Issuu

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu 2 Àwọn Ọba 18-19 2 Àwọn Ọba 18 Ní ọdún kẹta tí Hoṣea ọmọ Ela jọba ní Israẹli ni Hesekaya ọmọ Ahasi, ọba Juda, bẹ̀rẹ̀ sí jọba. 2 Ẹni ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n ni nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ sí ní jọba; ó sì jọba ní Jerusalẹmu fún ọdún mọ́kàndínlọ́gbọ̀n. Orúkọ ìyá rẹ̀ ni Abi, ọmọbìnrin Sakaria. 3 Ó sì ṣe ohun tí ó tọ́ ní ojú Olúwa, gẹ́gẹ́ bí gbogbo ohun tí Dáfídì baba rẹ̀ ṣe. 4 Ó mú àwọn ibi gíga kúrò, ó fọ́ àwọn ère náà, ó gé àwọn ère náà lulẹ̀, ó sì fọ́ ejò idẹ tí Mose ṣe túútúú: nítorí títí di ọjọ́ wọ̀nyẹn, àwọn ọmọ Israẹli ń sun tùràrí sí i. Ó sì pè é ní Nehuṣtani. 5 Ó gbẹ́kẹ̀lé Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì, tó bẹ́ẹ̀ tí kò sí ẹni tí ó dà bí i lẹ́yìn rẹ̀ láàrín gbogbo àwọn ọba Júdà, tàbí ẹnikẹ́ni tí ó wà ṣáájú rẹ̀. 6 Nítorí pé ó fara mọ́ Olúwa, kò sì yà kúrò nínú títẹ̀lé e, ṣùgbọ́n ó pa àwọn òfin rẹ̀ mọ́, tí Olúwa pàṣẹ fún Mósè. 7 Olúwa sì wà pẹ̀lú rẹ̀, ó sì ṣe àṣeyọrí níbikíbi tí ó bá jáde lọ, ó sì ṣọ̀tẹ̀ sí ọba Ásíríà, kò sì sìn ín. 8 Ó ṣẹ́gun àwọn ará Filistia, títí dé Gasa àti agbègbè rẹ̀, láti ilé ìṣọ́ àwọn olùṣọ́ títí dé ìlú olódi. 9 Ó sì ṣe ní ọdún kẹrin Hesekiah ọba, tí í ṣe ọdún keje Hoṣea ọmọ Ela ọba Israẹli, ni Ṣalmaneseri ọba Assiria gòkè wá sí Samaria, ó sì dó tì í. 10 Lẹ́yìn ọdún mẹ́ta wọ́n gbà á: àní ní ọdún kẹfà Hesekiah, èyí tí í ṣe ọdún kẹsàn-án Hosea ọba Israẹli, wọ́n gba Samaria. 11. Ọba Assiria si kó Israeli lọ si Assiria, o si fi wọn si Hala ati si Haboru leti odò Gosani, ati si ilu awọn ara Media. 12 Nítorí pé wọn kò gbọ́ ohùn Olúwa Ọlọ́run wọn, ṣùgbọ́n wọ́n rú májẹ̀mú rẹ̀ àti gbogbo èyí tí Mósè ìránṣẹ́ Olúwa pàṣẹ, wọn kò sì gbọ́ tiwọn, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò ṣe wọ́n. 13 Ní ọdún kẹrìnlá Hesekiah ọba, Sennakeribu ọba Asiria gòkè wá sí gbogbo àwọn ìlú olódi Juda, ó sì gbà wọ́n. 14. Hesekiah ọba Juda si ranṣẹ si ọba Assiria ni Lakiṣi, o wipe, Mo ti ṣẹ̀; pada kuro lọdọ mi: ohun ti iwọ ba fi si mi li emi o rù. Ọba Assiria si fi ọọdunrun talenti fadaka ati ọgbọ̀n talenti wura fun Hesekiah ọba Juda. 15 Hesekiah sì fún un ní gbogbo fàdákà tí a rí ní ilé Olúwa àti nínú ìṣúra ilé ọba.

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

16 Ní àkókò náà ni Hesekiah gé wúrà kúrò láti inú ìlẹ̀kùn tẹ́ḿpìlì Olúwa àti láti inú àwọn òpó tí Hesekiah ọba Juda ti fi bo, ó sì fi fún ọba Assiria. 17 Ọba Assiria si rán Tartani, Rabsaris, ati Rabṣake lati Lakiṣi lọ si Hesekiah ọba pẹlu ogun nla si Jerusalemu: nwọn si gòke lọ, nwọn si wá si Jerusalemu. Nigbati nwọn si goke wá, nwọn de, nwọn si duro ni ẹ̀ba omi adagun oke, ti o wà li ọ̀na oko afọṣọ. 18 Nígbà tí wọ́n ké sí ọba, Eliakimu ọmọ Hilkiah, ẹni tí ó jẹ́ olórí ilé, àti Ṣebna akọ̀wé, àti Joa ọmọ Asafu akọ̀wé jáde wá sí ọ̀dọ̀ wọn. 19 Rabṣake sì wí fún wọn pé, “Ẹ sọ fún Hesekiah nísinsìnyí pé, Báyìí ni ọba ńlá, ọba Asiria wí, ìgbẹ́kẹ̀lé wo ni èyí tí ìwọ gbẹ́kẹ̀lé? 20 Ìwọ wí pé (ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ lásán ni wọ́n,) mo ní ìmọ̀ràn àti agbára fún ogun náà. Ǹjẹ́ ta ni ìwọ gbẹ́kẹ̀lé tí ìwọ fi ṣọ̀tẹ̀ sí mi? 21. Wò ó, o gbẹ́kẹ̀lé ọ̀pá igi yìí, àní lórí Íjíbítì, èyí tí ó jẹ́ pé bí ẹnìkan bá gbára lé e, yóò wọ ọwọ́ rẹ̀, yóò sì gún un. Bẹ́ẹ̀ náà ni Fáráò ọba Íjíbítì rí fún gbogbo àwọn tí ó gbẹ́kẹ̀lé e. 22 Ṣùgbọ́n bí ẹ bá wí fún mi pé, “Àwa gbẹ́kẹ̀lé Olúwa Ọlọ́run wa,” kì í ṣe ẹni tí Hesekiah ti mú àwọn ibi gíga àti àwọn pẹpẹ rẹ̀ kúrò, tí ó sì wí fún Juda àti Jerusalẹmu pé, “Ẹ̀ yin yóò jọ́sìn níwájú pẹpẹ yìí ní Jerusalẹmu?” 23 Nítorí náà, mo bẹ̀ ọ́, fún olúwa mi ọba Ásíríà ní ìlérí, èmi yóò sì fún ọ ní ẹgbàá ẹṣin, bí ìwọ bá lè yan àwọn ẹlẹ́ṣin lórí wọn. 24 Báwo ni ìwọ yóò ṣe yí ojú olórí kan ṣoṣo padà nínú àwọn ìránṣẹ́ olúwa mi, tí ìwọ yóò sì gbẹ́kẹ̀lé Ejibiti fún kẹ̀kẹ́ ẹṣin àti fún ẹlẹ́ṣin? 25 Ṣé mo wá sí ibi yìí láìsí Olúwa láti pa á run ni? Olúwa wí fún mi pé, ‘Gòkè lọ sí ilẹ̀ yìí kí o sì pa á run.’ 26 Nígbà náà ni Eliakimu ọmọ Hilkiah, àti Ṣebna, àti Joah wí fún Rabṣake pé, “Mo bẹ̀ ọ́, bá àwọn ìránṣẹ́ rẹ sọ̀rọ̀ ní èdè Siria; nítorí àwa gbọ́ ọ: má sì bá wa sọ̀rọ̀ ní èdè àwọn Júù ní etí àwọn ènìyàn tí ó wà lórí odi.” 27 Ṣùgbọ́n Rabṣake wí fún wọn pé, “Ṣé Olúwa mi rán mi sí ọ̀gá yín àti sí yín láti sọ ọ̀rọ̀ wọ̀nyí?” Kò ha rán mi sí àwọn ọkùnrin tí ó jókòó lórí ògiri, kí wọn lè jẹ ìgbẹ́ ara wọn, kí wọ́n sì mu ìtọ̀ ara wọn pẹ̀lú yín?” 28 Nígbà náà ni Rabṣake dìde dúró, ó sì kígbe sókè ní èdè àwọn Júù, ó sì wí pé, “Ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ ọba ńlá náà, ọba Asiria.” 29 Bayi ni ọba wi, Ẹ máṣe jẹ ki Hesekiah tàn nyin jẹ: nitori on kì yio le gbà nyin lọwọ rẹ̀. 30 Ẹ má ṣe jẹ́ kí Hesekiah mú yín gbẹ́kẹ̀lé Olúwa, wí pé, Olúwa yóò gbà wá là dájúdájú, a kì yóò sì fi ìlú yìí lé ọba Asiria lọ́wọ́. 31 Ẹ má fetí sí Hesekiah: nítorí báyìí ni ọba Asiria wí, ‘Ẹ fi ẹ̀bùn bá mi ṣe àdéhùn, kí ẹ sì jáde tọ̀ mí wá, lẹ́yìn náà, olúkúlùkù yín jẹ nínú àjàrà tirẹ̀, olúkúlùkù nínú igi ọ̀pọ̀tọ́ rẹ̀, olúkúlùkù yín sì mu omi nínú kànga rẹ̀.’ 32 Títí èmi yóò fi dé láti mú yín lọ sí ilẹ̀ bí ilẹ̀ yín, ilẹ̀ ọkà àti wáìnì, ilẹ̀ oúnjẹ àti ọgbà àjàrà, ilẹ̀ òróró ólífì àti oyin, kí ẹ̀yin lè wà láàyè, kí ẹ má sì kú. Ẹ má sì fetí sí Hesekiah nígbà tí ó bá rọ̀ yín pé, ‘Olúwa yóò gbà wá.’ 33 Ǹjẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọlọ́run àwọn orílẹ̀-èdè ti gba ilẹ̀ rẹ̀ sílẹ̀ lọ́wọ́ ọba Asiria? 34 Níbo ni àwọn òrìṣà Hámátì àti ti Ápádì wà? Níbo ni àwọn òrìṣà Séfáfáímù, Hénà àti Ífà wà? Ṣé wọ́n ti gba Samáríà lọ́wọ́ mi? 35. Ta ni nínú gbogbo àwọn ọlọ́run orílẹ̀-èdè náà tí ó ti gba ilẹ̀ wọn lọ́wọ́ mi, tí Olúwa yóò fi gba Jerúsálẹ́mù lọ́wọ́ mi? 36 Ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn pa ẹnu wọn mọ́, wọn kò sì dá a lóhùn rárá: nítorí àṣẹ ọba ni pé, “Ẹ má ṣe dá a lóhùn.” 37 Nígbà náà ni Eliakimu ọmọ Hilkiah, tí ó jẹ́ olórí ilé, àti Ṣebna akọ̀wé, àti Joa ọmọ Asafu akọ̀wé, wá sí ọ̀dọ̀ Hesekiah pẹ̀lú aṣọ wọn tí ó ya, wọ́n sì sọ ọ̀rọ̀ Rabṣake fún un.

