קאפיטל1 1דער צווייטער בוך פון ַסדר הנביַ ,דער זון פון שרַיע ,דער זון פון עזריה ,דער זון פון הלכיה ,דער זון פון סדמייַא ,דער זון פון צדוק ,דער זון פון ַחיטוב, 2דער זון פון ַא חיַס דעם זון פון פינעס דעם זון פון חלי דעם זון פון ַא מריען דעם זון פון ַא זיעי ,דער זון פון מרים ,דער זון פון ַא רנַא ,דער זון פון ַא זיַא ס , דער זון פון בורית ,דער זון פון ַביסי . ,דער זון פון פינעס ,דער זון פון ַלעזר, 3דער זון פון ַהרן פון שבט לוי ;ווַא ס ַיז געווען געפַא נגענער ַין לַא נד פון די מדין ַ,ין דער מלוכה פון ַא רטעקסערקסה דעם מלך פון די פערסס. ַ4ון דַא ס ווַא רט פון ה 'ַיז געווען צו מיר ַ,א זוי צו ַמר: 5הלך דייאן דש שרך ַ,ון הושש ה פון מייאן ָא ם זייערע חטַת ַ,ון זייערע בא ננ ים זייער ארָאה ווַא ס זיי הַא בן עשה ַויף מיר ;ַא ז זיי זַא לן זַא גן די קינדער פון זייערע קינדער: 6ווַרים די זינד פון זייער ַבות זענען גדל ַין זיי :פַא ר זיי הַא בן שכח מיר ַ,ון זיי פַא רשלַא גן צו פרעמדע געטער. מײנע עצות הַא בן זײ פַא רַא כט. צרינ ם ,פון דעם בית עבדים ?ַא בער זײ הַא בן מיך דערצערנט ַ,ון א 7בין ַיך נישט דער ,ווַא ס הַא ט זיי ַא רויסגעברַא כט פון ַש שרץ נמ א 8סור דעמַלט די הַא ר פון דייאן קַא פ ַ,ון ווַא רף ַויף זיי ַא לע ארָאה ,ווַא רעם זיי זייאנען נישט פַא לגן מיין ֹורה ,נייערט דַא ס ַיז ַא מרידה עם. 9ביז ווי לַנג וועל ַיך זיי עזב ַ,ין וועמען ַיך הַא ב געטַא ן ַא זוי פיל גוטס? זײן גַא נצן מַא כט הַא ב ַיך געשלַא גן. זײנע קנעכט ַון א 10פילע מלכים הַא ב ַיך חרד פַא ר זייער צוליב ;פא רעה מיט א 11כל ֹוינ ם הַא ב ַיך ַבד פַא ר זיי ַ,ון ַין מזרח הַא ב ַיך צעשפרייט דַא ס ָא ם פון 2מדינות ,פון צוווש ַון צידון ַ,ון הַא ב הרג ַא לע זייערע שונַים. 12רעד צו זיי ַ,א זוי צו ַמר ַ:א זוי הַא ט ה 'ַמר: ַ13יך הַא ב ַייך געפירט דורכן ים ַ,ון הַא ב ַייך ַין ֹחיל געגעבן ַא גרויסן ַון זיכערן דורכפַא ר ;ַיך הַא ב דיר געגעבן משהן פַא ר ַא מנהיג ַ,ון ַא הרן פַא ר ַא כהן. זײל פון ַא ש ַ,ון ַיך הַא ב עשה צווישן ַייך גרויסע נפלַות ;נַא ך הַא ט ַיר מיר פַא רגעסן ,זַא גט גַא ט. ַ14יך הַא ב ַייך ליכט געטַא ן ַין ַא א ַײער שוץ ַ,א בער ַיר הַא ט דַא רטן געמורמלט, ַײך געגעבן געצעלטן פַא ר א ַ15א זוי הַא ט ַמר ַא דד נאי ה ':די שליח זייאנען געווען פַא ר דיר ווי ַא סימן ;ַיך הַא ב א ַ16ון ניט נצחון ַין מיין נַא מען פַא ר די צעשטערונג פון דיין פיינט ַ,א בער ַיר נַא ך מורמלען ביז דעם טַא ג. 17ווַו זענען די רווחים ווַא ס ַיך הַא ב עשה פַא ר דיר ?ווען ַיר זענט הונגעריק ַון דַא רשטיק ַין דער מדבר ,הַא ט ַיר ניט געשריגן צו מיר, ַ18א זוי צו ַמר :פַא רווַא ס הַא סטו ַונדז געברַא כט ַין דעם דַא זיקן מדבר ַונדז צו טייטן ?עס ַיז געווען בעסער פַא ר ַונדז צו דינען די נמצרים ,ווי צו שטַא רבן ַין דעם מדבר. 19דעמַלט הַב ַיך רחם געווען ַויף ַייאערע ַבלים ַ,ון ַיך הַא ב דיר געגעבן מא ן צו עסן ;ַון ַיר הַא ט געגעסן מלַכים ברויט. ַײך בַא דעקן מיט די 20ווען ַיר געווען דַא רשטיק ,הַא ב ַיך נישט שסע דעם שטיין ַ,ון ווַסערן זענען ַרויס צו דיין זַא ט ?װַא רום דער היץ הַא ב ַיך א בלעטער פון די בײמער. ַ21יך הַא ב צעטיילט צווישן ַייך ַא ַש שרץ פרוה ַ,יך הַא ב ַא רויסגעטריבן פַא ר דיר די כנענים ַ,ון די פרצים ַ,ון די פלשתים ;ווַא ס זַא ל ַיך נַא ך טַא ן פַא ר דיר ? זַא גט גַא ט. ַ22זוי הַט געזַגט דער ַלמעכטיקער הַר :ווען ַיר געווען ַין דער מדבר ַ ,ין דעם טייאך פון די ַמורי ַ ,יר זענט דַא רשטיק ַ ,ון לשון הרע פון מיין נַא מען, טײך זיס. ַ23יך הַא ב ַייך נישט געגעבן ַא ש פַא ר ַייערע חילול השם ,נייערט הַא ב ַיך ַא ריינגעווַא רפן ַא בוים ַין מא ינ ם ַ,ון געמַא כט דעם א מײן 24ווַא ס זַא ל ַיך טַא ן צו דיר ,יעקב ?דו ,יהודה ,װַא לט מיר ניט צוגעהערט ;ַיך װעל מיך ַומקערן צו ַא נדערע פעלקער ַ,ון צו יענע װעל ַיך געבן א מײנע חוקים. נַא מען ,זײ זַא לן היטן א ַײך ניט דערבַא רימען. ַײך דערבַא רימען ,װעל ַיך א ַ25ון ַא ז ַיר הַא ט מיך עזב ,וועל ַיך ַייך ַויך עזב ;ַא ז ַיר װילט ַ,א ז ַיך זַא ל א 26ווען ַיר וועט רופן צו מיר ַ,יך וועל ניט הערן צו דיר ,ווייאל ַיר הַא ט טמַ ַייערע הענט מיט בלוט ַ,ון דיין פיס זענען שנעל צו מַא כן רצח. ַ27יר הַא ט מיך נישט ווי עס געווען פַרלַזן ,נייערט ַייאך ַא ליין ַ,מר ה'. ַ28א זוי הַא ט ַמר ה 'ַלוקים הא ַא ב :הַא ב ַיך ַייך נישט מתפלל געווען ווי ַא פַא טער זייאנע זין ,ווי ַא מוטער ַירע בא נות ַ,ון ווי ַא ן ַא ָא ה ַירע תינוקות? ַײער פַא טער? זײן א מײנע קינדער ַ,ון ַיך זַא ל א זײן א ַ29א ז ַיר זַא לט זיין מיין פַא לק ַ,ון ַיך זַא ל זיין ַייאער גַא ט ;ַא ז ַיר זַא לט א ַ30יך הַא ב ַייך ַסף ,ווי ַא הון קבץ ַירע תרנגולות ַונטער ַירע פליגל ;ַא בער ַא צונד ,ווַא ס זַא ל ַיך ַייך טַא ן ?ַיך וועל דיך ַרויסווַרפן פון מיין פנים. 31ווען ַיר קרבן צו מיר ַ,יך וועל קער מיין פנים פון דיר :פַא ר ַייאערע יום טוב יום טוב ַ,ייאערע חדשים ַ,ון ַייאערע מילה ,הַא ב ַיך פַא רלַא זן. ַ32יך הַא ב געשיקט צו ַייך מיינע עבדים די נביַים ,וועמען ַיר הַא ט גענומען ַון הרגעט ַ,ון צעריסן זייערע גופות ,וועמעס בלוט ַיך וועל דַא רפן פון ַייערע הענט ,זַא גט ה'. ַ33א זוי הַא ט ַמר ַא דד נאי ה ':שא מא ה ַיז דיין בית ַ,יך וועל דיך ַא רויסטרייאבן ווי דער ווינט כעס. מײן געבַא ט ַ,ון געטַא ן די זַא ך װַא ס ַיז פַא ר מיר ַא בײז. ַ34ון ַייאערע קינדער וועלן נישט זיין פרוכטיק ;װַא רום זײ הַא בן פַא רַא כט א הײזער װעל ַיך געבן צו ַא פַא לק װַא ס װעט קומען ;ווַא ס נַא ך ניט געהערט פון מיר וועט גלויבן מיר ;װעמען ַיך הַא ב ניט געטַא ן קײן צײכנס ,זַא לן ַ35ײערע א א זײ טַא ן װַא ס ַיך הַא ב זײ בַא פױלן. 36זיי הַא בן נישט געזען קיין נביַים ַ,א בער זיי וועלן רופן זייערע זינד צו דערמַא נונג ַ,ון זיי דערקענען. ַ37יך נעם צו עדות דעם חן פון די קומען ,וועמענס קליינע קינדער פרייען זיך ַין פרייד ַ,ון כַא טש זיי הַא בן ניט געזען מיר מיט גוף ַויגן ַ,א בער ַין גייסט גלויבן זיי די זַא ך ווַא ס ַיך זַא גן. ַ38ון ַא צונד ,ברודער ,זע ווַא ס כבוד ;ַון זען די מענטשן ווַא ס קומען פון מזרח: 39צו וועמען ַיך וועל געבן פַר מנהיגים ַ,ברהם ,יצחק ַ,ון יעקב ַ,א סעַא ס ,עמוס ַ,ון מיכיַא ס ,יוַל ,עבדיַא ס ַ,ון יונה, 40נחום ַ,ון ַבא קוק ,סופוניאה ַ,א גגיוס ,זכריה ַ,ון מלַכי ,ווַא ס ווערט ַויך גערופן ַא מלַך ה'. קאפיטל2 ַ1א זוי הַא ט ה 'ַמר ַ:יך הַא ב ַא רויסגעברַא כט דַא ס דַא זיקע פַא לק פון קנעכטשַפט ַ,ון הַא ב זיי נתן מיינע מצוות דורך קנעכט ,די נביַים ;װעמען זײ הַא בן ניט מײנע עצות הַא בן פַא רַא כט. געװַא לט הערן ,נַא ר א 2הַא ט צו זיי געזַא גט די מוטער ווַא ס הַא ט זיי געבַא רן :גיי ַייאך ,קינדער ;װַא רום ַיך בין ַא ן ַא למנה ַון פַא רלַא זן. ַײער גַא ט ַ,ון געטַא ן װַא ס ַײך פַא רלוירן ,װַא רום ַיר הַא ט געזינדיקט פַא ר יהוה א ַ3יך הַא ב דיך עלה מיט שמחה ;ַא בער מיט צער ַון מיט שװער הַא ב ַיך א ַיז שלעכט פַא ר ַים.
ַ4בער ווַא ס זַא ל ַיך ַיצט טַא ן צו ַיר ?ַיך בין ַא ן ַלמנה ַון פַא רלַא זן :גיי דיין וועג ,מיינע קינדער ַ,ון בעט רחמנות פון גַא ט. ַ5ון ַיך ַא ב דיך רוף צו ַא ן עדות ַיבער דער מוטער פון די דַא זיקע קינדער ,ווַא ס הַא ט נישט שומר מיין בונד; 6כדי זיי זַא לן ברענגען צו בלבול ַ,ון זייער ַא ם צו בא זאל ,כדי עס זַא ל נישט זיין פון זיי. 7זַא לן זיי צעשפרייט ווערן צווישן די ֹוינ ם ,זַא לן זייערע נעמען סור ווערן פון דער ערד ,ווַא רעם מייאן בונד הַא בן זיי בוז. 8וויי דיר ַ ,שור ,דו ווַס בַהַלט די רשע ַין דיר ! דו רשעים ,געדענק ווַא ס ַיך הַא ב געטַא ן צו סדום ַון עמורה; 9וועמענס לַא נד ליגט ַין גלענצנדיק פעך ַון הויפנס ַא ש ;ַא זוי וועל ַיך ַויך טַא ן צו די ווַא ס הערן מיר נישט ַ,מר ה 'ַלוקים הא ַא ב. ַ10א זוי הַא ט ה 'ַמר צו ַש דד ארס :זַא ג צו מיין פַלק ַא ז ַיך וועל זיי נתן די מלכות פון ירושלים ,ווַא ס ַיך הַא ב נתן צו ישרַל. ַ11ויך וועל ַיך נעמען צו מיר זייער כבוד ַ,ון ַיך וועל געבן די דַא זיקע סוכות ַייביק ,ווַא ס ַיך הַא ב צוגעגרייט פַא ר זיי. 12דעם עץ החיים וועלן זיי הַבן פַר ַ ריח פון זיסן ריח ;זײ װעלן זיך ניט מַא טערן ַון ניט מיד װערן. 13גיי ַ,ון ַיר וועט בַא קומען ;דַא וונען פַא ר עטלעכע טעג צו ַיר ַ,א ז זיי זַלן זיין פַא רקירצט :די מלכות ַיז שוין צוגעגרייט פַא ר ַיר :ווַא ך. 14נעם הימל ַון ערד צו עדות ;װַא רום דַא ס בײז הַא ב ַיך צעברַא כן ַ,ון דַא ס גוטס בַא שַא פן ,װַא רום ַיך לעב ,זַא גט גַא ט. ַ15מַ ,חבק דייאנע בא ננ ים ַ,ון העלף זיי מיט שמחה ,מַא כט זייערע רגלים ווי ַא עמוד ;ווַא רעם ַיך הַא ב דיך בחר ַ,מר ה'. ַ16ון די טויטע וועל ַיך ווידער ַויפוועקן פון זייערע ערטער ַ,ון זיי ברענגען ַרויס פון די קברים ,ווַא רעם ַיך הַא ב געקענט מיין נַא מען ַין ישרַל. 17זַא לסט ניט מורַ הַא בן ,דו מוטער פון די קינדער ,װַא רום ַיך הַא ב דיך ַױסדערװײלט ,זַא גט גַא ט. 18צו דייאן הילף וועל ַיך שלח מייאנע עבדים ָא שא י ַון ינ רמי ,לויט וועמעס עצה ַיך הַא ב געהייליקט ַון הַא ב דיר צוגעגרייט צוועלף ביימער ַא נגעלַא דן מיט פַא רשיידענע פירות; ַ19ון ווי פילע קווַלן ווַא ס פליסן מיט מילך ַון הַא ניק ַ,ון זיבן גווַא לדיק בערג ַ,ויף ווַא ס עס ווַא קסן רויזן ַון ליליעס ,ווַא ס ַיך וועל ַא נפילן דיין קינדער מיט פרייד. 20עשה רעכט צו דער ַלמנה ,שפט פַא ר דעם יתום ,געבן דעם ַא רעמַא ן ,בַא שיצן דעם יתום ַ,א נטַא ן דעם נַא קעט, 21היילן די צעברַכן ַון די שווַא כע ,ניט לַא כן ַא פעלן צו בַא זיגן ,היט דעם כערץ ַ,ון דער בלינד זַא ל קומען ַין די ַויגן פון מיין קלַא רקייט. 22היט זקן ַון יונג ַין דייאנע חומות. 23ווַו נַא ר דו וועסט געפינען די מתים ,נעם זיי ַון בַא גרַא ב זיי ַ,ון ַיך וועל דיר געבן די ערשטע ַא רט ַין מיין תחיית המתים. דײן שקט ַיז נַא ך געקומען. דײן מנוחה ,װַא רום א ,מײן פַא לק ַ,ון נעם א 24בלײבט נַא ך א א ַ25כל דיינע קינדער ,דו ַחות טובה ;שטעלן זייערע פיס. דײן צַא ל. ַ26ון די עבדים ווַא ס ַיך הַא ב דיר נתן ,קיין ַיינער פון זיי זַא ל נישט ַומקומען ;װַא רום ַיך װעל זײ דַא רפן פון צװישן א 27זייט נישט מיד ,ווַא רעם ווען דער טַא ג פון צרה ַון כבדות קומט ,וועלן ַנדערע וויינען ַון זיין טרויעריק ַ,א בער דו וועסט זיין פריילעך ַון הַא בן שפע. 28די גוים וועלן דיך קנַן ַ,בער זיי וועלן גַרנישט קענען טַן קעגן דיר ַ,מר ה'. דײנע קינדער זַא לן ניט זען גיהנום. 29מײנע הענט וועלן דיך דעק ,כדי א א זײן ,זַא גט גַא ט. 30ש דמחא ה ַ,א נדי נַם ,מיט דייאנע קינדער ;װַא רום ַיך װעל דיך מציל א נ דײנע קינדער ווַא ס שלַא פן ,ווַא רעם ַיך וועל זיי ַא רויסציען פון די זייטן פון דער ערד ַ,ון ַיך וועל זיי רחמנות טַן ,ווַא רעם ַיך בין רחום ,זַא גט 31געדענק א ה 'ַלמעכטיקער. 32חבק דייאנע בא ננ ים ביז ַיך קום ַון וועל זיי רחמנות טַן ,ווַא רעם מיינע ברונעם זענען ַיבערגעגַא נגען ַ,ון מיין חן וועט ניט פַא רלַא זן. עורב ַ,א ז ַיך זַא ל הלך קיין ישרַל ;ַא בער ַא ז ַיך בין געקומען צו זײ ,הַא בן זײ מיך פַא רשמַא כט , ַ33יך עזרַ הַא בן מקבל געווען די פקדון פון ה 'ַויפן הא ר א ַון הַא בן פַא רַא כט דַא ס געבַא ט פון גַא ט. ַ34ון דערפַר זַא ג ַיך ַייך ַ,יר גוים ,ווַא ס הערן ַון פַא רשטייען ,זוכט ַייער פַא סטעך ,ער וועט ַייך געבן ַייביק מנוחה ;װַא רום ער ַיז נַא ענט ,װַא ס װעט קומען צום סוף פון דער װעלט. 35זייט גרייט צו די שכר פון די מלכות ,פַא ר די ַייביק ליכט וועט שייאנען ַויף ַיר ַויף ַייביק. ַ36א נטלַא פן דעם שַא טן פון דער וועלט ,בַא קומען די פרייד פון דיין כבוד ַ:יך זַא גן מיין גוַל ַא פן עדות. 37נעם די מֹנה ,ווַא ס ַיז ַייך געגעבן געווַא רן ַ,ון זייט זיך שמחה ,דַא נק צו דעם ,ווַא ס הַא ט ַייך געפירט צום הימלישן מלכות. 38שטיי ַויף ַ,ון עמד ,הנה די צַא ל פון די ווַא ס ווערן געחתמעט ַין דעם יום טוב פון די הַר; 39ווַא ס זענען ַוועקגעגַנגען פון דעם שַא טן פון דער וועלט ַ,ון הא ַבנ ין גנ יקומש ען גשעלד דטן פון ה'. 40נעם דייאן צַא ל ,צנ יון ַ,ון סגר די פון דייאן ווַא ס זייאנען בלבוש לאבש ש ,ווַא ס הַא בן מקיים די ֹורה פון ה'. ַ41יז מקוים געווַא רן די צַא ל פון דייאנע בא ננ ים ,ווַא ס דו הַא סט געבעטס נַא ך :בעט די מַא כט פון ה ',כדי דייאן עם ,ווַא ס ַיז קרַ געווַא רן פון ַא נהייב ַא ן ,זַא ל געהייליקט ווערן. ַ42יך ַסדרס הַא ב רַה ַויפן הא ר צנ יון ַא ָא ם ֹאדול ,ווַא ס ַיך הַא ב נישט געקענט ציילן ַ,ון זיי הַא בן ַא לע געלויבט ה 'מיט זמירות. ַ43ון ַין צווישן זיי ַיז געווען ַא יונג מענטש פון ַא הויך סטַא קס ,העכער פון ַא לע די ַנדערע ַ,ון ַויף יעדער פון זייער קעפ ער שטעלן קרוינען ַ,ון ַיז געווען מער דערהויבן ;ווַא ס ַיך הַא ב זיך שטַא רק געווַונדערט. 44הַא ב ַיך געפרעגט דעם מלַך ַ,ון געזַא גט :הַר ,ווַא ס זענען דַא ס? 45הַא ט ער געענטפערט ַ,ון צו מיר געזַא גט :דַא ס זענען די ,ווַא ס הַא בן ַויסגעטַא ן די שטַא רביקע קליידער ַ,ון ַא נגעטַא ן די ַומשטַא רביקע ַ,ון הַא בן זיך מודה געווען ַין דעם נַא מען פון גַא ט; 46הַא ב ַיך געזַא גט צום מלַך :ווַא סער בחור ַיז דַא ס ,ווַא ס כתר זיי ַ,ון גיט זיי ַא הַא נט ַין זייערע הענט? ַ47ון ער הַא ט געענטפערט ַ,ון צו מיר געזַא גט :דַא ס ַיז דער זון פון גַא ט ,וועמען זיי הַא בן מודה געווען ַין דער וועלט .דעמַל ט הַב ן ַי ך ַנגעהויב ן שטַר ק בַלויב ן ד י װַ ס זײנע ן געשטַנע ן ַזו י שטײגער ,פַ ר דע ם נַמע ן פו ן גַט. 48הַא ט דער מלַך צו מיר געזַא גט :גיי דייאן וועג ַ,ון זַא ג צו מיין פַא לק ווַא ס זַא כן ַון ווי גרויסע ווַונדער פון ה 'ַלוקיך הַא סטו געזען. קאפיטל3 דרײסיקסטן יַא ר נַא ך דער חורבן פון דער שטַא ט בין ַיך געווען ַין בבל ַ,ון ַיך בין געלעגן מיט צרה ַויף מיין בעט ַ,ון מיינע מחשבות זענען עלה ַ1ין א ַיבער מיין הַרץ. 2ווַא רעם ַיך הַא ב רַה די שממה פון צנ יון ַ,ון דעם עושר פון די ישב ַין בבל. ַ3ון מייאן רוחא הַא ט זיך בָש קש ר געווַא רן ַ ,א זוי ַא ז ַיך הַא ב ַון הַא ב ַא נגעהויבן רעדן רייד פון פחד צום ַייבערשטן ַ,ון הַא ב געזַא גט: ַ4א דד נאי ַ,א דד נאי ,דו הַא סט דבר בי אי תחילה ,ווען דו הַא סט נטע די ערד ַ,ון דַא ס ַא ליין ַ,ון הַא סט צוה די מענטשן;
רײנגעלַא זן ַין ַים דעם ַא טעם פון לעבן ַ,ון ער ַיז ַ5ון ער הַא ט געגעבן ַא גוף צו ַדם ַא ן ַא נשמה ,ווַא ס ַיז געווען די ווערק פון דיינע הענט ַ,ון הַא ט ַא א געווען לעבעדיק פַא ר דיר. ַ6ון דו פירסט ַים ַין גן-עדן ,ווַס דיין רעכטער הַנט הַט געפלַנצט ַ,יידער די ערד ַיז בוַ. ַ7ון דו הַסט ַים געבַט צו ליב הַבן דיין וועג :ווַס ער הַט עברה ַ ,ון תיכף הַסטו נתן טויט ַין ַים ַון ַין זיינע דורות ,פון וועמען זיינען געקומען ַומות ,שבטים ,פַלק ַ ,ון מזרחות. ַ8ון ַיטלעכער עם ַיז געגַא נגען לויט זייער רצון ַ,ון הַא ט געטַא ן ווַונדער פַא ר דיר ַ,ון הַא ט בוז דייאנע מצוות. ַ9ון הַא סט ווידער מיט צייט געברַא כט דעם מבול ַויף די ,ווַא ס הַא בן געווַוינט ַין דער וועלט ַ,ון זיי פַא רטיליקט. ַ10ון עס ַיז געווען ַין יעדער פון זיי ַ,א ז ווי דער טויט ַיז געווען צו ַדם ַ,א זוי ַיז געווען דער מבול צו די דַא זיקע. ַ11בער ַיינער פון זיי הַסטו ַיבערגעלַזט ,דַס הייסט נח מיט זיין הויז ,פון וועמען זענען געקומען ַלע צדיקים. ַ12ון עס ַיז געווען ַ,א ז ווען די ווַא ס זייאנען ישב ַויף דער ערד ,הַא בן זיך ַא נגעהויבן מערן ַ,ון הַא בן זיי געבַא רן פיל קינדער ַ,ון זענען געווען ַא גרויס פַא לק ,הַא בן זיי ווידער ַא נגעהויבן זיין רשעים ווי די ערשטע. ַ13ון ַא ז זיי הַא בן געלעבט פַא ר דיר ַא זוי רשע ,הַא סטו דיר בחר פון צווישן זיי ַא ַיש ,ווַא ס זיין שא ם ַיז געווען ַברהם. 14הַא סטו ַים ליב געהַא ט ַ,ון נַא ר צו ַים הַא סטו דון דייאן רצון. ַ15ון ער הַא ט כרת מיט ַים ַא ן ַייביק בונד ַ,ים הבטחה ַא ז דו וועסט קיינמַא ל נישט פַא רלַא זן זיין זַא מען. בײ ָא שא ו , ַ16ון דו הַסט ַים נתן יצחקן ַ,ון ַויך צו יצחקן הַסטו נתן יעקבן ַון ָא שא ו ַ.ון יעקב ,דו הַא סט ַים ַױסדערװײלט פַא ר דיר ַ,ון הַא סט געמַא כט א ַון יעקב ַיז געװַא רן ַא גרױסער המון. צרינ ם ,הַא סטו זײ ַא רױפגעברַא כט ַױפן בַא רג סיני. זײן זַא מען פון נמ א ַ17ון עס ַיז געװען ַ,א ז דו הַא סט ַא רױסגעצױגן א ַ18ון דו הַא סט זיך געבוקט די הימלען ,הַא סט בַא שטעטיקט די ערד ,הַא סט גערירט די גַא נצע וועלט ַ,ון געמַא כט ציטערן די טיפענישן ַ,ון דערשרַקן די מענטשן פון יענער תקופה. ַ19ון דייאן כבוד ַיז דורכגעגַנגען דורך 4טויערן ,פון פייער ַ,ון פון ערדציטערניש ַ,ון פון ווינט ַ,ון פון קעלט ;כדי זַא לסט געבן די ֹורה צו דעם זַא מען פײנט צו דעם דור פון ישרַל. פון יעקב ַ,ון א ַ20ון דו הַסט נישט לקח פון זיי ַ שלעכט הַרץ ,כדי דיין תורה זַל ברענגען פרוכט ַין זיי. 21ווַרים דער ערשטער ַדם ,ווַס הַט געטרַגן ַ שלעכטן הַרץ ,הַט ַיבערגעטריבן ַ,ון ַיז נצחון געווַרן ;ַון ַא זוי זיי ַא לע ווַא ס זענען געבוירן פון ַים. ַ22זוי ַיז די מחלה שטענדיק געווַרן ;ַון די געזעץ( ַויך )ַין די הַא רץ פון די מענטשן מיט די רשעות פון דער ווַא רצל ;ַזוי ַז די גוטע זענען ַוועקגעגַנגען ַ,ון די בייז זענען געבליבן שטיל. ַ23ון די צייטן זייאנען עבר ַ,ון די יַא רן זייאנען ענדיקט געווַא רן ;דעמַלט הַסטו דיך ַויפגעהויבן ַא קנעכט ,גערופן דוד; 24וועמען דו הַסט בַפוילן צו בנה ַ ָנ יר צו דייאן שא ם ַ,ון דיר ַין ַיר מקריב קטורת ַון קרבנות. 25ווען דַא ס ַיז געשען פילע יַא רן ,הַא בן די ווַא ס בַא וווינען די שטַא ט דיך פַא רלַא זן, ַ26ון ַין ַא לץ הַא ט געטַא ן ַא זוי ווי ַדם ַון ַא לע זייאנע דורות הַא בן עשה ,ווַא רעם זיי הַא בן ַויך געהַא ט ַא שלעכט הַא רץ; ַ27ון דו הַא סט נתן דייאן ָנ יר ַין דער הַא נט פון דייאנע שונַים. 28זענען דען בעסער זייערע מעשים ווַא ס ווַוינען בא בש ל ַ,א ז זיי זַא לן דעריבער געוועלטיקן ַיבער צנ יון? דרײסיקסטן י ַ.ויער ַ,זוי ַז מיין 29ווַרים ווען ַיך בין געקומען ַא הין ַ,ון ַיך הַב געזען רשעות ַא ן צַא ל ,דעמַא לט מיין נשמה געזען פילע רשעים ַין דעם א הַרץ הַט מיר פַרלַזט. 30ווַא רעם ַיך הַא ב רַה ווי דו הַא סט זיי געליבט צו זינדיקן ַ,ון הַא סט שור ָאשא רים פון רשעים ַ,ון הַא סט ַבד דייאן עם ַ,ון הַא סט שומר דייאנע שונַים ַ,ון הַא סט עס נישט מסמן. ַ31יך געדענק ניט ווי ַא זוי דער וועג קען זיין לינקס :זענען זיי דעמַא לט פון בבל בעסער ווי זיי פון שיַא ן? ַ32א דער ַיז דַא רטן ַא ן ַא נדער פַא לק ווַא ס קען דיך ַא חוץ ישרַל ?ַא דער ווַא ס דור הַא ט ַא זוי געגלויבט דיין בונד ווי יעקב? ַ33ון נַא ך זייער שכר ַיז נישט ַנטפלעקט ַ,ון זייער מי הַט קיין פרוכט :פַא ר ַיך בין געגַנגען ַא הין ַון דַא רט דורך די גויים ַ,ון ַיך זען ַא ז זיי לויפן ַין עשירות ַ,ון טַא ן ניט טרַא כטן ַויף דיין געבַא ט. דײן נַא מען זַא ל ניט געפונען װערן ,נַא ר ַין ישרַל. 34דעריבער ,ווי ַייאך ַונדזער רשעות ַויף דער ווַא ג ַ,ון ַויך זייערע ווַא ס ווַוינען ַויף דער וועלט ;ַון א ַ35א דער ווען ַיז געווען די ווַס זיצן ַויף דער ערד הַא בן ניט געזינדיקט ַין דיין ַויגן ?ַא דער ווַא ס מענטשן הַא בן ַא זוי געהיט דיין געבַא ט? דײנע מצוות ;ַבער נישט די גוים. 36װעסט מצַ ַא ז ישרַל מיט נַא מען הַא ט געהיט א קאפיטל4 ַ1ון דער מלַך ווַא ס ַיז געווען געשיקט צו מיר ,וועמענס נַא מען ַיז געווען ַוריַל ,הַט מיר ענטפערן, ַ2ון הַא ט ַמר :דייאן לאב ַיז רחיק געגַא נגען ַין דער דַא זיקער וועלט ַ,ון דו מיינסט צו פַא רשטיין דעם וועג פון דעם ַויבערשטן? דרײ דרײ װעגן ַ,ון פַא רשטעלן פַא ר דיר א װײזן א 3הַא ב ַיך געזַא גט :יַא ַ,א דד ננ י .הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט ַ:יך בין געשיקט געװַא רן דיר צו א געמײנונגען. 4דערפון ַ,ויב דו קענסט מיר זַגן ַיינעם ,וועל ַיך דיר ַויך ווייזן דעם וועג ווַס דו ווילסט זען ַ,ון ַיך וועל דיך ווייזן פון ווַנען קומט דַס הַרץ רשעים. פײער ַ,א דער מעסט מיר דעם װַא נט פון װינט ַ,א דער רוף מיך װידער דײן װעג ,װיג מיר די ווַא ג פון א ַ5ון ַיך הַא ב ַמר :זַא ג ַ,א דד ננ י .הַא ט ער צו מיר געזַא גט :גײ א דעם טַא ג װַא ס ַיז פַא רגַא נגען. 6הַא ב ַיך געענטפערט ַ,ון געזַא גט :ווער ַיז בכוח דַא ס צו טַא ן ַ,א ז דו זַא לסט ביי מיר ַא זוינע זַא כן פרעגן? ַ7ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט ַ :ויב ַיך זַא ל דיך פרעגן ,ווי גרויס ווַוינונגען זענען ַין מיטן ים ַ ,א דער ווי פילע קווַלן זענען ַין די ַא נהייב פון די טיף , ַא דער ווי פילע קווַלן זענען ַויבן די הימל ַ ,א דער ווַא ס זענען די ַא רויסגַא נג פון דעם הימל .גן עדן: 8טַא מער וועסטו צו מיר זַא גן ַ:יך הַא ב קיינמַא ל ניט ַא רַא פגענידערט ַין דער טיף ַ,ון נַא ך ניט ַין גיהנום ַ,ון ַיך בין קיינמַא ל ניט ַא רַא פַא נג ַין הימל. 9פונדעסטוועגן הַב ַיך דיך ַיצט געפרעגט נַר נַר וועגן דעם פייער ַון דעם ווינט ַ ,ון פון דעם טַג ווַס דו ביסט דורכגעגַנגען דורך ַ ,ון פון די זַכן ווַס דו קענסט נישט שיידן פון זיי ַ ,ון דַך קענסטו מיר נישט ענטפערן ַויף זיי. ַ10ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :דייאנע ַייגענע זַא כן ַ,ון ַא זעלכע ,ווַא ס זענען גדל מיט דיר ,קענסטו ניט וויסן; 11ווי זַא ל דיין כלי דעמַלט זיין ביכולת צו פַא רשטיין דעם וועג פון דעם העכסטן ַ,ון די וועלט ַיז ַיצט פַרדַרבן ַויסערלעך צו פַא רשטיין די קַא רופציע ווַא ס ַיז קענטיק ַין מיין ַויגן?
