Í2$È-A-SOS-FG01tÎ
2
0
0
4
-
A
-
S
O
S
-
F
G
0
1
SOSIALE WETENSKAPPE FASILITEERDERSGIDS: GESKIEDENIS
Graad 4
A member of the FUTURELEARN group
Sosiale Wetenskappe Fasiliteerdersgids: Geskiedenis
2004-A-SOS-FG01
Í4$È-A-SOS-FG01vÎ
Graad 4
Aangepas vir KABV
S Grimsley E van Emmenes
G05 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis
Inhoudsopgawe
Leselemente................................................................................................................................................. 6 Rooster en tydsbestuur............................................................................................................................ 7 Assesseringsvereistes...............................................................................................................................8 Studiewenke en -metodes........................................................................................................................ 9 Ander nuttige inligting.............................................................................................................................. 9 Voorwoord.................................................................................................................................................. 10 Jaarplan........................................................................................................................................................11 Eenheid 1: Plaaslike geskiedenis........................................................................................................13 Les 1: Wat gebeur vandag in jou plaaslike omgewing?................................................................................ 13 Les 2: Foto’s vertel stories.........................................................................................................................................14 Aktiwiteit 1................................................................................................................................................................ 14
Les 3: Wat kan ons uit geskrewe bronne leer?.................................................................................................14
Aktiwiteit 2................................................................................................................................................................ 15
Les 4: Onderhoude met mense............................................................................................................................... 15 Aktiwiteit 3................................................................................................................................................................ 15
Les 5: Voorwerpe is stukkies geskiedenis.......................................................................................................... 15 Eenheid 2: Die geskiedenis van ’n plaaslike gebied......................................................................16
Les 6: Fotostories.......................................................................................................................................................... 17 Aktiwiteit 4.................................................................................................................................................................17
Les 7: Inligting uit geskrewe bronne.................................................................................................................... 17 Aktiwiteit 5.................................................................................................................................................................17
Les 8: Mense vertel stories en deel ervarings...................................................................................................18 Aktiwiteit 6................................................................................................................................................................ 18
Les 9: ’n Stukkie geskiedenis in jou hande.........................................................................................................18 Aktiwiteit 7................................................................................................................................................................ 18
Eenheid 3: Wat maak ’n goeie leier?...................................................................................................19 Les 10: Eienskappe van goeie leiers.....................................................................................................................19 Les 11: Kies ’n leier......................................................................................................................................................20 Aktiwiteit 8................................................................................................................................................................20
Les 12: ’n Goeie leier....................................................................................................................................................20 © Impaq
3
Fasiliteerdersgids
Les 13: Nelson Mandela.............................................................................................................................................20 Aktiwiteit 9................................................................................................................................................................20
Les 14: Mahatma Gandhi........................................................................................................................................... 21 Aktiwiteit 10..............................................................................................................................................................21
Les 15: Leiers is nie altyd gewild nie.................................................................................................................... 21 Eenheid 4: Vervoer oor die tyd heen: Land- en padvervoer.......................................................22
Les 16: Diere se bydraes tot vervoer....................................................................................................................22 Les 17: Rytuie, waens en koetse............................................................................................................................. 23 Les 18: Fietse.................................................................................................................................................................. 23 Les 19: Stoomenjins en treine.................................................................................................................................23 Les 20: Motors................................................................................................................................................................24
Les 21: Algemene vervoer van mense en goedere.........................................................................................24
Les 22: Gevallestudie: Skade aan die omgewing............................................................................................. 25 Aktiwiteit 11............................................................................................................................................................. 25 Hersiening.................................................................................................................................................................. 25
