJK “En daar komt veel bij kijken”, zegt Michiel Hondema, als Busi ness Partner PFAS en Duurzaam heid bij Mourik Industry nauw betrokken bij de dienstverlening WTSI 5+&8 WJNSNLNSL [FS IJ_J installaties. “De installatie moet mogelijk worden aangepast, hij moet grondig worden gereinigd, er moet worden onderzocht wat het juiste vervangende schuim is, en alles moet aantoonbaar aan de normen voldoen. Om al die stap pen tot een goed eindresultaat te brengen, is afstemming tussen ketenpartners cruciaal.” Ondanks communicatie vanuit de overheid over het verbod op PFAS-houdend blusschuim blijken veel bedrijven nog niet aan de regels te voldoen. Zo troffen de Inspectie Leefomgeving en Transport en omgevingsdiensten onlangs in blusinstallaties van 27 bedrijven te hoge concentraties verboden PFAS-stoffen aan. Volgens Hondema is de verplichting om naar ‘PFAS-vrij’ te gaan bij de meeste bedrijven inmiddels wel bekend. “Maar de wetgeving is complex en kent verschillende eisen en termijnen. Daardoor is het voor bedrijven niet altijd eenvoudig om te bepalen \FY JW [TTW MZS XUJHN‫ܪ‬JPJ XNYZFYNJ nodig is en wanneer ze welke stappen moeten zetten.” Daarnaast merkt hij dat sommige bedrijven wel zijn overgestapt op PFAS-vrij blusschuim, maar er geen rekening mee hielden dat daar specialistische reiniging bij hoort. “Als je het leidingwerk van de installatie een keer doorspoelt met water, verwijder je daar de PFAS niet mee. Er zijn gevallen bekend waarbij het bevoegd gezag (lees: de regionale

Michiel Hondema: “Binnen het hele proces, van scopebepaling en reiniging tot afvalverwijdering en eindrapportage, staat een ketengerichte aanpak centraal”.

Onderdeel van een industriële brandblusinstallatie. Bij de overstap naar PFAS-vrij blusschuim moet ook worden onderzocht of de bestaande installatie geschikt is voor het nieuwe schuim.

omgevingsdiensten, red.) daardoor bij controle alsnog te hoge waarden aantrof.” 97&/*(9 3&&7 5+&8 ;7./ Reiniging is dus een cruciaal onderdeel van de transitie naar een

PFAS-vrije blusinstallatie, maar er gaat een traject aan vooraf. Eerst moet een schuimleverancier bepalen welk PFAS-vrij schuim geschikt is voor de producten die op de locatie worden geproduceerd of opgeslagen. Vervolgens wordt in overleg met

OVER MOURIK Mourik is een van de grotere zelfstandige familiebedrijven van Nederland. Het bedrijf bestaat sinds 1933 en telt wereldwijd meer dan 2.200 medewerkers. Mourik is actief in infrastructuur, bouw, milieutechniek en industriële dienstverlening. Binnen Industrie werkt het onder meer aan industriële reiniging, mechanisch en civiel werk, onderhoud en projecten & turnarounds. Doordat binnen Mourik verschillende vakgebieden bij elkaar worden gebracht, kunnen complexe uitdagingen van begin tot eind worden aangepakt. PFAS-reiniging van blusschuiminstallaties – middels een methode die is ontwikkeld in samenwerking met experts van Mourik België - is een van de specialistische diensten binnen de industriële reiniging.

24 jaargang 2026

een installateur onderzocht of de huidige installatie geschikt is voor dat nieuwe schuim. “PFAS heeft in blusschuim als functie dat het een ‫ܪ‬QRQFFLOJ [TWRY IFY FQX GFWWNऌWJ MNYYJ en zuurstof tegenhoudt”, legt Hondema uit. “Om te zorgen dat PFAS-vrij schuim dezelfde mate van bescherming biedt, heeft het een heel andere samenstelling en daardoor een andere viscositeit. Dat betekent dat een installatie die PFAS-houdend was, niet altijd kan worden gevuld met PFAS-vrij schuim. Mogelijk moeten bijvoorbeeld de sprinklerkoppen of schuimpompen worden vervangen, of is dikker leidingwerk nodig.” Nadat de blusinstallatie geschikt

Actueel de zitten, hoeven ze niet te worden gereinigd. Dat scheelt reinigingskosten en voorkomt nodeloze verstoring van productieprocessen.”

is gebleken - of gemaakt - voor het nieuwe schuim, komt het reinigingswerk van Mourik in beeld. “Om te weten welke gehandhaafde delen van de installatie moeten worden gereinigd, voeren we eerst een risico-inventarisatie uit en worden monsters genomen voor laboratoriumanalyse. De bevindingen tekenen we op in een rapport voor de opdrachtgever; dat wordt zó samengesteld dat het direct kan worden doorgestuurd naar het bevoegd gezag, dat op basis van ons plan van aanpak akkoord moet geven richting onze opdrachtgever.” Die werkwijze heeft volgens Hondema duidelijke toegevoegde waarde voor de opdrachtgever. “Als we kunnen aantonen dat installatieonderdelen al onder de wettelijke PFAS-grenswaar-

0.<& ,*(*79.+.(**7) Hondema wijst erop dat het bevoegd gezag tot nu toe altijd positief reageerde op het plan van aanpak dat Mourik voor zijn opdrachtgevers opstelt. Daarbij helpt het dat Mourik als eerste contractor in Nederland het 0.<& HJWYN‫ܪ‬HFFY [TTW 5+&8 WJNSNLNSL mag voeren. De reinigingstechniek die wordt toegepast is voor zover bekend ook uniek in de markt. De reinigingsstappen zijn zorgvuldig op elkaar afgestemd, waarbij gebruik wordt gemaakt van een biologisch absorberend middel dat PFAS-deeltjes losmaakt van oppervlakken en ze bindt. “Onze methode is echt specialistenwerk dat met grote zorgvuldigheid wordt uitgevoerd”, benadrukt Hondema. “Er moet altijd worden voorkomen dat achterblijvend PFAS het nieuwe PFAS-vrije schuim verontreinigt.” De laatste technische stap in het traject is de verantwoorde afvoer van PFAS-houdende afvalstromen zoals blusschuimconcentraat en spoelwater. “Bedrijven kunnen ervoor kiezen om dit zelf te regelen, maar wij kunnen het ook uit handen nemen. Dan schakelen we een gespecialiseerd bedrijf in dat de stoffen volledig traceerbaar afvoert en laat vernietigen.” 3F F‫ܫ‬TTU [FS MJY WJNSNLNSLXYWFOJHY worden opnieuw monsters genomen voor analyse, om aan te tonen dat de blusinstallatie aan de nieuwe normen voldoet.

jaag je de opdrachtgever op kosten. Afstemming met installateurs, engineers van schuimleveranciers en andere betrokkenen is daarom cruciaal om met succes een toekomstbestendige blusinstallatie te realiseren.” Mourik biedt samen met die ketenpartners dus een volledige ontzorgingstraject voor bedrijven met blusschuiminstallaties. De belangrijkste uitdaging is nu dat bedrijven tijdig starten met de transitie, stelt Hondema. “Dat de uitfasering van PFAS stapsgewijs verloopt en sommige PFAS-houdende schuimen pas in de nabije toekomst worden verboden, brengt een risico met zich mee”, legt hij uit. “Een bedrijf met een installatie die is gevuld met schuim dat pas in 2028 wordt verboden, kan de verleiding voelen om nog twee jaar te wachten met de overstap. Dat zou erg onverstandig zijn, want we zien inmiddels dat fabrikanten de productie van PFAS-houdend schuim afbouwen. Als de blusinstallatie van het betreffende bedrijf een activatie heeft gehad en moet worden bijgevuld, bestaat de kans dat alleen nog PFAS-vrij schuim verkrijgbaar is en de huidige installatie daar niet voor geschikt is. In zo’n geval heb je een groot probleem. Daar komt bij dat als iedereen tot op het laatste moment wacht, de kans bestaat dat installateurs en leveranciers onvoldoende capaciteit hebben om alle aanvragen op te pakken. Het zou goed zijn als bedrijven zich daar bewust van zijn.”

EUROPESE REGELS 4SIJW IJ [JW_FRJQSFFR 5+&8 UJW JS UTQ^‫ܫ‬ZTralkylstoffen) vallen duizenden chemische stof-

KETENGERICHTE AANPAK “Binnen het hele proces, van scopebepaling en reiniging tot afvalverwijdering en eindrapportage, staat een ketengerichte aanpak centraal”, zegt Hondema. “Je kunt een installatie tot ruimschoots onder de geldende wettelijke grenswaarde reinigen, maar als je er pas daarna achter komt dat het leidingwerk ongeschikt is voor het geselecteerde PFAS-vrije blusmiddel, heeft al die inspanning geen zin en

fen die vanwege hun bijzondere eigenschappen (wateren vetafstotend, hittebestendig, inert en persistent) in talloze producten worden toegepast, waaronder blusschuim. Omdat PFAS in verband wordt gebracht met milieu- en gezondheidsschade wordt in Europa gesproken over een totaalverbod op PFAS. Voor blusschuim bestaat hier al duidelijke wetgeving over, zij het stapsgewijs. Sommige PFAS-varianten zijn inmiddels verboden in blusschuim als de concentratie boven wettelijke gestelde grenswaarden valt.

Actueel

Tekst: Bas Roestenberg

Een belangrijk aspect bij smeertechnisch onderhoud is het plannen, registreren, controleren en borgen van werkzaamheden aan de hand van een smeerschema waarin onder andere de uit te voeren taken zijn opgenomen. Het komt echter regelmatig voor dat gebruik wordt gemaakt van een smeerschema dat incompleet of gedateerd is. Hierdoor is de kans groot dat taken niet in beeld komen en dus ook niet worden uitgevoerd.

Slimme software speciaal voor smeertechnisch onderhoud Rienk Minderman is Business Leader Software bij Van Meeuwen Lubrication. Hij gelooft dat goed smeertechnisch onderhoud begint met overzicht en inzicht en dat de impact enorm belangrijk is op de betrouwbaarheid en kwaliteit van de productie en machines. Daarvoor geldt een multifunctioneel digitaal smeerschema als een heel belangrijke pijler. Minderman legt uit hoe hij als oplossing voor zo’n smeerschema samen met de eigen technische en

IT- specialisten van Van Meeuwen het S)MAXX-softwarepakket heeft ontwikkeld. “Niet als vervanging van bestaande onderhoudssoftware, maar juist als een praktische aanvulling die, inclusief app, speciaal is gericht op het smeertechnisch onderhoud. Je kunt met S)MAXX smeertechnische werkzaamheden voorbereiden, plannen, uitvoeren en borgen. Dat scheelt niet alleen tijd en papierwerk, maar zorgt er ook voor dat je onderhoud geborgd is en dat je goed voorbereid bent op uiteenlopende audits.”

