משלי קאפיטל 1 1די משלי ּון שלמה בן דד ִו דן ,מלך ישראל; 2צִ ִִיסן חכמה אִן תִרה ;צִ זעען די ִִערטער ִּן שכל; 3צִ באא קִמען די לימִד ִּן חכמה ,גערעכטיקייט ,אִן משּט ,אִן יִשר; 4צִ נתן רשעִת ּאר דעם ּשִטן ּ,אר דעם בחִר ידע אִן שיקִל דעת. 5דער חכם ִִעט שמע ,אִן ער ִִעט מערן לערנען ;אִן אא מענטש ִּן שכל ִִעט דערגרייכן חכמים. 6צִ ּאא רשטיין אא משל ,אִן דעם ּירִש ;די ִִערטער ִּן די חכמים ,אִן זייערע ּינצטערע רייד. 7די יראת ה 'איז דער התחלה ּון דא ַאת ,אד בער כסילים בִז חכמה און מִסר. דַן מִטער; דַן פאד טער ,אִן זאד לסט ניט פאא רלאד זן די תורה פִן א 8מַן זִן ,שמע די תִרה פִן א א ִִ9אד רעם זיי ִִעלן זיין אא חן חן צִ דיין קאד פ ,אִן קייטן אא רִם דיין האא לדז. 10מייאן זִן ,אִיב זינדיקע ּייטן דיך ,דִ זאלסט נישט מסכים זיין. 11אִיב זיי זאד גן :קִם מיט אִנדז ,לאד מיר ִִאא רטן אִיף בלִט ,לאד מיר זיך לערנט ּאא רן תמים אד ן סיבה; 12לאד מיר זיי שלינגען לעבעדיק ִִי די קבר ;אִן גאא נץ ִִ,י די ִִאד ס גיין אא ראד פ אין די גרִב: 13מיר ִִעלן געפינען אא לע טייאער זאא כן ,מיר ִִעלן אד נּילן אִנדזער הייזער מיט שלל; ִִ14אד רף אין דייאן גורל צִִישן אִנדז ;לאד מיר אא לע האד בן איין בייטל: 15מייאן זִן ,זאד לסט ניט גיין מיט זיי אִיף דעם ִִעג ;האא לטן דיין פיס ִּן זייער ִִעג: ִִ16אד רעם זייערע רגלים לוּן צִ דרַדה ,און זיי אייאלן צִ שּך דמים. ִִ17ארים ,אִמזיסט איז די נעץ ּארשּרייט אין די אִיגן ִּן קיין ציִּר. 18אִן זיי האד בן געלעגן אִיף זייער אייגענעם בלִט ;זיי לאד קערן זיך פאא ר זייער אייגענעם לעבן. 19אא זִי זענען די ִִעגן ִּן איטלעכער ִִאד ס איז זשעדנע ִּן געִִינס ;ִִאד ס נעמט אא ִִעק דאד ס לעבן ִּן איר בעלים. 20די חכמה שרייט אא רִיס ;זי רעדט איר קִל אין די גאסן: 21זי שרייט אין דער הִיפט-אד רט ִּן אא טמאד סּער ,אין די ּתחים ִּן די טִיערן ;אין דער שטאד ט האד ט זי געזאד גט אירע ִִערטער ,אא זִי צִ זאד גן: פַנט ִִ22י לאא נג ,איר פשִטע ִִ,עט איר ליבע פשט ?אִן די שפאד טים האד בן זיך געפעלן אין זַער פאא רשַדִנג ,אִן די נאא רן האד בן א װיסן? 23קער אייאך צִ מיין תִכחה :הו ֵנה ,איך ִִעל שּך אִיס מיין גייסט צִ דיר ,איך ִִעל מאא כן באקאנט מיין ִִערטער צִ דיר. 24מחמת איך האד ב קרא ,אִן איר האד ט נישט רצה ;איך האב אִיסגעשטרעקט מיין האנט ,אִן קיינער האט נישט געקִקט; מַנע תִכחה האד ט איר נישט געִִאד לט; 25אד בער איר האד ט ּאא רנישט געמאא כט מיין גאא נצע עצה ,און א 26אִיך איך ִִעל לאא כן ִִעגן דיין צרִת ;איך ִִעל שפיץ ִִען דיין מִרא ִִעט קִמען; ִִ27ען דיין מִרא קִמט ִִי שממה ,אִן דיין חִרבן קִמט ִִי אא סערִִינג ;ִִען נִיט אִן יסִרים קִמען אִיף דיר. 28דעמאלט ִִעלן זיי רִּן צִ מיר ,אד בער איך ִִעל ניט ענטפערן ;זיי ִִעלן מיך זִכן ּרי ,אד בער זיי ִִעלן ניט געפינען מיר. ִִ29ארים זיי האבן ּיינט ִִיסן ,אִן ניט אִיסדערִִיילט די מִרא ִּן ה'. 30זיי האד בן ּון מייאנע עצה נישט געּעלט ;זיי האד בן בִז אא לע מייאן תִכחה. 31דעריבער ִִעלן זיי אכל ּון די ּרי ּון זייער אייגענעם דְ ְרך ,און זיך שא מיט זייערע אייגענע מחשבִת. ִִ32אד רעם דער סר ּון די ּשט ִִעט זיי הרג ,און דער שד גדל ּון כסילים ִִעט זיי אבד. 33אד בער ִִער סע שמע צִ מיר ִִ,עט ישב בבטחה ,אִן ִִעט זיין שקט ִּן מִרא ִּן בייז. קאפיטל 2 1מיין זִן ,אִיב דִ ִִעסט קבל מיינע רייד ,אִן סתר מיינע מצִִת מיט דיר; 2אא זִי אא ז דִ נטה דייאן אִזן צִ חכמה ,אִן האד סט נתן דייאן לנב צִ בינה; 3יאד ,אִיב דִ ִִעסט שרייען נאד ך דא ַאת ,אִן רִם דייאן קול צִם שכל; 4אִיב דִ זִכסט זי ִִי ְֶסְ ף ,און ִִעסט איר חּש ִִי אוצרִת חבִרִת; 5דעמאלט ִִעסטִ ּארשטיין די יראת ה ',אִן ִִעסט מצא די דא ַאת ה'. ִִ6אד רעם ה 'גיט חכמה ּ,ון זיין פְה קִמט ידע אִן בינה. 7ער לייגט ארִיף חכמה ּאא ר די צדיקים ,ער איז אא בִקס ּאא ר די ִִאד ס הלך ישר. 8ער היט די פאא טס ִּן משּט ,אִן היט דעם ִִעג ִּן זיינע קדִשים. 9דעמאלט ִִעסטִ ּארשטיין גערעכטיקייט ,אִן משּט ,אִן יִשר ;יאד ,יעדער גִט ִִעג. ִִ10ען חכמה בִא אין דייאן לנב ,אִן ידע איז נעם צִ דיין נּש; 11שיקִל דעת ִִעט דיך שִמר ,שכל ִִעט דיך היטן;