D
januari | februari ‘14
r. Bruno Smeets, oogarts in ons ziekenhuis, trok in november voor de vijfde keer als vrijwilliger naar Congo. Als lid van een team van Ophthalmology World Wide (OWW) voerde hij er in Nioki gedurende twee weken oogoperaties en consultaties uit. “Het lijkt misschien spectaculair wat we doen, maar er zijn tal van mensen die zich als vrijwilliger inzetten. Kijk bijvoorbeeld maar naar de vele vrijwilligers die in ons ziekenhuis een helpende hand bieden.”
24
Het team van OWW in Nioki, met dr. Smeets (2de links vooraan)
Oogoperaties in Congo, maar: “vrijwilligerswerk kan overal” Op de vraag hoe hij ertoe gekomen is om aan
zaal. Met ons team van vier oogchirurgen wer-
brilaanpassingen. “Tijdens de raadpleging
dergelijke missies deel te nemen, zegt dr.
ken we in een beurtrol: telkens drie halve da-
zien we iedere dag 100 nieuwe patiënten
Smeets: “Ik heb dit altijd al willen doen. De
gen operaties en één halve dag raadpleging.”
en 25 patiënten waarbij we de dag ervoor
wereld hiermee veranderen kunnen we niet.
een ingreep hebben gedaan. We worden dan
Het percentage blinden in Congo blijft enorm
bijgestaan door tolken. Ook in de ‘brillenboe-
hoog, maar voor de mensen die geholpen
220 cataractoperaties
tiek’ is er een tolk. Voor het eerst hadden we
worden maakt het uiteraard wel een verschil.
Het Belgische team kan tijdens de missie re-
dit jaar trouwens steeds een oogarts in de
Zo’n ervaring verandert trouwens ook jezelf.
kenen op de vaste hulp van plaatselijke men-
brillenboetiek, waardoor de kwaliteit van de
In onze Westerse wereld staan we er zelden
sen voor bijvoorbeeld de sterilisatie van het
brilaanpassingen verbeterd is. Ook nieuw is
bij stil, maar het is wel zo: je bent wie je bent
materiaal, twee omloopverpleegkundigen in
dat we afspraken hebben gemaakt met een
dankzij de kansen die je hier krijgt. Wat zou
de operatiezaal, …. “Eén van die verpleegkun-
groothandelaar geneesmiddelen waardoor de
dat ginder zijn? Door enkele weken in de
digen doet de ‘algemene’ anesthesies voor
verkoop van betaalbare glaucoomdruppels op
meest primitieve omstandigheden te leven
onder meer kinderen onder de 15 jaar of te
poten kan gezet worden.”
en te werken – omstandigheden die al bij al
pijnlijke ingrepen zoals volledig verwijderen
nog luxueuzer zijn dan die van de plaatselijke
van een totaal verzweerde oogbol. Dit jaar
bevolking – kom je jezelf ook wel eens tegen.”
hebben we 220 cataractoperaties gedaan en
Voorinschrijvingen volzet
72 ‘kleine’ ingrepen en dit gelukkig zonder
De komst van het Belgische team naar Nioki
één infectie. En met de hulp van de verpleger-
wordt ruim op voorhand in de kerk aangekon-
Op drie fronten actief
anesthesist hebben we verschillende blinde
digd. “Voor het eerst hebben we gewerkt met
Maar wat houdt zo’n missie precies in? “We
kinderen kunnen opereren die nu terug zien.”
voorinschrijvingen. Een maand vooraf zaten
werken er op drie fronten: operaties, raadple-
de raadplegingen al vol. Heel wat mensen lo-
gingen en bijscholing van plaatselijke artsen
geren een maand in het dorp tot ze aan de
en verpleegkundigen,” vertelt dr. Smeets. “In
125 raadplegingen per dag
beurt zijn. Om te vermijden dat mensen da-
het veldhospitaal van de Broeders van Liefde
Naast de oogchirurgen doen ook de twee
genlang in de warme zon op het domein van
beschikken we over drie operatietafels in één
meegereisde oogartsen raadplegingen en
de broeders zaten te wachten, hebben we dit
dr. Bruno Smeets, dr. Tim en dr. Charles
Klaarmaken voor de operaties
cijfers •
4 oogchirurgen, 2 niet-chirurgische oogartsen, 2 oogartsen in opleiding, 2 optiekers, 2 administratieve krachten en 2 verplegers; dat was het team van OWW dat in november naar Nioki vertrok.
1312 Congolese patiënten kwamen tijdens de missie in Nioki op consultatie. • Het team voerde 292 ingrepen uit, waaronder 220 cataractoperaties. • Bijna 500 brillen werden uitgedeeld. • 2 Congolese artsen en een verpleegkundige kregen bijscholing door intensief met het •
team van OWW samen te werken. Zij nemen de opgedane kennis mee naar hun streek en kunnen daar zo zorgen voor een betere diagnose en behandeling.
