רענייארעדעי;רעדנעלערעייזןיאןראוועגטלייטעצםייוגידןופןעלזניאידןענעזידךרוד טיול,םָןופןיזידןענעזסאד.רעקלעפערעייזןיא,תוָפּשערעייזטיול,ןוּלןייזטיול סאד.רעקלעפערעייזןיאןוא,רעדנעלערעייזןיא,תונוּלערעייזטיול,תוָפּשערעייז טיול,רעדנעלערעייזןיא,תונוּלערעייזטיול,תוָפּשערעייזטיול,םּןופןיזידןענעז
ןגעק,גנוצןייזןרירטּינטנוהןייקטעוולארּיןופרעדניקידןופםענייאןייקןגעקרעבא ידןּיווצדייּרעטנואןאטכאשטאגיוזאיווןסיווטלאזריאידכ;תושהברעדאןּטנעש
בילוצ,ץראהןופדיירפטישןואדיירפטישטאגןיידראהםעדטנידעגטּינטסאהודלייוו טעווראהרעדעכלעוו,םיאנוּעניידןענידוטסעוורעבירעד;םעלאןופסולפרעביארעד ןוא;םעלאןופלגנאשןיאןואטייקטעקאנןיאןואטּרודןיאןוארעגנוהןיא,רידןגעקןקיּ ראהרעד.ןטכינראפךידטעוורעזיב,זדלאהןיידףיואךאיםענרעזייאןאןגיילטעוורע א;טילפרעלדאןאיוולענּיוזא,דרעקעןופ,טייווןופקלאפארידןגעקןעגנערבטעוו ט"ש-ז"ש:ָכםירבד;ןייטּראפטּינטסעווודךארפּסנעשעווקלאפ
רענייק;םולּבהדעקשןיאעּוהיוצרעגאלןיאןעשוקעגקירוצזיאקלאפעצנאגסאדןוא
רעד.גנוצןַשןיאןעוועגזיאטראווןַזןוא,רישךרודטדערעגטאהטאגןופטסייגרעד טּרעהסאוורעד:טדערעגרישוצטאהלארשיןופזלעפרעד,טגאזעגטאהלארשיןופטאג
׳ג-׳ב:ג״כ׳בלאושּ.טכראפסטאגןיאקידנּרעה,טכערעגןַזזושןּטנעשרעביא
ידןוא,לעיבט,תדערתיש,םאלּיבןבירּעגןבאהאתסָּתראןופגעטידןיאןוא
םעדןופטפירּידןוא;עיסרעפןופךלשםעדאתסָּתראוצ,םירבָערעייזןופעקירעביא
ז:דארזע.ּירוסףיואטצעזעגרעביאןוא,ּירוסףיואןראוועגןבירּעגזיאווירב
טעגרהעגןרעוווצ,בורָןרעוווצ,קלאפןיישןואךיא,ןראוועגטפיוקראפןענעזרישלייוו ,סניטכענקןואטכענקראפןראוועגטפיוקראפןטלאוורישביוארעבא.ןייגרעטנואוצןוא
ראפןבאהארושטּינטסעווודןוא;גנוצרעדןופגאלפרעדןופןטלאהאבןייזטסעוווד
ךיזבאהךיאסאווןיאןייטּראפךישךאשןוא,ליושןיאןטלאהךיזלעווךיאןוא,ךישןרעל 6:24בויא.טריפראפ
בויא?ןכאזעטיירדראפןענעקרעדטּינםעטןיישןעק?גנוצןיישןיאטכערשואאדזיא 6:30
ןיישוצןטלאהךיזלעווךיאביוא,טציאלייוו?ןטעברישטישךיזטעווסאוורעזיארעוו
13:19בויא.טסייגםעדןזאלסיואךיאלעוו,גנוצ
15:5בויא.עגולקידןופגנוצידסיואטסביילקודןוא,דניזןיידסיואטדערליושןיידלייוו
י:טכבויא.ןעשוגרעייזוצטבעלקעגוצךיזטאהגנוצרעייזןוא,ןגיווּעגןבאהןלעדאיד
ב:גלבויא.ליושןַשןיאטדערעגטאהגנוצןַש,ליושןַשטנפעעגךיאבאהטציא,עז
?פאראטסזאלודסאוורונּאטישגנוצןַזיצ?ןקאהאטישןאטאיוועלןעיצסיוראוטסנעק
רעייז;טכעלּרעייזזיאקינייוועניארעייז;ליושרעייזןיאטּינזיאטייהיירטןייקלייוו
ןוא,רבָןַזסטכעלּןייקטּינטוטןוא,גנוצןַזטישסטכעלּןייקטּינטדערסאוורעד .ג:ו״טםיליהת.רבָןַזףיואהטרָןייקטּינטשענ
ודןוא;ןיקענַשוצךיזטפעלקגנוצןַשןוא;ברעּפעטאיווטנקירטעגסיואזיאָוכןַש ו"ט:בכםיליהת.טיוטןופביוטּןיאטכארבעגךישטסאה
ייזטסעוווד;ןּטנעשןופץלאטּםעדןופםינפןיידןופדוסרעדןיאןטלאהאבייזטסעוווד 'כ:א"לםיליהת.תונוּלןופיירעגירקםעדןופןאליוואפאןיאןטלאהאב
.גי:דלםיליהת.טייקּלאפןדערןופןפילעניידןוא,סטכעלּןופגנוצןיידטיה
םיליהת.גאטןצנאגםעדביולןַדןופןואטייקיטכערעגןַדןופןדערטעווגנוצןַשןוא
;טנערבעגרעַפאטאהטכארטעגבאהךיאתעּב,רישןיאןראוועגסייהזיאץראהןַש
ג:טלםיליהת,גנוצןַשטישטדערעגךיאבאהטלאשעד
ןַש.)עבילןופדילא,דושיל,ָרקןופרעדניקידראפ,םינּוּףיואטנאקיזוש־טפיוהםוצ(
ןַש;ךלשםעדןגעווטכאשעגבאהךיאסאווןכאזידןופדערךיא:ךאזעטוגאטדערץראה א:השםיליהת.רעבַרּןטוגאןופןעפידזיאגנוצ
טי:נםיליהת.גורטאבטפאּגנוצןיידןוא,סטכעלּוצליושןיידטסביגוד
יד,ןדנוצעגנאןרעווסאווידןּיווצגילךיאןוא,ןביילןּיווצזיאהשּנןַש .דרעווּעפראּאגנוצרעייזןוא,ןלַפןואןזיפּןענעזןייצסנעשעוו,רעדניק־ןּטנעש
,ןלַפערעייזןסיּוצןגיובערעייזןענאפּןוא,דרעווּאיווגנוצרעייזןפראּסאוו ג:ד"סםיליהת;רעטרעווערעטיבוליפא
.ןפיולטנאןלעווייזןעזסאוועלא;ךיזףיואןלאפגנוצענעגייארעייזןכאשייזןלעוויוזא
,טשעּראפןענעזייזלַוו,גאטןצנאגםעדטייקיטכערעגןַדןופןדערךיואטעווגנוצןַש
71:24םיליהת.סטכעלּןַשןכוזסאוו,דנאּוצטכארבעגןענעזייזלַוו
73:9םיליהת.דרערעדךרודטייגגנוצרעייזןוא,ןעלשיהידןגעקליושרעייזןלעטּייז .ןעגנוצערעייזטישןגיולעגםיאןבאהייזןוא,ליושרעייזטישטעקעשּעגםיאייזןבאהךאד
ייז;רישןגעקטנפעעגןענעזרעּלאפידןופליושסאדןואםיעּרידןופליושסאדלייוו 109:2םיליהת.גנוצרעקידנגילאטישרישןגעקטדערעגןבאה
םיליהת.טייקיטכערעגןענַזןטאבעגענַדעלאלַוו,טראווןַדןופןדערטעווגנוצןַש
.ב:כקםיליהת.גנוצרעּלאפאןופןואןפילעקידנגילןופ,טאג,השּנןַשעוועטאר
ג:כקםיליהת?גנוצעּלאפוד,ןאטרידןעשטעווסאוויצ?ןבעגרידןעשטעווסאוו
טּינלעטּךיאביוא;ןעשוגןַשוצןבעלקנאךיזגנוצןַשלאז,טּינךידקנעדעגךיאביוא ו:זלקםיליהת.דיירפעטסערגןַשרעכעהםילּורי
םיליהת.טוגץנאגסעטסייוווד,טאג,עזרעבא,גנוצןַשףיואטראווןייקאטּינלייוו
.ןפילערעייזרעטנואזיאןראדאןופםס,גנאלּאיווןעגנוצערעייזטפראּעגןבאהייז
