BEGRIJPEN Monoklonale gammopathie van onbekende betekenis en SMM
september 2026
HEEFT U VRAGEN? WIJ KUNNEN HELPEN Bel de IMF op 1.818.487.7455 (en kies optie 1) of ga naar de webpagina op mmsm.link/infoline om een moment te plannen om met ons te praten over uw ervaring met myeloom of als u de inhoud van dit boekje wilt bespreken.
Wilt u niet wachten?
Krijg op elk gewenst moment de antwoorden die u nodig heeft van Myelo®, uw 24/7 generatieve AI-assistent die is ontworpen om u te ondersteunen bij het leven met myeloom. Stel uw vragen aan Myelo op myeloma.org.
Deelnemen aan het Myeloma Knowledge Platform
Ga naar myprofile.myeloma.org en maak uw online IMF-account aan om de meest nuttige contentaan bevelingen te ontvangen die zijn afgestemd op uw persoonlijke ervaring met myeloom.
Contents U bent niet alleen
4
Heeft u vragen? Wij kunnen helpen
4
IMF-publicaties
4
Het belang van een consult met een expert
4
Wat is MGUS?
5
Wat is SMM?
6
Multipel myeloom
6
Hoe MGUS en SMM worden vastgesteld
7
Controle en behandeling
10
Risico op progressie
11
De iStopMM-screeningsstudie naar MGUS en SMM
13
FDA keurt behandeling van HR-SMM goed
15
Tot slot
16
U bent niet alleen
De International Myeloma Foundation (IMF) biedt informatie over multipel myeloom en de twee voorlopers daarvan: monoclonale gammopathie van onbekende betekenis (MGUS) en smoldering multipel myeloom (SMM). De IMF biedt ondersteuning aan patiënten en hun zorgverleners, vrienden en familieleden. Wij doen dit op onze website, myeloma.org, en via vele programma’s en diensten.
Heeft u vragen? Wij kunnen helpen
De IMF kan u helpen om meer te weten te komen over uw diagnose, inzicht te geven in welke middelen beschikbaar zijn en u te helpen goed te leven met uw aandoening. De IMF kan u helpen bij de voorbereiding op gesprekken met uw zorgteam, zodat u klaar bent om de beste beslissingen te nemen voor uw gezondheid en uw welzijn. ¡ Bel voor informatie en ondersteuning de IMF op 1.818.487.7455 (en kies 1) of ga naar mmsm.link/infoline om een tijd af te spreken om met ons te praten. ¡ Wilt u niet wachten? Vraag het Myelo®, uw AI-assistent op myeloma.org, die u 24/7 helpt bij het vinden van informatie.
IMF-publicaties
De booklets uit de Understanding-series van het IMF bieden meer informatie over specifieke onderwerpen, zoals onderzoeken, behandelingen en mogelijke bijwerkingen. Alle IMF-publicaties zijn gratis en kunnen online worden gelezen, gedownload of naar u worden opgestuurd. Als u IMF-publicaties digitaal wilt lezen, klik dan op de light blue links in dit booklet of ga naar publications.myeloma.org.
Het belang van een consult met een expert
Medisch specialisten in grote behandelcentra of academische instellingen zorgen voor honderden mensen met MGUS, SMM en multipel myeloom. Als wordt vermoed dat u MGUS, SMM of myeloom heeft, is het essentieel dat u een ervaren hematoloog raadpleegt, een arts die gespecialiseerd is in aandoeningen van het bloed en beenmerg (het zachte en sponsachtige weefsel in het midden van de botten). Hematologen hebben de expertise die nodig is voor het bepalen van de optimale strategieën voor het bewaken of behandelen van MGUS, SMM en multipel myeloom. Als een fysiek bezoek aan een specialist niet kan worden geregeld, kunt u of uw huisarts een consult op afstand (via video) plannen. Dit is een veelvoorkomende praktijk en de IMF kan u helpen 4
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
om een of meer van dergelijke specialisten te vinden. Het doel is om u een helder begrip te geven van uw aandoening, zodat u met vertrouwen beslissingen kunt nemen.
Wat is MGUS?
