Í2#È-A-AHT-FG01,Î
1
8
0
3
-
A
-
A
H
T -
F
G
0
1
AFRIKAANS HUISTAAL FASILITEERDERSGIDS
Graad 3
Afrikaans Huistaal Fasiliteerdersgids
1803-A-AHT-FG01
Í2#È-A-AHT-FG01,Î
Graad 3
Aangepas vir KABV
H Erasmus Dr N Scheepers
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
INHOUDSOPGAWE Inleiding vir die fasiliteerder................................................................................................................9 Impaq se benadering tot taalonderrig in graad 3 ...............................................................................9 Luister en praat..................................................................................................................................9 Lees....................................................................................................................................................9 Klanke..............................................................................................................................................10 Handskrif..........................................................................................................................................10 Skryf.................................................................................................................................................10 Materiaal en hulpbronne................................................................................................................... 11 Hoe om die materiale en hulpbronne te gebruik ............................................................................. 11 Voorgestelde dagprogram vir graad 3..............................................................................................13
Kwartaal 1 Leereenheid 1.................................................................................................................................14 Week 1: Klanke aa, ee, oo, uu, ie, ei, oe..........................................................................................14 Dag 1............................................................................................................................................14 Dag 2............................................................................................................................................16 Dag 3............................................................................................................................................17 Dag 4............................................................................................................................................19 Dag 5............................................................................................................................................21 Week 2: Klanke eu, ou, ui.................................................................................................................23 Dag 6............................................................................................................................................23 Dag 7............................................................................................................................................24 Dag 8............................................................................................................................................26 Dag 9............................................................................................................................................27 Dag 10..........................................................................................................................................29 Leereenheid 2 ................................................................................................................................31 Week 3: Dubbelklanke......................................................................................................................31 Dag 1............................................................................................................................................31 Dag 2............................................................................................................................................33 Dag 3............................................................................................................................................35 Dag 4............................................................................................................................................37 Dag 5............................................................................................................................................38 Week 4: Klanke aai, eeu, oei, ooi.....................................................................................................40 Dag 6............................................................................................................................................40 Dag 7............................................................................................................................................42 Dag 8............................................................................................................................................43 Dag 9............................................................................................................................................45 Dag 10..........................................................................................................................................47 Leereenheid 3.................................................................................................................................49 Week 5: Klanke aai, eeu, oei, ooi, skr-.............................................................................................49 Dag 1............................................................................................................................................49 Dag 2............................................................................................................................................50 Dag 3............................................................................................................................................52 Dag 4............................................................................................................................................54 Dag 5............................................................................................................................................55
3
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Week 6: Klanke spr-, str-, spelreël d of t..........................................................................................57 Dag 6............................................................................................................................................57 Dag 7............................................................................................................................................58 Dag 8............................................................................................................................................60 Dag 9............................................................................................................................................61 Dag 10..........................................................................................................................................63 Leereenheid 4.................................................................................................................................65 Week 7: Spelreël d of t, alfabetiese volgorde...................................................................................65 Dag 1............................................................................................................................................65 Dag 2............................................................................................................................................67 Dag 3............................................................................................................................................68 Dag 4............................................................................................................................................70 Dag 5............................................................................................................................................72 Week 8: Alfabetiese volgorde, lettergrepe........................................................................................74 Dag 6............................................................................................................................................74 Dag 7............................................................................................................................................76 Dag 8............................................................................................................................................77 Dag 9............................................................................................................................................79 Dag 10..........................................................................................................................................81 Leereenheid 5.................................................................................................................................83 Week 9: Assessering........................................................................................................................83 Dag 1............................................................................................................................................83 Dag 2............................................................................................................................................85 Dag 3............................................................................................................................................85 Dag 4............................................................................................................................................86 Dag 5............................................................................................................................................88 Week 10: Assessering......................................................................................................................90 Dag 6............................................................................................................................................90 Dag 7............................................................................................................................................91 Dag 8............................................................................................................................................92 Dag 9............................................................................................................................................93 Dag 10..........................................................................................................................................94
Kwartaal 2 Leereenheid 6.................................................................................................................................95 Week 11: Klanke -el, -er, -lm, -rm, -ng, -nk.......................................................................................95 Dag 1............................................................................................................................................95 Dag 2............................................................................................................................................97 Dag 3............................................................................................................................................98 Dag 4..........................................................................................................................................100 Dag 5..........................................................................................................................................101 Week 12: Klanke -like, -ige, leestekens..........................................................................................103 Dag 6..........................................................................................................................................103 Dag 7..........................................................................................................................................104 Dag 8..........................................................................................................................................105 Dag 9..........................................................................................................................................108 Dag 10........................................................................................................................................109
© Optimi
4