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

Àwọn Ọba Kejì 19 1 Nígbà tí Hesekiah ọba gbọ́ èyí, ó fa aṣọ rẹ̀ ya, ó sì fi aṣọ ọ̀fọ̀ bo ara rẹ̀, ó sì wọ inú ilé Olúwa lọ. 2 Ó sì rán Eliakimu, olórí ilé, àti Ṣebna akọ̀wé, àti àwọn àgbà àlùfáà, tí wọ́n fi aṣọ ọ̀fọ̀ bo ara wọn, sí ọ̀dọ̀ Isaiah wòlíì ọmọ Amosi. 3 Wọ́n sì wí fún un pé, “Báyìí ni Hesekiah wí, ọjọ́ òní jẹ́ ọjọ́ wàhálà, ìbáwí àti ọ̀rọ̀ ẹ̀gàn: nítorí àwọn ọmọ ti dé ìbí, kò sì sí agbára láti bímọ.” 4 Bóyá Olúwa Ọlọ́run rẹ yóò gbọ́ gbogbo ọ̀rọ̀ Rabṣake, ẹni tí ọba Assiria, ọ̀gá rẹ̀, rán láti fi Ọlọ́run alààyè ṣẹ̀sín, yóò sì bá àwọn ọ̀rọ̀ tí Olúwa Ọlọ́run rẹ ti gbọ́ wí: nítorí náà, gbé àdúrà rẹ sókè fún àwọn tí ó kù. 5. Àwọn ìránṣẹ́ Hesekiah ọba sì wá sọ́dọ̀ Isaiah. 6. Isaiah si wi fun wọn pe, Bayi ni ki ẹ wi fun oluwa nyin pe, Bayi ni Oluwa wi, Ẹ máṣe bẹ̀ru ọ̀rọ ti ẹnyin ti gbọ́, ti awọn iranṣẹ ọba Assiria fi sọ ọ̀rọ odi si mi. 7 Wò ó, èmi yóò rán ẹ̀mí kan sí i, yóò sì gbọ́ ìròyìn kan, yóò sì padà sí ilẹ̀ rẹ̀; èmi yóò sì jẹ́ kí ó ṣubú nípasẹ̀ idà ní ilẹ̀ rẹ̀. 8. Bẹñ i Rabṣake pada, o si ri ọba Assiria ti n ba Libna jà: nitoriti o ti gbọ́ pe o ti kuro ni Lakiṣi. 9 Nígbà tí ó gbọ́ pé Tirhaka ọba Etiopia ti jáde láti bá ọ jà, ó tún rán àwọn oníṣẹ́ sí Hesekaya, ó ní, 10 Bayi li ẹnyin o sọ fun Hesekiah ọba Juda, pe, Máṣe jẹ ki Ọlọrun rẹ ti iwọ gbẹkẹle tàn ọ jẹ, wipe, A kì yio fi Jerusalemu le ọwọ ọba Assiria. 11. Wò ó, o ti gbọ́ ohun tí àwọn ọba Asiria ti ṣe sí gbogbo ilẹ̀, nípa pípa wọ́n run pátápátá: ṣé a óo gbà ọ́ là? 12 Ǹjẹ́ àwọn ọlọ́run àwọn orílẹ̀-èdè ti gbà àwọn tí àwọn baba mi ti parun sílẹ̀ bí Gosani, Harani, Resefu, àti àwọn ọmọ Edeni tí wọ́n wà ní Telasa? 13 Níbo ni ọba Hamati, àti ọba Arpadi, àti ọba ìlú Sefarfaimu, ti Hena, àti ti Ifa wà? 14 Hesekiah si gbà iwe lọwọ awọn onṣẹ, o si kà a: Hesekiah si gòke lọ si ile Oluwa, o si tẹ́ ẹ siwaju Oluwa. 15 Hesekiah si gbadura niwaju Oluwa, o si wipe, Oluwa Ọlọrun Israeli, ti o joko larin awọn kerubu, iwọ li Ọlọrun, ani iwọ nikanṣoṣo, ti gbogbo ijọba aiye; iwọ li o ti dá ọrun ati aiye. 16 Olúwa, tẹ etí rẹ sílẹ̀, kí o sì gbọ́; ṣí ojú rẹ, Olúwa, kí o sì rí i: kí o sì gbọ́ ọ̀rọ̀ Sennakeribu, tí ó rán an láti fi Ọlọ́run alààyè ṣẹ̀sín. 17 Lóòtọ́ ni, Olúwa, àwọn ọba Ásíríà ti pa àwọn orílẹ̀-èdè run àti ilẹ̀ wọn. 18 Wọ́n sì ti sọ àwọn ọlọ́run wọn sínú iná, nítorí wọn kì í ṣe ọlọ́run, bí kò ṣe iṣẹ́ ọwọ́ ènìyàn, igi àti òkúta: nítorí náà ni wọ́n ṣe pa wọ́n run. 19 Njẹ nisisiyi, Oluwa Ọlọrun wa, emi bẹ̀ ọ, gbà wa lọwọ rẹ̀, ki gbogbo ijọba aiye le mọ̀ pe iwọ ni Oluwa Ọlọrun, ani iwọ nikanṣoṣo. 20 Nígbà náà ni Isaiah ọmọ Amosi ránṣẹ́ sí Hesekiah, wí pé, “Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run Israẹli wí, Mo ti gbọ́ èyí tí ìwọ ti gbàdúrà sí mi sí Sennakeribu ọba Assiria.” 21 Èyí ni ọ̀rọ̀ tí Olúwa ti sọ nípa rẹ̀: Ìwọ ọmọbìnrin Síónì ti kẹ́gàn rẹ, ó sì ti fi ọ́ rẹ́rìn-ín ẹlẹ́yà; ọmọbìnrin Jérúsálẹ́mù ti mi orí rẹ̀ sí ọ. 22 Ta ni o ti gàn tí o sì ti sọ̀rọ̀ òdì sí? Ta ni o ti gbé ohùn rẹ ga sí, tí o sì gbé ojú rẹ sókè sí ibi gíga? àní sí Ẹni Mímọ́ Israẹli. 23 Nípasẹ̀ àwọn ìránṣẹ́ rẹ, ìwọ ti fi ẹ̀gàn bá Olúwa, o sì ti wí pé, Pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ kẹ̀kẹ́ ẹṣin mi ni mo fi gòkè lọ sí ibi gíga jùlọ ní àwọn òkè ńlá, sí ẹ̀bá Lebanoni, èmi yóò sì gé àwọn igi kedari gíga rẹ̀ lulẹ̀, àti àwọn igi firi ààyò rẹ̀. Èmi yóò sì wọ inú ibùgbé agbègbè rẹ̀, àti sínú igbó Karmeli rẹ̀. 24 Mo ti gbẹ́ omi àjèjì, mo sì ti mu omi àjèjì, mo sì ti fi ẹsẹ̀ mi gbẹ gbogbo odò tí ó wà ní àwọn ibi ìgbèkùn. 25 Ṣé o kò gbọ́ pé mo ti ṣe é ní ìgbà àtijọ́, àti pé mo ti ṣe é ní ìgbà àtijọ́? Nísinsìnyìí mo ti mú un ṣẹ, kí o lè pa àwọn ìlú olódi run di òkìtì ìparun. 26 Nítorí náà, àwọn olùgbé wọn kò lágbára tó, wọ́n dààmú, wọ́n sì dààmú; wọ́n dàbí koríko pápá, àti bí ewéko tútù, bí koríko lórí ilé, àti bí ọkà tí a ti gbẹ kí ó tó dàgbà. 27 Ṣùgbọ́n mo mọ ibùgbé rẹ, àti ìjáde rẹ, àti wíwọlé rẹ, àti ìbínú rẹ sí mi. 3

