Jess! Nr 30

JESS! PERSONEELSMAGAZINE AUGUSTUS SEPTEMBER OKTOBER 2015 jaargang 6 - nummer 30

RUBRIEK Rubriekzinnetje

De mooiste job van de wereld!

Jessa Afterworkparty 64

Voorkom prikongevallen 42

45

Operatie Animatie

Wachten 39

60

9 toffe vragen aan Heidi Vanelderen

Op stap met de groendienst 24

50

De duizendpootkampioenen

Samen vormen we Jessa 2

18

54

INHOUD What’s up in Jess!

14 EDITO

INSPIRATIE & INZICHT

15 23 30

Jessa patiëntgericht:

Het Wisselke.

tips van het kwaliteitsteam operatieve zorg.

De rampenmanagers. Snoezelen op kindermaat.

34 Kledingvoorschriften. 36 Vooruit:

Personeelsweetjes.

Jessa innoveert en biedt topklinische zorg.

39 46 52 54 58 60 68

Fixatiearm ziekenhuis.

NIEUWS

4 5 28 41 66

Update.

INTERVIEWS

18 22 24 56 62

Portret: de duizendpootkampioenen. Verpleegkundige met X-factor. Op stap met de groendienst. Op pensioen?

DE LIJST 42 De mooiste job van de wereld

NIAZ-Qmentum:

Een patiënt is meer dan de som van zijn organen. Hoe ga jij om met agressie? Teambuildings. Jessalert: no blame, no shame. De glimlach: operatie animatie. Preventieflash brandveiligheid.

IN BEELD

8 Dag tegen kanker. 12 Coverstory: SU Feest! 32 Na de vlucht. 38 Wachten. 40 Dwars door Hasselt. 57 Jessa Superprestige Quiz. 64 Jessa Afterworkparty.

volgens Carolien Poffé.

44 4 vragen over AED. 45 Tips & tricks:

Culinair: paddenstoelenrisotto.

Griepvaccinatie.

trek als team aan dezelfde koord.

Vermijd prikongevallen.

50 Estafette met Heidi Vanelderen.

REDACTIE: Brigitte Celis, Erna Desiron, Ine Feyen, Miranda Follong, Kristof Hayen, Nydia Leemans, Christa Meekers, Ingrid Nenczl, Eddy Reners, Ilse Schalenbourg, Lieve Verbiest HOOFD- EN EINDREDACTIE: Ingrid Nenczl VERANTWOORDELIJKE UITGEVER: vzw Jessa Ziekenhuis, Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt WERKTEN OOK MEE AAN DIT NUMMER: Katrien Beunckens, Johan Bogaerts, dr. Yves Breysem, Veronique Chef, Kris Claes, Pieter Cox, Richard De Ceulaer, Liesbeth Decoutere, Yves Depaifve, Evelyne Depoorter, Kris Feytons, Annemie Forier, Debby Geerts, Tom Geuns, Guy Goddefroy, Bart Helpens, Pieter-Jan Hendrickx, Miek Hendrix, Anita Jans, Door Jouck, dr. Pieter Koopman, Elvi Lemmens, Kelly Lenaerts, dr. Brigitte Maes, dr. Koen Magerman, Samir Mdyny, dr. Jeroen Mebis, dr. Urbain Mees, Peter Meisters, Marijke Mensch, Pascale Mertens, Ludo Meyers, Geert Moechars, dr. Annelies Mullens, Danielle Nelissen, Carolien Poffé, dr. Eric Put, Sonja Reckers, Carl Renckens, Nathalie Reneerkens, Bart Rubens, Visare Shehu, Dave Smeets, Magda Van de Broek, Kim Vanbrabant, Heidi Vanelderen, Kris Vankriekelsvenne, dr. Johan Vijgen, Els Volders, Erik Vos, dr. Pascal Vranckx, Nadine Willems en Liesbeth Wuyts VORMGEVING: marjanwuyts Grafische Vormgeving

3

UPDATE Een selectie van de laatste nieuwtjes en belangrijkste weetjes.

egin juli schoot de temperatuur serieus de hoogte in en trakteerde Jessa zijn patiënten en medewerkers op een verkoelend ijsje. Op onze Facebookgroep Jessa Backstage doken leuke ijsselfies op en de afdeling Hart-, long- en vaatchirurgie postte een filmpje waarin je kan zien hoe ze met een ijskardeuntje op de achtergrond gezwind ijsjes bezorgen aan hun patiënten. De voedingsdienst deelde op 1, 2 en 3 juli ruim 2000 ijsjes uit aan patiënten en meer dan 3000 aan collega’s. #bedankt!

‘Frozen’-zusjes verrassen onze jongste patiënten EIND AUGUSTUS BRACHTEN DE ZUSJES STEFFI (23) EN LAURIEN (20)

SELFIES

B

IJSJES

EEN VERRASSINGSBEZOEK AAN ONZE JONGSTE PATIËNTEN. VERKLEED ALS PRINSESSEN ANNA EN ELSA UIT DE DISNEY-FILM FROZEN BEZORGDEN ZE DE KINDEREN EEN LEUKE TIJD. DE JONGEDAMES GAAN DAN OOK HELEMAAL OP IN HUN ROLLEN. ZE BEKEKEN DE FILM AL HONDERDEN KEREN OM QUA KARAKTER EN UITERLIJK ZO FEL MOGELIJK TE GELIJKEN OP DE PRINSESJES. STEFFI IS DE SERIEUZE ELSA, LAURIEN DE SPEELSE BABBELKOUS ANNA. OOK HUN KLEDIJ KLOPT TOT IN DE DETAILS: ZELFS BIJ DERTIG GRADEN DRAAGT LAURIEN SNEEUWLAARZEN MET PELS IN. GEZIEN DE POSITIEVE REACTIES VAN DE KINDEREN ÉN OUDERS, ZULLEN STEFFI EN LAURIEN REGELMATIG IN ZIEKENHUIZEN OPTREDEN.

In de bloemetjes We plukten deze toffe foto van onze Facebookgroep Jessa Backstage. Een patiënte zette het team van intensieve zorgen op campus Salvator letterlijk in de bloemetjes met een boeket van 100 mooie rozen. #vindikleuk

GELUK ZIT OOK IN EEN BALLON Collega Dave Smeets, magazijnbeheerder voeding, reisde in september samen met zijn vriendin naar Gambia. “Meerdere mensen gaven ons de tip om zeker voldoende balpennen, oude kleren en kleine spulletjes mee te nemen om uit te delen aan de kinderen. De ouders van (schoolgaande) kinderen hebben

namelijk weinig geld om die spullen te kopen; zelfs een bank en stoeltje moeten ze aankopen als ze willen dat hun kind niet op de grond moet zitten op school. Het deed ons dan ook veel plezier dat het Jessa Ziekenhuis ons ook wat spulletjes meegaf voor de kinderen. Het meest ontroerende moment was toen we

4

Jessa-ballonnen uitdeelden aan de kinderen op straat. Het was ongelooflijk hoe gelukkig die kinderen daarmee waren! Bij onze terugkeer naar België waren onze koffers nog maar half gevuld, alles wat we konden missen, hebben we weggegeven, gaande van onze pantoffels en sportschoenen tot ons toiletgerief.

UPDATE Een selectie van de laatste nieuwtjes en belangrijkste weetjes.

JESSA ZAMELT IN VOOR

HET WISSELKE Het Jessa Ziekenhuis slaat de handen in elkaar met HET WISSELKE, een RUILWINKEL waar iedereen te-

Heb je BABY- EN/OF PEUTERMATERIAAL dat je niet meer

recht kan voor kinderspulletjes van 0 tot 3 jaar zoals

gebruikt? Geef het dan een tweede leven. Je kan de spullen

bedjes, matrasjes, luiertassen, fietsstoeltjes, buggy’s

nog TOT 30 NOVEMBER binnenbrengen op één van volgende

en koetsen, kledij, speelgoed, eetgerief, dekentjes en

verzamelpunten:

nog zoveel meer.

- CAMPUS SA

technische dienst in de kelder vrijdag tussen 8u30 en 16u

maandag

- CAMPUS VJ

technische dienst in de kelder

maandag

- CAMPUS SU

technische dienst

maandag

donderdag tussen 8u30 en 16u vrijdag tussen 8u en 16u

- EKKELGARDEN balie van het magazijn

maandag

vrijdag tussen 8u en 16u

DOE JE MEE MET ONS NAAIATELIER?

Op 19 november organiseert de kraamafdeling van 9 tot 14 uur een naaiatelier waar dekentjes en eventueel ook SLABBETJES, TUTDOEKJES en RAMMELAARS met restjes stof genaaid

worden. Het atelier gaat door in zaal GELDINZAMELACTIE

4 (naast het personeelsrestaurant)

Jessa zamelt naast spullen ook geld in voor het

op campus VJ. Wil jij meedoen? Breng

Wisselke, waarmee het nieuwe materialen aan-

dan die dag je naaimachine, naaigaren,

koopt. Wil je ook graag een duit in het zakje doen?

restjes stof (bv. fleece, teddyfleece,

Je kan een gift schenken via overschrijving aan het

tricot en katoen) en eventueel biaislint,

Jessa Fonds op het rekeningnummer BE10 0000

paspel of lint mee om de dekentjes

0000 0404 van de Koning Boudewijnstichting,

extra leuk af te werken. Inschrijven

Brederodestraat 21 te 1000 Brussel. Vermeld in

voor het naaiatelier kan t.e.m. dinsdag

de bankmededeling steeds de unieke code ***

17 november bij Liesbeth Wuyts.

012/0380/00801***. Giften zijn fiscaal aftrekbaar vanaf 40 euro.

MEER INFO

Liesbeth Wuyts, hoofdvroedvrouw kraamafdeling, 492 41, liesbeth.wuyts@jessazh.be

5

UPDATE Een selectie van de laatste nieuwtjes en belangrijkste weetjes.

Het was revaverpleegkundige Pascale Mertens die op het idee kwam om op St.-Ursula zo’n kast te plaatsen. “Zowel mijn man als ik lezen graag en veel. Het gebeurt wel eens dat we een boek dubbel of niet meer nodig hebben en zo ontstond het idee van de boekenruilkast. Ik legde het voor aan ons diensthoofd Gertie Ponet, die het, net als de directie, met veel enthousiasme onthaalde. Op kapaza vond ik een leuke kast en ik maakte een klein reglement dat toelicht hoe het ruilen in zijn werk gaat. Onze kast was al snel goed gevuld en op korte tijd hebben we er al veel positieve reacties over gekregen.”

BOEKENRUILKAST

“We

lezen niet de woorden, maar het leven dat ze geven aan een wereld die nog niet bestaat en die het denken dansen laat.” Die mooie woorden lees je aan de boekenruilkast die sinds deze zomer op campus St.-Ursula staat. Het principe van de boekenruilkast komt overwaaien uit de Verenigde Staten en is heel eenvoudig: je kiest een boek uit de kast en ruilt het voor een boek uit je eigen boekenkast.

WIJZIGING TELEFOONNUMMERS Vanaf 1 november wijzigen een aantal belangrijke telefoonnummers van het Jessa Ziekenhuis. Wie voor onderstaande lijst nog het oude nummer gebruikt, wordt voorlopig doorverbonden naar het nieuwe nummer. Controleer zeker of het telefoonnummer in je e-mailhandtekening, briefwisseling, documenten en andere communicatie correct is. Merk je dat er op de website of op een drukwerk nog een oud telefoonnummer staat? Geef dan een seintje aan de dienst communicatie via communicatie@jessazh.be. De belangrijkste telefoonnummers op een rijtje: - ALGEMEEN NUMMER: - CAMPUS SALVATOR EN CAMPUS VIRGA JESSE 011 33 55 11 - CAMPUS ST.-URSULA 013 55 17 11

Momenteel vind je volgende genres in de boekenruilkast: thrillers, romans, literatuur, hobby & sport, koken & gastronomie. Wie nog leuke tips heeft of graag boeken wil schenken, mag een seintje geven aan Pascale.

WWW

- RAADPLEGINGEN

011 33 55 77

- OMBUDSDIENST

011 33 54 90

Sinds juli vind je op www.jessazh.be onze compleet

VERNIEUWDE WEBSITE.

Ze heeft een frisse hedendaag-

se look gekregen, is volledig responsive (past zich aan op tablet en smartphone) en maakt de massa informatie die we aanbieden beter toegankelijk dan ooit. Grote nieuwigheid is het duidelijk overzicht van onze specialismen in een visuele tegelstructuur. 17 tegels zoals ‘Hart & Vaten’, ‘Senioren’ en ‘Kanker’ loodsen de bezoeker van onze website sneller en makkelijker naar de informatie die hij zoekt. Je vindt de tegels door op de homepage naar beneden te scrollen of door op de button ‘Waarvoor kan ik terecht bij Jessa’ te klikken. Het belang van online communicatie is de voorbije jaren enorm toegenomen. We slagen er als Jessa Ziekenhuis al jaren in om een pioniersrol in het ziekenhuislandschap te spelen. Tot onze grote vreugde worden we door heel wat andere ziekenhuizen nog steeds als good practice aangehaald. Om onze voortrekkersrol te handhaven is deze nieuwe website een logische volgende stap in ons online verhaal.

6

DE NATUUR IN

14 FOTO’S IN DE INKOMHAL VAN DE AFDELING

PALLIATIEVE

ZORGEN

PRIJKEN SINDS DEZE HERFST VEERTIEN GROTE NATUURFOTO’S AAN DE MUUR. DE FOTO’S ZIJN GENOMEN DOOR GEORGES DAS,

JOZ

SENIOREN

Naar goede traditie organiseerden de JOZ-senioren weer een brede waaier aan activiteiten. Eind mei trokken ze met de bus richting MECHELEN waar ze de nieuwe DOSSIN KAZERNE en het MUSEUM EN DOCUMENTATIECENTRUM OVER DE HOLOCAUST bezochten. Na een lekkere lunch tuimelden ze in de TECHNOPOLIS van het ene experiment in het andere. Ze sloten de dag af met

EEN NAAM DIE BIJ SOMMIGEN

een bezoek aan HET BRABANTERHOF, een paardenmelkerij in

MISSCHIEN EEN BELLETJE DOET

Lier. Het proeven van de geneeskrachtige paardenmelk mocht

RINKELEN. IN WACHTZAAL 101

uiteraard niet ontbreken.

VAN NKO OP CAMPUS VIRGA JES-

In juni plande de enthousiaste seniorengroep maar liefst drie

SE HANGT NAMELIJK OOK EEN

activiteiten: een wandeling langs de feeërieke vallei van de KIK-

FOTOREEKS VAN HEM. GEORGES

BEEKBRON, een culturele uitstap naar ALDEN BIESEN waar ze de

GAF DE REEKS DIE OP PALLIATIE-

opera Aïda van Verdi in open lucht bijwoonden en een bezoek aan

VE ZORGEN TE ZIEN IS DE NAAM

de LAVENDELHOEVE in Stokrooie.

‘SYMBOLIEK’, OMDAT DE FOTO’S

In september kregen de JOZ-senioren een kijkje achter de

VERWIJZEN NAAR ENKELE ASPEC-

schermen van de VRT en het VLAAMS PARLEMENT. Sportieve-

TEN VAN HET LEVEN.

lingen konden zich dan weer uitleven tijdens de wandeling in het natuurgebied CONNECTERRA met twee stevige beklimmingen die je naar het schijnt in je kuiten voelt. De uitgebreide verslagen, fotoreportages en een overzicht van de geplande activiteiten ontdek je op www.jessazh.be/joz.

7

IN BEELD Dag tegen kanker.

8

“Ah, hoog bezoek” “Dat valt wel mee, ik ben maar één meter zestig.”

O

OK IN HET JESSA ZIEKENHUIS GING DE DAG TEGEN KANKER NIET ONOPGEMERKT VOORBIJ. DE JONGE LIMBURGSE ZANGERES PURE JOYCE GAF EEN MINICONCERT EN DANA WINNER KWAM ONZE PATIËNTEN OP HEMATOLOGIE EN ONCOLOGIE EEN HART ONDER DE RIEM STEKEN. “ZIJT GE ZENUWACHTIG?”, VRAAGT DANA AAN ÉÉN VAN DE PATIËNTEN TERWIJL ZE GAAT ZITTEN OP DE STOEL LANGS HET BED. ZE NEEMT HAAR TIJD EN LUISTERT MET VEEL AANDACHT NAAR IEDERS VERHAAL. “WEET GE, IK ZAL EEN KAARSJE LATEN BRANDEN VOOR U EN ALLE ANDERE MENSEN DIE HIER VERBLIJVEN. IK MOET ZEGGEN DAT DE MEESTE MENSEN DIE IK DEZE NAMIDDAG GEZIEN HEB ER GOED UITZIEN EN OOK GOEDE VOORUITZICHTEN HEBBEN. NATUURLIJK MOET GE NOG WAT AANSTERKEN, MAAR GE GAAT ZIEN, BINNEN DE KORTSTE KEREN ZIT GE WEER OP UWE FIETS. POSITIEF BLIJVEN DENKEN, DAT IS NU HET BELANGRIJKSTE.” OP EEN HEEL SPONTANE, INTEGERE MANIER SLOEG DANA EEN BABBELTJE MET DE PATIËNTEN, VOL OVERGAVE EN RECHT VANUIT HAAR HART. EEN WARM GEBAAR DAT NIET ALLEEN DE PATIËNTEN ZELF, MAAR OOK HUN FAMILIELEDEN OP PRIJS STELDEN. “ONS MA IS CONTENT”, ZEGT ÉÉN VAN DE FAMILIELEDEN. “EN HET KLIKTE OOK MET DANA.”

9

UPDATE Een selectie van de laatste nieuwtjes en belangrijkste weetjes.

PARTY IN THE SKY NAAR JAARLIJKSE GEWOONTE ZETTEN ONZE ASSISTENTEN EEN PUNT ACHTER HUN STAGE IN HET ZIEKENHUIS MET EEN LEUKE PARTY. DIT JAAR KOZEN ZE VOOR DE SKY LOUNGE VAN HET RADISSON BLU HOTEL ALS UNIEKE LOCATIE VOOR EEN TOPFEESTJE

MET

WALKING

DINNER.

Nieuwe ASO’s 2015-2016

O

nze collega’s van het cluster oncologie organiseerden vrijdag 2 oktober hun jaarlijkse Chemical Fever Party. De opbrengst van de party ging volledig naar vzw Benetiet, een vzw die vrouwen steunt die na een borstamputatie door borstkanker een borstreconstructie met eigen weefsel wensen, maar daarvoor niet over de nodige middelen beschikken. Meer info vind je op www.benetiet.be.

PARTY

CHEMICAL FEVER

Online tool Met goesting aan het werk?!

10

Sonja Reckers, stafmedewerker

beheersen. Het programma geeft je

gezondheidspromotie, ontwik-

adviezen op maat van je persoon-

kelde samen met de KULeuven

lijke werk(stress)beleving om zo

een online coachingsprogramma

meer grip op je werkbelasting te

waarbij Jessa-medewerkers en

krijgen. Het programma heeft de

artsen advies op maat krijgen om

titel ‘Met goesting aan het werk?!’.

stress op en door het werk beter te

Op 10 november stelt Sonja het

NIEUWE SLAAPZAKJES OP KRAAMAFDELING TER PREVENTIE VAN WIEGENDOOD Onze kraamafdeling schakelde deze herfst over van lakens en dekens naar slaapzakjes voor de baby’s. Volgens Kind & Gezin brengt een passend slaapzakje namelijk een aantal voordelen met zich mee en helpt het wiegendood te voorkomen. Al kunnen we met alle preventieve maatregelen wiegendood niet volledig uitsluiten. Jaarlijks overlijden er in België toch nog een aantal kinderen aan wiegendood, hoewel hun

CULINAIRE VERWENNERIJ OP DE AFDELING ABDOMINALE HEELKUNDE KIM

VANBRABANT,

ouders of de kinderopvang de maatregelen ter harte namen. Enkele tips:

KRIS

FEYTONS EN YVES DEPAIFVE

-

Slaaphouding: leg jonge baby’s op hun rug te

VAN DE AFDELING ABDOMINA-

slapen, zodat ze niet zo gemakkelijk kunnen

LE HEELKUNDE RUILDEN EIND

rollen. Baby’s die op hun zij gelegd worden

SEPTEMBER HUN VERPLEEGUNI-

in een slaapzakje hebben een hoger risico op

FORM EVENTJES IN VOOR EEN

wiegendood omdat ze wel van zij naar buik

KEUKENSCHORT. NA EEN MAAND

kunnen doorrollen, maar onmogelijk terug

LANG

kunnen. Gebruik een slaapzak dus enkel in

‘ZWAAR’

OVERLEG

EN

ruglig.

Naar goede traditie mochten we

ETENTJES BIJ ELKAARS THUIS,

deze zomer weer een grote groep

BESLOTEN ZE OM HUN VROUWE-

artsen-specialisten in opleiding (ASO)

LIJKE COLLEGA’S EENS CULINAIR

zijn aan de omgevingstemperatuur. Bij koud

verwelkomen bij Jessa. Ze hebben

TE VERWENNEN. DE OCHTEND

weer kan je eventueel een extra laken of

hun diploma geneeskunde op zak en

VAN 26 SEPTEMBER DEED HET

specialiseren zich nu verder. In totaal

MANNELIJKE GEZELSCHAP BOOD-

heeft Jessa 68 artsen-specialisten

SCHAPPEN; ENKELE UREN LATER

de slaapzak zodat het hoofdje niet mee in

in opleiding vanuit de KULeuven en

STONDEN ZE ACHTER DE KOOK-

de slaapzak kan zakken. Dat is enerzijds

UAntwerpen die voor hun verdere

POTTEN IN DE CAFETARIA VAN

belangrijk omdat de temperatuur bij baby’s

opleiding zijn toegewezen aan de

HET SCHOOLGEBOUW VTI. ZE TO-

via het hoofd geregeld wordt, anderzijds is

erkende stageplaatsen binnen ons

VERDEN EEN HEUS FEESTMAAL

er gevaar voor verstikking of CO-vergiftiging.

ziekenhuis.