Eenheid 5: Vervoer oor die tyd heen: Watervervoer en skeepsvaart......................................27 Les 23: Vlotte, kano’s en rietbote........................................................................................................................... 27 Les 24: Die eerste seilskepe.....................................................................................................................................28 Les 25: Die eerste stoomskepe................................................................................................................................28 Les 26: Moderne watervervoer...............................................................................................................................28
Hersiening.................................................................................................................................................................. 29
Eenheid 6: Vervoer oor die tyd heen: Lugvaart en lugvervoer................................................. 30
Les 27: Lugballonne en lugskepe...........................................................................................................................30
Les 28: Die Wright-broers en die eerste vliegtuig.......................................................................................... 31 Les 29: Moderne lugvaart.......................................................................................................................................... 31 Hersiening...................................................................................................................................................................31
Eenheid 7: Die oudste vorme van menslike kommunikasie......................................................33 Les 30: Taal, simbole, liedjies, kuns en dans..................................................................................................... 33 Les 31: Hoe die San kommunikeer........................................................................................................................34
Hersiening.................................................................................................................................................................. 35
4
Š Impaq
G05 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis
Eenheid 8: Hoe kommunikeer ons vandag?.....................................................................................36
Les 32: Posstelsel.......................................................................................................................................................... 37 Les 33: Radio................................................................................................................................................................... 37 Les 34: Tikmasjien........................................................................................................................................................ 37 Les 35: Telegraaf........................................................................................................................................................... 37 Les 36: Telefoon.............................................................................................................................................................39 Les 37: Kamera..............................................................................................................................................................39 Les 38: Televisie............................................................................................................................................................39 Les 39: Rekenaar...........................................................................................................................................................39 Les 40: Die internet......................................................................................................................................................40 Les 41: Selfoon...............................................................................................................................................................40
Hersiening..................................................................................................................................................................40
Š Impaq
5
Fasiliteerdersgids
Leerdoelwitte Wat die leerder aan die einde van die les moet
weet. Geneem uit KABV
Leselemente
Belangrike terminologie
Wenke
Nuwe terminologie om die
Enige inligting anders as
begrip van die vak as deel van die les uit te brei.
die inhoud, om die leerder deur die leerproses te begelei.
Aktiwiteit Definieer Definisies van konsepte om die inhoud te verstaan.
Vrae wat voltooi moet word
ten einde die kennis van die voltooide les te toets.
Vir die nuuskieriges Aansporing om die inhoud in diepte na te vors. Brei
die aktiwiteit en oefening tot só ’n mate uit dat die leerder aangemoedig
word om te verken. Vir die begaafde leerder:
Kerninhoud
Studeer/Hersiening
Beklemtoon die kern
Tyd wat spandeer
van die inhoud, in-diepte verduideliking van ’n
spesifieke afdeling van die les; moet verstaan word.
6
word om die inhoud te
uitgebreide oefeninge.
Vir Leerders met Spesiale Onderwysbehoeftes*
(LSOB): Verduidelik die
noodsaaklikheid om die
bestudeer in die afsluiting
basiese vrae te voltooi om ’n
of eksamen.
*LSEN in algemene taalgebruik.
van die eenheid en ter
voorbereiding vir die toets
slaagpunt te behaal.
© Impaq
G05 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis
Rooster en tydsbestuur
Volgens die KABV moet daar drie uur per week aan Sosiale Wetenskappe bestee word. ’n
Kwartaal van 10 weke kry dus 30 uur. Die tydstoedeling vir Geskiedenis is 15 uur per kwartaal
van 10 weke en Geografie ook 15 uur per kwartaal van 10 weke.
Dit bring mee dat leerders 1½ uur per week aan Geskiedenis moet afstaan. Jy sal wel vind dat party opdragte vinniger uitgevoer kan word as ander.
Lesindeling is as volg:
Kwartaal 1: Nege lesse, sommige met aktiwiteite – in ’n kwartaal van 10 weke beteken dit
dat leerders een Geskiedenisles per week het om te doen, asook ’n halfuur vir die projek (meer
inligting hieroor volg in die handleiding ná kwartaal 1 se werk).
Kwartaal 2: Vyf lesse, sommige met aktiwiteite – in ’n kwartaal van 10 weke beteken dit dat leerders een Geskiedenisles per week het om te doen.
Kwartaal 3: Daar is 14 lesse, sommige met aktiwiteite – in ’n kwartaal van 10 weke beteken dit dat leerders een Geskiedenisles per week het om te doen, en in enige vier weke twee lesse
vir daardie week.
Kwartaal 4: Daar is 12 lesse, sommige met aktiwiteite – in ’n kwartaal van 10 weke beteken dit dat leerders een Geskiedenisles per week het om te doen, en in enige twee weke twee lesse
vir daardie week. Aangesien die vierde kwartaal gewoonlik baie kort is, sal dit voordelig wees
indien leerders twee tot drie lesse per week kan voltooi. Leerders kan selfs, indien moontlik, in die derde kwartaal reeds met die laaste kwartaal se lesse begin.