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Leereenheid 7............................................................................................................................... 110 Week 13: Meervoude (die siek soldate)......................................................................................... 110 Dag 1.......................................................................................................................................... 110 Dag 2.......................................................................................................................................... 113 Dag 3.......................................................................................................................................... 114 Dag 4.......................................................................................................................................... 116 Dag 5.......................................................................................................................................... 117 Week 14: Spelling en leestekens, homofone................................................................................. 119 Dag 6.......................................................................................................................................... 119 Dag 7..........................................................................................................................................121 Dag 8..........................................................................................................................................122 Dag 9..........................................................................................................................................124 Dag 10........................................................................................................................................126 Leereenheid 8...............................................................................................................................127 Week 15: Meervoude (lang, bang soldate; kort, vet soldate), alfabetiese volgorde....................... 127 Dag 1..........................................................................................................................................127 Dag 2..........................................................................................................................................129 Dag 3..........................................................................................................................................130 Dag 4..........................................................................................................................................132 Dag 5..........................................................................................................................................133 Week 16: Hersien d of t, homofone, meervoude............................................................................135 Dag 6..........................................................................................................................................135 Dag 7..........................................................................................................................................136 Dag 8..........................................................................................................................................138 Dag 9..........................................................................................................................................139 Dag 10........................................................................................................................................141 Leereenheid 9...............................................................................................................................143 Week 17: Klanke -el, -er, -lm, -rm...................................................................................................143 Dag 1..........................................................................................................................................143 Dag 2..........................................................................................................................................145 Dag 3..........................................................................................................................................146 Dag 4..........................................................................................................................................147 Dag 5..........................................................................................................................................149 Week 18: Klanke -ng, -nk, -ige, -like, meervoude...........................................................................150 Dag 6..........................................................................................................................................150 Dag 7..........................................................................................................................................152 Dag 8..........................................................................................................................................153 Dag 9..........................................................................................................................................155 Dag 10........................................................................................................................................156 Leereenheid 10.............................................................................................................................158 Week 19: Assessering....................................................................................................................158 Dag 1..........................................................................................................................................158 Dag 2..........................................................................................................................................159 Dag 3..........................................................................................................................................160 Dag 4..........................................................................................................................................161 Dag 5..........................................................................................................................................162
5
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Week 20: Assessering....................................................................................................................163 Dag 6..........................................................................................................................................163 Dag 7..........................................................................................................................................165 Dag 8..........................................................................................................................................165 Dag 9..........................................................................................................................................166 Dag 10........................................................................................................................................167
Kwartaal 3 Leereenheid 11..............................................................................................................................169 Week 21: Meervoude.....................................................................................................................169 Dag 1..........................................................................................................................................169 Dag 2..........................................................................................................................................171 Dag 3..........................................................................................................................................172 Dag 4..........................................................................................................................................174 Dag 5..........................................................................................................................................175 Week 22: Meervoude, verkleinings met -etjie.................................................................................177 Dag 6..........................................................................................................................................177 Dag 7..........................................................................................................................................179 Dag 8..........................................................................................................................................180 Dag 9..........................................................................................................................................182 Dag 10........................................................................................................................................184 Leereenheid 12.............................................................................................................................185 Week 23: Verkleinings met -kie, -etjie............................................................................................185 Dag 1..........................................................................................................................................185 Dag 2..........................................................................................................................................187 Dag 3..........................................................................................................................................188 Dag 4..........................................................................................................................................190 Dag 5..........................................................................................................................................192 Week 24: Verkleinings met -ie, -jie, -tjie.........................................................................................194 Dag 6..........................................................................................................................................194 Dag 7..........................................................................................................................................196 Dag 8..........................................................................................................................................198 Dag 9..........................................................................................................................................199 Dag 10........................................................................................................................................201 Leereenheid 13.............................................................................................................................202 Week 25: Verkleinings met -ie, -jie, -tjie.........................................................................................202 Dag 1..........................................................................................................................................202 Dag 2..........................................................................................................................................204 Dag 3..........................................................................................................................................205 Dag 4..........................................................................................................................................207 Dag 5..........................................................................................................................................209 Week 26: Verkleinings met -pie : Verkleinings met -pie..................................................................210 Dag 6..........................................................................................................................................210 Dag 7..........................................................................................................................................212 Dag 8..........................................................................................................................................213 Dag 9..........................................................................................................................................215 Dag 10........................................................................................................................................217
© Optimi
6
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Leereenheid 14.............................................................................................................................218 Week 27: Verkleinings, lettergrepe.................................................................................................218 Dag 1..........................................................................................................................................218 Dag 2..........................................................................................................................................220 Dag 3..........................................................................................................................................221 Dag 4..........................................................................................................................................223 Dag 5..........................................................................................................................................224 Week 28: Verkleinings....................................................................................................................226 Dag 6..........................................................................................................................................226 Dag 7..........................................................................................................................................227 Dag 8..........................................................................................................................................228 Dag 9..........................................................................................................................................230 Dag 10........................................................................................................................................231 Leereenheid 15.............................................................................................................................233 Week 29: Assessering....................................................................................................................233 Dag 1..........................................................................................................................................233 Dag 2..........................................................................................................................................235 Dag 3..........................................................................................................................................235 Dag 4..........................................................................................................................................236 Dag 5..........................................................................................................................................238 Week 30: Assessering....................................................................................................................240 Dag 6..........................................................................................................................................240 Dag 7..........................................................................................................................................241 Dag 8..........................................................................................................................................242 Dag 9..........................................................................................................................................242 Dag 10........................................................................................................................................243
