Gr 4-Afrikaans Eerste Addisionele Taal-Handleiding 2 by Impaq

Í5$È-E-EAT-SG02_Î

A T -

AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL HANDLEIDING 2/4 Graad 4

Afrikaans Eerste Addisionele Taal Handleiding 2/4

Aangepas vir KABV

L van Niekerk

2 1 0 4 - E - E AT- S G 0 2

Í5$È-E-EAT-SG02_Î

Graad 4

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Inhoudsopgawe

LESELEMENTE..............................................................................................................................................1 JAARPLAN......................................................................................................................................................2 EENHEID 2: Week 1 – 2..............................................................................................................................4 Les 6: Ware vriende....................................................................................................................................................... 4 AFDELING 1: LUISTER EN PRAAT................................................................................................5 Aktiwiteit 121: Gesels met ander................................................................................................................ 5 Aktiwiteit 122: Luister na ’n storie............................................................................................................. 6 Aktiwiteit 123: Gee ’n vertelling................................................................................................................... 7 Aktiwiteit 124: Speel ’n taalspeletjie.......................................................................................................... 7 Aktiwiteit 125: Lees hardop........................................................................................................................... 7 Aktiwiteit 126: Speel ’n taalspeletjie.......................................................................................................... 8 AFDELING 2: LEES EN KYK............................................................................................................9 Aktiwiteit 127: Lees ’n storie......................................................................................................................... 9 Aktiwiteit 128: Beantwoord vrae..............................................................................................................12 Aktiwiteit 129: Voornaamwoorde.............................................................................................................13 Aktiwiteit 130: Woordsoorte.......................................................................................................................15 Aktiwiteit 131: Meervoud en verkleining..............................................................................................16 Aktiwiteit 132: Punktuasie...........................................................................................................................17 Aktiwiteit 133: Werkwoorde en tydsvorme..........................................................................................18 Aktiwiteit 134: Woordorde in sinne.........................................................................................................21 Aktiwiteit 135: Lees boodskappe..............................................................................................................23 Aktiwiteit 136: Idiome...................................................................................................................................24 Aktiwiteit 137: Selfstandige lees................................................................................................................25 AFDELING 3: SKRYF EN AANBIED............................................................................................ 26 Aktiwiteit 138: Skryf boodskappe.............................................................................................................26 Aktiwiteit 139: Skryf ’n oorvertelling......................................................................................................27 Aktiwiteit 140: Skryf ’n storie (verhalende opstel)...........................................................................28 AFDELING 4: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES.............................................................. 29 Aktiwiteit 141: Hersiening...........................................................................................................................29 Aktiwiteit 142: Speltoets...............................................................................................................................31 Aktiwiteit 143: Skryf in jou eie woordeboek........................................................................................31

EENHEID 2: Week 3 – 4........................................................................................................................... 32 Les 7: Voor hulle vir ewig verdwyn.......................................................................................................................32 AFDELING 1: LUISTER EN PRAAT............................................................................................. 33 Aktiwiteit 144: Luister na ’n inligtingsteks...........................................................................................33 Aktiwiteit 145: Beskryf ’n dier....................................................................................................................35 Aktiwiteit 146: Speel ’n taalspeletjie........................................................................................................36 Aktiwiteit 147: Lees hardop.........................................................................................................................36 AFDELING 2: LEES EN KYK......................................................................................................... 37 Aktiwiteit 148: Lees ’n inligtingsteks.......................................................................................................37 Aktiwiteit 149: Beantwoord vrae..............................................................................................................40 Aktiwiteit 150: Bywoorde.............................................................................................................................41

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Aktiwiteit 151: Byvoeglike naamwoorde...............................................................................................43 Aktiwiteit 152: Gebruik ’n woordeboek.................................................................................................45 Aktiwiteit 153: Homofone............................................................................................................................46 Aktiwiteit 154: Spelpatrone.........................................................................................................................48 Aktiwiteit 155: Leestekens: Aanhalingstekens en dubbelpunte..................................................49 Aktiwiteit 156: Lees ’n plakkaat.................................................................................................................50 Aktiwiteit 157: Voorsetsels in vaste verbindings...............................................................................52 Aktiwiteit 158: Selfstandige lees................................................................................................................53 AFDELING 3: SKRYF EN AANBIED............................................................................................ 54 Aktiwiteit 159: Som ’n inligtingsteks op.................................................................................................54 Aktiwiteit 160: Maak plakkate....................................................................................................................56 AFDELING 4: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES.............................................................. 57 Aktiwiteit 161: Hersiening...........................................................................................................................57 Aktiwiteit 162: Speltoets...............................................................................................................................59 Aktiwiteit 163: Skryf in jou eie woordeboek........................................................................................59

EENHEID 2: Week 5 – 6........................................................................................................................... 60 Les 8: Wees werklik, wees jouself..........................................................................................................................60 AFDELING 1: LUISTER EN PRAAT............................................................................................. 61 Aktiwiteit 164: Luister na ’n storie...........................................................................................................61 Aktiwiteit 165: Vertel die storie oor.........................................................................................................62 Aktiwiteit 166: Speel ’n taalspeletjie.......................................................................................................63 Aktiwiteit 167: Dra ’n gedig voor..............................................................................................................63 Aktiwiteit 168: Lees hardop........................................................................................................................64 AFDELING 2: LEES EN KYK......................................................................................................... 65 Aktiwiteit 169: Lees ’n storie......................................................................................................................65 Aktiwiteit 170: Beantwoord vrae..............................................................................................................67 Aktiwiteit 171: Rolspel..................................................................................................................................69 Aktiwiteit 172: Direkte en indirekte rede..............................................................................................70 Aktiwiteit 173: Afleidings en samestellings.........................................................................................74 Aktiwiteit 174: Lees dagboekinskrywings............................................................................................75 Aktiwiteit 175: Woordsoorte......................................................................................................................76 Aktiwiteit 176: Voornaamwoorde.............................................................................................................77 Aktiwiteit 177: Verbindingswoorde.........................................................................................................78 Aktiwiteit 178: Spelpatrone: f-/v-woorde.............................................................................................79 Aktiwiteit 179: Meervoud en verkleining..............................................................................................81 Aktiwiteit 180: Selfstandige lees...............................................................................................................83 AFDELING 3: SKRYF EN AANBIED............................................................................................ 83 Aktiwiteit 181: Skryf ’n storie (verhalende opstel)...........................................................................83 Aktiwiteit 182: Skryf dagboekinskrywings...........................................................................................84 AFDELING 4: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES.............................................................. 85 Aktiwiteit 183: Hersiening...........................................................................................................................85 Aktiwiteit 184: Speltoets...............................................................................................................................88 Aktiwiteit 185: Skryf in jou eie woordeboek........................................................................................89 © Optimi