© Impaq
7
Fasiliteerdersgids
Assesseringsvereistes
Die volgende program vir assessering word aanbeveel: Geskiedenis Geografie Geskiedenis Geografie Geskiedenis Geografie Geskiedenis
Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
Geografie
Projek Opdrag Opdrag + Junie-eksamen Opdrag + Junie-eksamen Kwartaal 3-toets Kwartaal 3-toets Novembereksamen Novembereksamen
Deurlopende assessering 75%
Novembereksamen 25%
Die projek word duidelik in die portefeuljeboek omskryf. Take kan die volgende insluit:
●●
Verskaf kort antwoorde op vrae
●●
Lees en som op
●● ●●
Skryf paragrawe
●●
Doen navorsing en skryf ’n kort verslag
●●
●●
Teken waarnemings aan
●●
●●
Stel vrae
●● ●● ●● ●● ●●
Luister en maak aantekeninge
Beantwoord vrae (korter en langer antwoorde)
Voltooi vraag- en antwoordbladsye Tekeninge met byskrifte
Pas, sorteer, lys, beskryf en vergelyk
tekste, grafieke, kaarte, foto’s, prente
●●
Maak verbindings tussen oorsake en gevolge
Identifiseer ooreenkomste en verskille Lees, voltooi en/of teken kaarte
●●
Verwerk data
●●
Gee ’n verduideliking
●● ●● ●●
●●
Vind en/of werk met bronne
Vergelyk kruisverwysings en inligting Identifiseer en bespreek vraagstukke Maak ’n model, plakkaat of grafiek
Interpreteer foto’s en gee byskrifte
Kodes en persentasies vir optekening en rapportering:
8
Kode 7 6 5 4 3 2 1
Beskrywing van bevoegdheid Uitstaande prestasie Verdienstelike prestasie Beduidende prestasie Voldoende prestasie Gemiddelde prestasie Basiese prestasie Nie bereik nie
Persentasie 80 – 100 70 – 79 60 – 69 50 – 59 40 – 49 30 – 39 0 – 29
© Impaq
G05 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis
Studiewenke en -metodes
Geskiedenis is soos ’n verhaal – en moet so geleer word. Moedig leerders aan ná elke eenheid om dit wat hulle geleer het soos ’n verhaal aan jou oor te vertel.
Ná afloop van sommige lesse is daar ’n aktiwiteit wat sal help om te bepaal of leerders die
inhoud van die les verstaan. Dit sal goeie voorbereiding vir die eksamens wees indien julle
weer saam deur die aktiwiteite kan werk en hulle vrae kan vra indien ’n begrip onduidelik is. Ná afloop van sommige eenhede is daar ’n hersieningsoefening wat ook as voorbereiding vir die toetse en eksamens kan dien.
Elke aktiwiteit moet so volledig as moontlik voltooi word en die vrae moet in volsinne beantwoord word.
Ander nuttige inligting
Geskiedenis handel oor die versameling en interpretasie van inligting. Ondersteun leerders en help hulle om bykomende inligting te versamel en te lees as agtergrond voor die lesse
behandel word. Jy sal opmerk dat daar min of meer een les per week geskeduleer is, maar die tyd toegestaan is 1½ uur per week. Daar is dus genoeg tyd vir eie navorsing.
Probeer ook om die internet, waar moontlik, te gebruik. Verskeie organisasies en projekte
verskaf nuttige inligting op webtuistes.
Leerdoelwitte is ’n stel riglyne wat deur die Departement van Basiese Onderwys daargestel is
om te verseker dat leerders aan sekere vereistes voldoen en waardevolle vaardighede aanleer.
’n Tydlyn is ’n uitstekende manier om leerders te help om gebeure chronologies te rangskik en is uiters belangrik in verdere studie. Dit help hulle ook om die vloei van gebeure te volg en te
verstaan waar alles inpas. Hulle kan die “goue garing” van die begin tot vandag volg. Stel ná elke les ’n tydlyn op; dit is ’n goeie idee om so gou as moontlik hiermee te begin.
© Impaq
9
Fasiliteerdersgids
Voorwoord
Hierdie gids is slegs vir die fasiliteerder se gebruik tesame met die handleiding.
