Í3”È-A-AHT-FG01+Î
1
9
0
2
-
A
-
A
H
T -
F
G
0
1
AFRIKAANS HUISTAAL FASILITEERDERSGIDS
Graad 2
Afrikaans Huistaal Fasiliteerdersgids
1902-A-AHT-FG01
Í3”È-A-AHT-FG01+Î
Graad 2
Aangepas vir KABV
H Erasmus Dr N Scheepers
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Inhoudsopgawe Inleiding vir die fasiliteerder................................................................................................................9 Impaq se benadering tot taalonderrig in graad 2 ...............................................................................9 Luister en praat..................................................................................................................................9 Lees....................................................................................................................................................9 Klanke..............................................................................................................................................10 Handskrif..........................................................................................................................................10 Skryf.................................................................................................................................................10 Materiale en hulpbronne...................................................................................................................10 Hoe om die materiale en hulpbronne te gebruik.............................................................................. 11 Voorgestelde rooster vir graad 2......................................................................................................12
Kwartaal 1 Leereenheid 1..................................................................................................................................14 Week 1: Hersien klanke v, w, s en i..................................................................................................14 Dag 1............................................................................................................................................14 Dag 2............................................................................................................................................16 Dag 3............................................................................................................................................18 Dag 4............................................................................................................................................20 Dag 5............................................................................................................................................22 Week 2: Hersien klanke l, k, n en m.................................................................................................23 Dag 6............................................................................................................................................23 Dag 7............................................................................................................................................26 Dag 8............................................................................................................................................27 Dag 9............................................................................................................................................28 Dag 10..........................................................................................................................................30 Leereenheid 2..................................................................................................................................32 Week 3: Hersien klanke a en t..........................................................................................................32 Dag 1............................................................................................................................................32 Dag 2............................................................................................................................................34 Dag 3............................................................................................................................................35 Dag 4............................................................................................................................................37 Dag 5............................................................................................................................................38 Week 4: Hersien klanke h, o en d.....................................................................................................40 Dag 6............................................................................................................................................40 Dag 7............................................................................................................................................42 Dag 8............................................................................................................................................44 Dag 9............................................................................................................................................45 Dag 10..........................................................................................................................................46 Leereenheid 3..................................................................................................................................48 Week 5: Hersien klanke b, r en p.....................................................................................................48 Dag 1............................................................................................................................................48 Dag 2............................................................................................................................................50 Dag 3............................................................................................................................................52 Dag 4............................................................................................................................................53 Dag 5............................................................................................................................................55
3
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Week 6: Hersien klanke e en j..........................................................................................................56 Dag 6............................................................................................................................................56 Dag 7............................................................................................................................................58 Dag 8............................................................................................................................................60 Dag 9............................................................................................................................................62 Dag 10..........................................................................................................................................63 Leereenheid 4..................................................................................................................................65 Week 7: Hersien klanke y en g.........................................................................................................65 Dag 1............................................................................................................................................65 Dag 2............................................................................................................................................67 Dag 3............................................................................................................................................69 Dag 4............................................................................................................................................70 Dag 5............................................................................................................................................71 Week 8: Hersien klanke f, u en aa....................................................................................................72 Dag 6............................................................................................................................................72 Dag 7............................................................................................................................................74 Dag 8............................................................................................................................................76 Dag 9............................................................................................................................................78 Dag 10..........................................................................................................................................79 Leereenheid 5..................................................................................................................................81 Week 9: Assessering; klanke a, aa, ee en ie....................................................................................81 Dag 1............................................................................................................................................81 Dag 2............................................................................................................................................82 Dag 3............................................................................................................................................84 Dag 4............................................................................................................................................85 Dag 5............................................................................................................................................87 Week 10: Assessering; klanke uu en ou...........................................................................................88 Dag 6............................................................................................................................................88 Dag 7............................................................................................................................................90 Dag 8............................................................................................................................................91 Dag 9............................................................................................................................................92 Dag 10..........................................................................................................................................93
Kwartaal 2 Leereenheid 6..................................................................................................................................94 Week 11: Klanke oo, oe, ui en x.......................................................................................................94 Dag 1............................................................................................................................................94 Dag 2............................................................................................................................................96 Dag 3............................................................................................................................................98 Dag 4..........................................................................................................................................100 Dag 5..........................................................................................................................................101 Week 12: Klanke ei, st, c en q........................................................................................................102 Dag 6..........................................................................................................................................102 Dag 7..........................................................................................................................................104 Dag 8..........................................................................................................................................106 Dag 9..........................................................................................................................................107 Dag 10........................................................................................................................................109
© Optimi
4
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Leereenheid 7................................................................................................................................ 110 Week 13: Klanke aai, kr en kl......................................................................................................... 110 Dag 1.......................................................................................................................................... 110 Dag 2.......................................................................................................................................... 112 Dag 3.......................................................................................................................................... 113 Dag 4.......................................................................................................................................... 115 Dag 5.......................................................................................................................................... 116 Week 14: Klanke br, dr, ooi, tr en pr............................................................................................... 118 Dag 6.......................................................................................................................................... 118 Dag 7.......................................................................................................................................... 119 Dag 8..........................................................................................................................................121 Dag 9..........................................................................................................................................122 Dag 10........................................................................................................................................123 Leereenheid 8................................................................................................................................125 Week 15: Klanke st, sk, eeu en vr..................................................................................................125 Dag 1..........................................................................................................................................125 Dag 2..........................................................................................................................................126 Dag 3..........................................................................................................................................128 Dag 4..........................................................................................................................................129 Dag 5..........................................................................................................................................131 Week 16: Klank bl...........................................................................................................................132 Dag 6..........................................................................................................................................132 Dag 7..........................................................................................................................................133 Dag 8..........................................................................................................................................135 Dag 9..........................................................................................................................................136 Dag 10........................................................................................................................................137 Leereenheid 9................................................................................................................................138 Week 17: Klanke sl, sm en sn........................................................................................................138 Dag 1..........................................................................................................................................138 Dag 2..........................................................................................................................................140 Dag 3..........................................................................................................................................141 Dag 4..........................................................................................................................................143 Dag 5..........................................................................................................................................144 Week 18: Klanke oei, sw en tw.......................................................................................................145 Dag 6..........................................................................................................................................145 Dag 7..........................................................................................................................................146 Dag 8..........................................................................................................................................147 Dag 9..........................................................................................................................................149 Dag 10........................................................................................................................................150 Leereenheid 10..............................................................................................................................151 Week 19: Assessering; klank sp.....................................................................................................151 Dag 1..........................................................................................................................................151 Dag 2..........................................................................................................................................152 Dag 3..........................................................................................................................................153 Dag 4..........................................................................................................................................154 Dag 5..........................................................................................................................................156
5
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Week 20: Klanke vl, pl en fl............................................................................................................157 Dag 6..........................................................................................................................................157 Dag 7..........................................................................................................................................158 Dag 8..........................................................................................................................................160 Dag 9..........................................................................................................................................161 Dag 10........................................................................................................................................162