UIT

HUN

MOUW

BESTAANDE

UIT VIER HAPJES, EEN VOORGERECHT, HOOFDGERECHT EN DESSERT. DE VROUWELIJKE COLLEGA’S EN CHIRURGEN WERDEN OM 18 UUR AAN TAFEL VERWACHT. TIM BAMPS EN PIETER VANDEBROEK, DE TWEE ANDERE MANNELIJKE COLLEGA’S OP DE AFDELING ABDOMINALE HEELKUNDE, NAMEN DE BEDIENING VOOR HUN REKENING. HET HEEFT DE

programma officieel voor tijdens het symposium; vanaf midden november kunnen alle medewerkers en artsen ermee aan de slag.

MANNEN NAAR EIGEN ZEGGEN BLOED, ZWEET EN TRANEN -VAN DE AJUIN WELISWAAR- GEKOST, MAAR VOLGENS DE VROUWELIJKE COLLEGA’S ZETTEN ZE EEN PRACHTPRESTATIE ÉN PRESEN-

www.jessazh.be/metgoestingaanhetwerk

TATIE NEER.

11

-

Temperatuur: de slaapzak moet aangepast

deken gebruiken (in ‘feet to foot’-houding). -

Veilig slaapmateriaal: gebruik een passen-

COVERSTORY SU Feest!

SU FEEST! “E EN GROOT PODIUM MET ENKELE MUZIKANTEN, BIJVOORBEELD JELLE CLEYMANS EN JONAS VAN GEEL. ALS ZE MAAR AMBIANCE BRENGEN EN ONZE COLLEGA’S, PATIËNTEN EN FAMILIELEDEN ZICH AMUSEREN.” DAT IS HET ANTWOORD VAN BART HELPENS EN ELVI LEMMENS ALS IK VRAAG WAT HUN ULTIEME DROOM IS VOOR SU FEEST - MOCHTEN ZE NIET GEBONDEN ZIJN AAN EEN BUDGET WELISWAAR.

Alles begon ruim vijf jaar geleden toen enkele collega’s van de Herkse campus in het kader van de mobiliteitsweek 300 euro wonnen. Iemand opperde tijdens de middagpauze om dat geld te gebruiken voor een feestje voor het personeel en hun familieleden, en, laten we eerlijk zijn, wie houdt nu niet van een leuk feestje? “De eerste editie ging door in de therapietuin”, blikt Bart terug. “We plaatsten er enkele tentjes en een cocktailbar en ’s avonds staken we de barbecue aan. Clown Jefke was toen trouwens ook al van de partij. Voor de eerste editie organiseerden we ook een zoektocht door Herk-de-Stad. Per chance testten we die op voorhand nog eens uit (lacht).” Dat feestgedruis werkt natuurlijk aanstekelijk ; het is dan ook niet verwonderlijk dat de revalidanten enkele jaren geleden aan de mouw van de organisatoren trokken en vroegen of ook zij naar het feestje mochten komen. Elvi: “Dit is nu het derde jaar op rij dat we de revalidanten betrekken in onze familiedag. Sinds vorig jaar bakken we op die dag ook pannenkoeken, iets wat ze super vinden.” Achter zo’n groot feest staat natuurlijk een sterke organisatie. “We hebben inderdaad een werkgroep van een tiental personen en kunnen daarenboven rekenen op heel wat vrijwilligers. Zonder hen zou SU feest niet bestaan. Het blijft elk jaar wel een hele uitdaging, maar ook nu blikken we weer tevreden terug op deze editie. Samen iets organiseren voor onze patiënten, collega’s en hun familie en hen zien genieten van die dag, dat is het mooiste wat er is.” 12

13

EDITO

dr. Yves Breysem

G E N I E T E N

Toeval of niet, de laatste tijd krijg ik veel brieven en e-mails van patiënten met felicitaties over hun verzorging en behandeling in ons ziekenhuis. Eén van onze ombudsmedewerkers vertelde mij dat iedere persoon met een klacht zijn ervaringen met gemiddeld 250 personen deelt. Maar hetzelfde geldt voor elke zeer tevreden patiënt die zijn positieve verhaal verder vertelt en ‘fan’ wordt van Jessa. We werken hard en staan er vaak niet bij stil dat ieder vriendelijk woord of gebaar voor de patiënt een enorme betekenis kan hebben. Wij geven mensen hoop, schenken hen een warme glimlach, bieden troost en maken ondanks alle drukte toch even tijd voor die ene babbel waar een patiënt of familielid soms echt wel nood aan heeft. Of we brengen hen even aan het lachen met een mopje, soms zelfs pikant – onderschat vooral de oudjes niet. Alle gekheid op een stokje, elk van ons draagt veel, ontzettend veel, verantwoordelijkheid. Dat blijkt ook weer uit de vele artikels in deze Jess!. Zoals je kan lezen in de interviews met Danielle Nelissen, Visare Shehu en dr. Urbain Mees blijven we stevig inzetten op patiëntgerichtheid. Verder bevestigen we onze pioniersrol in de topklinische zorg met belangrijke innovaties zoals de nieuwe operatietechniek voor de behandeling van voorkamerfibrillatie, het gebruik van sensoren bij rugoperaties en next generation sequencing. Projecten als Operatie Animatie, de inrichting van snoezelhoeken op kinderpsychiatrie en de geldinzameling voor een knuffelzetel op neonatologie bewijzen dan weer hoe belangrijk warmte en gezelligheid voor ons zijn. Het is dan ook logisch dat we regelmatig een complimentje krijgen, zoals ook blijkt uit de vele foto’s op Jessa Backstage. Vaak wuiven we complimentjes bescheiden weg, maar ik wil je vragen om toch te genieten van jouw glansmomenten. Bedankt om zo uit te blinken bij Jessa, ik ben ongelooflijk fier op elke Jessa-medewerker! PS: Mocht je nog twijfelen om je te laten vaccineren tegen de griep,

14

lees dan zeker het interview met Debby Geerts.

JESSA PATIËNTGERICHT Warme en vriendelijke zorg, dichtbij de patiënt.

TREK ALS TEAM AAN DEZELFDE KOORD

M

ET JESSA PATIËNTGERICHT BENADRUKKEN WE DAT WE ALS ZIEKENHUIS NET DAT STAPJE VERDER GAAN EN AAN PATIËN-

TEN NIET ALLEEN UITSTEKENDE ZORG BIEDEN, MAAR HUN VERWACHTINGEN ZELFS WILLEN OVERTREFFEN. WE STELDEN TIEN STANDAARDEN OP DIE DIE AMBITIE HELPEN WAARMAKEN. HIERONDER OVERLOPEN WE NOG EENS DE EERSTE NEGEN STANDAARDEN, LANCEREN WE DE TIENDE STANDAARD EN LICHTEN DE DIENST SPOED EN ABDOMINALE HEELKUNDE TOE HOE ZIJ WERKEN AAN PATIËNTGERICHTHEID.

Via de ‘quote van de week’ op Jessanet geven we een concrete invulling aan de standaarden en delen we praktijkvoorbeelden uit eigen huis. Deze negen standaarden kwamen reeds aan bod: - Zie de mens achter de patiënt: zorg ervoor dat hij gezien en gehoord wordt. - Toon de mens achter de medewerker: zorg ervoor dat je bereikbaar en aanspreekbaar bent. - Vergeet het eilandgevoel: bouw bruggen naar elkaar. - Geef informatie in de juiste dosis: doseren en herhalen is de boodschap. - Maak wederzijdse afspraken: stel grenzen. - Bouw samen aan het zorgverhaal. - Maak er een familieverhaal van: verlies de familie niet uit het oog. - Vertrouw op de expertise van anderen. - Respecteer de privacy.

Begin november lanceren we de tiende en laatste standaard: trek als team aan dezelfde koord. In een notendop: - Laat de patiënt voelen dat hij in veilige handen is. - Bouw mee aan een open cultuur en durf collega’s aanspreken. - Draag samen de verantwoordelijkheid voor het zorgproces. - Communicatie is de smeerolie van een goed team. - Zorg ervoor dat we als collega’s op één lijn zitten. - Respecteer elkaar en benut jullie onderlinge verschillen. - Elk teamlid levert een belangrijke bijdrage en is evenwaardig. - Goede zorg vereist goed teamwerk.

Meer informatie: Je vindt alle standaarden, tips en praktijkvoorbeelden op Jessanet, onder het menu Jessa Patiëntgericht (in het linkermenu op de startpagina, onder wie is wie).

15

JESSA PATIËNTGERICHT Warme en vriendelijke zorg, dichtbij de patiënt.

Kwaliteitsvolle zorg bieden kan enkel als je blijft evolueren en innoveren.

Privacy

kan bellen om te horen wat de stand van

De afdeling abdominale heelkunde reflec-

zaken is. In se kunnen we dus met relatief

teert regelmatig over de zorgkwaliteit en pa-

kleine aanpassingen in onze manier van

tiëntvriendelijkheid. Zij richtten verschillende

werken tegemoet komen aan de nood

werkgroepen op die elk een ander thema

aan privacy. Het komt bijvoorbeeld soms

behandelen. Zo zit verpleegkundige Visare

ook voor dat we op de gang snel aan een

Shehu in de werkgroep privacy. “Enkele jaren

collega vertellen welke onderzoeken een

geleden organiseerden we op onze afdeling

patiënt reeds gehad heeft. Ook dat heeft

al eens een week van de privacy; nu gaan

te maken met privacy en zouden we dus

we daar dieper op in en willen we al onze

moeten vermijden. Of sommige patiënten

teamleden (nog) meer bewust maken van

gaven bijvoorbeeld aan dat ze het enorm

dit thema. Eerst brachten we aan de hand

belangrijk vinden dat er rust heerst op de

van zorgobservaties in kaart hoe patiënten

afdeling en dat er dus geen lawaai komt

privacy ervaren. Tegelijkertijd namen we elf

uit de keuken en het bureel. Denk maar

patiënteninterviews af. Zowel uit de zorgob-

aan het dichtdoen van de deur van de

servaties als uit de interviews en patiënten-

verpleegeenheid als je tijdens de nacht

tevredenheidsmeting konden we afleiden

perfusies openscheurt en klaarmaakt. Dat

dat onze dienst nu al goed scoort op vlak van

zijn van die zaken waarvan we ons niet

privacy; maar we willen graag evolueren van

altijd bewust zijn en die makkelijk voorko-

een goede naar uitstekende zorg.”

men kunnen worden.”

Uit de resultaten viel op dat een aantal

“Verder hechten patiënten er veel belang

patiënten –vooral diegenen die op een twee-

aan dat je je altijd voorstelt. Je voorstel-

persoonskamer verblijven- toch naar meer

len bij het binnenkomen is trouwens een

privacy verlangen. “Vooral het anamnese-

eerste stap naar een vertrouwensrelatie

gesprek wensen ze onder vier ogen te

en volgens mij hangen privacy, respect

voeren, terwijl dat momenteel niet altijd

en vertrouwen nauw met elkaar samen”, aldus Visare.

mogelijk is op onze afdeling. Soms moeten we dat bijvoorbeeld afnemen in onze living

Visare Shehu

of op hun kamer waar nog een andere patiënt ligt. Een ander punt dat naar boven

Op basis van de resultaten zal het team

kwam is of de familie al dan niet in de kamer

zijn teamcompas op de afdeling ook

blijft tijdens de verzorging van de patiënt. We

operatie ondergaan. “Vaak wacht de familie

updaten en verfijnen. “Het is altijd fijn en

hebben nu afgesproken dat we steeds aan

dan op de kamer van de patiënt, wat niet

nuttig, voor eender welke dienst, om stil

de patiënt vragen wat hij verkiest.”

het meest ideale scenario is, zeker niet bij

te staan bij je manier van werken en na

een tweepersoonskamer. Daarom gaan we

te denken wat dat nu allemaal betekent

vanaf nu vragen of de familie in de living

voor de patiënt en of dat voldoet aan zijn

of cafetaria wilt wachten. Een andere

wensen en verwachtingen. Kwaliteitsvolle

Relatief kleine aanpassingen

mogelijkheid is dat familieleden naar huis

zorg moeten we sowieso steeds bieden,

Op de afdeling abdominale heelkunde

gaan en wij een naamkaartje met ons tele-

en dat kan enkel door te blijven evolueren

verblijven heel wat patiënten die een

foonnummer aan hen geven zodat men ons

en innoveren.”

16

Patiënten krijgen het soms Spaans benauwd van al die moeilijke medische termen.

Eye opener

Jefke het bijvoorbeeld niet erg dat hij moest

Patiënttevredenheidsenquêtes zijn een ide-

wachten, maar begreep hij niet waarom hij

ale manier om de mening en feedback van

moest wachten; hij was immers op spoed en

patiënten te verzamelen, ze verschaffen ons

daar verloopt alles toch snel. Moraal van het

veel nuttige info en openen onze ogen. Maar

verhaal was dat we ons ervan bewust moeten

als je enquêtes voert, moet je natuurlijk ook

zijn dat wat voor ons evident lijkt, niet altijd

iets doen met de resultaten. Net zoals vele

zo evident is voor de patiënt. Bovendien

andere afdelingen stond ook de spoedafde-

komen er jaarlijks bijna 45.000 patiënten op

ling voor die uitdaging.

spoed. Voor ons dreigt een en ander dus routine te worden; maar voor de patiënt, die plots

“In februari van dit jaar startten wij met onze

met zijn eigen verwachtingen naar spoed

online patiënttevredenheidsenquêtes. Ieder-

komt, is alles niet zo vanzelfsprekend.” Een

een die op spoed komt, krijgt een infobro-

ander aandachtspunt is privacy. “Wij houden

chure waarin een link naar de enquête staat.

onze patiënten graag kort bij ons zodat we

Als we beschikken over een e-mailadres stu-

hen van nabij kunnen bewaken. Dat betekent

ren we ook een e-mail met de vraag om deel

wel dat patiënten ons ook kunnen zien en

te nemen aan de enquête”, vertelt Danielle

horen. We mogen dus niet vergeten dat, als

Nelissen, lid van de werkgroep bejegening.

we bijvoorbeeld aan de balie staan, de patiënt

“Ondertussen vulden al meer dan 1000

kan meeluisteren.”

personen onze enquête in.” Danielle raadt andere afdelingen aan om ook Naast de resultaten van de enquête haalt de

naar de mening van de patiënt te vragen. “Je

spoedafdeling ook veel bruikbare informatie

hoeft geen schrik te hebben, het overgrote

uit klachten en bedankbriefjes van patiën-

deel van de reacties is positief. Het moei-

ten. “Dat is dus een heleboel info om te ver-

lijkste is om effectief met de resultaten aan

werken. We zochten een manier om die info

de slag te gaan. Je neemt best niet teveel

tot bij de collega’s te brengen zonder dat

hooi op je vork. Neem er één opmerking uit die regelmatig terugkomt en focus daar met

het een saaie brok statistiek of ellenlange lijst ervaringen werd. Daarom nodigden we

het voltallige team op. Onze afdeling telt

Danielle Nelissen

een acteur uit die als fictieve patiënt ‘Jefke’

75 medewerkers, het is dus niet eenvoudig

tijdens een dienstvergadering zijn verhaal

om iedereen te bereiken en allemaal op

kwam doen. Uiteraard hadden wij Jefke, op

dezelfde golflengte te zitten. Maar het is

basis van de info uit de enquêtes, gebriefd

groepjes de essentie uit Jefkes verhaal en

zeker mogelijk! In het najaar organiseren we

over wat de doorsnee patiënt vindt van de

weerhielden ze drie sterke en drie minder

een teamleerdag die in het teken staat van

geboden zorg op spoed. Jefke bracht dat op

goede elementen.

informatieverstrekking aan de patiënt. De bedoeling is om dan alle neuzen in dezelfde

een zeer ludieke manier over: zo vertelde

richting te krijgen over dat thema. Zodra we

hij ons wat de patiënt ervaart als hij moet wachten in de wachtzaal zonder te weten

Waarom?

merken dat iedereen mee is, kunnen we een

waarop, of hoe hij het Spaans benauwd

Vervolgens besprak het team die zes

volgend aandachtspunt aanpakken. Zo zetten

krijgt van die moeilijke medische termen.”

punten. “Het grootste aandachtspunt bleek

we steeds weer een stap vooruit op vlak van

Nadien distilleerden de collega’s in kleine

informatieverstrekking te zijn. Zo vond

kwalitatieve, patiëntgerichte hulpverlening.”

17

INTERVIEW Portret.

De duizendpootkampioenen:

SNEL, DAADKRACHTIG, EMPATISCH EN EEN TIKKELTJE

Kelly Lenaerts en Katrien Beunckens

18

GEK

H

EN VIJF MINUTEN OBSERVEREN. DAT IS VOLDOENDE OM TE BESEFFEN HOE FEL JE DE BAL MISSLAAT ALS JE DENKT DAT DISPATCHMEDEWERKERS ENKEL MAAR WAT TELEFOONTJES MOETEN AANNEMEN EN MENSEN DOORVERBINDEN. “IN HET HEETST VAN DE STRIJD VOELT HET ALSOF MEN RECHTSTREEKS RED BULL IN JE ADERS HEEFT GESPOTEN.”

Maandagnacht. Dispatchmedewerker Katrien Beunckens bemant -als enige- de balie. Terwijl een arts een telefoonnummer bij haar opvraagt, belt er iemand om te vragen of Katrien cathlab kan verwittigen dat er dadelijk een dringende cardio van Sint-Truiden komt, stormen een hoogzwangere vrouw en haar echtgenoot op spoed binnen, komt er een oproep van de 100 en staat er een minuut later ook nog eens een koerier met een levering voor apotheek. Voor de dispatchmedewerkers is zo’n moment bijna dagelijkse kost. “Je moet dus heel snel prioriteiten kunnen stellen en correct actie ondernemen zonder in paniek te schieten”, stelt dispatchmedewerker Kelly Lenaerts. “Achteraf zeggen we dan wel eens lachend dat Murphy die nacht weer heeft toegeslagen.”

Regelmatig krijgen we te horen dat we toch niets anders hoeven te doen dan een beetje telefoneren. Maar niets is minder waar. Meer nog, in feite is de dispatch het kloppend hart van het ziekenhuis wat administratie en telefonie betreft. Wij zijn de eerste schakel in de keten voor interne noodoproepen, brandmeldingen, meldingen van interne agressie en externe 100-oproepen. Neem nu de dodelijke storm van Pukkelpop enkele jaren geleden. Die oproep komt bij ons binnen en dan moeten wij alle betrokken partijen meteen mobiliseren: spoed, OK, RX, dokters van wacht, de medisch en algemeen directeur, de communicatiedienst,… Of vorige week bracht men de slachtoffers van een zwaar ongeval hier binnen: dan moeten wij meteen de reflex maken om het polytraumaprotocol op te starten. We beschikken over heel wat richtlijnen en procedures, maar toch moeten we elke dag en nacht opnieuw beredeneerd improviseren en multitasken, steeds afgestemd op de situatie die zich voordoet.

19

INTERVIEW Portret.

’s Nachts smijten we ons in ons ‘kot’ en bewaken we alles

dooie gemak tegen haar collega’s zegt “hey, er komt iemand aan die iets

met ons leven. Wie ’s nachts een sleutel nodig heeft, moet bij ons

heeft.”

aankloppen. We hebben sleutels en lopers van het volledige ziekenhuis, gaande van de technische ruimte en brandweersleutels tot de lopers van alle afdelingen en de VANAS-kasten. Daarnaast verzorgen

Soms merken patiënten in de wachtzaal dat er iets ernstig aan

we de inschrijvingen aan de spoedbalie en ontvangen we nachtleverin-

de hand is. Sommigen zijn dan zo nieuwsgierig dat ze aan ons komen

gen. Soms wordt er zo veel geleverd, dat ons keukentje bomvol staat.

vragen wat er gebeurd is. Dan antwoorden we vriendelijk maar kordaat:

Dan zetten we ons bord maar op onze schoot tijdens het eten (Kelly

“Dat is een spoedgeval madam. Maar hoe gaat het met u, is de pijn te

knipoogt).

doen?” Waarop de mevrouw antwoordt: “Het gaat wel juffrouwke, want die persoon die net binnenkwam, die heeft veel meer pijn dan ik.” Ze begrijpen dan dat wij discreet moeten zijn en keren terug naar hun stoel

Tijdens de nachtdienst zijn we al eens met de dood bedreigd

in de wachtkamer. Ook wanneer er een oproep binnenkomt terwijl er

geweest. Als je daar dan heel alleen aan de balie zit met een of

iemand bij ons aan de balie staat, letten we op wat we zeggen om de pri-

andere gedrogeerde of agressieveling, dan voel je je toch niet op je

vacy te waarborgen. In plaats van namen en adressen te zeggen, duiden

gemak. Gelukkig hebben we een agressieknop voor dergelijke situaties,

we ze bijvoorbeeld aan op ons scherm. Of we gebruiken codes: zo is de

al zijn die natuurlijk eerder uitzondering dan regel. Ook overdag maken

blauwe taxi een codewoord voor politie.

we weleens minder aangename situaties mee. Verpleegkundigen lopen soms bijna de benen uit hun lijf, maar toch worden sommige patiënten boos omdat ze zo lang moeten wachten. We krijgen af en toe zelfs

Doordat we zoveel vragen over telefoonnummers krijgen, zijn

heuse scheldtirades over ons heen. Dan proberen we de mensen te be-

we in de loop der jaren een wandelende telefoonboek geworden.

daren door zelf correct te zijn. We bellen dan bijvoorbeeld meteen naar

Op drukke dagen komen er 1000 tot 1100 telefoons bij ons binnen. Wij

de spoedgevallen, terwijl de patiënt bij ons staat, zodat hij kan horen

kennen dus best wel veel nummers uit het hoofd, wat ook nodig is om

hoelang hij nog moet wachten. Zo ziet hij ook dat wij ons best doen

iedereen snel te helpen. De meeste collega’s in huis weten dat, waardoor

en kalmeert hij. Al zijn sommigen toch niet te sussen. Waarop Katrien

ze al snel geneigd zijn om te bellen naar dispatch in plaats van het num-

vertelt dat ooit iemand zelfs al in haar gezicht getuft heeft…

mer op Jessanet te zoeken. Vooral de oudere garde van de dispatch is een wandelende telefoonboek. Wij behoren tot de middelste generatie, maar wij leren nog steeds veel van onze moeders dispatch. En van Jean,

Hoewel we niet medisch geschoold zijn, moeten we wel kun-

onze enige mannelijke collega.

nen uitmaken welke patiënten het meest dringend hulp nodig hebben. Die keuze kan soms zelfs het verschil tussen leven en dood betekenen. Je mag je ook niet van de wijs laten brengen door wat je

Er zijn nog enkele misverstanden die we graag uit de wereld

ziet, hoe erg het ook is. We hebben al veel patiënten met infarcten

willen helpen. Sommigen denken dat wij een ambulance mogen uitstu-

aan onze balie gehad… Of de deur gaat open en je ziet hoe artsen en

ren, maar dat is niet waar. Je moet dan altijd bellen naar 112. We geven

verpleegkundigen in een sneltreinvaart voorbij de balie komen terwijl

ook geen boodschappen door aan anderen en zeggen geen vastgelegde

ze een patiënt reanimeren. Dat mag je niet van je stuk brengen, je moet

afspraken af. We zijn een passagedienst en hebben geen toegang tot de

dan meteen naar de juiste personen en afdelingen bellen en iedereen

agenda’s van diensten of artsen.

verwittigen. ’s Nachts kunnen we nooit stiekem één oog toepitsen. Naast het En bloed hoort er ook bij. Een hand die vier centimeter lager hangt

telefoneren, inschrijven van patiënten en administratief werk, volgen we

dan normaal, knoken die uitsteken,... Je moet tegen een stevige stoot

via onze ASTRID-zender wat er ’s nachts allemaal aan de gang is in Lim-

kunnen. Het is niet zoals in de tv-serie spoed waar ‘ons Bea’ op haar

burg. Als er dan een brand of zwaar ongeval is en we krijgen een oproep

20

binnen, dan zijn we meteen mee met het verhaal en kunnen we nog

komen na een drukke emotionele dag. Maar onze collega’s en dienst-

sneller handelen. Bij grotere ongevallen of rampen bellen we andere

hoofd staan altijd klaar als we even ons hart willen luchten. One team,

dispatchmedewerkers op om ons te ondersteunen. In je uppie krijg je

one spirit. Dat is bij ons echt wel van toepassing. Als we bijvoorbeeld

nooit alles gecoördineerd.

pauze hebben en zien dat het druk is op dispatch, dan springen we bij en nemen we gewoon wat minder pauze.