MGUS is een goedaardige aandoening. Het is niet kankerverwekkend (maligne). Mensen met MGUS hebben relatief lage hoeveelheden monoclonaal eiwit (ook wel myeloomeiwit of M-proteïne genoemd) in hun bloed of urine. M-proteïne is afwijkend. Het kan zich ophopen in en schade toebrengen aan bot en beenmerg. Alle mensen die uiteindelijk actief myeloom ontwikkelen, hebben eerder MGUS gehad, gevolgd door SMM. Niet bij iedereen ontwikkelt MGUS of SMM uiteindelijk tot een actief myeloom (progressie). De risico’s van progressie worden verderop in deze beschrijving besproken. De vroegste voorloper is MGUS. Het kan afkomstig zijn van plasmacellen of lymfoïde cellen.
Plasmaceltypen van MGUS
Plasmacellen vormen een belangrijk onderdeel van het menselijke immuunsysteem, en complex netwerk met meerdere mechanismen die samenwerken om het menselijk lichaam te beschermen en te verdedigen tegen externe bedreigingen (bijv. bacteriën, virussen, gifstoffen) en interne bedreigingen (bijv. kanker), terwijl gezonde cellen worden beschermd. Plasmaceltypen van MGUS betreffen meestal immunoglobuline G (IgG) of IgA. In zeldzame gevallen kan MGUS ook IgD en IgE betreffen. In zeer zeldzame gevallen kunnen plasmaceltypen van MGUS IgM betreffen. MGUS komt voor bij 5% van de Nederlanders jonger dan 70 jaar; dit percentage stijgt tot 10% bij personen ouder dan 80 jaar. MGUS komt voor bij ongeveer 3% tot 5% van de bevolking in de Verenigde Staten boven de 50 jaar. De kans op een MGUS-diagnose neemt toe met de leeftijd: het treft minder dan 1% van de jongvolwassenen en tot 10% van de volwassenen van 80 jaar en ouder. MGUS komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Mensen van Afrikaanse afkomst hebben een dubbel zo groot risico op het ontwikkelen van MGUS in vergelijking met blanke personen. Mensen met MGUS dat is ontstaan uit plasmacellen hebben een risico van 1% per jaar op progressie naar: ¡ Myeloom, een kanker van beenmergplasmacellen. ¡ AL-amyloïdose (amyloïdose met lichte ketens), een zeldzame aandoening waarbij afwijkende eiwitten fibrillen (vezels) vormen die zich afzetten in weeën en organen. myeloma.org
5
¡ Ziekte van neerslag van lichte ketens (LCDD), een zeldzame aandoening waarbij afwijkende eiwitten zorgen voor granulaire neerslagen (geen fibrillen) in organen, cel- en niermechanismen, het vaakst in de nieren.
Lymfoïde celtype van MGUS
Lymfoïde cellen zijn een type witte bloedcellen die hun ontwikkeling beginnen in het beenmerg. ¡ Lymfoïde celtype MGUS betreft meestal IgM. Dit type MGUS kan overgaan in de ziekte van Waldenström of langzaam groeiende lymfomen. IgM MGUS is minder gebruikelijk dan plasmaceltypen van MGUS. Als een lymfoïde celtype MGUS bij u is gediagnosticeerd, zoek dan naar een hematoloog met ervaring in deze aandoening.
Wat is SMM?