Kwartaal 3 Leereenheid 11...............................................................................................................................163 Week 21: Klanke gl en gr; lopende skrif v......................................................................................163 Dag 1..........................................................................................................................................163 Dag 2..........................................................................................................................................165 Dag 3..........................................................................................................................................166 Dag 4..........................................................................................................................................167 Dag 5..........................................................................................................................................169 Week 22: Klanke sw en tw; lopende skrif w...................................................................................170 Dag 6..........................................................................................................................................170 Dag 7..........................................................................................................................................172 Dag 8..........................................................................................................................................173 Dag 9..........................................................................................................................................175 Dag 10........................................................................................................................................176 Leereenheid 12..............................................................................................................................178 Week 23: Klank str; lopende skrif i en s.........................................................................................178 Dag 1..........................................................................................................................................178 Dag 2..........................................................................................................................................179 Dag 3..........................................................................................................................................181 Dag 4..........................................................................................................................................182 Dag 5..........................................................................................................................................184 Week 24: Klank skr; lopende skrif l................................................................................................185 Dag 6..........................................................................................................................................185 Dag 7..........................................................................................................................................187 Dag 8..........................................................................................................................................188 Dag 9..........................................................................................................................................189 Dag 10........................................................................................................................................191 Leereenheid 13..............................................................................................................................192 Week 25: Klank ge; lopende skrif k................................................................................................192 Dag 1..........................................................................................................................................192 Dag 2..........................................................................................................................................194 Dag 3..........................................................................................................................................196 Dag 4..........................................................................................................................................197 Dag 5..........................................................................................................................................199 Week 26: Klank kw; lopende skrif n en m.......................................................................................200 Dag 6..........................................................................................................................................200 Dag 7..........................................................................................................................................201 Dag 8..........................................................................................................................................203 Dag 9..........................................................................................................................................204 Dag 10........................................................................................................................................206
© Optimi
6
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Leereenheid 14..............................................................................................................................207 Week 27: Klank rs; lopende skrif a.................................................................................................207 Dag 1..........................................................................................................................................207 Dag 2..........................................................................................................................................208 Dag 3..........................................................................................................................................210 Dag 4.......................................................................................................................................... 211 Dag 5..........................................................................................................................................212 Week 28: Lopende skrif t................................................................................................................214 Dag 6..........................................................................................................................................214 Dag 7..........................................................................................................................................215 Dag 8..........................................................................................................................................216 Dag 9..........................................................................................................................................218 Dag 10........................................................................................................................................220 Leereenheid 15..............................................................................................................................221 Week 29: Klank be; lopende skrif h en o........................................................................................221 Dag 1..........................................................................................................................................221 Dag 2..........................................................................................................................................222 Dag 3..........................................................................................................................................224 Dag 4..........................................................................................................................................225 Dag 5..........................................................................................................................................227 Week 30: Assessering; lopende skrif b en d...................................................................................229 Dag 6..........................................................................................................................................229 Dag 7..........................................................................................................................................230 Dag 8..........................................................................................................................................231 Dag 9..........................................................................................................................................232 Dag 10........................................................................................................................................234
Kwartaal 4 Leereenheid 16..............................................................................................................................235 Week 31: Klank rg; lopende skrif r en p..........................................................................................235 Dag 1..........................................................................................................................................235 Dag 2..........................................................................................................................................237 Dag 3..........................................................................................................................................238 Dag 4..........................................................................................................................................239 Dag 5..........................................................................................................................................241 Week 32: Lopende skrif e, j en y....................................................................................................242 Dag 6..........................................................................................................................................242 Dag 7..........................................................................................................................................244 Dag 8..........................................................................................................................................246 Dag 9..........................................................................................................................................247 Dag 10........................................................................................................................................249 Leereenheid 17..............................................................................................................................250 Week 33: Lopende skrif g en H......................................................................................................250 Dag 1..........................................................................................................................................250 Dag 2..........................................................................................................................................252 Dag 3..........................................................................................................................................253 Dag 4..........................................................................................................................................255 Dag 5..........................................................................................................................................256
7
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Week 34: Klank rk; lopende skrif f, u en D.....................................................................................257 Dag 6..........................................................................................................................................257 Dag 7..........................................................................................................................................259 Dag 8..........................................................................................................................................262 Dag 9..........................................................................................................................................263 Dag 10........................................................................................................................................264 Leereenheid 18..............................................................................................................................266 Week 35: Klank kn; lopende skrif z, B en x....................................................................................266 Dag 1..........................................................................................................................................266 Dag 2..........................................................................................................................................267 Dag 3..........................................................................................................................................269 Dag 4..........................................................................................................................................271 Dag 5..........................................................................................................................................272 Week 36: Klank ng; lopende skrif q, A en c....................................................................................273 Dag 6..........................................................................................................................................273 Dag 7..........................................................................................................................................275 Dag 8..........................................................................................................................................276 Dag 9..........................................................................................................................................278 Dag 10........................................................................................................................................280 Leereenheid 19..............................................................................................................................281 Week 37: Klanke mp en nd; lopende skrif T en M..........................................................................281 Dag 1..........................................................................................................................................281 Dag 2..........................................................................................................................................283 Dag 3..........................................................................................................................................285 Dag 4..........................................................................................................................................286 Dag 5..........................................................................................................................................287 Week 38: Klanke nk en nt; lopende skrif N en P............................................................................289 Dag 6..........................................................................................................................................289 Dag 7..........................................................................................................................................290 Dag 8..........................................................................................................................................291 Dag 9..........................................................................................................................................293 Dag 10........................................................................................................................................294 Leereenheid 20..............................................................................................................................296 Week 39: Assessering; lopende skrif W en V.................................................................................296 Dag 1..........................................................................................................................................296 Dag 2..........................................................................................................................................297 Dag 3..........................................................................................................................................298 Dag 4..........................................................................................................................................299 Dag 5..........................................................................................................................................300 Week 40: Assessering; lopende skrif K..........................................................................................302 Dag 6..........................................................................................................................................302 Dag 7..........................................................................................................................................303 Dag 8..........................................................................................................................................304 Dag 9..........................................................................................................................................305 Dag 10........................................................................................................................................307
© Optimi
8
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Inleiding vir die fasiliteerder Impaq se benadering tot taalonderrig in graad 2 Taal is ’n instrument vir denke en kommunikasie. Die doeltreffende gebruik van taal stel leerders in staat om te dink en kennis te verwerf, hulle kreatiewe vermoëns en identiteit, asook gevoelens en idees uit te druk en in interaksie te tree met ander om hul leefwêrelde te bestuur. Leerders se huistaal vorm dus die grondslag en is die instrument waarin hulle kommunikeer en leer. Doeltreffende taalonderrig en leer in graad 2 vereis die ontwerp van leergeleenthede en interaksies wat fokus op leerders se ontwikkeling om te luister en praat, dink en redeneer, lees en skryf. Die leerprogram is gebaseer op 20 leereenhede wat oor die 40 weke van die akademiese jaar strek. Elke leereenheid strek oor twee weke en bestaan uit 10 dae of twee weke: • Kwartaal 1 – Week 1 – 10 • Kwartaal 2 – Week 11 – 20 • Kwartaal 3 – Week 21 – 30 • Kwartaal 4 – Week 31 – 40 Elke dag het drie of vier breedvoerige taalsessies binne een van die volgende fokusareas: • Luister en praat • Lees en klanke • Skryf en handskrif
Luister en praat Luister en praat vorm integraal deel van enige ander leerarea. Dit is ’n belangrike vaardigheid wat die grondslag vorm vir verdere leer, dus word daar in graad 2 spesifiek tyd afgestaan aan gefokusde aktiwiteite wat luister-en-praatvaardighede ontwikkel. Tydens die luister-en-praataktiwiteite word leerders gemotiveer om woordeskat en taalstruktuur te verbeter. Die fasiliteerder moet genoeg geleenthede skep vir die leerders om spontaan oor ’n onderwerp te gesels. Indien die leerders nie daarin slaag om ’n sinvolle gesprek te voer nie, kan die fasiliteerder vrae vra om die gesprek aan die gang te sit. Die luister-en-praataktiwiteite behels mondelinge gesprekke rondom spesifieke onderwerpe, prentbesprekings, besprekings om nuwe stories aan die leerders bekend te stel, en besprekings na elke storie. Die graad 2-huistaalprogram bied gefokusde luister-en-praatsessies, maar soms word luister en praat met lees- of skryfsessies geïntegreer. Luister en praat vorm ’n integrale deel van alle leeraktiwiteite in die graad 2-klas. Daar word dus spesifieke sessies in elke leereenheid afgestaan aan luister-en-praataktiwiteite. Dit is egter belangrik dat die fasiliteerder self luister-en-praatvaardighede met ander leerareas integreer. Die leerders leer tydens ander leerareas om krities te dink, te luister en te praat wanneer hulle met interaksie en aktiwiteite binne elke leerarea besig is.