Minderman is trots op z’n team: “Het is een groot voordeel dat de software continu wordt doorontwikkeld vanuit ons eigen Van Meeuwen team. Het resultaat is nu het S)MAXX-platform en nog altijd zijn er continu aanpassingen en uitbreidingen om het gebruiksgemak en het smeertechnisch onderhoud te optimaliseren.” Collega Pim van Galen Last is al 17 jaar onderhoudsspecialist bij Van Meeuwen en heeft de overgang van een papieren smeerschema naar

digitaal destijds meegemaakt. Van Galen Last verleent zijn diensten bij een grote sauzenproducent waar hij nieuwe medewerkers ‘on the job’ het smeertechnisch vak leert. Hij is enthousiast: “Met de S)MAXX app gaat het werk een stuk makkelijker en het geeft overzicht en zekerheid. De app biedt duidelijkheid en maakt de administratieve kant van mijn werk stukken efficiënter en leuker. Bovendien, als je nu iets moet opzoeken, scheelt het een enorme zoektocht in kasten vol ordners en dus tijd en frustratie.” Inmiddels wordt S)MAXX zowel door de Lubrication Technicians van Van Meeuwen als door monteurs van klanten gebruikt. “Het eerste dat ik op een werkdag doe, is de app openen,” zegt Van Galen Last. “Daarin zie ik precies welke taken er liggen per dag of per periode inclusief het onderhoudsinterval van machines. Daarbij is meteen zichtbaar bij welke machines de olie moet worden ververst en om welk smeermiddel het gaat. Als ik die gegevens heb gedownload, kan ik meteen aan het werk.” Behalve regulier onderhoud dat in de app wordt aangegeven, voert Van Galen Last ook uitgebreide visuele smeertechnische inspecties uit. Daarbij kijkt hij bijvoorbeeld of onderdelen moeten worden schoongemaakt. Ook onderzoekt hij hoe de olie eruitziet en neemt oliemonsters om te analyseren of de olie nog bruikbaar is. “Als ik daarbij bijzonderheden tegenkom zet ik een melding met een foto in de app, zodat er actie kan worden ondernomen in de vorm van bijvoorbeeld een verversing.” Van Galen Last vervolgt: ”Als vroeger

een machine in storing ging en er kwamen vragen over wat ik er de afgelopen maanden precies aan onderhoud aan had uitgevoerd, was het een enorme klus om die informatie in de ordners op te zoeken. Nu kan ik gewoon in de app laten zien dat de betreffende machine netjes volgens het afgesproken smeerplan is onderhouden. Dit zorgt voor transparantie naar de klant.” Een ander voordeel voor de klant doet zich voor bij externe controles vertelt Van Galen Last: “Vooral in de voedingsindustrie gelden strenge regels voor het smeertechnisch onderhoud. Bedrijven moeten nauwkeurig aantonen op welke manier ze aan hun onderhoudsverplichtingen voldoen. Als een fabrikant daar een audit over krijgt, kunnen we een uitgebreid overzicht van alle werkzaamheden van de afgelopen periode aanleveren. We ontzorgen niet alleen met smeertechnisch onderhoud, maar borgen het ook met de registratie van de administratie eromheen.”

VAN MEEUWEN Goed smeren vraagt om inzicht, aandacht, kennis en de juiste middelen. Naast advies voor oliën en vetten van topkwaliteit die tussen de loopvlakken het verschil maken, helpt Van Meeuwen Lubrication om machines en installaties in topconditie te houden met slimme en praktische oplossingen zoals modern smeertechnisch onderhoud, automatische smeersystemen, digitale smeerschema’s en smeertechnische opleidingen en praktische trainingen.

26 jaargang 2026

“Met het smeerschema in de app kan bovendien worden aangetoond dat een bepaalde machine dringend aan een smeertechnische onderhoudsbeurt toe is”, vult Minderman aan. “Het gebeurt weleens dat bijvoorbeeld de inpakafdeling van een fabriek geen onderhoudsstop wil inplannen omdat de productie door moet lopen. Als we hierover in gesprek gaan, kunnen we met behulp van de data in de app aantonen dat er op basis van het gezamenlijk opgestelde smeerplan daadwerkelijk onderhoud nodig is. Dat kan er ook toe leiden dat we samen met de klant nagaan hoe de productieverdeling over het jaar is gepland.” Minderman tot slot: “Door het inzetten van S)MAXX krijg je door het scannen van QR-codes direct en realtime inzicht in de data van het smeertechnisch onderhoud: alle machines, installaties en smeerpunten, alle smeermiddelen en smeerfrequenties, alle handelingen en taken zijn opgenomen in de onderhoudssoftware.” Met S)MAXX plan je zo alle dagelijkse smeertechnische werkzaamheden, houd je grip op de uitvoering, leg je alles digitaal vast en kun je trends ontdekken aan de hand van opgeslagen data en daarop inspelen. Zo wordt smeertechnisch onderhoud niet alleen inzichtelijk en efficiënt, maar ook voorspelbaar en beter beheersbaar. 27

Actueel

Tekst: Bas Roestenberg

26 jaargang 2026

ALWAYS AN ENERGY EFFICIENT SOLUTION

ONZE BUSINESS: Wij bieden op maat gemaakte, hoge temperatuurbestendige en ĞŶĞƌŐŝĞďĞƐƉĂƌĞŶĚĞ ŝƐŽůĂƟĞͲ oplossingen voor industriële toepassingen. Onze focus ligt op veiligheid, ďĞƚƌŽƵǁďĂĂƌŚĞŝĚ ĞŶ ĞĞŶ ƉƌĂŬƟƐĐŚĞ ƵŝƚǀŽĞƌŝŶŐ ŽƉ ůŽĐĂƟĞ͘ Wij zijn gespecialiseerd in: ,ŽŐĞ dĞŵƉĞƌĂƚƵƵƌ /ƐŽůĂƟĞ Passieve Brandbescherming h/ WƌĞǀĞŶƟĞ Neem contact op voor technisch advies via www.insulcon.com

ISO 9001 ISO 14001 ISO 45001 VCA**

Insulcon B.V. Zilverhoek 4, 4651 SP Steenbergen (NL)

+31 (0)167 565750 info@insulcon.com

Insulcon N.V. Haverheidelaan 4, 9140 Temse (BE)

+32 (0)3 711 02 78 insulconnv@insulcon.com

Slimmer installeren begint bij de kabel Twee kabels voor nieuwe toepassingen Installaties worden complexer en de eisen aan kabels worden hoger. Daarom kijken wij verder dan alleen de verbinding. Met DYNAMIC INKA en ALUKAFLEX ECO bieden wij oplossingen die installaties vereenvoudigen én toekomstbestendig zijn.

ALUKAFLEX ECO Hoog flexibele fijnaderige aluminium installatiekabel De nieuwe standaard in aluminium en een innovatieve manier van installeren.

Kijk hier voor informatie!

DYNAMIC INKA

U/FTP CAT6A PE SWA PE Datakabel voorzien van staaldraadbewapening Steel Wire Armoured, gepantserde datakabel onverwoestbare datatransmissie

De installateur van vandaag, bouwt aan de wereld van morgen Cable Partners B.V. • Klerkenveld 22 • 4704 SV Roosendaal • www.cablepartners.nl • T +31 (0)165 - 523 000 • E cable@cablepartners.nl

28 jaargang 2026

Actueel Wie werkt met poeders, granulaten en andere droge bulkgoederen, weet dat procesoptimalisatie veel verder gaat dan capaciteit alleen. Betrouwbaarheid van installaties, onderhoudskosten, veiligheid, hygië ne en een stabiele productkwaliteit bepalen mee hoe performant een productieomgeving functioneert. Op 21 en 22 oktober 2026 brengt Solids Antwerpen leveranciers, technologiebedrijven, experts en industriële professionals samen in Antwerp Expo.

Solids Antwerpen brengt technologie en praktijkkennis voor betrouwbare bulkprocessen samen De vakbeurs focust op technologie voor de bewerking, opslag en het transport van droge bulkgoederen. Bezoekers ontdekken er oplossinLJS [TTW TSIJW RJJW ‫ܪ‬QYWFYNJ JS afscheiding, mengen, doseren en wegen, opslag en overslag, intern transport, procesautomatisering, machinebouw en industriële veiligheid. Zo krijgen professionals uit de bulk- en procesindustrie de kans om technologieën te vergelijken, nieuwe toepassingen te ontdekken en concrete uitdagingen rechtstreeks met leveranciers en experts te bespreken. VAN ONDERHOUD EN FAALANALYSE TOT VEILIGE PROCESSEN Naast de beursvloer staat ook kennisdeling centraal. Het programma zoomt in op concrete technische en operationele uitdagingen. Hygienic Design for Safe Dry Processes brengt de principes van

hygiënisch ontwerp naar de praktijk. Samen met onder meer EHEDG wordt duidelijk hoe installatieontwerp rechtstreeks bijdraagt aan [JNQNLJ WJNSNLGFWJ JS JK‫ܪ‬HNएSYJ IWTLJ processen. Ook onderhoud en betrouwbaarheid krijgen ruime aandacht. In samenwerking met BEMAS en Mainnovation wordt besproken hoe bedrijven hun onderhoudsstrategie kunnen optimaliseren in uitdagende omstandigheden. Een andere sessie gaat dieper in op faalanalyse en toont waarom slijtage niet altijd de werkelijke hoofdoorzaak is van problemen met solids handling equipment. Procesveiligheid vormt eveneens een belangrijke rode draad. Experts behandelen onder meer de veilige verwerking van poeders en granulaten onder containment-eisen. Daarnaast wordt praktisch toegelicht hoe bedrijven stap voor stap tot een correct explosieveiligheidsdocument komen.