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

28 Nítorí ìbínú rẹ sí mi àti ìrúkèrúdò rẹ ti dé etí mi, nítorí náà ni èmi yóò fi ìwọ̀ mi sí imú rẹ, àti ìjánu mi sí ètè rẹ, èmi yóò sì yí ọ padà ní ọ̀nà tí o gbà wá. 29 Èyí ni yóò sì jẹ́ àmì fún ọ: Ẹ̀ yin yóò jẹ ohun tí ó bá hù jáde láti inú ara wọn ní ọdún yìí, àti ní ọdún kejì ohun tí ó bá hù jáde láti inú rẹ̀; àti ní ọdún kẹta, ẹ gbìn, kí ẹ sì kórè, kí ẹ sì gbin ọgbà àjàrà, kí ẹ sì jẹ èso rẹ̀. 30 Àwọn tí ó sá àsálà láti ilé Juda yóò tún gbòǹgbò sí ìsàlẹ̀, wọn yóò sì so èso sókè. 31 Nítorí láti Jerusalẹmu ni àwọn àṣẹ́kù yóò ti jáde wá, àti àwọn tí ó sálà láti orí òkè Sioni: ìtara Olúwa àwọn ọmọ-ogun ni yóò ṣe èyí. 32 Nítorí náà, báyìí ni Olúwa wí nípa ọba Ásíríà, “Kò ní wọ ìlú yìí, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò ta ọfà sí ibẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò wá síwájú rẹ̀ pẹ̀lú asà, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò kọ́ odi sí i.” 33. Ọ̀nà tí ó gbà wá, ni yóo gbà pada, kò ní wọ ìlú yìí mọ́, ni OLUWA wí. 34 Nítorí èmi yóò dáàbò bo ìlú yìí, láti gbà á là, nítorí tèmi, àti nítorí ìránṣẹ́ mi Dáfídì. 35 Ó sì ṣe ní alẹ́ ọjọ́ náà, angẹli Olúwa jáde lọ, ó sì pa ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́sàn-án ó lé márùnún (185,000) àwọn ará Asíríà ní ibùdó wọn: nígbà tí wọ́n sì dìde ní kùtùkùtù òwúrọ̀, gbogbo wọn ni òkú. 36. Bẹñ i Sennakeribu ọba Assiria lọ, o si lọ, o si pada, o si joko ni Ninefe. 37 Ó sì ṣe, bí ó ti ń jọ́sìn ní ilé Nisroki òrìṣà rẹ̀, àwọn ọmọ rẹ̀ Adrameleki àti Shareseri fi idà pa á, wọ́n sì sá lọ sí ilẹ̀ Armenia. Ọmọ rẹ̀ Esarhaddoni sì jọba ní ipò rẹ̀.

2 Kíróníkà 32:1-23 1 LẸHIN nkan wọnyi ati idasile rẹ̀, Sennakeribu ọba Assiria de, o si wọ̀ Juda lọ, o si dótì awọn ilu olodi, o si rò lati gbà wọn fun ara rẹ̀. 2 Nígbà tí Hesekiah rí i pé Sennakeribu ti dé, àti pé ó ti pinnu láti bá Jerusalẹmu jà, 3 Ó bá àwọn ọmọ-aládé rẹ̀ àti àwọn ọmọ-ogun rẹ̀ gbìmọ̀ láti dí omi àwọn orísun omi tí ó wà ní ìta ìlú náà dúró, wọ́n sì ràn án lọ́wọ́. 4 Bẹ́ẹ̀ ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn péjọpọ̀, wọ́n sì dí gbogbo àwọn ìsun omi, àti odò tí ń ṣàn la àárín ilẹ̀ náà já, wọ́n wí pé, Kí ló dé tí àwọn ọba Asiria yóò fi wá, tí wọn yóò sì rí omi púpọ̀? 5 Ó sì tún ara rẹ̀ lágbára, ó sì tún gbogbo ògiri tí ó wó lulẹ̀, ó sì gbé e ga sí àwọn ilé ìṣọ́, àti ògiri mìíràn ní òde, ó sì tún Millo ṣe ní ìlú Dafidi, ó sì ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọfà àti àpáta. 6 Ó sì yan àwọn olórí ogun sí orí àwọn ènìyàn náà, ó sì kó wọn jọ sọ́dọ̀ rẹ̀ ní òpópónà ẹnu ibodè ìlú náà, ó sì bá wọn sọ̀rọ̀ ìtùnú, ó wí pé, 7 Ẹ jẹ́ alágbára kí ẹ sì jẹ́ onígboyà, ẹ má bẹ̀rù tàbí kí ẹ bẹ̀rù nítorí ọba Asiria tàbí fún gbogbo ogunlọ́gọ̀ tí ó wà pẹ̀lú rẹ̀; nítorí pé àwọn tí ó wà pẹ̀lú wa ju àwọn tí ó wà pẹ̀lú rẹ̀ lọ. 8 Apá ẹran ara ni ó wà pẹ̀lú rẹ̀; ṣùgbọ́n Olúwa Ọlọ́run wa wà pẹ̀lú wa láti ràn wá lọ́wọ́ àti láti ja ogun wa.” Àwọn ènìyàn sì gbẹ́kẹ̀lé ọ̀rọ̀ Hesekiah ọba Juda. 9 Lẹ́yìn èyí ni Senakeribu ọba Asiria rán àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ sí Jerusalẹmu (ṣùgbọ́n òun fúnrarẹ̀ dó ti Lakiṣi àti gbogbo agbára rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀) sí Hesekiah ọba Juda àti sí gbogbo Juda tí ó wà ní Jerusalẹmu, ó wí pé, 10 Bayi ni Sennakeribu ọba Assiria wi, Kili ẹnyin gbẹkẹle, ti ẹnyin fi duro ni odi Jerusalemu? 11. Ǹjẹ́ Hesekiah kò rọ̀ yín láti fi ara yín fún ikú ìyàn àti òùngbẹ, ó wí pé, Olúwa Ọlọ́run wa yóò gbà wá lọ́wọ́ ọba Asiria? 12. Ṣebí Hesekaya yìí ni ó kó àwọn ibi gíga rẹ̀ ati àwọn pẹpẹ rẹ̀ kúrò, tí ó sì pàṣẹ fún Juda ati Jerusalẹmu pé, “Ẹ gbọdọ̀ máa jọ́sìn níwájú pẹpẹ kan ṣoṣo, kí ẹ sì máa sun turari lórí rẹ̀?” 13 Ṣé ẹ kò mọ ohun tí èmi àti àwọn baba mi ti ṣe sí gbogbo àwọn ènìyàn ilẹ̀ mìíràn? Ǹjẹ́ àwọn ọlọ́run àwọn orílẹ̀-èdè ilẹ̀ wọ̀nyẹn lè gba ilẹ̀ wọn lọ́wọ́ mi? 14 Ta ni ninu gbogbo oriṣa awọn orilẹ-ède wọnni ti awọn baba mi parun patapata, ti o le gbà awọn enia rẹ̀ lọwọ mi, ti Ọlọrun nyin yio fi le gbà nyin lọwọ mi?