Kwartaal 4 Leereenheid 16.............................................................................................................................245 Week 31: Oop en geslote lettergrepe, homofone...........................................................................245 Dag 1..........................................................................................................................................245 Dag 2..........................................................................................................................................247 Dag 3..........................................................................................................................................248 Dag 4..........................................................................................................................................250 Dag 5..........................................................................................................................................251 Week 32: Meervoude, verkleinings, deeltekens.............................................................................252 Dag 6..........................................................................................................................................252 Dag 7..........................................................................................................................................254 Dag 8..........................................................................................................................................256 Dag 9..........................................................................................................................................257 Dag 10........................................................................................................................................258 Leereenheid 17.............................................................................................................................260 Week 33: Oop en geslote lettergrepe, deeltekens, kappies...........................................................260 Dag 1..........................................................................................................................................260 Dag 2..........................................................................................................................................262 Dag 3..........................................................................................................................................263 Dag 4..........................................................................................................................................265 Dag 5..........................................................................................................................................267
7
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Week 34: Kappies, sinonieme........................................................................................................268 Dag 6..........................................................................................................................................268 Dag 7..........................................................................................................................................270 Dag 8..........................................................................................................................................271 Dag 9..........................................................................................................................................273 Dag 10........................................................................................................................................274 Leereenheid 18.............................................................................................................................276 Week 35: Sinonieme, meervoude met -ae.....................................................................................276 Dag 1..........................................................................................................................................276 Dag 2..........................................................................................................................................278 Dag 3..........................................................................................................................................279 Dag 4..........................................................................................................................................281 Dag 5..........................................................................................................................................282 Week 36: Antonieme, oop en geslote lettergrepe...........................................................................283 Dag 6..........................................................................................................................................283 Dag 7..........................................................................................................................................285 Dag 8..........................................................................................................................................287 Dag 9..........................................................................................................................................289 Dag 10........................................................................................................................................290 Leereenheid 19.............................................................................................................................292 Week 37: Alfabetiese volgorde, deeltekenwoorde se lettergrepe...................................................292 Dag 1..........................................................................................................................................292 Dag 2..........................................................................................................................................293 Dag 3..........................................................................................................................................295 Dag 4..........................................................................................................................................297 Dag 5..........................................................................................................................................299 Week 38: Oop en geslote lettergrepe, kappiewoorde se lettergrepe.............................................300 Dag 6..........................................................................................................................................300 Dag 7..........................................................................................................................................302 Dag 8..........................................................................................................................................303 Dag 9..........................................................................................................................................305 Dag 10........................................................................................................................................306 Leereenheid 20.............................................................................................................................308 Week 39: Assessering....................................................................................................................308 Dag 1..........................................................................................................................................308 Dag 2..........................................................................................................................................310 Dag 3..........................................................................................................................................310 Dag 4..........................................................................................................................................310 Dag 5..........................................................................................................................................312 Week 40: Assessering....................................................................................................................314 Dag 6..........................................................................................................................................314 Dag 7..........................................................................................................................................315 Dag 8..........................................................................................................................................315 Dag 9..........................................................................................................................................316 Dag 10........................................................................................................................................316
© Optimi
8
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Inleiding vir die fasiliteerder Impaq se benadering tot taalonderrig in graad 3 Taal is ’n instrument vir denke en kommunikasie. Die doeltreffende gebruik van taal stel leerders in staat om te dink en kennis te verwerf, hulle kreatiewe vermoëns en identiteit, asook gevoelens en idees uit te druk en in interaksie met ander te tree om hul leefwêrelde te bestuur. Die leerders se huistaal vorm dus die grondslag en is die instrument waarin hulle kommunikeer en leer. Doeltreffende taalonderrig en leer in graad 3 vereis die ontwerp van leergeleenthede en interaksies wat fokus op die leerder se ontwikkeling om te luister en praat, dink en redeneer, lees en skryf. Die leerprogram is gebaseer op 20 leereenhede wat oor die 40 weke van die akademiese jaar strek. Elke leereenheid strek oor twee weke en bestaan uit 10 dae of twee weke. Elke dag het vier of vyf breedvoerige taalsessies binne een van die volgende fokusareas: • Luister en praat • Lees en klanke • Skryf en handskrif
Luister en praat Luister en praat vorm integraal deel van enige ander leerarea. Dit is ’n belangrike vaardigheid wat die grondslag vir verdere leer vorm, dus word daar in graad 3 spesifiek tyd afgestaan aan gefokusde aktiwiteite wat luister- en praatvaardighede ontwikkel. Tydens die luister-en-praataktiwiteite word die leerders gemotiveer om woordeskat en taalstruktuur te verbeter. Die fasiliteerder moet genoeg geleenthede skep vir die leerders om spontaan oor ’n onderwerp te gesels. Indien die leerders nie daarin slaag om ’n sinvolle gesprek te voer nie, kan die fasiliteerder vrae vra om die gesprek aan die gang te sit. Die luister-en-praataktiwiteite behels mondelinge gesprekke rondom spesifieke onderwerpe, prentbesprekings, besprekings om nuwe stories aan die leerders bekend te stel en mondelinge aanbiedings deur die leerders. Die graad 3-huistaalprogram bied gefokusde luister-en-praatsessies, maar soms word luister en praat met lees- of skryfsessies geïntegreer. Luister en praat vorm ’n integrale deel van alle leeraktiwiteite in die graad 3-klas. Daar word dus spesifieke sessies in elke leereenheid afgestaan aan luister-en-praataktiwiteite. Dit is egter belangrik dat die fasiliteerder self luister-en-praatvaardighede met ander leerareas integreer. Die leerders leer tydens ander leerareas om krities te dink, te luister en te praat wanneer hulle met interaksie en aktiwiteite binne elke leerarea besig is.
Lees Leesvaardigheid is ’n belangrike komponent van die graad 3-huistaalprogram. Die jaarplan is gebaseer op die leesreeks Die avonture van Ben, Lebo en Hanna. Die leesreeks bestaan uit vier fases: fase 9 tot 12. Elke fase bestaan uit vyf stories. Namate die leerder deur die jaar vorder, word die stories en sinne stelselmatig langer. Die program is saamgestel om woordherkenning en sinskonstruksie te bevorder. Die leerders lees met toenemende vlotheid en begrip en maak staat op hoëfrekwensiewoorde (woorde wat gereeld in enige leestekste voorkom) wat reeds in vorige grade aangeleer is om leesvaardigheid te bevorder. Die fasiliteerder gebruik sigwoorde indien die leerders nog sukkel met moeilike of onbekende woorde. Vir leerders wat reeds goed kan lees, is dit nie nodig om die sigwoorde te behandel nie. 9
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Die leesprogram maak voorsiening vir gedeelde lees, groepbegeleide lees en selfstandige lees waar die leerders saam met die fasiliteerder lees, asook individuele leessessies. Die leerders word voortdurend aan nuwe leesstukke soos begripstoetse en gedigte bekendgestel. Daar is egter sessies waar daar van die leerder verwag word om onvoorbereide tekste te lees. Die leesreeks word meestal gebruik vir groepbegeleide lees waar die leerders saam met ander leerders of die fasiliteerder in ’n groep dieselfde teks lees. Die sessies is lank genoeg vir die leerders op hulle eie tempo deur die leesboeke te vorder en hulle hoef nie by die voorgestelde bladsynommers te bly nie. Indien ’n leerder die storie klaar gelees het, word daar in die sessies vir groepbegeleide lees/selfstandige lees vir die leerder voorsiening gemaak om die storie weer te lees of om ’n ander leesboek op die leerder se vlak te lees. Die leerders moenie verveeld raak omdat hulle die leesreeks herhaaldelik moet lees nie. Addisionele leesstukke soos begripstoetse, grappies, resepte, strokiesprente, ens. word in gedeelde lees gebruik. Die leerders moet die teks soms saam as ’n groep lees en ander kere moet hulle selfstandig lees. Die addisionele leeswerk is op die leerders se ontwikkelingsvlak en behoort hulle te prikkel om die teks self te lees. Indien die leerders baie goed kan lees, hoef die fasiliteerder nie die stukke voor te lees nie en kan die leerders dit self lees. Tydens selfstandige leessessies lees elke leerder op sy/haar eie, of leerders lees in pare.
Klanke Elke leereenheid bevat verskeie klankaktiwiteite. Hierdie aktiwiteite wissel tussen die bekendstelling van nuwe klanke, vaslegging van klanke en nuwe spelreëls wat meervoude en verkleining insluit. Die klankreeks is oor die 20 leereenhede versprei. Die leerders hersien al die dubbelklanke wat hulle in graad 2 aangeleer het. Die leerders word dan bekendgestel aan meer komplekse klankkombinasies aan die einde van woorde. Hulle leer voortdurend nuwe spelreëls en daar word genoegsaam voorsiening vir hersiening en vaslegging gemaak. Dit vereis ook dat die leerders elke week skryfaktiwiteite voltooi waar hulle die bekende woorde van die week in hul klaswerkboeke skryf.
