Skip to main content

Xhosa - The Letter of Aristeas

Page 1


Iletaka-Aristeas

INTSHAYELELO

Kwincwadika-Aristeas,enyeyezonazintozibalulekileyo nezidalaezifunyenweyokulengqokelela,sihambeindlela endekakhulukuAdamnoEva,indlelaendekakhulu kuNogumbeLencwadiibonisaumbonisowokuqina koluntu,oluyelwazalisauMhlabangokutsha,nezizwe ezinamandlaezihlalangobukhazikhazinobuqaqawuli.

Uzakufundaaphangombhaliwokuqalaomkhulu weencwadi--uPtolemyPhiladelphus.Unqwenela ukuqokelelakwithalalakheleencwadieAlexandria"zonke iincwadizehlabathi."Ekugqibeleni,ngomnqwenowakhe wokufumanaumsebenziomnyeomkhulu--iMithetho yamaYuda--uthengisaabantuabayi-100,000abathinjwa ngalooncwadiElimhlawumbilelonaxabisoliphezulu elakhalahlawulwangomsebenziomnye.Libonisaisizathu esingaqhelekangasokuphelakoKubanjwaOkukhulu

Iziganekozalebalizenzekangexeshalokuphila koKumkanikaziodumileyouArsinoe,owasweleka ngowama-270BC.Umhlaochanekileyowokubhalwa kwalencwadiawuqinisekanga.

Iinkcukachazobomibenkundla,ingxoxongeengxaki zentlalozalemihlazibalulekekakhulukwayezicacile. Kuyintoengaqhelekangaukubonaukumkanineendwendwe zakhebedlalaimibuzoneempendulongexeshalesidlosabo.

Ulwakhiwolwalomsebenziufunxayolulandelayo: 1.UkunikezelwakwencwadikuPhilocrates.

2Isenzosokuqala:

(a)IsiphakamisosikaMgciniweencwadisokukhulula abathinjwaabangamaJudangokutshintshiselananencwadi.

(b)Ukukhululwa

(c)IletakaPhiladelphuseyaku-Eleazar (d)Impendulo.

(e)Amagamaekomitietyunjelweukuguqulelalencwadi

3Inkcazoyeziphozasebukhosini:

(a)Itafile(mhlawumbiyeyonafenitshalaintlekakhulu eyakhayaveliswa) (b)Omnyeuzisa.

4InkcazoyeYerusalem (a)Itempile(kunyenenkquboyokusebenzakwamanzi) (b)Umsitho.

(c)Inqaba (d)Isixeko (e)Amaphandle.

5Indlelayokuvalelisaka-Eleazar

6Ingcacisoka-Eleyazarengomthetho(obububulumko obukhulu).

7Indawoyokwamkelaiindwendwe 8Isidlo(imibuzoneempenduloezingama-72)

9.InguquleloyeNcwadi.

ISAHLUKO1

NgexeshalokubanjwakwamaYudaeYiputa,uPtolemy Philadelphusuzityhilanjengomntuwokuqalaothanda iincwadiezibhaliweyo.Unqwenelaukubazonkeiincwadi zehlabathizibekwithalalakheleencwadi;ukuzeafumane iMithethokaMosesuthembisaukurhwebangama-100,000 abathinjwangaloomsebenziekhwazaesithi,"Yinzuzo encincingokwenene!"

1Ekubenindiqokeleleizintozembaliekhumbulekayo yokutyelelakwamuEleyazareuMbingeleliOmkhulu wamaYuda,kwayengenxayokubawena,Philocrates, njengokoungalahlekelwalithubalokundikhumbuza,ubeke ingqaleloenkuluemvakokufumanaingxeloyezizathu kunyenenjongoyothumolwam,ndizamileukukucacisela ngokucacileyongalento,kubandiyaqondaukuba unothandolwendalolokufunda,uphawuoluphezululomntu -ukuzamarhoqo'ukongezaulwazilwakhekunyenezinto azifundileyo'nokubakungokufundaimbaliokanye ngokuthathainxaxhebakwiziganekongokwazo.

2Kungalendlela,ngokuthathaizintoezibalaseleyo,apho umphefumlouqiniswakhonangobunyulu,kwayeemva kokubausukeleinjongoyawokunqulo-zithixo,eyona njongoibalaseleyo,usebenzisaokunjengesikhokelosawo esingenasiphakouzengaloondlelaufumaneinjongo eqinisekileyo

3Yayikukuzinikelakwamekufuneniulwazilwenkolo okwandikhokelelaekubenindithathei-embassykulendoda ndiyikhankanyileyo,eyayihlonitshwakakhulungabemi bayokunyenabanye,ngenxayobuhlebayokunye nobungangamshabayo,kwayeyayinamaxwebhu axabisekileyokumaYudakwilizwelayonakwamanye amazweukuzekuchazweumthethokaThixo,kuba imithethoyaboibhalwekwisikhumbaesinoonobumba bamaYuda

4Elinxusandalithabathangomdla,okokuqalandifumene ithubalokuncengaukumkaniegamenilabathinjwa abangamaYudaababethuthwebesukakwaYudabesiya eYiputanguyisewokumkani,xawafumanaelisixeko okokuqalawazawoyisailizwelaseYiputa.

5Kufanelekileukubandikuxeleleelibali,kuba ndiqinisekileukubawena,ngokuthandakwakho ubungcwelekunyenovelwanolwakhonabantuabaphila ngokuvumelananomthethoongcwele,uyakuyiphulaphula ngokululangakumbiingxeloendicebaukuyichaza,kuba wenangokwakhousandul’ukuzakuthiuvelaesiqithini

kwayeunomdlawokuvayonkeintoethandaukwakha umphefumlo.

6Kwisihlandlosangaphambili,ndikuthumeleleingxelo yeenyanisoendicingaukubazifanelekileukubandizibalise ngohlangalwamaYuda,ingxeloendiyifumene kubabingeleliabakhuluabafundekakhulukwilizwe laseYiputaelifundileyo

7Njengokonilangazelelakangakaukufumanaulwazi lwezintoezinokuncedaingqondo,ndivakalelwakukuba ndinoxanduvalokubandininikelonkeulwazi olusemandleniam

8Ndifanelendizivendinoxanduvaolufanayokubobonke ababenesimosengqondoesifanayokodwandivakalelwa kukubakunjalonganikubanineminqwenoemihlekakhulu, kwayeekubeniningengomzalwanawamkuphela, ningengomzalwanewam,kodwanikunyenamekufuneni okulungileyo

9Kubaulonwabooluvelakwigolideokanyenakweyiphina enyeintoexabisekileyokwiingqondoezingacingisiswanga kakuhlealunikinzuzoifanayonokufunainkcubekokunye nokufundaesikusebenzisayoekuyikhuseleni

10Kodwaukuzendinganidinisingentshayeleloende kakhulu,ndizakuqhubekakwangokondizendithethe ngomongowebalilam

11UDemetriyowasePhalerum,umongameliwethala leencwadilokumkani,wafumanaimalieninzi,ngenjongo yokuqokelelandawonye,kangangokowayenako,zonke iincwadizehlabathi.

12Ngokuthenganangokubhalaphantsi,wayenza, kangangokowayenako,injongoyokumkani

13Ngesinyeisihlandloxandandilaphowabuzwa,Zingaphi iincwadiezikwithalaleencwadiezikwithalaleencwadi? wazawaphendulawathi,'Zingaphezukwamakhuluamabini amawaka,kumkani,kwayendizakwenzaumgudu kwixeshaelizayowokuqokelelandawonyenezinye eziseleyo,ukuzekufikelelekeisimbukusamakhulu amahlanuamawaka.Ndixelelweukubaimithetho yamaYudaifanelekileukukhutshelwakwayeifanelwe yindawokwithalaleencwadilakho!'

14“Yintoniekuthintelayoukwenzaoku?”waphendula ukumkani“Yonkeintoefunekayoibekweezandleni zakho!”

15“Kufunekaziguqulelwe,”waphendulauDemetriyo, “kubakwilizwelamaYudabasebenzisaoonobumba abangaqhelekanga(njengokonamaYiputaeneentlobo ezikhethekileyozoonobumba)kwayebathethaulwimi olungaqhelekanga”

16KucingelwaukubabasebenziseulwimilwesiSiriya, kodwaakunjalo;ulwimilwabolwahlukilekakhulu 17Ukumkani,akubaewuqondilewonkeumba,wayalela ukubakubhalweiletaeyakuMbingeleliOmkhulu wamaYudaukuzeinjongoyakhe(eseleichaziwe) ifezekiswe

18Ndicingaukubalifikileixeshalokunyanzelisaisicelo, endandisolokondisibekaphambikukaSosibius waseTarentumnoAndreas,intlokoyabalindi,sokukhululwa kwamaYudaawayethuthweevelakwaYudanguyise wokumkanikubaxangendibaniselwanoyethamsanqa nesibindiwazisauhlaselolwakhekulolonkeisithili saseCoele-SyrianaseFenikekwingxakiephumelelayo, kwinkquboyokoyikisailizweukubalilawulwe,wathwala

ezinyezeentshabazakhewazaezinyewazithoba ekuthinjweni.

19InanilabowabathwalayobesukakwilizwelamaYuda besiyaeYiputalalingaphantsikwekhululamawaka.

20Kubowaxhobisaamadodaakhethiweyoangamashumi amathathuamawaka,wazawawabekakwiinkampu zamajonikwimimandlayasemaphandleni

21(Kwayengaphambikwelixeshainanielikhulu lamaYudalalizeeYiputanamaPersi,kwayekwixesha elidlulileyoabanyebabethunyelweeYiputaukunceda uPsammetichuskwiphulolakhelokulwanokumkani wamaKushiKodwaabababengafanincamnabathinjwa uPtolemyunyanakaLagusabathuthayo.)

22Njengokobenditshilo,uPtolemywakhethaabona babalaseleyokwaba,amadodaawayesekhulilekwaye ebalaselengenkaliphoyawo,wazawawaxhobisa,kodwa uninzilwabanye,abobabeselebekhulileokanye bebancincikakhulukulenjongo,kunyenabafazinabo, wabenzaamakhoboka,kungekukoukubawayefuna ukwenzaokungokuzithandelakwakhe,kodwa wanyanzelwangamajoniakheawathiabafumana njengomvuzoweenkonzoababezenzileemfazweni.

23Njengokoselekutshiwo,ndifumeneithubalokufumana inkululekoyabo,ndathethanokumkaningalengxoxo ilandelayo:'Masingabingabangenangqondokangangokuba sivumeleizenzozethuzityholeamazwiethu'

24Ekubeniumthethoesingafuniukuwubhalanjekuphela kodwanokuwuguqulelaungowohlangalonkelwamaYuda, yintoniesinokukwaziukuyifumanangenxayezithunywa zethungelixainanielikhulukangakalabolisesebukhoboka ebukumkaninibakho?

25Ngobubelebakhoobupheleleyonobutyebi,bakhulule abobabanjwebubukhobokaobubuhlungukangaka,kuba njengokobendisolokondizamaukufumanisa,uThixo owabanikaumthethowabonguThixoogcinaubukumkani bakho

26BanqulauThixoomnyeiNkosinoMdaliweNdalo Yonke,njengabobonkeabanyeabantu,njengathi,kumkani, nangonasimbizangamagamaahlukeneyo,njengoZeus1 okanyeuDis.

27Eligamawalinikwangokufanelekileyongookhokho bethubokuqala,ukuzekubonisweukubaLowo,owathi ngayezonkeizintozaphiwaubomikwayezabakho, ngokuqinisekileyounguMkhweliweNdaloiphela

28Bekalonkeuluntuumzekelowobubelengokukhulula abobabanjweebukhobokeni.

29Emvakwexeshaelifutshane,ngelixandandithandaza ngokunyanisekileyokuThixoukubaangayilahlaingqondo yokumkaniukuzebonkeabathinjwabakhululwe(kuba uluntu,oludalwenguThixo,luyachukunyiswakwaye luphenjelelwaNguye

30Ngokokengemithandazoemininzieyahlukeneyo ndabizakuLowoulawulaintliziyoukuzeukumkani anyanzelweukubaanikeisicelosam

31Kubabendinethembaelikhulumalunganokusindiswa kwabantukubandandiqinisekileukubauThixouya kuzalisekisaumthandazowam.