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

15. Njẹ nitorina ẹ máṣe jẹ ki Hesekiah tàn nyin jẹ, tabi ki o rọ̀ nyin ni ọna yi, ẹ má si ṣe gbà a gbọ́: nitori kò si ọlọrun orilẹ-ède tabi ijọba kan ti o le gbà awọn enia rẹ̀ lọwọ mi, ati lọwọ awọn baba mi: melomelo ni Ọlọrun nyin yio gbà nyin lọwọ mi? 16 Àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ sì tún sọ̀rọ̀ sí Olúwa Ọlọ́run àti sí ìránṣẹ́ rẹ̀ Hesekiah. 17 Ó kọ àwọn lẹ́tà láti fi ṣe ẹlẹ́yà sí Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì, àti láti sọ̀rọ̀ lòdì sí i, wí pé, “Gẹ́gẹ́ bí àwọn ọlọ́run àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn kò ti gba àwọn ènìyàn wọn lọ́wọ́ mi, bẹ́ẹ̀ ni Ọlọ́run Hesekiah kì yóò gba àwọn ènìyàn rẹ̀ lọ́wọ́ mi.” 18 Nígbà náà ni wọ́n kígbe pẹ̀lú ohùn rara ní èdè àwọn Júù sí àwọn ènìyàn Jerusalẹmu tí wọ́n wà lórí odi, láti dẹ́rùbà wọ́n, àti láti yọ wọ́n lẹ́nu; kí wọ́n lè gba ìlú náà. 19 Wọ́n sì sọ̀rọ̀ lòdì sí Ọlọ́run Jerusalẹmu, bí ẹni pé wọ́n sọ̀rọ̀ lòdì sí àwọn ọlọ́run àwọn ènìyàn ayé, iṣẹ́ ọwọ́ ènìyàn. 20 Nítorí èyí, Hesekiah ọba, àti wòlíì Isaiah ọmọ Amosi gbàdúrà, wọ́n sì kígbe sí ọ̀run. 21 Olúwa sì rán áńgẹ́lì kan, ó sì pa gbogbo àwọn alágbára ọkùnrin, àti àwọn olórí àti àwọn olórí ogun ní ibùdó ọba Ásíríà. Nítorí náà, ó padà sí ilẹ̀ rẹ̀ pẹ̀lú ìtìjú. Nígbà tí ó sì wọ ilé ọlọ́run rẹ̀, àwọn tí ó jáde láti inú ara rẹ̀ pa á níbẹ̀ pẹ̀lú idà. 22 Bẹ́ẹ̀ ni Olúwa ṣe gba Hesekiah àti àwọn olùgbé Jerusalẹmu là kúrò lọ́wọ́ Senakeribu ọba Asiria àti lọ́wọ́ gbogbo àwọn ẹlòmíràn, ó sì darí wọn ní gbogbo àyíká wọn. 23 Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn sì mú ẹ̀bùn wá fún Olúwa sí Jérúsálẹ́mù, àti ẹ̀bùn fún Hesekíáyà ọba Júdà: tó bẹ́ẹ̀ tí a fi gbé e ga ní ojú gbogbo orílẹ̀-èdè láti ìgbà náà lọ.

Aísáyà 36-37 Àìsáyà 36 Ní ọdún kẹrìnlá Hesekiah ọba, Sennakeribu ọba Assiria gòkè wá sí gbogbo àwọn ìlú olódi Juda, ó sì kó wọn. 2 Ọba Assiria si rán Rabṣake lati Lakiṣi lọ si Jerusalemu si Hesekiah ọba pẹlu ogun nla: o si duro lẹba omi adagun oke ni opopona oko afọṣọ. 3 Nígbà náà ni Eliakimu, ọmọ Hilkiah, tí ó jẹ́ olórí ilé jáde wá sí ọ̀dọ̀ rẹ̀, àti Ṣebna, akọ̀wé, àti Joah, ọmọ Asafu, akọ̀wé. 4 Rabṣake sì wí fún wọn pé, “Ẹ sọ fún Hesekiah nísinsìnyí pé, Báyìí ni ọba ńlá, ọba Asiria wí, ìgbẹ́kẹ̀lé wo ni èyí tí ìwọ gbẹ́kẹ̀lé? 5 Mo wí pé, ṣé (ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ lásán ni wọ́n) mo ní ìmọ̀ràn àti agbára fún ogun? Ta ni ìwọ gbẹ́kẹ̀lé tí ìwọ fi ṣọ̀tẹ̀ sí mi? 6 Wò ó, o gbẹ́kẹ̀lé ọ̀pá igi ìfọ́ yìí, lórí Íjíbítì; bí ẹnìkan bá fara tì í, yóò wọ ọwọ́ rẹ̀, yóò sì gún ún. Bẹ́ẹ̀ ni Farao ọba Íjíbítì rí fún gbogbo àwọn tó gbẹ́kẹ̀lé e. 7 Ṣùgbọ́n bí ìwọ bá wí fún mi pé, A gbẹ́kẹ̀lé Olúwa Ọlọ́run wa: kì í ṣe òun ni ẹni tí Hesekiah ti mú àwọn ibi gíga àti àwọn pẹpẹ rẹ̀ kúrò, tí ó sì wí fún Juda àti Jerusalẹmu pé, “Ẹ̀ yin yóò jọ́sìn níwájú pẹpẹ yìí?” 8. Njẹ nisisiyi, emi bẹ̀ ọ, fi ileri fun oluwa mi ọba Assiria, emi o si fun ọ ni ẹgbarun ẹṣin, bi iwọ ba le fi awọn ẹlẹṣin si wọn. 9 Báwo ni ìwọ yóò ṣe yí ojú olórí kan ṣoṣo padà nínú àwọn ìránṣẹ́ olúwa mi tí ó kéré jùlọ, tí ìwọ yóò sì gbẹ́kẹ̀lé Ejibiti fún kẹ̀kẹ́ ẹṣin àti fún ẹlẹ́ṣin? 10 Ǹjẹ́ mo ti wá láti pa ilẹ̀ yìí run láìsí Olúwa? Olúwa wí fún mi pé, ‘Gòkè lọ sí ilẹ̀ yìí kí o sì pa á run.’ 11 Nígbà náà ni Eliakimu àti Ṣebna àti Joa wí fún Rabṣake pé, “Mo bẹ̀ ọ́, bá àwọn ìránṣẹ́ rẹ sọ̀rọ̀ ní èdè Siria; nítorí àwa gbọ́ ọ: má sì bá wa sọ̀rọ̀ ní èdè àwọn Júù, ní etí àwọn ènìyàn tí ó wà lórí odi.” 12 Ṣùgbọ́n Rabṣake wí pé, “Ṣé Olúwa mi rán mi sí ọ̀gá yín àti sí yín láti sọ ọ̀rọ̀ wọ̀nyí? Kò ha rán mi sí àwọn ọkùnrin tí ó jókòó lórí ògiri, kí wọn lè jẹ ìgbẹ́ ara wọn, kí wọ́n sì mu ìtọ̀ ara wọn pẹ̀lú yín?” 13 Nígbà náà ni Rabṣake dìde dúró, ó sì kígbe pẹ̀lú ohùn rara ní èdè àwọn Júù, ó sì wí pé, “Ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ ọba ńlá náà, ọba Asiria.” 5