SMM is een asymptomatische (geen tekenen of symptomen) voorloper van multipel myeloom. M-proteïne is aanwezig bij mensen met SMM, maar in een grotere hoeveelheid dan bij mensen met MGUS. SMM kan worden vastgesteld tijdens een routineonderzoek, bij iemand die wordt gecontroleerd op MGUS, of wanneer iemand medische zorg krijgt voor een andere aandoening. SMM treft ongeveer 0,53% van de mensen van 40 jaar en ouder, met 0,67% bij mannen en 0,39% bij vrouwen. Op latere leeftijd komt het steeds vaker voor. Tabel 1: Verschillen tussen MGUS, SMM en actief myeloom
6
MGUS
SMM
Active Myeloma
Monoclonale plasmacellen in beenmerg
< 10%
10%–60%
≥ 10%
M-proteïne in het serum (bloed)
minder dan 3 g/dL
3 g/dL of meer
3 g/dL of meer
Myeloomdefiniërende gebeurtenissen (MDE)
nee
nee
ja
Risico op progressie
~1% per jaar
~10% per jaar
niet van toepassing
Behandeling
geen behandeling nodig, uitsluitend observatie
in principe geen behandeling maar observatie, klinische studies, behandeling of behandeling bij hoogrisico SMM (HR-SMM)
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
Figuur 1: Structuren van immunoglobulinen zware keten
lichte keten
IgG, IgE, IgD
IgA
IgM
Multipel myeloom
Iemand met SMM kan vele jaren in het ‘smoldering’ (sluimerend/smeulend) stadium blijven zonder actief myeloom te ontwikkelen. Elke situatie is uniek, dus vergelijk uzelf niet met andere patiënten. Als bij u myeloom is vastgesteld, lees dan het Patiëntenhandboek van het IMF. Het legt uit wat myeloom is, hoe het het lichaam beïnvloedt, en introduceert u in de vele zeer effectieve manieren waarop myeloom wordt behandeld. Mensen met myeloom kunnen na de diagnose nog jaren, zelfs decennia, een vol en productief leven leiden. De overleving en kwaliteit van leven van patiënten met myeloom verbeteren geleidelijk.
Hoe MGUS en SMM worden vastgesteld
Over het algemeen veroorzaken MGUS en SMM geen klachten. MGUS en SMM worden meestal ontdekt door laboratoriumtests die worden uitgevoerd tijdens routineafspraken of evaluaties voor andere aandoeningen.
Een introductie tot immunoglobulinen
Een immunoglobuline (Ig) is een andere term voor een antilichaam. Elk type immunoglobuline heeft een andere functie in het lichaam. Uw plasmacellen kunnen een van de 5 klassen (isotypen) immunoglobuline produceren: IgG, IgA, IgD, IgE en IgM. Een immunoglobuline wordt gevormd door zware ketens en lichte ketens die aan elkaar zijn gekoppeld. De lichte ketens zijn chemisch verbonden met de uiteinden van de zware ketens. De lichte ketens zijn kleiner dan de zware ketens. Tijdens de aanmaak van antilichamen produceren gezonde plasmacellen een kleine overmaat aan vrije (ongebonden) lichte ketens, meer dan nodig is voor koppeling met de zware ketens. Abnormale plasmacellen myeloma.org
7
produceren een onevenredig grote hoeveelheid vrije lichte ketens die allemaal hetzelfde zijn (monoklonaal). De vrije lichte ketens circuleren in het bloed. Ze zijn klein genoeg om de nieren binnen te gaan, waar ze in de urine kunnen worden gefilterd of kunnen samenklonteren en de nierbuisjes kunnen blokkeren. In ongeveer 1% tot 3% van de myeloomgevallen produceren afwijkende plasmacellen geen M-proteïne dat meetbaar is in het bloed of de urine. Dit staat bekend als ‘niet-secernerend’ myeloom en wordt gediagnosticeerd door middel van beenmergonderzoek. Klachten van multipel myeloom kunnen zijn: botpijn, botten die snel breken, vermoeidheid en zwakte door bloedarmoede, hoge calciumspiegels in het bloed (hypercalciëmie), nierproblemen of frequent optredende infecties.