Handskrif Die program maak voorsiening vir die stelselmatige aanleer van handskrifvaardighede. Die leerders hersien verskeie patrone wat handskrif bevorder, asook al die letters in lopende skrif soos in graad 2 aangeleer. Leerders skryf nog tot aan die einde van kwartaal 2 drukskrif in hulle boeke; daarna moet hulle lopende skrif in al hulle boeke begin skryf. In die eerste twee kwartale skryf die leerders met grys potlode in hulle boeke. Leerders wat goed kan skryf, kan vanaf kwartaal 3 begin eksperimenteer om netjies met ’n pen te skryf. Leerders wat nog sukkel om met ’n pen te skryf en potloodskrif baie moet uitvee, hoef eers vanaf kwartaal 4 te begin eksperimenteer.
Skryf Skryfaktiwiteite fokus op die leerders se vermoë om self sinvol te skryf, waar handskrif op handskrifvaardighede fokus. Skryfaktiwiteite begin met eenvoudige, kort stories of die skryf van eenvoudige, kort sinne. Namate die program vorder, word die leerders uitgedaag om self stories, koerantberigte boekresensies, dagboekinskrywings, dialoë, ens. te beplan en skryf. Die graad 3-huistaalprogram stel die leerders aan die volgende woordsoorte bekend: selfstandige naamwoorde, werkwoorde, voornaamwoorde, byvoeglike naamwoorde, bywoorde en voorsetsels. Die program maak ook voorsiening vir eenvoudige oefeninge om die leerders bewus te maak van bevelsinne, vraagsinne en stelsinne in spreektaal en geskrewe taal. © Optimi
10
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Materiaal en hulpbronne In graad 3 skryf leerders met ’n potlood en teen kwartaal 4 met ’n pen. Alle geskrewe aktiwiteite is in die werkboeke uiteengesit. Die leerders benodig twee blanko oefenboeke vir kreatiewe skryfoefeninge en ander aktiwiteite. Gebruik oefenboeke met lyne wat effens dikker is. Die leerders moet bo-op die lyntjies skryf en nie meer oor drie lyne soos in graad 1 en 2 nie. (Koop Feint & Margin-boeke.)
Hoe om die materiale en hulpbronne te gebruik Die graad 3-pakket bestaan uit die volgende produkte: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Fasiliteerdersgids Werkboek 1: Lees en Klanke, Eenheid 1 – 10 Werkboek 1: Lees en Klanke, Eenheid 11 – 20 Werkboek 2: Skryf en Handskrif Leesboeke uit die leesreeks, Die avonture van Ben, Lebo en Hanna Leerderhulpmiddel Fasiliteerderhulpmiddel Assessering (portefeuljeboek) Assesseringsriglyne en memorandum
Hulpbronne wat aangeskaf moet word: • • • •
Uitdraaikryte en inkleurpotlode vir skryf- en inkleuraktiwiteite Grys potlood, pen (vanaf kwartaal 3 of 4) skerpmaker en uitveër vir skryfoefeninge Skêr, liniaal, gom (gomstiffie en houtlym) vir aktiwiteite Twee blanko oefenboeke vir kreatiewe skryf en klaswerkaktiwiteite
Die fasiliteerdersgids Die fasiliteerdersgids bestaan uit 20 leereenhede. Elke leereenheid strek oor twee weke en bestaan uit 10 dae. Elke dag is ingedeel in drie tot vyf taalsessies, wat luister en praat, lees (groepbegeleide lees, gedeelde lees en selfstandige lees), klanke, handskrif en skryf dek. Verwys na die voorgestelde dagprogram vir die tydindeling van die sessies. Elke sessie word afgesluit met twee inligtingsblokkies – “Konseptualisering” en “Hulpbronne”. Die “konseptualisering”-blokkie bevat ’n kort opsomming oor die konsepte wat vasgelê word, en die “hulpbronne”-blokkie bevat ’n lysie van artikels wat vir die sessie verskaf word (i) en/of benodig word (). By elke sessie word daar twee simbole gebruik: Die uiltjie dui aan wat die fasiliteerder moet doen.
Die potlood dui aan wat die leerders moet doen. Werkboek 1: Lees en Klanke Werkboek 1: Lees en Kanke: Eenheid 1 – 10 en Werkboek 1: Lees en Klanke: Eenheid 11 – 20 bevat saam 164 aktiwiteite wat leesvaardighede, nuwe klanke, taalkonsepte en spelreëls bevorder. Werkboek 2: Skryf en Handskrif Die werkboek bevat 143 aktiwiteite wat leerders se vaardighede in kreatiewe skryfwerk en handskrifvaardighede ontwikkel. 11
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Die leesreeks: Die avonture van Ben, Lebo en Hanna Die leesreeks is spesifiek vir die graad 3 Afrikaans Huistaalprogram ontwikkel. Dit bestaan uit fase 9 tot 12 en bou voort op graad 2 se leesboeke (fase 5 tot 8). Die fasiliteerderhulpmiddel Die fasiliteerderhulpmiddel bevat die spelwoorde, klanke en sigwoorde wat die fasiliteerder kan gebruik om leerders met die leesreeks te help. Die leerderhulpmiddel Die leerderhulpmiddel bevat al die spelwoorde, speltoetse, klanke en patroonkaarte wat die leerders deur die jaar benodig.
© Optimi
12
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Voorgestelde dagprogram vir graad 3 Per week: 23 uur Huistaal (HT): 8 uur First Additional Language (FAL): 2 uur Wiskunde: 7 uur Lewensvaardighede (LV): 6 uur TYD
MAANDAG
DINSDAG
WOENSDAG
DONDERDAG
VRYDAG
07:50 – 08:05
HUISTAAL: Luister en praat 15 min
HUISTAAL: Luister en praat 15 min
HUISTAAL: Luister en praat 15 min
HUISTAAL: Luister en praat 15 min
HUISTAAL: Luister en praat 15 min
08:05 – 09:30
WISKUNDE Klasaktiwiteit (mondelings) 25 min
WISKUNDE Klasaktiwiteit (mondelings) 25 min
WISKUNDE Klasaktiwiteit (mondelings) 25 min
WISKUNDE Klasaktiwiteit (mondelings) 25 min
WISKUNDE Klasaktiwiteit (mondelings) 25 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
Wiskunde 30 min
HUISTAAL: Klanke 20 min
HUISTAAL: Handskrif 20 min
HUISTAAL: Klanke 20 min
HUISTAAL: Gedeelde lees 20 min
HUISTAAL: Klanke 20 min
09:30 – 09:50 09:50 – 10:10
POUSE
10:10 – 10:40
LV Persoonlike en Sosiale Welstand & Aanvangskennis 30 min
LV Persoonlike en Sosiale Welstand & Aanvangskennis 30 min
LV Persoonlike en Sosiale Welstand & Aanvangskennis 30 min
LV Persoonlike en Sosiale Welstand & Aanvangskennis 30 min
LV Persoonlike en Sosiale Welstand & Aanvangskennis 30 min
10:40 – 11:00
HUISTAAL: Handskrif 20 min
HUISTAAL: Groepbegeleide lees 20 min
HUISTAAL: Gedeelde lees 20 min
HUISTAAL: Groepbegeleide lees 20 min
HUISTAAL: Handskrif 20 min
11:00 – 11:30
HUISTAAL: Groepbegeleide lees 30 min
HUISTAAL: Groepbegeleide lees 30 min
HUISTAAL: Gedeelde lees 30 min
HUISTAAL: Groepbegeleide lees 30 min
HUISTAAL: Skryf 30 min
FAL 20 min
FAL 20 min
LV Skeppende Kunste (40 min.)