Lees Leesvaardigheid is ’n belangrike komponent van die graad 2-huistaalprogram. Die jaarplan is gebaseer op die leesreeks Die avonture van Ben, Lebo en Hanna. Die leesreeks bestaan uit vier fases, fase 5 tot 8. Elke fase bestaan uit ses stories. Namate die leerders deur die jaar vorder, word die stories en sinne stelselmatig langer. Die program is saamgestel om woordherkenning en sinskonstruksie te bevorder. Die leerders 9
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
lees gereeld hoëfrekwensiewoorde (woorde wat gereeld in enige leestekste voorkom) om leesvaardigheid te bevorder. Soos wat leerders se vaardigheid verbeter, word daar minder tyd aan hoëfrekwensiewoorde vir leesvoorbereiding bestee. Die fasiliteerder gebruik sigwoorde en stel die leerders aan nuwe woorde bekend om hulle vir elke leesles voor te berei. Die fasiliteerder maak gebruik van flitskaarte in die fasiliteerderhulpmiddel vir die bekendstelling van sigwoorde. Die flitskaarte bevorder woordherkenning en verbeter uiteindelik die leesvaardigheid van die leerders. Die leesprogram maak voorsiening vir selfstandige, gedeelde en groepbegeleide lees, waar die leerders saam met die fasiliteerder of ’n ander leerder lees, asook individuele leessessies. Die leerders word voortdurend aan nuwe woorde in die leesreeks bekendgestel terwyl hulle vir die leessessies voorberei. Daar is egter sessies waar daar van die leerders verwag word om onvoorbereide tekste te lees.
Klanke Elke leereenheid bevat verskeie klankaktiwiteite. Hierdie aktiwiteite wissel tussen die bekendstelling van nuwe klanke, vaslegging en woordbou. Die klankreeks is oor die 20 leereenhede versprei. Die leerders hersien al die enkelklanke (vokale en konsonante), asook dubbelklanke wat hulle in graad 1 aangeleer het. Die leerders word dan aan meer komplekse klankkombinasies aan die begin en einde van woorde bekendgestel. Hulle leer voortdurend nuwe klanke, maar daar is meer as genoeg geleentheid vir hersiening, vaslegging en woordbou. Dit vereis ook dat die leerders elke week ’n skryfaktiwiteit voltooi waar hulle die bekende woorde van die week in hul klaswerkboekee skryf.
Handskrif Die program maak voorsiening vir die stelselmatige aanleer van handskrifvaardighede. Die leerders hersien verskeie patrone wat handskrif bevorder, asook al die letters in drukskrif soos in graad 1 aangeleer. Vanaf die tweede helfte van die akademiese jaar, word die leerders vir lopende skrif voorberei. Hulle voltooi patrone en begin die letters in lopende skrif skryf. Teen die einde van die jaar skryf hulle enkele woorde in lopende skrif.
Skryf Skryfaktiwiteite fokus op die leerders se vermoë om self sinvol te skryf, waar handskrif op handskrifvaardighede fokus. Skryfaktiwiteite is aanvanklik eenvoudig en vereis dat die leerders woorde invul om sinne te voltooi, en selfs sinne bou. Namate die program vorder, word die leerders uitgedaag om self sinne te skryf, stories te beplan en te skryf en om met begrip te lees en antwoorde in te vul. Die graad 2-huistaalprogram stel die leerders bekend aan woordsoorte, spesifiek naamwoorde en werkwoorde, en maak ook voorsiening vir eenvoudige oefeninge om die leerders van teenwoordige, verlede en toekomstige tyd in gesproke en geskrewe taal bewus te maak.
Materiale en hulpbronne Graad 2-leerders skryf met ’n potlood. Alle geskrewe aktiwiteite word in die twee werkboeke uiteengesit. Die leerders benodig twee blanko boeke (’n oefenboek en ’n klaswerkboeke vir kreatiewe skryfoefening en die skryf van bekende spelwoorde (weeklikse oefening). Gebruik oefenboeke met dun Ierse lyne en kantlyne (Irish & Margin).
© Optimi
10
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Hoe om die materiale en hulpbronne te gebruik Die graad 2-pakket bestaan uit die volgende produkte: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.
Fasiliteerdersgids Werkboek 1: Skrif en Klanke, Kwartaal 1 Werkboek 1: Skrif en Klanke, Kwartaal 2 Werkboek 1: Skrif en Klanke, Kwartaal 3 Werkboek 1: Skrif en Klanke, Kwartaal 4 Werkboek 2: Skryf, Kwartaal 1 en 2 Werkboek 2: Skryf, Kwartaal 3 en 4 Fase 5 tot 8 van die leesreeks, Die avonture van Ben, Lebo en Hanna Leerdeerhulpmiddel Fasiliteerderhulpmiddel Assessering (portefeuljeboek) Assesseringsriglyne en memorandum
Hulpbronne wat aangeskaf moet word: • Potlood vir die skryfaktiwiteite. • Twee blanko boeke (’n oefenboek en ’n klaswerkboeke) vir kreatiewe skryfoefening en die skryf van bekende spelwoorde. Gebruik boeke met Ierse lyne en kantlyne. Alle ander geskrewe aktiwiteite word in die twee werkboeke uiteengesit. Die fasiliteerdersgids Die fasiliteerdersgids bestaan uit 20 leereenhede. Elke leereenheid strek oor twee weke en bestaan uit 10 dae. Elke dag is ingedeel in drie tot vyf taalsessies wat luister en praat, lees, klanke, handskrif en skryf dek. Verwys na die voorgestelde dagprogram vir die tydindeling van die sessies. Elke sessie word afgesluit met twee inligtingsblokkies – “Konseptualisering” en “Hulpbronne”. Die “konseptualisering”-blokkie bevat ’n kort opsomming oor die konsepte wat vasgelê word, en die “hulpbronne”-blokkie bevat ’n lysie van artikels wat vir die sessie verskaf word (i) en/of benodig word (). By elke sessie word daar twee simbole gebruik: Die uiltjie dui aan wat die fasiliteerder moet doen.
Die potlood dui aan wat die leerders moet doen. Werkboek 1: Skrif en Klanke Daar is een werkboek per kwartaal en altesaam 187 aktiwiteite wat die stelselmatige aanleer van handskrifvaardighede en die vaslegging van klanke ondersteun. Werkboek 2: Skryf Daar is een werkboek vir kwartaal 1 en 2 en een werkboek vir kwartaal 3 en 4 met altesaam 60 aktiwiteite om die die leerders se vermoë om self sinvol te skryf te ontwikkel. Die leesreeks: Die avonture van Ben, Lebo en Hanna Die leesreeks is spesifiek vir die graad 2 Afrikaans Huistaalprogram ontwikkel. Dit bestaan uit fase 5 tot 8 en bou voort op graad 1 se leesboeke (fase 1 tot 4).
11
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Die fasiliteerderhulpmiddel Die fasiliteerderhulpmiddel bevat spelwoorde, groot lopende skrif letters, klanke, woorde vir klanklesse, hoëfrekwensiewoorde en sigwoorde. Die leerderhulpmiddel Die leerderhulpmiddel bevat spelwoorde, speltoetse, klanke, woorde vir klanklesse, hoëfrekwensiewoorde en patroonkaarte.