CIRCULARITEIT IN DE PRAKTIJK Ook circulariteit krijgt een duidelijke plaats in het programma. In het circulariteitsluik komt onder meer de exportban op plastics aan bod. Denuo en Valipac plaatsen de impact ervan in perspectief en bespreken wat dit betekent voor recyclage, materiaalstromen en de industrie. Daarnaast focust een tweede panelgesprek op circulair beton en op de vraag hoe materiaalstromen en reststromen opnieuw waarde kunnen krijgen binnen de keten. Solids Antwerpen viert in 2026 bovendien zijn 15de editie. Op woensdag 21 oktober wordt de eerste beursdag feestelijk afgesloten met een jubileumdrink. Een extra gelegenheid om in een informele sfeer verder te praten met vakgenoten, leveranciers en partners uit de sector. Solids Antwerpen

21 & 22 oktober 2026 Antwerp Expo Gratis registreren via www.solids-antwerp.be met code BABF1000.

Door Jan van Vulpen, Managing Director van Vecom Group

Oppervlaktebehandeling. Het klinkt als een technisch begrip uit een traditionele industriële omgeving. Een term die associaties oproept met staal, leidingen en fabrieken. Maar achter dit ogenschijnlijk eenvou dige containerbegrip gaat een wereld schuil waarin innovatie, duurzaamheid, precisie en internationale uitdagingen samenkomen.

De wereld achter het begrip

30 jaargang 2026

Expertartikel Waar anderen een leiding zien, ziet Vecom Industrial Services een bedrijfskritisch systeem waarvan prestaties, betrouwbaarheid en levensduur rechtstreeks afhangen van de kwaliteit van de behandeling. Met specialistische kennis, ervaren supervisors en een wereldwijd inzetbaar team

zorgt de onderneming ervoor dat installaties optimaal presteren, langer meegaan en voldoen aan de strengste kwaliteits- en veiligheidseisen. Oppervlaktebehandeling? Voor Vecom Industrial Services is het de kunst van het beschermen, verbeteren en toekomstbestendig maken van de industrie van morgen. NEDERLANDSE PROCESINDUSTRIE ONDER DRUK De Nederlandse procesindustrie bevindt zich in een storm die steeds heviger lijkt te worden. Waar ooit de schoorstenen volop rookten en investeringsplannen elkaar opvolgden, vallen nu fabrieken stil, worden productielocaties gesloten en verdwijnen investeringen naar de achtergrond. Onderhoudsprogramma’s worden uitgesteld of geschrapt, terwijl bedrijven worstelen met torenhoge energieprijzen, een steeds complexer regelgevend landschap en de toenemende druk van internationale concurrenten. De gevolgen reiken echter veel verder dan de fabriekspoorten. In het kielzog van deze ontwikkelingen worden ook de vele industriële dienstverleners meegezogen. Zij zien opdrachten onder druk komen te staan, marges afnemen en moeten voortdurend kritisch kijken naar hun verdienmodel, capaciteit en toekomstbestendigheid. In een markt die snel verandert, is stilstaan geen optie; iedere beslissing kan bepalend zijn voor het voortbestaan van morgen. Vecom Industrial Services (onderdeel van de Vecom Group) onderscheidt zich door een sterke spreiding van haar activiteiten over diverse industrieën en internationale markten. Deze brede basis maakt het bedrijf niet alleen wendbaar, maar ook opvallend weerbaar in een periode waarin de Nederlandse industrie onder druk staat. Dankzij deze strategie weet Vecom kansen te benutten waar anderen vooral uitdagingen zien. ENERGIEPROJECT OP CYPRUS Momenteel is de onderneming onder meer betrokken bij het reinigen en

conserveren van een nieuwe energiecentrale op Cyprus. Dat project sluit aan bij de ingrijpende energietransitie die het eiland de komende jaren moet doormaken. Uiterlijk in 2029 moeten alle olie gestookte energiecentrales buiten bedrijf zijn gesteld. Cyprus behoort nog altijd tot de RJJXY (4ҫ NSYJSXNJ[J JQJPYWNHNYJNYXmarkten van de Europese Unie. Een aanzienlijk deel van de stroomproductie is afhankelijk van zware stookolie en diesel, terwijl het land achterloopt bij de verduurzaming van zijn energiesysteem. De drie resterende olie gestookte centrales vallen onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS), waardoor exploitanten steeds hogere kosten maken voor hun (4ҫ ZNYXYTTY Tegelijkertijd is Cyprus voor vrijwel al zijn fossiele brandstoffen afhankelijk van import. Daarmee behoort het eiland tot de meest energieafhankelijke lidstaten van de EU en is het extra gevoelig voor prijsschommelingen op de energiemarkt en geopolitieke spanningen. De combinatie van oplopende emissiekosten, Europese klimaatdoelstellingen en de wens om de energievoorziening minder kwetsbaar te maken, dwingt Cyprus tot een versnelde omschakeling naar schonere energiebronnen. Met dit project versterkt Vecom Industrial Services haar positie in de energiesector. UTILITEITSBOUW Het in Maassluis gevestigde bedrijf heeft de afgelopen periode tevens zijn activiteiten uitgebreid naar de utiliteitsbouw. De onderneming was betrokken bij diverse projecten waarbij microbiologisch geïnduceerde corrosie (MIC) in brandblusleidingen werd vastgesteld of corrosieproblemen optraden in leidingwerken van verwarmings- en koelsystemen. Met specialistisch advies, inspecties en gerichte behandelingen leverde het bedrijf een belangrijke bijdrage aan het behoud en de betrouwbaarheid van deze installaties.

LANDBOUWPRODUCTIVITEIT Het meest in het oog springende onderdeel van de aangepaste strategie is de sterke uitbreiding van de activiteiten binnen de kunstmestindustrie. De groei van de wereldbevolking leidt tot een toenemende vraag naar voedsel, wat op zijn beurt een hogere behoefte aan kunstmest met zich meebrengt om de landbouwproductiviteit op peil te houden. De productie van kunstmest is energie-intensief en gaat bovendien vaak gepaard met aanzienlijke geurbelasting. Om die redenen bevindt een groot deel van de mondiale productiecapaciteit zich in regio’s waar energie relatief goedkoop beschikbaar is en de ruimtelijke omstandigheden gunstiger zijn, zoals Noord-Afrika, het Midden-Oosten en delen van Azië. Vecom Industrial Services speelt actief in op deze ontwikkeling. In de afgelopen drie jaar waren de supervisors van de onderneming herhaaldelijk betrokken bij projecten in Qatar en Egypte. Daarnaast wordt momenteel onderhandeld over nieuwe opdrachten in de Verenigde Arabische Emiraten, Pakistan en Indonesië. Daarmee verstevigt het bedrijf zijn positie in een sector die wereldwijd een cruciale rol vervult in de voedselvoorzieningsketen. PILLEN EN POEDERS Ook binnen de farmaceutische industrie realiseert de onderneming een gestage groei. De vergrijzing van de bevolking en de toenemende vraag naar geneesmiddelen zorgen wereldwijd voor een voortdurende uitbreiding van de farmaceutische productiecapaciteit. Nederland neemt daarbij een aantrekkelijke positie in. Dankzij de centrale ligging in Europa, de uitstekende logistieke infrastructuur met onder meer Schiphol en de Rotterdamse haven, de nauwe samenwerking tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven, en de aanwezigheid van hoogopgeleid personeel, kiezen steeds meer far32 jaargang 2026

maceutische bedrijven voor vestiging en uitbreiding in ons land. Ook de aanwezigheid van het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) in Amsterdam draagt bij aan het gunstige vestigingsklimaat. Als gevolg hiervan worden in Nederland op grote schaal hoogwaardige productiefaciliteiten gerealiseerd. Deze fabrieken beschikken over complexe en uiterst gevoelige leidingen procesinstallaties die moeten voldoen aan de strengste eisen op het gebied van reinheid en productveiligheid. Vecom Industrial Services is gespecialiseerd in het reinigen en conditioneren van dergelijke systemen en werd de afgelopen jaren meerdere malen ingeschakeld door Amerikaanse farmaceutische producenten om deze kritische werkzaamheden uit te voeren.

MARITIEM De maritieme sector vormt al decennialang een van de belangrijkste pijlers onder de activiteiten van de Vecom Group. Waar wij in het verleden vooral bekend stonden als leverancier van hoogwaardige chemische producten, hebben wij ons ontwikkeld tot een internationaal gewaardeerde specialist in complexe reinigings- en conserveringsvraagstukken aan boord van uiteenlopende scheepstypen. Onze expertise wordt ingezet op een breed spectrum van vaartuigen, varierend van containerschepen, tankers en bulkcarriers tot binnenvaartschepen, cruiseschepen, veerboten en marineschepen. Overal waar betrouwbaarheid, veiligheid en optimale prestaties van installaties cruciaal zijn, vertrouwen reders, werven en operators op de kennis en ervaring van Vecom.

Toch zijn het de projecten aan boord van superjachten die voor onze medewerkers een bijzondere dimensie toevoegen aan het vak. Deze exclusieve vaartuigen combineren geavanceerde techniek met compromisloze kwaliteitseisen. Vecom Industrial Services wordt regelmatig ingeschakeld voor specialistische reinigingswerkzaamheden voorafgaand aan de oplevering van nieuwbouwjachten, maar ook YNOIJSX TR[FSLWNOPJ WJ ‫ܪ‬Y UWTOJHYJS NS de winterperiode. Van het reinigen van zeewater inlaatkasten, cross-overs en koelwaterleidingen tot het conditioneren van systemen die motoren, generatoren en andere kritische apparatuur van koelwater voorzien: elk project vraagt om maatwerk, precisie en absolute betrouwbaarheid.

Industrie & Utility

Foto: door Jetvertising

In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. ook de waterfootprint moet omlaag. Onze industrie zoekt naar oplossingen. Daarbij zijn drastische aanpassingen in de utilities noodzakelijk. Tegelijk biedt het kansen.