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

14 Bayi ni ọba wi, Ẹ máṣe jẹ ki Hesekiah tàn nyin jẹ: nitori on kì yio le gbà nyin là. 15 Ẹ má ṣe jẹ́ kí Hesekiah mú yín gbẹ́kẹ̀lé Olúwa, wí pé, Olúwa yóò gbà wá là dájúdájú: a kì yóò fi ìlú yìí lé ọba Asiria lọ́wọ́. 16 Ẹ má fetí sí Hesekiah: nítorí báyìí ni ọba Asiria wí, ‘Ẹ fi ẹ̀bùn bá mi ṣe àdéhùn, kí ẹ sì jáde tọ̀ mí wá. Kí olúkúlùkù yín jẹ nínú àjàrà rẹ̀, àti nínú igi ọ̀pọ̀tọ́ rẹ̀, kí olúkúlùkù yín sì mu omi nínú kànga tirẹ̀.’ 17 Títí èmi yóò fi dé tí èmi yóò sì mú yín lọ sí ilẹ̀ kan bí ilẹ̀ yín, ilẹ̀ ọkà àti wáìnì, ilẹ̀ oúnjẹ àti ọgbà àjàrà. 18 Ẹ ṣọ́ra kí Hesekiah má baà yí yín ní ọkàn padà, kí ó wí pé, ‘OLUWA yóò gbà wá.’ Ǹjẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọlọ́run orílẹ̀-èdè gba ilẹ̀ rẹ̀ lọ́wọ́ ọba Asiria? 19 Níbo ni àwọn òrìṣà Hámátì àti Áfádì wà? Níbo ni àwọn òrìṣà Séfáfáímù wà? Ṣé wọ́n ti gba Samáríà lọ́wọ́ mi? 20. Ta ni nínú gbogbo àwọn ọlọ́run ilẹ̀ wọ̀nyí tí ó ti gba ilẹ̀ wọn lọ́wọ́ mi, tí Olúwa yóò fi gba Jérúsálẹ́mù kúrò lọ́wọ́ mi? 21 Ṣùgbọ́n wọ́n dákẹ́, wọn kò sì dá a lóhùn rárá: nítorí àṣẹ ọba ni pé, “Ẹ má ṣe dá a lóhùn.” 22 Nígbà náà ni Eliakimu, ọmọ Hilkiah, tí ó jẹ́ olórí ilé, àti Ṣebna, akọ̀wé, àti Joa, ọmọ Asafu, akọ̀wé, wá sí ọ̀dọ̀ Hesekiah pẹ̀lú aṣọ wọn tí ó ya, wọ́n sì sọ ọ̀rọ̀ Rabṣake fún un. Àìsáyà 37 1 Nígbà tí Hesekiah ọba gbọ́ èyí, ó fa aṣọ rẹ̀ ya, ó sì fi aṣọ ọ̀fọ̀ bo ara rẹ̀, ó sì wọ inú ilé Olúwa lọ. 2 Ó sì rán Eliakimu, olórí ilé, àti Ṣebna akọ̀wé, àti àwọn àgbà àlùfáà tí wọ́n fi aṣọ ọ̀fọ̀ bo ara wọn, sí ọ̀dọ̀ Isaiah wòlíì ọmọ Amosi. 3 Wọ́n sì wí fún un pé, “Báyìí ni Hesekiah wí, ọjọ́ òní jẹ́ ọjọ́ wàhálà, ìbáwí àti ọ̀rọ̀ ẹ̀gàn: nítorí àwọn ọmọ ti dé ìbí, kò sì sí agbára láti bímọ.” 4 Bóyá Olúwa Ọlọ́run rẹ yóò gbọ́ ọ̀rọ̀ Rabṣake, ẹni tí ọba Assiria, ọ̀gá rẹ̀, rán láti fi Ọlọ́run alààyè ṣẹ̀sín, yóò sì bá àwọn ọ̀rọ̀ tí Olúwa Ọlọ́run rẹ ti gbọ́ wí: nítorí náà, gbé àdúrà rẹ sókè fún àwọn tí ó kù. 5. Àwọn ìránṣẹ́ Hesekiah ọba sì wá sọ́dọ̀ Isaiah. 6. Isaiah si wi fun wọn pe, Bayi ni ki ẹ wi fun oluwa nyin pe, Bayi li Oluwa wi, Ẹ máṣe bẹ̀ru ọ̀rọ ti ẹnyin ti gbọ́, eyiti awọn iranṣẹ ọba Assiria ti fi sọ̀rọ buburu si mi. 7 Wò ó, èmi yóò rán ẹ̀mí kan sí i, yóò sì gbọ́ ìròyìn kan, yóò sì padà sí ilẹ̀ rẹ̀; èmi yóò sì jẹ́ kí ó ṣubú nípasẹ̀ idà ní ilẹ̀ rẹ̀. 8. Bẹñ i Rabṣake pada, o si ri ọba Assiria ti n ba Libna jà: nitoriti o ti gbọ́ pe o ti kuro ni Lakiṣi. 9 Ó gbọ́ tí wọ́n ń sọ nípa Tirhaka ọba Etiopia pé, “Ó ti jáde láti bá ọ jagun.” Nígbà tí ó gbọ́, ó rán àwọn oníṣẹ́ sí Hesekaya, ó ní, 10 Bayi li ẹnyin o sọ fun Hesekiah ọba Juda, pe, Máṣe jẹ ki Ọlọrun rẹ, ẹniti iwọ gbẹkẹle, tàn ọ jẹ, wipe, A kì yio fi Jerusalemu le ọwọ ọba Assiria. 11 Wò ó, o ti gbọ́ ohun tí àwọn ọba Asiria ti ṣe sí gbogbo ilẹ̀ nípa pípa wọ́n run pátápátá; ṣé a ó gbà ọ́ là? 12 Ǹjẹ́ àwọn ọlọ́run àwọn orílẹ̀-èdè ti gbà àwọn tí àwọn baba mi ti parun sílẹ̀, bíi Gosani, Harani, Resef, àti àwọn ọmọ Edeni tí wọ́n wà ní Telassari? 13 Níbo ni ọba Hamati, àti ọba Arfadi, àti ọba ìlú Sefarfaimu, Hena, àti Ifa wà? 14 Hesekiah si gbà iwe na lọwọ awọn onṣẹ, o si kà a: Hesekiah si gòke lọ si ile Oluwa, o si tẹ́ ẹ siwaju Oluwa. 15. Hesekiah si gbadura si Oluwa, wipe, 16 Olúwa àwọn ọmọ-ogun, Ọlọ́run Ísírẹ́lì, tí ń gbé láàrín àwọn kérúbù, ìwọ nìkan ni Ọlọ́run, àní ìwọ nìkan, ti gbogbo ìjọba ayé: ìwọ ni ó dá ọ̀run àti ayé. 17 Tẹ́ etí rẹ sílẹ̀, Olúwa, kí o sì gbọ́; ṣí ojú rẹ, Olúwa, kí o sì rí i: kí o sì gbọ́ gbogbo ọ̀rọ̀ Sennakeribu, tí ó rán láti fi ẹ̀gàn bá Ọlọ́run alààyè. 18 Lóòtọ́ ni, Olúwa, àwọn ọba Ásíríà ti pa gbogbo orílẹ̀-èdè run àti ilẹ̀ wọn.