• In 2013 deed OWW 3 missies in Congo. Naast Nioki trok er een team naar Mbuji-Mayi om
dr. Richard Hardy bij te staan in zware operatieprogramma’s en gingen 9 OWW-vrijwilligers op missie naar Basankusu in het Congolese regenwoud.
• OWW verscheepte dit jaar 11 ton aan materiaal. Dit was meer dan andere jaren, omdat het voor Basankusu de eerste missie was en al het vast materiaal zoals een operatiemicroscoop mee moest. De vzw werkt hiervoor samen met firma’s, oogartsen, ziekenhuizen …
jaar lijsten uitgehangen. Alleen mensen die
kundige opleiding (in Uganda in het Engels!).
je stuk. Maar voor de mensen in Nioki is dat
zich op de juiste dag aanboden werden op het
Een zeer bekwame en handige oogarts die
niet meer dan ‘een klein probleempje’. In feite
domein toegelaten. Dat was zeker een verbe-
bijzonder blij was met de spleetlamp en met
is er voor hen maar één groot probleem: als
tering.”
wat we hem konden leren over de phacotech-
een familielid ernstig ziek wordt en de dokter
niek voor cataractoperaties. OWW gaat er mee
en het ziekenhuis mijlen ver verwijderd zijn.
voor zorgen dat hij een operatiemicroscoop
We zien in Nioki soms mensen die samen met
Kennis delen
krijgt. Het is de bedoeling dat dr. Charles als
een blind familielid wel 1000 kilometer met
De missie is meteen ook een prima gele-
professor aan de universiteit gaat werken.
boot, fiets en bromfiets tot aan ons veldhos-
genheid om plaatselijke zorgverleners bij te
Elke hoofdstad van elke Congolese provincie
pitaal gereisd hebben en die dan een maand
scholen in oogziekten. “Zr. Silvie, een ver-
krijgt een universiteit en in Kindu komt er een
in het dorp logeren. Tegen het moment van
pleegkundige die elders in een ziekenhuis
opleiding tot arts. Er is dus echt wel een evo-
de operatie moeten ze soms geld lenen om
oogverzorging verleent, kreeg vorig jaar een
lutie gaande. Het is fijn om te zien dat er in
de (heel goedkope) operatie nog te kunnen
spleetlamp van ons, maar die was al snel stuk.
het domein van opthalmologie het hele jaar
betalen. Gelukkig is de solidariteit tussen de
We hebben haar nu uitgelegd wat ze moest
door beter werk geleverd wordt dankzij de
mensen heel groot. Zo zitten bijvoorbeeld
doen om deze te herstellen en ze heeft nog
kennis die we de plaatselijke zorgverleners
’s zondags tijdens de misviering duizenden
wat bijkomende kennis kunnen opdoen. Ver-
kunnen bijbrengen.”
mensen samen te bidden en te zingen voor
der assisteerde dr. Tim Mayala ons. Hij was
de oogpatiënten. Hun geloof geeft hen heel
vorig jaar nog huisarts, maar is nu – dankzij
veel kracht. Een dankjewel de dag na een ge-
de spleetlamp en het Kanskiboek dat we hem
Andere wereld
slaagde operatie hoor je bijna nooit, maar wel
vorig jaar gaven – beter geschoold in oogziek-
De missie naar Nioki is voor dr. Smeets telkens
aan het einde van de ingreep in het Lingala
ten. Hij voerde nu onder onze supervisie al
terechtkomen in een totaal andere wereld.
(de lokale taal) een ‘que dieu vous bénisse’
heel goed raadplegingen uit. Daarnaast maak-
“Zo lijkt het transport per vliegtuigje naar het
recht vanuit het hart!”
ten we ook kennis met dr. Charles van Kindu.
binnenland in het begin ronduit gevaarlijk.
Hij is – als 40-jarige vader van vier kinderen
En als de eerste keren de stroom uitvalt tij-
- pas afgestudeerd als oogarts met een heel-
dens een operatie ben je toch wel even van
Oude zonnebrillen Heb je nog oude zonnebrillen liggen (zonder sterkte) of oude brillen met ‘enkel-zicht’ (dus geen multifocale of progressieve glazen), dan mag je deze steeds bezorgen aan dr. Smeets. Dat kan via de oogkliniek op campus Salvator. Zo kan je ook een bijdrage leveren voor de mensen in Nioki. De dag na de ingreep worden de oogverbanden verwijderd
januari | februari ‘14
enkele
25