Als de 100 belt, nemen wij binnen de vijf seconden op. Dat is echt zo, die telefoon heeft nog nooit meer dan drie keer gerinkeld. Verder

Werken als dispatchmedewerker, je moet ervoor gemaakt zijn.

streven we ernaar om andere lijnen binnen de vijftien seconden te

Je zou het zelfs een roeping kunnen noemen. Het helpt wel als je een

verwerken. Dat is niet altijd mogelijk, want de persoon aan de andere

tikkeltje prettig gestoord bent. Als een patiënt plezant is tegen ons,

kant zit met een heleboel vragen. Sommigen willen ook zo graag hun

dan zijn we plezant terug. Want er is al miserie genoeg. Maar staat er

verhaal bij je doen. Overdag gaat dat niet, vaak zit je met 8 à 9 telefoon-

iemand met een tumor voor ons, dan zijn we sereen. Het hangt dus af

lijnen tegelijkertijd, dan moet je zoiets afblokken. Wij hebben ook maar

van de situatie. Als mensen ons nadien zeggen “merci voor de vrien-

twee handen en twee oren. Daar maken we wel optimaal gebruik van, op

delijke bediening juffrouwke”, dan is onze dag of nacht weer gemaakt.

sommige momenten kan je ons betrappen met een telefoon aan elk oor.

Want dat is toch wel belangrijk. Je moet weten dat wij het eerste contact zijn als iemand op spoed aankomt. Het is dus onze verantwoordelijkheid om patiënten en hun familieleden niet alleen vriendelijk te

Zoals je merkt, kunnen we het allebei goed uitleggen. Ook daar

ontvangen, maar ook een goede eerste inschatting te maken en hen

halen we elke dag opnieuw ons voordeel uit. Katrien weet nog hoe ze

correct door te verwijzen. Mensen moeten zich meteen welkom voelen,

zichzelf ruim 7 jaar geleden voorstelde tijdens haar sollicitatiegesprek:

zowel ter plaatse in het ziekenhuis als via telefoon. Naar het schijnt

“Ik ben Katrien, ik ben 28 jaar, woon in Diepenbeek en ben nog altijd

hoort ge dat, als iemand met de glimlach de telefoon opneemt. Wij

niet van straat.” Toen wisten ze meteen dat ze rad van tong was. Ook

nemen de telefoon dus altijd met een grote smile op.

Kelly sloeg meteen de hamer op de kop toen zij zich voorstelde als een blije vogel. Die humoristische toets moet er zijn, want je ziet zoveel Er wordt wel wat van ons gevraagd, maar daar kiezen we voor.

miserie op een dag…

We zouden nooit een nine-to-five-job willen waarbij we louter administratieve taken mogen doen. Het direct contact met de mensen, hen Emotioneel is het soms zwaar; we hebben al meegehuild met

gerust stellen, bliksemsnel keuzes maken en prioriteiten stellen, colle-

patiënten en familieleden. Zo stond er overlaatst een oma aan onze

ga’s uit de nood helpen, de interne mug uitsturen, alles in goede banen

balie. Haar kleinkind was net gestorven door wiegendood en ze mocht

leiden,... Een collega maakte eens de treffende vergelijking tussen ons

nog niet naar binnen gaan. Ze kwam naar onze balie om te vragen of

en luchtverkeersleiders. Dat zit er echt pal op. Maar hoe druk en hec-

ze even mocht bellen met onze telefoon, want de batterij van haar gsm

tisch het er ook aan toe gaat op dispatch, het is een uitdaging die we

was plat. We waren één van de eersten die ze zag nadat ze het nieuws

graag aangaan en waaruit we ongelooflijk veel voldoening halen.

had gehoord en ze begon toen haar verhaal te doen. Op zo’n moment rollen de tranen over je wangen. We luisteren dan, bieden een koffietje of water aan en verwittigen de betrokken afdeling en/of pastorale of

Makarons, pralines, gebakjes, fruitmanden en zelfs boterham-

sociale dienst.

men met zelfgemaakte tonijnsla: wij krijgen veel dankbaarheid in alle soorten, vormen en smaken. Een oprechte dankjewel doet

Gelukkig vormen we een hecht team waar we ons hart kunnen

altijd goed, maar het gebeurt regelmatig dat artsen of medewerkers

luchten na een zware dag of nacht. We zijn gebonden aan beroeps-

ons verrassen met iets lekkers omdat we hen zo snel en goed uit de

geheim, thuis bespreken we niet wat we allemaal meegemaakt hebben.

nood hielpen. Dat doet ons natuurlijk iets, de dankbaarheid die we

Ons mannen zien ook wel aan ons als ze ons even tot rust moeten laten

terugkrijgen is soms heel groot.

21

INTERVIEW Jessa-medewerker én PXL-lector.

VERPLEEGKUNDIGE

met X-FACTOR

O

Miek Hendrix

P DE DAG DAT WE MIEK HENDRIX INTERVIEWEN HEEFT ZE NET HAAR NACHTSHIFT EROP ZITTEN. ZE HOUDT VAN AFWISSELING EN IS ONTZETTEND LEERGIERIG. DAT BLIJKT OOK UIT HET PARCOURS DAT MIEK TOT NU TOE AFLEGDE. IN 2003 STARTTE ZE OP S0, 7 JAAR LATER MUTEERDE ZE NAAR DE MIC EN NU MAAKT ZE AL BIJNA 2 JAAR DEEL UIT VAN HET TEAM OP INTENSIEVE ZORGEN. SINDS VORIG JAAR COMBINEERT ZE HAAR JOB BIJ JESSA MET DE JOB ALS LECTOR BIJ DE PXL, OP HET DEPARTEMENT HEALTHCARE. “HET IS EEN TOPCOMBINATIE DIE IK IEDEREEN KAN AANRADEN.” Miek studeerde af als gegradueerde verpleegkundige, behaalde vervolgens haar master medisch sociale wetenschappen en ze verkreeg de bijzondere beroepstitel van verpleegkundige gespecialiseerd in de inten-

15 jaar geleden af; ondertussen zijn er behoorlijk wat zaken veranderd. Of

sieve zorg en spoedgevallenzorg. “Die honger naar kennis en variatie is er

sommige zaken zaten ver weg in mijn hoofd. Ik geef niet alleen les aan de

altijd al geweest en ook nu nog wil ik constant mijn kennis bijspijkeren. Mijn

PXL, maar begeleidt ook studenten bij hun persoonlijk ontwikkelingsplan,

job bij de PXL verplicht me om steeds mee te zijn en biedt daar dus een

volg enkele studenten op tijdens hun stage en was het voorbije schooljaar

pasklaar antwoord op.”

promotor van drie thesissen. Ook die variatie maakt het geheel interessant;

Al is het niet altijd even makkelijk om beide jobs te combineren, mede

tijdens stagebezoeken zie ik bijvoorbeeld hoe andere ziekenhuizen tewerk

door de verschillende shiften. “Bij de start van het schooljaar is het altijd

gaan en welk soort materialen zij gebruiken.”

even puzzelen om alles netjes in elkaar te laten passen, zodat ik bijvoor-

Volgens Miek is de combinatie lector-verpleegkundige ook zo interessant

beeld mijn avondshift op het lesgeven kan laten aansluiten. Het zou wel

omdat ze bij Jessa mag uitvoeren wat ze studenten op school leert. “Het

makkelijker zijn mocht ik altijd op hetzelfde moment kunnen lesgeven.

zou goed zijn mocht elke leerkracht met beide voeten in het werkveld staan. Dat geeft je toch een andere blik op de (ziekenhuis)wereld en

Bovendien heb je als leerkracht veel avondwerk. En ja, leerkrachten

de studenten hangen aan je lippen, wat het lesgeven eens zo fijn

hebben wel meer vakantiedagen dan vele anderen, maar de korte

maakt. Bij Jessa zelf hou ik dan weer van het verzorgende aspect

vakanties, zoals bij Allerheiligen, dienen toch hoofdzakelijk om bij

en ook het contact met patiënten, familieleden en bezoekers

te benen met je werk, zaken te herhalen en je lessen voor te

zou ik voor geen geld willen missen. Om de collega’s niet te

bereiden.”

vergeten; het team van A3/C3 is er eentje uit de duizend!

Gelukkig wegen de nadelen van de combinatie verpleeg-

De combinatie van de twee jobs is zeker niet evident

kundige-lector niet op tegen de vele voordelen. “In het

en het vraagt behoorlijk wat structuur en discipline;

ziekenhuis haal ik voldoening uit de tevredenheid

maar zodra alles op de rails gezet is, geeft het

van patiënten en hun familie, op school uit de

je veel voldoening. Voor wie niet overtuigd

waardering van studenten. Ik hou ook van

is, er zijn nog andere leuke voordelen

die afwisseling, het houdt me scherp

zoals het mogen bijwonen van

en dwingt me om mijn kennis up-

twee personeelsfeesten

to-date te houden. Ik stu-

(lacht).”

deerde bijna

22

CULINAIR Een collega deelt één van zijn of haar favoriete recepten.

PADDENSTOELENRISOTTO

R

ISOTTO: OP HET EERSTE ZICHT LIJKT HET ZO’N ONTZETTEND MOEILIJK GERECHT OM TE MAKEN, MAAR EIGENLIJK IS HET HEEL SIMPEL. EN WEDDEN DAT DEZE PADDENSTOELENRISOTTO MET ZIJN KNAPPERIGE TOETS VAN ZONNEBLOEMPITTEN ZELFS DE GROOTSTE RISOTTO-TWIJFELAARS DOET ZWICHTEN?

Ingrediënten - 4 el zonnebloempitten - 500 gr kastanjechampignons - extra vierge olijfolie - 2 sjalotten, fijngehakt - 2 teentjes look, fijngehakt - 200 gr risottorijst - ½ l groentenbouillon + evt. extra - evt. 1 el edelgist - peper - bieslook, ong. 6 à 8 sprietjes, fijngehakt

Bereidingswijze - Rooster de zonnebloempitten op een hoog vuur, roer regelmatig. Doe ze in een kom en laat afkoelen. - Snijd de paddenstoelen in schijfjes, stoof ze gaar en hou ze even apart. Het vocht van de paddenstoelen giet je bij de bouillon. - Stoof de sjalot in olijfolie gedurende 5 minuten op een zacht vuur. Doe vervolgens de look erbij en laat nog 2 minuten stoven. Voeg dan de rijst toe en laat, al roerend, 3 minuten bakken. - Giet een geut bouillon bij de rijst en laat dit, al roerend, inkoken. Telkens als de bouillon is ingekookt, schenk je er terug bouillon bij. Herhaal dit tot de bouillon op is en de rijst gaar is (+/- 20 min.). - Voeg de edelgist en champignons toe en kruid af met flink wat peper. Roer alles door elkaar.

23

- Serveer met gesnipperde bieslook en wat geroosterde zonnebloempitten. - Deze risotto is ook lekker met wat knapperig gebakken seitan.

De medewerkers van ons personeelsrestaurant serveren vanaf 19 november vier donderdagen op rij een vegetarisch gerecht. De eerste donderdag serveren ze deze risotto, een tip van dr. Annelies Mullens. Annelies kreeg dit recept van Sara Surinx, die met haar recepten op de blog ‘De groene keuken’ bewijst dat veganistische recepten ook lekker kunnen zijn. Meer inspiratie vind je op veggiesara. wordpress.com.

OP STAP Jess! treedt in het voetspoor van een collega.

een dagje mee met de

GROENDIENST O

NZE REPORTER TROK NAAR DE GROENDIENST EN VOLGDE EVELYNE DEPOORTER. ACHTER

DEZE IETWAT VERLEGEN DAME SCHUILT EEN GROENVERZORGER MET POEIER EN PASSIE. AAN EEN HOOG TEMPO EN MET ALLESZIENDE OGEN ZORGT ZE ER SAMEN MET HAAR ANDERE COLLEGA’S VAN DE GROENDIENST VOOR DAT ONZE TUINEN EN PARKINGS ER PIEKFIJN BIJLIGGEN. EN IK KAN HET JE VERZEKEREN: JE ZOU JE VERBAZEN OVER DE GROTE BERG AFVAL EN SIGARETTENPEUKEN DIE ZIJ WEKELIJKS OPRUIMEN.

Maandagochtend acht uur. De voorspelde 24 graden laten op zich wachten en ook de zon heeft haar kat gestuurd. Maar dat kan de pret niet bederven. Evelyne neemt haar kruiwagen – niet het standaard type kruiwagen dat je hoogstwaarschijnlijk bij je thuis gebruikt, maar een schuit waar je makkelijk een koppel schapen in kan verstoppen – en laadt haar materiaal in: een borstel, schop, hark, afvalgrijper en een rol blauwe zakken. Ze trekt haar handschoenen aan, duwt de kruiwagen vooruit en begint aan haar ochtendroute. “Elke maandag-, woensdag- en vrijdagochtend maken we alle vuilbakken en peukenzuilen leeg, ruimen we afval op en vegen we de bladeren bijeen.” Met argusogen plukt ze papiertjes, flesjes en god betert welk ander afval uit het gras en tussen de struiken. “Sinds het centrum voor alcohol en drugs in de buurt van campus Salvator gevestigd is, vinden we ook regelmatig spuiten en zakjes in ons park. Op zulke momenten ben ik blij Evelyne Depoorter

dat we afvalgrijpers hebben.”

24

RUBRIEK Rubriekzinnetje

25

Hoewel Evelyne nog maar enkele sigarettenzuilen heeft leeggemaakt,

Jesse. De zon zit nog steeds verscholen achter een dik wolkenpak en

komt er nu al een walm van sigaretten uit de blauwe zak in de krui-

buiten is het drukkend warm. Ik vraag of Evelyne meer naar het weer-

wagen. Nooit eerder was het me opgevallen hoeveel vuilbakken en

bericht luistert nu ze bij de groendienst werkt. “Nee, in tegendeel zelfs.

peukenzuilen er verspreid staan over het terrein, en toch zijn er blijkbaar

Als je veel buiten werkt leer je vanzelf herkennen wat het weer gaat

nog veel mensen die alles gewoon op de grond smijten. “Aan spoed op

doen. Je voelt dat aan en hebt geen weerman meer nodig.”

campus VJ liggen er doorgaans het meeste sigarettenpeuken”, zegt Evelyne terwijl ze aan een hoog tempo bladeren en vuil bijeen borstelt aan

Evelyne loopt richting berghok waar ze een kruiwagen –deze keer wel

de tuin bij de ingang van campus Salvator. Ze bukt zich en trekt enkele

in standaardformaat- en snoeischaar neemt. “Enkele maanden geleden

plukjes onkruid uit. Ook de banken ontsnappen niet aan haar aandacht

werden er haagjes geplant op de parking van Virga Jesse; om ze wat

en worden netjes afgeborsteld. Met veel precisie harkt Evelyne ook de

dikker te later worden en meer in de breedte te laten gaan, snoei ik

bladeren die in het perk liggen bijeen en veegt ze alles zo schoon dat je

de toppen en uitstekende takken. Waar ik precies moet knippen, heeft

er bij wijze van spreken van de grond zou kunnen eten. Het zijn zo van

Patrick Dekens mij geleerd. Op een dik half jaar heb ik best flink wat

die taken waarvan je je vaak niet bewust bent dat iemand ze uitvoert

technieken bijgeleerd. Rozen snoeien is bijvoorbeeld een vak apart.

totdat ze op een dag niet zouden gedaan worden.

Ook het scheren van een haag vereist een bepaalde techniek. Zelfs schoffelen is meer dan gewoon schoffelen (lacht). Door op de juiste manier te schoffelen, snijd je het onkruid net onder de grond af en

Gevoel van vrijheid

zorg je er bovendien voor dat de grond langer vochtig blijft. Als je goed

Op de vraag hoe Evelyne bij de groendienst terecht is gekomen, wikt en

schoffelt, moet je dus minder water geven aan de planten. Bij droog

weegt ze even haar woorden. “Ik werkte eerst in de keuken, maar als je

weer zegt Patrick wel eens tegen ons dat we maar extra goed moet

kan kiezen tussen acht uur in de keuken staan of acht uur buiten wer-

schoffelen, dat is even efficiënt als water geven.”

ken… Daarom besloot ik eind vorig jaar de sprong te wagen. Het buiten zijn spreekt me aan en geeft me een gevoel van vrijheid. In de winter kan

De kruiwagen is vol en Evelyne rijdt hem richting container. Daar ne-

het wel wat koud zijn, maar dan trek ik gewoon een extra dikke broek

men we elk één zijde van de kruiwagen en kiepen hem om. Ondertus-

aan”, vertelt ze terwijl ze de bladeren onder het prieel bijeen borstelt.

sen vraag ik me luidop af wat zij nog zou toevoegen aan de tuinen van ons ziekenhuis als ze carte blanche zou krijgen. Ze denkt even na en

“Toen ik klein was, verzorgde mijn papa de tuinen van enkele rusthuizen

besluit dan dat het een speeltuin zou zijn voor de kinderen. “Al heeft

en in de vakanties ging ik mee met hem. Door deze job heb ik het gevoel

dat natuurlijk ook een keerzijde. En wat dieren in de tuin zou ook fijn

bij hem te zijn. Dat klinkt misschien wel gek voor sommigen…” Evelyne

zijn voor de patiënten, zoals eendjes in de vijver.”

had een duidelijk beeld over wat de job bij de groendienst precies inhield. “Maar ik moest wel nog veel zaken leren. Ik liep in het begin mee met een student die al enkele maanden op de groendienst bezig was. En de

Goesting

mannen zijn er natuurlijk ook, dus als ik iets niet weet dan vraag ik het

We rijden terug richting parking en Evelyne gaat verder met het

aan hen. Bijvoorbeeld als ik mijn machine niet aan de gang krijg”, lacht ze

snoeien van de haag. “Had ik je al verteld dat ik via de Nationale Han-

vrolijk terwijl ze enkele verloren stoelen terug naar hun plaats brengt.

delsacademie ook een opleiding tuinverzorger volg?” Ik knik van niet. “Eind vorig jaar ben ik ermee gestart. Het is een thuiscursus die je op eigen tempo kan volgen en na elk hoofdstuk volgt er een vragenproef.

Geduld is het geheim

Ik heb 5 jaar tijd om de opleiding te voltooien, maar ik heb mezelf de

Dan komen we voorbij een grote haag en ik vraag nieuwsgierig of ze

deadline van 2 jaar opgelegd. Nadien kan ik misschien in bijberoep

dat ook doet, hagen scheren. “Natuurlijk, deze heb ik pas enkele weken

tuinonderhoud doen, in combinatie met mijn halftijdse job bij Jessa.

geschoren. Het geheim van een mooi geschoren haag is geduld. Je

Maar ik zie het niet te groots, want ik ben tenslotte een vrouw en

moet daar de tijd voor nemen, anders loopt het mis.” Vol bewondering

tuinonderhoud kan soms zwaar werk zijn. Mijn droom is om eens het

kijk ik naar de in mijn ogen perfect geschoren haag en denk ik aan de

onderhoud van een groot park of domein te doen, maar echt een heel

taxushaag op onze inrit die er na een razendsnelle scheerbeurt door de

groot met een ander soort planten dan de doorsnee tuin.”