Voorgestelde rooster vir graad 2 Per week: 23 uur 1. 2. 3. 4.
© Optimi
Huistaal (HT): 8 uur First Additional Language (FAL): 2 uur Wiskunde: 7 uur Lewensvaardighede (LV): 6 uur
12
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
TYD
07:50 – 08:05
MAANDAG
DINSDAG
WOENSDAG
DONDERDAG
VRYDAG
HT HT HT HT HT Luister en praat: Luister en praat: Luister en praat: Luister en praat: Luister en praat: Groet, nuus, Groet, nuus, Groet, nuus, Groet, nuus, Groet, nuus, mondelings mondelings mondelings mondelings mondelings
08:05 – 09:30 (totale Wiskundeperiode)
WISKUNDE Hoofrekene (25 min.)
WISKUNDE Hoofrekene (25 min.)
WISKUNDE Hoofrekene (25 min.)
WISKUNDE Hoofrekene (25 min.)
WISKUNDE Hoofrekene (25 min.)
(30 min.)
Wiskunde
Wiskunde
Wiskunde
Wiskunde
Wiskunde
(30 min.)
Wiskunde
Wiskunde
Wiskunde
Wiskunde
Wiskunde
09:30 – 10:00
HT Klanke
HT Klanke
HT Klanke
HT Klanke
HT Klanke
10:00 – 10:20
POUSE
LV LV LV LV LV Persoonlike en Persoonlike en Persoonlike en Persoonlike en Persoonlike en 10:20 – 10:45 sosiale welstand, sosiale welstand, sosiale welstand, sosiale welstand, sosiale welstand, aanvangskennis aanvangskennis aanvangskennis aanvangskennis aanvangskennis
10:45 – 11:10
HT Skryf en/of handskrif
HT Skryf en/of handskrif
HT Skryf en/of handskrif
HT Skryf en/of handskrif
HT Skryf en/of handskrif
11:10 – 11:40
HT Lees
HT Lees
HT Lees
HT Lees
HT Lees
11:40 – 11:55
FAL Luister en praat
FAL Luister en praat
FAL Luister en praat
FAL Luister en praat
FAL Luister en praat
LV Skeppende kunste (40 min.)
LV Skeppende kunste (40 min.)
FAL Lees en klank, sigwoorde, skryf (20 min.)
FAL Lees en klank, sigwoorde, skryf (20 min.)
11:55 – 12:15
12:15 – 13:15
POUSE
LV Liggaamlike opvoeding
LV Skeppende kunste (40 min.)
LV Liggaamlike opvoeding
FAL Lees en klank, sigwoorde, skryf (20 min.)
13
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Leereenheid Dag 1
1 Week 1
Sessie 1: Luister, praat en lees: Waar is my bril? Hierdie sessie dien as ’n gesamentlike lees-, luister- en praatsessie. Afhangend van die stadium in elke storie in die leesreeks, word die luister-en-praatsessies met die leessessies geïntegreer. Daar sal dus aan die begin en aan die einde van elke nuwe storie ’n luister-en-praatsessie wees. Tydens hierdie sessie word die leerders aan die nuwe storie bekendgestel, of aan die einde van elke storie gesels die leerders oor die storie en beantwoord vrae en/of maak gevolgtrekkings.
• • • • • • • • • • •
Die fasiliteerder bespreek die titel en voorblad van die storie: Waar is my bril? Lees die titel van die storie hardop. Lees dit ’n tweede keer en die leerders lees saam met die fasiliteerder. Bespreek die gebruik van die vraagteken aan die einde van die titel: Kyk na die leesteken aan die einde van die titel. Watter leesteken is dit? (’n Vraagteken.) Hoekom is daar ’n vraagteken? Wanneer gebruik ons vraagtekens? Die fasiliteerder formuleer ’n vraagsin (vra ’n vraag) om vir die leerders te wys hoe klink ’n vraag. Vergelyk die vraag met ’n gewone sin. Gee geleentheid vir die leerders om vrae te formuleer. Kom ons gesels oor die prent op die voorblad van die storie. Sien graad 2 Fase 5, bl. 6 en 7. Waar is Ben en Karin? (In ’n slaapkamer.) Hoekom sê jy hulle is in ’n slaapkamer? (Die leerders identifiseer die meubels en assosieer dit met ’n slaapkamer.) Wat doen Ben? Wat doen Karin? Waarna soek die maats? Hoekom dink jy so? (Die maats soek ’n bril, want die titel van die storie is “Waar is my bril?”) Kom ons begin hierdie week se storie lees om uit te vind wat met Ben en Karin gebeur.
Die leerders gaan tydens elke leereenheid selfstandig moet lees, en/of aan groepleesaktiwiteite deelneem. Die fasiliteerder sal elke leesles fasiliteer om seker te maak dat die leerders alle nuwe en onbekende woorde eers aanleer voordat hulle die teks moet lees. Tydens die leessessies stel ons die leerders bekend aan nuwe en/of onbekende woorde. Hulle lees sigwoorde op flitskaarte om voor te berei vir die leesstuk. Die leerders lees ook hoëfrekwensiewoorde, bv. hulle, dit, is, ek, op, ens. Hierdie woorde kom baie in al die tekste voor. Die leerders sal vir die grootste deel van die jaar in die meeste leessessies hoëfrekwensiewoorde op flitskaarte lees om hulle leesvaardigheid te bevorder. Indien ’n leerder sukkel om ’n woord te lees, moet die fasiliteerder eers vir die leerders geleentheid gee om self die woord te probeer klank en ontsyfer, voordat sy help. • Die leerders knip week 1 se hoëfrekwensiewoorde uit die leerderhulpmiddel en oefen die woorde daagliks. • en, by, is, vir, dit, die, op, in. • Flits die woorde vir die leerders: Ben, Karin, Oupa, Ouma. • Die fasiliteerder lees en klank die woorde saam met die leerders. • Skommel en flits al die woorde weer. Die leerders lees die woorde ten minste drie keer hardop. • Die fasiliteerder wys vir die leerders die voorblad van die storie: Waar is my bril? • Lees die titel van die storie hardop. Lees dit ’n tweede keer en die leerders lees saam met die fasiliteerder. © Optimi
14
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 2: Klanke: Hersien die v-klank • • • • • • • • •
• • • • •
Die leerders het in graad 1 die meeste van die enkel- en dubbelklanke aangeleer. Al die klanke word in die eerste kwartaal hersien. Vertel die volgende storie: Vaatjie is ’n vet klein varkie. Sy maat se naam is Valie. Vaatjie en Valie stap ver in die veld. Die fasiliteerder vra die volgende vrae om die klanke te fasiliteer: Watter soort dier is Vaatjie? Vaatjie het ’n maatjie. Wat is sy naam? Waar stap Vaatjie en Valie? Met watter klank begin vark? Luister weer na die storie en probeer om al die woorde wat met ‘v’ begin te onthou. Gee geleentheid vir die leerders om die woorde wat met ‘v’ begin op te noem. Die fasiliteerder sê die volgende sinne hardop. Die leerders luister en klap hulle hande wanneer die ‘v’-klank in die woord/sin voorkom: Visse het vinne en hulle swem vinnig. Vaatjie is ’n vark wat vye eet. Die valk klap sy vlerke en vlieg vinnig. Vinkie vee die stoep vinnig voor die vriende kom kuier. Kan jy nog onthou hoe lyk die ‘v’-klank? Die fasiliteerder flits die ‘v’-klank vir die leerders. Die fasiliteerder skryf ‘v’-woorde op die bord. Die leerders lees die woorde hardop saam met die fasiliteerder. Lees die woorde ’n tweede keer vir die leerders. Hulle klank elke woord en lees dit self hardop. Maak nou ’n sin met die woord. Bv. Die vis swem vinnig. Valie is ’n vet varkie. Gebruik los klanke om die volgende woorde te bou: vis, val, vet, vol, vin.
v Spelwoorde 1
vis, sak, hik, vol, weg, min, ses, vet, wit, was
15
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 3: Handskrif: v-klank Die fasiliteerder het vanoggend die ‘v’-klank hersien en die leerders moes woorde bou met die ‘v’-klank. Hulle is reeds bekend met die ‘v’-klank en het dit reeds in graad 1 geoefen en geskryf. • Die leerders voltooi aktiwiteit 1 in werkboek 1.