12הַא ב ַיך צו ַים געזַא גט :עס ַיז בעסער געווען ַ,א ז מיר זענען גַא ר ניט געווען ,ווי ַא ז מיר זַא לן נַא ך לעבן ַין רשעות ַ,ון צו ליידן ַ,ון ניט וויסן פַא רווַא ס. 13הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון הַא ט געזַא גט ַ:יך בין געגַא נגען ַין ַא ווַא לד ַין ַא מישלה ַ,ון די ביימער הַא בן יעץ; ַ14ון ער הַא ט געזַא גט :קום לַא מיר גיין ַון מַא כן מלחמה קעגן דעם ים ,כדי ער זַא ל ַא װעקגײן פַא ר ַונדז ַ,ון מיר זַא לן ַונדז מַא כן נַא ך װעלדער. ַ15ויך די מבול פון ים הַא בן יעץ ַא זוי ַ,ון הַא בן ַמר :קום לַא מיר עלה ַון כביר די וועלדער פון דער ָש בש ר ,כדי מיר ַויך דַא רטן זַא לן ַונדז מַא כן ַא ן ַא נדער לַא נד. פײער ַיז געקומען ַון הַא ט עס פַא רצערט. 16די מחשבה וועגן דעם הַלץ ַיז געווען ַומזיסט ,ווַא רעם דַא ס א 17די מחשבה וועגן די מבול פון ים ַיז ַא זוי נישט געווען ,ווַא רעם דער זַא מד הַא ט זיך געשטעלט ַון הַא ט זיי פַא רשטַא רבן. ַ18ויב דו וועסט ַיצט משפטן צווישן די דַא זיקע 2,וועמען ווַא לטסטו ַא נגעהויבן צו גערעכטיקייט ?ַא דער וועמען ווַא לטסטו פַא רשילטן? 19הַא ב ַיך געענטפערט ַון געזַא גט :בַמת ַיז דַא ס ַא נַא רישע מחשבה ווַא ס זיי ביידע הַא בן געטרַא כט ,ווַא רעם די ערד ַיז געגעבן געווַא רן צום הַא לץ ַ,ון ַויך דער ים הַא ט זיין ַא רט צו טרַא גן זיינע מבול. 20הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :דו הַא סט געגעבן ַא רעכטן משפט ַ,א בער פַא רווַא ס שפטסטו זיך ַויך נישט? 21ווַרים ַזוי ווי די ערד ווערט געגעבן צום הַלץ ַ,ון דער ים צו זיינע מבול ַ:זוי קענען די ווַוינען ַויף דער ערד גַרנישט פַרשטיין נַר דַס ווַס ַיז ַויף דער ערד ;ַון דער ווַס ווַוינט ַיבער די הימלען קען נַר פַרשטיין די זַכן ווַא ס זענען ַויבן די הייך פון די הימלען. 22הַא ב ַיך געענטפערט ַון געזַא גט ַ:יך בעט דיך ,ה ',לַא ז מיך פַא רשטַא נד; 23ווַרים עס ַיז געווען ניט מיין מיינונג צו זיין טשיקַא ווע צו די הויך זַכן ַ,א בער פון די ווַא ס פַא רן דורך ַונדז טַא ג-טעגלעך ,דַא ס ַיז ,ווַא ס ַיז געגעבן ישרַל ווי ַא חרפה פַא ר די גויים ַ,ון פַא ר ווַא ס סיבה ַיז געגעבן די מענטשן ווַא ס דו הַא סט ליב געהַט ַ.יבער צו רשעים פעלקער ַ,ון פַא ר ווַא ס די געזעץ פון ַונדזער ַבות ַיז פַרמַכט ַ,ון די געשריבן בונד זענען קיין ווירקונג, ַ24ון מיר גייען ַוועק פון דער וועלט ווי גרַסכַפערס ַ,ון ַונזער לעבן ַיז חידוש ַון מורַ ַ,ון מיר זענען נישט ווערט צו קריגן רחמנות. 25ווַא ס וועט ער דעמַלט טַא ן צו זיין נַא מען ,ווַא ס מיר ווערן גערופן ?פון די זַכן הַב ַיך געפרעגט. 26הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :ווַא ס מער דו זוכסט ַ,א לץ מער וועסטו זיך חידושן ;װַא רום די װעלט גײט שנעל פַא רגײן, ַ27ון קענען ניט בַא גרייפן די זַכן ווַא ס זענען צוגעזַגט צו די צדיקים ַין דער צוקונפט :פַא ר די וועלט ַיז פול פון ַומגערעכטיקייט ַון קרַא נקייאט. זײן פַא רניכטונג ַיז נַא ך ניט געקומען. ַ28א בער ווַא ס שייך דעם דַא זיקן ווַא ס דו פרעגסט מיר ,וועל ַיך דיר זַא גן ;װַא רום דַא ס בײז ַיז געזעםן ַ,א בער א ַ29ױב דערפַא ר ,װַא ס ַיז פַא רזײט װערט ניט פַא רקערט ַ,ון ַױב דער ַא רט װו דַא ס בײז װערט פַא רזײט ,װעט ניט פַא רגײן ,דערפַא ר קען עס ניט קומען װַא ס װערט פַא רזײט מיט גוטס. 30ווַא רעם דער תבוַה פון ארע ַיז געזייט געווַא רן ַין דעם לאב פון ַא דא ם פון ַא נהייב ַא ן ַ,ון וויפיל רשעות הַא ט עס געברַא כט ביז היינט ?ַון װיפל װעט עס נַא ך צײט פון דרעשן? ברענגען ,ביז עס װעט קומען די א 31טרַכט ַיצט ַליין ,ווי גרויס פרוכט פון רשעות הַט געברענגט די תבוַה פון ארע. ַ32ון ַא ז די ַויערן ,ווַא ס זענען ַא ן צַא ל ,וועלן ַא פגעשניטן ווערן ,ווי גרויס ַא שטַא ק זַא לן זיי ַא נפילן? זײנען ַונדזערע יַא רן ווייניק ַון שלעכט? 33הַא ב ַיך געענטפערט ַון געזַא גט :ווי ַון ווען וועלן די דַא זיקע זַא כן געשען ?פַא ר װַא ס א ַ34ון ער הַא ט מיר געענטפערט ַ,א זוי צו זַא גן :דו זַלסט נישט ייאלן ַיבער דעם העכסטן ,ווייאל דיין יַא געניש ַיז ַומזיסט צו זיין ַיבער ַים ,ווייאל דו ביסט פיל העכער. 35הַא בן ַויך די נשמות פון די צדיקים נישט געפרעגט די דַא זיקע זַא כן ַין זייערע קַא מערן ַ,א זוי צו זַא גן :ווי לַא נג זַא ל ַיך הַא פן ַויף דער דַא זיקער שטייגער ? ווען קומט די פרוכט פון די שטַא ק פון ַונדזער בַא לוינונג? ַ36ון ַויף די זַכן הַט ַוריַל דער מלַך זיי געענטפערט ַ,ון הַט געזַגט ַ:פילו ווען די נומער פון זוימען ַיז ַא נגעפילט ַין ַיר ,פַא ר ער הַט וועגן די וועלט ַין די ווַא ג. 37מיט מַא ס הַא ט ער מדד די צייטן ;ַון לויט צַא ל הַא ט ער געציילט די צייטן ;ַון ער טוט ניט רירן ַון בערן זיי ניט ,ביז די געזַגט מַא ס ַיז מקיים. 38הַא ב ַיך געענטפערט ַ,ון געזַא גט :ה ',דער הַא ר ,דער הַא ר ַ,ויך מיר ַא לע זייאנען פול מיט רשעות. ַ39ון פַא ר ַונדזער צוליב ַיז טַא מער נישט מלַ געווַא רן די קרקעות פון די צדיקים ,צוליב די זינד פון די ווַוינערס ַויף דער ערד. 40הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון הַא ט געזַא גט :גיי צו ַא טרַא געדיק פרוי ַ,ון בעט פון ַיר ,ווען זי הַא ט דערפילט ַירע 9חדשים ַ,ויב ַיר בש טש ן זַא ל מער הַא לטן די געבורט ַין ַיר. זײנען די קַא מערן פון נפשות װי דַא ס בױט פון ַא פרױ. 41הַא ב ַיך געזַא גט :ניין ,הַר ,דַא ס קען זי ניט ;ַון ער הַא ט צו מיר געזַא גט ַ:ין קבר א 42ווַא רעם ַא זוי ווי ַא ן נַָא ה ווַא ס יולדת ַ,יילשט זיך צו ַנטלויפן פון דער נויט פון דער עמל ַ,א זוי ַיילען זיך די דַא זיקע מקומות צו מציל זיין דַא ס ווַא ס ַיז צו זיי נתן. 43פון ַא נהייב ַא ן ,זע ,ווַא ס דו ווילסט זען ,עס וועט דיר ווייזן ווערן. 44דעמַלט הַב ַיך געענטפערט ַון געזַגט ַ :ויב ַיך הַב געפונען חן ַין דיינע ַויגן ַ ,ון ַויב עס ַיז מעגלעך ַ ,ון ַויב ַיך בין דעריבער בַא געגענען, 45ווייאז מיר דעריבער צי עס ַיז מער קומען ווי פַא רגַא נגענהייט ַ,א דער מער פַא רגַא נגענהייט ווי קומענדיק. 46ווַא ס ַיז פַא רגַא נגענהייט ווייס ַיך ַ,א בער ווַא ס וועט קומען ווייס ַיך ניט. זײט ַ,ון ַיך וועל דיר דערקלערן די דמיון. ַ47ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :שטעל זיך ַויף דער רעכטער א ברנטש ן הייסער ַויוון ַיז פַא ר מיר געגַא נגען ַ,ון עס ַיז געווען ַ,א ז ווען די פש לשם ַיז פַא רבייגעגַא נגען ,הַא ב ַיך ַ48ון ַיך בין עמד ַ,ון הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ַ,א ש געקוקט ַ,ון דער רויך ַיז געבליבן שטיל. 49נַא ך דעם ַיז עבר פַא ר מיר ַא ווַסער ווַלקנס ַ,ון הַא ט ירד פיל רעגן מיט ַא שטורעם ;ַון ווען דער שטורמישע רעגן ַיז פַרביי ,זענען די טרַפנס געבליבן שטיל. פײער ַיז גרעסער פון דער רויך ;ַא בער די טרַא פן 50דעמַלט הַט ער צו מיר געזַגט :טרַכט מיט דיר ;ַא זױ װי דער רעגן ַיז מער פון די טרַא פן ַ,ון װי דַא ס א זײנען געבליבן הינטער זיך ַ,ון די צַא ל װַא ס ַיז פַא רגַא נגען ַיז מער ַיבערגעשטיגן. ַון דער רויך א 51דעמַלט הַב ַיך מתפלל געווען ַ,ון געזַגט :מעג ַיך לעבן ,מיינט דו ,ביז יענער צייט ?ַא דער ווַא ס וועט פַא סירן ַין יענע טעג? 52הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :די סימנים ווַא ס דו פרעגסט מיר דערפון ,קען ַיך דיר דערפון טיילווייז דערציילן ;װַא רום ַיך װײס עס ניט. קאפיטל5 ַ1א בער ווען די סימנים קומען ,זע ,די טעג וועלן קומען ַ,א ז די ווַא ס ווַוינען ַויף דער ערד וועלן גענומען ווערן ַין ַא גרויס נומער ַ,ון דער וועג פון ַמת וועט זיין פַא רבַא רגן ַ,ון די ערד וועט זיין עקר פון ַמונה. ַ2א בער דער ָאון וועט זיך גדל פון דעם ווַא ס דו רַה ַיצט ַ,א דער ווַא ס דו הַא סט שמע פון מזמן. ַ3ון דַא ס לַא נד ,ווַא ס דו הַא סט ַא צונד געזען ַא ז עס הַא ט שורש ,וועסטו זען פנ דתַום ַא חא ארבא ה.
ַ4א בער ַויב דער ַייבערשטער וועט דיר געבן צו לעבן ,וועסטו זען נַא ך דער דריטער שופר ַא ז די זון וועט פלוצלינג ווידער שייאנען ַין דער נַא כט ַ,ון די לבנה דרי אי מַא ל ַין דעם טַא ג. ַ5ון בלוט וועט נפל פון הַא לץ ַ,ון דער שטיין וועט געבן זיין קול ַ,ון די מענטשן וועט זיין צרה. ַ6ון ַא פילו ער וועט הערשן ,וועמען זיי קוקן ניט פַא ר ווַא ס ווַוינען ַויף דער ערד ַ,ון די עוף וועלן פליען ַא וועק צוזַא מען; ַ7ון דער ים סדום וועט ַא רויסטרייבן פיש ַ,ון מַא כן ַא רעש ַין דער נַא כט ,ווַא ס פילע הַא בן ניט געקענט; 8עס וועט זיין ַא בלבול ַויך ַין פילע ערטער ַ,ון די פייאער וועט זיין ַא פט געשיקט ווידער ַ,ון די ווילד חיות וועלן טוישן זייער ערטער ַ,ון מענסטרוַא ל פרויען ברענגען ַא רויס מַא נסטערס. ַ9ון זַלץ ווַסער וועט ווערן געפונען ַין די זיס ַ,ון ַא לע פריינט וועלן צעשטערן ַיינער דעם ַנדערן ;דענצמַא ל װעט זיך בַא הַא לטן ַ,ון די פַא רשטַא נד װעט זײן געהײמע קַא מער, זיך צוריקציען ַין א ַ10ון מען וועט געזוכט ווערן פון פילע ַ,ון נַא ך ניט געפונען ווערן ;דעמַלט וועט ַומגערעכטיקייט ַון ינקַא נטַא נַא נס געמערט ווערן ַויף ערד. ַ11ויך ַיין לַא נד וועט פרעגן דעם ַנדערן ַ,ון זַא גן ַ:יז גערעכטיקייט ווַא ס מַכט ַא מענטש ַא צדיק הלך ?דורך דיר ?ַון עס וועט זַא גן :ניין. ַ12ין דער זעלביקער צייט וועלן מענטשן קוו ַ,א בער גַא רנישט בַא קומען :זיי וועלן ַא רבעטן ַ,א בער זייער וועגן וועט ניט מצליח זיין. 13דיר צו ווייזן ַזעלכע סימנים הַב ַיך רשות ;ַון ַויב דו וועסט ווידער דַווענען ַ,ון וויינען ווי יעצט ַ,ון פַסטן ַפילו טעג ,וועסטו הערן נַך גרעסערע זַכן. 14דעמַלט בין ַיך ַויפגעוועקט ַ,ון ַ גרויםע מורַ ַיז דורכגעגַנגען דורך מיין גַא נצן גוף ַ,ון מיין מיינונג ַיז געווען צערודערט ַ,א זוי ַא ז עס ַיז שווַא ך. ַ15ון דער מלַך ,ווַא ס ַיז געקומען צו רעדן מיט מיר ,הַא ט מיך געהַא לטן ַ,ון מיך געטרייסט ַ,ון הַא ט מיך געשטעלט ַויף מיינע רגלים. דײן פנים ַא זױ ַ16ון ַין דער צווייטער נַא כט ַיז עס געווען ַ,יז בוַ צו מיר שא לאתיַא ל דער שר פון הא ָא ם ַ,א זוי צו ַמר :ווַו ביסטו געווען ?ַון װַא ס ַיז א שװער? 17װײסט דו ניט ַ,א ז ישרַל ַיז געהײסן צו דיר ַין ַש שרץ פון זייער גלות? 18דעריבער שטיי ַויף ַ,ון עסט לשחש ם ַ,ון עזב ַונדז נישט ,ווי דער פַא סטעך ווַא ס לַא זט זיינע שַא ף ַין די הענט פון ַכזריותדיקע וועלף. 19הַא ב ַיך צו ַים געזַא גט :גיי פון מיר ַ,ון קום ניט צו מיר ַ.ון ער הַא ט געהערט װַא ס ַיך הַא ב געזַא גט ַ,ון ַיז געגַא נגען פון מיר. ַ20ון ַיך הַב געפַסט זיבן טעג ,טרויעריג ַון געוויין ַ,זוי ווי ַוריַל דער מלַך הַט מיר בַפוילן. ַ21ון נַא ך זיבן טעג ַא זוי ַיז געווען ַ,א ז די מחשבות פון מיין הַא רץ זענען מיר ווידער זייער שווער. ַ22ון מיין נשמה הַא ט זיך צוריקגעקערט דעם גייסט פון שכל ַ,ון ַיך הַא ב ווידער ַא נגעהויבן רעדן מיט דעם ַויבערשטן; ַ23ון הַא ט ַמר ַ:א דד נאי ,מא דש דט ארה ,פון כל ָא ץ פון הא ַא שרץ ַ,ון פון ַא לע ַירע ביימער ,הַא סטו דיר ַויסדערוויילט ַיין ווייאנשטַא ק. ַ24ון פון ַא לע לענדער פון דער גַנצער וועלט הַא סטו דיר ַויסדערוויילט ַיין גרוב ַ,ון פון ַא לע ַיר בלומען ַיין ליליע; ַ25ון פון ַא לע די טיפענישן פון דעם ים הַא סטו דיך ַא נגעפילט ַיין טייאך ַ,ון פון ַא לע געבויט שטעט הַא סטו דיר געהייליקט ציון. ַ26ון פון ַא לע עופות ווַא ס זענען בַשַפן ,הַא סטו דיר גערופן ַיין טויב ַ,ון פון ַא לע די רינדער ווַא ס זענען געמַכט ,הַא סטו דיר געגעבן ַיין שַא ף. ַ27ון צװישן דעם גַא נצן המון פַא לק הַא סטו דיר געקריגן ַײן פַא לק ַ,ון צו דעם דַא זיקן פַא לק װַא ס דו הַא סט ליב געהַא ט ,הַא סטו געגעבן ַא ֹורה ,װַא ס ַיז בכוח פון ַא לעמען. דײן ַ28ון ַא צונד ַ,א דד נאי ,פַא רווַא ס הַא סטו געגעבן דעם דַא זיקן ָא ם צו רבים ?ַון ַויף ַײן שורש הַא סטו צוגעגרײט ַא נדערע ַ,ון װַא ס הַא סטו צעשפרײט א ַײנציק פַא לק צװישן פיל? ַ29ון די ,ווַא ס הַא בן ַמר דייאנע הבטחות ַ,ון הַא בן נישט געגלויבט דייאנע בד נרית ,הַא בן זיי פַא רטרעטן. ַ30ויב דו הַסט ַזוי פיינט דיין פַלק ַ,ון דו זַלסט זיי עונשן מיט דיינע ַייגענע הענט. ַ31ון ווען ַיך הַא ב גערעדט די דַא זיקע ווערטער ַ,יז דער מלַך ווַא ס ַיז געקומען צו מיר די נַא כט פריער ,געשיקט צו מיר; ַ32ון הַא ט צו מיר געזַא גט :שמע מיר ַ,ון ַיך וועל דיך לערנען ;הערט צו די זַא ך װַא ס ַיך זַא ג ַ,ון ַיך װעל דיר זַא גן מער. ַ33ון ַיך הַא ב ַמר :רעד ַויף ַ,א דד נאי .הַא ט ער צו מיר געזַא גט :פון װעגן ישרַל ביסטו שטַא רק צעשרַא קן ַין זינען ;הַא סטו ליב דַא ס פַא לק בעסער פון דער װַא ס הַא ט זײ געמַא כט? ַ34ון ַיך הַב געזַגט :ניין ,הַר ,נייערט פון זייער צער הַב ַיך גערעדט ,ווַרים מיינע מושלים צערענען מיר יעדע שעה ,ווען ַיך ַרבעט צו פַרשטיין דעם וועג פון דעם ַויבערשטן ַ,ון צו זוכן טייל פון זיין משפט. ַ35ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :דו קענסט ניט ַ.ון ַיך הַא ב געזַא גט :פַא ר װַא ס ,גַא ט ?צו ווַא ס בין ַיך דעמַא לט געבוירן געווַא רן ?ַא דער װַא ס ַיז דען ניט מײן קבר ,כדי ַיך זַא ל ניט הַא בן געזען די מיַוס פון יעקב ַ,ון דַא ס מיַוסן מי פון ישרַל? מײן מוטערס בױך א געװען א שנײדער װַא ס ַיז צעשפרײט געװַא רן ,מַא כט מיר װידער די ַ36ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :צײל מיר דַא ס װַא ס ַיז נַא ך ניט געקומען ,זַא מלט מיך צונױף דַא ס א פַא רדַא רטע בלומען גרין. 37פתח מיר די מקומות ווַא ס זענען סגור ַ,ון ברענג מיר ַא רויס די ווינטן ווַא ס זענען סגור ַין זיי ,ווייאז מיר דעם בילד פון ַא קול ;ַון ַיך וועל זַא גן דיר די זַא ך ווַא ס דו מייסט זיך צו וויסן. ַ38ון ַיך הַא ב ַמר ַ:א דד נאי הא נָ דשטור ,ווער קען דַא ס ידע ַ,א בער דער ,ווַא ס הַא ט נישט זיין ווַוינונג מיט מענטשן? ַ39יך בין נישט חכם ;ווי ַא זוי קען ַיך רעדן וועגן די זַכן ווַא ס דו פרעגסט מיר? 40הַא ט ער צו מיר געזַא גט ַ:א זוי ווי דו קענסט ניט טַא ן קיין שום זַא ך פון די דַא זיקע זַא כן ,ווַא ס ַיך הַא ב גערעדט ַ,א זוי קענסטו ניט געפינען מיין משפט ַ,א דער צום סוף די ַא האבא ה ,ווַא ס ַיך הַא ב צוגעזַא גט צו מיין פַא לק. ַ41ון ַיך הַא ב ַמר :הנ ֵאה ַא דד נאי ,נַא ך ביסטו נַנט צו די שומר עד סוף ;ַון ווַא ס זַא לן זיי טַא ן ווַא ס זייאנען געווען פַא ר מיר ַ,א דער מיר ווַא ס זייאנען ַיצט ַ,א דער די ווַא ס וועלן קומען נַא ך ַונדז? ַ42ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט ַ :יך וועל פַא רגליכן מיין משפט צו ַא רינג ַ :א זוי ווי עס ַיז קיין רַא פנַא ס פון די לעצטע ַ ,א זוי עס ַיז קיין שנעלקייט פון די ערשטע. װײזן 43הַא ב ַיך געענטפערט ַון געזַא גט :קענסט ניט מַא כן די ,ווַא ס זענען געשַא פן געווַא רן ַ,ון זיינען ַיצט ַ,ון ווַא ס וועלן קומען ַ,ין ַא מַא ל ;ַא ז דו זַא לסט א דײן משפט ַא לץ גיכער? א 44הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :די בַא שעפעניש טַא ר זיך ניט ַיילען ַיבער דעם יוצר ;ַון די וועלט זַל זיי ניט הַא לטן ַין ַא מַא ל ווַא ס וועט זיין בַשַפן ַין זיי. ַ45ון ַיך הַא ב ַמר ַ:א זוי ווי דו הַא סט ַמר צו דייאן קנעכט ַ,א ז דו ,ווַא ס גיט לעבען צו ַא לעמען ,הַא סט גלייך נתן נפש צו דער בַא שעפעניש ווַא ס דו הַא סט בַא שַא פן ַ,ון די בַא שעפעניש הַא ט זי געטרַא גן ;ַיצט זיין פַא רשטעלן ַין ַא מַא ל. ַ46ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :פרעג דעם בש טש ן פון ַא ן נַָא ה ַ,ון זַא לסט צו ַיר זַא גן ַ:א ז דו הַא סט געבַא רן קינדער ,פַא רווַא ס טוסטו דַא ס נישט צוזַא מען ,נַא ר ַיינער נַא ך דעם ַא נדערן ?בעט ַיר דעריבער צו ברענגען צען קינדער ן גלײך.
