Yiddish - The Book of Genesis

‫בראשית‬ ‫קאפיטל ‪1‬‬ ‫‪1‬אין די אא נהייב האא ט גאא ט באשאפן דעם הימל און די ערד‪.‬‬ ‫גַסט פון גאא ט האא ט זיך‬ ‫‪2‬און די ערד איז געווען אא ן צורה און בטל ;און פינצטערניש איז געװען אֿפן געזיכט פון תהום ‪.‬און דער ײ‬ ‫באײ װעגט אֿפן פנים פון די װאײ סערן‪.‬‬ ‫זַן ליכט ‪,‬און עס איז געװען ליכט‪.‬‬ ‫‪3‬האא ט גאא ט געזאא גט ‪:‬זאא ל ײ‬ ‫‪4‬און גאא ט האא ט געזען דאא ס ליכט ‪,‬אײ ז עס איז גוט ‪,‬און גאא ט האא ט צעטיילט דאא ס ליכט פון דער פינצטערניש‪.‬‬ ‫זַנען געװען דער‬ ‫‪5‬און גאא ט האא ט גערופן דעם ליכט טאא ג ‪,‬און די פינצטערניש האא ט ער גערופן נאײ כט ‪.‬און דער אא װנט און דער מאא רגן ײ‬ ‫ערשטער טאא ג‪.‬‬ ‫זַן אײ אֿסשפרַט אין מיטן פון די װאײ סערן ‪,‬און זאא ל צעשיידן די װאײ סערן פון די װאײ סערן‪.‬‬ ‫‪6‬און גאא ט האא ט געזאא גט ‪:‬זאא ל ײ‬ ‫‪7‬און גאא ט האא ט געמאײ כט דעם הימל ‪,‬און האא ט שַדט די װאײ סערן װאא ס אונטערן הימל פון די װאײ סערן װאא ס איבערן הימל ;און עס איז‬ ‫אײ זֿ געװען‪.‬‬ ‫זַנען געװען דער צװַטער טאא ג‪.‬‬ ‫‪8‬און גאא ט האא ט גערופן דעם הימל הימל ‪.‬און דער אא װנט און דער מאא רגן ײ‬ ‫אַנזאײ מלען די װאײ סערן אונטערן הימל אֿף אַן אא רט ‪,‬און זאא ל זיך באײ װיזן די יבשה ;און עס איז אײ זֿ‬ ‫‪9‬האא ט גאא ט געזאא גט ‪:‬זאא לן זיך ײ‬ ‫געװען‪.‬‬ ‫אַנזאײ מלונג פון די װאײ סערן האא ט ער גערופן ימען ‪,‬און גאא ט האא ט געזען אײ ז עס איז גוט‪.‬‬ ‫‪10‬און גאא ט האא ט גערופן די יבשה ערד ;און די ײ‬ ‫קרַטעכץ װאא ס גיט זאא מען ‪,‬און דער פרוכטבֿם װאא ס גיט פרוכט לֿט‬ ‫ײ‬ ‫‪11‬האא ט גאא ט געזאא גט ‪:‬זאא ל די ערד אײ רֿסברענגען גראא ז ‪,‬דעם‬ ‫זַן זאא מען איז אין זיך ‪,‬אֿף דער ערד ;און עס איז אײ זֿ געװען‪.‬‬ ‫זַנע מינים ‪,‬װאא ס ײ‬ ‫ײ‬ ‫‪12‬און די ערד האא ט אײ רויסגעבראײ כט גראא ז ‪,‬און קרייײטעכץ וואא ס גיט זאא מען לויט זיינע מינים ‪,‬און דעם בוים וואא ס גיט פרוכט ‪,‬וועמענס‬ ‫זאא מען איז געווען אין זיך ‪,‬לויט זיין מין ;און גאא ט האא ט געזען אײ ז עס איז גוט‪.‬‬ ‫‪13‬און דער אא וונט און דער מאא רגן זענען געווען דער דריטער טאא ג‪.‬‬ ‫זַן פאײ ר‬ ‫זַן ליכט אין דעם הימל פון הימל צו פאײ רשיידן דעם טאא ג פון דער נאײ כט ;און זאא לן זַ ײ‬ ‫‪14‬און גאא ט האא ט געזאא גט ‪:‬זאא לן ײ‬ ‫צַטן ‪,‬און פאײ ר טעג און יאא רן‪.‬‬ ‫צַכנס ‪,‬און פאײ ר ײ‬ ‫‪15‬און לאא זן זיי זייײן פאײ ר ליכט אין די הימל פון די הימל צו ליכט אויף דער ערד ‪:‬און עס איז געווען אײ זוי‪.‬‬ ‫‪16‬און גאא ט האא ט געמאײ כט ‪2‬גרויס ליכט ;דאא ס גרעסערע ליכט צו הערשן דעם טאא ג ‪,‬און דאא ס קלענערע ליכט צו הערשן די נאײ כט ;ער‬ ‫האא ט אויך געמאײ כט די שטערן‪.