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

EENHEID 2: Week 7 – 8........................................................................................................................... 90 Les 9: Speel met sintuie..............................................................................................................................................90 AFDELING 1: LUISTER EN PRAAT............................................................................................. 91 Aktiwiteit 186: Luister na instruksies.....................................................................................................91 Aktiwiteit 187: Klassifiseer dinge.............................................................................................................92 Aktiwiteit 188: Gee en volg instruksies..................................................................................................94 Aktiwiteit 189: Speel ’n taalspeletjie.......................................................................................................94 Aktiwiteit 190: Lees hardop........................................................................................................................94 AFDELING 2: LEES EN KYK......................................................................................................... 95 Aktiwiteit 191: Lees instruksies................................................................................................................95 Aktiwiteit 192: Beantwoord vrae..............................................................................................................97 Aktiwiteit 193: Selfstandige naamwoorde............................................................................................98 Aktiwiteit 194: Meervoud en verkleining...........................................................................................100 Aktiwiteit 195: Enkelvoudige sinne......................................................................................................102 Aktiwiteit 196: Lees ’n plakkaat.............................................................................................................104 Aktiwiteit 197: Voornaamwoorde..........................................................................................................105 Aktiwiteit 198: Woordsoorte...................................................................................................................107 Aktiwiteit 199: Tydsvorme.......................................................................................................................107 Aktiwiteit 200: Leestekens........................................................................................................................108 Aktiwiteit 201: Sinonieme, antonieme en homofone....................................................................109 Aktiwiteit 202: Selfstandige lees............................................................................................................111 AFDELING 3: SKRYF EN AANBIED..........................................................................................111 Aktiwiteit 203: Skryf instruksies............................................................................................................111 Aktiwiteit 204: Maak ’n plakkaat............................................................................................................112 AFDELING 4: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES............................................................113 Aktiwiteit 205: Hersiening........................................................................................................................113 Aktiwiteit 206: Speltoets............................................................................................................................115 Aktiwiteit 207: Skryf in jou eie woordeboek.....................................................................................115 WOORDELYSTE.......................................................................................................................................116 BOEKVERSLAE........................................................................................................................................134 OEFENVRAESTELLE...............................................................................................................................136 BIBLIOGRAFIE.........................................................................................................................................146

iii

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Leselemente

LEERDOELWITTE Wat jy aan die einde van die les moet weet. Geneem uit die KABV.

AKTIWITEIT

Bevat die kerninhoud en vrae om jou kennis te toets.

WOORDESKAT

Betekenis van moeiliker woorde in tekste.

KERNINHOUD Die inhoud wat verstaan moet word; verduideliking van begrippe.

DEFINIEER Definisies van sommige begrippe.

BELANGRIK

Belangrike aspekte om van kennis te neem.

WENKE

Om die begrippe beter te verstaan; om in die leerproses te help.

VIR DIE NUUSKIERIGES Aansporing om die inhoud na te vors of navorsing om algemene kennis uit te brei.

Jaarplan Eenheid

Les

Week

LES 1: Jy is ’n reënboog

1–2

LES 3: Onder my bed ...

5–6

LES 2: Waar wil jy woon?

3–4

LES 4: In die winkel

7–8

LES 5: Taai tongknopers

9 – 10

LES 7: Voor hulle vir ewig verdwyn

3–4

LES 6: Ware vriende

LES 8: Wees werklik, wees jouself

9 – 10

LES 10: Geheime skatte

1–2

LES 12: Boomhuise

5–6

LES 11: Vreemde vlieënde voorwerpe

3–4 7–8

LES 14: By die teater

9 – 10

LES 16: Besoedeling om ons

3–4

LES 15: Wonderhonde

1–2

LES 17: Die towertrui

5–6

LES 18: Vakansie!

7–8

Novembereksamen

9 – 10

Elke eenheid (dus elke kwartaal) is in ’n aparte boek.

5–6 7–8

LES 13: Grawe die geskiedenis op

1–2

LES 9: Speel met sintuie

Junie-eksamen

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Datum begin

Datum voltooi

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Hallo! My naam is Zak. Ek gaan Afrikaans saam met jou aanpak!

• Vra die fasiliteerder as daar iets is wat jy nie verstaan nie. • Doen altyd jou huiswerk. • Soek in die woordeboek as daar ’n woord is wat jy nie verstaan nie. • Lees soveel as moontlik in Afrikaans.

Eenheid

Les 6: Ware vriende

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

EENHEID 2: Week 1 – 2

Leerdoelwitte In hierdie les gaan jy: • met ander gesels • na ’n storie luister en vrae beantwoord • taalspeletjies speel • ’n vertelling gee • hardop lees • ’n storie lees en vrae beantwoord • boodskappe lees • selfstandig lees • boodskappe skryf • ’n oorvertelling skryf • ’n storie skryf (verhalende opstel) • oor die besitlike voornaamwoord leer • woordsoorte oefen • nog reëls oor meervoud en verkleining leer • oor hulpwerkwoorde in die verskillende tydsvorme leer • oor die woordorde in sinne leer • nuwe idiome leer • punktuasie oefen

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

AFDELING 1

SECTION 1:

Eenheid

LUISTER EN PRAAT

Aktiwiteit 121: Gesels met ander

Interessante feit: Het jy al die idioom “meng jou met die semels dan vreet die varke jou op” gehoor? Dit beteken as jy slegte vriende het, word jy ook sleg. Hierdie les gaan oor ware vriende (true friends). Watter eienskappe soek jy in ’n vriend/ vriendin? Byvoorbeeld respek en eerlikheid. Skryf die eienskappe in jou werkboek neer. Gesels dan saam.