זיאעגולקידןופגנוצידרעבא,דרעווּאןופןכעטּידיווטדערסאוורענייאאדזיאסע
אראפראנזיאגנוצעקידנגילארעבא,קיבייאףיואטסעפןַזטעוותשאןופפיליד
סיוראטסיגןראנידןופליושרעדרעבא,קיטכירןסיווטצינעגולקידןופגנוציד
.טסייגןיאךארבאזיאריאןיאגנוצעטיירדראפרעבא,ןבעלןופםיובאזיאגנוצעטנוזעגא
ילּש.טאגןופזיא,גנוצרעדןופרעפטנעידןוא,ּטנעשןיאןצראהןופןעגנוטיירגוציד .א:זט
.גנוצרעטכעלּאףיואטרעהרענגילאןוא,ןפילעּלאפףיואטרעהטוטרעטכעלּא 'ד:ז"יילּש גנוצעטיירדראפאטאהסערעווןוא,סטוגןייקטּינטניפעגץראהןעשורקאטאהסערעוו
ילּש.ןייבםעדטכערבעצגנוצעכייוואןוא,טגייצרעביאץנירפאטרעוורעיוד-גנאלךרוד
ןענעזםיּעשערעייזןואגנוצרעייזלייוו,ןלאפעגזיאהדוהיןוא,בורָזיאםילּורילייוו
ָ:גהיעּי.דובכןַזןופןגיואידןקערּרעדוצ,טאגןגעק
טעווטניווןקראטּןַזטישןוא;םיןּירצשםעדןופגנוצידןרעטּעצראגטעווטאגןוא ןכאשטעווןוא,ןכעבןביזןיאןגאלּעצםיאטעווןוא,ךַטןרעביאטנאהןַזןעלקאּרע 11:15היעּי.ךיּ-ןקורטןייגכרודןּטנעש
היעּי.קלאפםעדוצןדעררעטעווגנוצרעדנאןאטישןואןפילעקידנעלשאטּטישלייוו
זיאטסאלןַזןוא,ןראצןַזטישקידנענערב,ןטַווןופטשוקטאגןופןעשאנרעד,טעז
33:19היעּי.ןייטּראפטּינטסנעקודסאוו,גנוצרעקידנעלשאטּאטיש;ןייטּראפ
לייוו;ןעגניזןעשוטּםעדןופגנוצידןוא,ּרעהאיווןעגנירפּרעשאלרעדטעווטלאשעד
35:6היעּי.רבדשרעדןיאןכעבןוא,ןכערבסיואןרעסאווןלעוורבדשרעדןיא
רעייזןוא,רעסאווןייקאטּינזיאסעןוא,רעסאווןכוזעקיטפרעדאבטיונןואעשעראידןעוו ייזלעוו,לארשיןופטאגרעד,ךיא,ןרעהייז,טאג,ךיאלעוו,טּראדןופןייגסיואטעווגנוצ זי:א״שהיעּי.ןזאלראפטּינ
טישליושןַשןופןעגנאגעגסיוראזיאטראווסאד,ןיילאךיזייבןריואווּעגבאהךיא גנוצעדעי,ינקעדעיןגייבךיזטעוורישוצזא,ןרעקשואטּינךיזטעווןוא,טייקיטכערעג
אןדערוציווןסיוולאזךיאידכ,עטנרעלעגידןופגנוצידןבעגעגרישטאהראהרעדטאג
רעיואןַשףיואטקעוורע,ןגראשןיאןגראשףיואטקעוורע;ןעדישםעדוצטייצןיאטראוו ד:נהיעּי.עטנרעלעגידיווןרעהוצ
ךיזטעווסאווגנוצעדעיןוא;ןייזָילצשטּינטעוורידןגעקןפאּעגטרעווסאווןפאווןייק ןופטכענקידןופהּוריידזיאסאד.ןעשאדראפוטסעווטפּשןיארידןגעקןלעטּפיוא 54:17היעּי.טאגטגאז,רישןופזיאטייקיטכערעגרעייזןוא,טאג
?גנוצידסיוראטיצןואליושןטיירבאריאטכאשןעשעווןגעק?ךיזריאטליפּןעשעווןגעק .ד:זנהיעּי,טייקּלאפןופןעשאזא,הריבעןופרעדניקטּינריאטנעז
ערעייא;דניזטישרעגניפערעייאןוא,טולבטישטצראווּראפןענעזטנעהערעייאלייוו ג:טנהיעּי.טייקטיירדראפטלשרושעגטאהגנוצרעייא,סנגילטדערעגןבאהןפיל
ךעלדירפטדעררענייא;טייקּלאפטדעריז;לַפרענעסאּעגסיוראןאיווזיאגנוצרעייז
9:8והישרי.רעטכאלןצראהןיארעבא,ליושןטישרבָןַזוצ
טעווהרותידלייוו,והישריןגעקרענעלפןטכארטסיוארישאלןואטשוק:טגאזעגייזןבאה םיארישאלןואטשוק.איבנןופטראווידןוא,םכָןופהצעידןוא,ןהכןופןייגרעטנואטּינ והישרי.רעטרעווענייזןופענייאןייקףיואןרעהטּינרישאלןוא,גנוצרעדטישןגאלּ
ןיאזלעפםעדטכערבעצסאוורעשאהאיווןוא;טאגטגאז?רעייפאיווטראווןיישטּינזיא רעטרעווענַשןענעבנגסאוו,טאגטגאז,םיאיבנידןגעקןיבךיא,טעז,רעבירעד?רעקיטּ ערעייזןצונסאוו,טאגטגאז,םיאיבנידןגעקןיבךיא,טעז.רבָןַזןופרענייארעדעי טגאז,תושולָעּלאפןגאזםיאיבנסאווידןגעקןיבךיא,טעז.טגאזרע,ןגאזןוא,ןעגנוצ ;טייקטכיילרעייזטישןוא,סנגילערעייזטישקלאפןיישןריפראפןוא,ייזןלייצרעדןוא,טאג קלאפםעדייזןלעוורעבירעד;ןליופאבטּינייזןוא,טקיּעגטּינייזבאהךיארעבא
בל-טכ:גכוהישרי.טאגטגאז,ןצונטּינראג
,טיורבןטעברעדניקיד;טּראדראפןעשוגןַזןאךיזטפעלקדניקקידנגיוזאןופגנוציד
ד:דןגאלק.טּינייזסעטכערברענייקןוא
טסעווןוא,םוטּןייזטסעווודזא,ןעשוגןיידוצןבעלקנאךיזגנוצןיידןכאשלעווךיאןוא
3:26לאקזָי.זיוהקינעפּרעדיוואןענעזייזלייוו,רעקידלוּאבןייקןייזטּינייז
עלאןיאטבאגאבןוא,ןעזסיואןופןייּראנ,םושןייקןעוועגטּינזיאןעשעווןיארעדניק ידטאהעגןבאהסאוועכלעזאןוא,טפאּנסיווקידנעייטּראפןוא,ןסיווןיאגולקןוא,השכָ גנונרעלידןענרעלןענעקייזןעשעווןוא,ץאלאפןכעלגינעקםעדןיאןייטּוצייזןיאָוכ
1:4לאינד.םידּכידןופךארפּידןוא
ערעייז;ןגיוברעּירעריפראפאיווןענעזייז;ןטסכעהםוצטּינרעבא,קירוצןעשוקייז
6:10סושע.טאגןופןעשאנםעדןענאשרעדטּינ
ןדערןופרעדרעניואוונייאידןוא,דלאווגטישלופןענעזןופרעדןּטנעשעכיירידלייוו
1:13קוקבָ?םיאןופרעטכערעגזיאסאווּטנעשםעדטרעצראפ ןוא;סנגילןדערטּינןוא,טכערשואןייקןאטטּינטעוולארּיןופּינעביילברעביארעד ןרעטיפךיזןלעווייזלייוו;ליושרעייזןיאןרעווןענופעגטּינטעווגנוצעּירעגירטאבןייק
3:13הינפצ.ןקערּרעדטּינייזטעוורענייקןוא,ןגילןוא
טפשעקעגןבאהסאוורעקלעפעלאןגאלּטעווטאגסאווטישהפגשידןַזטעווסאדןוא ערעייזןוא,סיפערעייזףיואןעייטּייזתעּבןעניגראפטעווּיילפרעייז:םילּוריןגעק .ליושרעייזןיאןעניגראפטעווגנוצרעייזןוא,רעכעלערעייזןיאןעניגראפןלעווןגיוא
רעגניפענַזטגיילעגנַראטאהןוא,עסאשרעדןופטייזאףיואןעשונעגםיאטאהרעןוא 7:33סוקרש;גנוצןַזטרירעגנאןואטיפּעגטאהרעןוא,ןרעיואענַזןיא