32Kubaxaabantuabaneenjongoezintlebecebaisenzo esithilengenxayobulungisakunyenokwenzaimisebenzi emihle,uThixouSomandlauzisaimizamoneenjongozabo kumcimbiophumelelayo)--ukumkaniwaphakamisaintloko

bonkeabantubathandazelaukubaizicwangcisozakho ziphumelelerhoqo,nokubauThixouSomandlaagcine ubukumkanibakhongoxolongembeko,nokuba ukuguqulelwakomthethoongcwelekubeluncedokuwe kwayekuphunyezwengempumelelo.

34Phambikwabobonkeabantundinyuleamadoda amakhuluamathandathukwisizwengasinye,amadoda alungileyonathembekileyo,kwayendiwathumelekuni kunyenekopiyomthethowethu

35Kuyakubabububele,Owukumkaniolilungisa,ukuba uyakunikaumyalelowokubakwangokonjeukuba uguqulelolomthetholugqityiwe,amadodaayakubuyiselwa kuthikwakhonaekhuselekile.Salakakuhle!

36Lamagamaamadodaamakhulungala:Kwisizwe sokuqala,uYosefu,uHezekiya,uZekariya,uYohane, uHezekiya,uElisha.

37nakwisizwesesibiniyabanguYuda,uSimon, uSamuweli,uAdayo,uMatatiya,uEschlemiya;

38Kwisizwesesithathu,uNehemiya,uYosefu, uTheodosius,uBaseas,uOrnias,uDakis

39Kwisizwesesine,uYonatan,uAbrayo,uElisha, uAnaniya,noKabhiriya....

40Kwisizwesesihlanu,uIsake,uYakobi,uYesu, uSabbataeus,uSimon,uLevi

41Kwisizwesesithandathu,uYuda,uYosefu,uSimon, uZekariya,uSamuweli,uSelema

42Kwisizwesesixhenxe,uSabbataeus,uZedekiya, uYakobi,uIsake,uYesias,uNathaeus.

43Kwisizwesesibhozo,uTheodosius,uJason,uYesu, uTheodotus,uYohane,uJonathan

44kwisizwesesithoba,yabanguTiyofilo,noAbraham, noArsamos,noYason,noEndemia,noDaniyeli; 45Kwisizweseshumi,uYeremiya,uEleyazare,uZekariya, uBhaneya,uElisha,noDataye.

46Kwisizweseshumielinanye,uSamuweli,uYosefu, uYuda,uYonathes,uChabu,uDositheus

47Kwisizweseshumielinesibini,uIsaelus,uJohn, uTheodosius,uArsamos,uAbhietes,uHezekile

48BebonkebabengamashumiasixhenxeanesibiniLeyo yindlelauEleyazarenabahlobobakheabaphendulangayo iletayokumkani

ISAHLUKO3

Aphokuchazwakhonaitafileentlenentlekakhulueyakha yenziwa.Kwakhonanezinyeiziphoezityebileyo,Ezinomdla xakujongwaizintoezifunyenwekutshanjeeJiphutha

1Ngokundizakuqhubekandihlawulelaisithembisosam ndizendinikeinkcazoyemisebenziyobugcisa

2Babesebenzangobuchuleobukhethekileyo,kuba ukumkaniwayengazisindlekokwayewayebalawula abasebenzingabanyengabanye.

3Ngokokebabengenakukwaziukucombululanayiphina inxalenyeyomsebenziokanyeukuwugqiba ngokungakhathali

4Okokuqalandizakukunikainkcazoyetafile

5Ukumkaniwayexhalabeleukubalomsebenziuzakuba mkhulungendlelaengaqhelekanga,wazawabangelaukuba kuphenywengamaYudaasekuhlalenimalunganobukhulu betafileeyayiseleisetempilenieYerusalem.

6Kwayexabechazaimilinganiselo,waqhubekawabuza ukubaangenzanaisakhiwoesikhulungakumbi

7AbanyeababingelelikunyenamanyeamaYuda baphendulabathiakukhontoinokumthintela.

8Kwayewathiwayelangazelelaukuyenzaibenkulu ngokuphindwekahlanu,kodwawayethandabuzahleze ingabinamsebenzikwiinkonzozasetempileni.

9Wayenqwenelaukubaisiphosakhesingabisetempileni njekuphela,kubabesiyakumnikauvuyoolukhuluukuba amadodaawayenomsebenziwokunikelaamadini afanelekileyoayenokukwaziukwenzanjalo ngokufanelekileyoetafileniawayeyenzile

10Wayengacingiukubakungenxayokungabikho kwegolideukubaitafileyokuqalayenziwengobukhulu obuncinci,kodwakubonakalangathikukhoisizathu esithilesokubayenziwengoluhlobo

11Kubaukubaumyalelowawunikiwe,ngekungekho kuswelakwanto.

12Ngenxayokoakufunekisidluleokanyesidlule kwinqanabaelifanelekileyo

13Kwangaxeshanyewabayalelaukubabanyanzelezonke iintlobozobugcisaezahlukeneyo,kubawayengumntu oneengcingaeziphakamileyokakhulukwayeindalo yayimnikeumbonoocacileyoowamenzawakwaziukubona imbonakaloeyayizakuboniswangumsebenziogqityiweyo 14Wanikanemiyaleloyokubaaphokungekhomiyalelo ibekwekwiZibhalozamaYuda,yonkeintomayibentle kangangoko

15Xaimiyaleloenjaloibekwephantsi,kwakufuneka ilandelwengokupheleleyo.

16Benzaitafileyabaziikubhiteezimbiniubude,ububanzi bayobuyikubhiteenye,ukuphakamakwayokwaba yikubhiteenyeenesiqingatha;bayenzangegolide ecocekileyo

17Okondikuchazayoyayingeyogolideebhityileyoebekwe phezukwesinyeisiseko,kodwasonkeisakhiwo sasiyigolideenkuluedityanisiweyokunye

18Benzaumdaongangobubanzibesandlangeenxazonke 19Kwakukhoisithsabaesenziwengomfanekisowamaza, sikrolwengombalaoqingqiweyongendlelayeentambo ezenziwengokumangalisayokumacalaasoamathathu

20Kubayayimilengendlelaengunxantathukwayeisitayile somsebenzisasifanancamashikumacalaomabini, kangangokubanakweyiphinaicalaawayejikakulo, ayebonakalangendlelaefanayo.

21Kumacalaomabiniangaphantsikomda,elo lalithambekeleetafilenilalilihlekakhulu,kodwayayilicala elingaphandleelalitsalaamehloombukeli.

22Ngokuumphethoongaphezuluwamacalaomabini, njengokobesitshilo,wawubukhalikuba,njengoko besitshilo,umphethowawunamacalaamathathu,naphina aphoumntuesondelakhona

23Kwayekwakukhoiileyazamatyeaxabisekileyophezu kwayophakathikweentamboezihonjisiweyo,kwaye zazilukiwengesixhobosobugcisaesingenakulibaleka

24Ngenxayokhuselekozonkezazibotshelelwengeenaliti zegolideezazifakwakwiimboboematyeni

25Emacalenizazibotshelelwendawonyengezibophelelo ukuzeziqine.

26Kwicalalomdaojikelezeitafileeyayithetyabaphezulu kwayeidibananamehlo,bekukhoumzekelowamaqanda amatyeaxabisekileyo,aqoshwengobuchuleliqela eliqhubekayolomsebenziwokuncedisa,odityaniswe ngokusondeleyokunyeujikelezeitafileyonke

27Kwayephantsikwamatyeawayecwangcisweukumela amaqanda,abazobibenzaisithsabaesineentlobo ngeentlobozeziqhamo,phezulusineediliyanezikhwebu zombona,needatikunyenama-apile,neerharnatinezinye izintoezinjalo,ezicwangciswengokubonakalayo.

28Eziziqhamozazenziwengamatyeanqabileyo,anombala ofanayoneziqhamongokwazo,bazabazibophelela emacalenionkeetafilengebhantiyegolide.

29Kwayeemvakokubaisithsabaseziqhamosibekwe, ngaphantsikwafakwaenyeipateniyamaqandangamatye axabisekileyo,kunyeneminyeimisebenziyokutshaya neyokuhombisa,ukuzeomabiniamacalaetafile asetyenziswe,ngokweminqwenoyabaninikwayengenxa yesisizathuumsebenziwokutshayazakunyenomda wolulelweezantsiukuyaezinyawenizetafile

30Benzabazabafakaphantsikobubanzibonkebetafile ipleyitienkulueneminweemineubukhulu,ukuzeiinyawo zifakwekuyo,bazababambelelangokuqinileyo ngezikhonkwanezelinchezazingenakwiziseko ezingaphantsikomphetho,ukuzekusetyenziswenaliphina icalaletafileelithandwangabantu

31Ngaloondlelakwacacangokucacileyoukubaumsebenzi wawucetyelweukusetyenziswanangayiphinaindlela

32Etafileningokwayobaqopha‘i-maeander,’enamatye anqabileyoamiphakathikwayo,iirubhinee-emeraldkunye ne-onyxkunyenezinyeiintloboezininzizamatye agqwesileyongobuhle

33Kwayeecaleni'kwe-maeander'kwakubekweiqhekeza elihlelenethiwekhi,elenzaukubaembindiniwetafile kubonakalengathiyi-rhomboidenesimo,kwayephezu kwayokwakusenziweikristalekunyene-amber,njengoko ibizwanjalo,eyavelisaumbonoongenakuthelekiswananto kubabukeli

34Benzaiinyawozetafilengeentlokoezifananeenyibiba, kangangokubazazibonakalangathiziinyibibaezigobile phantsikwetafile,kwayeiindawoezazibonakalazazimela amagqabiayeminkqo.

35Isisekosonyawoemhlabenisasiyirubhikwaye sasilinganisaububanzibesandlaukuphakamamacalaonke

36Yayibonakalangathisisihlangukwayeyayinobubanzi beminweesibhozo

37Phezukwayoyonkeindawoyonyawoyayimi

38Bazebenzaunyawolubonakalengathingumthiokhula etyeni,olukiweyokunyene-akanthuskwayelujikelezwe ngumdiliyaowawujikelezengezihlokozeediliya, ezazisetyenzwengamatye,ukuyakuthigaphezulu kwenyawo

39Zonkeiinyawoezinezenziwengohloboolufanayo, kwayeyonkeintoyenziweyazayalungiswangobuchule, kwayeubuchulenolwaziolumangalisayolwasetyenziswa ekwenzeniukubakubeyinyanikwindalo,kangangokuba xaumoyawawushukunyiswangumoya,intshukumo yayidluliselwakumagqabi,kwayeyonkeintoyayisenziwa ukuzeihambelanenenyanisoyokwenyanieyayimele

40Benzaumphezuluwetafilewabaziinxalenyeezintathu njenge-triptychon,kwayezazifakwekwayezidibenengeespigotskulolonkeububanzibomsebenzi,kangangokuba ukudibanakwamalungukwakungabonakaliokanye kwanokufunyaniswa

41Ububanzibetafilebabungaphantsikwesiqingatha sekubhite,ngokokewonkeumsebenziumeleukuba wawubizaiitalenteezininzi

42Kubaekubeniukumkaniwayengafuniukongeza kubukhulubayo,wachithakwiinkcukachaimaliefanayo eyayizakufunekaukubaitafileyayinokubankulu

43Kwayeyonkeintoyagqitywangokwesicwangcisosakhe, ngendlelaemangalisayonemangalisayo,ngobugcisa obungenakulinganiswanobuhleobungenakuthelekiswa nanto

44Kwizityazokuxuba,ezimbinizenziwengegolide,kwaye ukusukakwisisekoukuyaembindinikwaqoshwa umsebenziwobugcisangokwepateniyezikali,kwaye phakathikwezikalikwafakwaamatyeaxabisekileyo ngobuchuleobukhulubobugcisa

45Emvakokokwakukho'i-maeander'emalunganekubhite ukuphakama,nomphezuluwayo,owenziwengamatye anqabileyoanemibalaeyahlukeneyo,ebonisaumgudu omkhuluwobugcisanobuhle.

46Phezukwayokwakukhoi-mosaic,eyenziwengohlobo lwe-rhombus,inembonakaloefananenethikwayeifikelela ngqoeludinini.

47Embindini,iikhakaezincinciezenziwengamatye axabisekileyoahlukeneyo,zibekwengokwahlukeneyo, kwayezahlukilengohlobolwazo,ubuncinaneiminwe emineububanzi,zaphuculaubuhlebembonakaloyazo

48Encotsheniyomphethokwakukhoisihombiso seentyatyambozeenyibiba,kunyenezihlokozeediliya ezidityanisiweyoezikroliweyozijikelezile

49Yayinjalokeindlelayokwakhiwakwezityazegolide, kwayezazithwalangaphezukweefirkinezimbininganye.