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

19 Wọ́n sì ti sọ àwọn ọlọ́run wọn sínú iná, nítorí wọn kì í ṣe ọlọ́run, bí kò ṣe iṣẹ́ ọwọ́ ènìyàn, igi àti òkúta: nítorí náà ni wọ́n ṣe pa wọ́n run. 20 Njẹ nisisiyi, Oluwa Ọlọrun wa, gbà wa lọwọ rẹ̀, ki gbogbo ijọba aiye le mọ̀ pe iwọ ni Oluwa, ani iwọ nikanṣoṣo. 21 Nígbà náà ni Isaiah ọmọ Amosi ránṣẹ́ sí Hesekiah pé, “Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run Israẹli wí, nítorí ìwọ ti gbàdúrà sí mi sí Sennakeribu ọba Assiria. 22 Èyí ni ọ̀rọ̀ tí Olúwa ti sọ nípa rẹ̀: Ìwọndíá ọmọbìnrin Síónì ti kẹ́gàn rẹ, ó sì ti fi ọ́ rẹ́rìn-ín ẹlẹ́yà; ọmọbìnrin Jérúsálẹ́mù ti mi orí rẹ̀ sí ọ. 23 Ta ni o ti gàn tí o sì ti sọ̀rọ̀ òdì sí? Ta ni o ti gbé ohùn rẹ ga sí, tí o sì gbé ojú rẹ sókè sí ibi gíga? àní sí Ẹni Mímọ́ Israẹli. 24 Nípasẹ̀ àwọn ìránṣẹ́ rẹ ni o ti fi ẹ̀gàn bá Olúwa, tí o sì ti wí pé, Nípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ kẹ̀kẹ́ ogun mi ni mo fi gòkè lọ sí ibi gíga àwọn òkè ńlá, sí ẹ̀bá Lebanoni; Èmi yóò sì gé àwọn igi kedari gíga rẹ̀ lulẹ̀, àti àwọn igi firi tí ó dára jùlọ nínú rẹ̀; Èmi yóò sì wọ inú ibi gíga ààlà rẹ̀, àti sí igbó Karmeli rẹ̀. 25 Mo ti gbẹ́ ilẹ̀, mo sì ti mu omi; mo sì ti fi ẹsẹ̀ mi gbẹ gbogbo odò tí ó wà ní àwọn ibi ìdókòwò. 26 Ṣé o kò gbọ́ pé mo ti ṣe é ní ìgbà àtijọ́, àti pé mo ti ṣe é ní ìgbà àtijọ́? Nísinsìnyìí mo ti mú un ṣẹ, kí o lè pa àwọn ìlú olódi run di òkìtì ìparun. 27 Nítorí náà ni àwọn olùgbé wọn ṣe jẹ́ aláìlera, wọ́n dààmú, wọ́n sì dààmú; wọ́n dàbí koríko pápá, àti bí ewéko tútù, bí koríko lórí ilé, àti bí ọkà tí a ti gbó kí ó tó dàgbà. 28 Ṣùgbọ́n mo mọ ibùgbé rẹ, àti ìjáde rẹ, àti wíwọlé rẹ, àti ìbínú rẹ sí mi. 29 Nítorí ìbínú rẹ sí mi àti ìrúkèrúdò rẹ ti dé etí mi, nítorí náà ni èmi yóò fi ìwọ̀ mi sí imú rẹ, àti ìjánu mi sí ètè rẹ, èmi yóò sì yí ọ padà ní ọ̀nà tí o gbà wá. 30 Èyí ni yóò sì jẹ́ àmì fún ọ: Ẹ̀ yin yóò jẹ ohun tí ó hù jáde fúnrarẹ̀ ní ọdún yìí, àti ní ọdún kejì ohun tí ó hù jáde láti inú rẹ̀: àti ní ọdún kẹta, ẹ gbìn, kí ẹ sì kórè, kí ẹ sì gbin ọgbà àjàrà, kí ẹ sì jẹ èso rẹ̀. 31 Àwọn tí ó sá àsálà láti ilé Juda yóò tún gbòǹgbò sí ìsàlẹ̀, wọn yóò sì so èso sókè. 32 Nítorí láti Jerusalẹmu ni àwọn àṣẹ́kù yóò ti jáde wá, àti àwọn tí ó sálà láti orí òkè Sioni: ìtara Olúwa àwọn ọmọ-ogun ni yóò ṣe èyí. 33 Nítorí náà, báyìí ni Olúwa wí nípa ọba Ásíríà, “Kò ní wọ ìlú yìí, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò ta ọfà sí ibẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò wá síwájú rẹ̀ pẹ̀lú asà, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò kọ́ odi sí i.” 34. Ọ̀nà tí ó gbà wá, ni yóo gbà pada, kò ní wọ ìlú yìí mọ́, ni OLUWA wí. 35 Nítorí èmi yóò dáàbò bo ìlú yìí láti gbà á là nítorí tèmi àti nítorí ìránṣẹ́ mi Dáfídì. 36 Nígbà náà ni angẹli Olúwa jáde lọ, ó sì pa ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́sàn-án ó lé márùn-ún (185,000) àwọn ará Asíríà ní ibùdó wọn: nígbà tí wọ́n sì dìde ní kùtùkùtù òwúrọ̀, gbogbo wọn ni òkú. 37. Bẹñ i Sennakeribu ọba Assiria lọ, o si lọ, o si pada, o si joko ni Ninefe. 38 Ó sì ṣe, bí ó ti ń jọ́sìn ní ilé Nisroki òrìṣà rẹ̀, àwọn ọmọ rẹ̀ Adrameleki àti Shareseri fi idà pa á, wọ́n sì sá lọ sí ilẹ̀ Armenia: Esarhaddon ọmọ rẹ̀ sì jọba ní ipò rẹ̀.

Ìtúpalẹ̀ ẹsẹ-nípa-Ẹsẹ Ìtàn Hesekiah, Isaiah, Sennakeribu, àti Rabṣake ni a kọ sílẹ̀ ní àwọn ibi pàtàkì mẹ́ta nínú Májẹ̀mú Láéláé: 2 Ọba 18–19 , Isaiah 36–37 , àti 2 Kronika 32 . Ní ìsàlẹ̀ yìí ni àlàyé ẹsẹ̀-lẹ́sẹẹsẹ tó bá àwọn ẹsẹ tó jọra mu láti inú King James Version , lẹ́yìn náà ni àwọn ẹ̀kọ́ pàtàkì yóò tẹ̀lé e. 1. Iṣootọ Hesekiah ati Awọn Atunṣe Ibẹrẹ 2 Àwọn Ọba 18:1–3 – Hesekiah bẹ̀rẹ̀ ìjọba rẹ̀ ní Juda nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n ó sì ṣe “ohun tí ó tọ́ ní ojú Olúwa.”