ַ47ון ַיך הַא ב געזַא גט :זי קען נישט ,נַא ר מוז עס טַא ן ַין דער מרחק פון צייט. 48דעמַלט הַט ער צו מיר געזַגט ַ:זוי הַב ַיך געגעבן דעם רחם פון דער ערד צו די ווַס ווערן געזייט ַין ַיר ַין זייער צייט. 49ווַרים ַזוי ווי ַ קינד זַל ניט ברענגען די זַכן ,ווַס געהערן צו די עלטערע ַ,זוי הַב ַיך ַוועקגעשטעלט די וועלט ,ווַס ַיך הַב בַשַפן. ַ50ון ַיך הַא ב געפרעגט ַ,ון הַא ב געזַא גט :זעענדיק ַ,א ז דו הַא סט מיר ַא צונד געגעבן דעם וועג ,וועל ַיך רעדן פַא ר דיר; 51הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :פרעג ַא פרוי ווַא ס הַא ט געבַא רן קינדער ַ,ון זי וועט דיר דערציילן. 52זַא ג צו ַיר :פַא רווַא ס זענען זיי ווַא ס דו הַא סט ַא צונד געברַא כט ווי די ווַא ס זענען געווען פריער ַ,א בער ווייניגער הויכע? ַ53ון זי וועט דיר ענטפערן :די ווַא ס ווערן געבוירן ַין דער שטַא רקייט פון יוגנט זענען פון ַיין שטייגער ַ,ון די ווַס זענען געבוירן ַין דער צייט פון עלטער ,ווען די טרַכט דורכפַא ל ,זענען ַא נדערש. 54טרַכט דעריבער ַויך ,ווי ַא ז ַיר זענט ווייניקער פון די ווַא ס זענען געווען פַא ר ַייך. ַ55ון ַזוי זענען די ,ווַא ס קומען נַא ך דיר ,ווייניקער ווי ַיר ,ווי די בַשעפענישן ,ווַא ס ַיצט ַא נהייבן צו ווערן ַא לט ַ,ון זענען דורכגעגַנגען ַיבער די שטַא רקייט פון יוגנט. 56הַא ב ַיך ַמר ַ:א דד נאי ַ,יך בעט דיך ַ,ויב ַיך הַא ב מצַ חן ַין דייאנע ַויגן ,ווייאז דייאן ָש בש ד דורך וועמען דו וועסט בקר דייאן בַשעפעניש. קאפיטל6 זײנען געשטַא נען ַ,א דער ַא לע מַא ל הַא בן די ַ1ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט ַ:ין ַא נהײב ,װען די ערד ַיז געשַא פן געװַא רן ַ,ײדער די געמַא רקן פון דער װעלט א װינטן געבלַא זן, ַ2יידער עס הַא ט געדונער ַון ליכטיק ַ,א דער ַלץ די יסודות פון גן עדן זענען געלייגט, ַ3יידער די שיין בלומען זענען געזען ַ,א דער ַלץ די בַוועגלעך כוחות זענען געגרינדעט ַ,יידער די ַומצַא ליקע המון פון מלַכים זענען ַלנגעזַמלט צוזַא מען, ַ4א דער ַיבער ַיבער זיי הַא בן זיך דערהויבן די הויכן פון דער לופט ַ,יידער די מידות פון דעם הימל הַא ט מען גערופן ַ,א דער די קוימען ַין צנ יון זענען געווען הייס; ַ5ון ַיידער די ַיצטיקע יַא רן זענען געזוכט געווַרן ַ,ון ַא דער ַלץ די המצַות פון זיי ווַא ס ַיצט זינד זענען פַרקערט ַ,יידער זיי זענען געחתמעט ווַא ס הַא בן ַלנגעזַמלט ַמונה פַא ר ַא ַוצר: 6דעמַלט הַב ַיך בַטרַכט די זַכן ַ,ון זיי ַא לע זענען געמַכט דורך מיר ַא ליין ַ,ון דורך קיין ַנדערע; 7הַא ב ַיך געענטפערט ַ,ון געזַא גט :ווַא ס וועט זיין די חילוק צווישן די צייטן ?ַא דער ווען וועט זיין דער סוף פון דער ערשטער ַ,ון דער ַא נהייב פון ַים ווַא ס נַא ך? זײנען געבַא רן געװַא רן פון ַים ,הַא ט יעקבס הַא נט פרינ ער ַא נגענומען דעם פיס פון ַ8ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :פון ַברהם ביז יצחקן ,װען יעקב ַון ָא שא ו א ָא שא ון. 9ווַא רעם ָא שא ו ַיז דער קץ פון דער עולם הא ֶשה ַ,ון איָאקד ב ַיז דער התחלה פון ַיר ווַא ס נַא כדעם. 10די יאד פון ַא דא ם ַיז צווישן דעם פיק ַון צווישן דער יאד ַ:א ן ַא נדער קשיַ ,עזרת ,פרעג נישט. 11הַא ב ַיך דען געענטפערט ַ,ון הַא ב ַמר ַ:א דד נאי הא נָ דשטא ר ַ,ויב ַיך הַא ב מצַ חן ַין דייאנע ַויגן; ַ12יך בעט דיך ,ווייאז דיין ָש בש ד דעם קא ץ פון דייאנע סימנים ,ווַא ס דו הַא סט מיר נתן דערפון די לעצטע נַא כט. 13הַא ט ער געענטפערט ַ,ון צו מיר געזַא גט :שטיי ַויף דיינע רגלים ַ,ון שמע ַא קא ול שטַא רק. ַ14ון עס וועט זיין ווי ַא תנועה גדולה ;ַא בער דער ַא רט װַא ס דו שטײסט װו דו שטײט ,זַא ל ניט גערירט װערן. ַ15ון דעריבער ,ווען עס רעדט ,זַא לסט ניט מורַ הַא בן :פַא ר די ווַא רט ַיז פון דעם סוף ַ,ון דער יסוד פון דער ערד ַיז פַרשטַנען. ַ16ון פַא רווַא ס ?מחמת די רייד פון די דַא זיקע זַא כן ציטערט ַון ווערט געציטערט ,ווַרים זי ווייסט ַא ז דער סוף פון די דַא זיקע זַא כן מוז געביטן ווערן. ַ17ון עס ַיז געווען ַ,א ז ַיך הַא ב עס געהערט ,הַא ב ַיך זיך עמד ַויף מיינע רגלים ַ,ון הַא ב שמע ַ,ון הנה ַיז געווען ַא קול ווַא ס הַא ט דבר ַ,ון דער קול דערפון ַיז געווען ווי דער קול פון ארב מא ינ ם. ַ18ון עס הַא ט געזַא גט :זע ,די טעג קומען ַ,א ז ַיך וועל ַא נהייבן צו דערנענטערן זיך ַ,ון צו בַא זוכן די ווַא ס זיצן ַויף דער ערד, ַ19ון ער וועט ַנהייבן זיי צו חפרן ,ווַא ס זיי זייאנען ווַא ס זיי הַא בן פגע מיט זייער ַומגערעכטיקייט ַ,ון ווען די צא ע פון צנ יון וועט מקוים ווערן; ַ20ון ווען די וועלט ,ווַא ס וועט ַא נהייבן צו פַא רשווינדן ,וועט זיין פַרענדיקט ,דעמַא לט ַיך וועל ווייאזן די סימנים :די ספרים וועלן זיין געעפנט פַא ר די הימל , ַון זיי וועלן זען ַא לע צוזַא מען. דרײ ַא דער פיר חדשים ַא לט ַ,ון זײ װעלן לעבן ַון װײבער זַא לן געבַא רן קינדער פון א ַ21ון די קינדער פון ַא יַא ר ַא לט זַא לן רעדן מיט זייער קא ול ,די א ַױפשטײן. ַ22ון פלוצים וועלן זיך ַא נטזַא גן די זרע ערטער ,די פולע מא דסחות וועלן זיך פלוצעם מצַ לייד; ַ23ון דער שופר וועט געבן ַא קא ול ,ווַא ס ווען ַיטלעכער הערט ,וועלן זיי פלוצעם מורַ הַא בן. ַ24ין יענער צייט וועלן פריינט מלחמה לחם ַיינער קעגן דעם ַנדערן ווי שונַים ַ,ון די ערד וועט שטיין ַין מורַ מיט די ווַס ווַוינען ַין ַיר ,די קווַלן פון די קווַלן וועלן שטיין שטיל ַ,ון ַין דרי אי שעה זיי וועלן נישט לויפן. בלײבט פון ַא לע די דַא זיקע ,ווַא ס ַיך הַא ב דיר געזַא גט ,וועט ַא נטלויפן ַ,ון זען מיין ישועה ַ,ון דעם קץ פון ַייער וועלט. 25ווער סע א ַ26ון די מענטשן ווַא ס זענען בַקומען וועט זען עס ,ווַא ס הַא בן ניט פַרזוכט טויט פון זייער געבורט ַ,ון די הַא רץ פון די בַוווינער וועט זיין פַרענדערט , ַון פַרקערט ַין ַן ַנדער טייאטש. 27ווַא רעם ארָאה וועט סור ווערן ַ,ון רמַות וועט כב. 28ווי פַא ר ַמונה ,עס וועט בליען ,קַא רופציע וועט בַא קומען ווערן ַ,ון דער ַמת ,ווַא ס ַיז געווען ַא זוי לַא נג ַא ן פרוכט ,וועט זיין דערקלערט. ַ29ון ווען ער הַא ט גערעדט מיט מיר ,זע ַ ,י ך הַ ב ביס ל ַו ן ביסלעכװײ ז געקוקט ַ ,וי ף דע ם װעמע ן ַי ך בי ן געשטַנען. ַ30ון די דַא זיקע ווערטער הַא ט ער צו מיר געזַא גט ;ַיך בין געקומען דיר צו ווייאזן די קומענדיקע צייט פון דער נַא כט. ַ31ויב דו וועסט דַא וונען נַא ך מער ַ,ון ווידער פַא סטן זיבן טעג ַ,יך וועל זַא גן דיר גרעסער זַכן ַין טַא ג ווי ַיך הַא ב געהערט. 32ווַא רעם דייאן קול ַיז שמע פַא ר דעם ַויבערשטן :ווַא רעם דער גביר הַא ט רַה דייאן צדיק עשה ,ער הַא ט ַויך רַה דייאן צניעות ווַא ס דו הַא סט געהַא ט פון דייאן נד עורות. ַ33ון דעריבער הַא ט ער מיך געשיקט דיר צו ווייזן די דַא זיקע ַא לע זַא כן ַ,ון צו זַא גן צו דיר :זייט טרייסט ַון זַא לסט ניט מורַ הַא בן. ַ34ון זַא לסט נישט ַייאלן מיט די פַא רגַא נגענהייט צייטן ,צו טרַא כטן נישטיקע זַכן ,כדי ַיר זַא לט נישט ַייאלן פון די לעצטע צייטן. ַ35ון עס ַיז געווען נַא ך דעם ,הַא ב ַיך ווידער געוויין ַ,ון ַא זוי געפַסט זיבן טעג ,כדי ַיך זַא ל דערפילן די דריי ווַא כן ווַא ס ער הַא ט מיר געזַא גט.
ַ36ון ַין דער ַא כט נַא כט ַיז מיין הַא רץ ווידער צעריסן ַין מיר ַ,ון ַיך ַנגעהויבן צו רעדן פַא ר דעם העכסטן. 37ווַא רעם מייאן רוחא ַיז געווען בי אי ַא ש ַ,ון מייאן נפש ַיז געווען ַין צרה. ַ38ון ַיך הַא ב ַמר :ה ',דו הַסט גערעדט פון ַא נהייב פון דער בריַה ,ביז דעם ערשטן טַא ג ַ,ון הַא סט ַא זוי געזַא גט ;זַל הימל ַון ערד ווערן געמַכט ;ַון דײן װַא רט ַיז געװען ַא מא ָאשש ה גאם. א ַ39ון דעמַלט ַיז געווען דער גייסט ַ,ון פינצטערניש ַון שטילקייט ַיז געווען ַויף ַלע זייטן ;דער קא ול פון ַא מענטשנס קא ול ַיז נַא ך ניט געשטַא נען. 40דעמַלט הַסטו בַפוילן ַא ליכט ליכט צו קומען ַא רויס פון דיין ַוצרות ,כדי דיין ַא רבעט זַא ל דערשייאנען. ַ41ויפן 2טן טַא ג הַא סטו געמַא כט דעם גייסט פון דעם הימל ַ,ון הַא ט ַים בַא פוילן זיך צעטיילן ַ,ון צו מַא כן ַא חילוק צווישן די ווַא סערן ,כדי ַיין חלק זַא ל בלײבן ַונטן. ַא רױפגײן ַ,ון דער ַא נדערער זַא ל א ַ42ויפן דריטן טַא ג הַסטו בַפוילן די ווַסערן זַלן זַמלט ווערן ַין דעם זיבעטן טייל פון דער ערד :זעקס חלקים הַסטו פַרטריקנט ַ ,ון זיי געהיט ,כדי פון די דַזיקע ַייניקע ווַס זענען געפלַנצט געווַרן פון גַט ַון געַרבעט זַלן דיך דינען. 43ווַרים ווי נַר דיין ווַרט ַיז ַרויס ַיז די ַרבעט געמַכט געווַרן. 44ווַרים עס ַיז געווען תיכף גרויס ַון ַא סַא ם פרוכט ַ,ון פילע ַון דייווערס פַא רגעניגן פַא ר דעם געשמַא ק ַ,ון בלומען פון ַא ַומבייאטן קַא ליר ַ,ון ריחות פון ווונדערלעך ריח ;ַון דַא ס ַיז געשען ַויף דעם דריטן טַא ג. שײנען ַ,ון די לבנה זַא ל ליכט ַיר ַ,ון די שטערן זַא לן זיין ַין סדר. ַ45ויפן 4טן טַא ג הַסטו בַפוילן די זון זַא ל א ַ46ון ער הַא ט זיי געגעבן ַא בַא פעל צו עבדן דעם ַא דא ם ווַא ס זַא ל געמַא כט ווערן. ַ47ויפן פינפטן טַג הַסטו געזַגט צום זיבעטן טייל ,ווַו די ווַסערן זענען געזַמלט געווַרן ַ,ז עס זַל ַרויסברענגען לעבעדיקע בַשעפענישן ,עופות ַון פיש ;ַון ַזוי ַיז עס געווען. 48ווַרים דַס שטומע ווַסער ַון ַן לעבן הַט געברענגט לעבעדיקע זַכען לויט דעם געבַט פון גַט ,כדי ַלע מענטשן זַלן לויבן ַייערע ווַונדער. 49דעמַלט הַסטו גזר 2חיות ,דעם ַיינעם הַסטו גערופן חנוך ַ,ון דעם צווייטן לווייתן; ַ50ון ער הַט ַפגעשיידט ַיינער פון די ַנדערע ,ווייאל דער זיבעטער טייל ,דַא ס ַיז ,ווו די ווַא סער ַיז געווען ַלנגעזַמלט צוזַא מען ,קען נישט הַא לטן זיי ביידע. 51הַא סטו געגעבן צו חנוכן ַיין חלק ,ווַא ס ַיז פַא רטריקנט געווַא רן ַויפן דריטן טַא ג ,כדי ער זַא ל זיצן ַין דעם זעלבן חלק ַ,ין ווַא ס עס זענען טויזנט בערג; ַ52א בער צו לאויתן הַא סטו געגעבן דעם זיבעטן טייל ,דַא ס הייסט ,דעם פייאכט ;ַון הַא סט ַים געהיט צו ווערן פַא רעסן פון וועמען דו ווילסט ַ,ון ווען. ַ53ויפן זעקסטן טַא ג הַא סטו געגעבן צו דער ערד ,זי זַא ל ַא רויסברענגען פַא ר דיר בהמות ,בהמות ַון שרצים. דײנע בַא שעפענישן ;פון ַים קומען מיר ַא לע ַ,ון ַויך דַא ס פַא לק ,וועמען דו ַ54ון נַא ך די דַא זיקע ַ,ויך ַא דא ם ,וועמען דו הַא סט געמַא כט צו הַא ר ַיבער ַא לע א הַא סט ַויסדערוויילט. 55דַא ס ַא לץ הַא ב ַיך גערעדט פַא ר דיר ,ה ',ווייל דו הַא סט געמַא כט די וועלט פַא ר ַונדזער צוליב. ַ56ון דַא ס ַא נדערע פַא לק ,ווַא ס זענען ַויך קומען פון ַדם ,הַא סט געזַא גט ַ,א ז זיי זענען גַא רנישט ,נייערט זיי זיינען ווי מיט שפיך ַ,ון הַא סט געגליכן די שפע פון זיי צו ַא טרַא פן ווַא ס פַא לט פון ַא כלי. ַ57ון ַא צונד ,ה ',הנ ֵאה ,די דַא זיקע ֹוינ ם ,ווַא ס זענען ַיבער ַא מַא ל גערעכנט געווַא רן ווי גַא רנישט ,הַא בן זיך ַא נגעהויבן צו זיין גבַים ַיבער ַונדז ַ,ון ַונדז צו ַכל. ַ58א בער מיר דייאן פַלק ,וועמען דו הַא סט גערופן דייאן בכאור ,דייאן ַיינציק געבוירן ַ,ון דייאן ליבהַא בער ,זענען נתן געווַא רן ַין זייערע הענט. ַ59ויב די וועלט ַיז ַיצט געמַכט פַא ר ַונדזער צוליב ,ווַא ס הַא בן מיר ניט ַא ירושה מיט דער וועלט ?ווי לַנג וועט דַס דויערן? קאפיטל7 ַ1ון ַא ז ַיך הַא ב געענדיקט רעדן די דַא זיקע רייד ַ,יז געשיקט געווַא רן צו מיר דער מלַך ,ווַא ס ַיז געשיקט געווַא רן צו מיר די נעכט פריער: ַ2ון ער הַא ט צו מיר ַמר :קום ,עזרת ַ,ון שמע די ווערטער ווַא ס ַיך בין בוַ דיר צו זַא גן. זײן טיף ַון גרױס. רײן ַין ַא ברײט ַא רט ,כדי ער זַא ל א ַ3ון ַיך הַא ב ַמר :רעד ַ,א דד ננ י .הַא ט ער צו מיר געזַא גט :דער ים ַיז ַא א ַ4א בער הנ ֵאה נדי מא דשכאה נ,דכד נתיב דמשא ָא ר ,וכד דא י נאהא ר; רײנגיין ַין ים ַ,ים צו זען ַ,ון ַים צו הערשן ?ַויב ער ַיז ניט דורכגעגַנגען דורך די שמַא ל ,ווי קען ער קומען ַין די ברייט? 5ווער הַא ט דען געקַא נט ַא א 6עס ַיז ַויך ַן ַנדער זַא ך ;ַא שטַא ט ַיז געבויט ַ,ון שטעלן זיך ַויף ַא ברייט פעלד ַ,ון ַיז פול מיט ַא לע גוט זַכן. ַ7יר ַא רייאנגַא נג ַיז שמַא ל ַ,ון ַיז געשטעלט ַין ַא געפַא ר צו פַא לן ,ווי ווי ַויב עס ַיז געווען ַא פייאער ַויף דער רעכטער הַא נט ַ,ון ַויף די לינקס ַא טיף ווַא סער; ַ8ון ַיינציקער וועג צווישן זיי ביידע ַ,פילו צווישן פייער ַון ווַסער ַ,זוי קליין ַ,ז עס הַט געקַנט נַר ַ קיין מענטש גיין דַא רט ַין ַא מַא ל. ַ9ויב די דַזיקע שטַא ט ַיז ַיצט געגעבן צו ַא מענטש פַא ר ַא נחלה ַ,ויב ער וועט קיינמַא ל פַא רן די סכנה ווַא ס ַיז געווען פַר ַיר ,ווי וועט ער בַא קומען די נחלה? ַ10ון ַיך הַב געזַגט :עס ַיז ַזוי ,הַר .הַא ט ער צו מיר געזַא גט ַ:א זױ ַיז ַױך דער חלק פון ישרַל. מײנע חוקים ַ,יז גזירה געווַא רן ַ,א ז ַיצט ַיז געשען. 11מחמת ַיך הַא ב געמַא כט די וועלט פַא ר זיי ַ,ון ווען ַדם הַא ט עבר א 12דעמַלט זענען די ַא רייאנגַא נג פון דער וועלט געמַכט ענג ,פול פון צער ַון צרות :זיי זענען נַא ר ווייניק ַון בייז ,פול פון סכנות ַ,ון זייער ווייטיקדיק. 13ווַרים די פתחים פון דער עלטסטער וועלט זענען געווען ברייט ַון זיכער ַ,ון הַבן געברַכט ַומשטַרביקע פרוכט. ַ14ויב דעמַלט ,די ווַס לעבן ַא רבעט נישט צו ַא רייאן די ענג ַון ַא רויסגעווַא רפן זַכן ,זיי קענען קיינמַא ל בַא קומען די ווַא ס זענען געלייגט פַא ר זיי. 15דעריבער ַא צונד ,פַא רווַא ס ביסטו דיך ַא ליין ,ווייל דו ביסט נַא ר ַא משחית ?ַון פַרווַס ביסטו בַוועגט געווַרן ,ווייל דו ביסט נַר שטַרבעלעך? 16פַרווַס הַסטו נישט געקוקט ַין דיין מיינונג ַויף די דַזיקע זַך ווַס וועט קומען ,מער ווי די הווה? 17הַא ב ַיך געענטפערט ַ,ון הַא ב געזַא גט :ה ',דער בעל-ממלכתי ,הַא סט נתן ַין דייאן ֹורה ַ,א ז די צדיקים זַא לן דַא ס ירשענען ַ,א בער די רשא עים זַא לן ַומקומען. ַ18א בער די צדיקים וועלן ליידן צרות ַ,ון זיי הַא בן פון רבה ;ווַא רעם די ווַא ס הַא בן רשעות עשה ,הַא בן געליטן די צרה ַ,ון דַא ס רבה וועלן זיי נישט רַה. ַ19ון ער הַט צו מיר געזַגט .עס ַיז קיין ריכטער ַיבער גַא ט ַ,ון קיינער ווַא ס הַט שכל ַיבער די העכסטן. 20ווַרים עס זענען פילע ווַא ס ַומקומען ַין דעם לעבן ,ווייאל זיי פַא רַא כט די געזעץ פון גַא ט ווַא ס ַיז געשטעלט פַא ר זיי. 21ווַרים גַט הַט געגעבן ַ מצוה צו די ,ווַס זענען געקומען ,ווַס זיי זַלן טַן צו לעבן ַ,זוי ווי זיי זענען געקומען ַ,ון ווַס זיי זַלן היטן ,כדי ַויסצומיידן שטרַף. 22פונדעסטוועגן זענען זיי נישט געווען צוגעהערט צו ַים ;ַא בער ער הַא ט גערעדט קעגן ַים ַ,ון הַא ט זיך ַויסגעטרַא כט זַא כן;