LV Skeppende Kunste (40 min.)
HUISTAAL: Skryf 30 min
FAL 30 min
11:30 – 11:50 11:50 – 12:10
12:10 – 13:20
POUSE FAL 20 min LV Liggaamsopvoeding 1 uur 10 min
FAL 20 min
FAL 20 min
LV Skeppende Kunste (40 min.)
LV Liggaamsopvoeding 1 uur 10 min
HUISTAAL: Skryf 30 min
13
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Leereenheid
1
Dag 1
Week 1
Sessie 1: Luister en praat: Karin tel haar seëninge • • • • • • • • •
Stel die leerders bekend aan die storie “Karin tel haar seëninge”. Verwys na die prent op die voorblad van die storie. Wat sien Ben en Karin op die oop parkering? Waarom is daar ’n rolstoelteken op die parkering? Waarom mag Mamma nie op daardie plek parkeer nie? Hoe dink jy voel Karin? (Verwys na haar kwaai gesiggie.) Waarom dink julle is Karin kwaad? Lees die titel hardop. Wat is seëninge? Gesels met die leerders oor gesondheid en ’n normale liggaam waarvoor ons elkeen baie dankbaar moet wees. Leerders moet verstaan dat dit ’n voorreg is om ’n normale liggaam te hê, om te kan loop en hardloop, om te kan sien en hoor en om te kan praat. Fasiliteer ’n gesprek oor gestremdhede, bv. mense wat in rolstoele is omdat hulle nie kan loop nie, mense wat sukkel om self te loop, blinde mense, dowe mense, ens. Lei die gesprek na aanleiding van leerderdeelname.
Sessie 2: Klanke: Hersien die klanke aa, ee, oo en uu • • • • •
Hersien die klanke aa, ee, oo en uu met die leerders. Speel ’n speletjie. Verdeel die leerders in groepe. Gee elke groep 1 minuut kans om soveel as moontlik woorde met die aa-klank te skryf. Gee ’n punt vir elke woord waaraan die groep kon dink wat ander groepe nie het nie. Herhaal die oefening met die klanke ee, oo, en uu. Indien daar net een leerder is, kan die fasiliteerder die speletjie saam met die leerder speel.
Spelwoorde 1
kaas, maats, kraak, speel, vreet, troos, brood, skuur, buurt, gluur
© Optimi
14
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 3: Handskrif Alle handskrifsessies in graad 3 is in lopende skrif. Leerders het tydens graad 2 die skryfwyse van al die kleinletters en die meeste hoofletters in lopende skrif aangeleer. Tydens die eerste kwartaal hersien ons al die hoofletters en kleinletters. Demonstreer die skryfwyse van die hoofletter V en kleinletter v.
• •
Voltooi aktiwiteit 1 in werkboek 2. Voltooi die letters tot aan die einde van die reël. Skryf die woorde in lopende skrif.
v
V
Sessie 4: Groepbegeleide lees: Karin tel haar seëninge • •
•
Lees in pare: “Karin tel haar seëninge”. Verwys na vanoggend se luister-en-praat-sessie. Die leerders is reeds bekend met die titel en tema van die storie. Stel die leerders bekend aan moeilike woorde wat in die teks voorkom. Bepaal self wat die leerders se leesvlak is. Die meeste graad 3-leerders sal selfstandig kan lees, terwyl ander beter onder leiding van ’n fasiliteerder lees. Indien nodig, gebruik die sigwoorde vir leereenheid 1 (sien fasiliteerderhulpmiddel) om onbekende woorde bekend te stel, of laat leerders toe om self die woorde te ontsyfer. Leerders werk in pare en lees bladsy 8 tot 9 van die storie saam met ’n maat.
15
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Dag 2 Sessie 1: Luister en praat: Speletjie •
• • • • • •
Speletjie: Wat is jou geheim? Die leerders skryf ’n geheim op ’n stukkie papier. Elkeen skryf iets oor hulself. Dit moet iets wees wat niemand weet nie, of iemand nie met die blote oog kan sien nie, bv.: My hond se naam is Bruno; Ek kan kitaar speel; My oupa loop met ’n kierie; ens. Leerders mag niks skryf wat ’n mens kan sien nie, bv.: Ek dra ’n bril; Ek het lang swart hare. Indien daar minder as 15 leerders in die klas is, kan die speletjie in klasverband gespeel word. Verdeel groter klasse in groepe van 8 of meer leerders. Die leerders in die klas/groep gooi al hul “geheime” in ’n houer of hoed. Elke leerder trek ’n “geheim” uit die houer. Bv. ’n leerder se geheim is: Ek gaan stap graag met my hond. Leerders gesels met mekaar en vra vrae om uit te vind wie se geheim dit is, bv.: Het jy ’n hond? Indien die leerder nie ’n hond het nie, gaan na ’n volgende leerder. Indien hy/sy wel ’n hond het, vra of hy/sy graag met die hond gaan stap. Hou aan met die speletjie totdat almal weet wie se geheim hy/sy het.
Sessie 2: Handskrif Demonstreer die skryfwyse van die hoofletter W en kleinletter w.
• •
Voltooi aktiwiteit 2 in werkboek 2. Voltooi die letters tot aan die einde van die reël. Skryf die woorde in lopende skrif.
w W © Optimi
16
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 3 en 4: Groepbegeleide lees: Karin tel haar seëninge • • • • •
Groepbegeleide lees: “Karin tel haar seëninge”. Leerders werk in groepe. Verdeel die klas in groepe op grond van die leerders se leesvaardigheid. Werk saam met een groep, terwyl die res van die leerders in groepsverband lees. Bestuur die sessie sodat elke groep voldoende aandag kry. Stel die leerders bekend aan onbekende woorde in die teks. Gebruik die sigwoorde vir leereenheid 1 indien nodig. Die leerders in die groep maak beurte en lees gedeeltes van die teks op bladsy 10 tot 11 van die storie. Bespreek die verloop van die storie en beantwoord enige vrae na aanleiding van die teks.