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

2 Ọba 18:4 – Ó mú àwọn ibi gíga kúrò, ó fọ́ àwọn ère, ó gé àwọn ère wó lulẹ̀, ó sì fọ́ ejò idẹ (Nehuṣitani) tí Mose ṣe túútúú, nítorí pé Israẹli ti bẹ̀rẹ̀ sí í sun tùràrí sí i. 2 Àwọn Ọba 18:5–7a – “Ó gbẹ́kẹ̀lé Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì; nítorí náà kò sí ẹni tí ó dà bí i lẹ́yìn rẹ̀ láàrín gbogbo àwọn ọba Júdà...” Olúwa wà pẹ̀lú rẹ̀, ó sì ń ṣe àṣeyọrí níbikíbi tí ó bá lọ. 2 Àwọn Ọba 18:7b–8 – Ó ṣọ̀tẹ̀ sí ọba Assiria (ó kọ̀ láti sìn ín) ó sì kọlu àwọn ará Filistia títí dé Gasa. 2 Kronika 32:1–8 – Nígbà tí Hesekiah rí bí Senakeribu ṣe ń bọ̀, ó bá àwọn ọmọ-aládé rẹ̀ gbìmọ̀ láti dá àwọn orísun omi dúró níta Jerusalẹmu, ó kọ́ àwọn odi àti ilé-ìṣọ́, ó ṣe àwọn ohun ìjà, ó sì fún àwọn ènìyàn ní ìṣírí: “Ẹ jẹ́ alágbára kí ẹ sì ní ìgboyà... apá ẹran ara wà pẹ̀lú rẹ̀; ṣùgbọ́n Olúwa Ọlọ́run wa wà pẹ̀lú wa láti ràn wá lọ́wọ́, àti láti ja ogun wa” (2 Kronika 32:7–8). 2. Ìṣubú Samaria àti ìkọlù Asiria 2 Àwọn Ọba 18:9–12 – Ní ọdún kẹrin Hesekiah, Ṣalmaneseri ọba Assiria dó ti Samaria (Ìjọba Àríwá Israẹli), ó sì gbà á ní ọdún kẹfà Hesekiah nítorí pé Israẹli “kò gbọ́ ohùn Olúwa Ọlọ́run wọn.” 2 Ọba 18:13 / Isaiah 36:1 – Ní ọdún kẹrìnlá Hesekiah, Sennakeribu ọba Assiria gòkè wá sí gbogbo àwọn ìlú olódi Juda ó sì gbà wọ́n. 2 Ọba 18:14–16 – Ní ìṣẹ́jú kan tí ó kún fún ìbẹ̀rù, Hesekiah fi owó orí ránṣẹ́ sí Sennakeribu ní Lakiṣi, ó ní, “Mo ti ṣẹ̀; ẹ padà kúrò lọ́dọ̀ mi: ohun tí ẹ bá fi lé mi lọ́wọ́ ni èmi yóò rù.” Ó san 300 tálẹ́ǹtì fàdákà àti 30 tálẹ́ǹtì wúrà, ó tilẹ̀ kó wúrà kúrò ní ìlẹ̀kùn àti òpó tẹ́ḿpìlì Olúwa. 3. Ẹ̀ gàn àti Ogun Ọpọlọ ti Rabṣake 2 Àwọn Ọba 18:17–18 / Isaiah 36:2–3 – Sennakeribu rán Tartan, Rabsaris, àti Rabṣake láti Lakiṣi pẹ̀lú ẹgbẹ́ ọmọ ogun ńlá kan lọ sí Jerusalẹmu. Wọ́n dúró lẹ́bàá ọ̀nà omi adágún òkè. Eliakimu, Ṣebna, àti Joa jáde lọ pàdé wọn. 2 Àwọn Ọba 18:19–21 / Isaiah 36:4–6 – Rabṣake jíṣẹ́ Sennakeribu pé: “Kí ni ìgbẹ́kẹ̀lé tí o gbẹ́kẹ̀lé yìí?” Ó fi Juda ṣe ẹlẹ́yà fún ìgbẹ́kẹ̀lé Egipti, ó pe Egipti ní “ipò igi tí ó fọ́” tí yóò gún ọwọ́ ẹnikẹ́ni tí ó bá gbára lé e. 2 Àwọn Ọba 18:22 / Isaiah 36:7 – Rabṣake gbìyànjú láti yí àwọn àtúnṣe ìsìn Hesekiah padà, ó sọ pé Hesekiah bínú sí Ọlọ́run nípa yíyọ àwọn ibi gíga àti pẹpẹ kúrò. 2 Àwọn Ọba 18:23–25 / Isaiah 36:8–10 – Rabṣake fi ẹ̀gàn fún un ní 2,000 ẹṣin tí Juda bá lè pèsè àwọn ẹlẹ́ṣin fún wọn. Ó wá sọ pé Olúwa fúnra rẹ̀ ló rán òun láti pa Juda run: “OLUWA sọ fún mi pé, ‘Gòkè lọ sí ilẹ̀ yìí kí o sì pa á run.’” 2 Àwọn Ọba 18:26 / Isaiah 36:11 – Eliakim, Ṣebna, àti Joa ní kí Rabṣake sọ èdè Siria (Aramaic) dípò èdè àwọn Júù (Heberu) kí àwọn ènìyàn lásán tí wọ́n wà lórí ògiri má baà bẹ̀rù. 2 Àwọn Ọba 18:27–35 / Isaiah 36:12–20 – Rabṣake kọ̀, ó sì kígbe ní èdè Heberu sí àwọn ọkùnrin tí ó wà lórí odi. Ó rọ̀ wọ́n pé kí wọ́n má ṣe jẹ́ kí Hesekiah tàn wọ́n jẹ pẹ̀lú ìlérí pé Ọlọ́run yóò gbà wọ́n. Ó ń fọ́nnu pé kò sí ọlọ́run Hamati, Arpadi, Sefarfaimi, tàbí Samaria tí ó gba ilẹ̀ wọn lọ́wọ́ Asiria— nítorí náà, “ta ni wọ́n lára gbogbo ọlọ́run orílẹ̀-èdè tí ó ti gba orílẹ̀-èdè wọn lọ́wọ́ mi, tí Olúwa yóò fi gba Jerusalẹmu lọ́wọ́ mi?” (2 Àwọn Ọba 18:35). 2 Àwọn Ọba 18:36–37 / Isaiah 36:21–22 – Àwọn ènìyàn pa ẹnu wọn mọ́, wọn kò sì dá a lóhùn rárá, gẹ́gẹ́ bí Hesekiah ti pàṣẹ (“Ẹ má ṣe dá a lóhùn”). Àwọn ìjòyè náà padà sí ọ̀dọ̀ Hesekiah pẹ̀lú aṣọ wọn tí ó ya. 4. Hesekiah n wa Isaiah ati Ileri Akọkọ Oluwa 2 Àwọn Ọba 19:1–5 / Isaiah 37:1–5 – Ọba Hesekiah fa aṣọ rẹ̀ ya, ó fi aṣọ ọ̀fọ̀ bo ara rẹ̀, ó wọ ilé Olúwa, ó sì rán Eliakimu, Ṣebna, àti àwọn àgbà àlùfáà sí wòlíì Isaiah . Wọ́n kéde pé: “Ọjọ́ yìí jẹ́ ọjọ́ wàhálà, ìbáwí àti ọ̀rọ̀ òdì… nítorí náà gbé àdúrà rẹ sókè fún àwọn tí ó kù.”