• • • •

Wie is jou beste vriend? Vertel meer oor hom/haar. Hoekom het ons vriende? Hoe moet ons ons vriende hanteer? Help ’n mens vriende omdat jy iets terugverwag (expect something in return)?

Kyk na die gedrag (behaviour) van vriende in die tabel. Hoe tree ’n goeie vriend en ’n slegte vriend op? Merk dit in die tabel. Goeie vriend

Gedrag 1.

Help mekaar.

Moedig jou aan om die regte ding te doen.

2. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Slegte vriend

Vertel jou geheime vir ander. Skinder oor jou. Gee goeie raad. Jok vir jou.

Wil net die beste vir jou hê. Vergewe mekaar.

Bring die beste in jou uit.

10. Maak jou hartseer.

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Aktiwiteit 122: Luister na ’n storie Luister na die storie wat die fasiliteerder lees. Jy mag tydens die tweede en derde lees notas maak. Beantwoord die vrae dan mondelings. 1.

Wat is die titel van die storie?

Vertel kortliks waaroor die storie gaan (vertel dit kortliks oor). Dit moet in die regte volgorde wees.

4. 5. 6. 7.

Wat is die twee vriende se name?

Wie moes die fluitjie in juffrou Jones se klas gaan haal?

Skryf een van Alex se emosies neer toe hy vir Jason sê dat dit nie reg is om die antwoorde te hê nie.

Waarom dink jy sê Alex dit is verkeerd en oneerlik om die toets se antwoorde voor die tyd te hê? Watter karakter word beskryf? 7.1 7.2 7.3 7.4

Dink dadelik dit is oneerlik om die toets se antwoorde te hê. Dink die toets se antwoorde sal help om sy punt te verbeter. Verleë oor sy gedrag. Hou sy vriend se geheim.

Wat sê Alex is sy plig as Jason se beste vriend?

Wat sou jy doen as een van jou vriende ’n toets se antwoorde voor die tyd in die hande kry? Dink mooi hieroor.

10. Het een van jou vriende al iets gedoen wat oneerlik/verkeerd is? Wat het jy gedoen? Bonus: Watter deel van die storie dink jy beeld die prentjie uit?

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

Aktiwiteit 123: Gee ’n vertelling Het jy al goeie vriendskap teenoor iemand getoon? Of was iemand op ’n stadium ’n goeie vriend vir jou?

Vertel dit oor in ongeveer drie of vier sinne. Jy mag eers op papier beplan. Wenke vir ’n vertelling • • •

Skryf eers neer wat gebeur het (al is dit net sleutelwoorde). Vertel die storie in die verlede tyd (... het gesien). Skryf wat gebeur het in die regte volgorde.

Wie was daar?

Waar was dit?

Wat het gebeur?

Hoe het ek gevoel?

Aktiwiteit 124: Speel ’n taalspeletjie Luister na die fasiliteerder se instruksies en speel saam.

Aktiwiteit 125: Lees hardop Lees die deel uit “Ware vriende” op die volgende bladsy hardop sonder om te oefen. Die fasiliteerder gaan vir jou sê hoe goed jy gelees het.

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Kriteria Het jy die woorde reg uitgespreek? Het jy vlot en met gevoel gelees? Het jy die leestekens gehoorsaam?

Punt (omkring) 1 | 2 | 3 | 4 | 5 1 | 2 | 3 | 4 | 5 1 | 2 | 3 | 4 | 5

Wenke vir hardop lees • • •

Spreek die woorde reg uit. Lees vlot en met gevoel. Gehoorsaam die leestekens.

Kyk mooi na hoe om die volgende uit te spreek: • Die tj in “fluitjie” klink soos ’n k – “flui-kie”. • “Erns” klink soos “êrens”, maar korter – “êrins”. “Juffrou Jones het haar fluitjie in die klas vergeet, toe vra sy dat ek dit gaan haal. En toe lê dié papier op haar tafel. Weet jy wat dit beteken?” Jason se opgewondenheid borrel oor. “Jason, dis die antwoorde van môre se Wiskundetoets! Dis nie reg nie,” sê Alex geskok en teleurgesteld in Jason. “Hoe bedoel jy? Dis die beste ding ooit! Jy weet hoe ek met Wiskunde sukkel en hoe sleg my punt vir die kwartaal sover lyk. Die antwoorde kan my mos help!” “Nee, vat dit terug na juffrou Jones se klas toe, nou dadelik.” Alex kyk met erns na Jason. “Dis oneerlik en verkeerd, en jy weet dit.” Woordeskat teleurgesteld (disappointed): ongelukkig omdat iets waarop jy gehoop het, nie gebeur het nie, of omdat iemand/iets nie so goed is as wat jy gedink/verwag het nie erns (seriously): om ernstig te wees

Vertalings fluitjie – whistle geskok – shocked

Aktiwiteit 126: Speel ’n taalspeletjie Luister na die fasiliteerder se instruksies en speel saam. © Optimi

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

AFDELING 2

Eenheid

LEES EN KYK

Aktiwiteit 127: Lees ’n storie Onthou jy nog die verskillende leesstrategieë? Pas die name by die regte beskrywing. Leesstrategieë soeklees

(pre-read) Waaroor gaan die teks as jy na die titel en prentjies kyk?

begripslees

(skim) Lees vinnig (vlugtig) om ’n idee te kry van waaroor die teks gaan.

vluglees

prelees

(scan)

(comprehension)

Soek spesifieke inligting en kyk uit vir ’n sleutelwoord.

Lees die hele teks deeglik om te verstaan.