ַ23ון זיי הַבן זיך פַרפירט מיט זייערע רשעים ;ַון געזַגט ַויף דעם ַויבערשטן ַ,א ז ער ַיז ניט ;ַון ניט געווַוסט זיינע וועגן: זײנע מעשים הַא בן זײ ניט געטַא ן. געטרײ ַ,ון א א זײנען זײ ניט געװען זײנע געזעצן א ַ24א בער זייאנע ֹורה הַא בן זיי בַזט ַ,ון זיינע בד נרית הַא בן זיי געלייקנט ;ַין א ַ25ון דעריבער ,עזרַ ,ווַא רעם דַא ס ליידיקע ַיז ליידיקע זַא כן ַ,ון פַא ר די פולע זייאנען די זול. 26הנ ֵאה ,עס וועט קומען די צייט ,ווַא ס די דַא זיקע סימנים ווַא ס ַיך הַא ב דיר געזַא גט ,וועלן קומען ַ,ון די כלה וועט זיך בַא ווייזן ַ,ון זי וועט ַא רויסגיין ,וועט געזען ווערן ַ,א ז ַיצט ַיז זיך צוריקגעצויגן פון דער ערד. ַ27ון ַיטלעכער ווַא ס ווערט נצל פון די בעות ווַא ס הַא ט געזַא גט ,וועט זען מיינע ווַונדער. 28ווַרים מיין זון ישוע וועט ַנטפלעקט ווערן מיט די ,ווַס זענען מיט ַים ַ,ון די ,ווַא ס בלייבן ,וועלן זיך פרייען ַין פיר הונדערט יַא ר. 29נַא ך די יַא רן וועט שטַא רבן מיין זון משיח ַ,ון ַא לע מענטשן ווַא ס הַא בן לעבן. ַ30ון די וועלט וועט ווערן פַרווַנדלען ַין דער ַא לט שטילקייאט זיבן טעג ,ווי ַין די ערשטע משפטים ַ:א זוי ַא ז קיין מענטש וועט בלייאבן. ַ31ון נַא ך זיבן טעג וועט דער וועלט ,ווַא ס ַיז נַא ך נישט דערוועקט ַ,ויפגעהויבן ווערן ַ,ון ווַא ס וועט שטַא רבן ווַא ס ַיז פַא רדַא רבן. ַ32ון די ערד וועט ַומקערן די ווַא ס זענען שלַא פנדיק ַין ַיר ַ,ון ַא זוי וועט די שטויב ווַא ס ווַוינען ַין שטילקייאט ַ,ון די סתר מקומות וועלן בַא פרייאען די נשמות ווַא ס זענען געווען געטרי אי צו זיי. ַ33ון דער ַייבערשטער וועט זיך ַנטפלעקן ַויפן כסַ משפט ַ ,ון דער צרה וועט פַרגיין ַ ,ון די יסורים פון לַנג וועט הַבן ַ סוף. ַ34א בער נַא ר נמשפט וועט פַא רבלייבן ,דער ַש מת וועט שטיין ַ,ון די ַמונה וועט שטַא רק ווערן; ַ35ון די מא ָאשש ה וועט פַא לגן ַ,ון דער שכר וועט ווייזן ווערן ַ,ון די מעשים הטובים וועלן זיין שטַא רק ַ,ון די רשעים וועלן נישט פירן קיין שלטון. 36הַא ב ַיך געזַא גט ַ:ברהם הַא ט פרינ ער מתפלל געווען פַא ר די סדומים ַ,ון משה פַא ר די עלטערן ,ווַא ס הַא בן געזינדיקט ַין דער מדבר. ַ37ון יַא שקע נַא ך ַים פַא ר ישרַל ַין דער צייט פון ַא כַא ן: ַ38ון שמוַל ַון דא ונ ד פַא ר דער חורבן ַ,ון שלמד ה פַא ר די ווַא ס זַא לן בוַ צום קדש; ַ39ון הליַס פַא ר די ווַא ס הַא בן בַא קומען רעגן ;ַון פַא ר די מתים ַ,א ז ער זַל לעבן: ַ40ון יחזקיַ פַא ר דעם פַא לק ַין דער צייט פון סנחריב ַ,ון פילע פַא ר פילע. ַ41זוי ַויך ַיצט ,זעענדיק שחיתות ַיז געווַקסן ַ,ון רשעות געווַקסן ַ,ון די צדיקים הַא בן מתפלל געווען פַא ר די רשעים :פַא ר ווַא ס זַא ל עס ניט זיין ַא זוי ַיצט ַויך? ַ42ון ער הַא ט מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :דַא ס דַא זיקע לעבן ַיז נישט דער קא ץ ,ווו פיל כבוד בלייבט ;דעריבער הַא בן זיי מתפלל געווען פַא ר די שווַא כע. ַ43א בער דער טַא ג פון חורבן וועט זיין דער סוף פון דער דַא זיקער צייט ַ,ון דער ַנהייב פון דער קומענדיקער ימַא רטַא ליטי ַ,ין וועלכער די פַא רדַא רבונג ַיז פַא רגַא נגענהייט, ַ44יז ַא סוף פון חא דסדות ,כד גאדא ה ַיז כרת ,צש דש ק גדל ַ,ון ַש מת ַיז עלה. 45דעמַלט וועט קיינער נישט קענען ישע דעם חורבן ַ,ון נישט דריק דעם ווַס הַט נצחון. 46הַא ב ַיך דעמַלט געענטפערט ַ,ון געזַא גט :דַא ס ַיז מיין ערשטע ַון לעצטע ווַא רט ַ,א ז עס ַיז געווען בעסער נישט צו געבן די ערד צו ַדם ַ,א דער ַא נדערש ,ווען זי ַיז ַים געגעבן געווַא רן ַ,ים ַא פצוהַא לטן פון זינדיקן. 47ווַרים ווַא ס נוץ ַיז עס פַא ר מענטשן ַיצט ַין דעם קרַא נט צייאט צו לעבן ַין שווער ַ,ון נַא ך טויט צו קוקן פַא ר שטרַא ף? ַ48א ַא דא ם ,ווַא ס הַא סטו געטַא ן ?װַא רום כַא טש דו הַא ט געזינדיקט ,ביסטו ניט געפַא לן ַא לײן ,נַא ר מיר ַא לע װַא ס קומען פון דיר. 49ווַרים ווַא ס נוץ ַיז עס צו ַונדז ַ,ויב עס ַיז צוגעזַגט ַונדז ַא ן ַומשטַא רביק צייט ;צי הַא בן מיר געטַן די מעשים ווַא ס ברענגען טויט? ַ50ון ַא ז עס ַיז צוגעזַגט ַונדז ַא ן ייביק הַא פענונג ,כַא טש מיר זענען די מערסט שלעכט זענען געמַכט ַא רויסגעווַא רפן? ַ51ון ַא ז עס זענען געלייגט פַא ר ַונדז דירות פון געזונט ַון בטחון ,ווַא ס מיר הַא בן געלעבט רשעות? ַ52ון ַא ז דער כבוד פון דעם ַויבערשטער ווערט געהיט צו פַא רטיידיקן די ,ווַא ס הַא בן געפירט ַא מחיהדיק לעבנס ,ווייל מיר זענען געגַא נגען ַין די רשא עים פון ַא לע וועגן? ַ53ון ַא ז עס זַא ל ווייזן ווערן ַא גן-עדן ,וועמענס פרוכט לַא סץ ַויף ַייביק ַ,ין ווַא ס ַיז זיכערקייט ַון רפוַה ,ווייל מיר וועלן נישט ַא רייאן ַין ַים? ( 54ווַרים מיר זענען געגַנגען ַין פריקרע ערטער). ַ55ון ַא ז די פנימער פון די ווַא ס הַא בן זיך בָש דתזניקש ת וועלן שייאנען ַיבער די שטערן ,ווייל ַונדזערע פנימער וועלן זיין שווַא רצער פון דער פינצטערניש? 56ווַא רעם בעת מיר הַא בן געלעבט ַון געטַא ן רשעות ,הַא בן מיר נישט געהַא לטן ַ,א ז מיר זַא לן ַא נהויבן לייאדן דערפַא ר נַא כן טויט. 57הַא ט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט :דַא ס ַיז דער מצב פון דער מלחמה ,ווַא ס דער מענטש ווַא ס ַיז געבוירן ַויף דער ערד וועט מלחמה הַא לטן; ַ58ז ַויב ער ווערט נצחון ,וועט ער ליידען ַזוי ווי דו הַסט געזַגט ;ַבער ַויב ער וועט בַקומען דעם נצחון ,וועט ער בַקומען די זַך ווַס ַיך זַג. :קלײבט דיר ַויס דַא ס לעבן ,כדי דו זַא לסט לעבן. א 59ווַא רעם דַא ס ַיז דַא ס לעבן ווַא ס משה הַא ט גערעדט צום פַלק בעת ער הַא ט געלעבט ַ,א זוי צו זַא גן 60פונדעסטוועגן הַבן זיי ַים נישט געגלויבט ַ,ון נַך נישט די נביַים נַך ַים ַ,ון נישט ַיך ,ווַס הַבן צו זיי גערעדט; 61כדי עס זַא ל ניט זיין ַא זַא כבדות ַין זייער חורבן ,ווי עס וועט זיין פרייד ַיבער די ווַא ס זענען ַיבערצייגט צו ישועה. 62הַא ב ַיך דעמַלט געענטפערט ַ,ון געזַא גט ַ:יך ווייס ,ה ַ',א ז דער ַייבערשטער ווערט גערופן רחום ַ,ין ווַא ס ער הַא ט רחמנות ַויף די ,ווַא ס זענען נַא ך נישט געקומען ַין דער וועלט. ַ63ון ַויך ַויף די ,ווַס קערן זיך צו זיין תורה; ַ64ון ַז ער ַיז געדולדיק ַ,ון ליידט לַנג די ,ווַס הַבן געזינדיקט ,ווי זיינע בַשעפענישן; ַ65ון ַז ער ַיז שפע ,ווייל ער ַיז גרייט צו געבן ווַו עס דַרף; ַ66ון ַא ז ער ַיז פון גרויס רחמנות ,ווייאל ער מערט מער ַון מער רחמנות צו די ווַא ס זענען פַא רשטעלן ַון ווַא ס זענען פַא רגַא נגענהייט ַ,ון ַויך צו די ווַא ס קומען. 67ווַרים ַויב ער וועט ניט מערן זיין רחמנות ,די וועלט ווַא לט נישט פַא רזעצן מיט די ווַא ס ירשענען עס. זײן גוטסקײט ,כדי די װַא ס הַא בן געטַא ן זינד זַא לן פון זײ פַא רלײגט װערן ,זַא ל דער צען טױזנט ַ68ון ער הַא ט מחילה ;װַא רום ַױב ער הַא ט ניט געטַא ן פון א בלײבן לעבן. טײל פון מענטשן ניט א ַ69ון זייענדיק ריכטער ַ,ויב ער זַא ל ניט פַא רגעבן די ווַס זענען געהיילט מיט זיין ווַא רט ַ,ון ויסשליסן די פילע מחלוקת, 70עס זַא ל זיין זייער ווייניק לינקס ,טַא מער ַין ַא ן ַומבַא קַא נט פַלק. קאפיטל8 ַ1ון ער הַא ט מיר געענטפערט ַ,א זוי צו זַא גן :דער ַייבערשטער הַא ט געמַא כט די דַא זיקע וועלט פַא ר פילע ַ,א בער די קומענדיקע וועלט פַא ר ווייניק.
,עזרס ;ַזוי ווי ווען דו פרעגסט די ערד ,וועט זי דיר זַגן ַז זי גיט ַסַך פורעם ,פון וועלכע ערטע כלים ווערן געמַכט , ַ2יך וועל דיר דערצײלן ַא דמיון א ַבער ַביסל שטויב פון ווַס גַלד קומט פון ;ַזוי ַיז דער לויף פון דער ַיצטיקער וועלט. 3עס זענען פילע בַשַפן ַ,א בער ווייניק וועלן ניצול ווערן. 4הַא ב ַיך געענטפערט ַ,ון הַא ב געזַא גט :בלע דען ַא רַא פ ,מיין נשמה ,בינה ַ,ון ַכל חכמה. 5ווַרים דו הַסט מסכים געווען צו געבן ַויער ַ,ון ביסט גרייט צו זַגן נביַות ,ווַרים דו הַסט מער נישט קיין חלל ווי בלויז צו לעבן. ַ6א דד נאי ַ,ויב דו וועסט נישט סובל פון דייאן ָש בש ד ,כדי מיר זַא לן דַא וונען פַא ר דיר ַ,ון דו וועסט ַונדז נתן זרע צו ַונדזער לאב ַ,ון תרבות צו ַונדזער שכל ,כדי עס זַא ל ַא רויסקומען פרוכט ;ווי וועט לעבן יעדער מענטש ווַא ס ַיז פַא רדַא רבן ,ווַא ס טרַגט דעם ַא רט פון ַא מענטש? דײנע הענט ַ,א זױ װי דו הַא סט געזַא גט. 7װַא רום דו ביסט ַא לײן ַ,ון מיר ַא לע ַײן יצירה פון א 8ווַרים ווען דער גוף ַיז פַא רמירט ַיצט ַין דער בטן פון די מוטער ַ,ון דו געבן ַים מיטגלידער ,דיין בַא שעפעניש ַיז שומר ַין פייאער ַון ווַא סער ַ,ון נייאן חדשים טוט דיין ַא רבעט פַא רטרַא גן דיין בַא שעפעניש ווַא ס ַיז בַשַפן ַין ַיר. ַ9א בער דַא ס ,ווַא ס היט ַון ווערט געהיט ,וועט ביידע געהיט ווערן; 10ווַרים דו הַסט בַפוילן פון די טיילן פון דעם גוף ,דַא ס ַיז ,פון די בריסט ,מילך צו געבן ,ווַא ס ַיז די פרוכט פון די בריסט. 11כדי די זַא ך ווַא ס ַיז געשַא פן זַא ל געזַא רגט ווערן פַא ר ַא צייט ,ביז דו וועסט עס נתן צו דייאן חש סש ד. 12הַא סט זי געברַא כט מיט דייאן צש דש ק ַ,ון הַא סט זי ַכל ַין דייאן ֹורה ַ,ון זי חפץ מיט דייאן משפט. דײן ַא רבעט. דײן בַא שעפעניש ַ,ון עס מחיה ווי א ַ13ון זַא לסט עס מות ווי א ַ14ויב דו וועסט דעריבער פַא רטיליקן דעם ,ווַא ס מיט ַא זוי גרויס עמל ַיז געשַא פן געווַא רן ַ,יז עס ַא ן גרינגע זַא ך צו בַא שטעלט ווערן דורך דייאן געבַא ט ,כדי די זַא ך ,ווַא ס ַיז געמַא כט געווַא רן ,זַא ל שומר ווערן. דײן פַא לק ,פון װעגן װעמען ַיך בין נעבעכדיק; 15דעריבער ,ה ַ',יך וועל רעדן ;רירנדיק ַא מענטש בכלל ,דו ווייסט בעסטער ;נַא ר ַא נרירן א ַ16ון פַא ר דייאן נחלה ,פַא ר וועמען ַיך בכה ; ַון פַא ר ישרַל ,פַא ר וועמען ַיך בין שווער ;ובד גנ ין איָאקד ב ,לד מא ָד לאה ,לד נמ דת אריה; 17דעריבער וועל ַיך ַנהייבן צו דַא וונען פַא ר דיר פַא ר מיר ַון פַא ר זיי ,ווַא רעם ַיך זע די נפילות פון ַונדז ווַא ס ווַוינען ַין דער ערד. ַ18בער ַיך הַב געהערט די שנעלקייט פון דעם שופט ווַס וועט קומען. 19דעריבער שמע מיין קול ַ,ון פַא רשטיי מיינע רייד ַ,ון ַיך וועל דבר פַא ר דיר .דַא ס ַיז דער ַא נהײב פון די װערטער פון צדקה ַ,ײדער ער ַיז ַױפגענומען געװַא רן ַ:ון ַיך ש הילף, ַ20א דד נאי ,דו ווַא ס ישב ַין עולאם ,ווַא ס רַה פון ַויבן ַין שא מא ינ ם ַון ַין ַא וויר; 21וועמענס כנ ֵא ַ ַיז ַוץ ;וועמענס כבוד קען ניט זיין פַרשטַנען ;פַא ר וועמען די מחנות פון מלַכים שטיין מיט ציטערניש, 22וועמעס דינסט ַיז בַא קַא נט מיט ווינט ַון פייער ;וועמענס ווַא רט ַיז ַמת ַ,ון רייד שטענדיק ;וועמענס געבַא ט ַיז שטַא רק ַ,ון די געזעץ ַיז שרעקלעך; 23וועמענס בא ן יבש די עומקים ַ,ון כָש ס מַא כט נמס די בערג ;ווַא ס דער ַמת ַיז עדות: 24שמע די תפלה פון דייאן ָש בש ד ַ,ון שמע צו דער תחינה פון דייאן בריַה. 25ווַא רעם ַא זוי ווי ַיך לעב וועל ַיך רעדן ַ,ון ַא זוי לַא נג ווי ַיך הַא ב בינה וועל ַיך ענה. 26זַא לסט ניט קוק ַויף די זינד פון דיין עם ;ַא בער ַויף די ווַא ס דינען דיר ַין ַמת. 27היט זיך נישט צו די רשעים פון די ֹוינ ם ,נייערט די תַוה פון די ווַא ס היטן דייאנע עדות ַין צרות. 28טרַכט נישט ַויף די ווַס זענען הלך פַר דיר מיט פחד ,נייערט געדענק זיי ,ווַס לויט דיין ווילן הַבן געקענט דיין מורַ. 29זַא ל עס ניט זיין דיין רצון צו צעשטערן די ווַא ס הַא בן געלעבט ווי בהמות ;ַבער צו קוקן ַויף די ווַס הַבן קלַר געלערנט דיין תורה. 30זַלסט נישט צַרן ַויף די ווַס ווערן ערגער ווי בהמות ;ַא בער ליב זיי ווַא ס שטענדיק שטעלן זייער צוטרוי ַין דיין גערעכטיקייט ַון כבוד. 31ווַא רעם מיר ַון ַונדזערע ַבות זייאנען דל פון ַא זעלכע מחלות ַ,א בער פַא ר ַונדז זינדיקע וועסטו גערופן ווערן רחום. 32ווַרים ַויב דו הַסט ַ חשק צו רחמנות ַויף ַונדז ,וועט מען דיך רופען רחמנות ,צו ַונז ,דהיינו ,ווַס הַבן נישט קיין מעשים פון גערעכטיקייט. 33ווַרים די צדיק ,וועלכע הַבן ַסַך גוטע מעשים געלייגט מיט דיר ,וועלן פון זייערע ַייגענע מעשים בַקומען שכר. 34ווַא רעם ווַא ס ַיז דער מענטש ַ,א ז דו זַא לסט נישט ארע פון ַים ?ַא דער ווַא ס ַיז ַא פַא רדַא רבן דור ַ,א ז דו זַא לסט זיין ַא זוי ביטער צו ַים? 35ווַא רעם ַין דער ַמתן ַיז זיי נישטַא קיין מענטש צווישן די געבוירן געווַא רן ,נייערט ער הַא ט געטַא ן רשעות ;ַון צװישן די געטרײע ַיז ניטַ קײנער װַא ס הַא ט ניט געטַא ן קײן שלעכטס. 36ווַא רעם ַין דעם ,ה ',וועט דערקלערט ווערן דייאן גערעכטיקייט ַון דייאן גוטסקייט ַ,ויב דו ביסט רחמנות ַויף די ,ווַא ס הַא בן נישט בטחון פון מעשים טובים. 37דעמַלט הַט ער מיר געענטפערט ַ,ון געזַגט :עטלעכע זַכן הַא סטו גערעדט רעכט ַ,ון לויט דיין ווערטער וועט זיין. 38ווַרים ַיך וועל טַקע נישט טרַכטן וועגן די שטעלונג פון די ,ווַס הַבן געזינדיקט פַרן טויט ,פַרן משפט ,פַרן ַומקום; ַ39א בער ַיך וועל זיך פרייען ַיבער דער מא אחנשה פון די צדיקים ַ,ון ַיך וועל ַויך געדענקען זייער נסיעה ַ,ון די ישועה ַ,ון דעם שכר ווַא ס זיי וועלן הַא בן. ַ40א זוי ווי ַיך הַא ב גערעדט ַיצט ַ,א זוי וועט עס געשען. 41ווַרים ַזוי ווי דער בעל-בעל זייט פיל זַא מען ַויף דער ערד ַ,ון פלַא נצט פילע ביימער ַ,ון נַא ך די זַא ך ווַא ס ַיז געזעסן גוט ַין זיין צייט קומט נישט ַא רויף ַ,ון ַא לץ ווַא ס ַיז געפלַנצט טוט ניט ווַא רצל ;ַין די וועלט ;זיי וועלן ניט ַא לע ניצול ווערן. 42הַא ב ַיך דעמַלט געענטפערט ַ,ון געזַא גט ַ:ויב ַיך הַא ב געפונען חן ,לַא מיר רעדן. ַ43א זוי ווי דער ז אשרע פון דעם בעל-בית ַבד ַ,ויב ער עלה נישט ַויף ַ,ון וועט נישט קבל דייאן רעגן ַין דער צייט ;ַא דער ַויב עס קומט צו פיל רעגן ַ,ון פַא רדַא רבן עס: ַ44זוי ַויך פַרפַלן דער מענטש ,ווַא ס ַיז געשַפן מיט דיין הענט ַ,ון ַיז גערופן דיין ַייגן בילד ,ווייאל דו ביסט געגליכן צו ַים ,פַא ר וועמען דו הַא סט געמַכט ַא לע זַכן ַ,ון געגליכן ַים צו דעם בעל ס זַא מען. 45זייט נישט צער ַויף ַונדז ,נייערט שפַר דיין פַלק ַ,ון רחם ַויף דיין ַייגענע נחלה ,ווַא רעם דו ביסט רחמנות ַויף דיין בַא שעפעניש. 46דעמַלט הַט ער מיר געענטפערט ַ,ון הַט געזַגט :די פַא רשטעלן זענען פַא ר די ַיצט ַ,ון די זַכן ווַא ס קומען פַא ר די קומען. 47ווַרים דו קומסט ווייט קורץ ַ,ז דו זַלסט קענען ליב הַבן מיין בַשעפעניש מער ווי מיר ;ַבער ַיך הַב ַפטמַל גענענט צו דיר ַ,ון צו ַים ַ,בער קיינמַל ניט צו די ַומגערעכט. ַ48ויך ַין דעם ביסטו ווַונדערבַר פַר דעם ַויבערשטן; ַ49ין ווַא ס דו הַא סט דיך הכנעה ַ,א זוי ווי עס ווערט דיר ַ,ון הַא סט דיך נישט געמַא כט ווערט צו זיין פיל פַא רהערלעכט צווישן די צדיקים. 50ווַרים פילע גרויס יסורים וועט זיין געטַן צו די ווַס ַין די לעצטע צייט וועלן ווַוינען ַין דער וועלט ,ווייאל זיי זענען געגַנגען ַין גרויס שטַא לץ. ַ51א בער פַא רשטייט פַא ר זיך ַא ליין ַ,ון זוך די כבוד פַא ר די ,ווַא ס זענען ווי דיר.