‘tuinmannen van het goede doel’ alles behalve perfect uitziet. De zomer vindt Evelyne het leukste seizoen om buiten te werken, als

De eerste haag is volledig klaar en Evelyne rijdt de kruiwagen naar

het tenminste niet overdreven warm is. “Hoewel elk seizoen wel zijn

de volgende haag. Tussendoor ruimt ze ook een verloren blauwe

charme heeft. De herfst is het drukste met alle bladeren die afvallen

handschoen en twee stoffen doeken op. Opnieuw vallen me het hoge

en het winterklaar maken van de tuin. We zijn dan verschillende weken

tempo, haar behendigheid en de rust die ze uitstraalt op. “Dat komt

bezig met het opruimen van de afgevallen bladeren. In de winter bren-

waarschijnlijk omdat ik mijn werk met zoveel goesting doe. Als je met

gen we het park dan weer in gereedheid voor de lente. Zo maken we

goesting werkt, zijn er weinig zaken die je niet plezant vindt en ver-

groenschermen, waardoor alles tot op een bepaalde hoogte groeit in de

loopt je werk vlot. In de keuken voelde ik veel stress en race je continu

lente en je dus een mooie border krijgt.”

tegen de klok. Nu moet ik ook al het werk tegen een bepaald moment gedaan hebben, maar dat is toch heel anders. De tuin verzorgen betekent voor mij ook vrijheid, omdat je buiten in open lucht mag werken.

Schoffelen is zoals water geven

Hier bij de groendienst heb ik echt wel mijn draai gevonden; voor deze

Vlak na de middag neemt Evelyne de pendelbus richting campus Virga

job ben ik gemaakt.”

26

ZORG VOOR DE PATIËNT/KLANT

EXPERT CONSULENT Leervermogen Ontwikkelen van medewerkers en klantsystemen Overtuigingskracht

SPECIALIST

Probleemanalyse Ontwikkelen van medewerkers en klantsystemen Oordeelsvorming

ZORGONDERSTEUNEND Discipline Stressbestendigheid Omgaan met details

BEHANDELEND

Besluitvaardigheid Oordeelsvorming Probleemanalyse INNOVATIE

PATIËNTENKLANTENCONTACT

Management identificatie Creativiteit Omgaan met details AMBASSADEUR

ZORGVERLENEND

Mondelinge presentatie Sociabiliteit Overtuigingskracht

Mondelinge uitdrukkingsvaardigheid Luisteren Sensitiviteit

Plannen en organiseren Aanpassingsvermogen Probleemanalyse PROCESONDERSTEUNEND

LEIDINGGEVEND Delegeren Groepsgericht leiderschap Individugericht leiderschap

VERTEGENWOORDIGER

KLANTGERICHTHEID INTEGRITEIT SAMENWERKING

Aanpassingsvermogen Discipline Inzet ADMINISTRATIEF Schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid Omgaan met details Vasthoudendheid TOEZICHT

COÖRDINEREND

Onafhankelijkheid Omgevingsbewustzijn Organisatiesensitiviteit

VAKKUNDIG

Probleemanalyse Creativiteit Flexibel gedrag Optreden Voortgangscontrole Stressbestendigheid

Voortgangscontrole Plannen en organiseren Initiatief MANAGEMENT

ZORG VOOR HET PROCES

Visie Besluitvorming Ondernemerschap

AANSTUREND / VOORWAARDENSCHEPPEND

DE GROENDIENST

volgens Jessa 2.0

De dienst personeel & organisatie riep vorig jaar ‘Jessa 2.0’ in het leven en gaf dat visueel vorm met een honingraatmodel. Met Jessa 2.0 creëren we meer duidelijkheid voor medewerkers en leidinggevenden rond functies, opdrachten en verwachtingen. We streven er ook naar om meer mogelijkheden te bieden om jobs te ontwerpen die passen bij de ambitie, ontwikkeling, loopbaan en leeftijd van elke individuele medewerker. Welke functie een medewerker ook uitoefent, drie competenties zijn altijd vereist: klantgerichtheid, integriteit en samenwerking. Die drie competenties vind je terug in de witte raat. Verder is procesondersteunend een typerend kenmerk voor de groendienst.

27

DE NIEUWE OOGST Nieuwe initiatieven in ons ziekenhuis.

Kris Vankriekelsvenne

Pieter Cox

de RAMPENMANAGERS Kris Vankriekelsvenne

28

S

INDS MEI 2015 NEMEN KRIS VANKRIEKELSVENNE EN PIETER COX NAAST HUN JOB ALS SPOEDVERPLEEGKUNDIGE OOK DE COÖRDINATIE VAN DE RAMPENPLANNING BIJ JESSA VOOR HUN REKENING. “ELKE CAMPUS WERKTE MET ZIJN EIGEN RAMPENPLAN; WIJ GIETEN NU ALLES IN EENZELFDE FORMAT EN SCHRIJVEN PROCEDURES UIT ZODAT IEDEREEN WEET WAT TE DOEN BIJ BIJVOORBEELD EEN RAMP, EEN BRAND, EEN BOMMELDING OF ELEKTRICITEITSUITVAL. VERDER WERKEN WE OPLEIDINGEN EN EVACUATIEOEFENINGEN VOOR MEDEWERKERS UIT. WE KUNNEN WEL OMSCHRIJVEN WAT JE MOET DOEN BIJ EEN RAMP, MAAR HET HEEFT VEEL MEER EFFECT ALS JE DAT OOK EENS KAN OEFENEN.”

Oefenen tijdens je teambuilding Op Salvator beschikken de rampencoördinatoren over een verdieping in het oude rusthuis die ze gebruiken voor evacuatieoefeningen. “We kunnen wel vertellen hoe je bijvoorbeeld een patiënt met matras moet evacueren, maar het is toch veel beter als je dat ook eens echt kan inoefenen. Zo’n evacuatieoefening is trouwens een perfecte activiteit om in te lassen tijdens je teambuilding; wij kunnen daar samen iets ludieks van maken. Elke medewerker zou toch minstens één keer per jaar een bijscholing moeten krijgen over de brandevacuatieprocedure en verpleegafdelingen zouden absoluut om de drie jaar een evacuatieoefening moeten bijwonen.”

Wat kan er gebeuren?

Intern rampenplan

Alvorens een uniform rampenplan uit te

Voorlopig bestaat er enkel een intern rampen-

rollen, inventariseerden Kris en Pieter wat er

plan met bijhorende evacuatieprocedure voor

Referentiepersonen

al bestond en controleerden ze welke eisen

brand, bommeldingen, vip-opvang en een pan-

Kris en Pieter kunnen onmogelijk zelf elke

NIAZ-Qmentum stelt op vlak van rampencoör-

demieplan. “Waar vroeger vooral aandacht ge-

Jessa-medewerker bijscholing geven. Ze zijn

dinatie. “Vervolgens maakten wij een analyse-

schonken werd aan hoe verzorgenden met de

dan ook ontzettend dankbaar dat ze kunnen

document waarin we een eerste aanzet geven

patiënten tijdig en veilig weggeraken bij een

rekenen op de referentiepersonen. “Elke

van wat er allemaal kan gebeuren. Het is dan

brand, betrekken we nu ook niet-zorgdiensten

dienst heeft een referentiepersoon die wij

aan de referentiepersoon van elke dienst om

zodat iederéén weet wat hij of zij moet doen.

opleiden, zodat die persoon op zijn beurt

op te sommen wat die dienst nodig heeft om

Omdat we merkten dat veel medewerkers

bijscholing kan geven aan zijn team. Er zijn

normaal te kunnen functioneren. Aangezien

in een zwart gat vallen bij een ICT-uitval,

regelmatig terugkomdagen voor alle refe-

elke dienst anders is, kan dat soms heel erg

zijn we ook bezig met een plan rond ICT- en

rentiepersonen, zodat zij altijd up to date

verschillen.”

elektriciteitsuitval. Daarnaast werken we in

zijn. Moest het nog niet in je agenda staan:

samenwerking met de politie procedures rond

de volgende terugkomdag voor referen-

terreurdreiging uit.”

tiepersonen staat ingepland op 21 maart.”

Extern rampenplan

Daarenboven zijn Kris en Pieter volop bezig

Wanneer er een externe ramp gebeurt -denk

met de ontwikkeling van een e-learningpak-

maar aan de storm tijdens Pukkelpop enkele

Overleg

ket voor evacuaties en brand. “We hebben

jaren geleden- treedt het externe rampenplan

Kris en Pieter brengen binnenkort een bezoek

nog een lange weg te gaan, maar de basis

in werking. “Dat heeft niet alleen impact op de

aan het Ziekenhuis Netwerk Antwerpen en

zit al goed. We roepen nu vooral iedereen op

spoedafdelingen, de kritieke diensten en de

AZ Groeninge, die net als Jessa meerdere

om eens deel te nemen aan een evacuatie-

operatiezaal, maar ook op de directie, sociale

campussen hebben. Ze plegen ook regelmatig

oefening en om onze preventieflashes altijd

dienst en communicatiedienst. In de toekomst

overleg met RaCoLi (rampencoödinatoren

grondig te lezen.”

streven we naar een incidentmanagementsys-

Limburg) en andere instanties. “Verder

teem waarbij we voor allerlei problemen, of die

wonen we de veiligheidsvergaderingen van

nu veroorzaakt zijn door de mens of door de

evenementen zoals Dwars door Hasselt en de

Meer info

natuur, een back-upplan hebben. En daar komt

Virga Jessefeesten bij, zodat we altijd goed

tel. 484 84 of 484 88

veel meer bij kijken dan je zou denken.”

voorbereid zijn.”

coordinatie.rampenplanning@jessazh.be

29

NIAZ-QMENTUM Kwaliteit zit in ons DNA.

Op weg naar onze

VOLGENDE ACCREDITATIE H

ET STAAT IN ONS JESSA-DNA: BIJDRAGEN TOT DE GEZONDHEID EN HET WELZIJN VAN MENSEN IS DE MOOISTE JOB TER WERELD. KWALITATIEF HOOGSTAANDE EN VEILIGE ZORG IS DAARBIJ ONONTBEERLIJK! DAAROM

HEEFT JESSA ER BEWUST VOOR GEKOZEN OM IN 2016 OPNIEUW VOOR EEN ACCREDITATIE TE GAAN. HET KWALITEITSTEAM VAN OPERATIEVE ZORG LICHT TOE HOE ZIJ DAT AANPAKKEN.

Hugo Corstjens vormt samen met dokter

medewerkers scoorden bepaalde vragen

opgesteld. Dr. Mees: “Toen we de vergelijking

Urbain Mees, diensthoofd cardiothoracale

rood of geel, terwijl wij vonden dat we daar

maakten tussen de punten uit ons normenka-

heelkunde, een sterke tandem binnen de

groen op scoorden. Bepaalde vragen van

der waarvoor actie nodig was en de punten

kwaliteitsgroep operatieve zorg. “Bij de

NIAZ-Qmentum waren blijkbaar soms zo

uit de bibliotheek van de veiligheidsrondes

start werden alle hoofdverpleegkundigen

moeilijk geformuleerd, dat je ze op meerdere

die regelmatig plaatsvinden bij Jessa, merkten

en medische diensthoofden van operatieve

manieren kon interpreteren. Daarom overliep

we dat er veel overlappingen waren. Omdat

zorg aangeschreven. Dokter Urbain Mees

elke dienst met zijn medewerkers de items

de vragen uit de bibliotheek niet alleen

gaf toen aan dat hij graag een actieve rol

die ‘foutief’ gescoord werden. We gaven niet

duidelijk en herkenbaar, maar ook makkelijker

wilde opnemen”, blikt Hugo terug. Vervol-

alleen extra informatie, maar probeerden

te begrijpen zijn, kozen we ervoor om met die

gens hebben we de afweging gemaakt of

ook duidelijk aan te tonen waarom iets vol-

vragen te werken. Onze focus ligt eerder op

we per dienst een selectie zouden maken of

gens ons wel een groene score zou moeten

hoe wij de zorg op onze afdelingen kunnen

iedereen zouden betrekken in het verhaal.

krijgen.”

organiseren zodat we de nodige kwaliteit en veilige zorg behalen, dan op de accreditatie

We hebben toen besloten om iedereen die langer dan zes maanden in dienst is te bevra-

Bibliotheek

zelf. Het eindresultaat is vergelijkbaar, maar

gen. Daar stoten we op een eerste probleem:

Voor alle andere items werd een actieplan

de insteek verschilt. Wij vertrekken ook vanuit

4 TIPS van de

KWALITEITSGROEP OPERATIEVE ZORG

30

MAAK ER EEN INTERACTIEF VERHAAL VAN EN BETREK ZOVEEL MOGELIJK VERSCHILLENDE PARTIJEN: ARTSEN, MEDEWERKERS EN VERPLEEGKUNDIGE EN MEDISCHE DIENSTHOOFDEN.

dr. Urbain

Hugo Corstjens

Mees

de filosofie ‘patient first’: onze patiënten

en het kwaliteitsteam van operatieve zorg

Verder plant het kwaliteitsteam operatieve

verdienen altijd die goede zorg, veiligheid en

vroeg aan elke hoofdverpleegkundige om per

zorg een overleg met de verantwoordelijken

kwaliteit, ook na het behalen van de accredi-

rubriek een verantwoordelijke aan te duiden.

van een aantal andere kwaliteitsteams. “Een

tatie. Dat hangt trouwens nauw samen met

“Zo betrekken we meer mensen en leeft het

aantal zaken zijn bijvoorbeeld voor kritieke

onze beroepsfierheid. Je kiest niet voor een

meer binnen de groep. We brachten bijvoor-

diensten, de operatiezaal en operatieve zorg

job in de zorgsector als je niet inzit met de

beeld ook alle medische diensthoofden van

gelijkaardig; het is dus interessant om dan

patiënt. In feite kan je stellen dat de vereisten

de operatieve zorg samen. Als je alle criteria

eens de koppen bij elkaar te steken. Denk

van NIAZ-Qmentum voor ons een houvast of

overloopt, dan merk je namelijk dat er toch

maar aan overdrachten en goede briefings,

een tool zijn om zaken die we sowieso moeten

ook een grote verantwoordelijkheid bij de

twee punten die toch wel extra aandacht

doen, op een rijtje te zetten. Die mindset is

artsen ligt. Zij bekijken op hun beurt samen

vragen. Door al die verschillende insteken en

volgens ons toch wel cruciaal in het hele

met de verpleegkundige diensthoofden welke

zoveel verschillende personen in het verhaal

verhaal.”

raakvlakken er zijn en hoe ze daar samen aan

te betrekken, is er een heel fijne dynamiek en

kunnen werken. In december zitten we op-

veel interactie. Het is fijn om te zien hoe hard

Raakvlakken

nieuw samen met de medische diensthoofden

iedereen werkt, en natuurlijk ook om te zien

De vragenbibliotheek telt meerdere rubrieken

voor een evaluatie.”

dat we ook effectief progressie maken.”

BEKIJK HET GROTERE GEHEEL. VELE ZAKEN KOMEN OOK TERUG BIJ ANDERE KWALITEITSGROEPEN, STEEK DUS REGELMATIG EENS DE KOPPEN BIJ ELKAAR.

VERTREK VANUIT DE FILOSOFIE ‘PATIENT FIRST’ IN PLAATS VAN ENKEL TE FOCUSSEN OP HET BEHALEN VAN DE ACCREDITATIE. ELKE PATIËNT VERDIENT SOWIESO ALTIJD UITSTEKENDE, VEILIGE EN KWALITEITSVOLLE ZORG.

MAAK DE VERTAALSLAG. SOMMIGE VEREISTEN VAN NIAZ-QMENTUM ZIJN MOEILIJK GEFORMULEERD. ZORG ERVOOR DAT ALLES DUIDELIJK EN BEGRIJPELIJK IS VOOR IEDEREEN.

31

IN BEELD Collega Samir op Koppen.

32

Na de vlucht “Ik

WIL NIET BLIJVEN STILSTAAN, WE MOETEN VOORUIT.” DRIE JAAR GELEDEN BELANDDE JESSA-MEDEWERKER SAMIR MDYNY NA EEN LANGE TOCHT VANUIT SYRIË IN ONS LAND, HELEMAAL ALLEEN. HIJ KWAM IN HET OPVANGCENTRUM VAN HEUSDEN-ZOLDER TERECHT. “IK PIEKERDE, HAD VEEL STRESS, WAS CONSTANT AAN HET DENKEN.”

Dankzij het Rode Kruis konden zijn vrouw en twee kinderen ook naar België komen en waren ze na twee jaar herenigd. Pas dan kon Samir tot rust komen. Intussen is hij erkend als vluchteling. In Syrië was hij hotelmanager, nu werkt hij als hulpkok bij Jessa. Samen met zijn gezin bouwt Samir aan een toekomst in België. Maar zijn thuisland laat hem nog lang niet los: “Mijn droom is dat de oorlog stopt, dat ik terug naar Syrië kan en dat ik daar veilig kan leven. Dat alles terug wordt zoals het vijf jaar geleden was.” In september bracht het programma Koppen een reportage over Samirs verhaal. Je kan ze herbekijken op www.een.be/programmas/koppen.

33

SAFETY FIRST Kledingvoorshriften.

Gegarandeerd

KWALITATIEF & VEILIG

O

NZE ARTSEN EN MEDEWERKERS ZETTEN ZICH ALLEMAAL IN VOOR HETZELFDE DOEL: DE PATIËNT

DRAAG JE ARBEIDSKLEDIJ - bij (in)direct patiëntencontact

OMRINGEN MET DE BESTE ZORGEN. DAARBIJ STREVEN

- bij contact met medische hulpmiddelen

WE ENERZIJDS NAAR WARME ZORG ZODAT JESSA EEN

ZIEKEN-THUIS WORDT, ANDERZIJDS ZIJN VEILIGHEID EN KWALITEIT IN DE ZORG CRUCIAAL. EN DAT BEGINT BIJ EEN GOEDE PERSOONLIJKE HYGIËNE, HET NALEVEN VAN DE KLEDINGVOORSCHRIFTEN EN HET CORRECT ONTSMETTEN

en patiëntenmateriaal

- bij het betreden van de patiëntenkamer - bij (mogelijk) contact met de directe patiëntenomgeving

VAN DE HANDEN. DE DIENST ZIEKENHUISHYGIËNE ZET DE BELANGRIJKSTE REGELS OP EEN RIJTJE.

VOOR WIE?

HYGIËNE-EISEN VOOR

voor medewerkers die RECHTSTREEKS IN CONTACT staan

DE ARBEIDSKLEDIJ

met patiënten

- draag altijd korte mouwen

(behalve in het laboratorium)

voor medewerkers die (MOGELIJK) ONRECHTSTREEKS

- laat je arbeidskledij altijd

IN CONTACT staan met patiënten:

door het ziekenhuis wassen

- medewerkers die indirect patiëntencontact hebben

door het aannemen en overhandigen van identiteits-

kaarten en formulieren

(bv. medische secretaresses en onthaalmedewerkers)

- medewerkers die de patiëntenomgeving betreden

(bv. voedingsassistenten, sociale dienst, psychologen,

kinesitherapeuten, pastorale dienst, medewerkers van

de technische dienst,…)

PERSOONLIJKE BEZITTINGEN - enkel toegestaan als ze noodzakelijk zijn

- medewerkers die in rechtstreeks contact komen met

om je werk goed uit te voeren

patiëntenmateriaal en medische hulpmiddelen

- als je een mobiele telefoon of tablet moet gebruiken, volg dan de algemene voorzorgsmaatregelen voor handhygiëne

HET IDEALE SCHOEISEL - is gesloten rond de tenen - heeft een riempje rond de hiel of is volledig gesloten - is goed te reinigen (afwasbaar) - espadrilles, teenslippers en sandalen zijn niet toegelaten

34

VERZORG JE NAGELS - kortgeknipt en schoon - geen nagellak - geen kunstnagels

HAAR, BAARDEN EN SNORREN - steek lang haar (langer

dan schouderhoogte)

op of draag het bijeen-

gebonden - baarden en snorren

zijn goed verzorgd

en kort geknipt

SIERADEN EN JUWELEN - geen ringen, armbanden

of polshorloges

- geen lange,

loshangende voorwerpen

rond de hals

- geen piercings in

de onderarmen

MEER INFO - dienst ziekenhuishygiëne: ziekenhuishygiëne@jessazh.be - de richtlijn persoonlijke hygiëne staan ook op JessaZorgnet

35

VOORUIT Jessa innoveert en biedt topklinische zorg.

NIEUWE OPERATIETECHNIEK VOORKAMERFIBRILLATIE

VOLLE VAART VOORUIT

Het Hartcentrum Hasselt van het Jessa Ziekenhuis is het eerste (en voorlopig enige) centrum in België dat een nieuwe revolutionaire katheterisatietechniek aanbiedt voor de behandeling van voorkamerfibrillatie, wereldwijd de meest voorkomende hartritmestoornis. Die unieke techniek met laserenergie bestaat uit een ballon die in het hart wordt gebracht. In de ballon bevindt zich een endoscoop die toelaat om rechtstreeks binnenin het kloppend hart te kijken. Dr. Johan Vijgen: “We kozen voor de laserballon na beoordeling van de operaties die tot op heden zijn uitgevoerd in Europa; die laten zien dat het veel potentie heeft en wellicht beter is dan bestaande technologieën in het bereiken van een duurzaam normaal hartritme. Dat betekent dat de kans op een heringreep veel lager ligt, waardoor de patiënten niet hoeven worden blootgesteld aan de risico’s van een extra operatie.” “De ‘laserballon ablatie’ is revolutionair op verschillende vlakken”, zegt dr. Pieter Koopman. “De techniek is efficiënter dan de klassieke behandeling, sneller, eenvoudiger en veiliger. We krijgen via de laserballon met endoscoop - als enige bestaande techniek - rechtstreeks zicht op de binnenkant van het hart waar de ablatie uitgevoerd wordt. De inwendige camera stelt ons in staat om doorheen de transparante ballon het te behandelen gebied rechtstreeks te zien en om op de juiste plek heel nauwkeurig laserenergie af te leveren. We zijn hierdoor effectiever en efficiënter in het behandelen van de hartritmestoornis, en we kunnen de hoeveelheid röntgenstraling waaraan de patiënt wordt blootgesteld drastisch verminderen.”

36

SENSOREN BIJ RUGOPERATIES VOOR VEILIGERE INGREEP

NEXT GENERATION SEQUENCING IN DIAGNOSE EN BEHANDELING VAN KANKER

Ook onze neurochirurgen pakten deze zomer uit met een medische primeur: bij een ingreep wegens slijtage aan de tussenwervelschijven waarschuwen sensoren de chirurgen zodra ze met hun instrumenten te dicht bij een zenuw komen.