Dag 2 Sessie 1: Luister en praat: Vakansies
• • • • • • • • •
Dit is die begin van die jaar. Die leerders het dus pas met ’n nuwe skooljaar begin. Gee vir die leerders geleentheid om van hulle vakansie te vertel. Gebruik vrae om die sessie te fasiliteer indien die leerders nie spontaan gesels nie. Jy is nou in graad 2 en het begin met ’n nuwe skooljaar. Almal het nou lekker vakansie gehou voordat ons weer met skoolwerk begin. Was julle hierdie vakansie by die huis of het julle êrens gaan kuier? Gebruik die leerders se verwysingsraamwerk en formuleer vrae na aanleiding van hulle bespreking, bv.: Waar het julle die vakansie gekuier? Wie was saam met julle? Was dit vir jou lekker? Hoekom was dit vir jou lekker? Wat het jy alles die vakansie gedoen? Sien jy uit na die nuwe jaar? Wat beteken dit om na iets uit te sien? Hoekom sien jy uit of is jy opgewonde oor die nuwe jaar? Fasiliteer ’n gesprek van ongeveer 10 minute waar die leerders gesels oor hulle vakansie. Let op die leerders se woordeskat en gebruik van volsinne.
Sessie 2: Klanke: Hersien die w-klank Gister het jy woorde gebou met die ‘v’-klank. Kom ons dink aan ’n paar woorde wat met ‘v’ begin. Gee geleentheid vir die leerders om self woorde wat met ‘v’ begin hardop te sê. Vandag luister ons na ’n ander klank. Luister na die storie en kyk of jy vandag se klank kan herken. • Willie soek vir Wollie. Willie wonder waar kruip Wollie weg. Willie kyk in die water. Dalk is Wollie weer weg. Waar kruip Wollie die wollerige wurm weg? © Optimi
16
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
• • • • • • • • • •
Vir wie soek Willie? Watter soort diertjie is Wollie? Luister weer na die storie en kyk of jy die woorde kan onthou wat met ‘w’ begin. Watter woorde ken jy wat met ‘w’ begin? Kom ons kyk of jy vyf woorde wat met ‘w’ begin kan opnoem. Gee geleentheid vir die leerders om die woorde wat met ‘w’ begin op te noem. Die fasiliteerder flits die ‘w’-klank vir die leerders. Gee geleentheid vir die leerders om die ‘w’klank te demonstreer. Hulle maak dit in die lug, skryf op die bord of in ’n oefenboek. Die fasiliteerder demonstreer die skryfwyse van die ‘w’ op die bord. Lê klem op die vorm van die letter. Die fasiliteerder skryf ‘w’-woorde op die bord. Die leerders lees die woorde hardop saam met die fasiliteerder. Lees die woorde ’n tweede keer vir die leerders. Hulle klank elke woord en lees dit self hardop. Maak nou ’n sin met die woord. Bv. My skoen is weg. Piet het ’n wit hoed. Die dam het ’n hoë wal. Gebruik los klanke om die volgende woorde te bou: was, wen, wol, weg, wit.
w Sessie 3: Skrifoefening Die fasiliteerder het vanoggend die ‘v’-klank hersien en die leerders moes woorde met die ‘w’klank bou. Hulle is reeds bekend met die ‘w’-klank en het dit reeds in graad 1 geoefen en geskryf. • Die leerders voltooi aktiwiteit 2 in werkboek 1.
Sessie 4: Lees: Waar is my bril? Tydens hierdie leessessie gaan die leerders bekende hoëfrekwensiewoorde lees en ’n paar nuwe woorde aanleer. Indien ’n leerder sukkel om ’n woord te lees, moet die fasiliteerder eers vir die leerders geleentheid gee om self die woord te probeer klank en dit self te ontsyfer, voordat sy die leerders help. • Flits week 1 se hoëfrekwensiewoorde vir die leerders. Die leerders moet die woorde dadelik herken. • en, by, is, vir, dit, die, op, in 17
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
•
Flits die volgende week 1-sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. Ben, Karin, Oupa, Ouma, gesien, koerant, miskien. Die fasiliteerder lees bladsy 8 – 9 van die storie: Waar is my bril? Die leerders volg in hulle boeke terwyl die fasiliteerder lees. Die leerders mag saggies saamlees.
• •
Sessie 5: Skryf: Voltooi die sinne Die leerders voltooi die sinne deur die ontbrekende woorde in die vul. Kyk na die sinne in die leesboek en vul die regte woorde in om elke sin te voltooi. Die leerders voltooi aktiwiteit 1 in werkboek 2.
• •
Dag 3 Sessie 1: Klanke en woordbou: Hersien die v-klank en die w-klank Hersien kortliks die ‘v’- en ‘w’-klank wat die vorige twee dae behandel is. Die fasiliteerder flits die ‘w’- en ‘v’-klanke ’n paar keer vir die leerders. Hulle moet die klanke vinnig kan identifiseer en benoem. • Die fasiliteerder verduidelik aan die leerders dat hulle bekende woorde gaan bou wat met ‘v’ of ‘w’ begin. • Die fasiliteerder sê ’n woord met ‘v’ of ‘w’. Die leerders klank die woord. Daarna bou hulle die woord met los klanke. • Die fasiliteerder gebruik die volgende woorde vir die klankaktiwiteit: vis, val, vet, vol, vin, was, wen, weg, wol, wit.
© Optimi
18
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 2: Skrifoefening en klanke Die leerders voltooi die blokkiesraaisel: Kyk na die prentjies en skryf die woord in die blokkies langs die prentjie. • Die leerders voltooi aktiwiteit 3 in werkboek 1. (Anwoorde: was, veer, val, wol, vis, wurm)
Sessie 3: Lees: Waar is my bril? Tydens hierdie leessessie gaan die leerders bekende hoëfrekwensiewoorde lees en ’n paar nuwe woorde aanleer. Indien ’n leerder sukkel om ’n woord te lees, moet die fasiliteerder eers vir die leerders geleentheid gee om self die woord te probeer klank en dit self te ontsyfer, voordat sy die leerders help. • Flits week 1 se hoëfrekwensiewoorde vir die leerders. Die leerders moet die woorde dadelik herken. • en, by, is, vir, dit, die, op, in. • Flits die volgende week 1-sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. • Ben, Karin, Oupa, Ouma, gesien, koerant, miskien.
•
Die leerders lees bladsy 8 – 9 van die storie (Waar is my bril?) saggies op hulle eie. Maak seker dat die leerders die teks gemaklik self kan lees. Lees dit nou hardop vir die fasiliteerder of ’n maat.