52ווַרים פַר ַייך ַיז געעפענט געווַרן דער גן-עדן ,דער בוים פון לעבן ַיז געפלַנצט ,די צייט ווַס קומען ַיז צוגעגרייט ,די שפע ווערט גרייט ַ,שטַט ווערט געבויט ַ,ון מען לַזט מנוחה ,יַ ,גַנץ גוטסקייט ַון חכמה. 53דער שורש פון בייז ַיז פַרחתמעט פון דיר ,שווַא כקייאט ַון די עש ַיז פַא רבַא רגן פון ַיר ַ,ון די פַא רדַא רבן ַיז ַנטלַפן ַין גיהנום צו ווערן פַרגעסן; 54צער זענען דורכגעגַנגען ַ,ון ַין די סוף ַיז געוויזן דער ַוצר פון ימַא רטַא ליטי. ַ55ון דעריבער פרעג נישט מער קיין שַלות וועגן דער המון פון די ַומקומען. 56ווַרים ווען זיי הַבן זיך גענומען פריי ,זיי פַרַכטן דעם ַייבערשטן ,פַרַכטן פון זיין תורה ַ,ון פַרלַזן זיינע וועגן. ַ57ון זיי הַא בן פַא רטרעטן זייאנע צדיקים, ַ58ון זיי הַא בן געזַא גט ַין זייער הַא רצן ַ,א ז עס ַיז נישטַא קיין גַא ט ;יַא ַ,ון ַא ז זיי וויסן ַא ז זיי מוזן שטַא רבן. 59ווַרים ַזוי ווי די ַויבנדערמַנטע וועט ַייך ַויפנעמען ַ,זוי זענען פַר זיי צוגעגרייט דַא רשט ַון ווייטיק; ַ60א בער זיי ,ווַא ס ווערן בַשַפן ,הַא בן הַא ט פַא רַומרײניקט דעם נַא מען פון דעם װַא ס הַא ט זײ געמַא כט ַ,ון זײ הַא בן ניט פַא רדַא נק דעם װַא ס הַא ט זײ צוגעגרײט לעבן. ַ61ון דעריבער ַיז ַיצט מיין משפט ַין הַא נט. 62די דַזיקע זַכן הַב ַיך ניט געוויזן צו ַא לע מענטשן ַ,א בער צו דיר ַ,ון עטלעכע ווי דיר .דערנַא ך הַא ב ַיך געענטפערט ַון געזַא גט: צײטן; 63הנ ֵאה ַא דד נאי ַ,א צונד הַא סטו מיר נתן דעם המון נפלַות ,ווַא ס דו וועסט ַנהייבן צו טַא ן ַין די לעצטע א קאפיטל9 1הַא ט ער מיר דעמַלט געענטפערט ַ ,ון הַא ט געזַא גט :מַא ס די צייט ַין זיך ַ ,ון ווען דו וועסט זען טייל פון די צייכנס ווַא ס ַיך הַא ב דיר פריער דערציילט 2דעמַלט וועסטו פַרשטיין ַ,ז עס ַיז די זעלבע צייט ַ,ין וועלכן דער ַייבערשטער וועט ַנהייבן בַזוכן די וועלט ,ווַס ער הַט געמַכט. 3דעריבער ווען עס וועט זיין געזען ערדציטערנישן ַון ומרוען פון די מענטשן ַין דער וועלט: 4דעמַלט וועסטו גוט פַרשטיין ַ,ז דער ַייבערשטער הַט גערעדט פון די זַכן פון די טעג ווַס זענען געווען פַר דיר ַ,ון פון ַנפַנג. 5ווַא רעם ַא זוי ווי ַא לץ ,ווַא ס ַיז געמַא כט געווַא רן ַין דער וועלט ,הַא ט ַא ַנהייב ַון ַא ן ָא ץ ַ,ון דער קא ץ ַיז ַא נטפלעקט: ַ6זוי ַויך די צייטן פון די העכסטן הַא בן קלַא ר ַא נהייב ַין ווונדער ַון שטַא רק מעשים ַ,ון סַא ף ַין ווירקונג ַון ווַונדער. ַ7ון יעדער ַיינער ווַא ס וועט גערַטעוועט ווערן ַ,ון וועט קענען צו ַא נטלויפן דורך זיינע מעשים ַ,ון דורך ַמונה ,ווַא ס ַיר הַא ט געגלויבט, 8פון די דַא זיקע סכנות וועלן שומר ווערן ַ,ון מייאן ישועה זַא לן רַה ַין מייאן ַש שרץ ַ,ון ַין מייאנע ֹד בולנ ים ,ווַא רעם ַיך הַא ב זיי געהייליקט פַא ר מיר פון ַא נהייב ַא ן. 9דעמַלט וועלן זיי זיין ַין רחמים ,ווַא ס ַא צונד הַא בן מיינע דרכים רעה ַ,ון די ווַא ס הַא בן זיי ַא וועקגעווַא רפן ,וועלן ווַוינען ַין יסורים. 10ווַא רעם ַא זעלכע ,ווַא ס הַא בן בַא קומען ַין זייער לעבען ַ,ון הַא בן מיך נישט געקענט; ַ11ון די ,ווַא ס הַא בן מיינע ֹורה ,בשעת זיי הַא בן נַא ך געהַא ט פרייהייט ַ,ון ווען דער ַא רט פון תשובה ַיז געווען ַא פן פַא ר זיי ,הַא בן זיי נישט פַא רשטַא נען , נייערט זיי הַא בן זי פַא רַא כט; 12דער זעלביקער מוזן וויסן עס נַא ך טויט דורך ווייטיק. ַ13ון דערפַר זייט דו ניט נײגעריג ,װי ַזוי די רשעים װעלן בַשטרַפט װערן ַ,ון װען ,נַר פרעג װיַ די צדיקים װעלן ניצול װערן ,װעמענס די װעלט ַיז , ַון פַר װעמען די װעלט ַיז בַשַפען געװַרן. 14הַא ב ַיך געענטפערט ַון געזַא גט: ַ15יך הַא ב געזַא גט פריער ַ,ון ַא צונד רעד ַ,ון ַיך וועל עס ַויך רעדען נַא כדעם ַ,א ז עס זענען פיל מער פון די ווַא ס ַומקומען ,ווי פון די ,ווַא ס וועלן ניצול ווערן; 16ווי ַא כווַא ליע ַיז גרעסער ווי ַא טרַא פן. ַ17ון ער הַא ט מיר געענטפערט ַ,א זוי צו זַא גן :ווי דַא ס פעלד ַיז ַ,א זוי ַיז ַויך דער זרע ;ווי די בלומען זענען ַ,א זוי זענען ַויך די פַרבן ;ַזוי ווי דער ַרבעטער ַיז ַ,זוי ַיז ַויך די ַרבעט ;ַון ַזוי ווי דער בעל הבית ַיז ַליין ַ,זוי ַיז ַויך זיין בעל הבית ,ווַרים עס ַיז געווען די צייט פון דער וועלט. ַ18ון ַא צונד ,ווען ַיך הַא ב צוגעגרייט די וועלט ,ווַא ס ַיז נַא ך נישט געשַא פן געווַא רן ַ,א פילו זיי זַא לן ווַוינען ַין דער ַיצטער לעבן ,הַא ט קיינער ניט גערעדט קעגן מיר. 19ווַרים דעמַלט הַט יעדער ַיינער געפַלגט ;ַבער ַיצט ,די שטייגער פון די ,ווַא ס זענען בַשַפן ַין דער וועלט ,ווַא ס ַיז געמַכט ,זענען פַרדַרבן דורך ַא שטענדיק זוימען ַ,ון דורך ַא געזעץ ווַא ס ַיז ַא נסערשַא בַא ל ,בַא פרייאען זיך. ַ20ון ַיך הַא ב בַא טרַא כט די וועלט ַ,ון הנ ֵאה ,סכנה ַיז געווען פַא ר די מא דשכנ ים ,ווַא ס זייאנען בוַ ַין ַיר. ַ21ון ַיך הַא ב רַה ַ ,ון הַא ב עס שון דמַד ד ַ,ון הַא ב מיר שומר פון דעם ַשכול ַ,ון ַא צמח פון ַא גרויסן פַא לק. מײן פלַא נצן ;װַא רום מיט גרױס מיַוס הַא ב מײן טרויבן ַ,ון א 22זַא ל דעמַלט ַומקומען דער המון ,ווַא ס ַיז געבוירן געווַא רן ַומזיסט ;ַון זַא ל געהיט װערן א ַיך עס געמַא כט. ַ23א בער ַ,ויב דו וועסט ַויפהערן נַא ך זיבן טעג ַ,א בער זַא לסט ניט פַא סטן ַין זיי, רײן ַין ַא פעלד פון בלומען ,ווו קיין בית ַיז נישט געבויט ַ,ון עסט נַא ר די בלומען פון פעלד ;געשמַא ק קיין פלייש ,טרינקען קיין ווייאן ַ,א בער ַ24א בער גיי ַא א עסן בלויז בלומען); ַ25ון דַא וונען שטענדיק צו דעם העכסטן ,דעריבער וועל ַיך קומען ַון רעדן מיט דיר. ַ26ון ַיך בין געגַא נגען ַין דעם פעלד ווַא ס ווערט גערופן ַא רדת ַ,א זוי ווי ער הַא ט מיר צוה ;ַון ַיך בין דַא רטן געזעסן צװישן די בלומען ַ,ון הַא ב געגעסן קרײטעכץ פון פעלד ַ,ון דַא ס פלײש פון זײ הַא ט מיך זַא ט. א פון די 27נַא ך זיבן טעג ַיך בין געזעסן ַויף די גרַא ז ַ,ון מיין הַא רץ ַיז געווען צער ַין מיר ,ווי ווי פריער. ַ28ון ַיך הַב געעפנט מיין מויל ַ,ון ַיך הַב ַנגעהויבן רעדן פַרן ַייבערשטן ַ,ון ַיך געזַגט: ַ29א דד נאי ,דו ווַא ס הַא ט זיך דיך רַה צו ַונדז ,הַא סט רַה געווען צו ַבותינו ַין דער מדבר ַ,ין דעם מא קום ווַא ס קיין ַיש ַיז נישט דרוך ַ,ין ַא ן עקרה ,ווען צרינ ם. זיי זייאנען יצַ פון נמ א מײנע רייד ,דו זַא מען פון יעקב. ַ30ון דו הַסט דבר ַמר :שמע מיר ,ישרַל ;ַון א 31ווַא רעם הנ ֵאה ַ,יך זייען מיין ֹורה ַין ַייך ַ,ון זי וועט ברענגען ַין ַייך פרוכט ַ,ון ַיר וועט זיין ַין ַיר כבוד ַויף ַייביק. ַ32א בער ַונדזערע ַבות ,ווַא ס הַא בן קומען די ֹורה ,הַא בן זי נישט געהיט ַ,ון דייאנע געזעצן הַא ט זיי נישט געהיט; ַ33א בער די ,ווַא ס הַא בן עס לקח ,זענען ַומגעקומען ,מחמת זיי הַא בן נישט געהיט דַא ס ,ווַא ס ַיז געזייט געווַא רן ַין זיי.
ַ34ון זע ,עס ַיז ַא מנהג ,ווען די ערד הַט בַקומען זַא מען ַ,א דער דער ים ַא שיף ַ,א דער קיין כלים פלייש ַא דער טרינקען ַ,א ז ,ווַא ס ַיז ַומגעקומען ַין ווַא ס רײנגעווַא רפן; עס ַיז געווען סַא ון ַא דער ַא א ַ35ויך די זַא ך ווַא ס ַיז געזעםן ַ,א דער ווַא רפן ַין ַיר ַ,א דער בַקומען ,גייט ַונטער ַ,ון בלייבט ניט מיט ַונדז ַ,א בער מיט ַונדז ַיז ניט געשען ַא זוי. 36ווַרים מיר ,ווַס הַבן בַקומען די תורה ,פַרפַלן דורך זינד ַ,ון ַויך ַונדזער הַרץ ,ווַס הַט זי בַקומען בלײבט ַין זײ ן קרַפט. ַ37א בער די ֹורה גייט נישט ַונטער ,נייערט א ַ38ון ַא ז ַיך הַא ב דַא ס געזַא גט ַין מיין הַא רצן ,הַא ב ַיך מיך ַומגעקוקט מיט מיינע ַויגן ַ,ון ַויף דער רעכטער זייט הַא ב ַיך געזען ַא ן נַָא ה ַ,ון ַא ט הַא ט זײנען געװען צעריסן ַ,ון זי הַא ט געהַא ט ַא ש ַױפן קַא פ. זי געווייטערט ַון געוויין מיט ַא הויך קא ול ַ,ון ַיז געווען צער ַין הַא רצן ַ,ון ַירע .די קלײדער א מײנע מחשבות װַא ס ַיך בין געװען ַין ַ,ון הַא ב מיך ַומגעקערט צו ַיר; 39דענצמַא ל הַא ב ַיך ַא װעקגעלַא זט א ַ40ון הַא ט צו ַיר געזַא גט :פַא רווַא ס וויינט דו ?פַרווַס ביסטו ַזוי טרויעריג ַין דיין מיינונג? ַ41ון זי הַא ט צו מיר געזַא גט :הַר ,לַא ז מיך ַא ליין ,כדי ַיך זַא ל זיך וויינען ַ,ון צוגעבן צו מיין צער ,ווַא רעם ַיך בין זייער צערודערט ַין מיין מיינונג ַ,ון ַיך בין זייער נידעריק. 42הַא ב ַיך צו ַיר געזַא גט :ווַא ס ַיז דיר ?זַג מיר. דײן קנעכט געווען עקרה ַ,ון ַיך הַא ב ניט געהַא ט קיין קינד ,כַא טש ַיך הַא ב געהַא ט ַא מַא ן 30יַא ר; 43הַא ט זי צו מיר געזַא גט ַ:יך בין א דרײסיק יַא ר הַא ב ַיך גַא רניט געטַא ן טַא ג ַון נַא כט ַ,ון יעדער שעה ,נייערט מיין תפילה צו דעם העכסטן. ַ44ון ַין יענע א מײן צרה ַ,ון מיר געגעבן ַא זון ;ַון ַיך הַא ב זיך זײער געפרײט מיט מײן צרה ,געקוקט ַויף א דײן דינסט ,געקוקט ַויף א 45נַא ך 30יַא ר הַא ט מיך גַא ט געהערט א מײנע שכנים ;דער ַלמעכטיקער. מײן מַא ן ַון ַא לע א ַים ַ,א זױ ַיז געװען א ַ46ון ַיך הַא ב ַים ַכל מיט עמל רב. ַ47ון ווען ער ַיז ַויפגעווַקסן ַ,ון ַיז געקומען צו דער צייט ער זַל הַבן ַ ווייב ,הַב ַיך געמַכט ַ סעודה. קאפיטל10 זײן חדר חתונה ַ,יז ער ַא רַא פגעפַא לן ַ,ון ַיז געשטַא רבן. רײנגעגַא נגען ַין א מײן זון ַיז ַא א ַ1ון עס ַיז געװען ַ,א ז א 2דעמַלט הַבן מיר ַלע ַומגעברענגט די ליכט ַ,ון ַלע מיינע שכנים זענען ַויפגעשטַנען מיך צו טרייסטן ;ַון ַיך הַב מיך גערוהט ביז דעם צווייטן טַג ביינַכט. בײ נַא כט ַ,ון בין ַ3ון עס ַיז געווען ,ווען זיי ַא לע הַא בן ַא פגעשטעלט מיר צו טרייסטן ַ,יך קען זיין שטיל ביז דעם סוף ;ַון ַיך בין ַױפגעשטַא נען א ַא נטלַא פן ַ,ון בין געקומען ַא הער ַין דעם דַא זיקן פעלד ַ,א זױ װי דו זעסט. ַ4ון ַיך הַא ב ַיצט כוונה נישט צו זיך ַומקערן ַין דער שטַא ט ,נייערט צו ַא הין צו בלייבן ַ,ון נישט צו עסן ַון נישט טרינקען ,נייערט ֹמיד צו טרויערן ַון צו פַסטן ביז ַיך שטַא רב. 5דעמַלט הַב ַיך ַיבערגעלַזט די הרהורים ַין ווַס ַיך בין געווען ַ,ון ַיך הַב צו ַיר גערעדט ַין כעס ַ,זוי צו זַגן: 6דו נַָא ה נאפש לשת נמכאל ַא נ נאשים ,זאָד סו ננ יט ַונד דא נו ַ,ון ווַא ס געשעט מיט ַונדז? 7ווי ַא ז שיַא ן ַונדזער מוטער ַיז פול פון ַא לע שווער ַ,ון פיל ַא ניוועסדיק ,טרויער זייער ווייטיקדיק? ַ8ון ַא צונד ,דערזעענדיק מיר ַא לע טרויערן ַון זענען טרויעריק ,ווייאל מיר זענען ַא לע ַין כבדות ,ביסט ַיר טרויעריק פַא ר ַיין זון? 9ווַא רעם בעט די ערד ַ ,ון זי וועט דיר זַא גן ַ ,א ז עס ַיז זי ווַא ס זַא ל טרויערן ַויף דעם פַא ל פון ַא זוי פילע ווַא ס ווַא קסן ַויף ַיר. 10ווַרים פון ַיר זענען ַא לע ַין דער ערשטער ַרויס ַ,ון פון ַיר וועט קומען ַא לע ַנדערע ַ,ון זע ,זיי גיין כמעט ַא לע ַין פַא רברענט ַ,ון ַא המון פון זיי ַיז גַא ר פַא רווַרצלט. 11ווער זַא ל דעריבער מער צער ווי זי ,ווַא ס הַא ט פַא רלוירן ַא זוי גרויס המון ;ַון ניט דו ,װַא ס הַא ט זיך ַנטשולדיגט ַא בער פַא ר ַײנעם? ַ12א בער ַויב דו וועסט מיר ַמר :מייאן קנ יל ַיז נישט ווי דער ערד ,ווַא רעם ַיך הַא ב פַא רלוירן די פרוכט פון מיין בש טש ן ,ווַא ס ַיך הַא ב ַא רויסגעברַא כט מיט יסורים ַ,ון הַא ב געטרַא גן מיט צער; ַ13א בער די ערד ַיז נישט ַא זוי ,ווַרים דער המון ווַא ס ַיז ַין ַיר לויט דעם גַא נג פון דער ערד ַיז ניטַא ,ווי עס ַיז געקומען. 14דעמַלט זַג ַיך צו דיר ַ :זוי ווי דו הַסט געברענגט מיט עמל ; ַא זױ הַא ט ַױך די ערד געגעבן ַיר פרוכט ,דַא ס הײסט דעם מענטש ,פון ַא נהייב ַא ן צו דעם װַא ס הַא ט זי געמַא כט. 15דעריבער היט ַא צונד פַא ר דיר דייאן צער ַ,ון טרַא מיט ַ גוטן ַומץ ווַא ס ַיז דיר געטרַא פן. 16ווַרים ַויב דו וועסט מודה זיין ַין דעם בַשלוס פון גַט צו זיין גערעכט ,וועסטו ביידע נעמען דיין זון ַין צייט ַ,ון וועסטו געלויבט ווערן צווישן פרויען. 17גיי דַא ן ַין דער שטַא ט צו דיין מַא ן. ַ18ון זי הַא ט צו מיר געזַא גט :דַא ס װעל ַיך ניט טַא ן ;ַיך װעל ניט גײן ַין דער שטַא ט ,נַא ר דַא װעל ַיך שטַא רבן. 19הַא ב ַיך צו ַיר גערעדט ווייטער ַ,ון ַיך הַא ב געזַא גט: זײנען די צרות פון ציון ?זייט טרײסט װעגן דעם צער פון ירושלים. 20זַא לסט נישט ַא זוי ,נייערט זייט ַא ן עצה .דורך מיר :װַא רום װיפל א 21ווַא רעם דו זעסט ַ,א ז ַונדזער נמקד דא ש ַיז חרב געווַא רן ַ,ונדזער מזבח ַיז צעברַכן ,חרב געווַא רן ַונדזער היכל; ַ22ונדזער מזמור ַיז געלייגט ַויף דער ערד ַ,ונדזער געזַא נג ַיז שטיל ַ,ונדזער פרייד ַיז ַא סוף ,די ליכט פון ַונדזער מנורה ַיז כַא פַא נד ,דער ַא רון פון ַונדזער בונד ַיז קַא ליע ַ,ונדזער הייליק זַכן זענען טמַ ַ,ון דער נַא מען ווַא ס װערט גערופן ַױף ַונדז ַיז כמעט פַא רשװעכט ַ:ונדזערע קינדער װערן זײנען פַא רַומרײניקט ַ,ון רײנגעגַא נגען ַין געפַא נגענשַא פט ַ,ונדזערע יונגפרױען א זײנען ַא א בושה ַ,ונדזערע כהנים װערן פַא רברענט ַ,ונדזערע לונ ינ ים א לײט װערן געברַא כט ַין זײנען פַא רשװעכט ;ַונדזערע צדיקים הַא בן ַא װעקגעטרַא גן ַ,ונדזערע קלײנע קינדער פַא רטיליקט ַ,ונדזערע יונגע א װײבער א ַונדזערע א זײנען שװַא ך געװַא רן; קנעכטשַפט ַ,ון ַונדזערע שטַא רקע מענער א ַ23ון ווַא ס ַיז דער גרעסטער פון ַא לע ,דער חותמו פון ציַא ן הַט ַיצט פַא רלַא רן ַיר כבוד ;װַא רום זי ַיז ַיבערגעגעבן ַין דער הַא נט פון די װַא ס הַא בן פײנט. ַונדז א ַ24ון דעריבער שַא קלט ַא פ דייאן גרױסע שװער ַ,ון זַא לסט ַא װעק די פיל צער ,כדי דער גביר זַא ל דיר װידער דערבַא רימען ַ,ון דער העכסטער װעט דיר געבן דײן מי. רו ַון נחת פון א געשײנט זייער שטַא רק ַ,ון ַיר פנים הַא ט געגליטשט ַ,א זוי ַא ז ַיך הַא ב א ַ25ון עס ַיז געווען ,בעת ַיך הַא ב דבר מיט ַיר ,הנה ַ,יר פנים הַא ט פלוצלינג מורַ געהַא ט פַא ר ַיר ַ,ון הַא ב זיך הרהור ווַא ס עס קען זיין. ַ26ון הנ ֵאה ,הַא ט זי פלוצים געמַא כט ַא גרויסן געשריי ,זייער מורַ ַ,א זוי ַא ז די ערד הַא ט זיך געציטערט פַא ר דעם קא ול פון דער נַָא ה. ַ27ון ַיך הַא ב געקוקט ַ,ון ערשט די פרױ הַא ט זיך מער ניט בַא װיזן צו מיר ,נַא ר דַא רטן ַיז געװען געבויט ַא שטַא ט ַ,ון ַא גרויס ַא רט הַא ט זיך בַא וויזן פון די יסודות ַ,ון ַיך הַא ב מורַ ַ,ון ַיך געשריגן מיט ַא הויך קול ַ,ון געזַגט:
מײן סוף ַיז פַא רקערט געװַא רן 28ווַו ַיז ַוריַל דער מלַך ,ווַס ַיז געקומען צו מיר ַין ערשטן ?װַא רום ער הַא ט מיך געמַא כט ַין ַא סך ַיבעריקע ַ,ון א מײן ֹפילה ַיז צו שטרַף. ַין פַא רדַא רבונג ַ,ון א ַ29ון ווי ַיך הַא ב גערעדט די דַא זיקע ווערטער ,הנה ,ער ַיז בוַ צו מיר ַ,ון הַא ט מיך געקוקט. ַ30ון זע ַ,יך בין געלעגן ווי ַא טויטער ַ,ון מיין שכל ַיז פון מיר גענומען געווַא רן; דײן הַא רצן? דײן פַא רשטַא נד ַ,ון די מחשבות פון א 31ווַא ס ַיז דיר ?ַון פַא רווַא ס ביסטו ַא זוי בַא זַא רגט ?ַון פַא ר װַא ס ַיז צַא רעם א ַ32ון ַיך הַא ב ַמר :מא חמת דו הַא סט מיך עזב ַ,ון ַיך הַא ב געטַא ן לויט דייאנע דברים ַ,ון בין געגַא נגען ַין פעלד ַ,ון זע ַ,יך הַא ב רַה ַ,ון נַא ך רַה ַ,א ז ַיך קען נישט ַויסדריקן. ַ33ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :שטיי ַויף מיט ַא מענטש ַ,ון ַיך וועל דיך יעץ. מײן הַא פענונג. 34הַא ב ַיך געזַא גט :רעד ַויף מיר ַ,א דד ננ י ;נַא ר זַא לסט מיך ניט פַא רלַא זן ,כדי ַיך זַא ל ניט שטַא רבן פון א 35ווַא רעם ַיך הַא ב געזען ַ,א ז ַיך הַא ב ניט געקענט ַ,ון הַא ב געהערט ַ,א ז ַיך ווייס נישט. ַ36דער ַיז מיין חוש פַרפירט געווַרן ַ,דער מיין נפש ַין חלום? 37דעריבער בעט ַיך דיך ַ,א ז דו וועסט ווייזן דייאן קנעכט פון דער דַא זיקער זעונג. 38הַא ט ער מיר דעמַלט געענטפערט ַ,ון געזַא גט :הערט צו מיר ַ,ון ַיך וועל דיך מודיע זיין ַ,ון דיר זַא גן פַא רווַא ס דו ביסט מורַ ,ווַא רעם דער ַייבערשטער וועט דיר ַא נטפלעקן פילע סודות. 39ער הַא ט רַה ַא ז דייאן דש שרך ַיז ישר ,ווַא רעם דו הַא סט ֹא נמיד צער פַא ר דייאן עם ַ,ון הַא סט קנ ינשה רבה ַויף צנ יון. 40דעריבער ַיז דַא ס דער טייאטש פון דער חנ זון ווַא ס דו הַא סט רַה לעצטנס: 41הַא סט געזען ַא ן נַָא ה טרויעריק ַ,ון הַא סט זי ַא נגעהויבן נחםן; ַ42א בער ַא צונד זעסטו מער נישט די געשטַא לט פון דער נַָא ה ,נייערט עס הַא ט זיך בַא וויזן צו דיר ַא ָנ יר ווַא ס ַיז געבויט. ַ43ון ַא ז זי הַא ט דיר געזַא גט דעם מות פון ַיר זון ַ,יז דַא ס דער פתרון: 44די דַא זיקע נַָא ה ,ווַא ס דו הַא סט געזען ַ,יז ציון; 45ווייל ַ,יך זַא ג ,זי הַא ט צו דיר געזַא גט ַ,א ז זי ַיז געווען דרייסיק יַא ר עקרה ;דַא ס זענען די דרייסיק יַא ר ווַא ס עס ַיז נישט געווען ַין ַיר קיין קרבן. ַ46א בער נַא ך 30יַא ר הַא ט שלמד ה בנה די שטַא ט ַ,ון הַא ט מקריב געווען קרבנות ַ,ון הַא ט דערנַא ך געבַא רן דעם עקרה ַא זון. ַ47ון זי הַא ט דיר געזַא גט ַ,א ז זי הַא ט ַים געזַא רגט מיט עמל ;דַא ס ַיז געווען די ווַוינונג ַין ירושלים. ַ48א בער ווי זי הַא ט צו דיר געזַא גט ַ,א ז מיין זון ,ווַא ס ַיז בוַ ַין זיין נמ דשכאה ַ,יז געשען ַ,ון ַיז געשטַא רבן ;דַא ס ַיז געווען דער חורבן ווַא ס ַיז געקומען קיין ירושלים. ווײל זי הַא ט טרויערט ַויף ַיר זון ,הַא סטו זי ַא נגעהויבן טרייסטן ;ַון פון די דַא זיקע זַא כן ,ווַא ס זענען צופַא לן , ַ49ון הנ ֵאה ,דו הַא סט רַה ַיר געשטַא לט ַ,ון א זַא לן די דַא זיקע פתח ווערן פַא ר דיר. 50ווַא רעם ַא צונד הַא ט דער ַייבערשטער געזען ַא ז דו ביסט טרויעריק ַא ן גרימצַרן ַ,ון דו ליידסט פון דיין גַא נצן הַא רצן פַא ר ַיר ַ,א זוי הַא ט ער דיר ווייזן די ליכטיקקייט פון ַיר כבוד ַון די שיינקייט פון ַיר שיינקייט. ַ51ון דערפַר הַא ב ַיך דיך בַא פוילן בלייבן ַין דעם פעלד ,ווו קיין בית ַיז נישט געבויט געווַא רן; 52ווַא רעם ַיך הַא ב געוווסט ַ,א ז דער ַייבערשטער וועט דיר דַא ס ווייזן. 53דעריבער הַא ב ַיך דיך בַא פוילן צו גײן ַין פעלד ,װו עס ַיז ניט געװען קײן יסוד פון קײן בנין. 54ווַא רעם ַין דעם ַא רט ,ווַא ס דער ַייבערשטער הייבט ַא ן צו ווייאזן זיין שטַא ט ,קען קיין מענטשנס בנין נישט שטיין. ַ55ון דעריבער זַא לסט נישט מורַ הַא בן ,זַא ל דייאן הַרץ נישט פחד ווערן ,נייערט גיי ַריין ַ,ון זעט די שיינקייט ַון גרויסקייט פון דעם בנין ַ,א זוי ווי דיינע ַויגן קענען זען. ַ56ון דעמַלט וועסטו הערן ַזויפיל ווי דיינע ַויערן קענען פַרשטיין. 57ווַרים דו ביסט ברוך ַיבער פילע ַנדערע ַ,ון ביסט גערופן מיט דעם העכסטן ;ַון ַא זוי זענען ַא בער ווייניק. ַ58בער מַרגן ביינַכט וועסטו דַ בלייבן; ַ59ון ַזוי וועט דיר דער ַייבערשטער ווייאזן זעונגען פון די הויך זַכן ווַא ס דער ַייבערשטער וועט טַא ן צו די ווַס ווַוינען ַויף דער ערד ַין די לעצטע טעג ַ.זוי בין ַיך געשלַפן יענע נַכט ַון נַך נַך ַ,זוי ווי ער הַט מיר בַפוילן. קאפיטל11 דרײ קעפ. ַ1ון ַיך הַא ב רַה ַא חלום ַ,ון הנ ֵאה ַ,יז עלה פון ים ַא ן ָש גל ,ווַא ס הַא ט געהַא ט צוועלף פעדערדיקע פליגל ַ,ון א ַ2ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,זי הַא ט פרש ַירע כנפים ַיבער דער גַא נצער ערד ַ,ון ַא לע ווינטן פון הימל הַא בן ַויף ַיר געבלַא זן ַ,ון זיי הַא בן זיך קבץ. זײנען געװַא רן קלײנע פעדערן ַון קלײנע. ַ3ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון פון ַירע פעדערן זייאנען בוַ געווַא רן ַא נדערע פעדערז ;ַון זײ א ַ4א בער ַירע קעפ הַא בן זיך נחה ;דער קַא פ ַין מיטן ַיז געווען גרעסער פון דעם ַא נדערן; ַ5ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,דער ַא דלער ַיז געפלויגן מיט ַירע פעדערן ַ,ון הַא ט געקיניגט ַויף דער ערד ַ,ון ַיבער די ווַא ס ישב ַין ַיר. ַ6ון ַיך הַב געזען ַ,ז ַלע זַכן ַונטערן הימל זענען ַיר ַונטערגעווַרפן ַ,ון קיינער הַט נישט גערעדט קעגן ַיר ,ניין ,נישט ַיין בַשעפעניש ַויף דער ערד. ַ7ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,הַא ט זיך דער ָש גל עלה ַויף ַירע גבעות ַ,ון הַא ט דבר צו ַירע פעדערן ַ,א זוי צו ַמר: 8היט ניט ַא לע מיט ַא מַא ל :שלַא ף ַיטלעכער ַין זיין ַא רט ַ,ון ווַא ך דורך קורס: ַ9א בער זַא לן די קעפ פַא רהיט ווערן פַא ר די לעצטע. ַ10ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנה ,דער קול ַיז נישט ַא רויסגעגַא נגען פון ַירע קעפ ,נייערט פון מיטן ַיר גוף. ַ11ון ַיך הַא ב געציילט ַירע פַא רקערטע פעדערן ַ,ון ערשט ַא כט פון זיי. ַ12ון ַיך הַב געקוקט ַ ,ון ערשט ַויף דער רעכטער זייט ַיז ַויפגעשטַנען ַיין פעדער ַ ,ון הַט געקיניגט .ד ַיבער דער גַא נצער ערד; ַ13ון עס ַיז געווען ַ,א ז ווען עס הַא ט געקיניגט ַ,יז דער סוף דערפון געקומען ַ,ון זיין ַא רט הַא ט זיך מער ניט בַא וויזן ;ַון הַא ט געקיניגט ַ,ון הַא ט געהַא ט ַא צײט; גרויסער א ַ14ון עס ַיז געווען ַ,א ז ווען עס הַא ט געקיניגט ַ,יז ַויך געקומען דער קא ץ ַ,א זוי ווי דער ערשטער ַ,ון עס הַא ט זיך מער נישט בַא וויזן. 15דעמַלט ַיז געקומען ַא קא ול צו ַים ַ,ון הַא ט געזַא גט: 16הערט דו ,ווַס הַא סט געליטן ַיבער דער ערד ַא זוי לַא נג :דַא ס זַא ג ַיך דיר ַ,יידער דו הַא סט זיך מער נישט ַא נגעהויבן צו ווייזן, 17נַא ך דיר וועט קיינער נישט דערגרייכן צו דיין צייט ַ,ון ניט צו דער העלפט דערפון.