50Izityazesiliverezazinomphezuluogudileyo,kwaye zenziwengokumangalisayongokungathizenzelweiiglasi zokujonga,kangangokubayonkeintoeyayisondezwakuzo yayibonakalangokucacileyonangakumbikunezipili

51Kodwaakunakwenzekaukuchazaumbonowokwenene owaveliswayilemisebenziyobugcisaengqondwenixa yayigqityiwe

52Kuba,xaezizityazigqityiwezazazabekwaecaleni, kuqalaisityasesiliverekwazakwalandelaesegolide, kwalandelaesinyeisilivere,kwalandelaesinyesegolide, inkangelekoabayivezileyoayinakuchazwakonkekonke, kwayeabobabezekuzibonaabazangebakwazi ukuzikhuphakumbonooqaqambileyonomboniso onomtsalane

53Imibonoeveliswengumbonisoyayingafani.

54Xaabantubabejongaizityazegolide,neengqondozabo zenzauphandoolupheleleyomalunganenkcukachanganye yomsebenzi,imiphefumloyaboyachukumisekakakhulu.

55Kwakhonaxaumntuwayenqwenelaukujongaizitya zesilivere,njengokozazimiphambikwakhe,yonkeinto yayibonakalaikhazimlangokukhanyamacalaonke kwindawoawayemikuyo,yazayanikaababukeliuvuyo olukhulungakumbi

56Ngokokeakunakwenzekangokweneneukuchaza ubuhlebobugcisabemisebenzi

57Iingqayizegolideabazikrolaembindiningezithsaba zemidiliya

58Balukeisithsabasemithiye-ivy,i-mirtlekunyene-olive, bazabafakaamatyeaxabisekileyokuso.

59Ezinyeiindawozomsebenziwokuncedabazenzela iipatheniezahlukeneyo,kubabakwenzekwabayinto yokuhloniphaukugqibayonkeintongendlelaefanele ubukhosibokumkani

60Ngamazwialulakunokuthiwaakukhonanye kwingxowa-maliyokumkaniokanyenakweyiphinaenye, eyayingekhoimisebenzieyayilingananalengokubiza okanyengobuchulebobugcisa.

61Kubaukumkaniwayezicingelakakhulu,kuba wayethandaukufumanauzukongenxayobuhle bezicwangcisozakhe

62Kubaamaxeshaamaninziwayewutyeshelaumsebenzi wakheosemthethweni,azeachitheixeshalakhenabaculi exhalabeleukubabagqibezeleyonkeintongendlelaefanele indawoaphoiziphozazizakuthunyelwakhona

63Ngokokeyonkeintoyenziwangomlinganiselo omkhulu,ngendlelaefaneleukumkaniowathumelaizipho kunyenombingeleliomkhuluowayengumlawuliwelizwe

64Kwakungekhomatyeanqabileyoamaninzi,kuba angasetyenziswangangaphantsikwamawakaamahlanu kwayeonkeayemakhulu

65Kwasetyenziswaubuchulebobugcisaobubalaseleyo, kangangokubaixabisolamatyekunyenomsebenzi wobugcisalaliphindwekahlanukunelegolide

ISAHLUKO4

IinkcukachaezicacileyozediniUkuchaneka okungenakuphoswakwababingelelikuyaphawuleka. UmthendelekowoburhalarhumeInkcazoyetempilekunye nemisebenziyayoyamanzi

1Ndikunikelenkcazoyeziphokubandicingaukuba iyimfuneko

2Ingongomaelandelayokwelibaliyingxeloyohambo lwethuoluyaku-Eleazar,kodwaokokuqalandizakukunika inkcazoyelizwelonke

3SakufikakwilizwelamaJuda,sabonaisixekosimi phakathikweJudiyalonkephezukwentabaephakamileyo kakhulu

4Encotsheniyentabaitempileyayakhiwengobuqaqawuli bayobonke.

5Yayijikelezweziindongaezintathueziphakamengaphezu kweekubhiteezingamashumiasixhenxe,ubudenobubanzi obuhambelananolwakhiwolwesakhiwo.

Zonkeizakhiwozaziphawulwabubuhlenexabisoeliphantsi ngendlelaengazangeibonwengaphambili

7Kwakucacileukubaakukhozindlekoziseleyoemnyango kunyenezibophelelo,ezaziwudibanisaneentsika zomnyango,kunyenokuzinzakwe-intel

8Indlelaelalisetyenziswangayoikhethininayo yayilinganangokupheleleyonendlelaelalisetyenziswa ngayo.

9Ilaphulayongenxayomoyaovuthuzayolalihamba ngokungapheliyo,kwayenjengokooluhambo lwaludluliselwaukusukaezantsikwayeikhethiniliphuma liyephezulu,lanikaumbonoomnandiaphoumntu wayengenakukwaziukuzikrazulakhona

10Ukwakhiwakwesibingelelokwakufananendawo ngokwayokunyeneminikeloetshiswayoeyayitshiswa ngomlilophezukwaso,kwayeindlelaeyakusoyayifana

11Kwakukhoumthambekaohambakancinciukuyakuwo, ulungiselelwekakuhleinjongoyokuziphathakakuhle, kwayeababingeleliabalungiselelayobabenxibeiingubo zelinen,ukuyakuthigaemaqatheniabo.

12Itempileijongeempumakwayeumvawayoujonge entshona

13Lonkeumgangathoutyatyekwengamatyenemiqolomba ukuyakwiindawoezimiselweyo,ukuzekuhanjisweamanzi okuhlambaigazikwimibingelelo,kubaamawaka ezilwanyanaanikelwaaphongemihlayemithendeleko.

14Kwayekukhoumlamboongapheliyo,kubaumthombo omkhuluwendalouphumangaphakathikwindawo yetempile

15Ngaphezukokokukhoamaqulaamangalisayo nangenakuchazekaangaphantsikomhlaba,njengoko bandibonisile,kumgamawee-furtaezihlanuezijikeleze indawoyetempile,kwayenganyekuwoinemibhobho engenakubalwaukuzeimilamboeyahlukeneyoihlangane 16Zonkeezizintozazibotshelelwengentsimbiezantsi nasemacaleni,kwayephezukwazokwakubekweiplasta eninzi,kwayeyonkeinxalenyeyomsebenziyenziwe ngononopheloolukhulu.

17Kukhoimingxumaemininziyamanziezantsi kwesibingeleloengabonakaliyokubobonkengaphandle kwabobabandakanyekakubulungiseleli,ngokokelonke igazilemibingeleloeliqokelelwangobuninziliyahlanjwa ngokuphanyazakweliso

18Leyimbonoyammalunganohlobolwamachibikwaye ngokundizakukubonisaindlelaeyaqinisekiswangayo

19Bandikhokelelangaphandlekwesixekoiikhilomitha ezingaphezukwezinebazabandixelelaukubandijonge phantsindisiyakwindawoethilendizendimameleingxolo eyayisenziwakukudibanakwamanzi,kangangokuba ubukhulubamachibibabonakalakum,njengokosele kubonisiwe

20Ulungiselelolwababingelelialunakuthelekiswananto, kokubiningokunyamezelakwabongokwasemzimbeni nangomsebenziwaboocwangcisiweyonothuleyo

21Kubazonkezisebenzangokungazi,nangonazifuna umguduomkhulu,kwayengamnyeunomsebenziwakhe okhethekileyo

22Inkonzoiyaqhubekangaphandlekokuphazamiseka abanyebabonelelangeenkuni,abanyengeoyile,abanye ngomgubowengqolowaocoliweyo,abanyengeziqholo; abanyebazisakwakhonaiziqwengazenyamazomnikelo otshiswayo,bebonisaamandlaamangalisayo.

23Kubabathabathaamalunguetholengezandlazombini, ngalinyelinobunzimaobungaphezukweetalenteezimbini, bazebawaphosengesandlangasinyengendlela emangalisayokwindawoephakamileyoyesibingelelo kwayeabaphoswakukuwabekakwindawoefanelekileyo 24Ngendlelaefanayo,iziqwengazeegushanezeebhokhwe ziyamangalisangenxayobunzimabazokunyenokutyeba kwazo.

25Abobanomsebenziwabo,solokobekhethaizilwanyana ezingenasiphakonezityebileyongokukodwa,kwayengaloo ndlelakwenziwaidiniendilichazileyo

26Kukhoindawoekhethekileyoebekelwebona yokuphumla,aphoabobakhululweyoemsebenzinibahlala khona

27Xaokukusenzeka,aboselebephumlekwaye bekulungeleukuqhubekanemisebenziyabobavuka ngokuzithandelakubakungekhomntuunikaimiyalelo malunganokulungiselelaamadini

28Ukuthulaokupheleleyokugqubakangangokubaumntu usenokucingaukubabekungekhomntuukhoyo,nangona enenenikukhoamadodaangamakhuluasixhenxe

29Kwayekungekuphelanjekoko,kodwababamba amatakaneneebhokhwe,bazebonzakalisenabantu,nokuba bafileokanyebaphila,wazakengokubabizangokuba bangcolile,wabanikaumqondisongabowokubaabo, ngenxayabo, umthethowamiselwa,kufunekabenzeubulungisa ezintliziywenizabokwayebangamcinezelinabanina ngokuthembelakumandlaabookanyebabaphangenantoni na,kodwabalawuleubomibabongokuhambelana nobulungisa,kanyenjengokubaiintakaezifuywayo,esele zikhankanyiwe,zityaiintloboezahlukeneyozentliziyo ezikhulaemhlabenikwayeazibacinezelide kutshatyalalisweizihlobozazo.

30Ngokoke,ummeliwethuwasifundisaukubaziindlela ezinjaloaphoizikhokelozinikwaizilumko,ukubamazibe nobulungisakwayezingaphumelelintongogonyamelo, kwayezingabacinezeliabanyengokuthembelakumandla azo

31Kubaekubenikuthathwanjengentoengafanelekanga kwanokuchukumisaizilwanyanaezingcolileyo,njengoko selekukhankanyiwe,ngenxayemikhwayazoethile, asifanelenasithatheamanyatheloonkeokhuselekohleze iimpawuzethuzitshatyalaliswengokulinganayo?

32Ngenxayokoyonkeimithethoayibekileyomalunga nokokuvunyelweyokwimekoyezintakanezinye izilwanyana,uyimiselengenjongoyokusifundisaisifundo sokuziphatha

33Kubaukwahlulwakwempuphunokwahlulwa kweenziphozenzelweukusifundisaukubasimelesahlule phakathikwezenzozethungabanyengenjongoyokwenza izintoezilungileyo.

34Kubaamandlaomzimbawethuwonkekunye nomsebenziwawokuxhomekekeemagxeniethu nakwimilenzeyethu.

35Kungokokeesinyanzelaukubasiqondeukubasimele senzezonkeizenzozethungocalucalulongokomgangatho wobulungisa,-ngakumbikubasahlulwengokucacileyo kwabanyeabantu

36Kubauninzilwamadodaluyazingcolisangokuziphatha okubingokwesini,ngaloondlelalusenzaubugwenxa obukhulu,kwayeamazweonkenezixekoziyazingca ngezenzoezinjalo

37Kubaabaphelelinjeekulaleleniamadoda,kodwa badyobhanooninababokwaneentombizabo

38Kodwasigcinwesahlukilekwezonoezinjalo

39Kwayeabantuabahlukanisiweyongalendlela ikhankanyiweyongaphambilibakwachazwanguMnikimthethonjengabanesiphiwosokukhumbula.

40Kuzozonkeizilwanyana"ezineenyawoezicandekileyo nezihlafunaukhula"zimeleuphawulwenkumbulokubantu abaqalisileyo

41Kubaisenzosokuhlafunaukhulaasintoyimbi ngaphandlekokukhumbulaubomikunyenobomi

42Kubaubomibuhlalabuxhaswakukutya,ngokoke usikhuthazakwiSibhalonangalamazwi: "NgokuqinisekileyouyakuyikhumbulaiNkosieyakwenza kuweezozintozinkulunezimangalisayo."