טזאלעגסיוראזיאגנוצןייזןופםעדאפרעדןוא,טנפעעגןרעיואענייזךיזןבאהךיילגןוא 7:35סוקראש.ראלקטדערעגטאהרעןוא,ןראוועג
ידןביירטסיוראייזןלעווןעשאנןיישןיא;ןביולגסאווידןגלאפכאנןלעוורעדנואווידןוא 16:17סוקראש;תונוּלעיינטישןדערןלעווייז;םידּ
רעןוא,ןראוועגטזאלעגסיוראזיאגנוצןייזןוא,ןראוועגטנפעעגדלאבזיאליושןייזןוא 1:64סאקול.טאגטביולעגןואטדערעגטאה
קיּןוא,רישףיואתונשָרבאה,םהרבארעטאפ:"טגאזעגןואןגירּעגטאהרעןוא ,גנוצןַשןליקפאןוארעסאווןיארעגניפןַזןופץיפּידןעקנוטנַאלאזרעידכ,ןרעזעל 16:24סאקול."םאלפםעדןיאטקינַפעגןיבךיאלַוו ,סאד-סע-תיבןוּלףיואטסייהסאוו,ךייטאקראשףאּםייבםילּוריןיאאדזיאטציא
טרעוודלעפרענעיזאיוזא;םילּוריןופרעניואוונייאעלאוצןראוועגטנאקאבזיאסעןוא 1:19ענעלטסאפא.טולבןופדלעפסאד,טסייהסאד,אשאדלעקא,ךארפּרעייזןיאןפורעג
ךיזטאהסעןוא,רעייפןופיווןעגנוצענעטלאפּעצןראוועגןזיוואבייזןענעזסעןוא ןבאהןוא,ּדוקהָורןטישןראוועגטליפעגנאעלאןענעזייזןוא.ייזןופןדעיףיואטצעזעג ןרעהיווןוא.ןדערוצןבעגעגייזטאהָוררעדיוו,תונוּלערעדנאטישןדערןביוהעגנא ?ןראוועגןריובעגןענעזרישרעכלעווןיא,ךארפּרענעגייארעזדנואןיאּטנעשרעדעיריש םיּעשעכעלרעדנואווידתונוּלערעזדנואןיאןדערייזןרעהריש,רעבאראןוארעטערק
זיארעלַוו,םינפןַשראפקידנעטּטאגןעזעגסיוראפבאהךיא:םיאןגעווטדערדודלייוו
ןעק:טרעפטנעעגרעטעפטאה.טאגןביולןואתונוּלןיאןדערטרעהעגייזןבאהייזלייוו
10:46-47ענעלטסאפא?רישיוויוזאּדוקה
;ןעשוקעגייזףיואּדוקהָוררעדזיא,ייזףיואטנעהענייזטגיילעגטאהסולואפןעווןוא 19:6ןראיטקא.טגאזעגתואיבנןבאהןוא,תונוּלטישטדערעגןבאהייזןוא
טאהןוא,פערטידףיואןענאטּעגסולואפזיא,ּינעביולרעדןבעגעגםיאטאהרעןעווןוא טאה,טייקליטּעסיורגאןראוועגזיאסעןעווןוא.ןּטנעשידוצטנאהרעדטישןעקניוועג
ווירב
ןופםסרעד;גורטאבטצונעגייזןבאהןעגנוצערעייזטיש;רבקרענעפאןאזיאזדלאהרעייז 3:13רעשיור;ןפילערעייזרעטנואזיאןעפסא
עדעיןוא,רישוצןגייבךיזטעווינקעדעי,טאגטגאז,בעלךיאיוו,ןבירּעגטייטּסעלייוו 14:11רעשיור.טאגוצןייזהדושטעווגנוצ
ןופןענעקרעדןרעדנאןאוצ;האובנןרעדנאןאוצ;רעדנואווןופטעבראידןרעדנאןאוצ ןופגנוּטַטסיואידןרעדנאןאוצ;תונוּלםינישענעדיּראפןרעדנאןאוצ;רעטסייג סנטייווצ,םיָילּסנטּרע,הליהקרעדןיאעכעלטעטשיטּאבטאהטאגןוא.תונוּל ,ןעגנוריגער,ףליה,ןלייהןופתונתשךאנרעד,רעדנואווךאנרעד,רערעלסנטירד,םיאיבנ
12:10,28,30-31רעטניראק.1געוו ,עבילןייקטּינבאהךיאןוא,םיכאלשןופןואןּטנעשןופתונוּלידטישדערךיאּטאכ טלעפראפעביל.לבשיצרעקידנעגנילקארעדא,ּעשרעקידנעגנילקאיווןראוועגךיאןיב ייז,תונוּלןענעזסעיצ;ןדניווּראפןלעווייז,תואובנןענעזסעיצרעבא;טּינלאשנייק 13:1,8רעטניראק.1ןדניווּראפטעווסע,ןסיווזיאסעיצ;ןרעהפיואןלעוו
תואיבנןענעקטלאזריאזארעכיגראנ,תונתשעקיטסייגטרעגאבןוא,הקדצךאנטייג1
;טאגוצראנ,ןּטנעשוצטּינטדערךארפּרעטנאקאבשואןאןיאטדערסאוורעדלייוו2 .תודוסרעטדערטסייגןיארעבא;טּינםיאטייטּראפרענייקלייוו .טסיירטןוא,הּרדןוא,ןעיובפיואוצןּטנעשוצטדערתואיבנטגאזסאוורעדרעבא3 טגאזסערעוורעבא;ףיואןיילאךיזטיובןוּלןטנאקאבשואןאןיאטדערסערעוו4 .הליהקידףיואטיוב,תואיבנ תואיבנריאטלאזרעכיגראנ,תונוּלןיאןדערעלאטלאזריאזא,טלאוועגטלאווךיא5 ץוָא,תונוּלןיאטדערסאוו,רעדיוו,תואיבנטגאזסאוו,רעדזיארעסערגלַוו;ןגאז .יובפיואןעשוקאבלאזהליהקידידכ,סיואטּטַטרעביוא ץונךייאךיאלעווסאוו,תונוּלןיאקידנדערךייאוצםוקךיאביוא,רעדירב,טציא6 ךרודרעדא,ןסיווךרודרעדא,תולגתהךרודךייאוצןדערטּינלעווךיאביוא,ןעגנערב
טּינןבעגייזביוא,פראהאיצפַפאיצ,גנאלקאןבעגסאווןבעלןאןכאזוליפאןוא7 איצפַפאףיואטליפּעגטרעווסאווןסיווןעשטעוויוו,ןעגנאלקידןיאדייּרעטנואןייק
םוצןטיירגוצךיזטעוורעוו,גנאלקןרעכיזשואןאסיוראטיגטיישורטידביואלַוו8
וצגנירגןענעזסאוורעטרעווגנוצרעדטישטּינטדערריאביוא,ריאךיואיוזא9
.טפולרעדןיאןדערטעווריאלייוו?טדערעגטרעווסאווןסיווןעשטעוויוו,ןייטּראפ זיאייזןופענייקןוא,טלעוורעדןיאתולוקםינישליפיוזא,ןייזןעקסע,אדןענעזסע10
.גנוטיידאבןאטּינ םעדראפןייזךיאלעוו,עשיטּרעדןופגנוטיידאבידטּינסייווךיאביוא,רעבירעד11
.רישראפראבראבאןייזטעווטדערסאוורעדןוא,ראבראבאטדערסאוו טוגןַזוצטכוז,תונתשעקידתוינָורןיאטצנאלפעגנַאטנעזריאלַוו,ריאךיואיוזא12
ןענעקלאזרעזאןענעוואדךארפּרעטנאקאבשואןאןיאטדערסאוורעדלאזראפירעד13
ןיישרעבא,טסייגןיישטנוואד,ךארפּרעטנאקאבשואןאןיאןענוואדךיאביואלייוו14
ןטישךיואןענוואדלעווךיאןוא,טסייגןטישןענוואדלעווךיא?ןעדסעזיאסאוו15
?טסגאזודסאווטּינטייטּראפרעלייוו,קנאדןיידףיואןשאןגאזןטנרעלעגשואןא
.טיובעגפיואטּינטרעוורענעירעבא,טוגעקאטטסקנאדודלייוו17
;עלאריאיוורעשתונוּלןיאדערךיא,טאגןיישקנאדךיא18 ,דנאטּראפןיישטישרעטרעווףניפטדערעגרעכיגךיאטלאווהליהקרעדןיארעבא19 ןאןיארעטרעווטנזיוטןעציוו,ערעדנאןענרעלךיואעשיטּןיישטישלאזךיאידכ