Lees die titel van die storie op die volgende bladsy en kyk ook na die prentjies. Waaroor dink jy gaan die storie? Lees die storie dan.

• •

As jy sukkel om ’n woord uit te spreek, verdeel dit in lettergrepe. Oefen om die woord stadig te sê, en sê dit al vinniger totdat jy die woord mooi kan uitspreek. “Sjuut” (ook “sjt”) is ’n uitroep om stilte te vra (soos hush). Dit klink soos wat die woord gespel is. Dit klink of “skud” en “raad” met ’n t eindig. •

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Die beer en die twee reisigers Aangepas van ’n fabel deur Aesopus, deur Anrica Mills

Op ’n sonnige dag reis twee mans deur die woud toe ’n beer skielik in die pad voor hulle staan. Die mans steek in hul spore vas. Nie een van hulle wil eerste beweeg nie.

“John, sien jy dit?” fluister Dawie. “Sjuut, moenie beweeg nie! Natuurlik sien ek die massiewe beer!” probeer John saggies praat. “Ek gaan nie rondstaan en wag om die beer se middagete te word nie!” Dawie klim so vinnig as wat hy kan in die naaste boom en kruip weg tussen die takke en blare. “Dawie, hoe kan jy my alleen los?” John sien die beer begin nader kom en besluit die beste ding om te doen, is om plat op die grond te lê en te maak of hy dood is. Die beer loop stadig tot by John wat in die stof lê. Gelukkig het die beer reeds ’n paar sappige salms geëet, so hy snuffel net rond uit nuuskierigheid. John knyp sy oë styf toe, hou sy asem op en doen sy bes om te maak of hy dood is. Die beer snuffel-snuffel aan sy klere.

Klaar gesnuffel en verveeld met die “dooie” John, loop die beer tussen die bome en in die donker woud in, op soek na vrugte om te eet. Toe Dawie seker is dat die beer weg is, klim hy uit die boom. John staan op en skud die stof van sy klere af. Hy glimlag oor die noue ontkoming wat hy gehad het – hy weet hoe gelukkig hy is dat die beer hom niks aangedoen het nie. “So, wat het die beer vir jou gefluister?” grap Dawie. “Hy het eintlik vir my baie goeie raad gegee,” sê John. “Hy’t gesê ’n mens moet nooit saam met ’n vriend reis wat die pad vat sodra daar moeilikheid is nie!” © Optimi

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

In die eerste storie in die les het jy die woord “nuuskierig” teëgekom. Wat dink jy beteken “nuuskierigheid” dan?

Woordeskat

steek in hul spore vas (idioom, freeze in your tracks): “in jou spore vassteek” beteken om skielik doodstil te staan die pad vat (uitdrukking, in konteks runs away): weggaan, verdwyn (ander betekenisse ook)

Vertalings woud – forest fluister – whisper massiewe – massive middagete – lunch die naaste – the nearest stof – dust sappige – juicy salms – salmon

snuffel – sniff hou sy asem op – holds his breath dooie – dead skud af – dust off die beer hom niks aangedoen het nie – the bear did nothing to him raad – advice moeilikheid – trouble

Gesels saam oor die storie. Jy kan die antwoorde daarna in jou werkboek skryf. 1.

Wat is die titel van die storie?

Gesels oor die karakters, ruimte en intrige van die storie.

Wie het die fabel oorspronklik geskryf?

3.1 Wat is die twee karakters se name? 3.2 In watter ruimte speel die storie af? 3.3 Vertel kortliks wat in die storie gebeur.

Waarom dink jy het die twee vriende gefluister en nie hard gepraat nie?

Waarom dink jy het John op die grond gelê en gemaak of hy dood is?

5. 7. 8.

Waarom het Dawie in die boom geklim?

Het die beer regtig iets in John se oor gefluister?

Wat sou jy doen as jy skielik ’n beer voor jou in die pad sien?

Was jy al ooit in ’n situasie waar ’n vriend/vriendin jou in die steek gelaat het (let you down) toe daar moeilikheid was?

10. Dink jy Dawie is ’n goeie vriend of ’n slegte vriend? Gee ’n rede vir jou antwoord.

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Aktiwiteit 128: Beantwoord vrae Lees “Die beer en die twee reisigers” weer en beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Soeklees om die antwoorde te kry. Onthou, jy moet spesifieke woorde in die teks soek om die antwoord te kry. 1.1 Wie het in die boom geklim? 1.2 Wat het die beer reeds geëet? 1.3 Waarna het die beer gaan soek om te eet toe hy wegloop?

Sit die prentjies in die regte volgorde. Dit moet die storie van begin tot einde vertel.

2.1

2.3

2.2

2.4

Gee ’n eienaam uit die storie.

Watter opsies is voorbeelde van die woordsoorte wat gegee is? Skryf net die letters neer.

Daar is twee voorbeelde van trappe van vergelyking in die oortreffende trap in die teks. Wat is hierdie woorde? 5.1 Hierdie woorde is byvoeglike naamwoorde.

a) b) c)

sonnige, middagete, massiewe massiewe, sonnige, dooie massiewe, sappige, eintlik

Al drie woorde moet die woordsoort wees wat gevra word.

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

5.2 Hierdie woorde is selfstandige naamwoorde. a) b) c)

John, beer, snuffel beer, vinnig, Dawie beer, Dawie, woud

a) b) c)

reis, asem, is fluister, het, geëet fluister, stof, klim

Eenheid

5.3 Hierdie woorde is werkwoorde.

Soek in paragraaf 5 (wat begin met: “‘Dawie, hoe kan jy my alleen los?’”) na ’n woord met:

Lees weer die sin: “Die beer snuffel-snuffel aan sy klere.”

Wat is die woorde in Engels?

Wat is die meervoud van “beer”?