Partnerprogramma Als partner van Industrie & Utility blijft uw bedrijf top of mind in de doelgroep. Online creëren we meerwaarde via plaatsing van whitepapers, video’s, nieuws en persberichten. In het magazine besteden we aandacht aan de high lights van uw onderneming. Inclusief branded content en advertenties. Deelname wordt samen met u ingekleurd. Meer weten? Neem dan contact op met Vincent IJff van Jetvertising b.v. T +31 (0)70 – 399 00 00 E vincent@jetvertising.nl • 4 x per jaar magazine in print • 4 x per jaar magazine online • 12 x per jaar online nieuwsbrief • www.industrie-utility.nl 34 jaargang 2026

Wieger Droogh, CEO van Equans Nederland

Opinie

Nederland verduurzaamt zonder richting te kiezen Nederland maakt onvoldoende duidelijke keuzes over waar het zijn energie voor wil inzetten. Be drijven en organisaties blijven zo concurreren om hetzelfde schaarse energiesysteem. De wachtlijst regeling met maatschappelijk prioriteringskader is per 1 juli 2026 ingegaan. Er wordt dan wel gekozen wie er voorrang krijgt op het net, maar er wordt niet gekeken of deze keuzes wel of niet passen in ons energiesysteem. Dat is echter vitaal, anders ont staat er een systeem dat steeds verder uit balans raakt. Netcongestie wordt beoordeeld als technisch capaciteitsprobleem, industriebeleid als economisch vraagstuk en datacenters als digitale infrastructuur. Energieprijzen worden op hun beurt behandeld als marktsignaal. Deze onderwerpen staan niet los van elkaar. Het energie-trillemma, oftewel de beschikbaarheid, betaalbaarheid en duurzaamheid van de energievoorziening zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en zijn cruciaal voor een goed economisch- en industriebeleid. Het gevolg is dat ontwikkelingen naast elkaar plaatsvinden zonder duidelijke afweging. Bestaande activiteit staat onder druk, terwijl de nieuwe energievraag blijft groeien en het systeem verder uit balans raakt. Wie schaarse netcapaciteit toewijst aan de ene activiteit, beïnvloed daarmee de beschikbaarheid en betaalbaarheid voor een ander. Die inconsistentie wordt zichtbaar in de praktijk. In verschillende sectoren worden plannen door netcongestie gestopt, terwijl andere, wellicht ongewenste energie-intensieve toepassingen wel doorgang vinden. Tegelijk blijven oplossingen zoals energieopslag, lokale uitwisseling van stroom en slimme sturing van vraag en aanbod vaak XYJPJS NS [JWLZSSNSLJS ‫ܪ‬SFSHNJWNSL TK TSIZNIJQNOPJ WJLJQgeving. Problemen en oplossingen bestaan naast elkaar, maar moeten veel meer met elkaar verbonden worden, want er is nog zoveel wel mogelijk. Het debat over netcongestie gaat vaak over capaciteit, maar we zijn niet bezig met de kernvragen daarachter: waar zetten we de huidige beschikbare energie voor in? Hoe ziet onze toekomstige economie en industrie eruit? En welk energiesysteem moeten we daarvoor bouwen? Willen we ruimte houden voor verduurzaming en activiteiten die nodig zijn voor bijvoorbeeld high tech, bouw,

chemie, bio-tech, voedsel en defensie? En wie bepaalt de volgorde als niet alles tegelijk kan? Gaat de toekomstige crisiswet hierin helpen? Een te lang gebrek aan goede doordachte keuzes resulteert in het bestrijden van de symptomen van de energietransitie. Symptomen die we ook moeten aanpakken. De vergunSNSLJS JS UWTHJIZWJX RTJYJS PTWYJW JK‫ܪ‬HNएSYJW JS HJStraler. We kunnen niet nog meer tijd verliezen in bureaucratie, want de beschikbaarheid van energie staat onder druk. Laten we niet nog symptomatischer gaan reageren. Er is een probleem, de crisiswet maakt het mogelijk om dat snel aan te pakken, maar daarmee blijft het wel probleembestrijding. Uiteindelijk draait het om duidelijke keuzes en een doordacht plan: wat willen we wel en wat willen we dus ook vooral niet? Waar willen we ruimte aan geven en waar juist echt niet? Zonder doordachte keuzes lopen we ongetwijfeld tegen de volgende problemen aan, de volgende crisis, bijvoorbeeld die van de betaalbaarheid. 2NOS TUWTJU [TTW IJ ऍHMYJ JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ [FS 3JIJWQFSI maak een afgewogen plan waarin alle onderdelen van het energie-trilemma een plek hebben. Dan maken we daadwerkelijk stappen in de verduurzaming van Nederland. 35

De combinatie van hoge productiesnelheden en constante oppervlaktekwaliteit blijft een uitdaging. Te gelijk nemen de eisen toe in sectoren als offshore en machinebouw, waar coatings moeten voldoen aan XYJJIX XYWJSLJWJ XUJHN‫ܪ‬HFYNJX [TTW HTWWTXNJGJXHMJWRNSL JS QJ[JSXIZZW

Straal- en coatingtechnologie als basis voor kwaliteit en voorspelbare prestaties Straal- en conserveringsoplossingen spelen hierin een sleutelrol. Met ruim 70 jaar ervaring in straal- en conserveringstechniek biedt Kaltenbach | Gietart in Hengelo (O) de expertise voor betrouwbare en toekomstgerichte oplossingen.

om beheersing. Moderne verfspuitinstallaties maken het mogelijk om laagdiktes binnen nauwe toleranties te houden en variaties te beperken. Danny Willemsen: “Dit leidt tot een gelijkmatig eindresultaat, minder materiaalverlies en minder noodzaak tot correcties. Zeker bij seriematige

IEDERE SUCCESVOLLE COATING BEGINT BIJ DE JUISTE VOORBEHANDELING Variaties in reinheidsgraad of oppervlakteruwheid hebben direct invloed op de hechting en prestaties van coatings. In de praktijk leidt dit tot ongelijkmatige laagopbouw, versnelde degradatie en extra herstelwerk. DE BASIS: REPRODUCEERBAAR STRAALRESULTAAT Stralen is bepalend voor de uitgangsconditie van het materiaal. Het proces richt zich niet alleen op het verwijderen van walshuid en verontreinigingen, maar vooral op het realiseren van een constante reinheidsgraad (BSA 2,5) JS JJS LJHTSYWTQJJWI WZ\MJNIXUWT‫ܪ‬JQ Danny Willemsen, Product Specialist van Kaltenbach | Gietart: “Die reproduceerbaarheid vormt de basis voor een stabiel coatingproces. Wanneer het straalbeeld consistent is, kan de coatingapplicatie nauwkeurig worden afgestemd, wat resulteert in voorspelbare prestaties en een langere levensduur van het eindproduct.” GECONTROLEERDE APPLICATIE VAN COATINGS Ook in het coatingproces draait alles 36 jaargang 2026

Danny Willemsen, Product Specialist Kaltenbach | Gietart.

productie vertaalt dit zich direct in JJS MTLJWJ JK‫ܪ‬HNएSYNJ JJS HTSXYFSter kwaliteitsniveau, én beheersbare kosten.” FLEXIBEL INZETBAAR: STANDALONE OF GEÏNTEGREERD Afhankelijk van de productieomgeving

Actueel

De volledig automatische Top Coating installatie van Kaltenbach | Gietart bij de Duitse staalbouwer FREYLER Industriebau GmbH in Kenzingen.

kunnen straal- en coatinginstallaties zowel standalone als geïntegreerd worden ingezet. Waar integratie voordelen biedt in doorlooptijd en procesafstemming, blijft in veel situaties een afzonderlijke installatie de meest QTLNXHMJ JS JK‫ܪ‬HNएSYJ PJZ_J /ZNXY INJ ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY RFFPY MJY RTLJQNOP TR oplossingen af te stemmen op de XUJHN‫ܪ‬JPJ JNXJS [FS IJ YTJUFXXNSL zonder concessies te doen aan kwaliteit of procesbeheersing. PRAKTIJKVOORBEELD De Duitse staalbouwer FREYLER Industriebau GmbH, met meerdere vestigingen verspreid over Duitsland, heeft voor haar locatie in Kenzingen gekozen voor een volledig automatische Top Coating installatie van Kaltenbach | Gietart. Danny Willemsen: “Deze installatie is in staat een grote variatie aan complexe staalconstructiedelen, waaronder vakwerkliggers, te coaten tot een breedte van 2,5 meter

en met verfdiktes tot 150 µm. De lijn is onder andere uitgerust met een 3D-scanner die een digitaal beeld van het te coaten onderdeel genereert. Hierdoor kunnen de onderdelen in de verfspuitcabine met een zeer hoge nauwkeurigheid en een minimaal verfverbruik worden gecoat. Dankzij het actieve droogsysteem achter de verfspuitinstallatie worden de gecoate onderdelen direct na applicatie gedroogd, waardoor zij aan het einde van het proces onmiddellijk verder verwerkt kunnen worden.” DATA ALS HULPMIDDEL VOOR PROCESBEHEERSING Naast mechanische optimalisatie speelt procesdata een steeds grotere rol. Door parameters zoals doorvoersnelheid, straalmiddelgebruik en applicatie-instellingen te monitoren, ontstaat inzicht in afwijkingen en trends. Dit maakt het mogelijk om sneller bij te sturen en onderhoud be-

ter te plannen, waardoor onverwachte stilstand wordt beperkt en proceszekerheid toeneemt. EFFICIËNTIE EN DUURZAAMHEID “Een stabiel proces leidt tot minder verspilling. Minder variatie betekent minder afkeur, minder herbewerkinLJS JS JJS JK‫ܪ‬HNएSYJW LJGWZNP [FS straalmiddelen en coatings.” Daarnaast dragen moderne installaties bij aan een lager energieverbruik en een betere beheersing van emissies. *K‫ܪ‬HNएSYNJ JS IZZW_FFRMJNI GQNOPJS daarmee steeds vaker hand in hand te gaan. “Straal- en coatingtechnologie ontwikkelen zich continu, maar ervaring blijft een doorslaggevende factor. De combinatie van proceskennis, machineontwikkeling en praktijkervaring bepaalt in hoge mate de betrouwbaarheid van een oplossing”, aldus Danny Willemsen.