19
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 4: Luister en praat: Oupas en oumas Vanoggend het die leerders in die storie gelees dat Ben en Karin by Oupa en Ouma op die plaas kuier. Gebruik die gebeure in die storie as vertrekpunt en fasiliteer ’n gesprek. Hierdie sessie volg dus op die leessessie. Ben en Karin kuier by Oupa en Ouma. Waar woon Oupa en Ouma? (Op ’n plaas.) Ken jy iemand wat op ’n plaas woon? Was jy al ooit op ’n plaas? Wat doen mense wat op ’n plaas woon? (Hulle boer met vee of plant sekere gewasse. Die leerders kan dit in hulle eie woorde vertel.) Waar woon jou oupa en/of ouma? Indien die leerders nie ’n oupa of ouma het nie, kan jy verwys na enige ander persoon wat na aan die leerders is. Kuier jy graag by jou oupa en/of ouma? Wat doen julle graag wanneer jy daar kuier? Is dit vir jou lekker om by oupa en/of ouma te kuier? Hoekom is dit vir jou lekker? Gesels oor die emosie wat die kind ervaar wanneer hulle by oupa en/of ouma kuier. Hoe voel dit as iets vir jou lekker is? Hoe laat dit jou voel?
• • • • • • •
Dag 4 Sessie 1: Klanke en woordbou: Hersien die s-klank en die i-klank • • • • • • • •
• • • © Optimi
Die fasiliteerder hersien die ‘s’- en ‘i’-klanke tydens die klankles. Hanteer elke klank afsonderlik. Die fasiliteerder flits die ‘s’ vir die leerders. Lê klem op die vorm van die letter. Die ‘s’ lyk soos ’n slang. Kan jy aan woorde dink wat met ‘s’ begin? Gee geleentheid vir die leerders om woorde op te noem wat met ‘s’ begin, bv. sing, sout, sus, sak, son, sit, ens. Kan jy aan woorde dink wat met ‘s’ eindig? Gee geleentheid vir die leerders om woorde op te noem wat met ‘s’ eindig, bv. kas, bus, das, sous, wes, nes, les, kis, was, ens. Die leerders gebruik klankkaarte uit die leerderhulpmiddel om woorde te bou. Die fasiliteerder sê ’n woord en die leerders klank die woord. Daarna bou hulle dit met los klanke. Die fasiliteerder gebruik die volgende week 1-woorde vir klanklesse in die fasiliteerderhulpmiddel vir die klankaktiwiteit: ses, sop, sus, sak. Die fasiliteerder flits die ‘i’-klank vir die leerders. ‘i’ is ’n kort mannetjie wat heeldag loop en hik. Met elke hik spring ‘i’ se hoedjie in die lug. Kan jy dink aan woorde waar ons ‘i’ in die middel van die woord hoor? Gee geleentheid vir die leerders om self woorde te sê waar hulle ‘i’ in die middel hoor, bv. pil, wit, sit, hik, pit, mik, lip, ens. Die fasiliteerder sê die week 1-woorde vir klanklesse in die fasiliteerderhulpmiddel vir die 20
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
•
leerders. Die leerders klank elke woord, bv. h-i-k = hik: wit, sit, vis, kis
Die leerders gebruik klanke en bou woorde met ‘i’ in die middel. Gebruik die volgende woorde vir die woordbou-aktiwiteit: • pik, mik, hik, sit, vir, is.
s
i
Sessie 2: Luister, praat en skryf Hierdie sessie integreer die luister-, praat- en skryfsessies. Die leerders gesels oor ’n spesifieke onderwerp. Hierdie onderwerp word dan gebruik as vertrekpunt vir die skryfsessie. Gee vir die leerders geleentheid om hulle persoonlike ervarings en/of nuus te vertel. Die leerders moet ’n ervaring of gebeurtenis identifiseer wat hulle wil oorvertel, bv. ouma kom kuier, wat tydens die vakansie en kersfeestyd gebeur het, uitstappies of fliek, ens. Die fasiliteerder inisieer gesprekke deur oop vrae te vra (vrae wat nie met ’n ja en nee beantwoord kan word nie). • Die leerders vertel hulle stories. Let op sinskonstruksie en die gebruik van woorde om hulle ervaring te deel.
• • •
Die leerders maak ’n sin om hulle stories te vertel. Bv. Ons was by die see. Die fasiliteerder skryf die sin op die bord. Die leerders transkribeer die sin en skryf dit presies so oor op hulle bladsy. Teken ’n prentjie om jou storie te vertel.
Sessie 3: Lees: Waar is my bril? Flits week 1 se hoëfrekwensiewoorde vir die leerders. Die leerders moet die woorde dadelik herken. 21
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
• •
en, by, is, vir, dit, die, op, in. Flits week 1 se sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. Ben, Karin, Oupa, Ouma, gesien, koerant, miskien, badkamer, wasgoed. Die fasiliteerder lees bladsy 10 – 11 van die storie: Waar is my bril? Die leerders volg in hulle boeke terwyl die fasiliteerder lees. Die leerders mag saggies saamlees.
• •
Dag 5 Sessie 1: Skryf: Speltoets 1 Die leerders skryf ’n speltoets oor die woorde in die leerderhulpmiddel by dag 1 van hierdie week. Sê elke woord hardop en gebruik dit in ’n sin sodat hulle die betekenis van die woord in konteks kan hoor.
Sessie 2: Skrifoefening •
Die fasiliteerder het vanoggend die ‘s’-klank hersien en die leerders moes woorde bou met die ‘s’-klank. Hulle is reeds bekend met die ‘s’-klank en het dit reeds in graad 1 geoefen en geskryf. Die leerders voltooi aktiwiteit 4 in werkboek 1.
Sessie 3: Lees: Waar is my bril? • •
© Optimi
Flits week 1 se hoëfrekwensiewoorde vir die leerders. Die leerders moet die woorde dadelik herken. en, by, is, vir, dit, die, op, in. Flits week 1 se sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder 22
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
•
•
lees die woorde saam hardop. Ben, Karin, Oupa, Ouma, gesien, koerant, miskien, badkamer, wasgoed. Die leerders lees bladsy 10 – 11 van die storie (Waar is my bril?) saggies op hulle eie. Maak seker dat die leerders die teks gemaklik self kan lees. Lees dit nou hardop vir die fasiliteerder of ’n maat.
Sessie 4: Skryf: Sinne
•
•
• •
Hierdie week het ons gelees oor Ben en Karin wat op die plaas by hulle oupa en ouma kuier. Die leerders het ook geleentheid gehad om te gesels oor hulle eie ervaring van ’n oupa en/of ouma (of iemand na aan die leerders indien hulle nie ’n oupa en/of ouma het nie). Die leerders skryf vandag twee sinne om te vertel van hulle oupa en/of ouma (of ’n ander gepaste persoon). Die leerders moet sover as moontlik die sinne self skryf. Indien nodig, mag die fasiliteerder die leerders help met moeilike woorde. Die leerders skryf op hierdie stadium eenvoudige sinne en kan van die woorde en klanke uit die storie gebruik om die sinne te skryf, bv. Ek kuier by Ouma. My ouma het ’n rooi rok. Let op die gebruik van leestekens en hoofletters, aangesien die leerders reeds bewus is van veral die punt aan die einde van ’n sin en die hoofletter aan die begin van ’n sin. Die fasiliteerder kan die hoofletter en punt tydens hierdie aktiwiteit beklemtoon. Die leerders voltooi aktiwiteit 2 in werkboek 2. Skryf twee sinne om vir die fasiliteerder van jou oupa en/of ouma te vertel. Onthou, daar is ’n hoofletter aan die begin van ’n sin en ’n punt aan die einde van ’n sin.