.ךארפּרעטנאקאבשוא ןיאןוא,רעדניקטייזטייקטכעלּןיארעבא;דנאטּראפןיארעדניקטּינטייז,רעדירב20 .ןּטנעשטייזדנאטּראפ לעווןפילערעדנאןואתונוּלערעדנאןופןּטנעשטיש:ןבירּעגטייטּהרותרעדןיא21
.טאגטגאז,ןרעהטּינרישייזןלעווךאדןוא;קלאפםעדוצןדערךיא ןביולגסאווידראפראנ,ןביולגסאווידראפטּינןשיסאתונוּלןענעזרעבירעד22
.ןביולגסאווידראפראנ,טּינןביולגסאווידראפטּינטנידןגאזהאובנרעבא;טּינ ןלעוועלאןוא,טראןייאןיאןעשוקנעשאזוצךיזטעווהליהקעצנאגיד,רעבירעדביוא23
רעדא,טּינטביולגסאוורענייאןייראטשוקסעןוא,תואיבנןגאזעלאביוארעבא24 ןופטפּשעגטרעוורע,ןעשעלאןופטגייצרעביארעטרעוו,טנרעלעגטּינזיאסאוורענייא
ףיואןלאפפאראךיזרעטעוויוזאןוא;טקעלפטנאץראהןייזןופתודוסידןרעוויוזאןוא25
.ךייאןיאתשאבזיאטאגזאןגאזןוא,טאגןענידןואםינפןייז אךייאןופרענייארעדעיטאה,ןעשאזוצטשוקריאןעוו?רעדירב,ןעדסעזיאיוזאיוו26
.ןעיובפיואםוצןרעווןאטעגסעלאלאז.ּוריפא,תולגתהא,ךארפּא,ערעלא,םיליהת סנטסכעהרעדא,ייווצןַזסעלאז,ךארפּרעטנאקאבשואןאןיאטדעררעצישעביוא27
.ןצעזרעביארענייאלאזןוא;קעווצאןיאסאדןוא,ַרד רעלאזןוא;הליהקרעדןיאןגייווּרעלאז,רעפראדןייקאטּינזיאסעביוארעבא28
.ןטפּשרערעדנארעדזאלןוא,יירדרעדאייווצןדערםיאיבנידזאל29 ליטּרעטּרערעדלאז,טראדטציזסאווןרעדנאןאוצטקעלפטנאטרעווסעפעביוא30
עלאןוא,ןענרעלןלאזעלאידכ,ןרעדנאןכאנרענייאןגאזתואיבנעלאטנעקריאלייוו31
.םיאיבנידוצקינעטרעטנואןענעזםיאיבנידןופרעטסייגידןוא32
,ןדערוצטביולרעטּינייזזיאסעלייוו,תוליהקידןיאליטּןייזןעיורפערעייאטזאל34
.הרותידטגאזךיואיוו,קינעטרעטנואןייזוצןליופאבןענעזייזראנ אזיאסעלייוו,בוטּןיארענעשערעייזןגערפייזןלאז,ןענרעלסעפעןליווייזביואןוא35
.הליהקרעדןיאןדערוצןעיורפראפעדנאּ
?ךַאוצראנןעשוקעגסעזיאיצ,ךַאןופןעשוקעגסיוראטאגןופטראווסאדזיא?סאוו36
ןכאזידזאןייזהדושרעלאז,רעקיטסייגארעדא,איבנאראפךיזטניישרענייאביוא37
.טאגןופתווצשידןענעזךייאוצביירּךיאסאוו .דנסיוושואןייזרעלאז,דנסיוושואזיארענייאביוארעבא38
.תונוּלןיאןדערוצטּינטרעווראפןוא,ןגאזתואיבנוצטרעגאב,רעדירב,רעבירעד39
.גנונעדראןיאןואקידנעטּנאןרעווןאטעגץלאלאז40
ןיילקאסיורגיוו,טעז.ןכאזעסיורגטישךיזטשיראבןוא,דילגטישןיילקאגנוצידזיאיוזא ןּיווצגנוצידזיאיוזא:טכערשואןופטלעווא,רעייפאזיאגנוצידןוא!טדניצנאלרעייפ ןופגנאגםעדןאטדניצןוא,רעפרעקןצנאגםעדטצראווּראפיזזא,רעדילגטישערעזנוא ןוא,לגייפןוא,תויָטראסעדעילייוו.םונהיגןופןדנוצעגנאטרעוויזןוא;רוטאנרעד ידרעבא:טייהּטנעשךרודןראוועגטשאצעגזיאןוא,טשאצעגזיא,םיןיאןכאזןוא,גנעלּ .םסןכעלטיוטטישלופ,סטכעלּערעיוהעגשואןאזיאיז;ןעשאצטּינּטנעשןייקןעקגנוצ ןענעזסאוו,ןּטנעשרישןטלאּראפטישרעדןוא;רעטאפםעד,טאגרישןּטנעבטישרעד .ןטלאּראפןואהכרבסיוראטשוקליושןבלעזםעדןופ.טאגןופדליבםעדטיולטכאשעג
3:5-10בקעי.ןייזיוזאטּינןלאזןכאזיד,רעדירבענייש
סטכעלּןופןטלאהפאךיזלאז,געטעטוגןעזןואןבעלסאדןבאהבילליווסערעוולייוו
3:10סורטעפ:1טייקּלאפןייקןדערטּינןלאזייזזאןפילידןופןוא,גנוצןייז
ןענעפעוצןואךובסאדןעשענוצטרעווטסיבוד:קידנגאז,דילַנאןעגנוזעגןבאהייזןוא טישטאגוצטזיילעגסיואזדנואטסאהןואןראוועגטייטעגטסיבודלַוו,ןופרעדןעלגיזיד 5:9תולגתה;ןאיצאנןואקלאפןואךארפּןואהָפּשרעדעיןופטולבןַד
ןופ,ןלייצטנעקעגטּינטאהרענייקסאוו,ןושהעסיורגא,העזןוא,ןעזעגךיאבאהםעדכאנ ןראפןוא,ןארטןראפגידנעייטּ,ןכארפּןוא,רעקלעפןוא,תוָפּשןוא,רעקלעפעלא
7:9תולגתה;טנעהערעייזןיארעשייבםלאפןוא,רעדיילקעסייווןיאןוטעגנא,םאל ,בורגרעּידרערעטנוארעדןופךאלשרעדזיאסאוו,ךיזרעביאךלשאטאהעגןבאהייזןוא .ןאילאפאןעשאנןַזרעטאהּיכירגןיארעבא,ןאדאבאזיאּדוקןוּלןיאןעשאנסנעשעוו
ןוא;ןגיזאבוצייזןוא,עקילייהידטישהשָלשןכאשוצןראוועגןבעגעגםיאזיאסעןוא תולגתה.רעקלעפןוא,תונוּלןוא,תוָפּשעלארעביאןראוועגןבעגעגםיאזיאטכאש
וצהרוּבעקיבייאידטיש,לשיהןטישןיאןעילפךאלשרעדנאןאןעזעגבאהךיאןוא ,ךארפּןוא,הָפּשןוא,עיצאנרעדעיוצןוא,דרערעדףיואןעניואווסאווידוצןקידערפ
ןייזןוא;היָרעדןופץיזםעדףיואלסיּןייזןסאגעגסיואטאהךאלשרעטפניפרעדןוא ,קיטייווןופןעגנוצערעייזןסיבעגןבאהייזןוא;ּינרעטצניפטישלופןראוועגזיאתוכלש
ןוא,רעקלעפןענעז,טציזהנוזידואוו,ןעזעגטסאהודסאווןרעסאוויד:רישוצטגאזרעןוא
17:15תולגתה.תונוּלןוא,ןענאיצאנןוא,ןלאצעסיורג
ףיואםיאטגלאפןעשןעוו,רעקיטכעשרעדןַזטּינךלשרעדלאזיוו,ןּטנעשריא,הא 4:12ארזע.1ליטּןטלאהעגךיזטאהרעןוא?ןפואאזא
,זאלברעכעלרעַפאיווליושןַזןופטקיּעגסיוראטאהרעזאןעזעגבאהךיאראנרעבא
.טכאנַבגנוצןַשןטלאהעגטּינבאהךיאןוא,גאטַבטדערעגבאהךיא,רישךייּסאוו 14:43ארזע2
ןאףיואןעוטייזסאוו,טייקיטכעלּרעייזןגעווגנוצןיישןטלאהטּינרעשלעווךיא ךיזןעוטייזעכלעווןיא,ןכאזידןיאןזאלרעדטּינייזלעווךיאןוא,ןפואןטכערשוא ידןופתושּנידןוא,רישוצטיירּטולבעטכערעגןואעקידלוּשואסאד,טעז:סטכעלּ