Sekere aktiwiteite se antwoorde word hierin verskaf, alhoewel sommige aktiwiteite nie
vasgestelde antwoorde het nie. In daardie geval word dit onderaan die aktiwiteit uiteengesit.
Probeer om waar moontlik eers ’n gesprek met leerders te hê oor die les voor julle begin. Gesels
oor die onderwerpe om hulle bestaande kennis te toets. Aanvanklik kan dit dalk nodig wees om
leidende vrae te vra om hulle belangstelling te prikkel. In sommige gevalle is daar ’n inleiding oor sekere onderwerpe, brei waar moontlik daarop uit.
10
© Impaq
G05 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis
Jaarplan
Hou die volgende in gedagte wanneer jy jou jaar beplan:
●● ●● ●●
Wees realisties en buigsaam
Hou jou ander vakroosters in gedagte
Laat genoeg tyd om vir toetse en eksamens te studeer
Kwartaal
Eenheid en les
Datum begin
Datum voltooi
Eenheid 1: Plaaslike geskiedenis Les 1: Wat gebeur vandag in jou plaaslike omgewing? Les 2: Foto’s vertel stories 1
Les 3: Wat kan ons uit geskrewe bronne leer? Les 4: Onderhoude met mense
Les 5: Voorwerpe is stukkies geskiedenis
Eenheid 2: Die geskiedenis van ’n plaaslike gebied
Les 6: Fotostories
Les 7: Inligting uit geskrewe bronne
Les 8: Mense vertel stories en deel ervarings Les 9: ’n Stukkie geskiedenis in jou hande Eenheid 3: Wat maak ’n goeie leier?
2
Les 10: Eienskappe van goeie leiers Les 11: Kies ’n leier
Les 12: ’n Goeie leier ...
Les 13: Nelson Mandela
Les 14: Mahatma Gandhi
Les 15: Leiers is nie altyd gewild nie
© Impaq
11
Fasiliteerdersgids Eenheid 4: Vervoer oor die tyd heen: Land- en padvervoer Les 16: Diere se bydraes tot vervoer Les 17: Rytuie, waens en koetse Les 18: Fietse
Les 19: Stoomenjins en treine Les 20: Motors 3
Les 21: Algemene vervoer van mense en goedere Les 22: Gevallestudie: Skade aan die omgewing
Eenheid 5: Vervoer oor die tyd heen: Watervervoer en skeepsvaart
Les 23: Vlotte, kano’s en rietbote Les 24: Die eerste seilskepe
Les 25: Die eerste stoomskepe
Les 26: Moderne watervervoer
Eenheid 6: Vervoer oor die tyd heen: Lugvaart en lugvervoer
Les 27: Warmlugballonne en lugskepe
Les 28: Die Wright-broers en die eerste vliegtuig Les 29: Moderne lugvaart
Eenheid 7: Die oudste vorme van menslike kommunikasie
Les 30: Taal, simbole, liedjies, kuns en dans Les 31: Hoe die San kommunikeer
Eenheid 8: Hoe kommunikeer ons vandag?
Les 32: Posstelsel 4
Les 33: Radio
Les 34: Tikmasjien Les 35: Telegraaf Les 36: Telefoon Les 37: Kamera
Les 38: Televisie
Les 39: Rekenaar
Les 40: Die internet Les 41: Selfoon
12
Š Impaq
Eenheid 1 Plaaslike geskiedenis
Leerdoelwitte Aan die einde van die eenheid moet leerders die volgende kan doen: ●●
Doen navorsing oor die verlede en pas dit op die plaaslike geskiedenis toe.
●●
Versamel inligting uit teks, visuele materiaal (foto’s, illustrasies, televisie en
●● ●● ●●
Soek ’n verskeidenheid soort inligting oor die verlede. Skryf oor die geskiedenis op ’n georganiseerde wyse.
films), liedjies, gedigte, onderhoude met mense, ens.
Gebruik meer as een soort skriftelike bron soos boeke, tydskrifte, koerante en
webtuistes.
Inleiding In hierdie eenheid kyk ons na die insameling van inligting oor die verlede. Hierdie kennis word
dan toegepas om uit te vind oor huidige gebeure. Die fokus van die eenheid is die soort inligting
wat ons uit visuele bronne, geskrewe bronne en voorwerpe verkry.