Dag 6
Week 2
Sessie 1: Luister en praat: Emosies • •
Fasiliteer ’n gesprek rondom emosies. Verwys na die storie in die leesreeks: Waar is my bril? Vra vir die leerders om die sinne op bladsy 8 van die storie te lees. Verwys na die emosies wat Ben en Karin ervaar: Hulle is lief vir Oupa en Ouma en dit is vir die kinders lekker op die plaas. 23
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
• • • • • • • • •
Wanneer sê ons iets is lekker? Bespreek die verskillende betekenisse van lekker. Lekker kan verwys na ’n smaak (bv. die koeldrank smaak lekker) of lekker kan verwys na ’n gebeurtenis of ervaring wat vir jou lekker is. Ben en Karin is lief vir Oupa en Ouma. Hoe voel dit om lief te wees vir iemand? Die leerders verduidelik in hulle eie woorde wat dit beteken om lief te wees vir iets of iemand. Hoe tree jy op teenoor iemand vir wie jy lief is? (Wanneer ons vir iemand lief is, hanteer ons hulle met respek, doen lekker dinge saam, luister as hulle praat, ens. Gee geleentheid vir die leerders om in hulle eie woorde te vertel wat dit beteken om vir iemand lief te wees.) Wat doen jy graag vir mamma/pappa/boetie of sussie omdat jy vir hulle lief is? Al is ons lief vir iemand, kan ons soms baklei of oor iets verskil. Hoe voel ons wanneer iemand iets doen waarvan ons nie hou nie? (Ongelukkig of selfs kwaad.) Hoe voel dit om kwaad te wees? Wanneer was jy ooit vir iemand in jou gesin kwaad? Was jy al ooit ongelukkig oor iets wat jou mamma/pappa/boetjie of sussie gedoen het? Wat het hulle gedoen en hoekom was jy ongelukkig? Wat het jy gedoen om die probleem op te los sodat almal weer gelukkig kon wees? Gebruik bykomende vrae om die gesprek te fasiliteer. Let op die leerders se woordeskat, sinskonstruksie en gebruik van volsinne.
Sessie 2: Klanke: Hersien die l-klank en die k-klank
• • •
•
Die fasiliteerder hersien die ‘l’-klank. ‘I’ is ’n lang mannetjie wat heeldag kiertsregop staan. Hy rek sy lyfie lekker lank uit. Kom ons kyk hoe lyk ‘l’. Die fasiliteerder flits die ‘l’-klank vir die leerders. Lê klem op die vorm van die letter. Demonstreer die vorm van die letter op die bord. Die ‘l’ het ’n reguit lyfie van bo tot onder. Hy staan regop en hang nooit vorentoe of agtertoe nie. Lê klem op die lengte van ‘l’ - hy loop met sy kop hoog in die lug. Staan regop en maak ’n ‘l’ met jou lyfie. Strek jou hande bo jou kop reguit in die lug. Kyk of jy so regop kan staan soos ‘l’. Luister na die volgende sinne en klap jou hande wanneer jy die ‘l’-klank hoor: Lettie leen haar bal vir Liesel. Lalie sê sy sal by ons kom speel. My lappop lê lekker en slaap. Lebo speel met sy geel bal. Kan jy aan woorde dink wat met ‘l’ begin? Gee geleentheid vir die leerders om self woorde wat met ‘l’ begin hardop te sê.
•
Die fasiliteerder hersien die ‘k’-klank. Die fasiliteerder flits die ‘k’-klank vir die leerders. Lê klem op die vorm van die letter. Demonstreer die vorm van die k-klank op die bord. Kan jy dink aan woorde wat met ‘k’ begin? Gee geleentheid vir die leerders om self woorde sê wat met ‘k’ begin. Die leerders moet ten minste drie woorde opnoem wat met ‘k’ begin. Die leerders klank elke woord, bv. kas = k-a-s.
•
Gebruik los klanke om die volgende woorde te bou: kas, kop, lek, lip, kat, los, kos, kis, lig, las.
•
© Optimi
24
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
k
l Spelwoorde 2
kis, lip, sit, kat, kos, sop, las, lig, sag, wag
Sessie 3: Skrifoefening Die leerders is bekend met die ‘i’-klank en het dit reeds in graad 1 geoefen en geskryf. Die fasiliteerder het verlede week die ‘i’-klank hersien. Verwys kortliks terug na die les en beklemtoon die skryfwyse van die ‘i’-klank. • Die leerders voltooi aktiwiteit 5 in werkboek 1.
Sessie 4: Lees: Waar is my bril?
• • •
Flits die volgende week 2-sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. groen, sitplek, lekkergoed, kruip. Die leerders is nog nie bekend met die ‘aai’-klank in woorde soos “haai” of “laai” nie. Die fasiliteerder stel die leerders toevallig bekend aan die ‘aai’-klank, alhoewel hulle dit later vanjaar sal aanleer. Klank die woord hardop. l-aai = laai. Lees dit nou saam met die leerders. Die fasiliteerder lees die teks op bladsy 12 – 13 van die leesboek hardop terwyl die leerders in hulle boek volg.
Die fasiliteerder kies vyf sigwoorde wat die leerders reeds aangeleer het en skryf die woorde op die bord. Die leerders maak ’n nuwe sin met elkeen van die woorde en skryf die sinne in hulle oefenboeke.
25
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Dag 7 Sessie 1: Klanke en woordbou: k-klank en l-klank •
• • •
Die fasiliteerder flits die volgende klanke vir die leerders: v, w, s, i, l en k. Skommel die klanke en flits dit herhaaldelik sodat die leerders elke klank ten minste vier keer lees. Die leerders gebruik klanke en bou woorde wat met die ‘k’- en ‘l’-klanke begin. Die fasiliteerder sê die woord. Die leerders klank elke woord en bou die woord met die los klanke. Gebruik die volgende woorde vir die woordbou-aktiwiteit: kos, kat, kis, kop, los, las, lip, lig.
Sessie 2: Skrifoefening: Skryf l Die leerders is reeds bekend met die ‘l’-klank. Die fasiliteerder het vroeër hierdie week die ‘l’-klank hersien. Verwys kortliks terug na die les en beklemtoon die skryfwyse van die ‘l’-klank. • Die leerders voltooi aktiwiteit 6 in werkboek 1.
Sessie 3: Lees: Waar is my bril? Flits die volgende week 2-sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. © Optimi
26
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
•
groen, sitplek, lekkergoed, kruip, laai, stoep.
•
Die leerders lees bladsy 12 – 13 van die storie (Waar is my bril?) saggies op hulle eie. Maak seker dat die leerders die teks gemaklik self kan lees. Lees dit nou hardop vir die fasiliteerder of ’n maat.
Sessie 4: Skryf: Voltooi die sinne •
Die leerders voltooi die sinne deur die ontbrekende woorde in die vul. Kyk na die sinne in die leesboek en vul die regte woorde in om elke sin te voltooi.
Dag 8 Sessie 1: Luister, praat en skryf Gee vir die leerders geleentheid om hulle persoonlike ervarings en/of nuus te vertel. Die leerders moet ’n ervaring of gebeurtenis identifiseer wat hulle wil oorvertel, bv. Pappa koop ’n nuwe motor, ek speel by ’n maatjie, uitstappies of fliek, ens. Die fasiliteerder inisieer gesprekke deur oop vrae te vra (vrae wat nie met ’n ja en nee beantwoord kan word nie). • Die leerders vertel hulle stories. Let op sinskonstruksie en die gebruik van woorde om hulle ervaring te deel.
• • •
Die leerders maak ’n sin om hulle stories te vertel. Bv. Mamma koop vir my nuwe skoene. Die fasiliteerder skryf die sin op die bord. Die leerders transkribeer die sin en skryf dit presies so oor op hulle bladsy. Teken ’n prentjie om jou storie te vertel.