‬‬ ‫‪17‬און גאא ט האא ט זיי געשטעלט אין דעם הימל פון הימל צו ליכט אויף דער ערד‪,‬‬ ‫‪18‬און צו הערשן איבער טאא ג און איבער דער נאײ כט ‪,‬און צו צעטיילן די ליכט פון דער פינצטערניש ‪:‬און גאא ט געזען אײ ז עס איז גוט‪.‬‬ ‫‪19‬און דער אא וונט און דער מאא רגן זענען געווען דער ‪4‬טן טאא ג‪.‬‬ ‫‪20‬און גאא ט האא ט געזאא גט ‪:‬זאא לן די װאײ סערן אײ רֿסברענגען אין שפע די באײ שעפענישן װאא ס האא ט לעבן ‪,‬און פֿגל װאא ס פליי ען איבער‬ ‫דער ערד אֿפן אא פן הימל פון הימל‪.‬‬ ‫װַזען ‪,‬און אײ לע לעבעדיקע באײ שעפענישן װאא ס רוקט זיך ‪,‬װאא ס די װאײ סערן האא בן געבראײ כט אין‬ ‫‪21‬און גאא ט האא ט באײ שאײ פן גרֿסע ײ‬ ‫זַנע מינים ;און גאא ט האא ט געזען אײ ז עס איז גוט‪.‬‬ ‫שפע ‪,‬לֿט זַערע מינים ‪,‬און יעטװעדער באײ פליגלט פֿגל לֿט ײ‬ ‫‪22‬און גאא ט האא ט זיי געבענטשט ‪,‬אײ זוי צו זאא גן ‪:‬זייט פרוכטיק און מערט זיך ‪,‬און פילט אא ן די וואײ סערן אין די ים ‪,‬און זאא לן זיך מערן די‬ ‫עופות אויף דער ערד‪.‬‬ ‫‪23‬און דער אא וונט און דער מאא רגן זענען געווען דער פינפט טאא ג‪.‬‬ ‫זַנע‬ ‫זַנע מינים ‪,‬בהמות ‪,‬און שרצים ‪,‬און בהמות פון דער ערד לֿט ײ‬ ‫‪24‬האא ט גאא ט געזאא גט ‪:‬זאא ל די ערד אײ רֿסברענגען די חיות לֿט ײ‬ ‫מינים ;און עס איז אײ זֿ געװען‪.‬‬ ‫זַנע מינים ‪,‬און די בהמות לֿט זַערע מינים ‪,‬און אײ לץ װאא ס שרמש אֿף דער‬ ‫‪25‬און גאא ט האא ט געמאײ כט די בהמה פון דער ערד לֿט ײ‬ ‫זַנע מינים ‪,‬און גאא ט האא ט געזען אײ ז עס איז גוט‪.‬‬ ‫ערד לֿט ײ‬ ‫‪26‬האא ט גאא ט געזאא גט ‪:‬לאא מיר מאײ כן מענטשן אין אונדזער געשטאײ לט ‪,‬לויט אונדזער געשטאײ לט ‪,‬און זאא לן זַ הערשן איבער די פיש פון‬ ‫ים ‪,‬און איבער די פֿגלען פון הימל ‪,‬און איבער די בהמות ‪,‬און איבער דער גאײ נצער ערד ‪,‬און איבער אײ לע שרצים װאא ס קריכן אֿף‬ ‫דער ערד‪.‬‬ ‫‪27‬און גאא ט האא ט באשאפן דעם מענטש אין זיין בילד ‪,‬אין דעם בילד פון גאא ט האא ט ער אים באשאפן ;זכר און נקבה האט ער זיי‬ ‫באשאפן‪.‬‬ ‫‪28‬און גאא ט האא ט זיי געבענטשט ‪,‬און גאא ט האא ט צו זיי געזאא גט ‪:‬זייט פרוכטיק ‪,‬און מערט זיך ‪,‬און מלא די ערד ‪,‬און אונטערטעניק זי ‪,‬‬ ‫און הער אויף די פיש פון דעם ים ‪,‬און איבער די עופות פון הימל ‪,‬און איבער אײ לע לעבעדיק זאכן וואא ס ראא וז אויף דער ערד‪.‬‬ ‫קרַטעכץ װאא ס גיט זאא מען ‪,‬װאא ס אֿף דעם געזיכט פון דער גאײ נצער‬ ‫ײ‬ ‫אַך געגעבן יעטװעדער‬ ‫‪29‬און גאא ט האא ט געזאא גט ‪:‬זע ‪,‬איך האא ב ײ‬ ‫זַן‪.‬‬ ‫שפַז זאא ל עס דיר ײ‬ ‫ײ‬ ‫ערד ‪,‬און יעטװעדער בֿם װאא ס אין אים איז די פרוכט פון אײ בֿם װאא ס גיט זאא מען ;פאײ ר‬ ‫‪30‬און צו יעטװעדער חיה פון דער ערד ‪,‬און צו יעטװעדער פֿגל פון הימל ‪,‬און צו אײ לץ װאא ס קריכט אֿף דער ערד ‪,‬אין װאא ס עס איז‬ ‫שפַז ;און עס איז געװען אײ זֿ‪.‬‬ ‫ײ‬ ‫קרַטעכץ פאײ ר‬ ‫ײ‬ ‫לעבן ‪,‬האא ב איך געגעבן אײ לע גרינע‬