6.1 ’n Kappie 6.2 ’n Deelteken

7.1 Identifiseer die voornaamwoord in die sin. 7.2 Watter soort voornaamwoord is dit? 8.1 sonnige 8.2 pad

8.3 beer 8.4 verveeld

10. Sit die sin oor in die verlede tyd: Op ’n sonnige dag reis twee mans deur die woud.

Aktiwiteit 129: Voornaamwoorde Jy het al oor persoonlike, onpersoonlike, besitlike en aanwysende voornaamwoorde geleer. Kan jy ’n voorbeeld van elkeen gee? nlike Persoo rd amwoo voorna

Onpersoonlike voornaamwoo rd

Besitlike rd voornaamwoo

Aanwysende voornaamwoo rd

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Jy leer nou oor die laaste soort voornaamwoord vir die jaar – vraende voornaamwoorde. Woordsoorte: Voornaamwoorde (pronouns) ’n Vraende voornaamwoord wys ’n vraag word gevra. wie

• • •

wat

waar

waarom

hoekom

? wanneer

watter

Daar is altyd ’n vraagteken aan die einde van die sin. Wat het die beer gefluister? Waarom los jy my alleen?

Daar is verskillende vraagwoorde – dit is vraende voornaamwoorde. • Wie • Wanneer (of hoe laat) Onthou die 6 W’s. • Wat • Waarom (of hoekom) • Waar • Watter Beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Lees die paragraaf en voltooi die sinne met die regte vraende voornaamwoord. Kies uit die blokkie.

Op ’n sonnige dag reis twee mans deur die woud toe ’n beer skielik in die pad voor hulle staan. Die mans steek in hul spore vas. Nie een van hulle wil eerste beweeg nie.

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

het deur die woud gereis? was die mans? het hulle gedoen? wou nie een van hulle beweeg nie? was die weer daardie dag?

waar wie waarom

hoe wat

Lees die paragraaf en identifiseer die soort voornaamwoorde wat onderstreep is. “Ek gaan nie rondstaan en wag om die beer se middagete te word nie!” Dawie klim so vinnig as wat hy kan in daardie boom. “Wat gaan jy doen, John?” vra hy vanuit die boom. Hy wonder of hulle veilig sal wees. Hy wil iemand probeer bel, maar hulle rugsakke is op die grond. 2.1 ek 2.2 hy 2.3 daardie

2.4 wat 2.5 hulle 2.6 hulle 14

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Maak jou eie sinne wat met die volgende woorde begin.

Eenheid

3.1 Wie 3.2 Wat 3.3 Waar 3.4 Waarom

Aktiwiteit 130: Woordsoorte Teken ’n breinkaart oor al die woordsoorte in jou werkboek. Beantwoord die vrae dan in jou werkboek. 1.

Watter woordsoorte word beskryf?

Lees die paragraaf en identifiseer die woordsoorte. Wees so spesifiek as moontlik.

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9

Dit is woorde wat aksies aandui. Dit word in die plek van iemand se naam gebruik. Woorde wat die selfstandige naamwoord beskryf. Die name wat ons vir mense, plekke en dinge gee. Woorde wat meer oor ’n aksie vertel. Kort woorde wat die posisie van iets aandui. Hierdie woorde verbind sinne of sinsdele. Woorde wat getalle aandui. Dit word voor selfstandige naamwoorde gebruik om aan te dui of iets bepaald of onbepaald is.

“Dawie, hoe kan jy my alleen los?” John sien die beer begin nader kom. Gelukkig het die beer reeds ’n paar sappige salms geëet, so hy snuffel net rond uit nuuskierigheid. 2.1 Dawie 2.2 hoe 2.3 my 2.4 sien 2.5 die 2.6 beer 2.7 het 2.8 paar 2.9 sappige 2.10 nuuskierigheid

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Aktiwiteit 131: Meervoud en verkleining In “Die beer en die twee reisigers” klim Dawie in die boom. Weet jy wat die verkleining van “boom” is?

Kyk na die reëls oor meervoud en verkleining van woorde wat op m eindig.

Skryf self die reël in die blokkie en maak ook die meervoude en verkleinings op die lyntjies. Meervoud en verkleining: Woorde wat op m eindig

besem –

Meervoud

Verkleining

duim – duime boom – bome arm – arms wurm – wurms

duim – duimpie boom – boompie arm – armpie wurm – wurmpie

besem –

kostuum –

Hoe maak ek die meervoud?

Hoe verklein ek?

Onthou, jy moet altyd die spelreëls in gedagte hou. Byvoorbeeld die een o wat wegval in “bome”. Beantwoord die vrae in jou werkboek.

Voltooi die meervoud en verkleining van die woorde. Teken die tabel oor. 1.1 1.2

1.3 1.4 1.5

Woord duim dam vorm boom wurm

Meervoud duim__ dam__ __ vorm__ b__ __ __ wurm__

Verkleining duim__ __ __ dam__ __ __ __ __ __ vorm__ __ __ boom__ __ __ wurm__ __ __

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Teken die tabel oor en maak die meervoud en verkleining van die woorde. Woord derm droom palm skelm naam film room geheim asem lam

Meervoud

Eenheid

Verkleining

Aktiwiteit 132: Punktuasie Kleur die blokkie van die leesteken en die wolke met sy regte naam dieselfde kleur in.

. eken

deelt

vraagteken

komma

’

afkappingsteken

aanhalingstekens

punt

“ ”

kappie

uitroepteken

Beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Skryf die sin oor met die regte leestekens in die plek van die blokkies. Skryf die leesteken in ’n ander kleur (dieselfde kleur wat jy hier bo gebruik het om in te kleur). 1.1 Die twee mans sien ’n beer in die pad 1.2 “Sien jy dit ” vra John 1.3 “Natuurlik sien ek die massiewe beer ” skree Dawie 1.4 Het jy al ’n beer gesien 1.5 Ysbere bruinbere en pandas is voorbeelde van bere

Skryf die sinne oor met die regte punktuasie.

2.1 die een reisiger dawie het in ’n boom geklim 2.2 waarom los jy my alleen wil john weet 17

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

2.3 daars ’n beer 2.4 dis die grootste beer in die wereld 2.5 gelukkig het die beer reeds geeet

Aktiwiteit 133: Werkwoorde en tydsvorme Kyk na die sin: Skryf die sin in die verlede tyd:

Die mans reis deur die woud.