43Kubaxaziqondwangokufanelekileyo,zibonakala zinkulukwayezinobuqaqawuli;okokuqalaukwakhiwa komzimbakunyenokulungiswakokutyakunye nokwahlulwakwelungungalinye,kwayengaphezukoko, ukulungelelaniswakweemvakalelo,ukusebenzakunye

nentshukumoengabonakaliyoyengqondo,ukukhawuleza kwezenzozayoezithilekunyenokufunyanwakwayo kobugcisa,kubonisaubuchuleobungenasiphelo

44Kungokokeesikhuthazaukubasikhumbuleukubala malunguakhankanyiweyoaphangasentlaagcinwakunye ngamandlakaThixongobuchuleobupheleleyo

45Kubaumiseleixeshanendawoyonkeukuzesihlale simkhumbulauThixoosilawulayonosigcinayo.

46Kubangokumalunganenyamaneziselouthimasiqale sinikeleinxalenyenjengedinisizeemvakokosityeukutya kwethukwangoko

47Ngaphezukoko,kwiingubozethuusinikeuphawu lokukhumbula,kwayengendlelaefanayousinikeumyalelo wokubasibekeamazwiangcweleemasangweni nakwiingcangozethunjengesikhumbuzosikaThixo

48Kwayeezandlenizethu,uyalelangokucacileyoukuba uphawulubotshelelwe,ebonisangokucacileyoukuba sifanelesenzeyonkeintongobulungisa,sikhumbulaindalo yethu,kwayengaphezukwakokonkeukoyikauThixo.

49Uyalelaabantu,xabelelebazebavukekwakhona,ukuba bacamngcengemisebenzikaThixo,kungekuphelanje ngelizwi,kodwanangokubonangokucacileyoutshintsho kunyenombonooveliswakubo,xabezakulala,kunye nokuvukakwabo,indlelaolungcwelekwaye lungaqondakalingayoutshintshooluvelakwenyeyezi mekoukuyakwenye

50Ubuhlebokufaniswangokumalunganocalucalulokunye nenkumbulongokububonakalisiwekuwe,ngokwendlela esitolikangayo"uphuphuoluqhekekileyokunye nokuhlafunakwesilwanyanaesityiwayo"

51Kubaimithethoyethuayizangeyenziwe ngokungacwangciswangaokanyengokuhambelana nengcingayokuqalaengaqhelekangaeyafikaengqondweni, kodwangenjongoyenyanisokunyenokubonakaliswa kwesizathuesifanelekileyo

52Kubangemiyaleloayinikayomalunganenyamaneziselo kunyeneemekoezithilezokuchukumisa,uyasiyalaukuba singenziokanyesingamamelinantoninangaphandle kokucingaokanyesisebenziseukungabikhokobulungisa ngokusebenzisakakubiamandlaengqiqo.

53Kwimekoyezilwanyanazasendle,nalomgaqo ungafunyanwa

54Kubaubuntube-weaselkunyeneempukukunye nezilwanyanaezinjengezi,ezikhankanyiweyo ngokucacileyo,ziyatshabalalisa

55Iimpukuzingcolisakwayezonakalisayonkeinto, kungekuphelanjengenxayokutyakwazokodwa kwanangokudezenzeumntuangabinamsebenzikwaphela kuyonayiphinaintoewelaendleleniyazoyokwenza umonakalo

56Udidilwe-weaselnaloluhlukile:kubangaphandlekoko kuthethiweyo,luneempawuezingcolisayo:Lukhupha ngeendlebekwayelukhuphengomlomo

57Kwayekungenxayesisizathulentoumkhubaonjalo uvakaliswaungcolileebantwini

58Kubangokuthethakonkeabakufumanangeendlebe, babandakanyaabanyeebubinikwayeabenziukungcola okuqhelekileyo,bonangokwabobengcolisiwekukungcola kobungendawo

59Kwayeukumkaniwakho,njengokosixelelwe,wenza kakuhlengokutshabalalisaabantuabanjalo

60Ndazandathi'Ndicingaukubauthethangabachasi,kuba uhlalaebatyhilelaiintlungukunyenokufaokubuhlungu.'

61'Ewe,'waphendulawathi,'ngaboababantu endibathethayo;kubaukulindaintshabalaloyabantuyinto engengcwele.

62Kwayeumthethowethuuyasilelaukubasenzakalise nabaninanokubangamazwiokanyengesenzo

63Ingxeloyamemfutshanengalemibaifaneleukuba ikuqinisekisile,ukubayonkeimithethoyethuyenziwe ngenjongoyobulungisa,nokubaakukhontoyenziweyo kwiSibhalongaphandlekokucingaokanyengaphandle kwesizathuesifanelekileyo,kodwainjongoyayo kukusenzasikwaziubomibethubonkenakwizenzozethu zonkeukubasenzeubulungisaphambikwabantubonke, sikhumbulauThixouSomandla

64Ngokokengokuphatheleleukutyanezintoezingcolileyo, izintoezirhubuluzayo,kunyenezilwanyanazasendle, yonkeinkquboijolisekubulungisakunyenolwalamano olulungileyophakathikomntunomntu.

65Kumkwabonakalangathiuzikhuselekakuhlekuzo zonkeiingongoma;kubangokubhekiselenakwiinkunzi zeenkomoneenkunzizeegushaneebhokhweezinikelwayo, wathikuyimfunekoukuzithathaemhlambini nasemihlambini,kwayenizibingeleleizilwanyana ezifuywayokwayeninganikelintoyasendle,ukuzeabo banikelaamadinibaqondeintsingiseloyomfuziselo womniki-mthethokwayebangabiphantsikwempembelelo yokuzikhukhumeza.

66Kubalowounikelaumbingelelo,wenzaumnikelo womphefumlowakhenangayiphinaindlela

67Ndicingaukubaezinkcukachamalunganengxoxoyethu zifanelekileukubazixelwe,kwayengenxayobungcwele kunyenentsingiseloyendaloyomthetho,ndiye ndakhuthazwaukubandikuchazelengokucacileyo, Philocrates,ngenxayokuzinikelakwakhoekufundeni

ISAHLUKO7

Ukufikakwabathunywabephetheumbhalo-ngqangi wencwadiexabisekileyokunyeneziphoAmalungiselelo esidlosasebukhosiniUmamkeli-ndwendwekwangoko emvakokubaehlelietafileniwonwabisaiindwendwezakhe ngemibuzoneempenduloEzinyeizimvoezihlakaniphileyo ngesosioloji

1UEleyazare,emvakokunikelaumbingelelo,wakhetha abathunywa,walungiselelaneziphoezininzikukumkani, wasithumelakuhambolwethusikhuselekilekakhulu

2SakufikaeAleksandriya,ukumkaniwaxelelwangoko nangokongokufikakwethu

3Ekungenenikwethuebhotwe,mnanoAndreassabulisa ukumkaningobubelesazasamnikailetaebhalwe nguEleazar.

4Ukumkaniwayekulangazelelakakhuluukudibana nabathunywa,wazawayalelaukubabonkeabanye abathethelibakhululwe,bazaabathunywababizelwa phambikwakhengokonangoko

5Ngokuokukukhwankqisangokubanzi,kubakuyinto eqhelekileyoukubaabobezakufunaukudibananokumkani ngemicimbiebalulekileyobangeniswephambikwakhe ngomhlawesihlanu,ngelixaabathunywaabavela kookumkaniokanyekwizixekoezibalulekileyokunzima ukufumanaimvumeyokungenaeNkundlenikwiintsuku

ezingamashumiamathathukodwalamadodawawabona efanelweyimbekoenkulu,kubawayeyihloniphakakhulu inkosiyawo,ngokokewabagxothangokonangokoabo wayebajonganjengabangafanelekangaukubababekho wazawaqhubekaehambahambadebangenawazawakwazi ukubamkela

6Bakungenaneziphoezazithunyelwekunyeneephepha ezixabisekileyo,aphoumthethowawubhalwengegolide ngoonobumbabamaYuda,kubaiphephalalilungiselelwe kakuhlekwayeunxibelelwanophakathikwamaphepha lwalusebenzekangangokubalwalungabonakali,ukumkani kwangokonjeukubaababonewaqalaukubabuza ngeencwadi.

7Bakubabekhupheimiqulukwizigqubuthelozabobaza bayivulaamaphepha,ukumkaniwemaixeshaelidewaza waqubudamalunganezihlandloezisixhenxe,wathi: 8'Ndiyanibulela,zihlobozam,kwayendiyambulelalowo unithumeleleokungakumbi,kwayengaphezukwakokonke uThixo,omazwiakhela.'

9Xabonke,abathunywakunyenabanyeababelapho, bakhwazangaxeshanyengazwilinyebesithi:‘UThixo makasindiseuKumkani!’watshoiinyembezizovuyo.

10Kubaukuphakanyiswakomphefumlowakhekunye nomuzwawembekoenkuluawayeyinikwekwamnyanzela ukubaalileleithamsanqalakhe.

11Wabayalelaukubababuyiseleimiqulukwiindawozabo, wazaemvakokubabulisaamadoda,wathi:‘Bekulungile, madodakaThixo,ukubandiqalendizihloneleiincwadi endinibizelezonaapha,ndizeemvakokubandenzeloonto, ndoluleleisandlasamsobuhlobokuni’

12Kungenxayesisizathusokubandenzeokukuqala.

13Ndimiseleukubaolusuku,ofikengalo,lugcinwe njengosukuolukhulukwayeluzakubhiyozelwaminyakale ebominibambonke.

14Kwakhonakuyenzekaukubasisikhumbuzosokoyisa kwamu-AntigonuselwandleNgenxayokondiya kukuvuyelaukuzonwabisanawenamhlanje.

15Yonkeintoonokuthiubenethubalokuyisebenzisa,’ utshilo,‘iyakulungiselelwawenangendlelaefanelekileyo, namndikunyenawe.’

16Emvakokubabebonakaliseuvuyolwabo,wayalela ukubabanikweindawoengconoyokuhlalakufutshane nenqaba,kwayekwenziweamalungiseleloesidlo.

17UNikanorewabizainkosi,uDorotheus,umphathi weqelaelikhethekileyo,owayemiselweukunyamekela amaJuda,wazawamyalelaukubaenzeamalungiselelo ayimfunekokuwoonke

18Kubaelilungiselelolenziwengukumkanikwaye lilungiseleloolibonalisenziwananamhlanje

19Kubaizixekoezininziezineenkcubekoezikhethekileyo ngokumalunganokusela,ukutya,nokulalaphantsi, zinezikhuluezikhethekileyoezimiselweukunyamekela iimfunozazo

20Nanininaxabesizakutyelelaookumkani,kwenziwa amalungiselelongokwesikolabo,ukuzekungabikho ngxakiyokuphazamisaukonwabakokutyelelakwabo

21Kwathathwaamanyatheloafanayonakwimeko yabathunywabamaYuda

22NgokuuDorotheusowayengumxhasiomiselweukuba anyamekeleiindwendwezamaYudawayeyindoda elumkileyokakhulu

23Zonkeiivenkileezaziphantsikolawulolwakhe nezazibekelwebucalaukwamkelaiindwendweezinjalo, wazizisaethekweni

24Wazibekaizihlalongokwemiqoloemibini ngokwemiyalelokakumkani.

25Kubawayemyaleleukubaahlaliseisiqingathasamadoda ngasekunenekwakhe,abanyebameemvakwakhe,ukuze angabagodleliimbekoephezulu.

26Bakubabehleliphantsi,wayalelauDorotheusukuba enzeyonkeintongokwesikoelalisetyenziswaphakathi kweendwendwezakheezingamaYuda

27Ngokokewayekaiinkonzozabashumayeliabangcwele nababingeleliabenzaidinikunyenabanyeababeqhele ukwenzaimithandazo,wazawabizaomnyewethu, uEleyazare,oyenamdalakubabingelelibamaYuda,ukuba athandazeendaweniyoko.

28Wazawaphakamawazawenzaumthandazo omangalisayo'NgamanauThixouSomandla angakutyebisa,kumkani,ngazozonkeizintoezilungileyo azenzileyo,kwayengamanaangakunikawenanomfazi wakhonabantwanabakhokunyenabahlobobakhoilifa laboelihlalalihlelilogamanjeusaphila!'

29Ngalamazwikwaqhambukaihlombeelikhulunelovuyo elathathaixeshaelide,bazaemvakokobajikabayonwabela isidloesasilungisiwe.