ענייזןופרערעטסעלאןעיירפאבטּינטעווןוא;טסייגרעלופעבילאזיאהשכָלייוו אןוא,ןצראהןייזןופרעקוקרעטכעןאןוא,ןרינענייזןופתודעןאזיאטאגלייוו;רעטרעוו
1:6השלּןופהשכָ.גנוצןייזןופרערעה
,ןקעדראבןופפאךיזטלאהןוא;ךעלצונטּינזיאסאוו,ןעלשרושןופךיזטיהרעבירעד סאווליושרעדןוא,טסיזשואןייגלאזסעזא,םייהעגיוזאטראווןייקאטּינזיאסעלייוו 1:11השלּןופהשכָ.השּנידטעגרהטביולג
רישייזןלעוו,דערךיאןעווןוא,ורןַשןטראווייזןלעוו,גנוצןַשןאךיזטלאהךיאןעוו השלּןופהשכָ.ליושרעייזףיואטנעהידןגיילייזןלעוו,ליפדערךיאביוא;ןרעהסיואטוג
4:24תלהק.גנוצןופטראווךרודןענרעלןוא,השכָןענעקרעדןעשטעווןדערךרודלייוו
4:29תלהק.זאלעגכאנןואּלאפםיּעשענַדןיאןוא,גנוצןַדןיאקילַאטּינַז טאהסאוורעקידניזרעדטוטיוזאלייוו,געווןדעיןיאטּינייגןוא,טניווןדעיטישטּינניוו
5:13תלהק.לאפןַזזיאּטנעשןופגנוצידןוא,ןדערןיאזיאדנאּןואדובכ
עטכעלּאלייוו,גנוצןיידטישטראווןיאטּינגילןוא,רעלשרושאןפורטּינךיזזאל תלהק.גנוצרעכאפייווצרעדףיואגנושאדראפעטכעלּאןוא,בנגםעדףיואזיאדנאּ
,ןעשאנןטכעלּאןענעּריוטסעווטישרעדלייוו;אנוּןייקטּינרעוודניירפאטאטּנא א:ותלהק.גנוצעגיכאפייווצאטאהסאוורעקידניזאטעווךיואיוזא;הפרָןואעדנאּ
ןפאלעגרעביאזיאסערעווןוא;טאטּןַזןיאךעלרעפעגזיאגנוצרעטכעלּאטישןאשא
9:18תלהק.טסאהעגןרעווטעווסעדערענַזןיא
ייז,טגאזרעסאווטקוקןוא,ליושןַזרענייארעדעיטלאה,טדערןאשרעכייראןעוו זיארעסאוו,ייזןגאז,טדערןאשרעשערארעדביוארעבא;סנקלאווידזיבסעןביוהרעד
13:23תלהק.ןרעקרעביאוצםיאןפלעהייזןלעוו,טלכיורטּרעביואןוא?סאד תלהק.ןייטּראפוצןבעגעגייזרעטאה,ץראהאןוא,ןרעיוא,ןגיואןוא,גנוצאןוא,הצע
לפאלפעגטסאהסערעווןוא;יירעגירקןאןבעלטעווגנוצןייזרעביאןּרעהןעקסערעוו
19:6תלהק.סטכעלּרעקינייווןבאהטעוו
ןלעווראנאןוארענדערארעבא;טייהנגעלעגאטעזרעזיבגנוצןטלאהךיזטעווםכָא .ז:כתלהק.טייצןייקףיואןקוקטּינ
ןופלאפרעדטעוויוזא;גנוצרעדטישןּטילגסיואיווראוטארטאףיואןּטילגסיוארעסעב ָי:כתלהק.לענּןעשוקםיעּריד
לאזךיאזא,ןפילענַשףיואהשכָןופלגיזאןוא,ליושןַשראפךאוואןלעטּטעוורעוו זכ:בכתלהק?ןרעטּעצטּינךישלאזגנוצןַשזאןוא,ייזךרודןלאפםעצולפטּינ
טישןלאפעגטּינטאהסאווןוא,בייוורעכעלדנעטּראפאטישטניואווסאוורעדזיאטוג
אןוא,יורפרערעדנאןאףיואאנקשזיאסאוויורפאזיארעצןואץראהןופרעיורטארעבא
26:6תלהק.ןעשעלאטישטדערסאווגנוצרעדןופהפגש
סאוועליפטעטכינראפןבאהעכלעזאלַוו:ןקיגנאצייווצןוארערעטסילפםעדטלאּראפ ןופןבירטעגייזןוא,עליפטרעטּעגטאהגנוצעקידנסיוטּראפא.םולּןיאןעוועגןענַז ןופרעזייהידטרעקעגרעביאןוא,ןסירעגפאראיזטאהטעטּעקראטּ:קלאפוצקלאפ טביוראבייזןוא,ןעיורפעטוגןפראוועגסיוראטאהגנוצעקידנסיוטּראפא.ןּטנעשעסיורג טּינלאשנייקןוא,ורןעניפעגטּינלאשנייקטעווריאוצטרעהסערעוו.טעברארעייזןופ
טּינרעבא:דרעווּןופףראּרעדךרודןלאפעגןענַזעליפ.רענייבידטכערבגנוצרעד ;טפיגריאךרודטציּאבזיאסאוורעדזיאטוג.גנוצרעדךרודןלאפעגןענעזיווליפיוזא לַוו.ךעלדנעבעריאןיאןראוועגןדנובעגטּינזיאןוא,ךאיריאןגיוצעגטּינטאהסאוו אזיאטיוטריא.ּעשןופךעלדנעבןענַזךעלדנעבעריאןוא,ןזַאןופךאיאזיאךאיריא ידרעביאטפאּרעהןבאהטּינטעוויז.ריאןופרעסעבזיארבקרעד,טיוטרעטכעלּ 28:13-22תלהק.םאלפריאטישןרעווטנערבראפטּינןלעווייזןוא,טאגןטכראפסאוו
סאוורענייאיווַז;רעטרעווקינייווןיאליפקידנעייטּראפ,ץרוקןַזעדערןַדלאז
ָ:בלתלהק.גנוצןַזןאךיזטלאהךאדןואטסייוו
זיאסעביוא.רעסעבטּינראגטבילןאשאןוא,םינפסאדטעיירפאביורפאןופטייקנייּיד .ןּטנעשערעדנאיווןאשריאטּינזיא,גנוצריאןיאטסיירטןואתווינע,טייקסטוגאד 36:22-23תלהק
רעביאטּרעהגנוצידרעבא;טיוטןואןבעל,טכעלּןואטוג:ןענייּרעדןכאזםינישריפ 37:18תלהק.קידנעטּייז
.עדייבייזרעביאזיאגנוצעשענעגנאארעבא,עידאלעשעסיזאןכאשלבאנידןואפַפיד
ןיידןופטייקליפידטיול,טעוועטארעגךישטסאהודןוא:רענגעקעניישןגעקרעפלעה וצטיירגןעוועגןענעזסאווידןופןייצידןופ,ןעשאנןיידןופטייקסיורגןואתונשָר ידןופןוא,ןבעלןיישטכוזעגןבאהסאווידןופטנעהידןופןוא,רישןעגנילּראפ ,ןטייזעלאףיוארעייפןופגנוקיטּרעדרעדןופ;טאהעגבאהךיאסאוותורצעקילאצליפ ךיובםעדןופּינעפיטרעדןופ;ןדנוצעגנאטּינבאהךיאסאוורעייפםעדןופןטישןופןוא םעדוצגנוקידלוּאבאךרוד.רעטרעוועקידנגילןופןוא,גנוצרעניירשואאןופ,םונהיגןופ זיאןבעלןייש,טיוטםוצטנעאנןעשוקעגהשּנןיישזיאגנוצרעטכערעגשואןאןופךלש 51:1-6תלהק.ןטנואםונהיגרעדוצטנעאנןעוועג
תלהק.טישרעדןביולםיאלעווךיאןוא,גנוניולאבןַשראפגנוצאןבעגעגרישטאהטאג
טעדליגראפןענעזןיילאייזןוא,רעטעבראםעדךרודטרילאפזיאיז,גנוצרעייזךייּסאוו
7:4םיבקש.2טקוקעגןבאהרעטושןַזןוארעדירבענַזןופ
םיאטאהןעשןעווןוא:קאטּרעטשעּראפאןראוועגטכאשעגרעטירדרעדזיאםיאךאנ ענייזקידנקערטּסיורא,ךיילגסאדןוא,גנוצןייזטקערטּעגסיורארעטאה,טגנאלראפ 7:10םיבקש.2ּירענעשטנעה