Bloedonderzoek om MGUS te diagnosticeren
De volgende bloedtests maken meestal deel uit van de routinematige medische zorg. ¡ Volledig bloedbeeld (CBC) van rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes kan afwijkingen opsporen of uitsluiten. albumine ¡ Uitgebreid metabool panel (CMP) meet 14 verschillende stoffen om uw stofwisseling en orgaanfunctie te beoordelen. Belangrijk is dat CMP serumcalcium en -kreatinine alfa-1 alfa-2 bèta-1 bèta-2 gamma meet, wat zou kunnen aantonen of er sprake is van calciumlekkage uit de botten of een verstoorde nierfunctie. albumine
De handigste manier om MGUS te diagnosticeren is door middel van bloedonderzoek. Deze tests zijn eenvoudig en niet-invasief. De richtlijnen van de IMF International alfa-1 alfa-2 bèta-1 gamma Myeloma Working Group (IMWG) adviseren het volgende panel van 3 tests. ALLE drie deze goedkope en
Figuur 2: SPEP-testresultaten albumine
alfa-1
alfa-2
bèta-1 bèta-2 gamma
Normaal SPEP-resultaat albumine bèta-2
alfa-1
alfa-2
bèta-1
gamma
Afwijkend resultaat met M-proteïne dat een M-piek veroorzaakt in de bèta-2-zone albumine
gamma
bèta-2
8
alfa-1
alfa-2
bèta-1 bèta-2
Afwijkend resultaat met M-proteïne dat een M-piek veroorzaakt in de gamma-zone
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
nauwkeurige tests moeten samen worden gebruikt. Dit zijn dezelfde tests die worden gebruikt voor MGUS, SMM en actief myeloom. ¡ Serumproteïne-elektroforese (SPEP) scheidt bloedeiwitten om de aanwezigheid en hoeveelheid M-proteïne te detecteren en te meten. ¡ Serum-immunofixatie-elektroforese (IFE) identificeert het zwareof lichte-ketensubtype van het M-proteïne. ¡ De test op vrije lichte ketens in serum (FLC) meet kappa- en lambda-vrije (ongebonden) lichte ketens in het bloed om lichteketenvarianten te identificeren.
Urinelests om MGUS te diagnosticeren
De urinelests kunnen helpen beoordelen of het M-proteïne orgaanbelasting of -schade veroorzaakt. Deze tests kunnen helpen bij het identificeren van MGUS-subtypes. ¡ De 24-uurs urineproteïne-elektroforese (UPEP) test gebruikt een urineverzameling over 24 uur om de hoeveelheid M-proteïne of lichte ketens te meten die door de nieren worden gefilterd. Vraag uw arts of de 3 hierboven vermelde bloedtests een 24-uurs urineverzameling overbodig maken. ¡ De urine-immunofixatie-elektroforese (IFE) test gebruikt dezelfde 24-uurs urineverzameling om het zware- of lichte-ketensubtype van het M-proteïne te identificeren.
Beenmergtests
In het geval van MGUS zijn er minder dan 10% monoklonale plasmacellen in het beenmerg. Voor MGUS-patiënten met een laag risico, een M-proteïne van minder dan 1,5 g/dL en een normale FLCratio, stellen klinische richtlijnen dat beenmergonderzoek en volledige lichaamsbeeldvorming (CT-scan) vaak achterwege kunnen worden gelaten. Bij aanwijzingen voor een hoog-risico MGUS of bij de aanwezigheid van onverklaarde symptomen wordt beenmergonderzoek en een lage-dosis skelet-CT-scan aanbevolen. ¡ Voor een beenmergaspiratie wordt een naald gebruikt om een monster van vloeistof en cellen uit het beenmerg te verwijderen voor onderzoek. ¡ Voor een beenmergbiopsie wordt een holle naald gebruikt om een weefselmonster uit het bot te verwijderen. Een beenmergbiopsie wordt meestal tegelijkertijd met de beenmergaspiratie uitgevoerd. ¡ Voor beeldvorming wordt een low-dose CT-scan van het hele lichaam (WBLDCT) gebruikt om de botten te beoordelen en tegelijkertijd de blootstelling aan straling te verminderen. myeloma.org
9
Tests om SMM te diagnosticeren
Het diagnostische proces omvat de bloedtests die hierboven in de sectie over MGUS worden beschreven: bloedbeeld (CBC), SPEP en serum-FLC. Daarnaast moeten de calcium- en creatininegehaltes worden gemeten. Op het moment van de SMM-diagnose en binnen 2 tot 3 maanden na de diagnose moet een 24-uurs urineverzameling voor UPEP en IFE worden uitgevoerd. Bij diagnose moet ook een beenmergonderzoek en beeldvorming worden uitgevoerd. Deze basismetingen leveren de initiële gegevens op die later worden gebruikt om te vergelijken met latere gegevens. Voor een diagnose van SMM moet aan de volgende criteria worden voldaan: 1. Serum M-proteïne van 3 g/dL of hoger voor IgG of IgA, of urine M-proteïne van 500 mg of hoger per 24-uurs verzameling, en/of 2. 10% tot 60% monoklonale plasmacellen in het beenmerg, 3. Geen myeloomdefinieërende gebeurtenissen (MDE), 4. Afwezigheid van amyloïdose.