30Onkeamalungiseleloenkonzoetafilenienziwa ngokwemiyalelokaDorotheus

31Phakathikwabalindikwakukhoamagosaasebukhosini nabanyeababeneendawoezihloniphekileyokwinkundla yokumkani

32Esebenzisaithubaelivelayongenxayokumakancinci kwisidlo,ukumkaniwabuzaumthunywaowayehleli esihlalwenisozuko(kubababecwangciswe ngokwezikhundla),ukubaangabugcinanjaniubukumkani bakhebungonakaliswangakudekubesekupheleni?

33Emvakokucamngcaokomzuzwanawaphendulawathi, 'Ungaluqinisangconoukhuselekolwaloukubaungaxelisa ububelebukaThixoobungapheliyoKubaukuba ubonakalisaububelekwayeunikeisohlwayoesithambileyo kwabobafanelwezizongokweentswelozabo,uya kubaguqulaebubinikwayeubakhokeleleenguqukweni' 34Ukumkaniwayincomaimpendulowazawabuzaindoda elandelayo,ukubaingenzanjaniyonkeintoibengcono kuzozonkeizenzozayo?

35Wazawaphendulawathi,'Ukubaumntuugcina ubulungisakubobonke,uyakuhlalaesenzaokulungileyo ngamaxeshaonke,ekhumbulaukubayonkeingcinga iyaziwanguThixo.UkubauthathauloyikolukaThixo njengendawoyokuqala,awuyikuphoswayinjongo' 36Ukumkaniwayincomalendoda,naye,ngempendulo yakhewazawabuzaomnye,ukubaingabanjaninabahlobo abacinganjengaye?

37Waphendulawathi,'Ukubabakubonaufundangezinto ezithandwazizihlweleozilawulayo;uyakubawenza kakuhleukubonaindlelauThixoanikelangayoizibonelelo zakhekuluntu,ebanikaimpilonokutyanazozonkeezinye izintongexeshaelifanelekileyo.'

38Emvakokubonisaukuvumelanakwakhenempendulo, ukumkaniwabuzaundwendweolulandelayo,ukuba, ekunikeniabaphulaphulinasekudluliseniizigwebo, angafumananjaniudumokwanabobangaphumelelanga kwityalalabo?

39Wathi,'Ukubauthethakakuhlekubobonkekwaye ungazewenzengokudelelaokanyengogonyameloxa uphathaaboniKwayeuyakwenzaokuukubauqaphela indlelauThixoasebenzangayo.Izicelozabafanelekileyo zihlalazizaliseka,ngelixaabobangaphumeleliyo ukufumanaimpendulokwimithandazoyabobexelelwa ngamaphuphaokanyengeziganekozezintoeziyingozi kwizicelozabonokubauThixoakababethingokwezono zabookanyeubukhulubamandlaAkhe,kodwawenza ngokunyamezelakubo'

40Ukumkaniwayincomaindodangokufudumeleyo ngempenduloyayowazawabuzaolandelayo ngokulandelelana,ukubaingabanjaniingenakunqotshwa kwimicimbiyemfazwe?

41Wazawaphendulawathi,'Ukubawayengathembeli ngokupheleleyokwisihlwelesakheokanyekwimikhosi yakheefananemfazwe,kodwawayebizauThixorhoqo ukubaafezekiseamashishiniakhe,ngelixayena ngokwakhe.wayeyenzayonkeimisebenziyakhengomoya wobulungisa'

42Esamkelalempendulo,wabuzaomnyeukubaangaba njaniyintoeyoyikekayokwiintshabazakhe.

43Wazawaphendulawathi,'Ukubangelixawayegcina izixhoboezininzikunyenemikhosiwayekhumbulaukuba ezizintoazinamandlaokufikelelakwisiphumoesihlala sihlelinesigqibeleleyoKubanoThixoufakauloyiko ezingqondwenizabantungokunikaukuphumlanokwenza njeumbonisowobukhulubamandlaakhe.'

44Lomfoukumkaniwamncomawazawathikomnye, 'Yintonieyonantoilungileyoebomini?'

45Wazawaphendulawathi,'UkwaziukubauThixo yiNkosiyeNdaloiphela,nokubakwimpumeleloyethuentle asisithiabafumanaimpumelelokodwanguThixoofezekisa zonkeizintongamandlaakheazeasikhokelelekwinjongo.'

46Ukumkaniwadandulukaesithilendodaiphendule kakuhle,wazewabuzaolandelayoukubaangazigcinanjani zonkeizintozakhezinjaloazeekugqibeleniazinike abalandelayokwimekoefanayo?

47Waphendulawathi,'NgokuthandazarhoqokuThixo ukubauphefumlelweziinjongoeziphezulukuyoyonke imisebenziyakhonangokulumkisainzalayakhoukuba ingachukunyiswaludumookanyeubutyebi,kubanguThixo onikazonkeeziziphokwayeabantuabasozebodwa baphumelele'

48Ukumkaniwavakalisaukuvumelanakwakhe nempendulowazawabuzaundwendweolulandelayo, ukubaangakunyamezelanjaniukungabinazintloninantoni naemehlelayo?

49Wathi,'Ukubaniyaqondakakuhleingcamangoyokuba bonkeabantubamiselwenguThixoukubababelane ngobubiobukhulukunyenobuhleobukhulu,kuba akunakwenzekaukubaumntuongumntuakhululwekwezi zintoKodwauThixoesimelesithandazekuyerhoqo, usiphefumlelangenkaliphoyokunyamezela'

50Evuyayimpenduloyaloondoda,ukumkaniwathizonke iimpendulozabobezilungile'Ndizakubuzanaumbuzo,' wongezelela,'ndizendiyekeokwangoku:ukuzesinike ingqaleloyethuekonwabeniisidlosizesichitheixesha elimnandi'

51Emvakokowabuzaindoda,'Yintoniinjongo yokweneneyokubanesibindi?'

52Waphendulawathi,'Ukubaiceboelilungileyolenziwa ngexeshalomngciphekongokwenjongoyokuqala.Kuba zonkeizintozenziwanguThixoukuzekulungelwewena, kumkani,kubainjongoyakhoilungile.'

53Bakubabonkebebonisengokuqhwabakwaboukuba bayavumelananempendulo,ukumkaniwathikwiingcali zefilosofi(kubazazimbalwaezazikho),'Ndicingaukubala madodaagqwesilengobuhlekwayeanolwazi olungaqhelekanga,kubangequbulisoanikeiimpendulo ezifanelekileyokulemibuzoendibabuzile,kwayebonke benzeuThixoindawoyokuqalayamazwiabo'

54KwayeuMenedemus,isazinzulusefilosofisase-Eretria, wathi,'Yinyani,Kumkani-kubaekubeniindaloilawulwa ngolwalathisokwayeekubenisiqondangokufanelekileyo ukubaumntuyindalokaThixo,kulandelaukubaonke amandlanobuhlebentethobuvelakuThixo.'

55Akubaukumkanienqwalileevumaesisivakalelo, intethoyaphelabazabaqhubekanokuzonwabisa Kwakufikaukuhlwa,isidlosaphela.

ISAHLUKO8

ImibuzoneempenduloezingaphezuluQaphelaivesi20 ethethangokubhabhaemoyenieyabhalwango-150BC 1Ngengomsobahlalaphantsikwakhonaetafileni, baqhubekanesidlongokwelungiseleloelifanayo

2Xaukumkaniwacingaukubalifikileithuba elifanelekileyolokubuzaiindwendwezakheimibuzo, waqhubekaebuzaimibuzoengakumbikumadoda awayehleliecalenikwabobabemnikeiimpendulongosuku oludlulileyo.

3Waqalaincokonendodayeshumielinanye,kuba babelishumiababebuzweimibuzongaphambili

4Xakwathicwaka,wabuzaukubaangaqhubekanjani esisityebi?

5Emvakokucamngcaokufutshane,indodaeyayibuziwelo mbuzoyaphendulayathi'Ukubaakenzanganto ingafanelekangakwisikhundlasakhe,akazangeenze ngokungakhathali,akazangeachitheimalieninzikwizinto ezingenantonezingenamsebenzi,kodwangezenzo zobubelewenzabonkeabantubakhebathambekelekuye KubanguThixoongumbhaliwazozonkeizinto ezilungileyokwayekufunekaamthobele.'

6Ukumkaniwamncomawazawabuzaomnyeukuba angayigcinanjaniinyaniso?

7Ephendulaumbuzowathi,'Ngokuqondaukubaubuxoki buzisaihlazoelikhulukubobonkeabantu,ngakumbi ookumkani.Kubaekubenibenamandlaokwenzanantonina abayifunayo,kuthenibefanelebasebenziseubuxoki? Ukongezakokukufunekauhlaleukhumbula,Kumkani, ukubauThixoungumthandiwenyaniso'

8Ukumkaniwayifumanaimpendulongovuyoolukhulu wazawajongaomnyewathi,'Yintoninaimfundiso yobulumko?'

9Omnyewaphendulawathi,'Njengokounqwenelaukuba kungabikhobubibukwehlelayo,kodwaubengumxhamli wazozonkeizintoezilungileyo,ngokokekufunekawenze ngomgaqoofanayokubantubakhonakwabobaphula umthetho,kwayeufaneleulumkisengobumnene abalungileyonabalungileyo.KubauThixoutsalelabonke abantukuyengobubelebakhe'

10Ukumkaniwamncomawazawabuzaolandelayoukuba angabanjaningumhlobowabantu?

11Waphendulawathi,'Ngokubonaukubauluntuluyanda kwayeluzalwaluneengxakiezininzikunye nokubandezelekaokukhulu:ngokokeakufuneki ubohlwayeokanyeubathuthumbisekancinci,kubauyazi ukubaubomibabantubenziweziintlungukunye nezohlwayo.Kubaukubaubuyiqondayonkeintoubuya kuzaliswalusizi,kubanoThixonayeulusizi!

12Ukumkaniwafumanaimpendulongokuvunywawaza wabuzaolandelayo,'Yeyiphieyonamfaneleko ibalulekileyoyokulawula?'

13‘Ukuzigcina,’waphendula,‘ukhululekile ekubolekisweninasekuziphatheningobulumkoebudeni bobomibomntu,ukuhlonelaubulungisangaphezu kwezintozonke,nokwenzaabahlobobabantuabanjalo. KubanoThixo,naye,ungumthandiwobulungisa!

13Emvakokubaebonakaliseukuvunywakwakhe, ukumkaniwathikomnye,'Yintoniuphawulokwenene lokuzinikela?'

14Wazawaphendulawathi,'UkuqondaukubauThixo uhlalaesebenzakwiNdaloyonkekwayeuyazizonkeizinto, kwayeakukhomntuwenzangokungekhosikweniazeenze ububionokubalekaingqaleloyakheNjengokouThixo engumncediwehlabathilonke,nawe,kufunekaumxelise kwayeungabinasiphako!

15Ukumkaniwabonisaisivumelwanosakhewazawathi komnye,'Yintoniintsingiseloyobukumkani?'

16Waphendulawathi,'Ukuzilawulakakuhlekwaye ungalahlekiswabubutyebiokanyeludumoukuya kwiminqwenoengafanelekangaokanyeengafanelekanga, leyindlelayokwenyaniyokulawulaukubaucingisisa kakuhlengalentoKubakonkeokudingayongokwenene kungokwakho,kwayeuThixoakanalouxanduvakwaye akanabubeleIingcingazakhomazibezezokubayindoda, unganqweneliizintoezininzikodwazizintoezifunekayo kuphelaekulawuleni!'

17Ukumkaniwamncomawazawabuzaomnyeumntu, ukubaiingcingazakhezingabazezonazilungileyonjani?

18Wazawaphendulawathi,'Ukubawayehlalaebeka ubulungisaphambikwakhekuyoyonkeintoazeacinge ukubaukungabikhokobulungisakufananokuhluthwa ubomi.KubauThixouhlalaethembisaiintsikelelo eziphezulukwabalungileyo!'

19Emvakokumdumisa,ukumkaniwabuzaolandelayo, ukubaangakhululekanjanikwiingcingaeziphazamisayo ebuthongwenibakhe?