ןעשזאןליופאברעטאה,ראנאקינןטכעלּםענעיןופגנוצידןטינּעגסיואטאהרעןעווןוא תעגוּשןייזןופגנוניולאבםעדןעגנעהפיואןוא,לגייפידוצךעלקיטּןיאןבעגסעלאז 15:33םיבקש.2ּדקשהתיבןראפ
גאטםעדןזאלוצטּינלאפןייקןיאלעפאבןעשאזניישעגאטישטשיטּאבעלאןבאהייזןוא ןיאסאוו,ּדוָןטפלעווצןופגאטןטנציירדםעדןרעייפוצראנ,בוט-םויאןאןייגכרוד
15:36םיבקש.2גאט'סויכדרשראפגאטםעד,רדאןפורעגטרעווּיריס
וצךישןביוהעגנאטאהסעןוא:ןעגנוצ־רעַפטישטלגנירעגשוראןואןלאטסירקןופטיובעג זיוהסיורגאוצטנעאנןעשוקעגןיבןואןעגנוצ־רעַפידןיאןַראןיבךיאןוא.ןקערּרעד רעטריציפאלעסאשאיווןעוועגןענעזזיוהןופטנעווידןוא:ןלאטסירקןופטיובעגזיאסאוו 14:2,9-ךונָ.לאטסירקןופןעוועגזיאטעבראטנורגןַזןוא,ןלאטסירקןופטכאשעגקאטּ
איווןעזעגטראדבאהךיאןוא,ןעלשיהןופלשיהןיאטסַגןַשטצעזעגרעביאטאהרעןוא .רעַפןקידעבעלןופןעגנוצןלאטסירקידןּיווצןוא,ןלאטסירקןופטיובעגרוטקורטס
ןואןקילייהםעדטּטנעבעגןואטייקיטכערעגןיאטנעהענַשןביוהעגפיואבאהךיאןוא טאהטאגסאוו,ּיילפןופגנוצרעדטישןוא,ליושןַשןופםעטאןטישטדערעגןוא,ןסיורג ייזטאהרעןוא,טישרעדןדערןלאזייזידכ,ןּטנעשןופּיילפןופרעדניקידראפטכאשעג 84:1ךונָ:טישרעדןדערןלאזייזידכליושאןואגנוצאןואםעטאןבעגעג
םיאוצךיזןבאהייזןוא,םורןַזןופטרעהעגןבאהתונוּלןוארעקלעפעלאןוא ןוא,תונברקטכארבעגםיאןבאהייזןוא,דרערעדוצטקובעגךיזןבאהייזןוא,טלשאזראפ טאטּרעדןיאםיאטישטניווועגןבאהעלאייזןוא,ךלשןוארעהרעייזןראוועגזיארע עלאןענעזייזןוא,ָנןופןיזעלארעביאדרערעדףיואטּרעהעגטאהדורשינןוא,רעניּ ןואךארפּןייאןופןעוועגזיאדרעעצנאגידןוא.הצעןואטכאשןַזרעטנואןעוועג רעןוא,טאגןופןגעווידןיאןעגנאגעגטּינזיאדורשינרעבא,גנוקינייאראפןופרעטרעוו לובשןופגעטידןופ,םיאראפןעוועגןענעזסאווןּטנעשעלאיווטכעלּרעשןעוועגזיא 7:45-46רּי.געטענעיזיב
ןייזרעטנואןעוועגזיאדרעעצנאגידןוא,רעכיזטּרעהעגטאהדורשינגינעקןוא ןוא.טייקינייאןופרעטרעווןואךארפּןייאןופןעוועגזיאדרעעצנאגידןוא,לארטנאק ןענעזסאווידוצ,םיאראפןענאטּעגןענעזסאווםיכאלשגיצעביזידוצטגאזעגטאהטאג ןייאזא,ןכארפּערעייזןּישראפןואןייגפארארישאלטשוק,גידנגאז,םיאוצטנאנןעוועג ןופןוא.ןאטעגייזוציוזאןבאהייזןוא,רבָןייזןופךארפּידןייטּראפטּינלאזּטנעש טּינןבאהייזןוא,ךארפּס'רבָןייזּטנעשרעדעיןסעגראפייזןבאה,ןאגאטםענעי
רענעריובעגטּרערעדזיאסאווןאשאןעשענןיא;רעדליבידןופרעגייטּרעדזיאסאדןוא פאקםעדןצלאזןואץלאזןעשענןוא,פאקןַזןופראהידןעשענפאראןואןענעגרהםיאןוא טעלבאטארעדארעפוקןופטעלבאטעניילקאןעשענךאנרעד,לשיובטישןבלאזםיאןוא ןעשענןוא,גנוצןַזרעטנואטעלבאטידןגיילןוא,ףיורעדןעשאנםעדןבַרּןואדלאגןופ טכילןדניצנאןוא,זיוהןיאןגיילנַראםיאןואגנוצרעדרעטנואטעלבאטרעדטישפאקםעד
31:41רּי.םיאוצןקובךיזןואםיאראפ
טכוזראפךיזטאהלגניירעדןוא,טלעטּעגקעוואךיזראפלגנייםעדןבאהייזןוא ןַזןעשונעגטאהטאגןופךאלשרעדרעבא,ןייטּסקינאםוצטנאהןַזןקערטּוצסיוא ,טנאהןַזןיאןראוועגןּאלעגסיואזיאןליוקרעדןוא,ןליוקםעדףיואטגיילעגיזןואטנאה ןופלייטאטנערבראפןוא,ליושןַזןיאטגיילעגנַראיזןואןביוהעגפיואיזטאהרעןוא רּי.גנוצןואליושןיארעווּןראוועגזיארעןוא,גנוצןַזןופלייטאןואןפילענַז
עניידןביולןואןעגניזןלעווריש,טכאשןיידןלייצרעדןלעווןעגנוצערעזדנוא טסאהוד,םיאנוּערעזדנואןופטעוועטארעגזדנואטסאהודלייוו.םיּעשעראברעדנואוו
89:20-21רּי.סיפערעזדנוארעטנואטקירדרעטנואייזןואזדנואראפןופ
ןעייליבוי
ןופןוא,תושהבןופןוא,תויָעלאןופליושסאדןראוועגטכאשראפזיאגאטםענעיןיאןוא טּינרעשןבאהייזזאיוזא,ךיזטגעוואבסאווץלאןופןוא,טייגסאווץלאןופןוא,לגייפ ןייאטישןואפילןייאטישןרעדנאןטישרענייאטדערעגעלאןבאהייזלַוו:ןדערטנעקעג 3:28םילבוי.גנוצ
סאווגנוצרעדןופםעזובםעדןיאזיאסאד:אסאראקטכיירגרעדסעזיבךיזטיצסעןוא אןיאךיזטיצסעןוא,םיןסיורגםעדסיואגנעלךיזטיצלייטןַזןוא.םורדוצטקוק םירעדלַוו:םורדוצטקוקסאווגנוצרעדןופברעשםעדטכיירגרעדסעזיבעינילרעכיילג
יזזיבגנוצרעטירדרעדןופרעטייווטנגעגרעצנאגרעד,לייטרעטסקעזרעדןעשוקעגסיורא 9:4,11-12םילבוי.רידגןופָרזשוצטשוק
ןביוהעגנאבאהךיאןוא,ןפילענַזןואןרעיואענַזןוא,ליושןַזטנפעעגבאהךיאןוא 12:26םילבוי.ּינעפעּאברעדןופךארפּרעדןיא,ּדוקןוּלףיואםיאטישןדער
ךיוברעדךידטּטנעב,ןבעלריאתעבטסייגס'רעטושןיידטּירפעגפיואטסאהודיווןוא ליושןיישןואךידןּטנעבטסורבןיישןואטפאּבילןייש,ןראבעגךידטאהסאווריאןופ
טי:ה"כםילבוי.רעייזךידןביולגנוצןיישןוא
רעןוא,ןרעדנאןטישרענייאטייקסטוגןיאגישיטּנייאעלאןענעזייזזאןעזעגטאהףסויןוא טאהרעןוא.ףסויזיארעזאטלייצרעדייזטאהרעןוא,ןטלאהנייאטנעקעגטּינךיזטאה םילבוי.טנייוועגןואזדלאהםעדףיואןלאפעגייזזיאןואּיערבעהףיואטדערעגייזטיש
ןיאלייהידטאה,טעברארעבלעזרעדטישןעשונראפןעוועגןענעזןדרעפעּידדלאביווןוא ןואםיכאלשןופןכארפּעדייבלייוו,לפשעטרעכעלרעהאיווןעזעגסיואטייצרענעי ןופטרובעגרעדבילוצ,טאגןרעסערגראפןואןטעבנאוצטגינייאראפךיזןבאהןּטנעש 1:20ָיּשלזויןופטפאּדניקידןופהרוּבעטּרעיד.ָיּשראה