Dag 3 Sessie 1: Luister en praat: Deel ’n ervaring Die leerders vertel nuus of deel persoonlike ervarings. Hulle moet ’n ervaring of gebeurtenis identifiseer wat hulle met die klas wil deel. Gee geleentheid vir twee of drie leerders om nuus te vertel. Op ’n volgende geleentheid kan ander leerders weer ’n beurt kry sodat elkeen op die ou end ’n geleentheid kry om nuus/ervarings te deel. • Die leerders vertel ’n storie. Let op die sinskonstruksie en woordgebruik. • Die ander leerders in die klas luister sonder om die spreker te onderbreek. Hulle mag reageer deur vrae te vra en oor die leerder se vertelling te gesels. Luister na die leerders se gesprek en lei die sessie deur addisionele vrae te vra of idees/menings te deel. • Bestuur die sessie sodat meer as een leerder ’n geleentheid kry om nuus te vertel of ’n ervaring te deel.
17
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 2: Klanke: Hersien die klanke aa, ee, oo en uu Voltooi aktiwiteit 1 in werkboek 1. Volg in die boek terwyl die fasiliteerder die kort storie voorlees. Identifiseer die woorde met die middelklanke en skryf dit op die regte lyntjie neer. Kies ook een woord uit elke kolom en maak ’n sin met die woord. Antwoorde aa: kaas, maats, daar, maat, Jaap, saam, haal, laat ee: eet, weer, speel, leer, teen, eers oo: loop, skool, rook, hoop uu: muur, tuur, vuur
Sessie 3 en 4: Gedeelde lees: Begripstoets • • • • • • •
Doen die begripstoets in werkboek 1, aktiwiteit 2 saam met die leerders. Volg die stappe: Die leerders moet self die eerste paragraaf saggies lees. Na aanleiding van die eerste paragraaf behoort die leerders te kan voorspel wat gaan gebeur. Lees die hele leesstuk voor terwyl die leerders in hul boeke volg. Lees die vrae deur. Lees weer die leesstuk terwyl die leerders die kerngedeeltes omkring wat betrekking op die vrae het. Doen die eerste twee tot drie vrae saam met die leerders. Die leerders moet die res van die vrae self beantwoord, maar verleen hulp indien hulle sukkel. Beantwoord die vrae van die begripstoets in werkboek 1, aktiwiteit 2.
Antwoorde 1. Hoekom kon Lawrence Walters nie ’n vlieënier word nie? Hy kon nie goed genoeg sien nie. 2. Hoeveel ballonne het hy gebruik? 42 3. Hoe hoog het hy gevlieg? 4 900 m 4. Hoe het hy seker gemaak dat hy nie te hoog vlieg nie? Hy het sy windbuks saamgeneem om die ballonne stukkend te skiet as hy te hoog in die lug opgaan. 5. Hoekom was hy in die begin bang om die ballonne te skiet? Hy was bang dat hy sy balans sou verloor en van die stoel afval. 6. Wat het hy vir ekstra veiligheid gedra? ’n Valskerm 7. Hoe het hy geland? Hy het ’n paar ballonne stukkend geskiet, maar hy het toe sy windbuks verloor en moes geduldig wag om te land. Toe hy amper op die grond was, het die ballonne in kragkabels verstrengel geraak, maar gelukkig kon hy sonder enige beserings afklim. 8. Hoekom is dit onwettig om so te vlieg? Omdat dit vliegtuie se vlugroetes beïnvloed. 9. Dink jy dit is gevaarlik om so iets te doen? Hoekom? Leerder se eie antwoord en motivering.
© Optimi
18
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 5: Skryf: Die struktuur van ’n storie
• •
• •
Die leerders is reeds bewus van die struktuur van ’n storie. Elke storie het ’n begin, middel en einde. Gesels oor die skryfproses. Leerders moet verstaan dat enige leesstuk ’n spesifieke struktuur het en dat dit nodig is om ’n proses te volg wanneer jy iets skryf. Eerstens is dit nodig om te beplan wat jy wil skryf, bv.: Waaroor gaan die teks? Wat wil jy sê? In watter volgorde moet dit wees? Nadat jy beplan het, kan jy die stuk begin skryf. Onthou, ’n storie het ’n begin, middel en einde. Net so het ’n artikel, opstel of ander leesstuk ’n inleiding, middel en slot. Jy stel die leser bekend aan die inhoud, gebruik die middelste gedeelte vir die kern van die teks en aan die einde sluit jy af of kom tot ’n gevolgtrekking. Jy behoort altyd jou teks deur te lees sodra jy klaar geskryf het. Kyk na die taal en spelling asook die sinskonstruksie en volgorde van die sinne. Bring die nodige veranderinge aan. Nou is die finale teks gereed en jy kan dit in vir iemand gee om te lees, of finaal in jou boek skryf.
Vanoggend in die klas het julle oor die nuus gesels of ervarings gedeel. Skryf 6 tot 8 sinne oor die nuusgebeurtenis of vertel iets wat met jou gebeur het. • Beplan jou sinne en skryf dit in jou oefenboek. • Lees jou sinne en maak al die foute reg. Skryf dit oor indien jy voel dit moet verander.
Dag 4 Sessie 1 en 2: Gedeelde lees: Gedig • • • • • •
Lees die gedig “Waghondjies” in werkboek 1, aktiwiteit 3 vir die leerders voor terwyl hulle in hul boeke volg en aandagtig luister. Bespreek die inhoud van die gedig. Bespreek enige moeilike woorde wat in die gedig voorkom. Identifiseer die rymwoorde. Die leerders omkring die rymwoorde met verskillende kleure. Dink aan nog woorde wat met die rymwoorde in die gedig rym. Laat die leerders die gedig deur rolspel opvoer. Een leerder lees die gedig terwyl twee ander leerders die twee hondjies voorstel.