Begin 2015 startte het Jessa Ziekenhuis als één van de eerste centra in België met de toepassing van Next Generation Sequencing (NGS) in de diagnose en behandeling van kanker. NGS is een innovatieve techniek die het erfelijk materiaal (DNA) van een tumor ontleedt tot op genniveau. Die doorgedreven vorm van tumoranalyse maakt het, in combinatie met gerichte therapieën, mogelijk om bij kankerpatiënten een gepersonaliseerde behandeling toe te passen en zo hun overlevingskansen te vergroten. Dr. Brigitte Maes, klinisch bioloog: “Dankzij NGS kunnen we het erfelijk materiaal van een tumor ontleden tot op genniveau, wat ons extra informatie oplevert ten opzichte van de conventionele onderzoeken. Daardoor krijgen de behandelende artsen meer info over gepersonaliseerde therapiemogelijkheden met mogelijks betere resultaten.”

Neurochirurg Eric Put: “Met deze nieuwe techniek zenden we kleine stroomimpulsen het lichaam in die we in de benen nauwgezet afleiden. Komen we te dicht bij een zenuw, dan zien we dat aan de impulsen en kunnen we toegang tot de wervelzuil aanpassen. Zelfs enkele millimeters opschuiven maakt voor de patiënt een wereld van verschil. Als we een zenuw kwetsen, kan dat immers tot ernstige complicaties leiden, gaande van pijn en constante tintelingen tot verlammingsverschijnselen.” Het gebruik van sensoren brengt nog andere belangrijke voordelen met zich mee. “Omdat deze techniek via een heel kleine incisie toegepast wordt, verliest de patiënt minder bloed: doorgaans minder dan 100 milliliter. Bovendien is er significant minder wondpijn waardoor patiënten minder pijnmedicatie moeten nemen en kunnen ze al na twee dagen het ziekenhuis verlaten en met de revalidatie starten.”

“Op dit ogenblik zijn er naast de klassieke therapieën een aantal gerichte of targeted geneesmiddelen, op maat van de patiënt”, vult dr. Jeroen Mebis, medisch oncoloog, aan. “Het doel van een dergelijke behandeling ‘op maat’ is om de overlevingskansen voor de patiënt te verbeteren. Een ander voordeel is dat de nieuwe targeted geneesmiddelen zich specifiek richten op de kenmerken in de kankercellen en dus minder inwerken op gezonde cellen. NGS maakt het mogelijk om de patiënten te selecteren die voor deze targeted therapie in aanmerking komen.”

37

IN BEELD Wachten.

WACHTEN

W

IL JE EEN UUR LANG OP DEZE STOEL ZITTEN? DIE OPDRACHT GAF GEORGES DAS AAN ZIJN KLEINZOON JUUL TOEN DIE VROEG OF BOMPA GEEN KLUSJE VOOR HEM HAD ZODAT HIJ KON SPAREN VOOR EEN DVD. HET RESULTAAT IS EEN PRACHTIGE FOTOREEKS DIE DE TITEL ‘WACHTEN’ KREEG. SINDS DEZE ZOMER PRIJKEN 22 FOTO’S UIT DE REEKS AAN DE MUUR VAN WACHTZAAL 101 VAN NKO OP CAMPUS VIRGA JESSE. MOCHT JE ZE NOG NIET GEZIEN HEBBEN, DAN RADEN WE JE AAN OM ZEKER EENS EEN OMWEGJE LANGS DAAR TE MAKEN.

Georges Das is ingenieur van opleiding, maar zijn passie voor fotografie heeft altijd de bovenhand gehad. Helaas kruiste al heel wat tegenslagen zijn levenspad en hoewel hij medisch zwaar op de proef gesteld werd, bleef zijn enthousiasme voor fotografie stevig overeind. Ook tijdens zijn verblijf bij Jessa sprak hij gepassioneerd over zijn foto’s en organiseerde hij zelfs een minifoto-expo op zijn kamer op de afdeling gastro-enterologie van campus Salvator. De minifoto-expo toonde ook enkele foto’s uit de reeks ‘Wachten’. Georges vertelde tijdens de expo aan oncopsychologe Magda Van de Broek hoe hij het op een akkoordje gooide met zijn kleinzoon Juul voor die fotoreeks. “Ik koos een mooie zetel uit, plaatste die voor een witte muur en hing een klok op de muur achter de zetel. Van 15 uur tot 16 uur moest Juul in de stoel blijven. Ik nam meer dan 60 foto’s en maakte vervolgens een selectie.” Met één van de foto’s sleepte hij zelfs een prijs in de wacht. Tijdens het gesprek met Magda opperde Georges het idee dat de fotoreeks wel mooi zou staan in de wachtzaal van een ziekenhuis en zo ging de bal aan het rollen. Magda: “De fotoreeks is niet alleen mooi, het doet Georges ook enorm veel deugd en plezier dat hij zijn foto’s aan Jessa kon schenken. Hij put daar motivatie uit en enthousiasme om met fotograferen door te blijven gaan tijdens de behandeling van zijn ziekte. Georges wilde ook graag iets teruggeven uit dank voor de goede zorgen die hij ontvangen heeft van het personeel op de afdeling gastro-enterologie en het dagziekenhuis K3, waar hij afgelopen jaar behandeld werd. Bij de officiële inhuldiging van de foto’s was Georges dan ook ontroerd.”

38

INSPIRATIE & INZICHT Fixatiebeleid.

Carl Renckens en Anita Jans

“ WE STREVEN NAAR EEN ZO FIXATIEARM MOGELIJK ZIEKENHUIS”

F

en verzegel je hem met een rode zegel. De logistieke dienst haalt vervolgens de box op. De gebruikte box gaat naar een externe wasserij voor reiniging. Om zeker te zijn dat alle boxen up to date blijven, controleert de wasserij ook of er niets versleten is en of de box nog compleet is. Tot nu toe loopt het systeem met de boxen vlot; we vragen wel uitdrukkelijk dat iedereen de volledigheid van de boxen respecteert.” Tijdens de kantooruren staan de medewerkers van het mortuarium in voor de herbedeling van de afdelingen, na de kantooruren is er steeds de mogelijkheid om een fixatiebox bij de uitleendienst op te halen.

IXATIE IS DE ALLERLAATSTE OPTIE EN MAG ENKEL TOEGEPAST WORDEN WANNEER EEN PATIËNT EEN GEVAAR VORMT VOOR ZICHZELF EN/OF ANDEREN OF BIJ EEN RISICO OP ONDERBREKING VAN EEN LEVENSNOODZAKELIJKE THERAPIE.

“We streven er al jaren naar om patiënten zo weinig mogelijk te fixeren. Er bestaan trouwens verschillende alternatieven waardoor we nog minder genoopt zijn om patiënten te fixeren”, vertelt zorgmanager Anita Jans. “Denk maar aan het onrustdeken: je kan het vergelijken met een slaapzak waarbij patiënten niet uit hun bed kunnen, maar die toch nog bewegingsvrijheid geeft. Of wanneer een patiënt absoluut niet mag prullen aan zijn katheter, dan kan je hem een speciale handschoen aandoen die een pincetgreep verhindert. We gaan dus enkel over tot fixatie als er geen alternatief voor handen is.”

Driepuntsfixatie

Samen met de introductie van de boxen wijzigt voor campus Virga Jesse ook de manier van fixeren. “Voordien fixeerde men patiënten soms op vijf plaatsen: aan beide armen, benen en romp; terwijl we nu met een driepuntsfixatie werken. Die keuze maken we deels omwille van patiëntveiligheid, deels omwille van het comfortgevoel voor de patiënt. Uit patiëntengetuigenissen bleek dat een vijfpuntsfixatie tot ergernissen leidde die we nu voorkomen. Vaak zit dat in hele kleine dingen, zoals jeuk hebben aan je neus maar niet kunnen krabben”, licht Carl toe. Voor de PAAZ gelden andere regels en ook voor intensieve zorgen, MIC en CCU werkte men een procedure op maat uit. Verder is er vanuit de dienst kwaliteit en patiëntveiligheid opnieuw een werkgroep fixatie opgericht die de huidige werkwijze onder de loep neemt.

Groene en rode zegels

Om onze doelstelling om zo weinig mogelijk fixaties uit te voeren extra kracht bij te zetten, rolden we één procedure uit voor alle campussen. Zorgmanager Carl Renckens: “Tot voor kort had elke dienst op campus Virga Jesse zijn eigen fixatiemateriaal. Dat gaf soms niet alleen problemen met het correct reinigen van het materiaal, er raakten ook regelmatig materialen zoek. Daarom zijn we overgeschakeld naar het boxsysteem waarmee de andere campussen al langer werken. Elke afdeling krijgt nu één of meerdere fixatieboxen die verzegeld zijn met een groene zegel. Nadat je de box geopend hebt en het fixatiemateriaal gebruikt hebt, stop je al het materiaal –ook hetgeen je niet gebruikt hebt- terug in de box

Meer info

Op Jessa Zorgnet vind je de procedure rond fixatie en fixatieboxen.

39

IN BEELD Dwars door Hasselt.

Dwars door Hasselt

Z

ondag 11 oktober verdedigden maar liefst 177 collega’s de kleuren van het Jessa Ziekenhuis tijdens Dwars door Hasselt. Hun sportieve prestatie bracht minstens 1.150 euro in het laadje, dat Jessa gebruikt voor de aankoop van een knuffelzetel voor de afdeling neonatologie. Collega Pieter-Jan Hendrickx werd afgelopen zomer papa en vertelt waarom een knuffelzetel zo belangrijk is: “Mijn dochter Nore is 4 weken te vroeg geboren en verbleef 2 weken op neonatologie. We konden haar niet meteen vastnemen, maar gelukkig konden we wel kangoeroeën. Nore werd dan voor een half uur of langer op de blote huid van mij of mijn vrouw gelegd. Zalig… Het schept een band met Nore en stimuleerde ook haar ademhaling, hartslag en emotionele ontwikkeling. Het kangoeroeën kan wel tot drie uur duren. Comfortabel liggen is dan zeker geen luxe.’

40

UPDATE Een selectie van de laatste nieuwtjes en belangrijkste weetjes.

SNOEZELEN OP KINDERMAAT

H

wonderd te staan. Ze kunnen ongedwongen en op eigen tempo zelf op onderzoek gaan en gericht een aantal aangename prikkels testen. Daarbij worden hun gehoor, zicht, reuk en tast geprikkeld. De snoezelhoeken laten ons dus toe om therapeutisch, diagnostisch en ontwikkelingsgericht te werken.

ET JESSA FONDS SCHONK 2.015 EURO AAN HET PROJECT ‘SNOEZELHOEKEN’ VAN DE DIENST KINDERPSYCHIATRIE. GEERT MOECHAERS, JEROEN LEHAEN EN FREDERICK PERREMAN VERZAMELDEN IN 2014 MET HUN SUPER PRESTIGE QUIZ MAAR LIEFST 750 EURO; DE REST VAN HET BEDRAG WERD OPGEHAALD VIA DE SPONSORLOOP VAN JESSA-MEDEWERKERS AAN DWARS DOOR HASSELT IN 2014. MARIJKE MENSCH, BEWEGINGSTHERAPEUTE OP DE DIENST KINDERPSYCHIATRIE, LICHT TOE WAAROM SNOEZELEN ZO BELANGRIJK IS EN WAARAAN HET GELD PRECIES BESTEED WORDT.

Is snoezelen altijd een individueel gebeuren?

Nee, het kan zowel individueel als in groep. Via stiltes, sfeervolle muziek, speciale geluiden, gedempt licht, speciale lampen, een waterbed, triltoestel, kussens, warme dekens, allerhande aangepaste hulpmiddelen, op een zachte toon vertelde verhaaltjes,… wordt snoezelen bereikt. Voor elk kind gaan we op zoek naar de juiste balans.

Wat betekent snoezelen?

Het is een samentrekking van snuffelen en doezelen. Snuffelen verwijst naar het actief verkennen met de zintuigen; doezelen staat voor een ontspannen, warm en behaaglijk gevoel. Snoezelen draait dus enerzijds rond verwondering, anderzijds rond veiligheid.

Jullie ontvingen van het Jessa Fonds 2.015 euro. Waarvoor gaan jullie dat geld gebruiken?

Aanvankelijk richtten we onze snoezelruimte in met zelf geknutselde materialen; dankzij het Jessa Fonds en de sponsoracties van Jessa-medewerkers hebben we die ruimte verder kunnen uitbouwen met sfeervolle verlichting en meer kwaliteitsvolle en duurzame snoezelmaterialen, zoals massagerollen, een ratelrups, een klankendobbelstenenset en dierenguiro’s. Onze keuzes voor verlichting en inrichting baseerden we op het advies dat onze collega’s Johan Doll en Riet Santermans van de studiedienst infrastructuur en masterplanning gaven. En ook de collega’s van de linnenkamer staken hun handen uit de mouwen voor ons. Via via kregen we oude theaterdoeken, die zij herwerkten tot leuke gordijnen.

Waarom is snoezelen zo belangrijk voor kinderen in dagopname met ontwikkelingsproblemen of specifieke kinderpsychiatrische problemen?

De kinderen hebben vaak moeite met sensorische integratie. Dat is het vermogen om zintuiglijke informatie op te nemen, te filteren en te verwerken. Zij kunnen al die prikkels niet goed ordenen in hun hoofd en ervaren chaos, waardoor ze moeite hebben om zich te concentreren en de wereld als druk en bedreigend ervaren.

Op welke manier helpt snoezelen die kinderen dan vooruit?

De dienst Kinderpsychiatrie is een initiatief van het Medisch Centrum Sint-Jozef Munsterbilzen, de vzw Jessa Ziekenhuis en het algemeen ziekenhuis Vesalius in Tongeren.

Met onze snoezelhoeken geven we de kinderen een fijne plek waar ze kunnen vertoeven zonder veel afleiding. Tegelijkertijd nodigen de snoezelhoeken hen uit om zaken te ontdekken en ver-

41

DE LIJST De mooiste job van de wereld.

DE MOOISTE JOB VAN DE E WERELD

LK NUMMER VRAGEN WE EEN COLLEGA NAAR ZIJN HERINNERINGEN, IDEEËN EN MENING OVER ZIJN WERK BIJ JESSA. IN DIT NUMMER: CAROLIEN POFFÉ, DIE NAAST REVAVERPLEEGKUNDIGE OOK STAGEMENTOR IS EN STUDENTEN OP DE AFDELING BEGELEIDT.

Herinner je je eerste werkdag bij Jessa nog? Ja, ik liep stage bij Gertie Ponet op reva 1 en toen wist ik meteen dat dit mijn droom was. Niet alleen de jobinhoud, maar ook de waarden die ze bij revalidatie hanteren matchen volledig met hetgene dat ik met verpleging wil doen en bereiken. De dag nadat ik afstudeerde startte ik op reva 2. Ik weet nog dat ik me heel klein voelde, maar iedereen onthaalde me met veel warmte. Marleen Driesen was toen diensthoofd en eigenlijk kon je haar de mama van de afdeling noemen. Ze gaf me een goed gevoel en ik kon met alle vragen bij haar terecht. Als je jong bent, proberen sommige patiënten je wel eens te overbluffen en als nieuweling wist ik niet goed hoe ik daarop moest reageren. Zowel Marleen als de collega’s vertelden me dat dat bij iedereen wel eens gebeurt en ze hielpen me op weg. Ondertussen werk ik hier al 7 jaar en ik kan me niet voorstellen dat ik hier ooit zou weggaan.

Waaruit haal je het meest voldoening? Volgens mij is voldoening het resultaat van teamwork. Een jaar geleden hadden we een comapatiënt met contracturen in beide armen en benen. Zijn dochter trouwde en we hebben alles op alles gezet opdat hij die trouw kon bijwonen. Dat kon enkel door met alle disciplines en verschillende diensten samen te werken. Zo legden de therapeuten ons uit hoe we de armen best in het kostuum konden steken en de chauffeur kreeg tips om de man probleemloos op zijn bestemming te brengen en op te halen. De man heeft gelachen en gehuild op de trouw, de familie was ons zó ontzettend dankbaar. Bij het ontslag ontvingen we een kaartje van de familie waarop stond “Als engelbewaarders bestaan, zijn jullie dat voor ons.” Voldoening is vaak ook het resultaat van maandenlang werk. Denk maar aan iemand die na lange tijd voor het eerst kan zitten en naar de therapietuin kan. Enerzijds hebben heel wat zorgkundigen en artsen daar keihard hun best voor gedaan, anderzijds is de tuin zo mooi door de goede zorgen van de tuinmannen. Het is dus altijd een en-en-verhaal.

Omschrijf jouw job in drie kernwoorden Duizendpoot, bemiddelaar, integratief.

Hoe ziet jouw perfecte werkdag eruit? Mijn werkdag is perfect als alles in de plooi valt en op het einde van de dag alles wat gedaan moest worden, ook gedaan is. Gelukkig vormen wij een fijn

42

en hecht team waarbij iedereen goed op elkaar is ingespeeld. Wat de ene niet gedaan krijgt, neemt de andere over. Als het dan ook nog eens klikt met de revalidanten en je hen hebt kunnen helpen zodat iedereen dankbaar en tevreden is, dan is het een goede (werk)dag.

Welke kwaliteit wordt het meest onderschat op de werkvloer? Ik merk dat men soms een verkeerd beeld heeft van wat revalidatie precies inhoudt. Men denkt dat de revalidanten al het werk doen, terwijl je als verpleegkundige een essentiële rol vervult. Revalidanten moeten soms van heel ver bijbenen om de doelen die ze willen, moeten of kunnen bereiken te behalen. Als revalidatieverpleegkundige speel je op zoveel aspecten in en hou je met zoveel rekening; al die verschillende zorgen kan je niet onder één vakje kan plaatsen. Revalidatie kent immers verschillende deelaspecten, zoals het neurologische, acute, chronische en familiale,… en is dus veel veelzijdiger dan het woord ‘revalidatie’ laat uitschijnen.

Ben je een solist of een teamplayer? Een teamplayer. Dat moet ook. Als je van nature geen teamplayer bent, dan ga je op een revalidatieafdeling vanzelf evolueren tot je er wel eentje bent. Als je die teamspirit niet in je hebt, ga je je waarschijnlijk ook nooit echt thuis voelen op een revalidatieafdeling.

Welke (karakter)eigenschap helpt jou vooruit in je dagelijks werk? Doorzettingsvermogen met een grens op. Daarmee wil ik zeggen dat je mensen een beetje verder moet krijgen dan dat ze zelf denken te kunnen geraken. Tegelijkertijd moet je ook beseffen dat niet iedereen hetzelfde niveau kan halen en kunnen aanvoelen waar iemands limiet ligt.

Welke eigenschap belemmert jou in je dagelijks werk? Medeleven. Want medeleven is de valkuil van empathie. In de zorgsector is het de uitdaging om empathisch te zijn zonder daar te ver in te gaan. Ik vind dat het makkelijker gaat om zaken van je af te zetten als je weet welke doelen de revalidant wil bereiken.

Hoe ontspan je je na het werk? Sommige dagen zet je makkelijker van je af dan anderen. Maar we zijn allemaal mensen en frisse lucht doet altijd goed. Wandelen is dus het eenvoudigste om te doen als ik mijn hoofd wil leegmaken. Meestal neem ik dan ook mijn trouwe viervoeter mee. Daarnaast gaan we regelmatig op teambuilding en ook dat is ontspanning voor mij. Ons team is echt super en we zijn haast altijd samen van de partij op zowat elk Jessa-feestje.

43

Carolien Poffé

DE LIJST 4 vragen over AED.

4 vragen over

AED

AUTOMATISCH EXTERNE DEFIBRILLATOR

B

IJNA ELKE DAG WORDEN TOT 30 PERSONEN IN BELGIË GETROFFEN DOOR EEN HARTSTILSTAND BUITEN HET ZIEKENHUIS. SLECHTS 5 TOT 10% VAN HEN OVERLEEEFT DIT. NOCHTANS ZOU DAT CIJFER HOGER KUNNEN

LIGGEN: BIJ SLACHTOFFERS DIE BINNEN DE 4 MINUTEN GEREANIMEERD WORDEN EN EEN STROOMSTOOT MET EEN AED TOEGEDIEND KRIJGEN, STIJGT DE OVERLEVINGSKANS TOT 70%. JESS! STEEKT ZIJN LICHT OP BIJ DOKTER PASCAL VRANCKX, CARDIOLOOG-INTENSIVIST IN HET JESSA ZIEKENHUIS.

1. WAT IS EEN AED? Het accroniem ‘AED’ staat voor automatisch externe defibrillator. Het is een draagbaar toestel ontworpen om een elektrische schok aan het hart toe te dienen bij levensbedreigende hartritmestoornissen. ‘Automatisch’ verwijst naar het feit dat het toestel volledig autonoom het hartritme van het slachtoffer analyseert, en bepaalt of het slachtoffer al dan niet een schok nodig heeft, en deze aflevert, zonder de tussenkomst van een derde. Je kan het toestel dus niet fout of onnodig gebruiken! De drempel tot gebruik van deze toestellen moet omlaag, een cultuur van ‘actie’ dient te worden gestimuleerd bij het grote publiek.

2. IS EEN AED VOLDOENDE OM IEMAND TE REDDEN?

3. MAG IEDEREEN EEN AED GEBRUIKEN?

Nee, het is belangrijk te benadrukken dat het gebruik van een AED slechts een onderdeel is van de overlevingsketen na hartstilstand. Alarmering van de hulpdiensten, en start van de basis reanimatie (i.e. enkel hartmassage indien niet-getrainde hulpverleners) zijn essentieel. Een AED staat dus niet op zichzelf en vervangt de reanimatie niet.

Ja, de wetgever in België voorziet nadrukkelijk dat een AED door niet-getrainde hulpverleners mag gebruikt worden. Het toestel is volkomen veilig en eenvoudig te bedienen. Je hoeft enkel het toestel van de muur te halen, het open te doen en de pendels aan te brengen. Het toestel wijst de weg!

Vaak zijn AED’s op publieke plaatsen gekoppeld aan automatische alarmering. Zodra je het toestel van de muur neemt worden de hulpdiensten automatisch verwittigd; zij krijgen ook de gps-coördinaten van het toestel door zodat ze onmiddellijk naar de juiste plaats geleid worden.