20Waphendulawathi,'Undibuzeumbuzoonzimakakhulu ukuwuphendula,kubaasinakuzisebenzisangokwenene ngexeshalokulala,kodwasibanjweziingcinga ezingenakulawulwayingqiqoKubaimiphefumloyethu inoluvolokubaibonangokweneneizintoezingena engqondweniyethungexeshalokulalaKodwasenza impazamoukubasicingaukubangenenesihambaelwandle ngeenqanawaokanyesibhabhaemoyeniokanyesihamba siyekwezinyeiindawookanyenantoninaefananayo Kodwakengokwenenesicingaukubaizintoezinjalo ziyenzeka

21Kangangokondikwaziyoukugqiba,ndifikelele kwisigqiboesilandelayo:Kufunekangandlelazonke, Kumkani,ulawuleamazwinezenzozakhongomthetho wobungcweleukuzeubenokuqondaukubaugcinaisidima

kwayeawukhethiukuzanelisangaphandlekwengqiqo kwayeungazeusebenzisekakubiamandlaakhoukuze udeleleubulungisa

22Kubaingqondoixakekekakhuluebuthongweningezinto ezifanayo,ezihlalanazoxaivukile.Kwayelowo uneengcinganezenzozakhezonkeezijolisekwizona njongozibalaseleyouzimiselaebulungisenikokubinixa evukilenaxaelele.Ngenxayoko,kufunekauqine ekuziqeqeshenirhoqo

23Ukumkaniwayincomaindodawazawathikwenye ‘Ekubeniungoweshumiukuphendula,xauthethe,siza kuzinikelakwisidlo’Wazawabuzaumbuzoothi, ndingakuphephanjaniukwenzanantonina engandifanelanga?

24Waphendulawathi,'Hlalaujongeudumolwakho nesikhundlasakhoesiphezulu,ukuzeuthethekwayeucinge kuphelaizintoezihambelanayonazo,usaziukubabonke abantubakhobacingakwayebathethangaweKuba akufunekiubonakaleumbikunabadlali,abafunda ngononopheloindima,ekufunekabayidlale,kwaye babumbezonkeizenzozabongokuvumelananayo Awuthathinxaxheba,kodwangokweneneungukumkani, ekubeniuThixoekunikeigunyalobukhosi ngokuhambelananobuntubakho'

25Akubaukumkanieqhwabeleizandlakakhulu nangendlelaendeneyobubele,iindwendwezacelwaukuba zifuneukuphumlaNgokokexaincokoiphelile,zanikela kwisidloesilandelayo.

26Ngosukuolulandelayo,kwagcinwailungiselelo elifanayo,wazaxaukumkaniwafumanaithubalokubuza amadodaimibuzo,wabuzaowokuqalakwabobabesele ukuzebabuzeimibuzoelandelayo,Loluphiuhlobo oluphezululorhulumente?

27Waphendulawathi,'Ukuzilawulakwayeungatsalwa ziinkanukoKubabonkeabantubanengqondoethile yendaloKusenokwenzekaukubauninzilwabantuluthanda ukutya,ukuselanokuzonwabisa,kwayeookumkani bathandaukufumanaumhlabanodumoolukhuluKodwa kulungileukubakubekhoukulinganiselakuzozonkeizinto 28OkouThixoakunikileyo,thabathaninizenikugcine, kodwaningazenizinqweneleizintoezingaphaya kwamandlaenu

29Evuyangalamazwi,ukumkaniwabuzaolandelayo, ukubaangakhululekanjanikumona?

30Emvakokumakancinciwaphendulawathi,'Ukuba ucingakuqalaukubanguThixoonikabonkeookumkani uzukonobutyebiobukhulukwayeakukhomntu ungukumkaningamandlaakhe.Bonkeabantubanqwenela ukwabelanangoluzukokodwaabanakukwazi,kuba sisiphosikaThixo!'

31Ukumkaniwayincomalendodangentethoendewaza wabuzaomnye,ukubaingabawayezidelelanjaniiintshaba zakhe?

32Waphendulawathi,'Ukubanibenzelaububelebonke abantunizenizuzeubuhlobonabo,akufunekiningoyiki mntuUkuthandwangabantubonkesesonasipho silungileyosivelakuThixo!'

33Emvakokuncomalempenduloukumkaniwayalela indodaelandelayoukubaiphenduleumbuzoothi, angalugcinanjaniudumolwakheolukhulu?

34Wazawaphendulawathi'Ukubaunobubelekwaye unentliziyoevulekileyoekuboniseniububelenezenzo

zobubelekwabanye,awusozeulahlekelweludumolwakho, kodwaukubaunqwenelaukubaezinceba zikhankanyiweyoziqhubekenezakho,kufunekaubize uThixorhoqo.'

35Ukumkaniwavumawazawabuzaolandelayo,“Ngubani umntuofaneleaboniseisisa?”

36Wazawaphendulawathi,‘Bonkeabantubayavuma ukubasifaneleukubabonisaisisaabobanomdlakuthi, kodwandicingaukubasifanelesiboniseumoyaofanayo wobubelekwabobasichasayoukuzengalendlelasibayisele kwicalaelifanelekileyonakwintoeluncedokuthiKodwa simelesithandazekuThixoukubaokukufezwe,kuba ulawulaiingqondozabantubonke.’

37Emvakokubaevezeukuvumelanakwakhenempendulo, ukumkaniwabuzaowesithandathuukubaaphendule umbuzoothi,sifanelesiboniseumbulelokubani?

38Waphendulawathi,'Kubazalibethurhoqo,kubauThixo usinikeumthethoobalulekekakhulumalunganembeko efaneleabazali.Kwindawoelandelayoujongaisimo sengqondosomhlobokumhlobokubauthetha"ngomhlobo onjengomphefumlowakho"Wenzakakuhleukuzama ukuhlanganisabonkeabantukubuhlobonawe.'

39Ukumkaniwathethanayengobubelewazawabuza olandelayo,Yintonileifananobuhlengexabiso?

40Wathi,'Ukholo,kubalolonahlobolubalaseleyolobuhle, kwayeamandlaaloaleleeluthandweni,oluyisipho sikaThixoOkuseleukufumenekwayekunyenakozonke iintsikelelozobomi.'

41Ukumkaningendlelaenobunonokakhuluwaqhwaba impendulowazawabuzaomnye,ukubaangasilela, angayifumananjanikwakhonaidumelalakhekwakhona ngenqanabaelifanayo?

42Wathi,'Akunakwenzekaukubaungaphumeleli,kuba uhlwayelekubobonkeabantuimbewuyombuleloevelisa isivunosentandoelungileyo,kwayeokukunamandla ngaphezukwezixhoboezinamandlakwayekuqinisekisa ukhuselekoolukhulu.Kodwaukubanabaninauyasilela, akufunekiaphindeenzeezozintozibangeleukusilela kwakhe,kodwakufunekaakheubuhlobokwayeenze ngobulungisa.KubasisiphosikaThixoukukwaziukwenza izenzoezilungileyokwayekungekhonangokuchaseneyo' 43Evuyangalamazwi,ukumkaniwabuzaomnye,ukuba angakhululekanjaniekubandezelekeni?

44Waphendulawathi,'Ukubaakazangeenzemntuumbi, kodwawenzaokulungileyokubobonkewazawalandela indlelayobulungisa,kubaiziqhamozayozizisainkululeko ekubandezelekeniKodwasimelesithandazekuThixo ukubaububiobungalindelekangaobufananokufaokanye isifookanyeintlunguokanyenantoninaefananaloluhlobo bungasifikelikwayebusenzakaliseKodwaekubeni nizinikeleekukhonzeniuThixo,akukhontlekeleinjaloeya kuzeifikekuni.'

45Ukumkaniwamdumisakakhuluwazawabuza oweshumi,wathi,Luluphiuhlobooluphezululozuko?

46Wathi,'UkuhloniphauThixo,kwayeokukwenziwa kungengaziphoneminikelokodwangobunyulu bomphefumlonokuqinisekaokungcwele,kubazonkeizinto zenziwekwayezilawulwanguThixongokwentandoYakhe Lenjongouhlalauphantsikwayonjengokobonkeabantu benokwenzakwimpumeleloyakhokwixeshaelidlulileyo nelingoku'

47Ngelizwielikhuluukumkaniwababulisabonkewaza wathethanabokakuhle,bazabonkeababelaphobabonisa ukubabayavumelananabo,ingakumbiiingcalizefilosofi Kubababengaphezulukakhulukubo[okokukuthiiingcali zefilosofi]kokubiningokuziphathanangengxoxo,kuba babesolokobesenzauThixoindawoyaboyokuqala 48Emvakokoukumkaniukuzeaboniseiimvakalelozakhe ezintlewaqhubekanokuselaimpiloyeendwendwezakhe.

ISAHLUKO9

Ivesi8ichazaixabisololwaziIvesi28,uthandolwabazali Qaphelangakumbiumbuzokwivesi26kunyenempendulo Kwakhonaphawulaumbuzokwivesi47kunyenempendulo Elilicebisoelilumkileyokumadodaasebenzangoshishino 1Ngengomsokwenziwaamalungiseleloafanayoesidlo, wazaukumkani,kwangokonjeithubalavela,waqalisa ukubuzaimibuzokumadodaawayehleliecalenikwabo babeselebephendule,wazawathikowokuqala,'Ngaba ubulumkobunokufundiswa?'

2Wathi,'Umphefumlowenziwengendlelayokubaunako ngamandlakaThixoukufumanakonkeokulungileyo nokungavumiokuchaseneyo'

3Ukumkaniwavumawazawabuzaindodaelandelayo, Yintonieyonailuncedokakhuluempilweni?

4Wathi,'Ukuzeyisa,kwayeakunakwenzekaukukufumana okungaphandlekokubauThixoadaleisimosengqondo sokukwenza.'

5Ukumkaniwathethangobubelenalendodawazawathi kwenye,'Indodaingayihlawulanjaningokufanelekileyo ityalalombulelokubazalibayo?'

6Wathi,‘Ngokungazendibabangeleintlungu,kwayeoku akunakwenzekangaphandlekokubauThixoabeke ingqondoekufuneniezonanjongozibalaseleyo.’

7Ukumkaniwavumawazawabuzaolandelayo,ukuba angabanjaningumphulaphulionomdla?

8Wathi,'Ngokukhumbulaukubalonkeulwaziluluncedo, kubalukwenzaukwazingoncedolukaThixongexesha longxamisekoukubaukhetheezinyezezintoozifundileyo kwayeuzisebenzisekwingxakiejongenenawe.Ngokoke imizamoyabantuiyazalisekiswangoncedolukaThixo' 9Ukumkaniwamncomawazawabuzaolandelayoukuba angakuphephanjaniukwenzanantoninaechasene nomthetho?

10Wathi,'UkubaniyaqondaukubanguThixoobeke iingcingaezintliziywenizabaniki-mthethoukuzeubomi babantubulondolozwe,niyakuzilandela' 11Ukumkaniwayiqondaimpenduloyaloondodawaza wathikomnye,'Yintoniinzuzoyokuzalana?'

12Wazawaphendulawathi,'Ukubasicingaukubathina ngokwethusibandezelekileziingxakieziwelaizalamane zethukwayeukubaiintlunguzazozibazezethu-ngokoke amandlaolwalamanoabonakalakwangoko,kubakuphela xaloomvakaleloibonakaliswaaphosiyakufumana imbekonembekoemehlweniazoKubauncedo,xa ludibenenobubele,lulolwaloiqhinaelingenakuphela Kwayengomhlawokuphumelelakwaboakufuneki sinqweneleizintozabo,kodwakufunekasithandaze kuThixoukubaabanikezonkeiintloboezilungileyo' 13Emvakokubaenikeyenaudumoolufanayonolwabanye, ukumkaniwabuzaomnye,ukubaangayifumananjani inkululekoekoyikeni?

14Wathi,'Xaingqondoisaziukubaayenzangabubi,naxa uThixoeyiqondisakuzozonkeiingcebisoezilungileyo.'

15Ukumkaniwavakalisaukuvumakwakhewazawabuza omnye,ukubaangahlalanjaniegcinaisigwebo esifanelekileyo?

16Wazawaphendulawathi,'Ukubawayehlalaebeka phambikwamehloakheiingxakiezehlelaabantuaze aqondeukubanguThixoosusaimpumelelokwabanyeaze anikeabanyeudumoolukhulunozuko'

17Ukumkaniwamamkelangobubeleloondodawaza wabuzaolandelayoukubaaphenduleumbuzoothi, angakuphephanjaniubomiobululanobonwabisayo?

18Wazawaphendulawathi,'Ukubaebehlalaekhumbula ukubawayengumlawuliwobukumkaniobukhulukunye nenkosiyezihlweleezinkulu,nokubaingqondoyakhe ayifaneleukubaixakekezezinyeizinto,kodwa,kufuneka ahlaleecingangendlelaanokuyikhuthazangayoimpilo-ntle yazoKufunekaathandaze,kwakhona,kuThixoukuba kungabikhomsebenziungatyeshelwa.'