18דעמַלט ַיז ַויפגעשטַנען דער דריטער ַ,ון הַא ט געקיניגט ווי דער ַא נדערער פריער ַ,ון ַיז ַויך ניט ַרויס. ַ19א זוי ַיז עס געגַא נגען מיט ַא לע ַיבעריקע ַיינס נַא כן ַא נדערן ַ,א זוי ווי ַיטלעכער הַא ט געקיניגט ַ,ון הַא ט זיך מער ניט בַא וויזן. זײט ,כדי זיי זַא לן ַויך הערשן ;ַון 20הַא ב ַיך רַה ַ,ון הנ ֵאה ,מיט דער צייט הַא בן זיך די פעדערן ,ווַא ס זענען נַא כגעגַא נגען ,געשטעלט ַויף דער רעכטער א עטלעכע פון זיי הַא בן געוועלטיקט ַ,א בער ַין ַא צייט זיי הַא בן זיך מער ניט בַא וויזן. 21ווַרים טייל פון זיי זענען געווען שטעלן ַ,א בער ניט געוועלטיקן. 22נַא ך דעם הַא ב ַיך געקוקט ַ,ון הנ ֵאה ,די 12פעדערן הַא בן זיך מער נישט בַא וויזן ַ,ון די 2קליינע פעדערן; ַ23ון עס ַיז מער ניט געווען ַויף דעם גוף פון דעם ַא דלער ,נייערט דריי קעפ רעסטיד ַ,ון זעקס פליגלען. זײט ,ווַא רעם די 4 ַ24ון ַיך הַא ב ַויך רַה ַ,א ז 2פעדערז הַא בן זיך צעטיילט פון די ַ 6,ון זיי זענען געבליבן ַונטער דעם קַא פ ווַא ס ַיז ַויף דער רעכטער א זייאנען געבליבן ַויף זייער ַא רט. ַ25ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנה ,די פעדערן ווַא ס זענען געווען ַונטער דעם פליגל הַא בן זיך געטרַא כט צו שטעלן זיך ַון צו זיין שלטון. ַ26ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,עס ַיז געווען ַיינגעשטעלט; ַ27ון דער צווייטער ַיז געווען גיכער ַא וועק ווי דער ערשטער. ַ28ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון ַא ט הַא בן די 2ווַא ס פַא רבליבן געטרַא כט ַין זיך צו קעניגן; ַ29ון ַא ז זיי הַא בן ַא זוי געטרַא כט ,הנ ֵאה ,הַא ט זיך דערוועקט ַיינער פון די קעפ ווַא ס זענען געשטַא נען ַין רו ,דַא ס ווַא ס ַיז ַין מיטן ;װַא רום דַא ס ַיז געװען גרעסער פון די צװײ ַא נדערע קעפ. ַ30ון דעמַלט הַב ַיך געזען ַ,ז די צוויי ַנדערע קעפ זענען געווען פַרבינדן מיט ַים. ַ31ון הנה ,דער קַא פ ַיז געווען ַויסגעדרייט מיט די ווַס זענען מיט ַים ַ,ון עסט די צוויי פעדערז ַונטער די פליגל ווַא ס ווַא לט הַא בן געקיניגט. ַ32א בער דער דַא זיקער קַא פ הַא ט פחד פון די כל הא ַא שרץ ַ,ון הַא ט ַין ַיר געוועלטיקט ַיבער ַא לע ווַא ס ישב ַויף דער ַש שרץ מיט ארב דא רוק ;ַון עס ַיז געווען די שליטה פון דער וועלט מער ווי ַא לע די פליגל ווַא ס זענען געווען. ַ33ון נַא ך דעם הַא ב ַיך געזען ַ,ון זע ,דער קַא פ ווַא ס ַיז געווען ַין מיטן ַיז פלוצלינג ניט מער ווי די פליגל. ַ34א בער דַא רטן זענען געבליבן די 2קעפ ,ווַא ס ַויך הַא בן געהערשט ַויף דער ערד ַ,ון ַויף די ווַא ס ישב ַין ַיר. ַ35ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנה ,דער קַא פ ַויף דער רעכטער זייט הַא ט עס פַא רצערט ווַא ס ַויף דער לינקער זייט. 36דעמַלט ַיך קַא פ ַא קול ,ווַא ס הַט געזַגט צו מיר :קוק פַא ר דיר ַ,ון ַכטונג די זַא ך ווַא ס ַיר זען. ַ37ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון זע ,ווי ַא ברויענדיקן לײב ַיז ַא רױסגעטריבן פון װַא לד; 38הערט דו ַ,יך וועל רעדן מיט דיר ַ,ון דער ַייבערשטער וועט דיר זַגן: 39ביסטו נישט דער ,ווַא ס ַיז געבליבן פון די 4בהמות ,ווַא ס ַיך הַא ב געמַא כט קיניגן ַין מיין וועלט ,כדי דער קץ פון זייערע צייטן זַא ל דורך זיי קומען? ַ40ון דער 4טער ַיז געקומען ַ,ון הַט ַיבערגעקערט די ַלע חיה ווַס זענען געווען פַרגַנגענעם ַ,ון הַט געהַט מַכט ַיבער דער וועלט מיט גרויס מורַ ַ,ון ַיבער דעם גַנצן רַנג פון דער ערד מיט ַסַך רשעים דריקונג ;ַון ַא זוי לַא נג הַא ט ער געווַוינט ַויף דער ערד מיט ַא פנַא ר. 41ווַרים די ערד הַסטו ניט געמשפט מיט ַמת. געפײניקט די עניוותן ,דו הַא סט שַא טן די שלום ,הַא סט ליב געהַא ט שקרנים ַ,ון הַא סט צעשטערט די װױנונגן פון די װַא ס הַא בן געברַא כט א 42װַא רום דו הַא סט פרוכט ַ,ון הַא סט ַא רַא פגעברַא כט די װענט פון די װַא ס הַא בן דיר ניט שלעכטס געטַא ן. 43דעריבער ַיז דייאן עד שש ה עלה צום ַויבן ַ,ון דייאן גַווה צום גביר. ַ44ויך דער ַייבערשטער הַט געקוקט ַויף די שטַלץ צייטן ַ,ון הנ ֵאה ,זיי זייאנען סוף ַ,ון זייאנע תועבות זייאנען מקוים. נורה כנפיים ַ,ון דייאנע רשעים פעדערז ַ,ון דייאנע רשעים קעפ ַ,ון דייאנע שעדלעך קלַא ז ַ,ון ַ45ון דעריבער זַא לט מען מער נישט ווייזן ,דו ָש שש ר ַ,ון דייאנע ש דײן גַא נצן נישטיק גוף; א 46כדי די כל הא ַא שרץ זַא ל זיך דערקוויקט ווערן ַ,ון זיך ַומקערן ,ניצול געווַא רן פון דייאן חא מא ס ַ,ון כדי זי זַא ל הַא פן ַויף דעם נמשפט ַון דער חש סש ד פון דעם ווַא ס זי הַא ט געמַא כט. קאפיטל12 ַ1ון עס ַיז געווען ,בעת דער לײב הַא ט גערעדט די דַא זיקע װערטער צום ַא דלער ,הַא ב ַיך געזען: זײנען געגַא נגען צו ַים ַ,ון הַא בן זיך געשטעלט צו קיניגן ַ,ון ַ2ון הנ ֵאה ,דער קַא פ ווַא ס ַיז געבליבן ַ,ון די 4פליגלען הַא ט זיך מער נישט בַא וויזן ַ,ון די 2א זייער מלוכה ַיז געווען קליין ַ,ון הַא ט ַא נגעפילט מיט מהומה. ַ3ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,זיי הַא בן זיך מער נישט בַוויזן ַ,ון דער גַנצער גוף פון דעם ַא דלער ַיז פַרברענט געווַא רן ַ,א זוי ַא ז די ערד ַיז געווען ַין גרויס פחד ;דערנַא ך הַא ב ַיך זיך דערוועקט פון דער צרה ַון טרויער פון מיין מיינונג ַ,ון פון גרויס מורַ ַ.ון געזַגט צו מיין גייסט: 4הנ ֵאה ,דַא ס הַא סטו מיר עשה ַ,ין ווַא ס דו הַא סט חקר די דרכים פון דעם העכסטן. ַ5א ט בין ַיך מיד ַין מיין מיינונג ַ,ון זייער שווַא ך ַין מיין גייסט ;ַון ַא ביסל שטַא רקייט ַיז דַא רט ַין מיר ,פַא ר די גרויס מורַ מיט ווַא ס ַיך בין געפלַא נטערט די נַא כט. 6דעריבער וועל ַיך ַיצט בעטן דעם ַויבערשטן ,ער זַל מיך טרייסטן ביזן קץ. ַ7ון ַיך הַא ב געזַא גט ַ:א דד נאי ,הא ר דַשות ַ,ויב ַיך הַא ב מצַ חן פריער ַון ַויב ַיך בין גערעכטפַרטיקט מיט דיר פַר פילע ַנדערע ַ,ון ַויב מיין תפילה ַיז טַא קע ַרויף פַר דיין פנים; 8דעריבער נחם מיך ַ,ון ווייאז מיר דייאן ָש בש ד דעם פשר ַון די חילוק פון דער דַא זיקער חנ זון דמַד ד ,כדי זַא לסט נחם מייאן נפש גאם. 9ווַא רעם דו הַא סט מיך געמשפט ווערט מיר צו ווייזן די לעצטע צייטן. ַ10ון ער הַא ט צו מיר געזַא גט :דַא ס ַיז דער פיתרון פון דער זעונג: 11דער עגל ,וועמען דו הַסט געזען ַרויף פון ים ַ,יז די מלכות ווַס ַיז געזען געווַרן ַין דער זעונג פון דיין ברודער דניַל. ַ12א בער עס ַיז ַים נישט גלה געווַא רן ,דעריבער זַג ַיך עס ַצונד דיר. 13הנ ֵאה ,די טעג וועלן בוַ ַ,א ז עס וועט קום ַא מלוכה ַויף דער ערד ַ,ון עס וועט מורַ ווערן ַיבער ַא לע די מלכות ווַא ס זענען געווען פַא ר ַיר. ַ14ין דער זעלביקער וועט קיניגן צוועלף מלכים ַ,יינער נַא ך דעם ַנדערן; 15דערפון וועט דער צווייטער ַנהייבן קיניגן ַ,ון ער וועט הַבן מער צייט ווי יעדער פון די צוועלף. ַ16ון דַא ס זייאנען די צוועלף פליגל ,ווַא ס דו הַסט געזען. ַ17ון דעם קול ווַא ס דו הַא סט געהערט דבר ַ,ון ווַא ס דו הַא סט געזען נישט ַא רויסצוגיין פון די קעפ ,נייערט פון מיטן ַיר גוף ,דַא ס ַיז דער פירוש:
ַ18א ז נַא ך דער צייט פון דער מלוכה וועלן ַויפשטיין גרויס ריב ַ,ון עס וועט שטיין ַין ַא סכנה פון דורכפַא ל ;ַא בער עס וועט ניט דעמַא לט פַא לן ַ,א בער וועט ווידער זיין ַומגעקערט צו זיין ַא נהייב. ַ19ון ַא ז דו הַא סט געזען די 8קלײנע פעדערן קלעקן צו ַירע פליגלען ַ,יז דַא ס דער פיתרון: ַ20א ז ַין ַים וועלן ַויפשטיין ַא כט מלכים ,ווַא ס זייערע צייטן וועלן זיין קליין ַ,ון זייערע יַא רן זענען שנעל. ַ21ון 2פון זיי וועלן ַומקומען ,די מיטל-צייט וועט דערנענטערן ; 4זַא לן געהיט ווערן ביז זייער קא ץ וועט זיך ַא נהויבן צו דערנענטערן ;ַא בער 2זַא לן געהיט ווערן ביזן סוף. דרײ קעפ רוען ַ,יז דַא ס דער פירוש: ַ22ון ַא ז דו הַא סט געזען א ַ23ין זיינע לעצטע טעג וועט דער ַייבערשטער ַויפשטיין 3קינגדַא מס ַ,ון בַא נייאען פילע זַכן ַין ַיר ַ,ון זיי וועלן הַא בן די געוועלטיקונג פון דער ערד. ַ24ון פון די ווַס ווַוינען ַין ַיר ,מיט פיל דריקונג ַ,יבער ַא לע ווַא ס זענען געווען פַא ר זיי :דעריבער זענען זיי גערופן די קעפ פון די ַא דלער. 25ווַא רעם דַא ס זייאנען די ווַא ס וועלן עשה זיין רשעות ַ,ון ווַא ס וועלן סיים זיין ַחרון קץ. ַ26ון ווי דו הַסט געזען ַ,ז דער גרויסער קַפ הַט זיך מער ניט בַוויזן ,מיינט דַס ַ,ז ַיינער פון זיי וועט שטַרבען ַויף זיין בעט ַ,ון דַך מיט ווייטַג. 27ווַא רעם די צוויי ווַא ס בלייבן וועלן געהרגעט ווערן מיט דער שווערד. 28ווַא רעם די שווערד פון ַיינעם וועט פַא רצערן דעם ַא נדערן ַ,א בער צום לעצט וועט ער ַא ליין דורכפַא לן דורך דער שווערד. ַ29ון דו הַסט געזען צוויי פעדערן ַונטער די פליגלען פַרביי ַיבער דעם קַפ ווַס ַיז ַויף דער רעכטער זייט; 30עס מיינט ַא ז דַא ס זענען זיי ,ווַא ס דער העכסטער הַא ט געהיט ביז זייער סוף :דַא ס ַיז די קליין מלכות ַון פול מיט צרה ,ווי דו הַסט געזען. ַ31ון דער לײב ,װַא ס דו הַא סט געזען ַױפשטײן פון װַא לד ַ,ון ברוםט ַ,ון רעדט צום ַא דלער ַ,ון הַא ט זי געמַא כט ַױף ַיר ַומגערעכטיקײט מיט ַא לע װערטער װַא ס דו הַא סט געהערט; 32דַא ס ַיז דער געזַא לבטער ,ווַא ס דער ַייבערשטער הַא ט געהיט פַא ר זיי ַון פַא ר זייער רשעות ביז צום קא ץ :ער וועט זיי תוכחה ַ,ון וועט זיי מכחד מיט זייער ַכזריות. 33ווַא רעם ער וועט זיי נתן פַא ר ַים לעבעדיג ַין נמשפט ַ,ון ער וועט זיי מוסר ַ,ון זיי מתקן. מײנע געמַא רקן ַ,ון ער װעט זײ פרײען ביז דעם זײנען געדריקט געװַא רן ַױף א זײן מיט חש סש ד ,די װַא ס א מײן פַא לק װעט ער מציל א 34װַא רום דַא ס ַיבעריקע פון א קומען פון דעם טַא ג פון נמשפט ,װַא ס ַיך הַא ב גערעדט צו דיר פון ַא נהייב ַא ן. 35דַא ס ַיז דער חלום ווַא ס דו הַא סט רַה ַ,ון דַא ס זייאנען די פירושים. 36נַא ר דו ביסט געווען ביסט צו וויסן דעם דַא זיקן סוד פון דעם ַויבערשטן. 37דעריבער שרייב ַא לע די זַכן ווַא ס דו הַא סט געזען ַין ַא בוך ַ,ון בַא הַא לטן זיי: ַ38ון לערן זיי צו די חכמים פון די מענטשן ,וועמענס הערצער ַיר קענען פַא רשטיין ַון הַא לטן די סודות. ַ39א בער דו הנ ז נדטיר דא ַ ַא דרבא ע זניבד ן י נאמים ,כד דא י לד נַ דתבא ֵא ר לד הא הוַ יד אי ,כד מא ה דד נַ דתקד ארַ לד ָאיָאַ ַ.ון מיט דעם ַיז ער געגַנגען זיין וועג. רבײ ַ,ון ַיך בין ניט װידער געקומען ַין דער שטַא ט ַ,א זױ הַא בן זײ ַא לע זײנען פַא א ַ40ון עס ַיז געװען ,װי דַא ס גַא נצע פַא לק הַא ט געזען ַ,א ז די זיבן טעג א זײנען געקומען צו מיר ַ,ון הַא בן געזַא גט: ַײנגעזַא מלט ,פון קלענסטן ביזן גרעםטן ַ,ון א א 41ווַא ס הַא בן מיר דיך פגע ? ַון װַא ס פַא ר שלעכטס הַא בן מיר געטַא ן קעגן דיר ,װַא ס דו הַא סט ַונדז פַא רלַא זן ַ,ון זיצט דַא ַין דעם דַא זיקן ַא רט? 42ווַרים פון ַלע נביַים ביסטו ַונז נַר פַרלַזט ,ווי ַ ַשכול פון ווינטיג ַ,ון ווי ַ ליכט ַין ַ פינצטערן ַרט ַ,ון ווי ַ גן-עדן ַדער ַ שיף ַ,פגעהיט פון דעם שטורעם. 43זענען נישט גענוג די בייז ווַא ס זענען געקומען צו ַונדז? ַ44ויב דו וועסט ַונדז עזב ,ווי פיל בעסער ַיז געווען פַא ר ַונדז ַ,ויב מיר זענען ַויך פַא רברענט געווַא רן ַין צווישן פון צנ יון? 45ווַא רעם מיר זענען נישט בעסער ווי די ,ווַא ס זענען דַא רטן געשטַא רבן ַ.ון זײ הַא בן געװײנט מיט ַא הױכן קא ול .הַא ב ַיך זיי געענטפערט ַון געזַא גט: זײן ,דו הױז פון יעקב. 46זייט נחת ,ישרַל ;ַון זַא לסט ניט שװער א 47ווַרים דעם ַויבערשטן הַט ַיר ַין זכרון ַ,ון דער גביר הַט ַייך ניט פַרגעסן ַין נסיון. ַ48יך הַב דיך ניט פַרלַזט ַ ,ון ַיך בין ניט ַוועקגעגַנגען פון דיר ,נייערט בין געקומען ַין דעם דַזיקן ַא רט ,צו דַווענען פַר דער וויסטקייט פון ציון ַ ,ון ַיך זַל זוכן רחמנות פַר דיין שפל .דיין מיזבייעך. ַ49ון ַא צונד גײ ַיטלעכער ַא הײם ַ,ון נַא ך די דַא זיקע טעג װעל ַיך קומען צו דיר. ַ50ון דַא ס פַא לק ַיז געגַא נגען ַין דער שטַא ט ַ,א זױ װי ַיך הַא ב זײ בַא פױלן: ַ51בער ַיך בין געבליבן שטיל ַין פעלד זיבן טעג ַ,זוי ווי דער מלַך הַט מיר בַפוילן ;ַון ַיך הַא ב געגעסן נַא ר ַין יענע טעג פון די בלומען פון פעלד ַ,ון קרײטעכץ. א מײן פלײש פון די ַיך הַא ב געהַא ט א
קאפיטל13 ַ1ון עס ַיז געווען נַא ך זיבן טעג ַ,יך הַא ב געחלומט ַא חלום ביי נַא כט; ַ2ון ַט ַיז ַויפגעשטַנען ַ ווינט פון ים ַ,ון ער הַט בַוועגט ַלע זיינע כווַליעס. ַ3ון ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,דער דַא זיקער הַא ט זיך שטַא רק געווַא רן מיט די טויזנטער פון שא מא ינ ם; ַ4ון ווען דער קול ַיז ַא רוסגעגַא נגען פון זיין מויל ,הַא בן זיי פַא רברענט ַא לע ווַא ס הַא בן געהערט זיין קול ַ,א זוי ווי די ערד פַא רפעלט ,ווען זי פילט דַא ס ַא ש. ַ5ון נַא ך דעם הַא ב ַיך געזען ַ,ון זע ,עס ַיז געווען צוזַא מענגעקומען ַא המון מענטשן ַ,ויס פון נומער ,פון די פיר ווינטן פון הימל ,צו ַונטערטעניק דעם מענטש ווַא ס ַיז ַרויס פון דעם ים. ַ6א בער ַיך הַא ב רַה ַ,ון הנ ֵאה ,ער הַא ט זיך חא שרב ַא גרויסן בַא רג ַ,ון ַיז ַרויף ַויף ַים. ַ7בער ַיך ווַלט געזען די געגנט ַדער דעם ַרט ווַו דער בערגל ַיז געווען כרת ַ,ון ַיך הַב נישט געקענט. ַ8ון נַא ך דעם הַא ב ַיך רַה ַ,ון ַא ט הַא בן זיי ַא לע ,ווַא ס זייאנען פַא רזַא מלט געווַא רן ַים צו ַונטערטעניק ,מורַ געווען ַ,ון נַא ך הַא בן געצוגערט מלחמה. ַ9ון הנה ,ווי ער הַא ט רַה די חא מא ס פון דעם המון ווַא ס ַיז בוַ ,הַא ט ער נישט נשַ זיין יאד ַ,ון נישט געהַא לטן קיין שווערד ַ,ון קיין כלי מלחמה; זײן זײנע ליפן ַא ַא טעם פון פלַא ם ַ,ון פון א פײער ַ,ון פון א ַ10א בער ַיך הַא ב רַה ַ,א ז ער הַא ט ַא רויסגעשיקט פון זיין מױל ַ,א זױ װי דַא ס ַיז געװען ַא שרפה א צונג הַא ט ער ַא רױסגעטריבן ניצונגען ַון שטורעם.