,טנפעעגךיזןבאהןרעיואעריאןוא,ןסאלטנאןראוועגגנוצריאןופקירטּרעדזיאךיילג הרוּבעטּרעיד.טכארבעגקירוציזטאהסאוו,טאגוצביולןעגניזןביוהעגנאטאהיזןוא
6:7ָיּשהעקּאיןופטייהדניקרעדןופ
טּינייזןטלאוו,ןדערוצָוכןייקטאהעגטּינןטלאווייזביוא:טרעפטנעעגטאהעקּאי סטוגןדערוצ,גנוצרענעגייאןַזןופָוכידטאהרענייארעדעילַוורעבא;ןדערטנעקעג
2:5סושדוקינןופהרוּב.ןטיהראפףיורעדךיזרעלאז,סטכעלּןוא ,טרעהעגסאדןבאהייזןעווטרעטיצעגןבאה,ןועשּןופןיזייווציד,סויטנעלןואסוניראכ ףיוראקידנקוק,טייצרעבלעזרעדןיאןוא;טצכערקעגןואטגערעגפיואןראוועגןענעזןוא
גנוצידןוא,םוטּןרעווןפילעּירעריפראפעלאןלאז.דנובןייזןיאיירטעגןעוועגטּינ ;ןעניוועגרישןלעווגנוצרעזדנואטיש,טגאזעגןבאהסאוויד.ןכאזעצלאטּטדערסאוו וצטנעשېלקןופווירברעט.1זדנוארעביאראהזיארעוו,ערעזדנואןענעזןפילערעזדנוא
רעבא;ךיזןופסיורגטדערעגטּינטאה,טצעּעגקראטּיוזאּטאכ,ןאשרעדוליפאןוא רעוו:טגאזעגרעטאה,ּובםעדןופןראוועגןבעגעגרעביאםיאזיאטאגןופטראוורעדןעוו ןופווירברעט.1גנוצעשאזגנאלאןואלוקןידאןופןיבךיא?ךישטסקיּודזא,ךיאןיב
8:22רעטניראקידוצטנעשېלק ךיוהטישןעגניזלאזגנוצןַשןוא,העוּיןַשןופטאגוד,טאג,דלוּ־טולבןופךישַרפאב
8:37רעטניראקידוצטנעשېלקןופווירברעט.1טייקיטכערעגןַדןופ רעט.1ןגייווּליטּרעייזךרודטכאשעגראלקןרעוותונוּלערעייזןופטפאּרעהידלאז 10:10רעטניראקידוצטנעשېלקןופווירב רעט.1טייקּלאפןייקןדערטּינןלאזייזזאןפילעניידןוא,סטכעלּןופגנוצןיידטיה 11:3רעטניראקידוצטנעשېלקןופווירב
רעטיירגאטישזיאסאווןוא,ןכאזליפטרעהןואטדערסאוורעדטניישיצ,טגאזרעלייוו ראנטבעלסאוו,יורפאןופןריובעגזיאסאוורעדזיאטּטנעבעג?טכערעגזיארעזא,גנוצ
14:6רעטניראקידוצטנעשېלקןופווירברעט.1ליפיוזאטּינטדער;געטראפא
םיאוצןעשונעגךיזטסאהודןוא;ןעוועגםיכסשםיאטישוטסאה,בנגאןעזעגטסאהודןעוו וד.יירעגירטאבטפאּגנוצןיידןוא,סטכעלּוצליושןיידןבעגעגטסאהוד.םיפאונטיש ווירברעט.1ןוזסרעטושענעגייאןיידטסקידיילאבוד;רעדורבןיידןגעקטסדערןואטסציז 17:11רעטניראקידוצטנעשېלקןופ
ראפןבאהארושטּינטסעווודןוא;גנוצרעדןופגאלפרעדןופןטלאהאבןייזטסעוווד 23:10רעטניראקידוצטנעשېלקןופווירברעט.1טשוקיזןעווגנוטכינראפ
ערעייאןופץלאטּןטנאגאראןואץלאטּעלאקידנגיילפא,קינעטרעטנואןייזוצךיזטנרעל 23:16רעטניראקידוצטנעשېלקןופווירברעט.1ןעגנוצ
עכעלטסירקידלייוו.ןכאשּידייוצןוא,ָיּשהעקּאיןעשאנםעדןבעגוצדרוסבאזיאסע עדעיידכ;עכעלטסירקסאדעּידייסאדראנ,עּידייסאדןעשונעגנאטּינטאהעיגילער רענאיסענגאשידוצסויטאנגיאןופווירב.טאגוצןעלשאזראפךיזלאזטביולגסאווגנוצ
ןוא,ןָיּשןיאטאגןופרענידידיוו,םיאראפטקידלוּאבשואןייזןענאקאידידןזושךיוא רעבאהבילטּינ;קיגנאצייווצטּינ;סרעקידלוּאבעּלאפןייקטּינ.ןּטנעשןופטּינ
ןופתשארעדטיולקידנעייג;קיטכיזראפ,קידנליפעגטיש;ץלאןיאקיסעשראנ;טלעגןופ 2:10רעפיליפידוצפראקילאפןופעלטסיפע.ןעשעלאןופטכענקרעדןעוועגזיאסאוו,טאג
רעייזןופןעגנוצראווּראפידןוא,דניזערעדנאערעייזוצתונזןבעגעגוצייזןבאהטציאןוא ןעשאדראפטסלאזודרעבא.דניזערעייזןופסאשםעדטליפרעדייזןבאהיוזא:טייקיטכעלּ יזזאלןוא;רעטסעווּןיידןייזטעווסאוו,בייווןיידןוא;רעטרעווידעלאטישןיזענייד סאשרעהןופךוברעט.1טשעּראפיזסאווטיש,גנוצריאןטלאהקירוצוצךיזןענרעל
ןגארטסאווערעדנאעכעלטעןוא,טביילגעגןבאהסאוו,עקיטפאהלפייווצידטנכייצאבסע רעייזזיארעבירעד:ןצראהרעייזןיאטּינםיאןבאהרעבא,תונוּלערעייזןיאראהםעד ןענעזםיּעשערעייזרעבא,רעטרעווןיאראנןבעלייזלייוו;ןעלצראווןאןואןקורטזארג
ןיא,ןטעבעגןואןענאטּעגךיזןבאהןוא,לייהרעדןיאןַראהוָןואםדאןענעזטלאשעד רעטּרע.טנעקעגטוגןבאהייזסאוורעבא,זדנואראפטנאקאבשוא,ךארפּרענעגייארעייז
טנעהענייז,זיולןראוועגרעדילגענייזןענעז,טעסוצטאבעגןייזטגידנעעגטאהםדאןעוו ראגטאהגנוצןייזןוא,םוטּןראוועגזיאליושןייז,טפארקעלאןריולראפןבאהסיפןוא
,תולסושךארפּרעּיערבעהןיאןפורעגטרעווסאוו,לשיהןטכאםעדןעזעגבאהךיאןוא ןופםינשיסףלעווצידןופןוא,סאנןופןואּינעקירטןופ,ןענאזעסידןופרעלסקעוורעד .ז:אכךונָתודוסרפס.לשיהןטעביזםעדרעכעהןענעזסאוו,קאידאז
ערעייז,ןטנעשעלעעלאןוא,םיןואדרע,לשיהןופםיּעשעלאטלייצרעדרישטאהרעןוא ןעגנורעדנעןואןעַגיד,הנבלןואןוזיד,ןרענודידןופרענודידןוא,ןעַגןואןעגנאגכרוד ידןופןלאציד,טניווןופןעגנאגפיואיד,העּןואגעט,ןראי,ןענאזעסיד,ןרעטּידןופ ןופךארפּיד,ןכאזעכעלּטנעשעלאןוא,רעדילערעייזןופגנורישראפידןואםיכאלש עלאןוא,ןעגניזעקישיטּ-סיזןואסעיצקורטסניא,תווצשיד,ןבעלןואדילןכעלּטנעשןדעי 23:1ךונָןופתודוסידןופךוב.ןענרעלוצקיסאפזיאסעסאווןכאז ,גנוצןופלדניווּאךרודןטייווצאראפטוגןעזסיואךיזטכאשּטנעשןייאביוארעדא ןופיירעטערראפידןייטּראפטּינרעטייווצרעדטעוו,ץראהןייזןיאסטכעלּטאהרעבא
ןטלאּראפ.ןעשעלאוצץראהןואגנוצןקידתווינעןאטישטדערסאוורעדזיאטּטנעבעג
דהשלּןופםיליהת...העובּאטישךאשפאןאטכאשרעןעווטגילגנוצןַז...