Controle en behandeling Monitoring van MGUS
Als MGUS wordt gediagnosticeerd, is elke 6 tot 12 maanden monitoring nodig, inclusief deze tests: ¡ Bloedbeeld (CBC) ¡ Serum-FLC ¡ SPEP of UPEP. De overgrote meerderheid van de mensen met MGUS wordt gedurende vele jaren gecontroleerd zonder dat er behandeling of aanvullende medische zorg nodig is. Als het M-proteïneniveau stabiel blijft en er geen klachten of andere gezondheidsveranderingen zijn, kan uw arts de tijd tussen de tests verlengen. Uw arts kan ook bepalen dat aanvullende tests nodig zijn. Als u in de periode tussen doktersbezoeken veranderingen in uw gezondheid ervaart, moet u uw arts hier onmiddellijk over informeren. Er zijn geen behandelingen voor MGUS goedgekeurd: ¡ publicatie.hematologienederland.nl/richtlijnen/ diagnostiek-richtlijn-multipel-myeloom/ ¡ hematon.nl/ziektebeelden/myeloom/mgus/behandeling/ 10
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
Monitoring van SMM
Monitoring van SMM moet worden uitgevoerd door een ervaren hematoloog, bij voorkeur door een myeloomspecialist. Na de diagnose moeten elke 3 tot 4 maanden klinische onderzoeken plaatsvinden, waaronder bloed- en urinetests en beeldvormend onderzoek. Afhankelijk van uw SMM-status en de beoordeling van uw arts, kan de evaluatie minder vaak worden uitgevoerd. Het doel is om een eventuele aandoening die zich tot actief myeloom ontwikkelt vroegtijdig op te sporen en tegelijkertijd onnodige bijwerkingen van de behandeling te vermijden. De PANGEA-SMM Risicocalculator die te benaderen is via pangeamodels.org werd gelanceerd in maart 2026. Het is een gratis online calculator die is ontworpen om te helpen bij het monitoren van patiënten met SMM. Deze tool houdt bij hoe labresultaten in de loop van de tijd veranderen. Het helpt bij de vroegtijdige opsporing van hoog-risico SMM en helpt patiënten met laagrisico SMM frequente biopsieën of onnodige behandeling te vermijden.
Risico op progressie
Risico op progressie vanuit MGUS
Het risico op progressie van MGUS naar actieve myeloom is 1% per jaar, en slechts 20% van de mensen met MGUS zal ooit myeloom ontwikkelen. Het is nog niet bekend wat de progressie triggert. Onderzoek is gaande. IMWG-onderzoekers hebben de volgende drie risicofactoren vastgesteld: 1. M-proteïneniveau is meer dan 1,5 g/dL (gelijk aan 15 g/L), 2. M-proteïnetype IgA of IgM, en 3. Abnormale FLC-ratio van kappa- tot lambda-FLC’s. Het risico op progressie van MGUS naar actieve myeloom wordt als volgt gecategoriseerd: ¡ Laag-matig risico MGUS heeft 1 risicofactor. ¡ Hoog-matig risico MGUS heeft 2 risicofactoren. ¡ Hoog-risico MGUS heeft alle 3 de risicofactoren. Als bij u na basistests de diagnose MGUS met een matig of hoog risico wordt gesteld, moet u een beenmergaspiratie en een beenmergbiopsie ondergaan. Hetzelfde verzamelde beenmergmonster moet ook worden gebruikt voor cytogenetische (chromosomale) studies. myeloma.org
11
Risico op progressie vanuit SMM
Het risico op progressie van SMM naar actieve myeloom is 10% per jaar voor de eerste 5 jaar, 3% per jaar voor de volgende 5 jaar, en 1%–2% per jaar voor de daaropvolgende 10 jaar. Sommige mensen met SMM zullen nooit actieve myeloom ontwikkelen. Als SMM wordt gediagnosticeerd, bevelen klinische richtlijnen aan om het risico op progressie naar actieve myeloom te bepalen. Dit is gebaseerd op het feit dat een patiënt geen, één of meer heeft van de drie risicofactoren die het sterkst geassocieerd zijn met progressie van SMM naar actieve myeloom. 1. Serum M-proteïne > 2 g/dL, 2. Infiltratie van beenmergplasmacellen (BMPC) > 20%, en/of 3. Ratio van betrokken tot niet-betrokken serum FLC > 20. De hematoloog die uw SMM opvolgt, bespreekt de volgende beeldvormende onderzoeken met u: ¡ WBLDCT (vermeld in de MGUS-sectie), waarvoor geen contrastmiddelen hoeven te worden gebruikt en die veel minder straling gebruikt dan een conventionele CT, wordt beschouwd als de standaardzorg om vroege botaandoeningen te detecteren en te documenteren. ¡ Magnetischeresonantiebeeldvorming (MRI) van de wervelkolom en het bekken wordt sterk aanbevolen omdat deze gevoelige onderzoeken beter in staat zijn een snellere progressie naar actieve myeloom te voorspellen. ¡ Positronenuittredetomografie (PET) kan worden gecombineerd met WBLDCT of MRI om gebieden in het lichaam te onthullen waar myeloomcellen zich kunnen ophopen en schade kunnen veroorzaken.