19Emvakokumdumisa,ukumkaniwabuzaoweshumi, ukubaangababonanjaniabobabemkhohlisa?

20Wazawaphendulaumbuzoothi,'Ukubawayebona ukubaabobamngqongileyobabengabantubendalona nokubababegcinaumthethoofanelekileyowokuba phambilikwiindibanonakwiintlanganiso,nakwimicimbi yaboeqhelekileyo,bengazangebadlulekwimida efanelekileyoekubuliseniokanyekweminyeimiba yokuziphatha.KodwauThixouyakuyijikaingqondoyakho, Kumkani,kuyoyonkeintoelungileyo'

21Akubaukumkanievumilekakhuluwazawabancoma bonkengabanye(phakathikwabobonkeababekho),bajika bayakuzonwabisangesidlo

22Kwayengosukuolulandelayo,xaithubalivela, ukumkaniwabuzaindodaelandelayo,Yeyiphiindlelaembi kakhuluyokungakhathali?

23Waphendulawathi,'Ukubaindodaayibakhathaleli abantwanabayokwayeinikelayonkeimizamo emfundweniyaboKubasihlalasithandazakuThixo kungekhonakakhulukuthikodwakubantwanabethuukuba zonkeiintsikelelozibezezabo.Umnqwenowethuwokuba abantwanabethubabenokuzibambaufezekiswakuphela ngamandlakaThixo'

24Ukumkaniwathiuthethekakuhlewazawabuzaomnye, ukubaangalithandanjaniilizwelakhe?

25'Ngokuhlalaengqondweniyakho,'waphendula, 'ingcingayokubakulungileukuhlalanokufakwilizwe lakowenuUkuhlalakwelinyeilizwekuzisaihlazo kumahlwempukunyenehlazokwabatyebingokungathi bagxothiwengenxayolwaphulo-mthethoUkubaunika bonkeabantuizibonelelo,njengokousenzarhoqo,uThixo uyakukunikaincebakubobonkekwayeuyakugqalwa njengothandailizwe.'

26Emvakokumamelalendoda,ukumkaniwabuza olandelayongokulandelelana,ukubaangaphilanjani ngoxolonomfaziwakhe?

27Waphendulawathi,'Ngokuqondaukubaabafazi ngokwemvelobaneentlokoezilukhunikwayebanamandla ekulandeleniiminqwenoyabo,kwayebatshintsha ngequbulisoizimvozabongengqiqoephosakeleyo,kwaye indaloyaboibuthathakakakhulu.Kubalulekileukujongana nabongobulumkokwayeungabavuseliingxabanoUkuze ubomibuphumelele,umphathikufunekaayaziinjongo

56'Kwiintlekeleezehlelaabahlobobethu,'waphendula,'xa sibonaukubazindekwayeazilungiseki.Ingqiqo ayisivumeliukubasizileleabobafileyonabakhululwe ebubini,kodwabonkeabantubayasizilelangenxayabo kubabecingangabokuphelakunyenenzuzoyabo. NgamandlakaThixokuphelaesinokuphephaububibonke!

57Ukumkaniwathiunikeimpenduloefanelekileyo, wabuzaomnye,lilahlekanjaniigama?

58Waphendulawathi,'Xaikratshinokuzithemba okungenamdakulawula,ihlazonokulahlekelwaludumo kuyavelaKubauThixoyiNkosiyazozonkeiindumiso kwayeulunikaaphoathandakhona'

59Ukumkaniwaqinisekisaimpenduloyakhe,waza wabuzaindodaelandelayo,Abantumabathembelekubani?

60“Kwabo,”waphendula,“bakhonzanina ngokuzithandela,kungekhonangenxayoloyikookanye ukuzicingela,becingangenzuzoyabokuphelaKuba omnyeluphawulothando,omnyeluphawulwenzondo nokukhonzaixeshaelide.”

61Kubaumntuohlalaejongeinzuzoyakhengumngcatshi entliziyweniyakheKodwawenaunothandolwabobonke abantubakhongoncedolwecebisoelihleuThixoakunike lona

62Ukumkaniwathiuphendulengobulumko,wazawabuza omnye,Yintoniegcinaubukumkanibukhuselekile?

63Wazawaphendulaumbuzoothi,'Lumkakwayeucinge kwangaphambiliukubaakukhobubibunokwenziwangabo babekwekwisikhundlasegunyaphezukwabantu,kwaye okuuhlalaukwenzangoncedolukaThixookuphefumlela ngomgweboonzima'

64Ukumkaniwathethaamazwiokumkhuthaza,wabuza omnye,Yintonileigcinaumbulelonembeko?

65Wazawaphendulawathi,'Ubuhle,kubabungumdali wezenzoezilungileyo,kwayeububibuyatshatyalaliswa ngabo,njengokoubonakalisaubuntuobuhlekubobonke ngesiphouThixoakunikasona'

66Ukumkaniwavumangobubeleimpendulowazawabuza oweshumielinanye(ekubenibabengaphezulukwababini abangamashumiasixhenxe),ukubawayenokugcinanjani uxololomphefumlongexeshalemfazwe?

67Wazawaphendulawathi,'Ngokukhumbulaukuba akenzangabubinakubaninakubantubakhe,nokubabonke bayakumlwelangenxayeenzuzoabazifumeneyo,besazi ukubanokubabalahlekelwabubomibabo,uya kubakhathalelaabobaxhomekekekuboKubaawusoze uphoxekeukwenzaimbuyekezonakubanina-bububele obunjalouThixoakuphefumlelengabo'

68Ukumkaniwabaqhwabelaizandlabonkengokuvakalayo wazawathethanabongobubeleobukhulu,wazewasela isiseloesinxilisayoixeshaelideukuzengamnyeabe sempilweni,ezinikelaekonwabeni,wazawabonakalisa ubuhloboobunobubelenobonwabisayokwiindwendwe zakhe

ISAHLUKO10

ImibuzoneempenduloziyaqhubekaZibonisaindlela amagosaomkhosiafaneleakhethwengayoNgowuphi umntuofaneleukunconywakunyenezinyeiingxakizobomi bemihlangemihlanjengokozinjalokwiminyakaengama2000eyadlulayoIivesi15-17ziphawulekangokuncoma

indawoyemidlaloyeqongaIivesi21-22zichazaubulumko bokukhethaumongameliokanyeukubanokumkani.

1Ngomhlawesixhenxekwenziwaamalungiselelo amaninzingakumbi,kwayekwakukhonabanyeabaninzi abavelakwizixekoezahlukeneyo(phakathikwabo kwakukhoinanielikhululabameli)

2Xakwavelaithuba,ukumkaniwabuzaowokuqalakwabo babengekabuzi,ukubaangakuphephanjaniukukhohliswa yingqiqoephosakeleyo?

3Wazawaphendulawathi,'Ngokuqaphelangononophelo isithethi,intoethethiweyo,kunyenomxholooxoxwayo, nangokubuzaimibuzoefanayokwakhonaemvakwexesha elithilengeendlelaezahlukeneyo.Kodwaukubanengqondo ephaphileyonokukwaziukwenzaisigqiboesifanelekileyo kuyoyonkeimekosesinyeseziphoezilungileyozikaThixo, kwayeunaso,OwuKumkani.'

4Ukumkaniwaqhwabakakhuluimpendulowazawabuza omnye,Kutheniuninzilwabantulungazangelubenobuntu obuhle?

5'Kuba,'waphendula,'bonkeabantungokwemvelo abanazoiingcingakwayebathambekelekulonwabo Ngenxayoko,ukungabikhokobulungisakuyavelakwaye kubekhoumkhukulawobugovuUmkhwawokulunga uyabathintelaabobazinikelekubomibolonwabokuba ubayalelaukubabakhetheukuzibambanobulungisa.Kuba nguThixoongumlawuliwezizinto'

6Ukumkaniwathiuphendulekakuhle,wazawabuza, Yintoniekufaneleukubaookumkanibayithobele?Wathi, 'Imithetho,ukuzengemithethoyobulungisaibuyisele ubomibabantuNjengokubawenangokuziphathaokunjalo ngokuthobelaumyalelokaThixouzigcineleisikhumbuzo esingunaphakade'

7Ukumkaniwathinalomntuuthethekakuhle,waza wabuzaolandelayo,Ngubaniesifanelesimmisele njengabalawuli?

Waphendulawathi,'Bonkeabathiyaububi,nabaxelisa ukuziphathakwakho,benzaokulungileyoukuzebahlale benodumooluhlerhoqoKubayiloontouyenzayo, Kumkanionamandla,'utshilo,'kwayenguThixookunike isithsabasobulungisa.'

9Ukumkaniwaphakamisailizwingelizwielikhuluwaza wajongaindodaelandelayowathi,'Ngubaninaesifanele simmiseabengabaphathibemikhosi?'

10Wazawachazawathi,‘Abobabalaseleyongenkalipho nangobulungisakunyenabobaxhalabelengakumbi ukhuselekolwamadodaabokunokubabafumaneuloyiso ngokubekaubomibaboemngciphekweningokungxama KubanjengokouThixoesenzaokulungileyokubobonke abantu,ngokunjalonaningokumxelisaningabancedibabo bonkeabantuenibalawulayo’

11Ukumkaniwathiuphendulekakuhlewazawabuza omnye,wathi,Ngubaninaumntuofanelwekukunconywa?

12Waphendulawathi,'Indodaenikweudumonobutyebi namandlakwayeinomphefumloolingananayoyonkeloo ntoWenangokwakhoubonisangezenzozakhoukuba ufaneleukunconywangoncedolukaThixookwenze wanyamekelaezizinto.'

113Ukumkaniwavakalisaukuvumakwakhewazawathi komnye,'Ngoobaniookumkaniabafanelebachitheixesha elininzikubo?'

14Wazawaphendulawathi,'Ekufundeninasekufundeni iirekhodizohamboolusemthethweni,ezibhalwe

ngokubhekiselelekwizikumkaniezahlukeneyo,ngenjongo yokuguqulwanokugcinwakwezihloko.Kwayekungenxa yomsebenzionjalooyewafikelelakuzukoolungazange lufikelelwengabanye,ngoncedolukaThixoozalisekisa yonkeiminqwenoyakho.'

15Ukumkaniwathethangenzondelelonalendodawaza wabuzaomnye,indodaifaneleixakekenjaningexeshalayo lokuphumlanokuzonwabisa?

16Waphendulawathi,'Ukubukelaloomidlalo enokudlalwangokufanelekileyonokubekaphambi kwamehloakhoimifanekisoethathweebominikwaye yenziwengesidimanangesidimakunenzuzokwaye kufanelekile.

17Kubakukhoulwakhiwooluthileolufumaneka nakwiindawozokuzonwabisa,kubakudlangokufundiswa isifundoesinqwenelekayongezintoezingabalulekanga ebominiKodwangokwenzakonkeokusemandleniakho kuzozonkeizenzozakho,ubonakaliseukuba ungumfilosofikwayeuhlonitshwanguThixongenxa yobuhlebakho

18Ukumkani,evuyangamazwiawayesandul’ukuthethwa, wathikwindodayesithoba,Indodaifaneleiziphathenjani kwizidlo?

19Wazawaphendulawathi,'Ufaneleubizeamadoda afundileyoecalenikwakhokunyenabobanakoukukunika iingcebisoeziluncedomalunganemicimbiyobukumkani bakhokunyenobomibabantubakho(kuba ubungenakufumanamxholoufanelekileyookanye ofundisayongaphezukwalo)kubaabantuabanjalo bathandekakuThixokubabaqeqesheiingqondozabo ukubazicingengezonazihlokozibalaseleyonjengoko naweusenza,kubazonkeizenzozakhozikhokelwa nguThixo'

20Evuyayimpendulo,ukumkaniwabuzakwindoda elandelayo,wathi,Yintonielungeleabantu:Ukubaumntu ozimeleyoenziweukumkaniphezukwabookanyeilungu losapholwasebukhosini?