19
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 3 en 4: Groepbegeleide lees of selfstandige lees Hierdie is die laaste leessessie vir die week en kan vir groepbegeleide lees of selfstandige lees gebruik word. Leerders kan die storie weer in groepsverband lees. Leerders met goeie leesvaardighede wat die storie maklik kan lees, kan tydens hierdie sessie boeke/tekste van hul keuse of boeke wat in die klas beskikbaar is selfstandig lees. Opsie 1: Groepbegeleide lees: “Karin tel haar seëninge”. Leerders werk in groepe. Verdeel die klas in groepe op grond van die leerders se leesvaardigheid. • Werk saam met een groep, terwyl die res van die leerders in groepsverband lees. Bestuur die sessie sodat elke groep voldoende aandag kry. • Stel die leerders bekend aan onbekende woorde in die teks. Gebruik die sigwoorde vir leereenheid 1 indien nodig. • Die leerders in die groep maak beurte en lees gedeeltes van die teks op bladsy 8 tot 11 van die storie. • Bespreek die verloop van die storie en beantwoord enige vrae na aanleiding van die teks. Opsie 2: Selfstandige lees: Die leerders lees enige leesboek op hulle vlak. •
Sessie 5: Skryf: Speltoets 1 Die leerders skryf ’n speltoets oor die woorde in die leerderhulpmiddel by dag 1 van hierdie week. Sê elke woord hardop en gebruik dit in ’n sin sodat hulle die betekenis van die woord in konteks kan hoor.
© Optimi
20
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Dag 5 Sessie 1: Luister en praat: Wat sê jy van ...? • • • • •
Fasiliteer ’n aktiwiteit: Wat sê jy van ...? Skryf ’n woord op die bord waaroor leerders in groepsverband kan gesels. Die leerders behoort redelik bekend te wees met die woord sodat dit genoeg bespreking uitlok. Gebruik ’n term/woord van jou keuse (uit die Lewensvaardighede-temas of die week se tema), of gebruik een van die volgende woorde: winkelsentrum, sintuie, skoolreëls. Die leerders werk in groepe van 3 tot 5. Hulle bespreek die woord en deel hul kennis met mekaar. Een leerder in die groep maak notas oor die woord. Die leerders kry 5 minute om soveel as moontlik feite neer te skryf. Elke groep kry ’n beurt om hul notas vir die klas te lees. Bv., skryf “kameelperd” op die bord. Die leerders gesels in groepsverband oor kameelperde. (Dit is ’n soogdier. Hulle het groot bruin kolle. Die kameelperd het ’n baie lang nek. Ons sien hulle baie in die wildtuin. Kameelperde moet wydsbeen staan met hul voorbene om water te drink, ens.)
Sessie 2: Klanke: Hersien die klanke ie, oe en ei • • • • •
Hersien die klanke ie, oe en ei met die leerders. Speel ’n speletjie. Verdeel die leerders in groepe. Gee elke groep 1 minuut kans om soveel as moontlik woorde met die ie-klank te skryf. Gee ’n punt vir elke woord waaraan die groep kon dink wat die ander groepe nie het nie. Herhaal die oefening met die klanke oe en ei. Indien daar net een leerder is, kan die fasiliteerder die speletjie saam met die leerder speel.
Sessie 3: Handskrif Demonstreer die skryfwyse van die hoofletter I en kleinletter i.
21
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
• •
Voltooi aktiwiteit 3 in werkboek 2. Voltooi die letters tot aan die einde van die reël. Skryf die woorde in lopende skrif.
i
I
Sessie 4: Skryf: Verlede tyd Leerders is bekend met die teenwoordige, verlede en toekomende tyd. Hersien die verskillende tydsvorme deur voorbeelde te gebruik. Voltooi aktiwiteit 4 in werkboek 2. Lees die sinne en skryf dit oor in die verlede tyd. Antwoorde • Pappa het vinnig gestap. • Piet het die swaar tas gedra. • Die wind het gewaai. • Hy het op die stoel gesit. • Dit was ’n warm dag. • Karin het ’n roos in die tuin gepluk. • Boeta het in die groot boom geklim. • Herman het die visbak skoongemaak.
© Optimi
22
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Dag 6
Week 2
Sessie 1: Luister en praat: Teenoorgesteldes (Antonieme) • • • • • • •
Die leerders is reeds bekend met teenoorgesteldes. Gebruik voorbeelde om teenoorgesteldes te demonstreer, bv. lank – kort, warm – koud, hard – sag, ens. Sê die volgende sinne hardop. Die leerders herhaal die sin, maar verander dit na die teenoorgestelde vorm: Die tas is baie swaar. (Die tas is baie lig.) Ouma stap vinnig. (Ouma stap stadig.) Ben se koffie is koud. (Ben se koffie is warm.) Pappa gee lang treë. (Pappa gee kort treë.) Jou hande is skoon. (Jou hande is vuil.) Vul self die aktiwiteit met jou eie voorbeelde aan.
Sessie 2: Klanke: Hersien die klanke ou, eu en ui • • • • •
Hersien die klanke ou, eu en ui met die leerders. Speel ’n speletjie. Verdeel die leerders in groepe. Gee elke groep 1 minuut kans om soveel as moontlik woorde met die ou-klank te skryf. Gee ’n punt vir elke woord waaraan die groep kon dink wat die ander groepe nie het nie. Herhaal die oefening met die klanke eu en ui. Indien daar net een leerder is, kan die fasiliteerder die speletjie saam met die leerder speel.
Spelwoorde 2
sien, giet, wieg, dief, woes, toer, koer, geil, seil, klei
Sessie 3: Handskrif Demonstreer die skryfwyse van die hoofletter A en kleinletter a. 23
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Voltooi aktiwiteit 5 in werkboek 2. Voltooi die letters tot aan die einde van die reël. Skryf die woorde in lopende skrif.
• •
a A Sessie 4: Groepbegeleide lees: Karin tel haar seëninge Leerders lees in pare: “Karin tel haar seëninge”. Stel die leerders bekend aan moeilike woorde wat in die teks voorkom. Bepaal self wat die leerders se leesvlak is. Die meeste graad 3-leerders sal selfstandig kan lees, terwyl ander beter onder leiding van ’n fasiliteerder lees. Indien nodig, gebruik die sigwoorde vir leereenheid 1 (sien fasiliteerderhulpmiddel) om onbekende woorde bekend te stel, of laat leerders toe om self die woorde te ontsyfer. Leerders werk in pare en lees bladsy 12 tot 13 van die storie saam met ’n maat.
•
•
Dag 7 Sessie 1: Luister en praat: Speletjie •
© Optimi
Speletjie: Kan jy raai wat dit is? Leerders maak beurte om iets in die klas te beskryf sonder om dit te noem. Die res van die leerders luister en steek hulle hande op indien hulle wil raai wat dit is. 24
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
• • •
Bv.: Iemand sê: Dit is ’n groot vel papier met baie blokkies. Die maand se naam, die dae van die week en die datum van elke dag is daarop geskryf. Wat is dit? Die res van die klas luister en maak beurte om te raai wat dit is (’n kalender). Ander items in die klas wat leerders kan beskryf, is bv. ’n rekenaar, skooltas, woordeboek, leesboek, weerkaart, uitveër, boekrak, ens.