Omkring die hulpwerkwoord in die sin wat jy geskryf het. Watter hulpwerkwoorde kry ons nog? Onthou Tydsvorme Verlede tyd (past tense) gister, laas week, nou die dag, toe Die mans het gereis.

Teenwoordige tyd (hede) (present tense)

Toekomende tyd (future tense)

vandag, nou

môre, volgende week, later

Die mans reis.

Die mans sal môre reis.

Woordsoorte: Hulpwerkwoorde Ons kry hoofwerkwoorde (wat op hul eie kan staan) en hulpwerkwoorde. Twee mans het deur die woud gereis.

Hulpwerkwoorde is woorde wat saam met hoofwerkwoorde gebruik word om te help om dinge soos tyd, wyse (modaliteit) en vorm aan te dui. Onthou dit só: Die woord “hulp” in “hulpwerkwoord” kom van “help” af.

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

Sorteer die hulpwerkwoorde in die regte kolom. het

sal hê Verlede tyd

moes sou

sal

sal wees

moet

wou

Teenwoordige tyd

wil

kan

kon

Toekomende tyd

Skryf die hulpwerkwoorde wat jy in die tabel sorteer het oor in die tabel hier onder om die hulpwerkwoorde in die drie tydsvorme te voltooi. Hulpwerkwoorde

Verlede tyd

Teenwoordige tyd sal

mag was het gehad

Voorbeelde

het gegaan

Die mans kon deur die woud reis. Die mans kan deur die woud reis. Die mans sal deur die woud kan reis.

mag

Toekomende tyd

sal kan sal wil

sal mag

sal moet

–

sal

gaan

sal gaan

het/hê

Die mans wou deur die woud reis. Die mans wil deur die woud reis. Die mans sal deur die woud wil reis.

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Die mans mag deur die woud reis. Die mans moes deur die woud reis. Die mans mag deur die woud reis. Die mans moet deur die woud reis. Die mans sal deur die woud moet reis. Die mans sal deur die woud mag reis. Weet jy wat “kan”, “mag”, “moet”, “sal” en “wil” beteken? Afrikaans

Engels

kan

can

mag

moet sal

wil

may must shall will

Kyk na die voorbeelde van sinne waarin hierdie hulpwerkwoorde gebruik word. Hulpwerkwoord

kan

mag moet sal wil

Betekenis

Tot iets in staat wees, die vermoë hê (able to do something) Ek kan raaksien wie my ware vriende is. Moontlik wees (something is possible) Jou vriende kan jou dalk teleurstel.

Die toestemming hê om iets te doen (permission) Mag my vriende kom kuier?

Gebruik om ’n wens/moontlikheid uit te druk (wish) Mag ons vriendskap lank hou!

Verplig wees om iets te doen; nodig wees om iets te doen (obligation) Jy moet jou vriende goed kies.

Dui die toekoms aan; beteken ook “moet” (indicates the future) Ek sal my vriende help. Die begeerte vir iets (a desire) Ek wil goeie vriende hê.

Doen soos ander wil hê, bereid wees (willingness or prepared) Ag, wil jy my nie asseblief help nie?

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

Beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Die hulpwerkwoorde in die sinne is verkeerd. Skryf die sinne oor met die regte hulpwerkwoorde. 1.1 Die mans sal deur die woud gereis. 1.2 Hulle was ’n beer teëgekom. 1.3 Dawie het vinnig in die boom klim. 1.4 John moet doodstil gelê het. 1.5 Die beer sal reeds geëet.

Skryf die sinne oor in die tydsvorm soos tussen hakies gevra. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Dit was ’n sonnige dag. (Toekomende tyd) Nie een van hulle wil beweeg nie. (Verlede tyd) Die beer kyk vir die twee mans. (Verlede tyd) Dawie het in die boom geklim. (Teenwoordige tyd) John knyp sy oë styf toe en hou sy asem op. (Toekomende tyd)

Aktiwiteit 134: Woordorde in sinne Lees die sin saam. Verstaan jy wat in die sin staan? Salms die beer eet. Kan jy die woorde in die sin in die regte volgorde skryf? Woordorde in ’n sin Woorde moet in ’n sekere volgorde in ’n sin wees om sinvol te wees. Om die woordorde te bepaal, moet jy die woordsoorte goed ken. (Woordsoorte is soos die selfstandige naamwoord, hoofwerkwoord, bywoord van tyd, ens.) Weet jy wat die onderwerp, voorwerp en gesegde van ’n sin is? • • •

Onderwerp (subject): Wie of wat die handeling (werkwoord) doen. (Wie doen die werkwoord?) Voorwerp (object): Die persoon of ding waarmee of waaraan die handeling gedoen word. (Waarmee/Waaraan word dit gedoen?) Gesegde (verb): Die handeling wat gedoen word. (Wat word gedoen?) 21

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Sinne is gewoonlik in die bedrywende vorm. In die bedrywende vorm (active voice) is die volgorde gewoonlik onderwerp gesegde voorwerp: Die beer eet salms.

Jy leer in les 15 oor die bedrywende en lydende vorm.

onderwerp gesegde voorwerp

As daar byvoeglike naamwoorde of bywoorde bykom, moet dit saam met die onderwerp, voorwerp of gesegde geskryf word (dit tel “as deel” van die onderwerp, voorwerp of gesegde): Die vet beer eet vandag heerlike salms daar.

Beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Skryf die sinne oor met die woorde in die regte volgorde.

Identifiseer die onderwerp, gesegde en voorwerp in die sinne. Skryf dit in jou werkboek soos in vraag 2.1.