21Waphendulawathi,'Lowoulungileyongokwemvelo Kubaookumkaniabavelakumnombowobukhosibadla ngokubangqwabalalakwayebabengqongqokubantu ababalawulayoKwayeokungaphezulukokokunjalo ngabanyebabobaphumakumanqanabaabemiabazimeleyo, abathiemvakokufumanaububibazabathwalaisabelosabo sobuhlwempu,xabelawulainkithababangqwabalala ngaphezukwabacinezeliabangamhloneliyouThixo 22Kodwa,njengokobenditshilo,ubuntuobuhle obuqeqeshwengokufanelekileyobuyakwaziukulawula, kwayeungukumkaniomkhulu,kungengenxayokuba ubalaselekuzukololawulolwakhonobutyebibakhokodwa ngenxayokubaudlulebonkeabantungobubele nangobubele,ngenxakaThixookunikeezimpawu 23Ukumkaniwachithaixeshaelithileedumisalendoda wazawabuzaowokugqibelakubobonke,Yintonieyona ntoiphumeleleyoekulawuleniubukhosi?

24Wazawaphendulawathi,'Ukubaabantumabahlale phantsikoxolorhoqo,nokubaubulungisabufanele buphunyezwengokukhawulezaxakukhoingxabano.'

25Eziziphumozifumanekangempembeleloyomlawuli,xa engumntuothiyileyoububinothandaokulungileyoaze anikelengamandlaakheekusindiseniubomibabantu, kanyenjengokubawenaucingaukubaukungabikho kobulungisaluhloboolubikakhululobubikwaye

ngolawulolwakhoolufanelekileyouzenzeleigama elingapheliyo,ekubeniuThixoekunikaingqondo ecocekileyonengangcoliswangabububi

26Akubaegqibile,kwaqhambukaihlombeelikhulu nelovuyokangangexeshaelide.Lakubaliphelileukumkani wathabathaindebewazawenzai-toastehloniphabonke abamenyiweyobakhenamazwiababewathethile

27Emvakokoekuqukumbeleniwathi,Ndizuzelukhulu kubukhobakhoNdizuzelukhulungobulumkoobundinike bonangokubhekiselelekubuchulebokulawula

28Wazawayalelaukubakunikelweiitalenteezintathu zesiliverekuyengamnyewabo,wazawamiselaomnye wabakhonzibakheukubaanikelengemalileyo.

29Bonkebakhwazangaxeshanyebevuma,isidlosaba ngumbonisowovuyo,ngelixaukumkaniwayezinikela kumjikelooqhubekayowomnyhadala.

ISAHLUKO11

Ukuzeufumaneizimvomalungane-stenography yamandulo,jongaiVesi7Inguquleloingenisweukuze ivunywekwayeyamkelwenjengefundwayo,kwaye(iVesi23) ivotiephakanyisiweyoyokwamkelwaithathwakwaye yamkelwengazwilinye

1Ndibhaleixeshaelidekwayendinqwenelauxololwakho, Philocrates

2Ndothukekakhulungalamadodanendlelaabaphendule ngayongequbuliso,ntoleyoeyayifunaixeshaelide ukuyicinga

3Kubanangonaumntuobuzayowayecingisisekakuhle ngombuzongamnye,abobaphendulaomnyeemvakomnye babeselebelungileiimpendulozabozemibuzo ngaxeshanye,ngokokebabonakalakumnakubobonke ababekho,ingakumbikwiingcalizefilosofi,bekufanele ukunconywa

4Kwayendicingaukubalentoiyakubonakala ingakholelekikwabobazakufundaibalilamkwixesha elizayo

5Kodwaakufanelekangaukugqwethaiinyanisoezibhalwe kwiingxelozikawonke-wonke.

6Kwayebekungayikubayintoefanelekileyoukuba ndiphuleumthethokwintoefananaleNdibalisaibalikanye njengokolenzekile,ndiphephangokungakhathalinayiphi naimpazamo

7Ndachukumisekakakhuluyindlelaababethethangayo, kangangokubandenzeumzamowokubonisananabo babenomsebenziwokubhalaingxeloyazozonkeizinto ezenzekakubaphulaphulibasebukhosininakwizidlo zangokuhlwa

8Kubalisiko,njengokonisazi,ukususelangexesha ukumkanieqalaukwenzaishishinikudekubelixeshaapho ephumlakhona,ukubakuthathweingxeloyazozonke izintoazithethileyonezenzozakheilungiseleloelihle kakhuluneliluncedo

9Kubangosukuolulandelayoimizuzuyezenzokunye namazwiosukuoludlulileyoayafundwangaphambikokuba kuqaleishishini,kwayeukubabekukhonaluphina ukungahambikakuhle,umcimbiuyakulungiswangoko nangoko

10Ngokoke,njengokobekutshiwo,ndifumeneulwazi oluchanekileyokwiirekhodizikawonke-wonke,kwaye ndizibekengokulandelelanakwazoiinyanisokubandiyazi

ukubaunomdlakangakananiwokufumanaulwazi oluluncedo.

11EmvakweentsukuezintathuuDemetriyowathabatha amadodawazawadlulaeludongenilolwandle,iistadiya ezisixhenxeubude,wayaesiqithini,wawelaibhulorho wazawayakwiindawoezisemantlazePharos

12Aphowabahlanganiselaendlwini,eyayakhiwe elunxwemenilolwandle,entlekakhulukwayeikwimeko eyimfihlo,wazawabamemaukubabenzeumsebenzi woguqulelo,kubayonkeintoababeyifunangenjongo yayibekweezandlenizabo

13Ngokokebaqalisaukusebenzabethelekisaiziphumo zaboezahlukeneyobazebazenzezivumelane,kwaye nantoninaababevumelanangayoyakhutshelwa ngokufanelekileyophantsikolwalathisolukaDemetriyo

14Kwayeintlanganisoyaqhubekakwadakwabayiyure yesithoba;emvakokobakhululwaukubabalungiselele iimfunozabozomzimba

15Yonkeintoababeyifunayayilungiselelwebona ngomlinganiseloomkhuluUkongezakokuuDorotheus wayebenzelaamalungiseleloafanayoimihlangemihla njengokokwakwenzelwaukumkaningokwakhe-kuba wayeyalelwenjalongukumkani

16NgentsasababevelayonkeimihlaeNkundleni,baze emvakokubulisaukumkanibabuyeleendaweniyabo.

17NjengokokulisikolawoonkeamaYuda,babehlamba izandlazaboelwandlebazebathandazekuThixobazeemva kokobazinikelaekufundeninasekuguquleleniisiqendu esithileababebandakanyekakuso,ndazandababuza umbuzoothi,Kuthenibabehlambaizandlazabongaphambi kokubabathandaze?

18Bachazaukubayayiluphawulokubababengenzanga bubi(kubalonkeuhlobolomsebenzilwenziwangezandla) ekubeningendlelayaboehloniphekileyonengcwelebebona yonkeintonjengophawulobulungisanenyaniso

19Njengokobenditshilo,babehlanganisanaimihla ngemihlakwindawoeyayimnandingenxayokuzolakwayo nokukhanyakwayo,bazabazibhokoxaemsebenziniwabo

20Kwayekwenzekaukubaumsebenziwoguqulelo ugqitywekwiintsukuezingamashumiasixhenxeanesibini, ngokungathiokukwakucwangciswengenjongo emiselweyo

21Wakubaumsebenziugqityiwe,uDemetriyowaqokelela ndawonyeabemibamaYudakwindawoapho kwakwenziwekhonauguqulelo,wazawalufundakubo bonke,phambikwabaguquleli,abafumanaulwamkelo olukhulunakubantu,ngenxayeengeneloezinkulu ababezinikebona.

22BamdumisauDemetriyongokufudumeleyo, bambongozaukubaabhalephantsiwonkeumthethoaze anikeikopiyawokwiinkokelizabo

23Emvakokubaiincwadizifundiwe,ababingelelinabadala babaguqulelikunyenoluntulwamaYudakunye neenkokhelizabantubaphakamabathi,ekubenikwenziwe inguquleloegqwesileyonengcwelenechanekileyo, bekufanelekileukubaihlaleinjengokoyayinjalokwaye kungabikhotshintsholwenziwayokuyo.

24Kwayexalonkeiqelalavakalisaukuvumakwalo, labayalelaukubabaqalekisengokwesikolabokuyenabani naomeleenzenaluphinautshintshonokubakungongezwa nantoninaokanyengokutshintshanangayiphinaindlela

naliphinaigamaelalibhaliweokanyeukwenzanaluphina utyeshelo.

25Eliyayilinyathelolobulumkokakhululokuqinisekisa ukubalencwadiinokugcinwaixeshaelizayo ingatshintshwanga.

26Xalentoyaxelwakukumkani,wavuyakakhulu,kuba wayevakalelwakukubauyiloawayelwenzile lwaluphunyezwengokukhuselekileyo.

27Yonkeincwadiyafundwakuyewazawamangaliswa kakhulungumoyawomniki-mthetho

28WathikuDemetriyo,'Kwenzekanjaniukuba kungabikhonamnyekwiingcalizembaliokanye'iimbongi owakhawacingaukubakufanelekileukukhankanya impumeleloemangalisayokangaka?'

29Waphendulawathi,'Kungenxayokubaumthetho ungcwelekwayeuvelakuThixo.Kwayeabanyebabo bacebaukujongananawobatshaywenguThixokwaye ngenxayokobayekileinjongoyabo'

30UthewevakuTheopompusukubaushiyweziingqondo kangangeentsukuezingaphezukwamashumiamathathu kubawayecebaukufakakwimbaliyakheezinyezeziganeko ezivelakwiinguqulelozomthethozangaphambili nezingenakuthenjwakangako

31Akubaephililekancinci,wacelauThixoukuba amcaciseleisizathusokubaehlelweyintlekele.

32Kwayekwatyhilwakuyeephupheni,ukubangenxa yokuthandaukwazinjewayenqwenelaukudlulisela iinyanisoezingcwelekubantuabaqhelekileyo,nokuba ukubawayeyekawayeyakuphilakwakhona

33Ndivile,nakwimilebekaTheodektes,omnyeweembongi ezibuhlungu,ukubaxawayeseleezakulungisaezinye zeziganekoezibhalwekwincwadiukuzezisetyenziswe kwenyeyemidlaloyakhe,wayechaphazelekayi-cataract emehlweniakheomabini.

34Wathiakuyiqondaisizathusokubaahlelweyintlekele, wathandazakuThixokangangeentsukuezininzi,waza emvakokowaphiliswa.

35Emvakokubaukumkani,njengokobenditshilo,efumene ingcacisokaDemetriyongalengongoma,waqubudawaza wayalelaukubakuthathweingqaleloenkulukwiincwadi, nokubazigcinwengokungcwele

36Wazawabongozaabaguquleliukubabamtyelelerhoqo emvakokubuyelakwaboeJudiya,kubakwakufanelekile, watsho,ukubangokuabathumeleekhaya

37Kodwaxabebuya,wayebaphathanjengabahlobo, njengokokwakulungile,bazebafumaneiziphoezityebileyo kuye

38Wayalelaukubakwenziweamalungiselelookuba babuyeleemakhaya,wazawabaphathangobubele

39Wabanikangamnyewaboiinguboezintathuzodidi oluhle,iitalenteezimbinizegolide,ibhodiesecaleni enobunzimabetalenteenye,zonkeiimpahlazeesofa ezintathu

40WazakunyenomlindiwathumelauEleyazareiisofa ezilishumiezinemilenzeyesiliverenazozonkeizixhobo ezifunekayo,ibhodiesecaleniexabisaiitalente ezingamashumiamathathu,iinguboezilishumi,umsobo, nesithsabaesihle,kunyeneenguboezilikhuluzelinen ephothiweyoegqwesileyo,kunyenezityazokutshiza nezitya,kunyeneebhekileezimbinizegolideeziza kunikelwakuThixo

41Wambongozanakwiletaukubaukubakukhonawuphi nakulamadodaakhethaukubuyelakuye,angabathinteli.

42Kubawayekugqalanjengelungeloelikhuluukonwabela uluntulwabantuabanjaloabafundileyo,kwayewayekhetha ubutyebibakhekubokunokubaabuchithekwizinto ezingenamsebenzi

43NgokukePhilocrates,unebalielipheleleyo ngokwesithembisosam.

44Ndicingaukubaufumanauyoloolukhulukwezizinto kunolubhalweziingcalizeentsomi

45Kubauzinikeleekufundeniezozintozinokunceda umphefumlo,kwayeuchitheixeshaelininzikuzoNdiza kuzamaukubalisanaziphinaezinyeiziganekoezifanele ukubhalwaphantsi,ukuzengokuzihlolisisaufumane umvuzoomkhulungenzondeleloyakho

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook