Issuu

‫‪3‬מכבים‬ ‫קאפיטל ‪1‬‬ ‫]‪[1‬ווען פילאפאטאר האט זיך דערוואוסט פון די וואס זענען צוריקגעקומען אז די געגנטן וואס ער האט קאנטראלירט זענען געווארן‬ ‫איינגענומען דורך אנטיאכוס ‪,‬האט ער געגעבן באפעלן צו אלע זיינע כוחות ‪,‬סיי אינפאנטעריע און סיי קאוואלעריע ‪,‬גענומען מיט זיך‬ ‫זיין שוועסטער ארסינאע ‪,‬און איז ארויסגעמארשירט צו דער געגנט לעבן ראפיא ‪,‬וואו אנטיאכוס'ס שטיצער האבן זיך געלאגערט‪.‬‬ ‫]‪[2‬אבער א געוויסער טעאדאטוס ‪,‬באשלאסן אויסצופירן דעם קאנספיר וואס ער האט אויסגעטראכט ‪,‬האט מיטגענומען די בעסטע‬ ‫פון די פטאלעמעאישע וואפן וואס זענען פריער ארויסגעגעבן געווארן צו אים ‪,‬און איז אריבערגעגאנגען ביינאכט צום געצעלט פון‬ ‫פטאלעמע ‪,‬מיטן כוונה אליין אים צו הרגענען און דערמיט ענדיגן די מלחמה‪.‬‬ ‫]‪[3‬אבער דאסיטהעוס ‪,‬באקאנט אלס דער זון פון דרימילוס ‪,‬א ייד פון געבורט וואס האט שפעטער געטוישט זיין רעליגיע און זיך‬ ‫אפגערופן פון די אור‪-‬אלטענע טראדיציעס ‪,‬האט אוועקגעפירט דעם מלך און אראנזשירט אז א געוויסער אומבאדייטנדער מאן זאל‬ ‫שלאפן אין צעלט ;און אזוי איז ארויסגעקומען אז דער מאן האט זיך פארשאפט די נקמה וואס איז באשטימט געווארן פארן מלך‪.‬‬ ‫]‪[4‬ווען עס איז פארגעקומען א ביטערע קאמף ‪,‬און די זאכן האבן זיך אויסגעדרייט גאנץ לטובת אנטיאכוס ‪,‬איז ארסינאע געגאנגען‬ ‫צו די טרופן מיט געוויין און טרערן ‪,‬אירע האר אלע צעווארפן ‪,‬און האט זיי געבעטן זיך צו פארטיידיגן ‪,‬זייערע קינדער און ווייבער‬ ‫מיט מוט ‪,‬צוזאגנדיג צו געבן זיי יעדן צוויי מינעס גאלד אויב זיי געווינען די קאמף‪.‬‬ ‫]‪[5‬און אזוי איז געשען אז דער שונא איז געווארן פארניכטעט אין דעם קאמף ‪,‬און אסאך געפאנגענע זענען אויך גענומען געווארן‪.‬‬ ‫]‪[6‬איצט אז ער האט דורכגעפאלן דעם קאנספיר ‪,‬האט פטאלעמי באשלאסן צו באזוכן די ארומיגע שטעט און זיי אנמוטיקן‪.‬‬ ‫]‪[7‬דורך טאא ן דאא ס ‪,‬און דורך באא שאא נקען זייערע הייליקע אא רומגעצוימטע ערטער מיט מתנות ‪,‬האא ט ער געשטאא רקט די מאא ראא ל פון‬ ‫זיינע אונטערטאא נען‪.‬‬ ‫]‪[8‬זינט די יידן האבן געשיקט עטלעכע פון זייער ראט און עלטסטע אים צו באא גריסן ‪,‬אים ברענגען מתנות פון באא גריסונג ‪,‬און אים‬ ‫צו גראא טולירן מיט וואא ס איז געשען ‪,‬איז ער געווען נאא ך מער גערן זיי צו באא זוכן ווי באא לד ווי מעגלעך‪.‬‬ ‫]‪[9‬נאכדעם וואס ער איז אנגעקומען אין ירושלים ‪,‬האט ער געברענגט קרבנות צום העכסטן גאט און געמאכט דאנק‪-‬קרבנות און‬ ‫געטאן וואס איז געווען פאסיג פארן הייליקן ארט ‪.‬דערנאך ‪,‬ווען ער איז אריינגעגאנגען אין דעם ארט און געווארן באיינדרוקט פון‬ ‫זיין אויסגעצייכנטקייט און זיין שיינקייט‪,‬‬ ‫רַנצוגיין אין דעם‬ ‫]‪[10‬ער האא ט זיך געוואונדערט איבער דער גוטער אא רדענונג פונעם בית המקדש ‪,‬און ער האא ט באא קומען אא חשק אא א‬ ‫קדשי־הקדשים‪.‬‬ ‫]‪[11‬ווען זיי האבן געזאגט אז דאס איז נישט ערלויבט ‪,‬ווייל אפילו מיטגלידער פון זייער אייגענער נאציע זענען נישט ערלויבט‬ ‫אריינצוגיין ‪,‬און אפילו נישט אלע כהנים ‪,‬נאר דער כהן גדול וואס איז געווען דער הויפט איבער אלעמען ‪,‬און ער נאר איין מאל א‬ ‫יאר ‪,‬האט זיך דער מלך נישט איבערצייגט‪.‬‬ ‫]‪[12‬אפילו נאכדעם וואס מען האט אים פארגעלייענט דאס געזעץ ‪,‬האט ער נישט אויפגעהערט צו טענה'ן אז ער דארף אריינגיין ‪,‬‬ ‫זאגנדיג" ‪,‬אפילו אויב יענע מענטשן ווערן בארויבט פון דעם כבוד ‪,‬דארף איך נישט ווערן"‪.‬‬ ‫]‪[13‬און ער האט געפרעגט פארוואס ‪,‬ווען ער איז אריין אין יעדן צווייטן טעמפל ‪,‬האט אים קיינער דארט נישט אפגעשטעלט‪.‬‬ ‫]‪[14‬און עמעצער האט אומזיסט געזאגט אז עס איז פאא לש צו נעמען דאא ס ווי אא סימן אין זיך‪.‬‬ ‫" ]‪[15‬אבער זינט דאס איז שוין געשען "‪,‬האט דער מלך געזאגט" ‪,‬פארוואס זאל איך כאטש נישט אריינגיין ‪,‬צי זיי ווילן עס אדער‬ ‫נישט"?‬ ‫]‪[16‬דעמאא לט האא בן זיך די כהנים אין אא לע זייערע קליידער געבויגן און געבעטן דעם העכסטן גאא ט צו העלפן אין דער איצטיקער‬ ‫סיטואא ציע און צו פאא רמייאדן די גוואא לד פון דעם שלעכטן פלאא ן ‪,‬און זיי האא בן אא נגעפילט דעם טעמפל מיט געשרייען און טרערן;‬ ‫געאַלט אא רויסצוגיין ‪,‬טראא כטנדיק אא ז עפעס‬ ‫א‬ ‫]‪[17‬און די וואא ס זענען געבליבן אין שטאא ט זענען געווען אויפגעברויזט און האא בן זיך‬ ‫מיסטעריעז פאא סירט‪.‬‬ ‫]‪[18‬די יונגפרויען וואא ס זענען געווען איינגעשלאא סן אין זייערע צימערן זענען אא רויסגעלאא פן מיט זייערע מוטערס ‪,‬באא שפריצט זייערע‬ ‫האא ר מיט שטויב ‪,‬און אא נגעפילט די גאא סן מיט קרעכצן און קלאא גן‪.‬‬ ‫]‪[19‬יענע פרויען וואא ס זענען לעצטנס געווען צוגעגרייט פאא ר חתונה האא בן פאא רלאא זט די כלה־צימערן וואא ס זענען געווען צוגעגרייט‬ ‫פאא ר חתונה ‪,‬און ‪,‬פאא רלאא זנדיק געהעריקע באא שיידנקייט ‪,‬האא בן זיך אין אא כאא אא ס־געיעג פאא רזאא מלט אין שטאא ט‪.‬‬ ‫נַגעבוירענע קינדער דאא און דאא רט ‪,‬עטלעכע אין הייזער און עטלעכע‬ ‫]‪[20‬מוטערס און קינדער‪-‬שוועסטער האא בן פאא רלאא זט אא פילו א‬ ‫בַם העכסטן טעמפל‪.‬‬ ‫אין די גאא סן ‪,‬און אא ן אא קוק צוריק האא בן זיי זיך צוזאא מענגעדריקט א‬ ‫]‪[21‬פארשידענע זענען געווען די בקשות פון די וואס זענען דארט פארזאמלט געווארן צוליב וואס דער מלך האט חילול'דיג פלענער‬ ‫געמאכט‪.‬‬ ‫]‪[22‬דערצו ‪,‬די מער מוטיקע פון די בירגער וואא לטן נישט טאא לערירן די פאא רענדיקונג פון זיינע פלענער אא דער די דערפילונג פון זיין‬ ‫באא שטימטן ציל‪.‬‬ ‫]‪[23‬זיי האבן געשריגן צו זייערע חברים צו נעמען וואפן און שטארבן העלדיש פארן אבות'דיקן געזעץ ‪,‬און האבן געשאפן א‬ ‫באדייטנדיקע אומרו אין דעם הייליקן ארט ;און קוים צוריקגעהאלטן דורך די אלטע מענטשן און די עלטערע ‪,‬האבן זיי זיך‬ ‫צוריקגעקערט צו דער זעלבער שטעלונג פון בעטן ווי די אנדערע‪.‬‬