Hoogrisico SMM (HR-SMM)
Op basis van de ‘2/20/20’-criteria van Mayo Clinic uit 2018 worden patiënten met 2 of 3 van de onderstaande factoren gecategoriseerd als HR-SMM, met een risico van ongeveer 50% op progressie naar actieve myeloom binnen 2 jaar: ¡ Serum M-proteïne: Een niveau van 2 g/dL of hoger ¡ Beenmergplasmacellen: Infiltratie van 20% of hoger ¡ FLC-ratio: Betrokken/niet-betrokken FLC-ratio van 20 of hoger Een recentelijk ontwikkeld model van IMWG-onderzoekers kent punten toe op basis van vergelijkbare biomarkerdrempels met optionele
12
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
Figuur 3: Chromosomale afwijkingen Deletie
Toevoegingen
Translocatie
toevoegingen voor chromosomale afwijkingen met een hoog risico. Deze afwijkingen kunnen worden geïdentificeerd door de fluorescentie in situ hybridisatietest (FISH). Het risico op progressie is verhoogd wanneer chromosomale afwijkingen aanwezig zijn. Patiënten met meer dan één chromosomale afwijking hebben een hoger risico op progressie naar myeloom over 2 jaar dan patiënten zonder afwijkingen: ¡ Laag-risico SMM zonder chromosomale afwijkingen, 6% risico op progressie. ¡ Laag-matig risico SMM met 1 chromosomale afwijking, 23% risico op progressie. ¡ Matig risico SMM met 2 chromosomale afwijkingen, 46% risico op progressie. ¡ Hoog-risico SMM (HR-SMM) met 3 of meer chromosomale afwijkingen, 63% risico op progressie. Patiënten met myeloom-definiërende gebeurtenissen worden geclassificeerd als dragers van actieve myeloom, niet SMM.
De iStopMM-screeningsstudie naar MGUS en SMM Gestart in november 2016 met steun van het IMF Black Swan Research Initiative® (BSRI®), is de iStopMM® (Iceland Screens Treats or Prevents Multiple Myeloma) klinische trial de grootste populatiegebaseerde screeningsstudie ooit voor MGUS, SMM en myeloom. De studie nodigde myeloma.org
13
ongeveer 140.000 inwoners van IJsland ouder dan 40 jaar uit om te worden gescreend op de aanwezigheid van M-proteïne in het serum of de urine. iStopMM is de grootste landelijke klinische trial ooit voor enige kankervoorloper. Het belangrijkste doel is om de impact van het screenen van individuen op MGUS te evalueren, om hen in de SMM-fase te kunnen behandelen en de ontwikkeling van actieve myeloom te voorkomen. Verschillende belangrijke manuscripten van het iStopMM-onderzoeksteam rapporteerden bevindingen die in 2026 werden gepubliceerd.