44

4.

OP WELKE LOCATIES ZOU ER ZEKER EEN AED BESCHIKBAAR MOETEN ZIJN? Ongeveer 70% van de reanimaties vindt privé (thuis) plaats, de overige 30% op openbare plaatsen. Daarvan kennen een aantal plaatsen een verhoogd risico, zoals warenhuizen, sportclubs en luchthavens. Daar voorziet men dus best een AED. Verder is het raadzaam om AED’s mobiel te maken zodat bijvoorbeeld de brandweer en andere hulpdiensten de toestellen zo snel mogelijk tot bij het slachtoffer kunnen brengen op openbare plaatsen en in de thuisomgeving.

TIPS & TRICKS Prikongevallen.

VERMIJD PRIKONGEVALLEN

W

IST JE DAT MEER DAN 50% VAN DE PRIKONGEVALLEN HET GEVOLG IS VAN ONOPLETTENDHEID? NOCHTANS VORMT EEN PRIKONGEVAL EEN GROOT

RISICO VOOR DE ZORGVERLENER OMDAT INFECTIES ALS HEPATITIS B, HEPATITIS C EN HIV ZO KUNNEN WORDEN OVERGEDRAGEN. BART RUBENS BUNDELDE DE BELANGRIJKSTE TIPS EN TRICKS OM PRIKONGEVALLEN TE VERMIJDEN. NOOIT RECAPPEN Probeer nooit de beschermhuls terug over een gebruikte naald te schuiven. In 2015 is tot nu toe meer dan 19 procent (d.d. 15/09) van de prikongevallen bij Jessa te wijten aan het recappen! GEBRUIKTE NAALDEN IN DE NAALDCONTAINER Leg een gebruikte naald niet ‘eventjes’ aan de kant en laat ze zeker niet rondslingeren, maar doe ze onmiddellijk in de naaldcontainer. We raden dan ook aan om steeds een naaldcontainer mee te nemen naar de kamer van de patiënt. Let er verder op dat je de naaldcontainer nooit boven de vullijn (4/5) vult. In 2014 werden er in de afwaskeuken 23 naalden aangetroffen op de maaltijdplateaus die terugkwamen van de kamers, wat uiteraard niet de bedoeling is. WEES STEEDS AANDACHTIG Werk geconcentreerd en gebruik de juiste priktechniek. Als een patiënt niet kan of wil meehelpen, schakel dan gerust de hulp van een collega in. GEEN NAALDEN IN DE AFVALZAK Naalden en scherpe voorwerpen horen niet thuis in een afvalzak. Je mag ze enkel in een naaldcontainer deponeren. Wie toch naalden of scherpe voorwerpen in de afvalzak werpt, vergroot de kans dat onze collega’s van de schoonmaak en afvalophaling slachtoffer worden van een prikaccident. GEEN NAALDEN OP STALEN Wanneer je spuitjes met bijvoorbeeld pus of wondvocht aan het laboratorium bezorgt, mag je nooit de naald erop laten zitten. Of je het staal nu via de buizenpost verstuurt of rechtstreeks naar het laboratorium brengt, sluit het spuitje altijd af met een rode combi-stopper (te bestellen via H-AX: 13311). TOCH GEPRIKT? Ben je toch geprikt, laat de wonde dan zo snel mogelijk verzorgen. Vergeet ook niet om je prikongeval

Wees alert en accuraat wanneer je aan het prikken gaat

meteen te registreren op Jessanet. De opvolging van het periodiek nemen van bloedstalen na een prikaccident gebeurt door Mensura. Meer informatie over de te nemen acties na een prikongeval vind je terug in de preventieflash van juni 2014 op Jessanet (Jessanet/ondersteunende diensten/preventie en bescherming/preventieflashes). VRAGEN? Heb je nog vragen rond prikaccidenten? Geef dan een seintje aan Bart Rubens via tel. 364 02 of bart.rubens@jessazh.be.

45

JESSA PATIËNTGERICHT Warme en vriendelijke zorg, dichtbij de patiënt.

Een patiënt is

MÉÉR dan de

SOM VAN ZIJN ORGANEN R

EGELMATIG ONZE VOELSPRIETEN UITSTEKEN EN DE HORIZON AFSPEUREN NAAR IDEEËN, INITIATIEVEN EN WERKWIJZEN UIT ANDERE ZORGINSTELLINGEN OF ONDERNEMINGEN: DAT KAN NIET ANDERS DAN INSPIREREND WERKEN.

dr. Urbain Mees

46

47

D

okter Urbain Mees, diensthoofd Cardiothoracale Heelkunde,

zouden empathisch en betrokken moeten zijn, maar alle medewerkers,

volgde in maart een driedaagse cursus in de Cleveland Clinic,

ook die van de logistieke en technische dienst, om maar een voorbeeld

één van de topziekenhuizen in de VS. “Het potentieel van patiëntge-

te geven. Stel dat je in de lift staat, dan is het maar een kleine moeite

richtheid is enorm groot en we laten bij Jessa momenteel nog teveel

om iedereen een fijne dag te wensen als je uit de lift stapt. Of een

kansen liggen. Patiëntervaring is het sleutelwoord, en dat gaat veel

vriendelijke hoofdknik en goeiedag zeggen als je iemand op de gang

verder dan gastvrijheid.”

kruist. Het zijn zulke kleine zaken die het gezelliger maken in ons ziekenhuis. Dat moet de aanzet zijn naar een mentaliteitsverandering die

Cleveland Clinic is één van de topziekenhuizen in de VS. Het staat se-

we moeten doorvoeren. Communicatie is daarbij de hoofdpijler. Met

dert jaren steevast in de top 5 en is reeds meer dan 20 jaar de nummer

communicatie bedoel ik ook openstaan voor de patiënt, aanvoelen

1 wat betreft hart- en vaataandoeningen. Dat is zeker mee de verdien-

wat hem bezighoudt, waar zijn noden liggen, wat zijn verzoeken en

ste geweest van Dokter Toby Cosgrove, diensthoofd Cardiothoracale

bezorgdheden zijn.”

Heelkunde tot 2006. Vanaf dan werd dr. Cosgrove CEO van de Cleveland Clinic. Het viel hem bij zijn aanstelling als CEO op dat de Cleveland Clinic goede klinische resultaten behaalde, maar dat het van alle zie-

Betrekken bij de eigen pathologie

kenhuizen uit de top 5 het slechtst scoorde op vlak van ‘patient expe-

“Als we de patiëntervaring in kaart brengen, dan hoort daar ook de eer-

rience’. Met een score van 60% ‘patient satisfaction’ lag het ver achter

ste indruk bij. Stel dat je in het ziekenhuis binnenkomt voor een opna-

de andere toppers, waarop dr.

me voor een hartoperatie.

Cosgrove volgende stelling

Dat is en blijft een zeer

poneerde: “We have to grow in ways that improve value for patients, the patients are why we are all here”. De perceptie van de patiënt wordt

Het is maar een kleine moeite om iedereen een fijne dag te wensen als je uit de lift stapt...

sterk beïnvloed door de zorgervaring:

“Patients

ingrijpend gebeuren. Veel mensen denken nog altijd dat het hart ook de plaats is waar hun ziel zit. Ze zijn vaak extra zenuwachtig en lopen al wat makkelijker

don’t

verloren in ons ziekenhuis.

care how much we know, untill they know how much we care.” Daarom

Daarom zou ik graag willen dat een patiënt persoonlijk door iemand

voerde hij -met succes- een transformatie van volume naar value door.

van onze afdeling wordt opgehaald bij de opnamedienst. Tijdens de

“Providing the highest quality of patient experience is a primary goal

weg naar de hospitalisatieafdeling kunnen we hem ook ineens op zijn

of the Cleveland Clinic organization.” PATIENT FIRST. Amper vijf jaar na

gemak stellen en luisteren naar de vragen die hij heeft. Of misschien

deze transformatie scoorde de Cleveland Clinic op patiëntervaring meer

kunnen we met een go-between werken, een soort van tussenpersoon

dan 95%. “Dat moet ook ons doel in Jessa zijn”, stelt dr. Mees.

of contactpersoon bij wie onze patiënten en hun familie altijd terecht kunnen. Zeg maar de vertrouwenspersoon van de afdeling.”

Gezelliger

Een tweede onderwerp dat in de toolkit wordt aangehaald, is de relatie

Als lid van de Association for Patient Experience, een non-profit orga-

tussen zorgverleners en patiënten. “We moeten op zoek gaan naar de

nisatie die gesponsord wordt door de Cleveland Clinic met het oog om

procesbarrières die een patiënt en zijn familie ervaart. We onderkennen

patiëntervaringen op klinisch, fysiek en emotioneel gebied te verbe-

daarin drie belangrijke items die een goede patiëntervaring in de weg

teren, ontving dokter Mees onder meer een toolkit om aan de slag te

staan: het onnodig storen van de patiënt, onvervulde real-time noden

gaan met patiëntervaringen. “Het vertrekpunt is bouwen aan de em-

en onzekerheid naar wat er precies gaat gebeuren. Die drie algeme-

pathie van alle medewerkers. Niet alleen artsen en verpleegkundigen

ne procesbarrières zijn dikwijls het resultaat van ziekenhuisprocessen

The patient coming into the hospital should feel the touch of human kindness all through his treatment.

The future belongs to those who seize the opportunities created by inspiration.

John Philips, MD Co-founder, Cleveland Clinic

Delos M. Cosgrove, MD CEO & President, Cleveland Clinic

48

en beleidsbeslissingen die ontwikkeld werden om een efficiënte zorg-

van hart- long- en vaatchirurgie vooral aan de hand van een mentali-

verlening mogelijk te maken. Om een uitstekende patiëntervaring te

teitswijziging een betere patiëntervaring willen creëren. “En dat mag

bekomen moeten we een balans zoeken tussen de efficiëntie van de

in feite geen probleem vormen. We zijn allemaal geneeskunde of ver-

zorgverlener en de patiëntgerichte ervaring.”

pleegkunde gaan studeren omdat we mensen willen helpen en graag zien. Het is dus vrij logisch dat we patiënten niet alleen als personen met een medische behoefte beschouwen, maar ook met gevoelens,

Hourly rounding

angsten en nood aan communicatie. Door voldoende aandacht te

“Daarom starten we op onze afdeling hart- long- en vaatchirurgie bin-

schenken aan dat menselijke aspect, een korte babbel te maken met de

nenkort met een pilootproject met onder meer bedside briefings. Zo

patiënt, even op de kamer binnen te springen om te vragen of alles nog

willen we enerzijds de patiënt meer betrekken bij zijn eigen pathologie,

oké is, duidelijke informatie te geven en patiënten te laten voelen dat

anderzijds streven we er zo naar dat de patiënt duidelijk weet wie wan-

we goed voor hen zorgen, zetten we grote stappen richting een fijne

neer voor hem zorgt. Om het de patiënt zo makkelijk mogelijk te maken,

patiëntervaring.”

ontwierpen we ook een bord waarop we de naam van de verantwoordelijke arts en verpleegkundige van dat moment noteren. Verder duiden

“Kwaliteitsvolle zorg behoort daar uiteraard ook bij, maar dat is de ba-

we op dat bord aan welke onderzoeken er die dag gepland staan. Net

sis die er sowieso altijd moet zijn. Kwaliteit leveren is niet iets extra.

zoals vele andere diensten werken we met klinische paden, waardoor

Warme zorg daarentegen is iets persoonlijks wat niet elk ziekenhuis

we al eens sneller onpersoon-

biedt en dat nochtans even

lijker dreigen te worden. Zo is

belangrijk

het voor ons als zorgverlener misschien logisch dat een patiënt na een operatie nog een labo-onderzoek, EKG en RX krijgt, maar voor een patiënt,

...of een vriendelijke hoofdknik en goeiedag zeggen als je iemand op de gang kruist.

die van deze geplande onder-

is.

Bovendien

zijn al die kleine zaken en mentaliteitswijzigingen niet zo moeilijk, en je hebt er al helemaal geen grote budgetten voor nodig. Volgens mij is het ook belangrijk om

zoeken niet op de hoogte is,

te beseffen dat onze verant-

kan dat veel vragen oproepen en hem zelfs onnodig ongerust maken.

woordelijkheid verder gaat dan onze ziekenhuisdeur. Zo bel ik steevast

Dankzij het bord weet de patiënt duidelijk wat er gaat gebeuren. Een

elke patiënt een week na zijn ontslag uit het ziekenhuis op om te horen

mogelijke probleem is dan wel om de privacy van de patiënt te waar-

hoe hij het stelt. Sommigen zijn dan verwonderd dat ik speciaal daar-

borgen op een tweepersoonskamer. Maar daar passen we nog wel een

voor bel, terwijl ik dat niet meer dan logisch vind en alle patiënten er-

mouw aan. Ook gaan we op onze afdeling ‘hourly rounding’ toepassen,

varen dat als zeer positief. Eén ding is duidelijk: je kan op veel manieren

wat inhoudt dat de verpleegkundigen elk uur eens langsgaan bij de

warmte brengen in het ziekenhuis en patiënten een fijne ervaring be-

patiënt en even vragen hoe het met hem is, of hij goed ligt, of hij zich

zorgen. Wij gaan deze herfst een eerste nulmeting uitvoeren vooraleer

beter voelt,…om zo aan de real-time noden te voldoen. Dat hoeft bij

we van start gaan met onze nieuwe aanpak, over twee à drie maanden

wijze van spreken maar tien seconden te duren, maar ik ben ervan over-

volgt een nieuwe meting en over een jaar nog één. Ik ben heel be-

tuigd dat we zo een veel betere patiëntervaring creëren. Een patiënt is

nieuwd naar onze evolutie en ben er nu al 200 procent van overtuigd

immers veel meer dan zijn ziekte.”

dat we met kleine veranderingen in de perceptie van de patiënt ineens 10 procent hoger kunnen scoren op vlak van patiëntervaring. Wanneer we 95% of meer scoren op de vraag of een patiënt het ziekenhuis, de

Mensen graag zien

opvang en verzorging zou aanraden aan familie en vrienden, hebben

Bovenstaande voorbeelden tonen aan dat dokter Mees en het team

we echt iets bereikt.” Bij deze is de lat gelegd.

Nurses … without whose aid I am sure success as I have had would not be possible.

A patient is the most important person in the institution … it is our job to satisfy them.

We have to grow in ways that improve value for patients – the patients are why we are all here.

Frank E. Bunts, MD Co-founder, Cleveland Clinic

William Lower, MD Co-founder, Cleveland Clinic

Delos M. Cosgrove, MD CEO & President, Cleveland Clinic

49

ESTAFETTE Een collega nomineert een andere en beantwoordt 9 toffe vragen.

HEIDI VANELDEREN, ONTHAALMEDEWERKER CAMPUS VIRGA JESSE VAN WELK MOMENT VAN DE DAG GENIET JE HET MEEST?

WAARVOOR MAG MEN JOU ’S NACHTS WAKKER MAKEN?

Dat verschilt van dag tot dag. Op een heel erg drukke dag is dat ’s avonds als al het werk gedaan is. Op andere dagen is dat dan weer als mijn kinderen of kleinzoon op bezoek komen.

Voor niets. Tenzij om op vakantie te vertrekken.

WELK COMPLIMENT MOCHT JE HET LAATST ONTVANGEN? Onlangs ging ik met mijn zoon mee naar een barbecue. Toen hij mij voorstelde als zijn moeder, wilde niemand hem geloven. Waarop hij zei: “Neenee, dat is inderdaad mijn moeder niet; dat is mijn zus.” En iedereen geloofde hem. Als dat geen mooi compliment is!

WELKE MUZIEKBAND ZOU JIJ WEL EENS BACKSTAGE WILLEN VOLGEN? Hmm, dat vind ik een moeilijke vraag. Ik ben niet fan van één band in het bijzonder, ik hoor iets graag of niet graag. Maar als ik dan toch een band moet noemen, dan kies ik voor Clouseau. Dat lijken me toffe mannen die spontaan zijn, plezier maken en waarmee je eens goed kunt lachen.

50

WIE OF WAT INSPIREERT JOU? Er zijn wel meerdere personen die mij inspireren. Vaak zijn dat rustige, wijze mensen die niet veel zeggen en als ze iets zeggen, dan is dat met veel inhoud. Eigenlijk een beetje het tegenovergestelde van mij (lacht). Laatst zag ik iemand met wie ik al enkele jaren niet meer gepraat had. We hadden maar een heel kort gesprek, maar met weinig woorden vertelde die voldoende om mijn harde schijf eens op te ruimen en mijn batterijen op te laden.

WAT IS JE FAVORIETE GEUR? ’s Ochtends de geur van verse koffie en vers gebakken brood. Ook verse kruiden die je kan aanraken op het moment zelf ruik ik graag. Of wasgoed, dat ruikt ook wel lekker. Er is eigenlijk niet echt één geur die mijn favoriet is.

ALS WIE OF WAT ZOU JE GRAAG OPDUIKEN OP EEN VERKLEEDFEESTJE? Oh, dat is niets nieuws voor mij. Ik verkleedde mij bijvoorbeeld al als cowboy, als oude man met stoppelbaard, als spook en als non. Dat is iets wat ik op het moment zelf fantaseer en dat kan al op een half uurtje beklonken zijn. Als ik goed kon zingen – wat helemaal niet zo is - dan zou ik me verkleden als Dolly Parton of Tina Turner en ook écht optreden.

WAT IS HET BESTE ADVIES DAT JE OOIT KREEG? Het zijn er twee: “Zelfkennis is het begin van alle wijsheid” en “Beoordeel nooit een ander! Werk aan je eigen scenario, want we zijn allemaal als dwarrelende sneeuwvlokken die elk hun weg gaan, allen met hetzelfde doel: een schitterend sneeuwtapijt vormen.”

WELKE KLEINE DINGEN MAKEN JOU GELUKKIG? Samen zijn met mijn gezin, ouders, kleinkinderen en met de mensen die ik graag zie. Ook zaken die mij tot rust brengen, zoals een wandeling in de natuur, maken mij gelukkig. AAN WELKE COLLEGA GEEF JIJ DEZE VRAGENLIJST DOOR?

Aan Christa Knaepen, medewerker intern patiëntenvervoer. 51

INSPIRATIE & INZICHT Agressiemanagement.

Hoe ga jij om met

AGRESSIE? A

GRESSIE: VELEN WORDEN ER OP EEN BEPAALD MOMENT MEE GECONFRONTEERD. THUIS, OP HET WERK, OP STRAAT, IN DE SUPERMARKT,… AGRESSIE MAAKT DEEL UIT VAN ONZE MAATSCHAPPIJ EN KAN OVERAL PLOTS OPDUIKEN IN EEN VERBALE OF FYSIEKE GEDAANTE. OOK IN HET ZIEKENHUIS. ZONDER TE DRAMATISEREN – HET AANTAL AGRESSIEGEVALLEN BIJ JESSA BLIJFT DOORHEEN DE JAREN VRIJ CONSTANT- WERPEN LUDO MEYERS, DIRECTEUR PATIËNTENZORG, EN GUY GODDEFROY, FACILITAIR DIRECTEUR, HUN LICHT OP AGRESSIE EN HOE WIJ DAAR ALS ZIEKENHUIS MEE KUNNEN OMGAAN. DAARNAAST GEVEN ZE HANDIGE TIPS, DIE JE TROUWENS OOK BUITEN EEN ZIEKENHUISOMGEVING KAN TOEPASSEN.

52

Onze drie campussen beschikken al jaren over een agressiebeleid, dat dit jaar wordt bijgespijkerd. “Zo hebben we in het voorjaar de dienst beveiliging en bewaking uitgebreid. Onze collega’s staan meer uren paraat dan voordien en zijn ook ’s avonds meer aanwezig in het ziekenhuis. Daarmee willen we een antwoord bieden op het toenemende gevoel van onveiligheid”, vertelt Ludo. Bij het updaten van ons agressiebeleid werd er enerzijds rekening gehouden met de eisen van NIAZ-Qmentum, anderzijds werden een aantal zones in het ziekenhuis met een hoger risico op agressie in kaart gebracht. “Denk maar aan de parking en de ingangen van het ziekenhuis, waar je regelmatig onze mensen ziet om de veiligheid te waarborgen”, zegt Guy Goddefroy. “Ook de

TIPS bij frustratieagressie - Zorg voor je eigen veiligheid en die van anderen

- Je kunt de spanning die er tijdens de agressie ontstaat, doorbreken door iets onverwachts te doen. Alles

(collega’s, patiënten en bezoekes).

wat je kunt doen om de agressor uit zijn evenwicht

- Probeer kalm en rustig te blijven. Heftige reacties kunnen de agressor nog meer frustreren en agressie-

te brengen, kan helpen. Zo doorbreek je het patroon

ver maken.

van agressor-slachtoffer en komt er ruimte vrij om de

- Bij agressie gaat er een bewustzijnsvernauwing optreden bij de agressor waardoor hij niet direct hoort

dialoog aan te gaan. - Als de agressie een beetje gezakt is, toon je best een

of ziet wat er rondom hem gebeurt. Hij heeft met

grote luisterbereidheid en reageer je op wat er ge-

andere woorden geen contact meer met zijn omgeving.

zegd wordt door te knikken en ontzag te tonen indien

Die toestand moet eerst worden doorbroken. Dat kan

nodig.

door meermaals de naam van de agressor te herhalen,

- Blijf ook duidelijk in de buurt van de agressor. Dat

hem aan te raken, oogcontact te maken, in de handen

gevoel van nabijheid geeft veiligheid aan de agressor en geeft jou de kans om te observeren of de agressor

te klappen of de agressor te roepen.

niet vervalt in zijn agressie.

- Scheid de agressor zo snel mogelijk van de omstaanders. Door een publiek wordt de agressor immers nog

- Geef ruimte aan de emoties van de agressor

stoutmoediger.

- Confronteer de agressor met wat hij doet en eis dat

hij ermee ophoudt. - Indien je op een humoristische wijze kunt reageren,

probeer dat dan. Zorg er wel voor dat het natuurlijk

overkomt, anders krijgt de agressor misschien het idee

dat je hem uitlacht.

en erken ze.