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

(reis) (deur die woud) (Die twee mans) (’n beer) (sien) (Hulle) (in die pad) (in die boom) (klim hoog) (Dawie) (op die grond) (lê doodstil) (John) (snuffel aan) (John se klere) (Die beer)

Vra jouself: Wie doen dit? 2.1 (Dawie) (sien) (die beer). Wat word gedoen? Onderwerp: Waarmee/Waaraan word dit gedoen? Gesegde: Byvoorbeeld Voorwerp: Wie sien die beer? Dawie Wat doen Dawie? Hy sien Wat sien Dawie? Die beer 2.2 (Dawie) (gooi) (sy rugsak op die grond).

2.3 (Die beer) (snuffel) (aan John se klere). 2.4 Die beer los vir John uit. 2.5 Hy gaan soek kos in die woud.

Skryf die sinne oor in die regte volgorde. Identifiseer eers die onderwerp, gesegde en voorwerp om jou te help. 3.1 (loop rustig) (John en Dawie) (deur die woud) Onderwerp: Gesegde: Voorwerp:

Kyk mooi by vraag 2.4 en 2.5!

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

3.2 (’n Beer) (skielik in die pad) (staan) 3.3 (in die naaste boom) (klim) (Dawie) 3.4 sy oë John knyp styf toe 3.5 van sy klere af John skud die stof

Eenheid

Aktiwiteit 135: Lees boodskappe Soms skryf ons boodskappe aan mekaar – ’n teksboodskap of ’n nota wat jy met die hand skryf. Weet jy wat ons iemand noem wat ’n boodskap skryf en stuur? En wat noem ons die persoon aan wie die boodskap gerig is? Die persoon wat die boodskap skryf en stuur, is die sender.

Die persoon aan wie die boodskap gerig is, is die ontvanger.

Lees die boodskappe wat Alex en Jason aan mekaar geskryf het. Boodskap 1

Beste Alex Ek’s so verleë oor wat by die skool gebeur het. Al waaraan ek kan dink – as dit nie vir jou was nie, sou juffrou Jones my beslis uitgevang het. Dankie dat jy ’n ware vriend is! Groete Jason

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Boodskap 2

Jason Dis regtig oukei. Ek is altyd daar vir jou. Maar ek dink dis tyd dat jy daar is vir my – in die nuwe videospeletjie wat ek gekry het! Wil jy dalk by jou ma hoor of jy Vrydag by my kan kom kuier? Groete Alex Woordeskat – vertalings verleë – embarrassed beslis – definitely

uitgevang – caught out videospeletjie – video game / console game

Gesels saam oor die boodskappe. Jy kan die antwoorde later in jou werkboek skryf. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Hoe lank is die boodskappe, veral in vergelyking met die stories in die les? Aan wie is boodskap 1 gerig? (Wie is die ontvanger?) Wie se boodskappe is dit? Waaroor gaan die boodskappe? Wat bedoel Alex met die woorde: “Ek is altyd daar vir jou”? Gee ’n sinoniem van “beslis”.

Aktiwiteit 136: Idiome Leer die nuwe idiome in die blokkie. Idiome en uitdrukkings • • • •

Hulle is kop in een mus (to be finger and thumb) – om saam te konkel of planne te beraam Dis vinkel en koljander (like [two] peas in a pod) – twee mense is presies dieselfde (veral van ’n tweeling gesê – twins) Deur dik en dun (through thick and thin) – in alle omstandighede (deur goed en sleg) ’n Vriend in nood (a friend in need is a friend indeed) – iemand op wie jy altyd kan staat maak

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

Beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Kies een van die idiome in die blokkie op die vorige bladsy en maak ’n plakkaat daaroor. Jou plakkaat moet A3 of A4 wees. Teken of soek ’n prentjie wat die idioom uitbeeld. Skryf ook die idioom en sy betekenis op die plakkaat.

Watter idioom dink jy beeld elke prentjie uit? Die betekenis van die idioom word gegee. Onthou, kyk na wat jy in die prentjie sien en soek die woorde in die woordeboek op tot jy die idioom opspoor. 2.1

2.2

Gedurig vassit/baklei

Iemand help

Jy het die volgende idiome in kwartaal 1 teëgekom. Pas die idiome by die regte betekenis. Skryf die idioom en sy betekenis langsaan in jou werkboek. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Jou ware kleure wys ’n Veer voel Rooi onder die kraag Nie ’n bang haar op sy kop nie Nie ore hê nie

A B C D E

Iemand is baie kwaad Hy is dapper Nie luister nie Vir iemand wys wie jy werklik is Nie omgee nie

Aktiwiteit 137: Selfstandige lees Gesels saam oor die stories in die les. Het jy daarvan gehou of nie? Waarom? Vertel ook van die boek wat jy in kwartaal 1 op jou eie gelees het.

Begin ’n nuwe boek vir die kwartaal lees en vul die boekverslagvorm in.

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Titel Waaroor gaan die boek (intrige)? Outeur Vertel in twee sinne. Hoofkarakters Geniet jy die boek? Waarom/waarom nie? Ruimte

AFDELING 3

SECTION 3: SECTION 3:

SKRYF EN AANBIED

Aktiwiteit 138: Skryf boodskappe Skryf die volgende boodskappe. 1. 2.

Lees weer Alex se boodskap aan Jason in die vorige afdeling, waar hy vra of Jason by hom wil kom kuier. Verbeel jou jy is Jason en skryf terug aan Alex. Skryf ’n boodskap aan ’n vriend/vriendin. Kies een van die volgende onderwerpe: • •

Jy en jou beste vriend/vriendin het baklei (argued) en jy skryf ’n boodskap om om verskoning te vra (jammer te sê). Jou beste vriend/vriendin het iemand by die skool geboelie of het iemand se gevoelens seergemaak. Skryf ’n boodskap aan jou beste vriend/vriendin oor waarom jy dink hy/sy moet vir die persoon jammer sê.

Elke boodskap moet 30 tot 40 woorde wees. Onthou om die skryfproses te volg. Kyk eers na die riglyne.

Riglyne vir ’n boodskap (ook SMS/teksboodskap) ’n Boodskap word aan iemand geskryf om hom/haar van iets in te lig of om iets uit te vind. 1. 2. 3. 4.