Die aktiwiteite is reeds vir leerders uitgewerk om aan te dui watter soort inligting uit die
verskeie bronne verkry kan word.
Les 1 Wat gebeur vandag in jou plaaslike omgewing?
Die gebied waar julle woon het heel moontlik ’n plaaslike nuuspublikasie soos byvoorbeeld
die Centurion Rekord. Versamel ’n paar eksemplare, lees die artikels en gesels dan daaroor
in die klas. Verduidelik aan leerders dat hierdie nuus pertinent van toepassing is op hul eie
gemeenskap en dat dit aktuele sake is, m.a.w. sake van vandag. Julle kan selfs ook ’n fotoalbum
© Impaq
13
Fasiliteerdersgids
hiervoor gebruik. Leerders bring hul eie foto’s van hul eerste verjaardag of eerste besoek aan
die dieretuin. Laat leerders hulle bestaande kennis inspan en daarop voortbou. Hulle reageer ook meer positief as hul eie ervarings gebruik word.
Les 2 Foto’s vertel stories
Aktiwiteit 1 Bestudeer die foto’s en beantwoord die vrae.
1.
2.
a)
b) c)
a)
Die see (oseaan) (1)
Perde (1) Warm, sonskyn, die mense dra kortbroeke. (1) Ja (1)
b) Die kind bespeel ’n tradisionele instrument wat nie vandag meer gebruik word
nie. (1) [5]
Les 3 Wat kan ons uit geskrewe bronne leer? Ons kan baie inligting van padtekens, advertensieborde (billboards) en advertensies kry. Kry
’n paar tydskrifte en lees daardeur in die klas. Vra leerders om op pad skool toe, huis toe of
winkels toe op die uitkyk te wees vir inligting. Vra gerigte vra, byvoorbeeld: Watter soort kar is geadverteer of watter soort jogurt kom in die advertensie voor?
Vermy vrae wat veralgemeen is soos “waaroor het die advertensie gegaan?”. As vrae te vaag is, kan dit veroorsaak dat leerders belangrike inligting miskyk – hulle moet leer om analities te dink en om aandag aan kleiner dinge te gee.
14
© Impaq
G04 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis Aktiwiteit 2
1
1.
Fence4U (1)
4.
081 999 4016 (1)
2.
3.
Professionele swembadheinings (1) Nee, die besigheid bied ’n verskeidenheid ontwerpe en lengtes. (1) [4]
Les 4 Onderhoude met mense Verduidelik aan leerders dat ’n onderhoud soos ’n gesprek is. Die verskil lê daarin dat die vrae
in ’n onderhoud vooraf beplan en voorberei word. ’n Onderhoud is ’n goeie tegniek om inligting in te samel oor ’n onderwerp/saak deur ’n reeks vasgestelde vrae te vra. ’n Onderhoud moet ’n
goeie struktuur hê en maklik vloei. Dit begin gewoonlik in die verlede en eindig in die hede. Dit kan byvoorbeeld by die ondervraagde se skoolloopbaan begin tot wat hy/sy vandag doen. Hou
streng by die onderwerp en onthou dat jy die persoon waarmee jy die onderhoud voer se tyd in
beslag neem – gebruik dit doeltreffend. Aktiwiteit 3
Hierdie aktiwiteit se antwoorde sal uniek wees. Lees saam met die leerders deur die aktiwiteit en verduidelik wat verwag word; leerders moet egter self die vrae vra. Moedig hulle aan om
bykomende vrae neer te skryf. As daar genoeg tyd oor is, kan leerders ’n onderhoud met jou
voer as fasiliteerder.
[10]
Les 5 Voorwerpe is stukkies geskiedenis Gesels oor Hoërskool D.F. Malan se skoolwapen. As daar genoeg tyd is, kyk ook na ander
voorwerpe wat ons meer oor die geskiedenis kan vertel. Besoek webtuistes saam met leerders en kyk na ander embleme en geskiedkundige kunsvoorwerpe.
© Impaq
15
Eenheid 2
Die geskiedenis van ’n plaaslike gebied
Leerdoelwitte Aan die einde van die eenheid moet leerders die volgende kan doen: ●●
Doen navorsing oor die verlede en pas dit op die plaaslike geskiedenis toe.