ַ11ון זיי זענען ַא לע געווען געמישט צוזַא מען ;דער בלַסן פון פייער ,דער פלַמען ַטעם ַ,ון דער גרויסער שטורעם ;ַון ַיז געפַא לן מיט גווַא לד ַױף דעם המון װַא ס ַיז געגרײט צו מלחמה ַ,ון זײ פַא רברענט ַיטלעכער ַ,א זױ ַא ז פלוצעם פון ַא ן ַומצַא ליקע המון ַיז גַא רנישט געװען צו דערקענען ,נַא ר שטויב ַון ריח פון רויך ;װען ַיך הַא ב דַא ס געזען ,הַא ב ַיך מורַ געהַא ט. . 12דערנַא ך הַא ב ַיך געזען דעם זעלבן מַא ן ַא רַא פגיין פון דעם בַא רג ַ,ון הַא ב צו ַים גערופן ַא ן ַא נדערער שלום עולם. ַ13ון עס ַיז געקומען צו ַים ַא פלַא ץ פון מענטשן ,פון ווַא ס עטלעכע הַא בן זיך געפרייט ,עטלעכע הַבן זיך ַנטשולדיגט ַ,ון עטלעכע פון זיי זענען געווען געבונדן ַ,ון ַנדערע עטלעכע געברַכט פון די מקריב :דעמַא לט ַיך בין געווען קרַא נק דורך גרויס מורַ ַ,ון ַיך בין ַויפגעשטַנען ַ,ון געזַגט: 14הַא סטו געגעבן דייאן ָש בש ד די דַא זיקע נפלַות פון ַא נהייב ַא ן ַ,ון הַא סט מיך גערעכנט ווי ווערט ַא ז דו זַא לסט קבל מייאן תפלה; 15ווייאז מיר ַא צונד נַא ך דעם פשר פון דעם חלום. 16ווַא רעם ַא זוי ווי ַיך טרַא געדיק ַין מיין פַא רשטַא נד ,וויי צו די ווַא ס וועלן בלייבן ַין יענע טעג ַ,ון וויי צו די ווַא ס זענען נישט געבליבן הינטער זיי! 17ווַרים די ,ווַס זענען נישט געבליבן ,זענען געווען ַין כבדות. זײנען געבליבן. ַ18א צונד פַא רשטײ ַיך דַא ס ,װַא ס ַיז געלעגן ַין די לעצטע טעג ,װַא ס װעט געשען מיט זײ ַ,ון מיט די װַא ס א 19דעריבער זענען זיי געקומען ַין גרויס סכנות ַון פילע נייטיקייאט ,ווי ווי די חלומות דערקלערן. ַ20א בער עס ַיז גרינגער פַא ר דעם ,ווַא ס ַיז ַין סכנה ַא ריין ַין די דַא זיקע זַא כן ,ווי צו פַא רגיין ווי ַא ווַא לקן פון דער וועלט ַ,ון ניט צו זען די זַא כן ,ווַא ס געשען ַין די לעצטע טעג ַ.ון ער הַא ט צו מיר געענטפערט ַ,ון געזַא גט: 21דעם פא תא ר פון דער חזון וועל ַיך דיר ווייזן ַ,ון ַיך וועל פתח צו דיר די זַא ך ווַא ס דו הַא סט בקש. 22ווי דו הַא סט דבר וועגן די ווַא ס זייאנען געבליבן ,דַא ס ַיז דער פירוש: 23דער ,ווַא ס וועט פַא רטרַא גן די סכנה ַין יענער צייט ,הַא ט זיך געהיט :די ,ווַא ס זענען געפַלן ַין סכנה ,זענען ַא זעלכע ,ווַא ס הַא בן מעשים ַון ַמונה צו דעם ַלמעכטיקער. 24דעריבער ווייסט דַא ס ַ,א ז די ,ווַא ס ווערן געלַא זט הינטער זיך ,זענען מער ברוך ווי די ,ווַא ס זענען מתים. 25דַא ס ַיז דער טייאטש פון דער זעַונג :ווייל דו הַסט געזען ַא מענטש קומען ַא רויף פון מיטן ים; 26דער דַא זיקער ַיז דער ,וועמען גַא ט דער העכסטער הַא ט געהיט ַא גרויס צייט ,ווַא ס ַא ליין וועט מציל זיין זיין בַא שעפעניש ;ַון ער וועט בַא פעלן די ווַא ס זענען געבליבן הינטער זיך. ַ27ון דו הַא סט רַה ַ,א ז פון זייאן פשה ַיז בוַ ווי ַא פשה פון ווינט ַ,ון ַא ש ַ,ון שטורעם; ַ28ון ַז ער הַט ניט געהַלטן קיין שווערד ַ,ון קיין שום כלי מלחמה ,נייערט ַז די נסיך פון ַים הַט פַרניכטעט דעם גַנצען המון ,ווַס ַיז געקומען ַים ַונטערטעניקן ;דַא ס ַיז דער ינטערפריטיישַא ן: 29הנ ֵאה ,די טעג קומען ,ווען דער ַייבערשטער וועט ַא נהייבן צו מציל זיין די ווַא ס זענען ַויף דער ערד. ַ30ון ער וועט בוַ צו דער תהום פון די ווַוינען ַויף דער ערד. ַ31ון ַיינער וועט נעמען זיך צו מלחמה קעגן דעם ַנדערן ַ,יין שטַא ט קעגן דעם ַנדערן ַ,יין ַא רט קעגן דעם ַנדערן ַ,יין מענטשן קעגן דעם ַנדערן ַ,ון ַיין מלכות קעגן דעם ַנדערן. ַ32ון די צייט וועט זיין ווען די זַכן וועט פַא סירן ַ,ון די ווַונדער וועלן פַא סירן ,ווַא ס ַיך הַא ב דיר פריער געוויזן ַ,ון דַא ן וועט זיין דערציילט מיין זון , וועמען דו הַסט געזען ווי ַא מענטש ַא רויפגיין. זײן קא ול ,זַא ל ַיטלעכער ַין זײער לַא נד פַא רלַא זן פון דער מלחמה ַ,ײנער קעגן דעם ַא נדערן. ַ33ון ַא ז דַא ס גַא נצע פַא לק הערט א ַ34ון ַ סך המון וועט זיך ַסף ווערן ַ,א זוי ווי דו הַא סט זיי רַה ,זיי וועלן קומען ַון ַים מנצח זיין מיט מלחמה. ַ35א בער ער וועט עמד ַויפן שפיץ הא ר צנ יון. ַ36ון צנ יון וועט קומען ַ,ון וועט ווייזן ווערן צו ַא לע מענטשן ,גרייט ַון געבויט ;ַא זױ װי דו הַא סט געזען דעם בערגל פַא רשניטן ַא ן הענט. ַ37ון דער דַזיקער מיין זון וועט ַנשריפן די רשעים המצַות פון יענע ַומות ,ווַס פַר זייער שלעכט לעבן זענען געפַלן ַין דעם שטורעם; ַ38ון ער וועט נתן פַר זיי זייערע שלעכטע מחשבות ַ ,ון די יסורים מיט וועלכע זיי וועלן ַנהייבן יסורים ,ווַס זענען ווי ַ פלַם ַ ,ון ער וועט זיי פַרטיליקן ַן עמל דורך דער תורה ווַס ַיז ווי מיר. ַ39ון ווי דו הַסט געזען ַ,ז ער הַט צוגעזַמלט צו ַים ַן ַנדער המון שלום; זײנען די 10שבטים ,ווַא ס זיינען ַא רעסטירט געווַא רן פון זייער ַייגענעם לַא נד ַין דער צייט פון ַא שא ע המלך ,וועמען סא לד מש נאשא ר דער מלך פון ַשור 40דַא ס א הַא ט געברַא כט ַין געפַא נגענשַא פט ַ,ון ער הַא ט זיי געטרַא גן ַיבערן ווַא סער ַ,ון זיי זענען געקומען ַין ַא ן ַא נדער לַא נד. . ווײטער לַא נד ,ווַו קיין מענטשהייט ַיז ַ41א בער זיי הַא בן בי אי זיך די דַא זיקע עצה גענומען ַ,א ז זיי זַא לן פַא רלַא זן דעם המון פון די ֹוינ ם ַ,ון ַא רויסגיין ַין ַא א נישט געווַוינט; 42כדי זיי זַא לן דַא רטן היטן זייערע חוקים ,ווַא ס זיי הַא בן נישט שומר ַין זייער ַייגענעם לַא נד. ַ43ון זיי זייאנען בוַ קיין פרת בי אי די שמַלע ערטער פון טייאך. 44ווַרים דער ַייבערשטער הַט דעמַלט געטַן פַר זיי צייכנס ַ,ון הַט פַרשטַנען דעם מבול ,ביז זיי זענען ַריבערגעגַנגען. 45ווַרים דורך דעם לַא נד עס ַיז געווען ַא גרויס וועג צו גיין ,דַא ס ַיז ַא יַא ר ַון ַא הַא לב ַ,ון די זעלבע געגנט ַיז גערופן ַא רסַא רת. 46דעמַלט הַבן זיי דַרט געווַוינט ביז דער לעצטער צייט ;ַון ַיצט ווען זיי וועלן ַא נהייבן צו קומען, 47דער ַייבערשטער וועט ווידער פַא רהַא לטן די קווַלן פון דעם טייאך ,זיי זַלן דורכגיין ;דעריבער הַסטו געזען דעם המון מיט שלום. ַ48א בער די ווַא ס זייאנען שַר פון דייאן עם ,זייאנען די ווַא ס זייאנען מצַ ַין מייאנע געמַא רקן. זײן פַא לק װַא ס ַיז געבליבן. ַײנגעזַא מלט ,װעט ער בַא שיצן א ַ49א צונד ַ,א ז ער װעט פַא רטיליקן דעם המון פון די פעלקער װַא ס הַא בן זיך א ַ50ון דעמַלט וועט ער זיי ווייזן גרויס ווַונדער. 51הַא ב ַיך ַמר :ה ',דער שרה ,ווייאז מיר דַא ס :פַא רווַא ס הַא ב ַיך געזען דעם ַיש עלה פון מיטן ים? ַ52ון ער הַט צו מיר געזַגט ַ:זוי ווי דו קענסט ניט זוכן ַון ניט וויסן די זַכן ווַא ס זענען ַין די טיף פון די ים ַ:א זוי קען קיין מענטש ַויף דער ערד זען מיין זון ַ,א דער די ווַא ס זענען מיט ַים ַ,א בער ַין די טַא ג צייט. . 53דַא ס ַיז דער פיתרון פון דעם חלום ווַא ס דו הַא סט געזען ַ,ון מיט וועלכן דו ביסט דַא נַא ר ליכטיק. 54ווַא רעם הַא סט עזב דייאן דש שרך ַ,ון הַא סט עשה דייאן חרך ַויף מייאן ֹורה ַ,ון הַא סט זי בקש. 55דייאן לעבן הַא סטו פקד ַין חכמה ַ,ון הַא סט קרַ פַא רשטַא נד דייאן נַם. ַ56ון דערפַר הַב ַיך דיר ַנטפלעקט די ַוצרות פון דעם ַויבערשטן ;נַך דריי טעג וועל ַיך צו דיר רעדן ַנדערע זַכן ַ,ון דיר זַגן גבורות ַון ווַונדער. 57דענצמַא ל בין ַיך ַא רױסגעגַא נגען ַין שא דש ה ַ,ון הַא ב געלויבט ַון געברַא כט דעם ַייבערשטן פַא ר זיינע נפלַות ,ווַא ס ער הַא ט געטַא ן ַין דער צייט; ַ58ון מחמת ער הערשט די זעלבע ַ,ון ַא זעלכע זַא כן ,ווַא ס פַא לן ַין זייערע צייטן ַ,ון ַיך בין דַא רטן געזעסן דריי טעג.
קאפיטל14 ַ1ון עס ַיז געװען ַױפן דריטן טַא ג ,בין ַיך געזעסן ַונטער ַא ן ַײמל ,ערשט ַא קא ול ַיז ַא רױסגעגַא נגען פון ַא קוסט ַא קעגן מיר ַ,ון הַא ט געזַא גט ַ:ש דד ארס , ָא דד ארס. ַ2ון ַיך הַא ב ַמר :דַא בין ַיך ,ה ַ',ון ַיך הַא ב זיך עמד ַויף מייאנע רגלים. צרינ ם. מײן פַא לק הַא ט געדינט ַין נמ א 3הַא ט ער צו מיר געזַא גט ַ:ין דעם בוש הַא ב ַיך מיך ַא נטפלעקט צו משהן ַ,ון ַיך הַא ב גערעדט מיט ַים ,ווען א צרינ ם ַ,ון הַא ב ַים עלה ַויפן הר פון ווַא ס ַיך הַא ב ַים בי אי מיר לקח ַא עד זאה ַרוכה; ַ4ון ַיך הַא ב ַים שלח ַ,ון הַא ב שלח מייאן עם פון נמ א ַ5ון ער הַא ט ַים דערציילט פילע ווַונדער ַ,ון הַא ט ַים געוויזן די סודות פון די צייטן ַון דעם סוף ;ַון הַא ט ַים בַא פױלן ַ,א זױ צו זַא גן: 6די דַא זיקע ווערטער זַא לסטו דערקלערן ַ,ון די דַא זיקע זַא לסטו הסתיר. ַ7ון ַא צונד זַא ג ַיך צו דיר: ַ8ון דו זַלסט נתן ַין דייאן לאב די סימנים ווַא ס ַיך הַא ב עשה ַ,ון די חלומות ווַא ס דו הַא סט רַה ַ,ון די פירושים ווַא ס דו הַא סט שמע. 9ווַרים דו וועסט ַוועקגענומען ווערן פון ַלעמען ַ,ון פון ַיצט ַון ווייטער וועסטו בלייבן ביי מיין זון ַ,ון מיט ַזעלכע ,ווַס זענען ווי דיר ,ביז די צייטן ווערן פַרענדיקט. 10ווַרים די וועלט הַט פַרלוירן זיין יוגנט ַ,ון די צייטן הויבן ַן צו ווערן ַלט. 11ווַרים די וועלט ַיז צעטיילט ַין צוועלף טיילן ַ,ון די צען טיילן פון ַיר זענען שוין ניטַא ַ,ון הַא לב פון ַא צענט טייל: ַ12ון עס ַיז געבליבן דַא ס ווַא ס ַיז נַא ך דער העלפט פון צענט טייל. 13דעריבער ַא צונד ,שים סדר דייאן בית ַ,ון תוכח דייאן עם ,טרייסט די פון זיי ווַא ס זייאנען ַין צרה ַ,ון ַא צונד זַא לסט סור די שחיתות; 14לַא ז ַא װעק פון דיר שטַא רביקע מחשבות ,ווַא רפן ַא וועק די משַות פון ַא דא ם ,פַא רטיידיקט ַיצט די שווַא כע נַא טור, ַ15ון לַז ַפ די מחשבות ווַס זענען דיר שווערער ַ,ון מַך דיך צו ַנטלויפן פון די דַזיקע צייטן. 16ווַא רעם נַא ך גרעסער בעות ווי די ווַא ס דו הַא סט רַה געשען ,וועלן געשען ווייטער. 17ווַא רעם זע ,ווי פיל די וועלט וועט זייאן שווַא כער דורך דער עלטער ַ,א זוי פיל די מער וועט פַא רגרעסערן די בייז ַויף די ווַס ווַוינען ַין ַיר. גײלט די זעונג צו קומען ,װַא ס דו הַא סט געזען. װײט ַ,ון די חכירה ַיז הַא רט ַין הַא נט ;װַא רום ַא צונד א צײט ַיז ַא נטלַא פן א 18װַא רום די א 19דעמַלט הַב ַיך געענטפערט פַר דיר ַ,ון געזַגט: 20הנ ֵאה ַ,א דד נאי ַ,יך גיי הלך ַ,א זוי ווי דו הַא סט מיר בַא פוילן ַ,ון נזוף ַויף דעם פַא לק ווַא ס ַיז נוכח ;ַזוי ַיז די וועלט געשטעלט ַין פינצטערניש ַ,ון די ווַס ווַוינען ַין ַיר זענען ַא ן ליכט. 21ווַא רעם דייאן ֹורה ַיז דעריבער פַא רברענט קײנער װײס ניט די זַא כן װַא ס װערט געטַא ן פון דיר ַ,א דער די ַא רבעט װַא ס זַא ל ַא נהײבן. שרײבן ַא לץ ,ווַא ס ַיז געטַא ן געווַא רן ַין דער וועלט פון ַא נהייב א ַ22א בער ַויב ַיך הַא ב געפונען חש סש ד פַא ר דיר ,שיק ַין מיר דעם רוחא הא קודש ש ַ,ון ַיך וועל ַא ן ,ווַא ס זענען געשריבן געווַא רן ַין דייאן ֹורה ,כדי מענטשן זַא לן געפינען דייאן וועג ַ,ון זיי זַא לן זיי געפינען .ווַא ס וועט לעבן ַין די לעצטע טעג זַל לעבן. ַ23ון ער הַא ט מיר געענטפערט ַ,א זוי צו זַא גן :גיי צו ,זַא מלט צוזַא מען דַא ס פַא לק ַ,ון זַג צו זיי ַ,א ז זיי זוכן דיך ניט פַא ר פערציק טעג. ַ24א בער זע ,דו ברייט דיר ַא סך ביימער ַ,ון נעם מיט דיר שא ארע ,דא בד נריאה ,סש ל דשמיאה ַ,ש קא נוס ַ,ון ַא סיַא ל ,די דַא זיקע 5,ווַא ס זענען גרייט צו שרײבן גיך; ַ25ון קום ַא הער ַ,ון ַיך וועל ַא נצינדן ַא ליכט פון שכל ַין דיין הַא רץ ,ווַא ס וועט ניט כַא פַא נז ,ביז די זַכן ווערן געטַן ווַא ס דו וועסט ַא נהייבן צו שרייאבן. ַ26ון ַא ז דו הַא סט עשה ,זַא לסטו דבר מפרסם ַ,ון טייל זַא לסטו דערצײלן ַין געהיים פַר די חכמים; ַײנגעזַא מלט דַא ס גַא נצע פַא לק ַ,ון הַא ב געזַא גט: 27דענצמַא ל בין ַיך ַא רױסגעגַא נגען ַ,א זױ װי ער הַא ט בַא פױלן ַ,ון הַא ב א 28שמע די דַא זיקע דברים ,ישרַל. צרינ ם ,פון ווַנען זיי זענען נצל געווען; ַ29ונדזערע עלטערן זייאנען געווען פרעמדע ַין ַנהייב ַין נמ א ַ30ון זיי הַבן בַקומען די תורה פון לעבן ,ווַס זיי הַבן נישט געהיט ,ווַס ַיר הַט ַויך ַיבערגעטריבן נַך זיי. ַײערע עלטערן ַ,ון ַיר ַא לײן ,הַא בן געטַא ן ַומרעכט ַ,ון הַא בן ניט ַײך מיט גורל ;ַא בער א 31דענצמַא ל ַיז דַא ס לַא נד ,דַא ס ַש שרץ צנ יון ַ,א פגעטיילט צװישן א ַײך בַא פױלן. געהיט די װעגן װַא ס דער העכסטער הַא ט א ַ32ון ווייאל ער ַיז ַא צדיק שופט ,ער הַט גענומען פון ַיר מיט צייט די זַא ך ווַא ס ער הַט געגעבן ַיר. ַײך. ַײערע ברידער צווישן א ַ33ון ַא צונד ביסטו דַא ַ,ון א 34דעריבער ַ,ויב ַא זוי ַיז ַא זוי ַ,א ז ַיר וועט ַונטערטעניק ַייער ַייגענעם שכל ַ,ון רעפַא רמירן ַייערע הערצער ,וועט ַיר לעבעדיג געהַא לטן ווערן ַ,ון נַא ך דעם טויט וועט ַיר קריגן רחמנות. 35ווַרים נַך דעם טויט וועט קומען דער משפט ,ווען מיר וועלן ווידער לעבן ;ַון דעמַלט וועלן ַנטפלעקט ווערן די נעמען פון די צדיקים ַ,ון די מעשים פון די רשעים וועלן דערקלערט ווערן. 36זַא ל דעריבער קיינער נישט בוַ צו מיר ַא צונד ַ,ון נישט בקש נַא ך מיר די דַא זיקע פערציק טעג. זײנען דַא רטן געבליבן. רײן ַין פעלד ַ,ון א זײנען ַא א 37הַא ב ַיך גענומען די 5מענטשן ַ,א זױ װי ער הַא ט מיר בַא פױלן ַ,ון מיר א דײן מױל ַ,ון טרינקען װַא ס ַיך גיב דיר צו טרינקען. ַ38ון דעם ַנדערן טַג ,הנה ,הַא ט מיך גערופן ַא קא ול ַ,א זױ צו זַא גן :עזרַ ,עפנט א ַ39ון ַיך הַא ב עפן מייאן פשה ַ,ון הנ ֵאה ,ער הַא ט צו מיר נגע צו ַא פולן כוס ,ווַא ס ַיז געווען פול ווי מיט מא ינ ם ַ,א בער ַיר קַא ליר ַיז געווען ווי ַא ש. ַ40ון ַיך הַא ב עס לקח ַ,ון הַא ב געטרונקען ַ,ון ווען ַיך הַא ב געטרונקען דערפון ,הַא ב מיין לאב געזַא גט פַא רשטַא נד ַ,ון חכמה ַיז געווַא רן ַין מיין ברוסט , ווַא רעם מיין גייסט הַא ט מחזק מיין זכרון. ַ41ון מיין מויל ַיז געעפנט געווַרן ַ,ון מער ניט פַא רמַא כן. 42דער ַייבערשטער הַט פַרשטַנען צו די פינף מענטשן ַ,ון זיי הַא בן געשריבן די ווונדערלעך זעַונגען פון דער נַא כט ווַא ס זענען דערציילט ,ווַא ס זיי הַבן ניט געווַוסט ַ:ון זיי געזעסן פערציק טעג ַ,ון זיי געשריבן ַין דעם טַא ג ַ,ון בי אי נַא כט זיי געגעסן ברויט. 43ווַא ס פַא ר מיר ַ.יך הַא ב גערעדט ַין טַא ג ַ,ון ַיך הַא ב ניט געהַלטן מיין צונג ביי נַא כט. ַ44ין פערציק טעג הַא בן זיי געשריבן צוויי הונדערט ַון 4ספרים. ַ45ון עס ַיז געווען ,ווען די פערציק טעג זייאנען ַא נגעפילט געווַא רן ,הַא ט דער ַייבערשטער גערעדט ַ,א זוי צו זַא גן :דער ערשטער ווַא ס דו הַא סט געשריבן , פַא רעפנטלעכט ַא פן ,כדי די ווערדיקע ַון ַומווערטיקע זַא לן עס לייענען. ַ46א בער היט די זיבעציק לעצטע ,כדי זיי זַא לסט מציל זיין בלויז צו די חכמים צווישן דעם פַא לק; 47ווַרים ַין זיי ַיז דער קווַא ל פון שכל ,דער קווַל פון חכמה ַ,ון דער טייאך פון וויסן. ַ48ון ַיך הַא ב ַא זוי געטַא ן.