Hou die boodskap kort en kragtig. Sê net die nodigste. Hou by die onderwerp. Taalgebruik is belangrik. Elke sin moet ’n werkwoord hê en die spelling moet korrek wees. Geen SMS-taal mag gebruik word nie – soos “gr8” (great), baja (baie), k (ek).

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Formaat van ’n boodskap:

Eenheid

Aan Alex Dit klink na ’n blink plan! ... Van Jason

Volg die skryfproses.

Aktiwiteit 139: Skryf ’n oorvertelling Skryf ’n vertelling uit persoonlike ervaring. Dit kan dieselfde wees as wat jy in afdeling 1 gedoen het. • • • • • •

Die vertelling moet gaan oor iets wat met jou gebeur het. Probeer om aan iets te dink wat met ware vriendskap te doen het, of oor iets wat jy saam met vriende ervaar het. Dit moet tussen 50 en 70 woorde wees.

Die vertelling moet uit paragrawe bestaan en ’n inleiding, liggaam en slot hê (introduction, body and conclusion). Jy moet ook verbindingswoorde gebruik, en onthou om hoofletters en leestekens reg te gebruik. Die vertelling moet in die regte volgorde wees.

Probeer om nuwe woorde te gebruik wat jy in die les geleer het.

Jy kan die breinkaart gebruik om te beplan.

1. Wie was daar?

4. Wat het op die einde gebeur?

My vertelling

2. Waar was dit?

3. Wat het gebeur?

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Aktiwiteit 140: Skryf ’n storie (verhalende opstel) Jy het met twee stories te doen gekry in die les. Skryf jou eie storie (verhalende opstel) oor vriendskap. Die karakters in die storie kan mense of diere wees. Die storie moet 70 tot 100 woorde wees. Die storie moet uit paragrawe bestaan (inleiding, liggaam en slot). Die storie moet in die teenwoordige tyd wees. Jy moet eers beplan (met ’n breinkaart) – volg die skryfproses. Probeer om idiome te gebruik.

• • • • • •

Kyk eers na die riglyne.

Riglyne vir ’n storie 1.

Beplan jou storie met ’n breinkaart: • Wie? • Wat? • Waar? • Wanneer? • Waarom?

Dink aan watter woorde jy wil gebruik. Teken ’n tabel as deel van jou beplanning.

Beplan wat jy in elke paragraaf wil sê.

Redigeer nou: Lees jou storie hardop deur en maak seker jou taal, spelling en leestekens is reg.

Byvoeglike naamwoorde vriendelik, pikdonker ...

Verbindingswoorde en, maar, volgende ...

Bywoorde versigtig, vinnig ...

Skryf jou eerste poging: • Jou storie moet in die teenwoordige tyd wees – wat NOU gebeur. • Jou storie moenie te veel karakters hê nie – dis ’n kort storie. Alle karakters moet ’n doel in die storie hê.

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Eenheid

Gee jou storie vir ’n maat of die fasiliteerder. Is daar iets wat jy moet verander?

Jou maat/fasiliteerder lewer kommentaar oor jou storie en gebruik ook die volgende lysie: Kriteria

Merk af (ü)

Is daar ’n inleiding, liggaam en slot? Is daar byvoeglike naamwoorde? Is daar bywoorde?

Is daar verbindingswoorde? 7. 8.

Begin die sinne met hoofletters?

Skryf die finale storie netjies oor.

Onthou om ’n naam/titel vir jou storie te gee.

AFDELING 4

SECTION 4:

TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES

Aktiwiteit 141: Hersiening Beantwoord die vrae in jou werkboek. 1.

Lees die paragraaf uit die storie “Ware vriende”. Watter woordsoorte is die onderstreepte woorde? Wees spesifiek.

“Hoe bedoel jy? Dis die beste ding ooit! Jy weet hoe ek met Wiskunde sukkel en hoe sleg my punt vir die kwartaal sover lyk. Die antwoorde kan my mos help!” “Nee, vat dit terug na juffrou Jones se klas toe, nou dadelik.” Alex kyk met erns na Jason. “Dis oneerlik en verkeerd, en jy weet dit.” 1.1 hoe 1.2 die beste 1.3 jy 1.4 sleg 1.5 kan

1.6 help 1.7 dit 1.8 na 1.9 juffrou Jones se klas 1.10 Alex

(10)

Eenheid

Handleiding 2/4 G04 ~ Afrikaans Eerste Addisionele Taal

Teken die tabel oor en voltooi die trappe van vergelyking. Stellende trap sleg

Vergrotende trap

Oortreffende trap die beste die oneerlikste

kwaad sappig 3.

Teken die tabel oor en voltooi die meervoude en verkleinings. Woord boom salm asem woud beer reisiger vrug spoor tak blaar

Meervoud

Skryf die sinne oor en kies die regte voornaamwoord tussen hakies.

(5 × 2) = (10) Verkleining

(10 × 2) = (20)

4.1 Die twee mans reis deur die woud. (Julle / Hulle) reis deur die woud. 4.2 Dawie klim vinnig in die boom. (Hy / Sy) klim vinnig in die boom. 4.3 (Hom / Hy) gooi (sy / haar) rugsak op die grond. 4.4 Die rugsak lê op die grond. (Dit / Hom) lê op die grond. 4.5 “(Waarheen / Waarom) los jy my alleen?” vra John.

(6)

5.1 5.2 5.3 5.4

(4)

Skryf die sinne oor in die regte volgorde, met die regte leestekens. beste maats Jason en Alex is omdat hy Jason is opgewonde die antwoorde het geskok en teleurgesteld is Alex in Jason Jason help op die regte Alex pad

Lees die paragraaf en skryf dan die sinne oor soos gevra.

Toe Dawie seker is dat die beer weg is, klim hy uit die boom. John staan op en skud die stof van sy klere af. Hy glimlag oor die noue ontkoming wat hy gehad het – hy weet hoe gelukkig hy is dat die beer hom niks aangedoen het nie.