●●
Versamel inligting uit teks, visuele materiaal (foto’s, illustrasies, televisie en
●● ●● ●● Inleiding
Soek ’n verskeidenheid soort inligting oor die verlede. Skryf op ’n georganiseerde wyse oor die geskiedenis.
films), liedjies, gedigte, onderhoude met mense, ens.
Gebruik meer as een soort skriftelike bron soos boeke, tydskrifte, koerante en
webtuistes.
In eenheid 1 het ons geleer hoe om inligting in te samel. Ons gaan nou hierdie vaardighede
toepas om die geskiedenis van ’n plaaslike gebied te ondersoek. Ons gaan weer illustrasies,
foto’s en geskrewe bronne gebruik. Ons gaan ook met mense gesels en na voorwerpe kyk om
meer uit te vind.
Die foto’s, dokumente, onderhoude en voorwerpe is alles van mense wat in Pretoria woon of
van geboue in die stad.
Indien daar bronne van jou eie gebied beskikbaar is, gesels met die leerders daaroor.
16
© Impaq
G04 ~ Sosiale Wetenskappe: Geskiedenis
Les 6 Fotostories
2
Aktiwiteit 4 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Sir Herbert Baker (1)
2013 (1)
Jakarandabome (1)
Pretoria: administratief
Kaapstad: wetgewend
Bloemfontein: geregtelik (5) Gerhard Moerdijk (1)
62 m (1) [10]
Les 7 Inligting uit geskrewe bronne Aktiwiteit 5 1.
Die verandering van straatname in Pretoria asook die moontlike verandering van die
3.
27 straatname (1)
2.
4.
naam Pretoria na Tshwane. (2)
Conrad Beyers (1)
Die Vryheidsfront Plus en die ANC (1)
© Impaq
[5]
17
Fasiliteerdersgids
Les 8 Mense vertel stories en deel ervarings
Aktiwiteit 6 1.
2.
3.
4.
Jan en Trienie Loubser (1)
Waverley in Pretoria (1)
28 Maart 1953 (1) Natalie Grobler (1) [4]
Les 9 ’n Stukkie geskiedenis in jou hande Aktiwiteit 7 1.
Hy was die eerste president van die Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal).
3.
27 April (1)
2.
4.
18
(1)
Dit herdenk Suid-Afrikaners wat gesterf het in al die konflikte waarin Suid-Afrika
betrokke was. (1)
Die Voortrekkers tydens die Groot Trek van 1835 tot 1854. (1) [4]
© Impaq
Eenheid 3 1 Wat maak ’n goeie leier?
Leerdoelwitte Aan die einde van die eenheid moet leerders die volgende kan doen: ●● ●● ●●
Inleiding
Besluit of inligting relevant is of nie.
Besluit watter inligting belangrik is. Dit kan die keuse van inligting vir ’n
bepaalde onderwerp – of meer spesifiek – ’n vraag wat gevra moet word, beïnvloed.
Onderskei tussen relevant en belangrik – sommige inligting is irrelevant tot die vraag, ander inligting, alhoewel relevant, sal nie so belangrik of nuttig
wees nie.
Nelson Mandela en Mahatma Gandhi het elkeen op hul eie manier die geskiedenis van ons land
herskryf. Hulle besonderse leiereienskappe is vandag steeds vir ons ’n voorbeeld en inspirasie.
In hierdie eenheid kyk ons na watter eienskappe ’n goeie leier behoort te hê.
Les 10 Eienskappe van goeie leiers
Geen leier is ooit net goed of sleg nie. Gesels met leerders oor watter eienskappe ’n leier “goed” of “sleg” maak. Waarom het ons enigsins leiers nodig? Goeie leiers kan baanbrekers wees wat ander inspireer en ’n goeie voorbeeld stel. Hulle wys die weg aan deur harde werk, toewyding en ’n bereidwilligheid om moeilike besluite te neem. Ongelukkig is daar ook leiers wat hulle
magte misbruik en mense onderdruk – dink byvoorbeeld aan Adolf Hitler. Bespreek hoekom ons leiers nodig het en watter eienskappe ’n goeie leier moet hê.
Onthou, goeie leiers is nie noodwendig net die beroemdes wat ons op TV sien of oor die radio na
luister nie. Daar is baie leiers in jou eie gemeenskap, dit kan ’n dominee of ’n gemeenskapsleier
wees of selfs die hoof van julle huishouding. © Impaq
19