27
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 2: Skryf: Speltoets 2 Die leerders skryf ’n speltoets oor die woorde in die leerderhulpmiddel by dag 6 van hierdie week. Sê elke woord hardop en gebruik dit in ’n sin sodat hulle die betekenis van die woord in konteks kan hoor.
Sessie 3: Lees: Waar is my bril? Die leerders knip week 2 se hoëfrekwensiewoorde uit die leerderhulpmiddel en oefen die woorde daagliks. toe, oop, kry, se, hy, sy, my, ook. Flits week 2 se sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. groen, sitplek, lekkergoed, kruip, laai, stoep, kombuis, broeksak. Die fasiliteerder lees die teks op bladsy 14 – 15 van die leesboek hardop terwyl die leerders in hulle boek volg.
• • • •
Die fasiliteerder flits ’n woord en die leerders soek die woord in die teks op bladsy 14 – 15 van die leesboek. • Die fasiliteerder flits bv. yskas en die leerders soek die woord yskas in die teks. Let op die tyd wat die leerders neem om die woord te vind. • Herhaal die oefening met ten minste ses woorde.
Dag 9 Sessie 1: Luister en praat: Vertel ’n storie • • © Optimi
In hierdie week se storie soek Oupa sy bril, want hy wil die koerant lees. Behalwe vir die koerant, kan ons ook boeke, tydskrifte, stories, ens. lees. Wat lees mense in die koerant? (Nuus. Gee geleentheid vir die leerders om in hulle eie woorde te verduidelik wat “nuus” is, bv. daaglikse gebeure soos ’n sportspan wat gewen het, die weer, gebeure in die land of die wêreld, ens.) Hou jy daarvan om te lees? Hoekom hou jy daarvan/nie daarvan nie? 28
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
• •
Wat is jou gunstelingstorie om te lees. Vertel nou jou gunstelingstorie vir die fasiliteerder (of ’n maat). Die leerders moenie die storie lees nie. Hulle moet die gebeure in die storie vir iemand in die regte volgorde en in hulle eie woorde vertel.
Sessie 2: Klanke: Hersien die n-klank en die m-klank • • • • • • • • • • • •
Die fasiliteerder hersien die ‘n’- en ‘m’-klanke. Hanteer elke klank afsonderlik. Luister na die volgende sinne en luister na die ‘n’-klank. Luister mooi, want jy moet kyk of jy die woorde wat met ‘n’ begin kan onthou: Neels en Nellie is niggie en nefie. Hulle het nog nooit ’n nar gesien nie. Kan jy die woorde onthou wat met ‘n’ begin? Gee geleentheid vir die leerders om die woorde hardop te sê. Kan jy onthou hoe lyk die ‘n’-klank? Die fasiliteerder flits die ‘n’-klank uit die fasiliteerderhulpmiddel. Lê klem op die vorm van die letter. Watter klank klink baie soos die ‘n’? Die ‘m’-klank. Kan jy aan woorde dink wat met ‘m’ begin? Die leerders sê self woorde hardop wat met ‘m’ begin, bv. man, maan, mens, mooi, my, min, mes, mou, ens. Watter dag van die week begin met ‘M’? (Maandag) Dink nou aan woorde wat met ‘m’ eindig. Gee geleentheid vir die leerders om self woorde op te noem wat met ‘m’ eindig, bv. som, dam, lam, klim, slim, dom, room, droom, ens. Herhaal die aktiwiteit met die ‘n’-klank. Die fasiliteerder flits die volgende week 2-woorde vir klanklesse uit die fasliteerderhulpmiddel. Lees elke woord hardop saam met die leerders. Flits die woorde ’n tweede keer vir die leerders. Die leerders klank elke woord en lees dit self hardop. Gebruik die volgende woorde vir die klankaktiwiteit: man, min, nar, nog.
m
n 29
© Optimi
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
Sessie 3: Skrifoefening Die leerders is reeds bekend met die ‘k’-klank. Die fasiliteerder het vroeër hierdie week die ‘k’klank hersien. Verwys kortliks terug na die les en beklemtoon die skryfwyse van die ‘k’-klank. • Die leerders voltooi aktiwiteit 7 in werkboek 1.
Sessie 4: Lees: Waar is my bril? Flits week 2 se hoëfrekwensiewoorde vir die leerders. Die leerders moet die woorde dadelik herken. toe, oop, kry, se, hy, sy, my, ook. Flits week 2 se sigwoorde vir die leerders. Hulle mag die woorde moeilik vind, maar gee eers geleentheid vir hulle om dit self te klank en lees voordat jy help. Die leerders en fasiliteerder lees die woorde saam hardop. groen, sitplek, lekkergoed, kruip, laai, stoep, kombuis, broeksak.
• • •
Die leerders lees bladsy 14 – 16 van die storie (Waar is my bril?) saggies op hulle eie. Maak seker dat die leerders die teks gemaklik self kan lees. Lees dit nou hardop vir die fasiliteerder of ’n maat.
•
Dag 10 Sessie 1: Lees, luister en praat: Waar is my bril? • • • • • • © Optimi
Die leerders (of leerders in groepe) lees die storie: Waar is my bril? Die fasiliteerder bespreek die gebeure in die storie met die leerders. Let op die leerders se woordeskat en hulle vermoë om volsinne te formuleer en hulleself duidelik uit te druk. Gebruik vrae om die gesprek te fasiliteer, bv. Waar het Ben en Karin gekuier? Waarna het Oupa so vreeslik gesoek? Waar het hulle oral gesoek? (kamer, badkamer, in sy bakkie, op die stoep, in die laai, in die kombuis en in die yskas) Waar was Oupa se bril? Hoekom dra party mense ’n bril? (Hulle kan nie mooi sien nie.) 30
Fasiliteerdersgids Graad 2 ~ Afrikaans Huistaal
• • • •
Dra jou Oupa/Ouma/Pappa of Mamma ’n bril? Dink jy dit is net grootmense wat bril dra? Ons oë en om te kan sien is een van ons sintuie. Wat is die ander sintuie? (hoor, proe, ruik en voel) Hoekom is ons sintuie so belangrik? (Die leerders kan in hulle eie woorde gesels oor die belangrikheid van sintuie, bv. as iemand se oë nie kan sien nie is hulle blind; sonder ore/gehoor sal ons nie kan hoor nie; ens.)
Sessie 2: Skryf: Skryf: Sinne Ben en Karin kuier by Oupa en Ouma op die plaas. Het jy al by Oupa en/of Ouma gekuier? Indien die leerders nie ’n oupa of ouma het nie, vervang die vraag met ’n tannie, oom of maatjie. • Wat het jy alles gedoen terwyl jy by Oupa en/of Ouma gekuier het? • Skryf een sin boaan ’n bladsy in jou klaswerkboek, bv. Ek speel saam met Oupa. Die fasiliteerder mag help om die sin te skryf (indien nodig). • Teken ’n prentjie wat verduidelik wat jy alles gedoen het terwyl jy by Oupa en/of Ouma gekuier het.
Sessie 3: Klanke en woordbou: m-klank en n-klank •
• • •
Die fasiliteerder flits die volgende klanke vir die leerders: v, w, s, i, l, k, m en n. Skommel die klanke en flits dit herhaaldelik sodat die leerders elke klank ten minste vier keer lees. Die leerders gebruik klanke en bou woorde wat met die ‘m’- en ‘n’-klanke begin. Die fasiliteerder sê die woord. Die leerders klank elke woord en bou die woord met die los klanke. Maak ’n sin met elke woord. Gebruik die volgende woorde vir die woordbou-aktiwiteit: man, mes, min, mat, mus, nar, net, nes, nat, nog.
31
© Optimi