In 2050 moet de Nederlandse industrie circulair zijn en de uitstoot van broeikasgassen vrijwel tot nul zijn YJWZLLJGWFHMY &Q NS RTJY IJ XJHYTW RNSNRFFQ UWTHJSY RNSIJW (4ҫ ZNYXYTYJS IFS NS 2JY STL enkele jaren te gaan, ligt er daarmee een forse opgave voor de industrie. Welke oplossingen zijn er? Op vakbeurs Industrial Heat & Power ga je ze vinden. Industrial Heat & Power wordt georganiseerd tijdens de 3FYNTSFQJ *SJWLNJ \JJP JJS \JJP [TQ SJY\JWP J[JSYX NS MJY PFIJW [FS IJ JSJWLNJYWFSXNYNJ

Koplopers nemen het voortouw Industrie en verduurzamingsopgave Voor bedrijven betekent dit niet alleen dat verduurzaming steeds urgenter wordt, maar ook dat er concrete verplichtingen gelden. Bedrijven met JJS (4ҫ ZNYXYTTY [FS RJJW IFS kiloton moeten plannen opstellen om hun emissies terug te dringen. Kleinere uitstoters moeten de voorgenomen maatregelen melden. Voor energiebesparende investeringen met een korte terugverdientijd geldt bovendien een implementatieplicht. COMPLEX VRAAGSTUK De verduurzaming van de industrie is daarmee een omvangrijke en complexe opgave. Net als in sectoren als de bouw, landbouw en mobiliteit zijn niet alle oplossingen direct toepasbaar of rendabel. Een integrale aanpak is daarom noodzakelijk, waarbij bedrijven niet alleen naar afzonderlijke maatregelen kijken, maar naar de gevolgen voor het volledige proces, de installatie of productielocatie. Een deel van de benodigde technologie is inmiddels beschikbaar, maar economisch nog niet altijd aantrekkelijk. Subsidies kunnen dan helpen om investeringen haalbaar te maken. Tegelijkertijd zijn er ook maatregelen die zich bedrijfseconomisch al kunnen bewijzen. De uitdaging is vervolgens om deze oplossingen goed in te passen in de bedrijfsvoering en te combineren met andere verduurzamingsmaatregelen. KENNIS DELEN Daarbij komen voor bedrijven veel praktische vragen kijken. Welke wettelijke verplichtingen gelden er? Welke 38 jaargang 2026

maatregelen zijn technisch en economisch interessant? En hoe vertaal je die naar een concrete roadmap voor een proces, fabriek of complete productielocatie? Kennisuitwisseling speelt daarbij een belangrijke rol. Er valt veel te leren van ervaringen van andere industriële bedrijven, maar ook van leveranciers en adviseurs die dagelijks met energie-

optimalisatie en verduurzaming bezig zijn. Industrial Heat & Power biedt hiervoor een platform. Tijdens het evenement kunnen professionals kennis en ervaringen uitwisselen over proces- en energieoptimalisatie en ontwikkelingen die relevant zijn voor de verduurzaming van de industrie. Het programma behandelt verschillende thema’s die bedrijven helpen bij de stappen richting

Industrial Heat & Power 2026 de doelstellingen voor 2030 en 2050. DE BELANGSTELLING VOOR WATERSTOF BLIJFT GROEIEN Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat waterstof niet voor iedere toepassing de meest voor de hand liggende oplossing is. De vraag verschuift daarom van óf waterstof een rol krijgt in de energietransitie naar waar de energiedrager daadwerkelijk meerwaarde biedt. Tijdens Industrial Heat & Power staat waterstof drie dagen centraal via de vierde editie van de Dutch Hydrogen Days. Ondernemers, leveranciers en andere betrokken partijen presenteren er hun oplossingen en delen hun ervaringen met toepassingen van waterstof.

WATERSTOF IN DE INDUSTRIE De programmering is verdeeld over drie dagen, waarbij iedere dag een ander toepassingsgebied centraal staat. Op dinsdag 6 oktober ligt de focus op waterstof in de mobiliteit, gevolgd door de gebouwde omgeving op woensdag 7 oktober. Donderdag 8 oktober staat in het teken van waterstof in de industrie. Naast de inhoudelijke programma’s op het podium zijn er op de beursvloer verschillende waterstofoplossingen te zien. In de praktijktheaters verzorgen exposanten en partners bovendien sessies over concrete toepassingen. Ook delen eindgebruikers hun ervarin-

gen met waterstof in de praktijk. Onderdeel van het programma is verder de uitreiking van de Waterstof Innovatie Award, waarmee aandacht wordt gevraagd voor nieuwe ontwikkelingen en toepassingen binnen de waterstofketen. Foto’s: door Jetvertising.

Exposanten Industrial Heat & Power 2026 Onder voorbehoud van wijzigingen, geactualiseerd op 11/9/2026. 2G Energy B.V.

Hal- en standnummer: 2.A033

HEATEN

Hal- en standnummer: 2.C045

Arma Tankbouw B.V.

Hal- en standnummer: 7.A097

Heating Group International

Hal- en standnummer: 2.C001

Array Industries B.V.

Hal- en standnummer: 2.B035

ICS Cool Energy Benelux / MTA Industrial

Hal- en standnummer: 2.B045

Atlas Copco

Hal- en standnummer: 2.A041

InProces Advies BV

Hal- en standnummer: 2.A011

AVK Industrial Nederland

Hal- en standnummer: 2.A058

Institute for Sustainable Process Technology (ISPT)Hal- en standnummer: 2.

BB-One

Hal- en standnummer: 6.C041

JOA Air Solutions

Hal- en standnummer: 2.C041

BlueTerra Energy Experts

Hal- en standnummer: 2.C030

JÖRG Machines B.V.

Hal- en standnummer: 2.C020

Bosch Industrial

Hal- en standnummer: 2.A001

Lek/Habo

Hal- en standnummer: 2.C031

Brenpower Global Ltd

Hal- en standnummer: 2.B005

MABI AG

Hal- en standnummer: 2.C007

Burkert Benelux BV

Hal- en standnummer: 7.A071

MvO Energy Services

Hal- en standnummer: 2.A033

Busbar Systems

Hal- en standnummer: 2.A007

MWM Benelux B.V.

Hal- en standnummer: 2.B061

Caldera - Zero Carbon Industrial Heat

Hal- en standnummer: 2.B055

Nationaal Programma Verduurzaming Industrie Hal- en standnummer: 2.A032

CAL Trading Industrial Boilers

Hal- en standnummer: 2.B007

NLHydrogen

Circ B.V.

Hal- en standnummer: 2.A051

Novar Nederland B.V.

CO2OLTEC Commercial Refrigeration B.V.

Hal- en standnummer: 2.A059

Novum Boilers

Hal- en standnummer: 2.B035

De Kleijn energy consultants & engineers

Hal- en standnummer: 2.B022

NVDE

Hal- en standnummer: 2.A032

Dordtech Projects B.V.

Hal- en standnummer: 2.B001

NVDO Nederlandse Vereniging voor Doelmatig Onderhoud

Dutek

Hal- en standnummer: 2.B011

Hal- en standnummer: Podium.Industrie

Endress+Hauser Nederland

Hal- en standnummer: 2.B019

Sabroe Industrial Heatpumps

Hal- en standnummer: 2.A046

Energy Innovation NL

Hal- en standnummer: 2.A032

Standard Fasel

Hal- en standnummer: 2.A006

Energy Investment Company BV

Hal- en standnummer: 2.C021

Subvention - Krachtig subsidieadvies

Hal- en standnummer: 2.C019

Energy Watch

Hal- en standnummer: 2.A054

Suncom Energy

Hal- en standnummer: 2.C060

FedEC

Hal- en standnummer: 2.A032

Team SOLID

Hal- en standnummer: 7.A090

FME

Hal- en standnummer: 2.B020

TEDOM

Hal- en standnummer: 2.B057

FullTank

Hal- en standnummer: 7.A081

Turboden

Hal- en standnummer: 2.A047

GEA Refrigeration Netherlands N.V.

Hal- en standnummer: 2.C056

VEMW

Hal- en standnummer: 2.A032

Goodway Benelux B.V.

Hal- en standnummer: 2.A055

Vereniging Isolatie Bedrijven (VIB)

Hal- en standnummer: 2.B024

Volterica GmbH

Hal- en standnummer: 2.A054

Heaten

Hal- en standnummer: Praktijktheater.Industrie

Onder voorbehoud van

Hal- en standnummer: Podium.Industrie Hal- en standnummer: 2.A050

40 jaargang 2026

Industrial Heat & Power 2026

Grip op energie en CO2 begint met inzicht Waarom energiebesparing start bij betrouwbare procesdata 8YNOLJSIJ JSJWLNJPTXYJS XYWJSLJWJ \JY JS WJLJQLJ[NSL JS FRGNYNJZ _J (4ҫ ITJQXYJQQNSLJS _TWLJS JW[TTW IFY JSJWLNJGJMJJW GNO [JJQ NSIZX triële bedrijven hoog op de agenda staat. Toch blijkt het in de praktijk vaak lastig om gericht te verduurzamen. Niet omdat er te weinig data beschikbaar is, maar omdat onvoldoende duidelijk is waar energie wordt verbruikt, waar verliezen optreden en welke maatregelen daad werkelijk effect hebben. “Energiebesparing begint niet met besparen, maar met begrijpen.” Met die uitspraak vat René van Leeuwen, Application Consultant Energy transition bij Endress+Hauser, een belangrijke uitdaging samen. Pas wanneer zichtbaar wordt hoe energie door een proces stroomt, ontstaat de basis voor gerichte optimalisatie, onderbouwde investeringsbeslissingen en een effectieve aanpak van (4ҫ WJIZHYNJ METEN ALS BASIS VOOR VERBETERING Volgens Van Leeuwen begint effectieve energiebesparing niet met grote investeringen, maar met betrouwbare meetgegevens. Door relevante procesvariabelen continu te monitoren ontstaat een helder beeld van energiebalansen, verbruikspatronen

en mogelijke verbeterpunten. Op baXNX IFFW[FS PZSSJS TWLFSNXFYNJX JK‫ܪ‬ciënter omgaan met energie, kosten beheersen en gerichter werken aan hun duurzaamheidsdoelstellingen. In veel processen worden verbeterprojecten nog gebaseerd op aannames. Dat maakt het lastig om verbeterpotentieel objectief vast te stellen. Betrouwbare data brengt in kaart waar energie verloren gaat, welke installaties de grootste verbruikers zijn en waar de meest kansrijke optimalisaties liggen. VAN REGISTREREN NAAR STUREN De rol van meetdata verandert daarbij. Waar organisaties voorheen vooral vastlegden hoeveel energie werd verbruikt, groeit de behoefte aan

inzicht in de achterliggende processen. Niet alleen het totale verbruik, maar juist de verdeling ervan wordt steeds belangrijker. Die ontwikkeling hangt samen met toenemende druk vanuit wetgeving, rapportageverplichtingen en duurzaamheidsdoelstellingen. Bedrijven willen niet alleen weten hoeveel energie zij gebruiken, maar ook waar verbeteringen mogelijk zijn en welke maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan lagere emissies en lagere kosten. Technologieën zoals energiemonitoring, emissiemetingen en waterstoftoepassingen spelen daarbij een steeds grotere rol. De beschikbare gegevens vormen niet langer uitsluitend een rapportagetool, maar worden steeds vaker ingezet als stuurinformatie voor operationele en strategische beslissingen. BETERE ONDERBOUWING VAN INVESTERINGEN Betrouwbare procesdata speelt ook een belangrijke rol bij investeringsvraagstukken. Wanneer energieverbruik, verliezen en besparingspotentieel inzichtelijk zijn, kunnen organisaties verduurzamingsprojecten beter prioriteren en de verwachte opbrengsten realistischer inschatten. “Bedrijven willen vooraf weten wat een investering oplevert,” zegt Van Leeuwen. “Goede meetgegevens helpen om keuzes te onderbouwen en de juiste prioriteiten te stellen.” Juist in een tijd waarin verduurzaming, energiekosten en concurrentiekracht steeds sterker met elkaar samenhangen, wordt de kwaliteit van beschikbare procesdata een belangrijke succesfactor. -FQ JS XYFSISZRRJW ' Foto: door Endress+Hauser