Journal of Clinical Oncology
Van de 75.422 volwassenen die werden gescreend op MGUS, werd bij 3.541 mensen de diagnose gesteld. Het informeren over een MGUSdiagnose was niet geassocieerd met een slechter psychologisch welzijn. Na een mediane follow-up van 4,5 jaar leidde screening tot een 27-voudige toename in de detectie van SMM (8,6% vs. 0,3%). Bij mensen bij wie actief myeloom of gerelateerde bloedkankers werden vastgesteld, werd de diagnose ongeveer 1 jaar eerder gesteld, voordat er myeloomgerelateerde orgaanschade werd ontdekt, waardoor vroege behandeling van myeloom mogelijk werd. Het algehele percentage actieve myeloom verschilde niet tussen de studiegroepen, met mogelijke uitzondering van personen van 40 tot 70 jaar oud, waar een subanalyse een lager risico op het ontwikkelen van actieve myeloom toonde voor degenen die actief werden opgevolgd. Figuur 4: Mogelijke evolutie van MGUS naar actieve myeloom
MM
14
SLiMCRAB myeloom-definiërende gebeurtenissen (MDE): Zestig procent (60%) of meer plasmacellen in het beenmerg. Lichte-ketenratio van betrokken tot niet-betrokken sFLC van 100 of meer. MRI-beeldvorming van 2 of meer focale lesies in het beenmerg. Verhoogd calciumgehalte in het bloed als gevolg van myeloom. Nierschade als gevolg van myeloom. Anemie (laag hemoglobine) als gevolg van myeloom. Bonschade gerelateerd aan myeloom.
HR SMM
hoogrisico smoldering multiple myeloma
LR SMM
laagrisico smoldering multiple myeloma
MGUS
monoclonale gammopathie van onbepaalde betekenis
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
European Journal of Haematology
De iStopMM-studie heeft de criteria voor lichte-keten MGUS (LC-MGUS) herzien, met als doel de diagnostische nauwkeurigheid te verbeteren. Volgens het manuscript kunnen standaard bloed-FLC-referentiebereiken te veel personen diagnosticeren met LC-MGUS doordat FLC-niveaus van nature hoger zijn met de leeftijd, chronische nierziekte of bij mensen van Afrikaanse afkomst. Nieuwe referentiebereiken verminderden LC-MGUSdiagnoses met 82%. Belangrijk is dat mensen die niet langer aan de criteria voldeden voor LC-MGUS geen gerelateerde ziekte ontwikkelden tijdens de 4,6 jaar durende follow-up. Verschillende onderzoeken uit andere landen hebben de bijgewerkte FLC-bereiken bevestigd.
Leukemia Journal
De iStopMM-onderzoekers beoogden om lichte-keten smoldering multiple myeloma (LC-SMM), een zeldzame vorm van SMM, beter te definiëren. Het team definieerde LC-SMM als een abnormaal serum FLC en ratio, 10–59% plasmacellen in het beenmerg, geen aantoonbaar intact immunoglobuline op SPEP of IFE, en geen myeloom-definiërende gebeurtenissen. Ongeveer 19% van de mensen met abnormale FLC-testresultaten voldeed aan deze definitie, met ongeveer 0,08% van de mensen ouder dan 40 jaar. Het geschatte risico op progressie naar actieve myeloom werd vastgesteld op ongeveer 6% per jaar. Het risico steeg tot ongeveer 9% per jaar bij mensen met ten minste één risicofactor (eerder besproken in dit boekje). De nieuwe definitie van LC-SMM kan samen worden gebruikt met een gevestigd risicostratificatiemodel om patiënten te identificeren die nauwere opvolging nodig hebben. De studieresultaten komen ten goede aan mensen in IJsland en over de hele wereld. Bezoek myeloma.org/black-swan-research-initiative/ istopmm om meer te weten te komen over iStopMM.
FDA keurt behandeling van HR-SMM goed
In 2025 verleende de FDA goedkeuring van de eerste behandeling voor volwassen patiënten met hoog-risico SMM (HR-SMM). De goedkeuring van Darzalex Faspro® (daratumumab + hyaluronidase-fihj) is gebaseerd op gegevens van de AQUILA-klinische trial, waarin behandeling met Darzalex Faspro gedurende maximaal 36 maanden werd vergeleken met monitoring (observatie) bij 390 patiënten met HR-SMM. Studiepatiënten in de behandelingsarm van de studie kregen Darzalex Faspro eenmaal per week toegediend als een subcutane (SQ) injectie onder de huid. In patiënten die werden behandeld met Darzalex Faspro myeloma.org
15
reageerde de SMM in 63,4% van de gevallen op de behandeling. Het risico op progressie naar actief myeloom of overlijden was met 51% verlaagd ten opzichte van patiënten in de observatie-arm (geen behandeling). Darzalex Faspro is goedgekeurd voor patiënten met HR-SMM. Het is niet goedgekeurd voor andere risicocategorieën van SMM.