קאפיטל15 1הנ ֵאה ,דו דבר ַין די ַויערן פון ָא נָי די דברי נבוַה ,ווַא ס ַיך וועל נתן ַין דייאן פשה ַ,מר ה'. ַ2ון לַז זיי פַרשריבן ווערן ַויף פַפיר ,ווייל זיי זענען געטריי ַון ַמת. 3זַא לסט ניט מורַ הַא בן די דמיון קעגן דיר ,זַא ל דיך ניט צרות די ַומגלויבקייט פון זיי ווַא ס רעדן קעגן דיר. 4ווַא רעם ַא לע ַומגעטריע וועלן מות ַין זייער ַומגעטריע. 5הנ ֵאה ַ,מר ה ַ',יך וועל ברענגען מכות ַויף דער וועלט ;די שווערד ,הונגער ,טויט ַ,ון צעשטערונג. 6ווַא רעם ארָאה הַא ט דמַד ד די כל הא ַא שרץ ַ,ון זייערע מא עשים זייאנען מלַ. 7דעריבער הַא ט ה 'ַמר: ַ8יך וועל מער ניט הַא לטן מיין צונג ווי ַא נרירן זייער רשעות ,ווַא ס זיי עשה חילול הקודש ַ,ון ַיך וועל זיי ניט לייאדן ַין די זַכן ווַא ס זיי טַא ן רשעות ַין זיך :הנה ,די תמימות ַון צדיק בלוט שרייען צו מיר ַ,ון די נשמות פון די .נַא ר בַא קלַא גנ זיך כסדר. ַ9ון דעריבער ַ,מר ה ',וועל ַיך זיי נוקם ַ,ון ַיך וועל קבל צו מיר דַא ס גַא נצע בלוט פון צווישן זיי. צרינ ם. 10הנה ,מייאן עם ַיז געפירט ווי ַא שַא ף צו דער שחיטה ;ַיך וועל זיי ַיצט ניט לַא זן צו זיצן ַין לַא נד נמ א צרינ ם מיט מכות ,ווי פריער ַ,ון ַיך וועל צעשטערן ַיר ַ11א בער ַיך וועל זיי ברענגען מיט ַא שטַא רק הַא נט ַון מיט ַא ַויסגעשטרעקט ַא רעם ַ,ון שלַא גן נמ א גַא נץ לַא נד. צרינ ם וועט ַא בערן ַ,ון דער יסוד דערויף וועט געשלַא גן ווערן מיט דער מגפה ַון דער שטרַא ף ווַא ס גַא ט וועט ברענגען ַויף ַיר. 12מ א נ 13די ווַא ס בַא ַא רבעטן די ערד וועלן טרויערן :פַא ר זייער זַא מען וועט פַא רלַא זן דורך די בלַא ש ַון הַא גל ַ ,ון מיט ַא שרעקלעך געשטערן. 14וויי צו די וועלט ַון די ווַס ווַוינען ַין ַיר! 15ווַא רעם דער חש שרב ַון זייער חורבן ַיז קרב ַ,ון ָאמ ַחד וועט זיך עמד ַ,ון לחם קעגן ַ ַנדערע ַ,ון שווערדן ַין זייערע הענט. 16ווַרים עס וועט זיין מרידה צווישן מענטשן ַ,ון ַיינפַא לן ַיינער דעם ַא נדערן ;זײ װעלן ניט היטן ַױף זײערע מלכים ַון זײערע פירשטן ַ,ון דער גַא נג פון זײערע מעשים װעט בַא שטײן ַין זײער מַא כט. ַ17א ן ַא דא ם וועט חשק צו גיין ַין ַא שטַא ט ַ,ון ער וועט נישט קענען. הײזער װעלן חרוב װערן ַ,ון מענטשן װעלן מורַ הַא בן. 18װַא רום פון װעגן זײער גַוות װעלן די ערים צערודערט װערן ,די א הײזער ַ,ון זיי רביבן זייער פַא רמעגן ,צוליב חסרון לשחש ם ַ,ון פַא ר צרה ,נײערט מיט דער חרב זַא ל ער ַבד זייערע א זײן ארָא א ַ19א ן ַא דא ם זַא ל נישט רחם ַויף א רבה. 20הנ ֵאה ַ,מר ה ַ',יך וועל קרַ צונויף כל מלכים פון הא ַא שרץ ,מיר זַא לן ירַ ירַ ,ווַא ס זייאנען פון דעם זרח פון דער שש מש ש ,פון דא רום ,פון מזרח ַ,ון לאבא נוס ;זיך צו קערן ַײנער קעגן דעם ַנדערן ַ,ון צו בַצַלן די זַכן װַם זײ הַבן צו זײ געטון. ַ21א זוי ווי זיי טַא ן נַא ך הייאנט צו מיין ַויסדערוויילטע ַ,א זוי וועל ַיך ַויך טַא ן ַ,ון גמל ַין זייער בוזעם ַ.א זױ הַא ט געזַא גט גַא ט דער הַא ר; 22מיין רעכטער הַא נט וועט ניט שפַא רן די זינדיקע ַ ,ון מיין שווערד וועט ניט פסק ַיבער די ווַס שפייז ַומשולדיק בלוט ַויף דער ערד. זײן גרימצַא רן ַ,ון הַא ט פַא רצערט די יסודות פון דער ערד ַ,ון די זינדיקע ַ,א זױ װי דער שטרוי װַא ס װערט ַא נגעצונדן. פײער ַיז ַא רױסגעגַא נגען פון א 23דַא ס א מײנע געבַא ט ניט היטן !זַא גט גַא ט. 24וויי צו די ,ווַא ס זינדיקן ַ,ון א ַ25יך וועל זיי נישט שפירן ;גיי ַייאך דש שרך ,בנים ,פון דער מַא כט ,זַא לסט נישט טמַ מייאן מקדש. 26ווַא רעם ה 'ידע ַא לע ווַא ס זינדיקן קעגן ַים ַ,ון דעריבער הַא ט ער זיי נתן צו מות ַון צו חורבן. 27ווַא רעם ַא צונד זענען די מכות בוַ ַויף דער גַא נצער ערד ַ,ון ַיר וועט בלייבן ַין זיי ;ווַא רעם גַא ט וועט ַייך ניט מציל זיין ,ווייל ַיר הַא ט געזינדיקט קעגן ַים. נורַ ַ,ון ַיר מרַה פון מזרח; 28הנ ֵאה ַא חנ זון א 29ווַו די פעלקער פון די דרַא גַא נס פון ַא רַא ביַא וועלן ַא רויסגיין מיט פילע רייאטווַא גן ַ,ון די המון פון זיי וועט זיין געטרַגן ווי דער ווינט ַויף ערד ַ,א ז ַא לע ווַא ס הערן זיי זַלן מורַ ַון ציטערן. ַ30ון די כ דאר נמיננ ים ,ווַא ס גרימען ַין גרימצַא רן ,וועלן ַא רויסגיין ווי די ווילד-חזירים פון הַא לץ ַ,ון מיט גרויס כח וועלן זיי קומען ַ,ון וועלן זיך צורירן מיט זיי ַ,ון וועלן חרב זיין ַא חלק פון דעם לַא נד פון ַשור. ַ31ון דעמַלט וועלן די שלַנגן הַבן די ַויבערהַנט ַ,ון געדענקט זייער נַטור ;ַון ַויב זיי וועלן זיך ַומקערן ,קַא נספירינג צוזַא מען מיט גרויס מַא כט צו רודפן זיי, 32דעמַלט וועלן די דַזיקע זיך צערודערט מיט בלוט ַ,ון זיי וועלן שטילן דורך זייער מַא כט ַ,ון וועלן ַא נטלַא פן. ַ33ון פון ַש שרץ פון די ַשור וועט זיי צור ַויף זיי דער שונַ ַ,ון ַכל פון זיי ַ,ון ַין זייער חיל וועט זייאן ירַה ַון ַימה ַ,ון ריב צווישן זייערע מלכים. 34הנה ווַלקנס פון מזרח ַון פון צפון ביז דרום ַ,ון זיי זענען זייער שרעקלעך צו זען ,פול מיט גרימצַרן ַון שטורעם. זײן פון 35זיי וועלן שלַא גן ַיינער ַויף דעם ַנדערן ַ,ון זיי וועלן שלַא גן ַא גרויס המון פון שטערן ַויף דער ערד ַ,א פילו זייער ַייגן שטערן ;ַון בלוט װעט א שװערד ביזן בויך, ַ36ון מיסט פון מענטשן ביז דעם קעמלס קעל. ַ37ון עס וועט זיין גרויס פחד ַון ציטערניש ַויף ערד ַ,ון די ווַס זען דעם גרימצַרן וועט זיין דערשרַא קן ַ,ון ציטערניש וועט קומען ַויף זיי. ַ38ון דעמַלט וועלן קומען גרויסע שטורעם פון דא רום ַ,ון פון צפון ַ,ון ַן ַנדער טייל פון מערב. ַ39ון שטַא רקע ווינטן וועלן ַויפשטיין פון מזרח ַ,ון וועלן עס פתח ;ַון דער װַא לקן װַא ס ער הַא ט ַױפגעהױבן ַין גרימצַא רן ַ,ון דער שטערן הַא ט געציטערט צו מַא כן מורַ פַא ר מזרח ַון מערב װינט ,װעט פַא רטיליקט װערן. 40די גרויסע ַון גווַא לדיקע ווַלקנס וועלן ַויפגעבלַא זן ווערן מיט גרימצַרן ַ,ון דער שטערן ,כדי זיי זַא לן מפחד מַא כן די גַא נצע ערד ַ,ון די ווַא ס ווַוינען ַין ַיר ;ַון זײ װעלן ַױסגיסן ַױף יעטװעדער הױכן ַון בכבודיקן ַא רט ַא שרעקלעכער שטערן, ַ41א ש ַ,ון הַא גל ַ,ון פליענדיקע שווערדן ַ,ון פיל ווַא סערן ,כדי ַא לע פעלדער זַא לן פול ווערן ַ,ון ַא לע טייכן ,מיט דעם שפע פון גרויסע ווַא סערן. ַ42ון זיי וועלן צעברעכן די שטעט ַון די ווַא נט ,בערג ַון בערג ,ביימער פון די הַא לץ ַ,ון גרַא ז פון די מעדערז ַ,ון זייער תבוַה. ַ43ון זיי וועלן הלך קיין בבל ַ,ון זיי וועלן ַיר ירַ. 44זײ װעלן קומען צו ַיר ַ,ון לעגערן ַיר ,דער שטערן ַון כל גרימצַא רן װעלן זײ ַױסגיסן ַױף ַיר ;דענצמַא ל װעט דער שטױב ַון דער רױך ַא רױפגײן צום הימל ַ,ון ַא לע װַא ס ַא רום ַיר װעלן זיך בעגנען ַױף ַיר. ַ45ון די ווַא ס בלייבן ַונטער ַיר זַא לן עבד צו די ווַא ס הַא בן זי מורַ געהַא ט. ַ46ון דו ַ,זיע ,ווַא ס הַא ט שותף ַין דער הַא פענונג פון בבל ַ,ון ביסט דער כבוד פון ַיר מענטש;
רײען מיט דײנע טעכטער מיט זנות ,כדי זיי זַא לן זיך בַא גערן ַון זיך בַא א 47וויי צו דיר ,דו ַומגליק ,ווייל דו הַסט דיך געמַא כט ווי ַיר ;ַון הַא סט בַא צירט א דײנע ליבהַא בער ,ווַא ס הַא בן ֹמיד געווַא לט זנות מיט דיר. א 48ביסט נַכגעגַנגען ַיר ווַס ַיז פיינט ַין ַא לע ַירע מעשים ַון המצַות ;דעריבער הַט געזַגט גַא ט: הײזער מיט ַומקום ַון טויט. ַײערע א ַ49יך וועל שיקן ַויף דיר מכות ;ַלמנה ,דלות ,הונגער ,שװערד ַ ,ון מגפה ,צו פַרװיסטן א ַ50ון די פרַא כט פון דיין מַא כט וועט זיין טרוקן ווי ַא בלום ,די היץ וועט ַויפשטיין ווַא ס ַיז געשיקט ַיבער דיר. 51וועסטו שווַך ווערן ווי ַן ַשה מיט רצועות ַ ,ון ווי ַ טרופה מיט פצעים ,כדי די גבורים ַון די ַהבים זַלן נישט קענען בַקומען ווע דיר. 52ווַא לט ַיך מיט קנַה געווען ַא זוי געגַא נגען קעגן דיר ,זַא גט גַא ט; ַ53ויב דו הַא סט נישט שטענדיק הרגעט מיין ַויסדערוויילטע ,דערהויבן דעם מכת פון דיין הענט ַ,ון געזַגט ַיבער זייער טויט ,ווען דו ביסט שיכור: 54נתן די שיינקייט פון דייאן פנים? 55דער שכר פון דייאן זנות וועט זיין ַין דיין בוזעם ,דעריבער וועסטו בַא קומען שכר. זײן ַױף ַומגליק. מײנע ַױסדערװײלטע ,זַא גט גַא ט ַ,א זױ װעט גַא ט טַא ן צו דיר ַ,ון װעט דיך מציל א ַ56א זױ װי דו הַא סט געטַא ן צו א 57דייאנע קינדער וועלן שטַא רבן פון רעב ַ,ון דו וועסט פַא לן דורך דער שווערד; 58די ווַס זענען ַין די בערג וועלן שטַא רבן פון הונגער ַ,ון עסן זייער ַייגן פלייש ַ,ון טרינקען זייער ַייגן בלוט ,פַא ר זייער הונגער פון ברויט ַ,ון דַא רשט נַא ך ווַא סער. 59דו ווי ַומגליקלעך וועסטו קומען דורך דעם ים ַ,ון ווידער בַא קומען מכות. ַ60ון ַין דעם דורכפַא ר וועלן זיי צוהערן ַויף דער ליידיק שטַא ט ַ,ון וועלן פַא רטיליקן טייל פון דיין לַא נד ַ,ון פַא רברעכן טייל פון דיין פרַא כט ַ,ון וועט צוריקקומען צו בבל ווַא ס ַיז חרוב. ַ61ון וועסט ווַרפן דורך זיי ווי שטרוי ַ,ון זיי וועלן דיר זיין ווי פייער; פײער. דײנע פרוכטבימער װעלן זײ פַא רברענען ַין א דײנע װעלדער ַון א ַ62ון וועט ַכל דיך ַון דייאנע ערים ,דיין לַא נד ַון דיין בערג ;ַא לע א 63דייאנע בא ננ ים וועלן זיי לקח ַין געפַא נגען ַ,ון זע ווַא ס דו הַא סט ,זיי וועלן עס צעשטערן ַ,ון שַא טן די שיינקייט פון דיין פנים. קאפיטע ל16 צרינ ם ַון סיריע! ,מ א 1וויי צו דיר ,בבל ַ,ון ַזיע !וויי צו דיר נ דײן ַומקום ַיז נַא ענט. 2פַרגרט זיך מיט ביכלעך פון שַא ק ַון הַא ר ,וויילט ַייערע קינדער ַ,ון הַא ט חרטה ;װַא רום א ַ3א חש שרב ַיז שלח ַויף דיר ַ,ון ווער קען זי שוב? ַ ַ4א ש ַיז שלח צווישן ַייאך ַ,ון ווער קען זי כבה? 5מכות זענען געשיקט צו ַיר ַ,ון ווַא ס ַיז דער ווַא ס קען זיי ַא וועק? פײער ַין שטערלעך ,ווען עס הַא ט ַא נגעהויבן ברענען? 6מעג עמיצער פַא רטריבן ַא ן הונגעריקן לײב ַין הַא לץ ?ַא דער קען עמיצער פַא רלעשן דַא ס א 7מעג מען ווידער ַומקערן דעם פייאל ,ווַא ס ווערט געשַא סן פון ַא שטַא רקער בויגן? 8דער גביר שיקט די מכות ַ,ון ווער ַיז דער ,ווַא ס קען זיי פַא רטריבן? ַ9פייער וועט ַרויסגיין פון זיין גרימצַרן ַ ,ון ווער ַיז דער ווַס קען עס כעס? 10ער וועט ווַא רפן בליץ ַ,ון ווער זַא ל נישט ירַ ?ער וועט דונערן ַ,ון ווער זַא ל ניט מורַ הַא בן? ַ11ון ה 'וועט ַיים ַ,ון ווער זַא ל נישט נכה ווערן פַא ר ַים פַא ר ַים? 12די ערד ציטערט ַ,ון ַיר יסודות ;דער ים ַיז ַויפגעשטַנען מיט כווַליעס פון דער טיף ַ,ון די כווַליעס פון ַים זענען דערשרַקן ַ,ון ַויך זיין פיש , פַא ר גַא ט ַ,ון פַא ר דער פרַא כט פון זיין מַא כט. 13ווַא רעם שטַא רק ַיז זיין רעכטער הַא נט ,ווַא ס ביינדט דעם קש שש ן ,זייאנע פייאלן ווַא ס ער שיסן זייאנען שַרפ ַ,ון וועלן נישט פעלן ,ווען זיי הויבן ַא ן שיסן ַין די עקן פון דער וועלט. 14הנ ֵאה ,די מכות זייאנען שלח ַ,ון וועלן זיך נישט שוב ,ביז זיי קומען ַויף דער ערד. פײער ווערט געצינט ַ,ון זַא ל ניט כבוי ווערן ,ביז עס וועט ַכל דעם יסוד פון דער ערד. 15דַא ס א 16ווי ַא פייאל ווַא ס ַיז שַא ס פון ַא גווַא לדיק ַא רטשער קערט זיך ניט צוריק ַ:א זוי די מכות ווַא ס וועט זיין געשיקט ַויף ערד וועט ניט צוריקקומען ווידער. 17וויי ַיז מיר !וויי ַיז מיר !ווער וועט מיך מציל זיין ַין יענע טעג? 18דער ַא נהייב פון צער ַון גרויס ַבלות ;דער ַא נהייב פון הונגער ַון גרויס טויט ;דער ַא נהייב פון מלחמות ַ,ון די כוחות וועלן שטיין ַין מורַ ;דער ַא נהייב פון בייז !װַא ס זַא ל ַיך טַא ן ,װען די דַא זיקע בײז װעלן קומען? 19זע ,הונגער ַון פלַא גן ,טריביַא ליישַא ן ַון יסורים ,זענען געשיקט ווי פלַא גן פַא ר תיקון. ַ20א בער פַא ר ַא לע די דַא זיקע זַא כן וועלן זיי זיך נישט שוב פון זייער רשא ע ַ,ון זיי וועלן נישט ֹא נמיד זכר די מא גות. ,מ דזכאנות וועט זיין ַא זוי גוט ווי זול ַויף דער ערד ַ,א ז זיי וועלן זיך פַא רטרַא כטן פַא ר ַא גוטן פַא ל ַ,ון ַפילו דעמַא לט וועלן גדל ַויף דער ערד רשעות , 21הנ ֵאה נ שווערד ,הונגער ַ,ון גרויס בלבול. 22ווַרים פילע פון די ווַס ווַוינען ַויף ערד וועלן ַומקומען פון הונגער ;ַון דעם ַא נדערן ,װַא ס ַא נטלַא פן פון הונגער ,װעט פַא רטיליקן די שװערד. ַ23ון די מתים וועלן ַא רויסגעווַא רפן ווערן ווי מיסט ַ,ון עס וועט ניט זיין קיין מענטש צו טרייסטן זיי; 24עס וועט ניט זיין קיין מענטש צו בַא ַא רבעטן די ערד ַון זי צו זייען 25די ביימער וועלן געבן פרוכט ַ,ון ווער וועט קלייאבן זיי? 26די ווייאנטרויבן וועלן צייאטיק ַ,ון ווער וועט טרעטן זיי ?װַא רום ַא לע ערטער װעלן װערן װיסט פון מענטשן. ַ27א זוי ַא ז ַיינער וועט בַא גערן צו זען דעם ַנדערן ַ,ון צו הערן זיין קול. בלײבן צען ַ,ון צװײ פון פעלד ,װַא ס װעלן זיך בַא הַא לטן ַין די געדיכטע גרעכן ַ,ון ַין די שפַא לטן פון די שטײנער. 28װַא רום פון ַא שטַא ט װעלן א ַ29א זוי ווי ַין ַא מגן-זיתים ַויף יעדן בוים ,בלייבן דריי ַא דער 4זיתים; ַ30א דער ווי ווען ַא ווייאנגַא רטן ַיז ַלנגעזַמלט ,עס זענען לינקס עטלעכע קלַא סטערז פון די ווַא ס פלייסיק זוכן דורך דעם ווייאנגַא רטן: ַ31זוי ַויך ַין יענע טעג ,עס וועט זיין ַ 3א דער 4לינקס פון די ווַס זוכן זייער הייאזער מיט דער שווערד. ַ32ון די ערד וועט חרוב ווערן ַ ,ון ַירע פעלדער וועלן ישן ווערן ַ ,ון ַירע דרכים ַון ַא לע ַירע שטעגן וועלן ווערן פול מיט דערנער ,ווייל קיינער וועט נישט ַדורך גיין. װײבער װעלן טרויערן ַ,א ן מַא ן ;זייער טעכטער װעלן טרויערן ַ,א ן הילף. 33די בתולות וועלן ַבלות ,ווייל זיי הַבן נישט קיין חתנים ;די א ַ34ין די מלחמות וועלן חרם ווערן זייערע חתנים ַ,ון זייערע מַנען וועלן ַומקומען פון הונגער.
35הערט ַא צונד דַא ס ַ,ון פַא רשטייט זיי ַ,יר קנעכט פון גַא ט. 36הנ ֵאה ,דַא ס דא בא ר ה ',נעם עס ;גלויב נישט די ַלוקים ווַא ס ה 'הַא ט גערעדט וועגן זיי. 37הנ ֵאה ,די מכות זייאנען קרב ַ,ון זיי זענען נישט רפה. ַ38א זוי ווי ווען ַא טרַא געדיק פרוי ַין 9טן חודש געבערט ַיר זון ,מיט צוויי ַא דער דריי שעה פון ַיר געבורט ַא רומנעמען גרויס יסורים ַיר בטן ,ווַא ס ווייטיק , ווען דער קינד קומט ַא רויס ,זיי פַא רמַא כן ניט ַא מַא מענט. ַ39ויך ַא זוי וועלן די מכות ניט פַא רמַא כן צו קומען ַויף דער ערד ַ,ון די וועלט וועט טרויערן ַ,ון צער וועט קומען ַויף ַיר פון ַא לע זייאט. דײן מלחמה ַ,ון זייט ַין יענע רשעות ווי עולים ַויף דער ערד. מײן ווַא רט :גרייט דיך צו א 40מײן פַא לק ,הער א א 41דער ,ווַא ס פַא רקופט ,זַא ל זיין ווי דער ווַא ס ַא נטלויפט; 42דער ווַא ס פַא רנעמט סחורה ,ווי דער ווַא ס הַא ט נישט קיין רווח דערפון ַ,ון דער ווַא ס בנה ,ווי דער ווַא ס וועט נישט ישב ַין ַיר; 43דער ,ווַא ס זריעה ,ווי ער זַא ל ניט שניידן ;ַא זוי ַויך דער ,ווַא ס פלַא נצט דעם ווייאנגַא רטן ,ווי דער ,ווַא ס זַא ל ניט קלייאבן די ווייאנטרויבן; 44די ווַס הַבן חתונה ,ווי די ווַס וועלן נישט קריגן קיין קינדער ;ַון די װַא ס הַא בן ניט חתונה ַ,א זױ װי די ַא למן. ַ45ון דערפַר הַבען די ווַס ַרבייטען ַומזיסט; הײזער ַ,ון זײערע קינדער נעמען ַין 46װַא רום פרעמדע װעלן שניידן זײערע פרוכטן ַ,ון צעשטערן זײערע פַא רמעגן ,זײ פַא רטיליקן זײערע א געפַא נגענשַא פט ,װַא רום ַין געפַא נגענשַא פט ַון ַין הונגער װעלן זײ בַא קומען קינדער. הײזער ,זייער פַא רמעגן ַ,ון זייערע ַייגענע. ַ47ון די ,ווַא ס פַא רנעמען זייערע סחורה מיט גזילה ַ,א לץ מער דעק זייערע שטעט ,זייערע א ַ48א לץ מער וועל ַיך צערענען ַויף זיי פַא ר זייער זינד ַ,מר ה'. 49ווי ווי ַא זונה מקנַ ַא ישר ערלעך ַון ערלעך פרוי: ַ50א זוי וועט גערעכטיקייט הַא סן רשעות ,ווען זי עטשט זיך ַ,ון וועט בַא שולדיקן ַיר צו ַיר פנים ,ווען ער בוַ ,ווַא ס וועט בַא שיצן דעם ווַא ס חקר ַא לע זינד ַויף ערד. ַ51ון דערפַר זייט ַיר ניט ווי דערפון ַ,ון ניט צו זיינע מעשים. 52ווַא רעם נַא ך ַא ביסל ַ,ון רשעות וועט ַוועקגענומען ווערן פון דער ערד ַ,ון גערעכטיקייט וועט קיניגן צווישן ַייך. זײן קַא פ ,װַא ס הַא ט געזַא גט פַא ר גַא ט דער הַא ר פײער־גחלים ַױף א 53זַא ל דער זינדיקער ניט זַא גן ַ,א ז ער הַא ט ניט געזינדיקט ,װַא רום גַא ט װעט פַא רברענען א זײן פרַא כט ַ:יך הַא ב ניט געזינדיקט. ַון פַא ר א 54הנ ֵאה ,ה 'ידע ַא לע מא עשים פון מענטשן ,זייערע מחשבות ,זייערע מחשבות ַ,ון זייערע הערצער; 55ווַא ס הַא ט גערעדט נַא ר דַא ס ווַא רט :זַא ל די ערד געשַא פן ווערן ;ַון עס ַיז געמַכט געווַרן :זַל געמַכט ווערן דער הימל ;ַון עס ַיז בַשַפן געווַרן. ַ56ין זיין ווַא רט זענען געמַכט די שטערן ַ,ון ער ווייסט די נומער פון זיי. 57ער חקר דעם דֹהומא ה ַ,ון ַירע ַוצרות ;ער הַא ט ַא פגעמַא סטן דעם ים ַ,ון ווַא ס ער הַא ט ַין ַים. 58ער הַא ט סגר דעם ים ַין מיטן פון די ווַסערן ַ,ון מיט זיין ווַא רט הַא ט ער תלה די ערד ַויף די ווַסערן. 59ווי ַא קש מש ר הַא ט ער פַא רשפרייט די הימלען ;ַױף די װַא סערן הַא ט ער זי בַא גרינדעט. ַ60ין דער מדבר הַא ט ער געמַא כט קווַלן פון ווַא סער ַ,ון בריכות ַויף די שפיץ פון די בערג ַ,א ז די פלַא דז זַלן ירד ַא רַא פ פון די הויך שטיין צו ווַא סער די ערד. זײן הַא רץ ַין מיטן גוף ַ,ון ַים געגעבן ַא טעם ,לעבן ַון שכל. רײנגעלייגט א ַ61ון ער הַא ט געמַא כט דעם מענטש ַ,ון הַא ט ַא א 62יַ ַון דער גייסט פון ַלמעכטיקער גַא ט ,ווַא ס געמַכט ַא לע זַכן ַ,ון ויספַא רשן ַא לע פַא רבַא רגן זַכן ַין די סודות פון דער ערד, 63פַרווַר ,ער ווייסט דיין המצַות ַ,ון ווַא ס ַיר טרַא כטן ַין ַייערע הערצער ַ,א פילו די ווַס זינדיקן ַ,ון וועלן בַא הַא לטן זייער זינד. 64דעריבער הַא ט ה 'גענוי געזוכט ַא לע ַייערע מעשים ַ,ון ער וועט ַייך ַא לע בושה. ַײערע בַשולדיקער ַין יענעם טַא ג. ַײערע זינד ווערן ַא רויסגעברַא כט ,וועט ַיר זיך שעמען פַא ר מענטשן ַ,ון ַייערע ַייגענע זינד וועלן זיין א ַ65ון ווען א זײנע מלַכים? ַײערע זינד פַא ר גַא ט ַון א 66ווַא ס וועט ַיר טַא ן ?ַא דער װי װעט ַיר בַא הַא לטן א 67הנ ֵאה ,ה 'ַליין ַיז דער שופט ,מורַ פון ַים ;לַא ז ַא פ פון ַייערע זינד ַ,ון שכח ַייערע זינד ,זיך מער ניט צומישן מיט זיי ַויף ַייביק ;ַא זוי וועט גַא ט דיך ַא רויספירן ַ,ון דיך מציל זיין פון ַא לע צרות. 68ווַרים ,זע ,דער ברענענדיקער גרימצַרן פון ַ גרויסן פַלק ַיז ַנגעצונדן ַיבער ַייך ַ,ון זיי וועלן ַוועקנעמען געוויסע פון ַייך ַ,ון דיך עסן ,זייענדיג ליידיק ,מיט זַכן ,ווַס זענען געברַכט געווַרן פַר די ַפגעטער. ַ69ון די ,ווַא ס צושטימען צו זיי ,וועט זיין מיט לעג ַון ַין חרפה ַ,ון טרעטן ַונטער די פיס. 70ווַא רעם ַין ַיטלעכן ַא רט ַ,ון ַין די נעקסטע שטעט ,וועט זיין ַא מרה גדולה ַויף די ווַא ס ירַ ה'. 71זיי וועלן זיין ווי משוגעים ,קיינעם נישט שפירן ַ,א בער נַא ך קַא ליע ַון צעשטערן די ווַא ס ירַ ה'. הײזער. 72װַא רום זײ װעלן פַא רװיסטן ַון ַא פנעמען זײער פַא רמעג ַ,ון זײ ַא רױסװַא רפן פון זײערע א פײער. 73דעמַלט וועלן זיי בַקַנט ווערן ,ווַס זענען מיין ַויסדערוויילטע ;ַון זײ װעלן געפרוװט װערן װי דַא ס גַא לד ַין א 74הערט ,מיין בַליבטע ַ,מר ה ':הנ ֵאה ,די טעג פון צרה זייאנען נַא ענט ַ,א בער ַיך וועל דיך מציל פון דעם. 75זַא לט ַיר נישט מורַ הַא בן ַון נישט קיין ספק ;פַא ר גַא ט ַיז דיין פירער, ַ76ון דער מנחה פון די ,ווַא ס היטן מיינע מצוות ַון מצוות ,הַא ט געזַא גט ַא דד נאי ה ':זַא לן דיך נישט שווערן ַייאערע זינד ַ,ון ַייאערע עבירות זַא לן זיך נישט דערהויבן. 77וויי צו די ווַס זענען געבונדן מיט זייערע זינד ַ,ון זיי זענען בַדעקט מיט זייער ביניען מידות ווי ווי ַא פעלד ַיז בַדעקט מיט בושעס ַ,ון זיין דרך ַיז בַדעקט מיט דערנער ַ,א ז קיין מענטש זַל דורכגיין! ַ78ון עס ווערט געלַא זט ַויסגעטַא ן ַ,ון ווערט ַא ריינגעווַא רפן ַין ַא ש ,כדי צו ַכל דערמיט.