‘Laat je niet verlammen door netcongestie: maak verduurzaming haalbaar én betaalbaar’ Netcongestie, beperkte aan sluitcapaciteit en schomme lende energieprijzen maken de verduurzaming van industriële warmteprocessen complexer. Toch hoeven die uitdagingen geen reden te zijn om stil te staan. Wie verder kijkt dan de techniek alleen en investeert in toekomstbestendige oplos singen, kan vandaag al stappen zetten én zich voorbereiden op de situatie van morgen. “Zoom uit en kijk naar het totaalplaatje”, aldus Lucien Swinkels en Claire Breedijk van Cal Trading Industri al Boilers. “Industriële bedrijven willen hun gasverbruik verminderen waardoor de vraag naar e-boilers en elektrische stoomketels toeneemt. In de praktijk GQNOPY MJY JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ[WFFLXYZP [FFP complexer dan in eerste instantie gedacht. Een beperkte netcapaciteit, lange wachttijden voor een grotere aansluiting, hoge en/of volatiele JSJWLNJUWNO_JS IJ FKXHMFK‫ܪ‬SL [FS de salderingsregeling en veranderende regelgeving vragen om een bredere blik dan alleen de keuze voor een nieuwe duurzame ketel.” Aan het woord is Lucien Swinkels, adjunct-directeur bij Cal Trading Industrial Boilers. Het bedrijf heeft zich gespecialiseerd in de engineering en verkoop/verhuur van complete industriële ketelinstallaties en voert ketelonderhoud, revisie, keuringen en waterbehandeling uit. “De grootste valkuil is om alleen naar één technologie te kijken. Veel belangrijk is het om uit te zoomen en het geheel te analyseren. Welke e-boiler of stoomketel is nodig? Welke brander? Welke componenten eromheen? Wat is het rendement? Hoe ziet de ROI eruit? Welke aansluiting is nu beschikbaar en welke mogelijkheden ontstaan de komen42 jaargang 2026

de jaren? ... Verduurzamen betekent investeren in toekomstbestendige systemen die vandaag renderen én kunnen meegroeien met de situatie van morgen.”

(TQQJLF (QFNWJ 'WJJINOP TK‫ܪ‬HJRFnager bij het bedrijf, vult aan. “Een e-boiler is lang niet altijd de enige oplossing. Als de beschikbare netaansluiting ontoereikend is, kan een

Industrial Heat & Power 2026 hybride installatie een slimme tussenstap zijn. De eindgebruiker houdt daarbij rekening met zijn gecontracteerd vermogen en de marktprijzen. Bij lage of negatieve energieprijzen is de e-boiler als energiebron erg aantrekkelijk, op andere momenten is gas economisch de betere keuze.” Ook bedrijven die nog wachten op een grotere elektriciteitsaansluiting hoeven verduurzaming niet uit te stellen. “Moet een gasketel worden vervangen, dan kan een installatie al \TWIJS [TTWGJWJNI TU JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ op een later moment. Zo voorkom je dat de overstap, als het zover is, veel extra kosten met zich meebrengt.” EERST BESPAREN, DAARNA ELEKTRIFICEREN Daarnaast blijven energiebesparingsmaatregelen altijd een belangrijke eerste stap. Breedijk: “Verduur_FRJS GJLNSY SNJY RJY JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ maar met het besparen van energie. De energie die je niet nodig hebt, hoef je immers niet op te wekken. Een boiler economiser bijvoorbeeld, benut restwarmte uit rookgassen om het ketelvoedingswater of proceswater voor te verwarmen. Daardoor is er minder brandstof nodig om stoom te produceren. Dat verlaagt energieverbruik, verhoogt het rendement en vermindert uitXYTTY [FS (4ҫ JS 34] ѧ Volgens Swinkels wordt ook het belang van goed functionerende condenspotten (ook wel condensaatpotten of steam traps genoemd) vaak onderschat: “Een condenspot is een component in een stoomsysteem dat condensaat en lucht verzamelt en afvoert zonder stoomverlies \FFWITTW IJ NSXYFQQFYNJ JK‫ܪ‬HNएSY GQNOKY draaien. Bij controles merken we dat 25 tot 30% van de condenspotten niet meer goed functioneren. Dat leidt onnodig tot energieverlies, lekkages en risico’s op corrosie of waterslag. Met inspecties, tijdig onderhoud en vervanging, kunnen bedrijven relatief eenvoudig veel energie én kosten besparen.”

Swinkels besluit: “Verduurzamen is vaak haalbaar én betaalbaar. Door met elkaar in gesprek te gaan, uit te zoomen en het volledige proces te bekijken vinden we vrijwel altijd een toekomstbestendige route.” Cal Trading is tijdens de vakbeurs Industrial Heat & Power zowel in de beurshal als op het buitenterrein aanwezig. Breedijk: “Vorige editie trokken we veel aandacht met

een container waarin een e-boiler was opgesteld. Bezoekers konden de techniek letterlijk van dichtbij bekijken. Ook dit jaar nemen we een opvallende praktijkopstelling mee zodat bezoekers direct zien hoe verduurzaming er in de praktijk uitziet.” -FQ JS XYFSISZRRJW ' Bron: Industrial Heat & Power. Foto: door Jetvertising.

Proceschiller of warmtepomp zonder grote investering Een nieuwe proceschiller of warmtepomp betekent doorgaans een ‫ܫ‬NSPJ PFUNYFFQNS[JXYJWNSL )NJ NS[JXYJWNSL PTRY SNJY [TTW NJIJW GJ drijf op het juiste moment. Bovendien kan een eenmaal aangeschaf te machine minder goed aansluiten op veranderende processen, YJHMSTQTLNJ TK WJLJQLJ[NSL .(8 (TTQ *SJWL^ GNJIY RJY MJY +1*= QNI maatschap een alternatief: temperatuurbeheersingsapparatuur op basis van een vast maandbedrag, zonder investering vooraf. Met FLEX beschikken bedrijven direct T[JW JJS SNJZ\J JS JSJWLNJ JK‫ܪ‬HNएSYJ proceschiller of warmtepomp. In het vaste maandtarief zijn onderhoud, garantie, reparaties en onderdelen inbegrepen. Ook 24/7 noodhulp gedurende het hele jaar maakt deel uit van het contract. Bewaking op afstand is optioneel. Het concept moet bedrijven meer zekerheid geven over de kosten én ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY GNJIJS [TTW IJ YTJPTRXY Bij de aanschaf van een machine bestaat immers het risico dat de gekozen technologie gedurende de levensduur minder goed aansluit bij de bedrijfsvoering. Zeker nu technologie, regelgeving en marktomstandigheden XSJQ [JWFSIJWJS PFS INJ ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY belangrijk zijn. Veranderen de eisen aan proceskoeling of -verwarming, dan kan het FLEX-contract daarop worden aangepast. Zo kan tussentijds worden gekozen voor bijvoorbeeld een krachtigere

of juist compactere machine, of voor een nieuwer model met een hogere JSJWLNJ JK‫ܪ‬HNएSYNJ NA VIJF JAAR EEN NIEUWE MACHINE Een FLEX-contract heeft een looptijd van vijf tot negen jaar en biedt mogelijkheden voor tussentijdse upgrades. Er zijn geen kosten vooraf: de gebruiker betaalt een vast bedrag per maand. Ook aan het einde van het contract GQNOKY ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY GJMTZIJS 'NO [JWQJSging wordt de bestaande machine vervangen door een nieuwe chiller of warmtepomp. Bij een contract van vijf jaar betekent dit dat de gebruiker na die periode over een nieuwe machine beschikt. Daarmee verschuift de focus van het bezit van een installatie naar het beschikbaar hebben van actuele technologie, zonder dat daarvoor telkens een grote kapitaalinvestering nodig is. -FQ JS XYFSISZRRJW '

De energietransitie hoeft niet complex te zijn: van inzicht naar toekomstbestendige fabriek “Maakbedrijven die willen ver duurzamen en/of uitbreiden krijgen vaak te maken met net congestie. Dit hoeft geen reden te zijn om plannen uit te stellen. Vaak zijn er (hybride) oplossin gen die passen bij de beschikba re netcapaciteit. Bovendien zijn er volop mogelijkheden om zowel op korte termijn verbeteringen door te voeren als je bedrijf toe komstbestendig en duurzaam in te richten.” Aan het woord is Hei ko Tit, commercieel directeur bij Novar, ontwikkelaar van groene energiesystemen. “We merken dat veel bedrijven niet altijd weten waar te beginnen, welke duurzame middelen voor hen geschikt zijn en hoe ze deze het beste kunnen combineren om een optimaal rendement te bereiken. Een belangrijke tip is om het niet onnodig complex te maken. Lijvige consultancyrapporten en ingewikkelde constructies leiden vaak tot uitstel of zelfs afstel”, weet Tit. Jeroen Jansen, teamlead consultancy bij Repowered (onderdeel van de Novar Groep) dat zich richt op strategisch energieadvies en optimalisatie, vult aan: “Verduurzaming en groei beginnen bij inzicht in je energiehuishouding. Welke assets verbruiken de meeste energie? Waar ontstaat piekbelasting? En welke processen kun je ‫ܫ‬J]NGJQ NSWNHMYJS$ 2JY IJ OZNXYJ IFYF wordt zichtbaar waar de kansen én knelpunten liggen. Wij werken daarom gefaseerd en starten met quickwins: verbeteringen die vaak al op kortetermijnwinst opleveren met bestaande assets. Vervolgens vertalen we de doelen en groeiplannen naar een routekaart die het energiesysteem toekomstbestendig maakt: enerzijds door slimmer om te gaan met bestaande assets, anderzijds door 44 jaargang 2026

gericht nieuwe, duurzame assets toe te voegen. Zo spreid je investeringen bewust over meerdere jaren. Alles in één keer willen uitrollen leidt juist tot meer complexiteit en hogere risico’s voor je bedrijfscontinuïteit.” Er zijn tegenwoordig veel duurzame opties mogelijk. Tit: “We bieden

diverse duurzame assets aan: van zonnepanelen op daken, op carports of de grond, batterijen, laadpalen tot elektrische warmteoplossingen. We kunnen bedrijven zeker begeleiden in de ontwikkeling daarvan. Doel is tenslotte om te komen tot een energiesysteem dat bestaat uit duurzame assets die door slimme aansturing