Een klinische trial vinden die aansluit bij uw behoeften Een klinische trial is een medisch onderzoek met mensen die vrijwillig helpen bij het beantwoorden van wetenschappelijke vragen. Elke studie is ontworpen om betere manieren te vinden om een medische aandoening te voorkomen, te detecteren, te diagnosticeren of te behandelen. Klinische trials kunnen deel uitmaken van de normale zorg en kunnen vroegtijdige toegang bieden tot nieuwe geneesmiddelen die nog niet beschikbaar zijn buiten een studie om. Om te helpen met gepersonaliseerde ondersteuning bij het identificeren van opties voor klinische trials in de VS, werkt de IMF samen met SparkCures. Bezoek myeloma.org/sparkcures of neem contact op met de IMF voor meer informatie. Als u mogelijke deelname aan een klinische trial wilt onderzoeken, vraag dan aan uw arts naar de mogelijke risico’s en voordelen die op u van toepassing kunnen zijn. Lees voor informatie over wat deelname aan een studie inhoudt het IMF-boekje Understanding Clinical Trials in Myeloma.
Tot slot
Dit boekje is niet bedoeld ter vervanging van het advies van uw artsen en verpleegkundigen, die het best in staat zijn om vragen te beantwoorden over uw specifieke zorgplan. De IMF beoogt u uitsluitend te voorzien van informatie die u zal begeleiden in gesprekken met uw zorgteam. Om een goede levenskwaliteit te waarborgen, helpt het om een actieve rol spelen in uw eigen medische zorg. Gebruik de hyperlinks en webadressen in deze publicatie voor snelle toegang tot verschillende bronnen. Schrijf u in op subscribe.myeloma.org voor ons kwartaalblad Myeloma Today en onze wekelijkse e-nieuwsbrief Myeloma Minute, evenals waarschuwingen over IMF-nieuws, evenementen en acties.
16
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
Notities ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________
myeloma.org
17
Notities ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________
18
1.818.487.7455
•
1.800.452.CURE
De International Myeloma Foundation (IMF), opgericht in 1990, is de toonaangevende organisatie ter wereld die zich toelegt op multipel myeloom. De IMF staat onwrikbaar achter haar missie: Het versnellen van de preventie en genezing van myeloom en het verbeteren van de levenskwaliteit voor patiënten en families. De IMF ondersteunt mensen die worden getroffen door myeloom in elke fase van de ziekte door wereldonderzoek, betrouwbaar onderwijs, wereldwijde belangenbehartiging en directe ondersteuning te combineren. Een hoeksteen van dit werk is de International Myeloma Working Group® (IMWG) – een netwerk van meer dan 300 internationaal gerenommeerde onderzoekers en clinici die de richtlijnen opstellen die vormgeven hoe myeloom wereldwijd wordt gediagnosticeerd en behandeld. Via haar wereldwijde netwerk van steungroepen, educatieve programma’s, haar 24/7 beschikbare AI-myeloomassistent Myelo®, en haar belangenbehartiging voor betere toegang tot de gezondheidszorg, helpt de IMF mensen met myeloom en hun zorgpartners bij het navigeren door diagnose, behandeling en overleving. Tegelijkertijd zorgt de IMF ervoor dat wetenschappelijke vooruitgang wordt vertaald naar betere zorg en betere resultaten. Kom meer te weten op
myeloma.org
Follow the International Myeloma Foundation on: /myeloma
@imfmyeloma
imfmyeloma.bsky.social
@imfmyeloma
IMFMyeloma
international myeloma foundation
u-mgus+smm_NL_2026_t1-10
Improving Lives Accelerating the Cure
© 2026, International Myeloma Foundation. All rights reserved.
4400 Coldwater Canyon Avenue, Suite 300 | Studio City, CA 91604 USA 1.800.452.CURE (USA & Canada) 1.818.487.7455 (worldwide) Fax 1.818.487.7454 TheIMF@myeloma.org myeloma.org