- Wees nog steeds voorzichtig met de agressor. De adrenaline die tijdens de agressie bij de agressor aangemaakt wordt, blijft nog tot anderhalf uur na de uitbarsting aanwezig. Een kleine frustratie kan dan al

genoeg zijn om de agressie in volle hevigheid terug te laten oplaaien. Blijf dus op je hoede.

- Geef de agressor duidelijke opdrachten zodat hij een gevoel van veiligheid krijgt in hetgeen hem te doen

- Als de agressie echter blijft aanhouden, roep je best hulp van de collega’s in of bel je de politie op.

staat. Zeg hem bijvoorbeeld om te gaan zitten.

dienst spoedgevallen krijgt soms te kampen met agressie. In het weekend is dat vaak te wijten aan drugs- en alcoholmisbruik, maar ook de context speelt een belangrijke rol. Stel dat iemand zijn moeder binnenbrengt op spoed en helemaal door het lint gaat: ook dat is een vorm van agressie. Op de afdeling psychiatrie duiken van tijd tot tijd ook gevallen van agressie op, meestal persoons- of middelenafhankelijk. Tot slot treedt er soms agressie op bij mensen die delier zijn.” In welke situatie of op welke afdeling een geval van agressie zich ook voordoet, er bestaan een aantal richtlijnen die overal toepasbaar zijn. “Hanteer bijvoorbeeld een ontwapenende stijl of een gepaste dosis humor. Als ik bij wijze van spreken blaf en jij blaft terug, dan is de kans groot dat er gebeten wordt. Ga dus niet in de tegenaan-

val, maar blijf rustig. Wees je ook bewust van jouw houding, die bepaalt mee hoe de andere reageert. Als iemand iets fout gedaan heeft en jij kijkt streng of je duwt die persoon in een hoekje, dan komt dat extra bedreigend over. Dat is trouwens ook één van de moeilijke taken van een medewerker beveiliging & bewaking: hoe ga je af op je buikgevoel dat zegt dat er iets mis is en je misschien moet ingrijpen, zonder dat gevoel uit te stralen naar de anderen en escalatie uit te lokken?”

Second victim

Volgens Ludo en Guy bestaat er geen vast recept voor het omgaan met agressie. “Wij reiken wel een aantal basisprincipes aan en organiseren vanaf dit najaar specifieke opleidingen. Voor sommige diensten, waar

53

de nood hoger is dan voor andere, kan dat een heel gerichte training zijn.” Samen met het agressiebeleid werd ook het fixatiebeleid onder de loep genomen; fixatie is immers ook een vorm van repressie en agressie. Verder wordt er in het beleid aandacht besteed aan het second victimbeleid. “Stel dat je als getuige/hulpverlener betrokken bent bij een geval van agressie, dan zorgt Jessa voor een goede begeleiding na het voorval. De kiemen van een burn-out ontstaan immers in dergelijke situaties die je niet of moeilijk kan verwerken. Maar als een psychologe jou begeleidt en jou vertelt dat je misschien enkele nachten slecht zal slapen of dat je heel argwanend kan staan in ruimtes die gelijken op de ruimte waar de agressie zich voordeed, dan helpt jou dat om terug rust te vinden.”

PARTNERS IN CRIME Samen vormen we Jessa.

REVA 3 MET LEF

Onze collega’s van reva 3 verlegden letterlijk en figuurlijk hun grenzen: zij trotseerden in Landgraaf het grootste klimpark van Europa. Na een kopje koffie of thee met appelstrudel begonnen ze aan de uitdaging: via touwen, ladders en andere obstakels legden ze onder een stralende zon verschillende routes af op een hoogte van 8 of 12 meter. Na dat -voor sommigen toch wel helse- avontuur waagden ze zich nog aan enkele ziplines en een alpine coaster. Als een hecht team hielp iedereen elkaar, waardoor zelfs diegenen met hoogtevrees genoten van de dag. Van al dat klimmen krijg je natuurlijk honger en tijdens een fondue kaartte het team gezellig na.

Op blote voeten Midden september stroopten de secretariaatsmedewerkers van het oncologisch centrum de broek op en trokken ze op ontdekking langs het blotevoetenpad. Ondanks de lichte regen was het een heerlijk plezante wandeling op een parcours met veel modder, water, leem, gras en steentjes. Aangenaam, prikkelend en af en toe wat pijnlijk, maar vooral gezond voor de voeten. Het team sloot de namiddag af met een gezellig etentje in brasserie ‘t Pleintje.

MODDERPOEL OOK DE LOGISTIEK ASSISTENTEN VAN CAMPUS SALVATOR KOZEN VOOR HUN TEAMUITSTAP VOOR EEN WANDELING OP HET BLOTEVOETENPAD. NET ALS DE COLLEGA’S VAN HET ONCOLOGISCH CENTRUM VONDEN ZIJ DE WANDELING –INCLUSIEF HET KLIMMEN, KLAUTEREN EN DE MODDERPOELEN- EEN ECHTE AANRADER.

54

ADVENTURE TIME

G

JAPANSE TUIN

uy Goddefroy en Steve Bosch mochten zich gelukkig prijzen met hun teambuilding in het gezelschap van de twaalf uiterst enthousiaste, sympathieke en luidkeelse dames van de aankoopadministratie. Na een vermoeiende wandeling in de Japanse tuin deden ze een terrasje op Hasselt kermis en werden de dames getrakteerd op smoutebollen.

Onder het motto ‘Pneumo in Actie 2.0’ trok de dienst pneumologie begin september richting Durbuy voor een adventureweekend. Ondanks de stortregen startten ze met een openlucht-

Met de voeten in de modder

kart. Iedereen was doorweekt, maar dat kon

Het team van neonatologie splitste zich voor zijn teamactiviteit in tweeën

de pret niet bederven. Het team friste zich

op zodat geen enkele collega de pret moest missen. De weergoden zaten

op en na een lekker videetje maakten ze nog

voor de ene groep helaas niet mee, daarom besloten zij om er een leuke

een avondwandeling die ze afsloten met een

bowlingnamiddag van te maken en lekker te gaan eten. De andere groep

verwarmende chocoladejenever. Na een korte

had meer geluk met het weer en waagde zich onder een stralende zon aan

maar verkwikkende nacht in een tipi maakte het

een tocht op het blotevoetenpad. Van de verslaggever ter plaatse:

team een kajaktocht op de Ourthe. Een vogeltje

Aai... Oooooh dat is koud... Amaai, mijn voeten...... Oeioeioei, krampen... Hoe? Moeten we hier door? Tot waar komt dat water? Niet flauw doen. We gaan ervoor! Wie zijn idee was dat???? Toppie idee. Volgende week ga ik zeker terug mee. Hela. Hierlangs. Niet foetelen! Oh. Mijn tenen zijn bevroren. Aaaaaaa.... Dat was een scherp steentje. Pas op dat je niet schuift.

fluisterde ons in dat het uithoudingsvermogen van Joris Daems daar serieus op de proef werd gesteld toen hij meerdere collega’s moest takelen en losmaken omdat hun kajak vastzat. Sportief als ze zijn, gingen ze na het kajakken nog lasergamen, waarbij Ilona als grote winnaar uit de bus kwam. Tot slot beklommen ze de steengroeves, daalden ze vervolgens af via de death ride en bedwongen ze het hoogteparcours in het adventurepark van Durbuy. Het was een actief weekend met vele mooie momenten; dat smaakt naar meer! Wij zijn alvast benieuwd naar ‘Pneumo in Actie 3.0’.

55

INTERVIEW JOZ-senioren.

Tussen de activiteiten staan onder meer een natuurwandeling en een bezoek aan een museum. Werken jullie volgens een vast stramien voor de activiteiten? “Nee hoor. We zorgen er wel steeds voor dat er voldoende afwisseling is en geregeld proberen we wel eens iets nieuws uit. Zo trokken we in juni richting Alden Biesen waar we met de JOZ-senioren de opera Carmen bijwoonden. Het was op voorhand moeilijk in te schatten of dat voorstel gesmaakt zou worden; maar de opkomst was zo goed dat we in 2016 opnieuw naar de opera gaan. En via de mond-op-mondreclame zal de opkomst waarschijnlijk nog groter zijn dan dit jaar”, aldus ondervoorzitter Ursula De Busschop.

OP PENSIOEN?

Welke activiteiten oogsten het meest succes?

SLUIT JE DAN AAN BIJ ONZE JOZ-SENIOREN!

“Doorgaans is de opkomst bij elke activiteit goed, maar er zijn wel twee uitschieters: ons jaarlijks mosselsouper in de Lorka en ons nieuwjaarsdiner”, weet Elly Aerts, die van elke uitstap een tof verslag schrijft dat je op de website van de JOZ-senioren steeds kan nalezen. “Dat zijn dan ook de ideale momenten om gezellig bij te babbelen met oud-collega’s en oude verhalen op te rakelen. Verder is ons bezoek aan de VRT en het Vlaams parlement een schot in de roos: we zitten aan het maximum aantal deelnemers.”

E

IND AUGUSTUS GINGEN WE OP DE KOFFIE BIJ DE JOZ-SENIOREN EN WOONDEN WE HUN ZESWEKELIJKSE BESTUURSVERGADERING BIJ. DAT HUN AGENDA GOED GEVULD IS, STAAT ALS EEN PAAL BOVEN WATER: MAANDELIJKS ORGANISEREN ZE ÉÉN EN VAAK ZELFS TWEE ACTIVITEITEN VOOR HUN 280 LEDEN.

Stel: je krijgt één minuut de tijd om iemand te overtuigen om lid te worden. Wat zeg je? Bestuurslid Lou Geunis: “Via onze vereniging blijf je niet alleen voeling hebben met het ziekenhuis, je onderhoudt ook de relatie met oud-collega’s en leert nieuwe mensen kennen. We maken enorm veel plezier met de JOZ-senioren, lachen veel en genieten van het leven. Het is gewoonweg supertof en we vormen een gezellige kliek.” Penningmeester Gerard Stulens vult aan: “Voor onze activiteiten betaal je trouwens een heel

Wie op zijn vijfenzestigste -of misschien enkele jaren vroeger of later-

democratische prijs en ook het lidgeld is laag: op jaarbasis bedraagt dat

afzwaait bij Jessa, OCMW Hasselt of rusthuis Zonnestraal, hoeft de

slechts 12 euro per persoon, dat is inclusief verzekering. Ook jouw partner

banden met zijn werkgever niet volledig door te knippen. “Al sinds 1994

kan lid worden van de JOZ-senioren.”

organiseren we met de JOZ-senioren, toen nog onder een andere naam, de meest uiteenlopende activiteiten voor medewerkers op rust. Gaande van een fikse wandeltocht in een natuurpark over een interessant be-

Eenmaal per jaar maken jullie ook een driedaagse reis met de

zoek aan een museum tot een gezellig nieuwjaarsdiner: voor ieder is er

JOZ-senioren. Waar gaat de reis dit jaar naartoe?

wat wils. Maar de echten tekenen natuurlijk op elke activiteit present”,

“We trekken naar de Aube in Frankrijk, waar we natuurlijk champagne

zegt voorzitter Richard De Ceulaer met een knipoog.

gaan degusteren. Onze voorzitter heeft de programmaboekjes gemaakt en stelt bijvoorbeeld ook een quiz samen. Daarnaast kienen we en organiseren we een karaoke op de bus. Er is dus geen enkel moment dat iemand

Zo’n goedgevuld programma vraagt toch heel wat voorberei-

zich zou kunnen vervelen”, vertelt Marcel Van Goethem, die 10 jaar lang

dingswerk. Hoe pakken jullie dat aan?

secretaris was bij de JOZ-senioren. “Ik kan je ook al de bestemming van de

Bestuurslid Mieke Stulens: “We leggen onze activiteiten ruim van tevoren

driedaagse reis van 2016 verklappen: dat wordt de Elzas.”

vast. Vorige vergadering penden we de eerste ideeën neer en na deze vergadering zal ons programma voor 2016 al zo goed als definitief zijn. De data verspreiden we netjes over het jaar zodat er een goede

Bij wie kan men terecht als men graag lid wilt worden?

continuïteit is. Nu kunnen we onze aanvragen indienen, bijvoorbeeld voor

“Geïnteresseerden mogen mij contacteren”, zegt secretaresse Mirèse

begeleide bezoeken.” De bestuursleden gaan ook regelmatig op prospec-

Gevers. “Men kan een mailtje sturen naar miresegevers@skynet.be of

tie. Zo trekt bestuurslid en fotograaf Eugeen Orlans volgende week op

rechtstreeks het lidgeld storten op het rekeningnummer BE62 4586 5470

verkenning in Connecterra om de sportieve wandeling voor te bereiden.

9161. Neem zeker ook eens een kijkje op onze website (www.jessazh.be/

“Ik bekijk dan onder meer waar we best vertrekken, welk pad we volgen

joz), waar je naast heel wat nuttige informatie ook leuke foto’s van onze

en waar we even halt kunnen houden voor een lekker tasje koffie.”

voorbije activiteiten vindt.”

56

IN BEELD Jessa Superprestige Quiz.

JESSA SUPERPRESTIGE QUIZ

V

rijdag 9 oktober vond de derde editie van de Jessa Superprestige Quiz plaats in zaal Kermeta in Kermt. Maar liefst 38 teams gingen voluit voor de felbegeerde Superprestige wisselbeker. De sfeer zat goed, de vragen waren verrassend en de Duvel stond koud. Het was een topavond! De wisselbeker ging naar de ploeg ‘Wat nu weer?’, die het dankzij de schiftingsvraag haalde van de ploeg ‘Gek maar geniaal’. De ‘Niertjes met hersenen’ schopten het tot de derde plaats. Voor de die hards die nu al willen studeren: de vierde editie gaat door op vrijdag 7 oktober 2016.

57

INSPIRATIE & INZICHT JessAlert!

NO BLAME, NO SHAME H

OE VAAK MELD JIJ EEN INCIDENT OF BIJNA-INCIDENT? DE KANS IS GROOT DAT JE NIET AAN ÉÉN MELDING PER MAAND KOMT. OMDAT HET JOU NIET RELEVANT LIJKT, OMDAT HET TE DRUK IS OP DE AFDELING, OMDAT JE BANG BENT VOOR EEN BESCHULDIGENDE VINGER OF OMDAT JE ERTEGENOP KIJKT OM AL DIE GEGEVENS IN TE VULLEN IN JESSALERT. WE HEBBEN ELK ONZE EIGEN REDENEN OM NIET ALTIJD EVEN CONSEQUENT EEN MELDING TE DOEN, MAAR TOCH GAAN WE ONS DAT EIGEN MOETEN MAKEN. BOVENDIEN KAN EEN COLLEGA OF ANDERE DIENST ER IETS UIT LEREN.

Kris Claes

Tom Geuns

Erik Vos

WE WIJZEN NOOIT MET DE BESCHULDIGENDE VINGER

BIJ ELKE MELDING MAKEN WE EEN OORZAKENBOOM

INCIDENTEN ZIJN VAAK TECHNISCH OF DIENSTGEBONDEN

Onze afdeling hemodialyse zet al jaren hoog in op het sensibiliseren en motiveren van hun medewerkers om (bijna-) incidenten te melden. Meer zelfs, ze verwerken en analyseren hun meldingen zelf en koppelen er verbeteracties aan. Wij waren benieuwd naar hun ervaringen en legden ons oor te luister bij Tom Geuns, stafmedewerker Q&S en bij referentieverpleegkundigen Kris Claes en Erik Vos.

Hoe komt het dat de gewoonte om alle

belang aan om zowel incidenten als bijna-incidenten te melden.

incidenten of bijna-incidenten te melden al zo ingebed is op jullie afdeling?

Elke melding kan bijdragen tot een efficiëntere werking van je dienst, voorkomt gelijkaardige ‘fouten’ in de toekomst en draagt vooral bij tot een hogere patiëntveiligheid. Soms schuilt het gevaar in een klein hoekje. Je kan misschien tien keer geluk hebben en telkens op het laatste nippertje een incident voorkomen, maar de elfde keer loopt het wel fout voor de patiënt. Daarom hechten wij er zoveel

58

Kunnen jullie een concreet voorbeeld geven?

Stel dat je tijdens de medicatievoorbereiding een pilletje bij de verkeerde patiënt legt. Gelukkig merk je het nog tijdig op en controleer je nog eens grondig of alle pilletjes wel bij de juiste patiënt liggen alvorens ze uit te delen. Je ziet er geen graten in en meldt het niet in JessAlert. Wel, dat

is dan een gemiste kans. Want misschien zijn er collega’s die soms hetzelfde aan de hand hebben en zou het verdelingssysteem aangepast moeten worden. Of erger, stel dat je in die situatie plots weggeroepen wordt en je collega begint alvast de medicatie uit te delen vooraleer je de fout kon rechtzetten. Het klinkt misschien banaal, maar het is een realistische situatie die ernstige gevolgen kan hebben voor je patiënt.

Begrijpen jullie dat sommige collega’s bang zijn om een incident te melden?

Natuurlijk, hoewel dat absoluut niet nodig is. 99% van de (bijna-)incidenten is een samenloop van omstandigheden; het is haast nooit een menselijke vergissing alleen die aan de grondslag ligt en we duiden dus geen schuldige aan. Als wij een melding krijgen, maken we altijd een oorzakenboom op die we ook op onze dienstvergadering bespreken. Iedereen moet beseffen waarom het zo belangrijk is om incidenten te melden. Dat is niet om een zondebok aan te duiden. Nee, het is de enige manier om gelijkaardige problemen te voorkomen! Uit ervaring blijkt dat het vaak ook maar kleine zaken zijn die je moet aanpassen.

Jullie zijn voorlopig de enige afdeling die via JessAlert alle meldingen zelf verwerkt, analyseert en er verbeteracties aan koppelt. Waarom kiezen jullie bewust voor die aanpak?

Allereerst om korter op de bal te spelen. We beperken het aantal tussenpersonen waardoor er veel minder relevante informatie verloren gaat. Bovendien zijn incidenten vaak technisch of dienstgebonden. Wij kunnen dus makkelijker de situatie correct inschatten en bijsturen dan wanneer een collega van de dienst patiëntveiligheid die informatie moet

verwerken. Die zou er veel meer tijd en energie in moeten steken om tot hetzelfde eindresultaat te komen. Daarnaast merken we dat de drempel soms beduidend lager is als collega’s iets aan ons kunnen melden in plaats van aan een stafmedewerker patiëntveiligheid.

IN 5 STAPPEN

naar een vlotte incidentmelding

1. NO BLAME, NO SHAME Enkel door (bijna-)incidenten te melden, kunnen we problemen in de kern aanpakken en soortgelijke

Een decentrale opvolging is dus veel

(bijna-)incidenten vermijden op de

efficiënter volgens jullie?

Ja, het huidige meldsysteem laat dat ook toe. Elk kwartaal bezorgt de dienst patiëntveiligheid ons een rapport met alle resultaten van onze dienst, maar wij kunnen perfect zelf die informatie uit backoffice halen. Erg handig, want de datum van de afgifte van het rapport en je dienstvergadering liggen soms ver uiteen. Daarenboven ga je sneller en makkelijker patronen ontdekken in de incidenten. Doordat je de incidentmeldingen zelf behandelt, weet je welke incidenten vaak voorkomen en kan je daaraan werken met je dienst.

eigen of andere dienst.

2. GEEN SCHULDIGE We wijzen niet met een beschuldigende vinger en viseren niemand.

Bij een melding gaan we niet op zoek naar een schuldige, maar naar de oorzaken van het incident.

3. EEN VEILIGE PLEK We proberen om van elke dienst een veilige plek te maken waar iedereen zich op zijn gemak voelt. Heb dus zeker

Hebben jullie tips voor andere afdelin-

geen angst en meld altijd onveilige

gen?

Het moeilijke zit hem in het motiveren van medewerkers om (bijna-)incidenten te melden. Meldingen zijn echter noodzakelijk om soortgelijke incidenten in de toekomst te vermijden. Er wordt ook nooit met de vinger gewezen. No blame, no shame, zeg maar. In principe zou je trouwens mogen verwachten dat iedereen minstens één melding per maand doet, al mag het aantal meldingen geen doel op zich zijn. De bewustwording van het melden, dat is al een eerste stap. Sinds kort is dat trouwens één van de standaardvragen tijdens een veiligheidsronde: licht eens een incident toe (maar geen valincident) dat afgelopen maand op jouw afdeling plaatsvond. Ook in het kader van NIAZ-Qmentum is dat een goede zaak.

59

situaties (medicatie, procedures en processen) spontaan.

4. WEES COMPLEET Verzamel altijd zoveel mogelijk

informatie over een incident.

Hoe meer je weet,

hoe gerichter de oplossing.

5. BLIJF VOLHARDEN Meld elk (bijna-)incident, zelfs als het jou overbodig lijkt. Je helpt er iedereen mee vooruit en werkt zo mee aan de patiëntveiligheid.

DE GLIMLACH Zo maken we van Jessa een warme plek.

Operatie animatie

D

E KANS IS GROOT DAT JIJ HET AFGELOPEN JAAR EEN DUIT IN HET ZAKJE DEED VOOR OPERATIE ANIMATIE, EEN PROJECT DAT JESSA ONDERSTEUNT BIJ ZIJN UITBOUW ALS KINDVRIENDELIJK ZIEKENHUIS. VOOR ELKE MEDEWERKER DIE AANWEZIG WAS OP HET PERSONEELSFEEST GING ER NAMELIJK ÉÉN EURO NAAR OPERATIE ANIMATIE. OF MISSCHIEN KOCHT JE WEL EEN PLUCHEN AAPJE. DAARNAAST SCHONK HET JESSA FONDS 2.500 EURO EN WERD ER EXTRA GELD INGEZAMELD VIA EEN ONLINE VEILINGACTIE.