Nieuwe terugslagklep voor afvalwater AVK breidt het assortiment te rugslagkleppen uit met nieuwe uitvoeringen voor afvalwater toepassingen. De kleppen zijn XUJHN‫ܪ‬JP TSY\NPPJQI [TTW XNYZF ties waarin het afvalwater oliën, vetten en koolwaterstoffen kan bevatten. De nieuwe uitvoeringen zijn voorzien van een NBR-schijf en een as van roestvast staal (1.4404). Daarmee zijn ze bestand tegen corrosie en geschikt voor toepassingen waarbij de afsluiter aan relatief agressieve media wordt blootgesteld. De materiaalkeuze draagt bovendien bij aan een lange levensduur. De terugslagkleppen zijn gebaseerd op het bestaande ontwerp van de AVK-zachtdichtende terugslagklep. De klep heeft een volle doorlaat, waardoor het drukverlies in de leiding beperkt blijft. De zachtdichtende uitvoering zorgt voor een druppeldichte afsluiting. Door het lage gewicht van de klepschijf is bovendien maar weinig openingskracht nodig. ONDERHOUD ZONDER DEMONTAGE De klepschijf heeft een stalen kern die volledig met rubber is gevulkani-

seerd. Een lipafdichting zorgt voor een betrouwbare afsluiting. De as is in het deksel gemonteerd. Daardoor kunnen onderhoudswerkzaamheden worden uitgevoerd zonder de terugslagklep uit de leiding te verwijderen. Ook de afdichting tussen huis en deksel is ontworpen met het oog op GJYWTZ\GFFWMJNI -JY UWT‫ܪ‬JQWZGGJW ligt in een nauwkeurig gefreesde groef en omsluit de dekselbouten volledig. Zo wordt niet alleen een goede afdichting bereikt, maar wordt ook het risico op uitblazen van het rubber beperkt. De kleppen zijn voorzien van een 250 µm dikke epoxycoating die volgens het Fusion Bonded Epoxy-proces (FBE) wordt aangebracht. Aan beide zijden van de zitting zijn bovendien aansluitnokken opgenomen. Hierop kunnen onder meer een manometer, bypass, druksensoren of andere accessoires worden gemonteerd. Met deze nieuwe uitvoeringen richt AVK zich op afvalwaterinstallaties waar een betrouwbare afsluiting, corrosiebestendigheid en beperkte onderhoudsbehoefte belangrijk zijn. -FQ JS XYFSISZRRJW &

Industrial Heat & Power 2026 elkaar versterken en de energietransitie waarmaken. Zo bereik je duurzamere processen, lagere kosten en een stabielere energievoorziening.” Soms is daarvoor een andere aanpak nodig. Tit: “In het verleden werden fabrieken ontworpen met betrouwbare productieprocessen als kernfocus waarbij minder aandacht ging naar slim energieverbruik. Gas als energiebron was de gangbare keuze. Met z’n allen maken we steeds meer gebruik van duurzame energiebronnen die niet altijd beschikbaar zijn. Daarom _FQ ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY NS IJ YTJPTRXY XYJJIX belangrijker worden. Daarop inspelen kan bedrijven veel voorbeeld bieden.” Jansen vult aan: “Wie bijvoorbeeld zowel een warmtepomp als een e-boiler heeft, zet vanuit de traditionele gedachte eerst de warmtepomp in en houdt de e-boiler als back-up achter

IJ MFSI TRIFY INJ RNSIJW JK‫ܪ‬HNएSY is. Maar zijn de elektriciteitsprijzen laag of zelfs negatief, of ontstaan er kansen op andere markten, dan loont het juist om de e-boiler in te zetten en eventueel de warmte die je niet direct LJGWZNPY TU YJ XQFFS )FY ‫ܫ‬J]NGJQJ karakter van de e-boiler ontsluit veel marktpotentieel en levert serieuze kostenbesparingen op je warmteproductie op. Precies dáár zit vaak onbenut potentieel: het slim inzetten van ‫ܫ‬J]NGJQJ X^XYJRJS \TWIY TSIJWXHMFY simpelweg door een gebrek aan kennis van de elektriciteitsmarkten. Door je assets slim aan te sturen en vraag en aanbod op elkaar én op de markten af te stemmen, verduurzaam je, versterk je je concurrentiepositie en vergroot je je bedrijfscontinuïteit.” GOEDE BEGELEIDING De energietransitie vergt een inte-

grale benadering. Tit: “Voor velen brengt verduurzamen een nieuwe werkelijkheid met zich mee waar ze mee worstelen: nieuwe type assets, aansturing waar ze geen ervaring mee hebben, een nieuwe mindset, nieuwe vormen van expertise. Daar kunnen wij als Novar en Repowered helpen. Tijdens Industrial Heat & Power hopen we veel bedrijven te kunnen spreken waarbij we hen kunnen laten zien dat de energietransitie niet complex hoeft te zijn. We denken graag mee om laagdrempelig de quickwins te realiseren en waar gewenst het volledige traject in fases te begeleiden.” -FQ JS XYFSISZRRJW & Bron: Industrial Heat & Power. Foto: door Stockphoto.

Hoe maakbedrijven hun energietransitie strategisch aanpakken <JQPJ PJZ_JX RFPJS RFFPGJIWNO[JS WTSI JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ JSJWLNJ JK ‫ܪ‬HNएSYNJ JS ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY JS MTJ GJUFQJS _J MZS WTZYJ WNHMYNSL RNS der fossiel energiegebruik? Marco Kirsenstein, segment manager energie, grondstoffen en materialen en Elsa van der Zwan, business development manager innovatie, beiden werkzaam bij FME, delen hun visie. “De energietransitie is volop aan de gang. We merken dat technologieleveranciers in de maakindustrie volop kansen zien om met hun technologie een bijdrage te leveren om de energietransitie waar te maken. Tegelijkertijd zijn ze ook afhankelijk van het beleid van de overheid. Een voorbeeld. De aankondiging van het kabinet dat een hybride warmtepomp vanaf 2026 de standaard zou worden voor het verwarmen van woningen, zorgde ervoor dat diverse maakbedrij[JS ‫ܫ‬NSP MJGGJS LJओS[JXYJJWI NS IJ_J technologie. Later trok het kabinet die verplichting in. Dat leidde voor behoorlijk wat kopzorgen bij diverse ondernemingen. Op technologisch vlak is veel mogelijk, maar ook een consistent beleid is nodig om de energietransitie te kunnen waarmaken.” Aan het woord is Marco Kirsenstein, segment manager energie, grondstoffen en materialen bij FME. Maakbedrijven omarmen nieuwe technologie. Kirsenstein: “We merken dat steeds meer bedrijven maatregeQJS SJRJS TR NS IJ YTJPTRXY ‫ܫ‬J]NGJQ

te kunnen reageren op energievraagstukken. Hoe zorg je ervoor dat je onafhankelijk(er) wordt van het net? Vooral de grotere industriële bedrijven realiseren zich het belang van energiezekerheid. De vraag is niet langer óf we in Nederland te maken zullen krijgen met blackouts, maar wanneer. Hier moet je je op voorbereiden zodat je weerbaar wordt, bijvoorbeeld door ‫ܫ‬J]NGNQNYJNY NS YJ GTZ\JS )JSP FFS MJY afvlakken van de pieken, het opslaan van energie in accu’s of warmteopslagsystemen en het kunnen open afschakelen naargelang de beschikbaarheid van energie, …Dit is niet altijd even vanzelfsprekend. Daar proberen we als FME ondersteuning te bieden.” Er komen steeds meer slimmere energiemanagementsystemen op de markt die vraag en aanbod heel gericht en slim kunnen sturen. Dat is een mooie ontwikkeling. Toch begint de energietransitie altijd met energiebesparing, immers, energie die je niet hoeft te gebruiken, hoef je ook niet op te wekken. Ook hier kan nieuwe technologie een belangrijke bijdrage leveren. Een van onze leden combineert sensor en dronetechnologie met AI om stoomlekken en niet-geïsoleerde leidingen in kaart te brengen. Dat is een mooie ontwikkeling.” Elsa van der Zwan, business development manager innovatie bij FME vult aan. “Er is al vaak geroepen ‘Meten is weten’, maar dit is en

46 jaargang 2026

blijft een belangrijke basisregel. Om te kunnen verbeteren moet je weten waar je staat en zul je je energiehuishouding in kaart moeten brengen. De digitale middelen die tegenwoordig beschikbaar zijn, maken het gelukkig eenvoudiger om alle energiestromen in kaart te brengen. We zien daarin een positieve verschuiving. Door te meten kun je sneller bepaalde maatregelen doorrekenen en een business case beter onderbouwen.” Met diverse projecten ondersteunt FME bedrijven om te verduurzamen. Van der Zwan. “Neem VIBE, wat staat voor Versnelling van Industriële Besparing van Energie. In dit project helpen we samen met RVO en VEMW bedrijven om hun energieverbruik sneller te verlagen door bestaande, bewezen technologie in te zetten. Dit doen we door kennis te bundelen, oplossingen te valideren en praktijkvoorbeelden te delen. Met begeleiding worden routes uitgestippeld om te kunnen besparen.” Kirsenstein hierover: “In bepaalde deelsectoren in de industrie draaien processen al