Sessie 2: Handskrif Demonstreer die skryfwyse van die hoofletter S en kleinletter s.
• •
Voltooi aktiwiteit 6 in werkboek 2. Voltooi die letters tot aan die einde van die reël. Skryf die woorde in lopende skrif.
s
S
Sessie 3 en 4: Groepbegeleide lees: Karin tel haar seëninge • • • • •
Groepbegeleide lees: “Karin tel haar seëninge”. Leerders werk in groepe. Verdeel die klas in groepe op grond van die leerders se leesvaardigheid. Werk saam met een groep, terwyl die res van die leerders in groepsverband lees. Bestuur die sessie sodat elke groep voldoende aandag kry. Stel die leerders bekend aan onbekende woorde in die teks. Gebruik die sigwoorde vir leereenheid 1 indien nodig. Die leerders in die groep maak beurte en lees gedeeltes van die teks op bladsy 14 tot 15 van die storie. Bespreek die verloop van die storie en beantwoord enige vrae na aanleiding van die teks. 25
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
Dag 8 Sessie 1: Luister en praat: Deel ’n ervaring Die leerders vertel nuus of deel persoonlike ervarings. Hulle moet ’n ervaring of gebeurtenis identifiseer wat hulle met die klas wil deel. Gee geleentheid vir twee of drie leerders om nuus te vertel. Op ’n volgende geleentheid kan ander leerders weer ’n beurt kry sodat elkeen op die ou end ’n geleentheid kry om nuus/ervarings te deel. • Die leerders vertel ’n storie. Let op die sinskonstruksie en woordgebruik. • Die ander leerders in die klas luister sonder om die spreker te onderbreek. Hulle mag reageer deur vrae te vra en oor die leerder se vertelling te gesels. Luister na die leerders se gesprek en lei die sessie deur addisionele vrae te vra of idees/menings te deel. • Bestuur die sessie sodat meer as een leerder ’n geleentheid kry om nuus te vertel of ’n ervaring te deel.
Sessie 2: Klanke: Middelklanke Voltooi aktiwiteit 4 in werkboek 1. Die fasiliteerder sal elke prentjie noem sodat jy weet wat elkeen beteken. Skryf die regte woord op die lyntjie. Antwoorde neus, fiets, hoed, vlieg, mier, eier, skoen, muis, brein, neut, kluis, tou, stoel, sein, neus, hout.
Sessie 3 en 4: Gedeelde lees: Begripstoets • © Optimi
Doen die begripstoets in werkboek 1, aktiwiteit 5 saam met die leerders. Volg die stappe: Die leerders moet self die eerste drie paragrawe saggies lees. 26
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
• • • • • •
Na aanleiding van die paragrawe behoort die leerders te kan voorspel wat gaan gebeur. Lees die hele leesstuk voor terwyl die leerders in hul boeke volg. Lees die vrae deur. Lees weer die leesstuk terwyl die leerders die kerngedeeltes omkring wat betrekking op die vrae het. Doen die eerste twee vrae saam met die leerders. Die leerders moet die res van die vrae self beantwoord, maar verleen hulp indien hulle sukkel. Beantwoord die vrae van die begripstoets in werkboek 1, aktiwiteit 5.
Antwoorde 1. Waar bly Miena en haar huisgesin? In ’n gat in Boer se hoenderhok. 2. Wat het Haandrik met die muise gemaak? Hy het hulle verjaag. 3. Watter kleure is Haandrik? Swart en rooi 4. Wat het die boer met Haandrik gemaak? Hy het hom na sy eie hok geskuif. 5. Watter haan het die nuwe baas geword? Hansie 6. Wat sou jy met Haandrik gemaak het as jy die nuwe baas was? Leerders se eie antwoorde, bv. ek sou hom weggegee het.
Sessie 5: Skryf: Kreatiewe skryf • •
Voltooi aktiwiteit 7 in werkboek 2. Kyk na die foto. Gee ’n opskrif vir die foto. Skryf ’n paragraaf waarin jy verduidelik wat in die foto gebeur.
Dag 9 Sessie 1 en 2: Gedeelde lees: Letterlike en figuurlike betekenis Verduidelik dat ’n woord of sin soms op meer as een manier interpreteer kan word. Goeie voorbeelde is strokiesprente van “Idees vol vrees” en “Die lewe is ’n kaaskrul”. In hierdie strokiesprente word die letterlike betekenis van die woorde gebruik of daar word met woorde rondgespeel om dit ’n ander betekenis te gee. Noem die volgende woorde vir die leerders. Hulle moet die twee betekenisse van elke woord kan gee. 27
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 3 ~ Afrikaans Huistaal
’n Perd wat uit stokkies gebou is. Iets wat jy graag in jou vrye tyd doen.
’n Plant wat vet is. ’n Woestynplant wat meestal dorings het.
Voltooi aktiwiteit 6 in werkboek 1. Skryf die twee interpretasies van elke prentjie op die lyntjie. Antwoorde Letterlik: ’n Robot wat rooi is wat raakgery is. Figuurlik: ’n Taxi wat oor ’n rooi robot (verkeerslig) gejaag het. Letterlik: Bekers se ore wat afgebreek het. Figuurlik: Kinders wat nie luister nie, het nie ore nie.
Sessie 3 en 4: Selfstandige lees of groepbegeleide lees Hierdie sessies kan vir selfstandige lees of groepbegeleide lees gebruik word. Afhangend van die leerders se leesvlak en vaardigheid, kan die fasiliteerder die sessie gebruik om die onbekende woorde in die storie te hersien en leerders kan die storie weer in groepsverband lees. Leerders met goeie leesvaardighede wat die storie maklik kan lees, kan tydens hierdie sessie boeke/tekste van hul keuse of boeke wat in die klas beskikbaar is selfstandig lees.
• • • •
© Optimi
Opsie 1: Selfstandige lees: Leerders lees enige leesboek op hulle vlak. Opsie 2: Groepbegeleide lees: “Karin tel haar seëninge”. Leerders werk in groepe. Verdeel die klas in groepe op grond van die leerders se leesvaardigheid. Werk saam met een groep, terwyl die res van die leerders in groepsverband lees. Bestuur die sessie sodat elke groep voldoende aandag kry. Die leerders in die groep maak beurte om die storie te lees. Bespreek die verloop van die storie en beantwoord enige vrae na aanleiding van die teks.
28