זיאסאווגנוצרעדןופ,ּטנעשןטכעלּןואןזאלצעזעגםעדןופהשּנןַשַרפאב,טאג ידןענעזטיירדראפלאפליפ.ראנפאןואסנגילטדערןוא,רעדשועלראפןואזאלצעזעג סאוורעַפאקלאפאןּיווציוו,ּטנעשןטכעלּםעדןופגנוצרעדןופרעטרעוו וצ,גנוצרעקידנגילאטישרעזייהןליפוצטרעגאברעיוזא.טייקנייּרעייזטנערבראפ השָלשןיארעזייהןעלקיווראפוצ,רעכערבראפןאןדניצסאוודיירפןופרעשייבידןדיינּ טַווגנוצעּירעדשועלראפידטייגראפרעַפקידנעשאלפןיא...ןפילעּירעדשועלראפטיש ביהשלּןופםיליהת!...עשורפידןופ
השלּןופםיליהת,...גנוצרעדןופטנעשורטסניאןטשיטּעג-טוגןטישןפילידןופטכורפיד
ץנאגזיאךארפּרעייז;לאפרעדטּינזיאסאדרעבא,ךארפּעּיריסידןצינןלאזייז 1:16סאעטסיראןופווירב.ּרעדנא
ןדייידוצןואןּטנעשידוצטייקראבקנאדןַשןזַוווצטגראזאברעייזןיבךיאלייוו,טציא זאןסאלּאבךיאבאה,ןעשוקךאנןלעווסאוותורודידוצןואטלעוורעראגרעדרעביא טצונעגטרעווסאוו,ךארפּרעּיערבעהרעדןופןרעווטצעזעגרעביאלאזץעזעגרעַא ערעדנאידוצןרעווןבעגעגוצןלאזרעכיבידידכ,ךארפּרעּיכירגרעדףיוא,ךַאןּיווצ
2:20סאעטסיראןופווירב.קעטאילביבןַשןיארעכיבעכעלגינעק
רעכעלקערּראגןוארעּירעדרעש,רעקיטּרודטולברעדטאה,טרעהעגסאדטאהרעןעוו טסעווודביואוליפא,"טגאזעגטאהרערעבא.גנוצןַזןדיינּוצסיואייזןלױפאבסוכאיטנא קעטּךיא,עז.עשוטּידןופרערעהאךיואטאגזיא,ןדערןופןאגראןַשןעשענפארא ןַשןכאשליטּטישרעדטּינטסעווודלַוו,סיואיזדיינּ:טיירגגנוצןַשסיורא סטאגראפטשוטּראפןרעוווצרעדילג־ףוגערעזדנוארישןבעגדיירפטיש.דנאטּראפ םיאטאהסאווגנוצידסיואטסדיינּודלַוו;רידןגלאפכאנלענּטעווטאגרעבא.ךאז
5:39-43םיבקשןופךוברעטרעפ."רעדיל־ביולןעגנוזעג ,ןלייצרעדרעטעפּלעווךיאיוו,ךארפּרעּיאערבעהרעדןיאקידנדער,רעטושידרעבא לאזךיאידכ,פאךישטזאל,'רעטכעווידוצטגאזעגטאהרעןוא,לגנייםעדטקיטושעגטאה אקידנעַז,טּינךיזוטסשעּ.'...םיאטישדנַרפענייזעלאוצןואךלשםוצןדערןענעק טישןּטנעשךיזטישןעשענוצ,היָרעדליוואןופןצראהןטישרעקידנעלעא,ּטנעש ייזןוא,ןעגנוצערעייזןסַרסיואןוא,ןטנעשעלעעבלעזידןופטכאשעג,ןליפעגעכעלנע
6:5,9םיבקשןופךוברעטרעפ?ןפואםעדףיואןקינַפןואןקינַפ
ןואןענאטּעגטראדוטסאה,ןיזעניידטישןטייקןיאןעגנאפעגןעוועגטסיבודןעוולייוו רעּיערבעהרעדףיואןיזעניידוצטדערעגטסאהודןוא,רזעילאטקינַפןעשיווןעזעג וצןראוועגןפורעגטנעזריאןעוו,ריאטוטןוא;ףשאקרעדזיאלדייא,ןיזענייש:'ךארפּ ערעזדנואןופץעזעגםעדתבוטלןערבטישטראדטפשעק,קלאפרעזדנואראפןגאזתודע 7:36-37םיבקשןופךוברעטרעפ.סרעטאפ
ידןופןאריטםאזיורגרעדןעוו,םאזיורגטּינךאדןוא,גאטרעדןעוועגזיאםאזיורג,ךא
טּינסעטקעלפטנאןוא,ןצראהןיידןיאןבראטּסעזאל,טראוואטסרעהודביוא!ןוזןייש ןואגנוצןיידןענערבראפןואןליוקרעקידעבעלאןרעווטּינלאזסעידכ,ןרעדנאןאוצ טשעּעגןרעווןוא,הפרָאןעשוקאבטסלאזודןוא,ףוגןיידןיאקיטייוואןכאזרואראפ
2:2רקיָאןופהּעשיד.ןּטנעשןואטאגראפ
ןיידףיואןטערטרבָןיידטּינזאלןוא;גנוצןיידסיזןואןייּעדערןיידךאש!ןוזןייש 2:35רקיָאןופהּעשיד.טסורבןיידףיואלאשרעדנאןאןטערטטּינלאזרעידכ,סופ
.גנוצןַזןופןעסיוטּסאדיוורעסעבזיאסופןַזטישּטנעשאןופןעסיוטּסאד!ןוזןייש
,ןענעבנגןופטנאהןיידןוא,ןגילןופגנוצןיידפאטלאה,גולקןייזטסליווודביוא!ןוזןייש
רקיאהןעווןוא.לגיזןייזטישןואטפירּןייזןיאתויתואידןזיוועגםיאייזןבאהטלאשעד ןוא,ןראוועגןדנובעגךיילגזיאגנוצןייזןואטרעטיצעגרעדילגענייזןבאה,ןעזעגסאדטאה פאקןייזןגיובעגטאהרערעבא;ארושןופטראווןייקןדערוצתלוכיבןעוועגטּינזיארע 3:34רקיָאןופהּעשיד.םוטּןעוועגזיאןואדרערעדוצ
ןריולראפןעוועגזיאןואטרעדנואוועגךיזרעטאה,עדערידטרעהעגטאההערפןעווןוא רקיָאןופהּעשיד.עדערןייזןופטייקשענעגנארעדןואגנוצןייזןופטייהיירפרעדןופ
ןיאטייקטסיירדןייזןואגנוצןייזןופטייהיירפרעדןופטּישוצןעוועגזיאהערפןוא ,ראקייהראפטלעטּעגךיזןוא,ןארטןייזןופןענאטּעגפיואהערפזיאטלאשעד.ןרעפטנע ךלשרעדראהןיידןעשעווןייטּראפלאזךיאידכ,טצעירישגאז,'טגאזעגםיאוצטאהןוא 5:49רקיָאןופהּעשיד.'ךעלנעןענעזייזןעשעוווצ,ןלעדאענייזןוא,ךעלנעזיא סטכעלּטישטניולאברישטסאהודןוא,סטוגטּטנואוועגרידבאהךיא!לגנייןַש,הא" ,טניהראפןסעךידןכאשןוא,ןגיואעניידןסַרסיואטלאוועגךיאטלאווטציאןוא,סאהןוא
טסייגןייקןייזטּינטעווסעןוא;גנוצןייאןבאהןוא,טאגןופקלאפסאדןייזטעווריאןוא
טּינטעווריאןוא,רעדירבענַש,ןדןואדגיווטיירפּעצןרעווריאטעוורעבירעדןוא 1:44רּאןופטנעשאטסעט.ךארפּןואטבּ,רעדנעלערעַאןענעק
ןופןואגנושעּראפןופ,הללקןופןואהכרבןופ,תונוּלייווצטּינטאהָושרעטוגרעד