Industrial Heat & Power 2026 tientallen jaren op dezelfde manier. Systemen vervangen door energiezuinigere of duurzamere varianten zijn eenvoudige oplossingen, maar vaak zet het veel meer zoden aan de dijk als je bepaalde delen van de processen zelf kunt aanpassen. Hiermee kun je soms wel tot 40 à 50% besparen. Dit is natuurlijk veel spannender maar het creëert ook nieuwe mogelijkheden en verstevigt je concurrentiepositie. Dit hoef je als bedrijf niet alleen te doen. Vaak is krachten bundelen een deel van de oplossing.” Van der Zwan benoemt nog een project van FME waar samenwerking een belangrijke rol speelt. “In het +NJQIQFG .SIZXYWNFQ *QJHYN‫ܪ‬HFYNTS +1.* bieden we een praktijkomgeving waar industriële eindgebruikers, energiebedrijven en technologiebedrijven kunnen samenwerken aan oplossingen om duurzame processen te versnellen. Soms hebben bedrijven een goed idee, maar weten ze niet waar ze moeten beginnen. Anderen hebben een technologie die ze nog willen valideren of ze willen eerst 100% zeker weten dat de technologie die ze willen implementeren ook de GJXYJ TUQTXXNSL NX [TTW MZS XUJHN‫ܪ‬Jke proces. We bieden met FLIE een netwerk met faciliteiten om te testen en demonstreren. En dankzij haalbaarheidsstudies, marktscans en het verbinden van belanghebbenden met elkaar kunnen we als verbindende XHMFPJQ IJ NSIZXYWNएQJ JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ handen en voeten geven waardoor business cases aantrekkelijker worden. Sinds april hebben we een pilothal in SubZero Rotterdam waar we samen met TNO en PlatformZero werken aan toepasbare oplossingen en de versnelling van opschaling en implementatie.” Niet alleen lokaal in Rotterdam, maar ook landelijk zijn er diverse initiatieven. Kirsenstein: “De afgelopen jaren _NOS JW IN[JWXJ ‫ܪ‬JQIQFGX TULJXYFWY TR de duurzaamheid te versnellen. Belangrijk is dat we daarbij voorkomen dat we allemaal het wiel opnieuw uitvinden. Daar proberen wij als

onafhankelijke partij zoveel mogelijk sturing aan te geven. Ook willen we de overheid ondersteunen om een visie te formuleren die weergeeft wat nodig is vanuit de bedrijven: duurzaRJ JK‫ܪ‬HNएSYJ ‫ܫ‬J]NGJQJ JSJWLNJX^Xtemen. Als we minder afhankelijk worden van fossiele grondstoffen JS TS_J UWTIZHYNJ ‫ܫ‬J]NGJQJW PZSSJS afstemmen op de beschikbaarheid van duurzame bronnen als zon en wind, dan leidt dit tot een veel betere concurrentiepositie. Dit is uitdagend, maar door kennis met elkaar te delen en samen te werken kunnen we veel bereiken.” Kennis delen doet FME ook tijdens de beurs Industrial Heat & Power. Van der Zwan besluit: “We vinden het belangrijk om hier nieuwe ontwikke-

lingen te delen en te netwerken zodat we samen verschil kunnen maken.” -FQ JS XYFSISZRRJW ' Bron: Industrial Heat & Power. Foto’s: door Stockphoto.

Atlas Copco lanceert nieuw mobiel snellaadstation voor snel en flexibel opladen bij off-gridtoepassingen )J +(8 RFFPY JQJPYWN‫ܪ‬HFYNJ IZZW_FRJW JS JK‫ܪ‬HNएSYJW JS GNJIY JJS ‫ܫ‬J]NGJQJ PWFHMYNLJ GFYYJWNOTUQTXXNSL TR YJ [TQITJS FFS de groeiende vraag naar betrouwbare, emissiearme elektriciteit op locatie. Atlas Copco heeft de FCS 220-240 geïntroduceerd, een mobiel snellaadstation dat werd ontworpen om elektriciteit direct op de plaats van gebruik te leveren. Het systeem is geschikt voor tijdelijke inzet in bouw-, industriële en evenemententoepassingen en stelt operatoren in staat om snel krachtige laadinfrastructuur te gebruiken waar dat nodig is. Naarmate het gebruik van elektrische voertuigen en apparatuur blijft toenemen, worden operatoren steeds meer uitgedaagd door beperkte toegang tot laadfaciliteiten, vooral in off-grid- en tijdelijke locaties. Dit stimuleert de vraag naar oplossingen die betrouwbare stroom kunnen leveren zonder afbreuk te doen aan de operationele

JK‫ܪ‬HNएSYNJ TK UWTOJHYUQFSSNSL ‘Een van de grootste uitdagingen bij het gebruik van elektrische apparatuur op locatie is dat deze gedurende de hele werkdag moet blijven werken. De FCS 220-240 biedt klanten een praktische manier om opladen met hoog vermogen rechtstreeks in hun activiteiten te integreren, waardoor ze de gebruiksduur kunnen verlengen, de productiviteit kunnen verbeteren en minder afhankelijk zijn van dieselaangedreven apparatuur.’ Aldus Tobias Schuster, Divisiemanager Productmarketing Energieopslagsystemen bij Atlas Copco. -FQ JS XYFSISZRRJW &

48 jaargang 2026

Market Lounge

DEWETRON

BENELUX

HIERNAAST AFGEBEELDE PREFERRED PARTNERS HELPEN U GRAAG VERDER

Nederland BV

Voor informatie over samenwerking met Industrie & Utility kunt u contact opnemen met Vincent IJff van Jetvertising b.v. T +31(0)70 399 00 00 E vincent@jetvertising.nl

Agenda

Agenda Industrial Heat & Power 6 – 8 oktober

Koplopers nemen het voortouw In 2050 moet de Nederlandse industrie circulair zijn, zo zegt het Klimaatakkoord. De sector mag dan bijna geen broeikasgassen meer uitstoten. In 2030, en dat is al over een jaar of 8, moet de sector minimaal 49% minder CO2 uitstoten dan zij in 1990 deed. Bedrijven met een CO2-emissie groter dan 10 kiloton moeten van de overheid plannen maken om die uitstoot te reduceren. Bedrijven die minder uitstoten, moeten hun maatregelen melden. Voor investeringen met een korte terugverdientijd geldt verplichte implementatie. Een ongekende uitdaging voor de Nederlandse industrie. Van de bewezen oplossingen is een deel nog niet rendabel. Daarvoor zijn vaak subsidies beschikbaar, maar hoe werkt zo’n subsidieaanvraag? En een deel van de oplossingen is al wél bedrijfseconomisch haalbaar. Hoe kunnen die worden geïntegreerd? Welke verplichtingen gelden er? Welke maatregelen kan men nemen? Hoe passen bepaalde stappen in een roadmap voor een proces, plant of site - op weg naar de doelstellingen van 2030 en 2050? Wat kan men leren van collega’s, leveranciers en adviseurs? Op Industrial Heat & Power delen de koplopers hun kennis en doen zij zaken. Voor professionals in proces- en energieoptimalisatie is zij dan ook 3 dagen de place to be. Inclusief, uiteraard, deelname aan het uitgebreide kennisprogramma. Met alle relevante thema’s uit de sector. Locatie: Brabanthallen, Den Bosch

Solids Antwerpen 21 – 22 oktober

Vakbeurs voor granulaat-, poeder- en bulktechnologieen. Solids Antwerpen vindt plaats in Europa’s grootste hub voor bulkgoederen. Antwerpen is het epicentrum van de internationale bulk- en procesindustrie en dus de ideale plek om in twee dagen tijd alle relevante leveranciers, innovaties en experts uit de sector te ontmoeten. Solids Antwerpen is onbetwist dé tweejaarlijkse live ontmoetingsplaats voor de poeder- en bulkindustrie in België. Locatie: Antwerp Expo, Antwerpen (B)

50 jaargang 2026

Materials engineering 27 oktober

Waar verbindingstechniek en materiaalinnovatie versmelten. Het vakevent voor professionals die werken met materialen onder veeleisende omstandigheden. Systemen worden steeds nauwkeuriger, krachtiger en compacter. Bedrijven in de hightech- en maakindustrie kunnen niet langer vertrouwen op standaardoplossingen. Ze hebben materialen nodig die presteren op de grens van het mogelijke. Materiaalkennis is daarin de doorslaggevende factor. Daarom is Materials Engineering in 2026 hét platform waar materiaaltechnologie, oppervlaktetechnieken, analysetechnieken en verbindingstechnieken samenkomen met de nieuwste doorbraken en industriële toepassingen. Locatie: Mikrocentrum, Veldhoven

Precisiebeurs 18 – 19 november

Precisietechnologie verlegt de grenzen van wat fysiek en technologisch mogelijk is. Toleranties onder de nanometer, contaminatiecontrole op moleculair niveau en systemen die met extreme snelheid én stabiliteit presteren. De eisen zijn ongekend hoog. Met complexere ketens en de opkomst van AI, additive manufacturing en edge computing is één ding duidelijk: technologische grenzen verleg je niet alleen. Het vraagt om samenwerking tussen high-end toeleveranciers, systeemontwikkelaars, onderzoekers en ontwerpers. De 24e editie van de Precisiebeurs brengt deze wereld van high- en ultraprecisie samen. Voor iedereen die wil blijven meten, maken en bewegen op het hoogste niveau. Locatie: Brabanthallen, Den Bosch

Industrie & Maintenance 24 november

Het ontmoetingspunt voor de procesindustrie en industrieel onderhoud in Franstalig België. Alle relevante brancheverenigingen en opleidingsinstituten nemen actief deel door conferenties en bijeenkomsten te organiseren. De cijfers spreken voor zich: de sector groeit en bloeit. Wallonië is een regio met een groot potentieel en een aantrekkelijke vestigingsplaats voor (inter)nationale bedrijven. Locatie: Namur Expo, Namen (B)

KIWA-Gecertificeerde totaalaanpak

Inventarisatie. Reiniging. Modificaties. Afvoeren. PFAS-vrije blusinstallaties In veel brandblusinstallaties zit PFAS-houdend schuim. Door nieuwe Europese weten regelgeving moeten bedrijven overstappen op PFAS-vrije oplossingen. Dat vraagt om een grondige reiniging. Mourik biedt een unieke, KIWA-gecertificeerde best-practice methode. “Wij pakken alles in één keer aan: van inventarisatie tot eindrapportage.”

MOURIK MAAKT MORGEN.

Meer weten? Kijk op www.mourik.nl

Water is kostbaar, daarom draagt alles wat we doen bij aan het beschermen van deze vitale bron.

52 jaargang 2026 www.pamline.nl

Saint-Gobain PAM Nederland Markerkant 1017 1316 ALMERE pamnederland@saint-gobain.com