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

2 Ọba 19:6–7 / Isaiah 37:6–7 – Isaiah dáhùn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pé: “Má bẹ̀rù ọ̀rọ̀ tí o ti gbọ́, èyí tí àwọn ìránṣẹ́ ọba Assiria fi sọ̀rọ̀ òdì sí mi. Wò ó, èmi yóò rán ẹ̀mí kan sí i, yóò sì gbọ́ ìròyìn kan, yóò sì padà sí ilẹ̀ rẹ̀; èmi yóò sì jẹ́ kí ó ṣubú nípa idà ní ilẹ̀ rẹ̀.” 5. Lẹ́tà ọ̀rọ̀ òdì ti Rabṣake àti Àdúrà Hesekiah 2 Àwọn Ọba 19:8–13 / Isaiah 37:8–13 – Rabṣake padà láti rí Sennakeribu tí ó ń bá Libna jà. Ní gbígbọ́ pé Tirhakah ọba Etiopia ti jáde láti bá a jà, Sennakeribu tún fi lẹ́tà ránṣẹ́ sí Hesekiah, ó kìlọ̀ fún un pé Ọlọ́run kò lè gba Jerusalẹmu sílẹ̀, ó sì kọ orúkọ àwọn orílẹ̀-èdè tí a ti parun sílẹ̀ (Gozan, Haran, Resef, Telassar). 2 Ọba 19:14 / Isaiah 37:14 – Hesekiah gba ìwé láti ọ̀dọ̀ ìránṣẹ́ náà, ó kà á, ó gòkè lọ sí ilé Olúwa, ó sì tẹ́ ẹ síwájú Olúwa . 2 Ọba 19:15–19 / Isaiah 37:15–20 – Hesekiah gbàdúrà pé: “Olúwa Ọlọ́run Israẹli, tí ń gbé láàrín àwọn kérúbù, ìwọ nìkan ni Ọlọ́run, àní ìwọ nìkan, ti gbogbo ìjọba ayé... Tẹ́ etí rẹ sílẹ̀, Olúwa, kí o sì gbọ́: ṣí ojú rẹ, Olúwa, kí o sì rí i: kí o sì gbọ́ ọ̀rọ̀ Sennakeribu, tí ó rán an láti fi Ọlọ́run alààyè ṣẹ̀sín.” Ó gbà pé Asiria pa àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn run nítorí pé àwọn ọlọ́run wọn jẹ́ igi àti òkúta lásán, ó sì gbàdúrà pé: “Nítorí náà, Olúwa Ọlọ́run wa, mo bẹ̀ ọ́, gbà wá lọ́wọ́ rẹ̀, kí gbogbo ìjọba ayé lè mọ̀ pé ìwọ ni Olúwa Ọlọ́run, àní ìwọ nìkan ṣoṣo.” 6. Ìdáhùn Ọlọ́run nípasẹ̀ Aísáyà 2 Ọba 19:20 / Isaiah 37:21–22 – Isaiah ranṣẹ́ sí Hesekiah pé: “Ohun tí o gbàdúrà sí mi nípa Sennakeribu ọba Assiria ni mo ti gbọ́.” 2 Àwọn Ọba 19:21–28 / Isaiah 37:22–29 – OLUWA bá ìgbéraga Sennakeribu wí: “Ta ni ìwọ ti gàn tí o sì ti sọ̀rọ̀ òdì sí?... àní sí Ẹni Mímọ́ Israẹli.” Ọlọ́run kíyèsí pé ìṣẹ́gun Assiria jẹ́ ààyè láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run rẹ̀ nìkan (“Ṣé o kò gbọ́ nígbà kan rí bí mo ti ṣe é?”). Nítorí ìbínú Sennakeribu, Ọlọ́run kéde pé: “Èmi yóò fi ìwọ̀ mi sí imú rẹ, èmi yóò sì fi ìjánu mi sí ètè rẹ, èmi yóò sì yí ọ padà ní ọ̀nà tí ìwọ gbà wá.” 2 Àwọn Ọba 19:29–31 / Isaiah 37:30–32 – Ọlọ́run fún Juda ní àmì ìgbàlà àti ìdàgbàsókè: àwọn tó kù ní ilé Juda yóò tún gbòǹgbò sí ìsàlẹ̀, wọn yóò sì so èso sókè. 2 Àwọn Ọba 19:32–34 / Isaiah 37:33–35 – Ọlọ́run ṣèlérí nípa ọba Assiria pé: “Kò ní wọ ìlú yìí, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò ta ọfà sí ibẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò wá síwájú rẹ̀ pẹ̀lú asà, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò kọ́ odi sí i... Nítorí èmi yóò dáàbò bo ìlú yìí, láti gbà á là, nítorí tèmi àti nítorí ìránṣẹ́ mi Dafidi.” 7. Ìdásí Àtọ̀runwá àti Ìṣubú Sénákéríbù 2 Àwọn Ọba 19:35 / Isaiah 37:36 / 2 Kronika 32:21 – Ní alẹ́ ọjọ́ náà gan-an, angẹli Oluwa jáde lọ ó sì pa 185,000 ọkùnrin ní ibùdó àwọn ará Asiria . Nígbà tí àwọn ènìyàn dìde ní kùtùkùtù òwúrọ̀, “kíyèsí i, gbogbo wọn ni òkú.” 2 Ọba 19:36 / Isaiah 37:37 – Sennakeribu lọ, ó padà sí Ninefe, ó sì ń gbé ibẹ̀. 2 Ọba 19:37 / Isaiah 37:38 / 2 Kronika 32:21 – Bí Sennakeribu ṣe ń jọ́sìn ní ilé Nisroki ọlọ́run rẹ̀, àwọn ọmọ rẹ̀ Adrameleki àti Shareseri fi idà lù ú, wọ́n sì sá lọ sí ilẹ̀ Armenia. Esarhadoni ọmọ rẹ̀ sì jọba ní ipò rẹ̀.

Angẹli Agbára Olúwa Dáàbòbò Jerusalẹmu

Àwọn Ẹ̀ kọ́ Pàtàkì Láti Inú Ìtàn náà Ìyàtọ̀ Láàárín Ìforígbárí Ènìyàn àti Ìdáǹdè Àtọ̀runwá Ní àkọ́kọ́ Hesekiah gbìyànjú láti ra Senakeribu lọ́wọ́ nípa bíbọ́ wúrà kúrò ní Tẹ́ḿpìlì (2 Àwọn Ọba 18:14–16), síbẹ̀ àwọn ará Assiria padà wá fún ìṣẹ́gun pátápátá. Ríran ọ̀tá Ọlọ́run lọ́wọ́ kì í sábà ṣiṣẹ́; àlàáfíà pípẹ́ ni Hesekiah fi dẹ́kun gbígbẹ́kẹ̀lé fàdákà tí ó sì yíjú sí àdúrà pátápátá. Ìmúrasílẹ̀ Tó Wúlò Pẹ̀lú Ìgbẹ́kẹ̀lé Ẹ̀ mí Kí ìdótì náà tó bẹ̀rẹ̀, Hesekiah dá omi dúró, ó mú kí àwọn ògiri náà lágbára sí i, ó sì ṣètò àwọn ààbò (2 Kíróníkà 32:2–5). Ìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run kò túmọ̀ sí pé a kò ka ẹrù iṣẹ́ tó yẹ sí, ṣùgbọ́n Hesekiah gbé ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ̀ nínú Olódùmarè kalẹ̀ dípò àwọn odi rẹ̀. Ìmọ̀ràn Nípa Ẹ̀ mí Lódì sí Ẹ̀ gàn àti Ẹ̀ tàn Rábúṣákè lo ọgbọ́n ìrònú—pípa Ìwé Mímọ́ rẹ́, títàn án kálẹ̀, tí ń béèrè ìbéèrè nípa agbára Ọlọ́run, àti gbígbìyànjú láti pín àwọn olórí kúrò lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn (2 Àwọn Ọba 18:22, 28–35). Àṣẹ Hesekáyà láti “má ṣe dá a lóhùn” kọ́ni ní ọgbọ́n kíkọ̀ láti fi ọ̀rọ̀ ẹ̀gàn sọ̀rọ̀, ó sì yàn láti gbé ọ̀ràn náà lọ sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run ní tààràtà. Pípín àwọn ìṣòro wa kiri níwájú Olúwa Nígbà tí Hesekiah gba lẹ́tà ìdẹ́rùba Sennakeribu, ó mú un lọ sí tẹ́ḿpìlì tààrà ó sì “tàn án kalẹ̀ níwájú Olúwa” (2 Àwọn Ọba 19:14). Èyí pèsè àpẹẹrẹ fún àdúrà: gbígbé ìhalẹ̀mọ́ni, ìbẹ̀rù, àti àníyàn tí a lè fojú rí wá sí iwájú Ọlọ́run àti fífi wọ́n sílẹ̀ níwájú Rẹ̀. Ògo Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí Àkọ́kọ́ Gíga Jùlọ nínú Àdúrà Hesekiah kò gbàdúrà fún ìgbàlà ara rẹ̀ nìkan; ó gbàdúrà pé kí Ọlọ́run ṣe “kí gbogbo ìjọba ayé lè mọ̀ pé ìwọ ni Olúwa Ọlọ́run, àní ìwọ nìkan ṣoṣo” (2 Àwọn Ọba 19:19). Àdúrà tí a gbé karí ọlá Ọlọ́run bá ìfẹ́ Rẹ̀ mu. Ìgbéraga Ènìyàn àti Ìṣàkóso Ọlọ́run Senakéríbù gbàgbọ́ pé agbára òun ni ó mú kí àwọn ọmọ ogun rẹ̀ ṣẹ́gun (2 Àwọn Ọba 19:23–24). Ọlọ́run rán an létí pé òun jẹ́ ohun èlò kan ṣoṣo nínú ètò gbogbogbòò Ọlọ́run (2 Àwọn Ọba 19:25–28). Ọlọ́run kọjú ìjà sí àwọn agbéraga, kò sì sí agbára ayé kankan tó lè borí àwọn ète rẹ̀ tó jẹ́ ti ọba.