Eind vorig jaar riep JCI (Junior Chamber International) Hasselt Operatie Animatie in het leven, een goed doelproject om het Jessa Ziekenhuis te steunen in de verdere uitbouw als kindvriendelijk ziekenhuis. Eén van de trekkers van het project is Liesbeth Decoutere, lid van JCI Hasselt en apotheker bij Jessa. “Alvorens aan de slag te gaan, definieerden we welke ruimtes best eerst aangepakt konden worden en samen met de diensthoofden bekeken we waar we accenten konden leggen.” Voor de ontwerpen deden ze een beroep op Peggy van Gurp, de illustratrice van de figuurtjes Kaat en Milan. “Alle illustraties staan in functie van de ruimte waar ze zich bevinden. Zo voorzagen we in de wachtzaal van de oogkliniek een wandtekening met een illustratie van Kaat en Milan met een bril en met ooglapjes.” Naast de wachtzaal van de oogkliniek werden de inkomhallen van campus Virga Jesse en Salvator en de recovery van de oogkliniek opgefleurd. “In de inkomhallen werkten we met een grote illustratie in combinatie met een wandspeelsysteem; op campus Virga Jesse werd er zelfs een elektronisch softwaresysteem aan gekoppeld. Op de recovery van de oogkliniek kozen we voor plafondtegels met een toffe print, omdat dat het eerste is wat de kinderen zien als ze ontwaken.” Op pediatrie werd dan weer een ouderlokaal ingericht. “Hier kunnen ouders, wiens kind op pediatrie verblijft, even ontspannen, op hun laptop werken of eten opwarmen. Zo moedigen we hen aan om in de buurt van hun kind te blijven.” Verder is men volop bezig met de ontwikkeling van twee extra large memoryspelen op wieltjes voor geriatrie, die je tot in de kamer kan rollen zodat grootouders een spelletje kunnen spelen met hun kleinkind. Daarnaast zal de wachtruimte op urologie binnenkort een kindvriendelijk hoekje krijgen. “Natuurlijk zijn er nog veel plekjes in het ziekenhuis die nog kindvriendelijker gemaakt kunnen worden. We hopen dan ook dat we met Operatie Animatie een goede aanzet hebben gegeven voor andere projecten”, aldus Liesbeth. “We zijn sowieso trots op de behaalde resultaten. Zo’n project kan je enkel realiseren door een goede samenwerking met alle betrokken partijen. Ook de technische dienst heeft ons ongelooflijk goed geholpen. En als je dan na maandenlange voorbereidingen de kindjes uitgelaten ziet spelen met de wandsystemen, dat is de suiker op de aardbeien!”

60

61

INSPIRATIE & INZICHT Griepvaccinatie.

“ Stel jezelf de vraag: je verblijft in het ziekenhuis en kan kiezen tussen een verpleegkundige die gevaccineerd is en één die niet gevaccineerd is. WIE KIES JE? ”

M

dat verpleegkundigen, hoe contradictorisch dat ook is, vaak weigerachtig

ET HAAR EINDOPDRACHT GRAAFT DEBBY GEERTS, VERPLEEGKUNDIGE OP INTENSIEVE ZORGEN, NAAR ONZE ONDERLIGGENDE MOTIVATIE OM ONS AL DAN NIET TE LATEN VACCINEREN TEGEN DE GRIEP. WAAROM BESLIST EEN ZORGKUNDIGE DIE CONTINU IN CONTACT STAAT MET PATIËNTEN OM GEEN GRIEPSPUIT TE LATEN ZETTEN? WAT BEWEEGT IEMAND OM ER WEL EEN TE LATEN ZETTEN? WAAROM IS HET BELANGRIJK OM JE TE LATEN VACCINEREN? EN HOE OVERTUIG JE MENSEN UIT DE ZORGSECTOR DAT GRIEPVACCINATIE EIGENLIJK EEN ABSOLUTE NOODZAAK IS? “MET DIT PROJECT WIL IK AANTONEN DAT WE HET ONSZELF, ONZE FAMILIE, VRIENDEN EN COLLEGA’S, EN BOVENAL ONZE PATIËNTEN VERPLICHT ZIJN OM ONS JAARLIJKS TE LATEN VACCINEREN TEGEN DE GRIEP.”

staan ten op zichte van een griepvaccinatie, al is het niet altijd duidelijk waarom. Volgens de literatuur behoren misconceptie, onvoldoende kennis, onwetendheid en ongelovigheid over griep en griepvaccinatie tot de mogelijke beweegredenen om zich niet te laten vaccineren. In Amerika wint verplichte vaccinatie dan weer terrein. Het gaat daar soms zelfs zo ver dat wie zich niet vaccineert -ook wanneer hij niet in de zorgsector werkt- ontslagen wordt. In België is er maar één vaccin verplicht voor ziekenhuismedewerkers, namelijk inenting tegen hepatitis B. De hoge gezondheidsraad in België adviseert wel dat gezondheidsmedewerkers zich laten vaccineren tegen griep.” Hoe meer Debby zich verdiepte in de literatuur over griep, hoe groter haar verbazing werd dat we ons niet allemaal jaarlijks laten vaccineren. “Wist je bijvoorbeeld dat 30 tot 50% van de griepgevallen symptoomloos verloopt? Vele medewerkers uit de zorgsector behoren tot een leeftijdsgroep die voldoende immuniteit heeft om een besmetting door te maken

“Elk jaar opnieuw speelt zich hetzelfde verhaal af: in de herfst wordt er

zonder dat de griep bij hen doorbreekt. Ze geven de virussen echter wel

een lijstje opgehangen waarop iedereen die een griepvaccinatie wilt

door aan kinderen, ouderen of verzwakte patiënten; allemaal mensen die

zijn naam mag noteren. Geheel vrijblijvend, want je laten vaccineren

veel vatbaarder zijn voor griep en voor wie griep zelfs dodelijk kan zijn.”

tegen de griep is een vrije keuze. En elk jaar opnieuw schrik ik ervan hoe weinig namen er uiteindelijk op die lijst staan. Je doet dat toch om

De impact van griep op de normale gang van zaken, zowel op het

je patiënten te beschermen? Er zijn al zoveel microben en virussen in

werk als privé, wordt nog te vaak zwaar onderschat. Volgens dr. Koen

het ziekenhuis, alles wat je ter preventie kan doen, is toch erg mooi

Magerman, ziekenhuishygiënist en griepcoördinator van Jessa, is één van

meegenomen?”

de mogelijke verklaringen voor de lage vaccinatiegraad de efficiëntie van de vaccinatie. “Er is nog wat controverse en het ene jaar werkt het

Fout. Hoewel bovenstaande logisch klinkt, is de vaccinatiegraad op vele

vaccin inderdaad beter dan het andere. Af en toe gebeurt het ook dat

afdelingen opvallend laag. Zo ook op intensieve zorgen, de afdeling

mensen ondanks hun vaccinatie toch ernstig ziek worden. Desondanks

waar Debby al meer dan 9,5 jaar werkt. Debby volgt momenteel de

zou dat mensen niet mogen weerhouden om zich te laten vaccineren.

bachelor na bachelor-opleiding zorgmanagement aan de Erasmus Ho-

De vaccinatiegraad bij Jessa-medewerkers bedroeg vorig jaar 53%. In de

geschool in Brussel. “Eén van mijn hoofdopdrachten is om een verbeter-

vaccinatiedoelstellingen van de Vlaamse Overheid staat dat dat tegen

project op onze afdeling op te zetten. Vorig jaar werkte ik een kleinere

2020 minimum 80% zou moeten zijn…”

opdracht uit rond infectiepreventie en daaruit is het idee ontstaan om dit jaar dieper in te gaan op griepvaccinatie.” Debby, met jouw eindopdracht spits je je specifiek toe op jouw afdeling. Hoe ga je daarvoor te werk? Als eerste stap in dit project voerde je een literatuurstudie uit.

“Na een uitgebreide literatuurstudie en probleemanalyse voer ik twee

Wat viel jou daarbij het meeste op?

nulmetingen uit. Enerzijds is er de vaccinatiegraad van vorig jaar; ander-

“Ik ging na wat zowel in Europa als wereldwijd de vaccinatiegraad voor

zijds bevraag ik waarom collega’s zich vorig jaar al dan niet lieten vacci-

griep is en hoe andere ziekenhuizen ertegenover staan. Daaruit blijkt

neren en waarom ze zich dit jaar wel of niet laten vaccineren. Daarnaast

62

Debby Geerts en dr. Koen Magerman

stel ik enkele vragen over interventies die ik deze winter plan op onze

Tot slot speelt feedback een belangrijke rol in het hele griepvaccinatie-

afdeling, met het doel om niet alleen de vaccinatiegraad te verhogen,

verhaal. “Bij ons op de afdeling is de feedback beperkt. Feedback moet

maar ook het inzicht over griep en zijn gevolgen te verbeteren. Verder

je trouwens ruimer zien dan het louter vermelden van de vaccinatie-

ga ik na of de probleemstellingen die ik definieerde, ook effectief als

graad en/of het ziekteverzuim op de afdeling. Een mogelijke piste is om

problematisch worden ervaren door het team, zodat ik de interventies

bij de feedback nog eens alle voordelen van een griepvaccinatie voor

daarop kan finetunen.”

je team op te lijsten: je bent zelf minder ziek, hoeft niet naar de dokter waardoor je dokterskosten bespaart, je besmet minder patiënten, het absenteïsme op je afdeling is lager waardoor de werkdruk niet stijgt,…

Wat die probleemstellingen betreft, je definieerde er vier:

Er zijn best veel redenen om je wél te laten vaccineren tegen de griep.”

de rol van de leidinggevende, sensibilisatie, het management en feedback. Kan je dat toelichten?

Vorig jaar bedroeg het vaccinatiepercentage op intensieve zorgen

“De dienst gezondheidspromotie legt een grote verantwoordelijkheid bij

26,09%. “Wij hebben echter te maken met hoog risicopatiënten, dat per-

de leidinggevende van elke dienst. De leidinggevende moet immers zijn

centage is dus véél te laag. Daarom streef ik naar een stijging tot 60%

team sensibiliseren, de registratie van de vaccins in orde brengen, ach-

voor dit jaar. Een vaccinatiegraad van 60% is nog steeds niet voldoen-

teraf een evaluatie maken,… Die persoon kiest er zelf voor hoeveel tijd

de; maar een stijging van 26% naar 60% is behoorlijk veel. Elke procent

en energie hij erin steekt om zijn team te overtuigen van een vaccinatie.

die we stijgen, betekent sowieso een overwinning. Bovendien is er op

Volgens de literatuur zou het beter werken mocht er een referentieper-

onze afdeling nog nooit zoveel over griep en vaccinatie gepraat als nu,

soon aangeduid worden die zich daarover ontfermt. Je kiest dan best

dat is dus al een goed begin!”

iemand uit je eigen team (een verpleegkundige of leidinggevende; het is het engagement wat telt), zodat die constant de medewerkers op je

“In september voerde ik een nulmeting uit; de volgende stap is een

afdeling kan sensibiliseren en stimuleren. Een collega die aan jou vraagt

sensibiliseringscampagne, specifiek afgestemd op onze afdeling.

of je je nu al hebt ingeschreven voor een griepvaccinatie, dat werkt veel

Die campagne loopt parallel met de algemene campagne van het

beter dan pakweg een anonieme poster van de nationale griepcampagne

ziekenhuis. In december kennen we de vaccinatiegraad en dan is het

op je afdeling.”

afwachten hoe de griep deze winter is. Factoren als de efficiëntie van het vaccin spelen natuurlijk ook mee. We veronderstellen dat het vaccin

Een tweede probleemstelling is de sensibilisatie en educatie. “Momen-

gaat helpen, maar we weten nooit zeker hoe goed het zal helpen. Het

teel wordt elke Jessa-medewerker op dezelfde manier gesensibiliseerd,

ene jaar is de griep ook erger dan het andere. Maar ik zal alles op alles

maar niet iedereen heeft nood aan dezelfde informatie. In de Intern

zetten om het maximum te halen uit deze opdracht. Want bovenstaand

wordt bijvoorbeeld meegegeven waarom griepvaccinatie zo belangrijk is,

verhaal is niet eigen aan de intensieve diensten, het is een universeel

maar voor bepaalde groepen is dat blijkbaar niet voldoende motiverend.

verhaal dat voor veel afdelingen opgaat. En uiteindelijk willen we

Voor mijn eindopdracht ga ik na welke informatie voor onze afdeling

allemaal onze patiënten, familie, vrienden en collega’s omringen met de

belangrijk is en via welke kanalen die info het best verspreid wordt.”

best mogelijke zorg.”

Een derde belangrijk aspect is het management. “Het viel me op hoeveel waarde het management hecht aan griepvaccinatie. Dat blijkt ook uit het feit dat het de vaccins financiert. Maar is het voor alle medewer-

Meer info

kers even duidelijk hoe belangrijk het management dat vindt? En ligt

Meer informatie vind je op www.griepvaccinatie.be. Mocht je nog

de vaccinatiegraad inderdaad hoger bij het management? Of zoals dr.

vragen hebben, dan kan je ook altijd terecht bij Sonja Reckers,

Magerman het verwoord: getting boards on board.”

stafmedewerker gezondheidspromotie via sonja.reckers@jessazh.be.

63

IN BEELD Afterworkparty.

JESSA AFTERWORKPARTY Wat begon als een klein idee in de wandelgangen op het tweede verdiep van campus VJ, mondde op 21 september uit in een geslaagde (eerste editie van de) Jessa afterworkparty in de Versuz. Met de leuke locatie, het lekkere eten en de goedgemutste collega’s zat de feeststemming er meteen in!

64

RUBRIEK Rubriekzinnetje

65

UPDATE Personeelsweetjes.

HUWELIJKEN

PENSIOEN

30-04-15

Eddy Gerrits en ANNICK CHAMPAGNE

schoonmaak

16-05-15

Robin Van Loffelt en ESTHER VANDEBEEK

apotheek

Virga Jesse Virga Jesse

22-05-15

Lieselot Leunen en LINDA STEEGMANS

pneumologie

Virga Jesse

05-06-15

KRISTOF MAES en Karen Krause

intern goederenvervoer

Virga Jesse

12-06-15

Andy Cams en CARMEN HOEBERS

neurologie

Virga Jesse

13-06-15

Jonas Maes en AN DENDAS

paramedische reva

St.-Ursula

20-06-15

ARNE JANSSEN en Evelien Schrijvers

hartcentrum vzw

Virga Jesse

26-06-15

Jurgen Reekmans en LEEN VAN BEVER

radiotherapie

Virga Jesse

26-06-15

Pascal Vanbockryck en HEIDI ROGGEN

intern ziekenvervoer

Virga Jesse

27-06-15

Michael Proesmans en LIESBETH MARCHAL

labo

Virga Jesse

03-07-15

Rob Reynders en JULIE LAHON

pneumologie

11-07-15

Jo Kelchtermans en KELLY PAUWELS psychologen

Salvator

Virga Jesse

24-07-15

Bart Schillewaert en ANNIEK NOUWEN

debiteurenopvolging

Virga Jesse

31-07-15

Peter Heirman en NIOVIS FIGUEROLA ALCĂ NTARA

palliatieve zorgen

Salvator

01-08-15

Andy Kuypers en LINDSAY LAMBREGS

geriatrie 1

Virga Jesse

14-08-15

Kevin De Neef en ELS VERSTRAELEN

apotheek

Virga Jesse

04-09-15

Stefan Nunez-Ruiz en INGE VAN AELST

operatiekwartier verblijvenden

Salvator

05-09-15

Carlo Curci en GRAZIA OTUPACCA gastro-enterologie Salvator

05-09-15

Joeri Hertogs en JOLIEN CLAES

sociale dienst

Virga Jesse

19-09-15

Jeroen Brans en VEERLE PENDERS

intensieve zorgen

Salvator

03-10-15

Timo De Mets en MARIT MOECHARS

operatiekwartier

Virga Jesse

01-04-15

LILIANE KIMPEN

voeding

Virga Jesse

01-04-15

JOHAN WILLEMS

parking

Virga Jesse

01-04-15

TONY LENAERS

medisch archief

Ekkelgarden

01-04-15

SIMONNE POITEVIN

mobiele equipe

St.-Ursula

01-04-15

BEA TRIKI

spoedgevallen

Virga Jesse

10-04-15

ROZETTE KELCHTERMANS

reva 1

St.-Ursula

01-05-15

DANUTA CWIKLA

sterilisatie Ekkelgarden

01-05-15

RIA BALLET

intern ziekenvervoer

01-05-15

MARLEEN LATHOUWERS

spoedgevallen

Virga Jesse

01-05-15

DR. GUIDO CLAES

fysische geneeskunde

Virga Jesse

Salvator

01-05-15

VERA OYEN

radiologie

Virga Jesse

01-05-15

GREET UTEN

diabetes conventie

Virga Jesse

01-08-15

MAGDA VANDELOO

personeelsrestaurant Salvator

01-08-15

MARIE-JEANNE LATHOUWERS

besteladministratie Salvator

01-08-15

BRIGITTE HONINGS

dietist

Virga Jesse

01-08-15

ANITA VANCRAYBEEK

onderhoud

Virga Jesse

01-08-15

LUTGARDE GIJSBERS

gastro-enterologie

Salvator

01-08-15

LAMBERT GERAERTS

technische dienst

Virga Jesse

01-09-15

MIEKE CLOESEN

opnamedienst

Virga Jesse

01-09-15

JOSEE OOLS

consultaties algemeen

Virga Jesse Virga Jesse

01-09-15

RENE VANBRABANT

fysische geneeskunde

01-10-15

NICO BOONS

spoedgevallen

Virga Jesse

01-10-15

JOKE VANDEWAL

debiteurenopvolging

Virga Jesse

09-10-15

JOSETTE WEEGHMANS labo

13-10-15

LISETTE HERMANS

intern ziekenvervoer

Salvator

01-11-15

SARA VAN ASSCHE

MKG

Virga Jesse

Salvator

01-11-15

MARIA BRINGMANS

operatiekwartier gehospitaliseerden Salvator

01-11-15

LUCIENNE EERDEKENS

operatiekwartier

01-11-15

YVETTE WILMAERTS

directie personeelsdienst

66

Virga Jesse

GEBOORTEN

24-02-14 08-05-15 21-05-15 26-05-15 17-06-15 24-06-15 27-06-15 29-06-15 30-06-15 30-06-15 06-07-15 09-07-15 09-07-15 10-07-15 23-07-15 23-07-15 28-07-15 31-07-15 03-08-15 07-08-15 08-08-15 08-08-15 10-08-15 11-08-15 12-08-15 13-08-15 18-08-15 19-08-15 24-08-15 27-08-15 28-08-15 03-09-15 05-09-15 15-09-15 18-09-15 20-09-15 24-09-15

WIAAM LIENE LOWIE LIO JONAS BO TOVE LENN FLORE JULES PAULIEN AMELIE NORE AMELIE PHIL MATTIS ELA FLOR ENSAR ARAT JULIE JULIE BRENT LIV MATHIAS EMMA MEES MATIES KAAT FIEN LUCIA LAURINE OONA FERRE FRAN LEWIS ELENA NAUD

SIHAM OUAKID

nachtwaak

HANNE NASSEN

gynaecologie / abdominale heelkunde Virga Jesse

DORIEN NOBLESSE

spoedgevallen

ANN NIJSSEN

neurologie

ROHNNY JANSSENS magazijn

Virga Jesse Virga Jesse Virga Jesse Ekkelgarden

KRISTEL MARQUET

kwaliteit en patiĂŤntveiligheid

Virga Jesse

CAROLINE BIJNENS

operatiekwartier verblijvenden

Salvator

KENNY GEENS

radiotherapie LOC

Virga Jesse

STIJN BOGAERTS EN KATJA BIELEN operatiekwartier / PAAZ

Virga Jesse

MELANIE JAMAR

hemodialyse

Virga Jesse

BRENDA THIELEN

nefrologie en gynaecologie

Virga Jesse

AN JANSSENS urologie

SA-Urologie

PIETER-JAN HENDRICKX

Virga Jesse

juridische dienst

KAREL MASSONNET ICT

Salvator

EVELIEN VINKEN

radiotherapie LOC

Virga Jesse

LIEVE LATHOUWERS

centrum voor moleculaire diagnostiek

Salvator

INE JASPERS

labo

Virga Jesse

NATHALIE BUNTINX

intensieve zorgen

Virga Jesse

AYSE COPUR

labo klinische biologie algemeen

Virga Jesse

EVELINE SWINNEN

medisch secretariaat

Virga Jesse

GREET WINTERS

hart-, long- en vaatchirurgie

Virga Jesse

JESSICA HERMANS

orthopedie

Virga Jesse

BENJAMIN SCHWILLENS

verzending en post

Ekkelgarden

GUY DAEMEN EN KIM ONGENAE

operatiekwartier gehospitaliseerden

Salvator

ROY CLOOTS

pathologische anatomie

Virga Jesse

JEANEKE VAN DE VEN

chirurgische intensieve zorgen

Virga Jesse

KRISTOF MAES

intern goederenvervoer logistiek

Virga Jesse

ELLEN PIPERS

materniteit

KATRIEN BLANCKAERT gastro-enterologie

Virga Jesse Salvator

SANNE WILLEMS SP-neuroparamedici St.-Ursula ANNEMIE (MIEKE) BIEGHS

apotheek

Virga Jesse

SYLVIE HILLEN

spoedgevallen

Virga Jesse

MIEKE THIJS

P&O

Virga Jesse

KATRIEN DEGREEF

nefrologie en gynaecologie

Virga Jesse

JENNIFER REEKMANS

reva 2

St.-Ursula

HANNELORE BERTELS

kinder-en jeugdgeneeskunde

Virga Jesse

MERLE MEUS

biobank

Virga Jesse

67

SAFETY FIRST Preventieflash.

BRANDVEILIGHEID

WEES STEEDS VOORBEREID OP BRAND

EEN VLOTTE EVACUATIE REDT MENSENLEVENS

- Zorg dat alle blusmiddelen en brandmelders onmiddellijk bereikbaar zijn. Een snelle eerste interventie is van levensbelang.

- Zorg dat nooduitgangen vrij zijn. - Houd de vluchtwegen steeds vrij.

- Blokkeer geen compartimenteringsdeuren in open stand. De brandarea en de evacuatieruimte worden hierdoor vergroot.

Een vlotte en snelle evacuatie kan jouw leven en dat van jouw collega’s en patiënten redden.

68