Skip to main content

Western Frisian - The Gospels and the Acts of the Apostles

Page 1


DeEvangeeljes endeHannelingen fandeApostels

EvangeeljefanMattéus

EvangeeljefanMarkus

EvangeeljefanLukas

EvangeeljefanJohannes61

HannelingenfandeApostels79

HAADSTIK1

1ItboekfenitgeslachtfenJezusKristus,desoanfen David,desoanfenAbraham. 2AbrahamwounIzaäk;enIzaäkwounJakob;enJakob wounJudasensynbroerren;

3EnJudaswounPharesenZarafenThamar;enPhares wounEsrom;enEsromwounAram; 4EnAramwounAminadab;enAminadabwounNaasson; enNaassonkrigeSalmon;

5EnSalmonwounBoezfenRachab;enBoozwounObed fanRuth;enObedwounIsai;

6EnIsaïwoundekeningDavid;enkeningDavidwoun Salomofanhar,dy'tdefroufanUriaswesthie;

7EnSalomowounRobeam;enRobeamwounAbia;en AbiawounAsa;

8EnAsawounJosafat;enJosafatwounJoram;enJoram wounOzias;

9EnOziaswounJoatham;enJoatamwounAchaz;en AchazwounEzekia;

10EnEzekiawounManasse;enManassewounAmon;en AmonwounJosias;

11EnJosiaswounJechoniasensynbroerren,oerdetiid datseneiBabelweifierdwierne;

12Ennei’thjatoBabelbrochtwierne,wounJechonias Salathiël;enSalathielwounZorobabel;

13EnSorobabelwounAbiud;enAbiudwounEljakim;en EljakimwounAzor;

14EnAzorwounSadok;enSadokwounAchim;en AchimwounEliud;

15EnEliudwounEleasar;enEleasarwounMatthan;en MatthanwounJakob;

16EnJakobwounJozef,demanfenMaria,dêr’tJezusút bernewaerd,dy’tKristusneamdwurdt

17SawiernealdeslachtenfenAbrahamoantDavidôf fjirtjinslachten;enfanDavidoantitfuortfierenneiBabel binnefjirtjinslachten;enfanitfuortfierenneiBabeloant Kristusbinnefjirtjingeneraasjes

18NowiedebertefanJezusKristussa:do'tsynmem MariatroudwiemeiJozef,ear'thjabyinoarkamen,waerd hjafounsoanfen'eHilligeGeast.

19DohiehjarmanJozef,dy’tinrjochtfeardichmanwie ennetreeomhartainpublyksfoarbyldtomeitsjen,fan doelomhjarynitgeheimtoforlizzen.

20Marwylsteroerdizzedingentocht,sjuch,deingeldes Heareforskyndehimynindream,sizzende:Jozef,dûsoan fenDavid,eangjenetomMaria,dynfrou,tadytonimmen; fandeHilligeGeast

21Enhjascilinsoanberne,endûscilstsynnamme JEZUSneame,hwenthyscilsynfolkforlossefenhjar sûnden

22Ditallesnouisdien,datitfoldienwirdescoehwetde Hearespritsenwiertrochdeprofeet,sizzende:

23Sjuch,injonkfrouscilswierwêze,enscilinsoanberne wurde,enhjascillesynnammeImmanuëlneame,hwat oersetis:Godmeiús.

24DodieJozefút’esliepopwekkelykasdeingeldes Hearehimhjittenhie,ennaemsynfroubyhim

25Enhjakoehjarnet,oanthjahjarearstbernesoanberne hie,enhyneamdesynnammeJEZUS

HAADSTIK2

1Endo’tJezusbernewaerdtoBethlehemfenJudeayn’e dagenfenkeningHerodes,sjuch,dêrkamenwizenútit eastenneiJeruzalem,

2sizzende:Hwerisdekeningfen’eJoadenberne?hwent wyhawwesynstjeryniteastensjoen,enbinnekommen omhimtooanbidden

3Do’tkeningHerodesdatheardhie,waerderûnrêstich,en hieleJeruzalemmeihim

4Endo'teraldehegepreestersendeskriftgeleardenfenit folkbyinoarsammelehie,fregeerhjarren,hwerKristus bernewirdescoe

5Enhjaseinetsjinhim:TeBethlehemfenJudéa,hwentsa isitbiskreauntrochdeprofeet:

6Endû,Bethlehem,ynitlânfenJuda,bistnetdeminste ûnderdefoarstenfenJuda;

7DofregeHerodes,do’terdewizenyn’egeheimen roppenhie,fleurichbyhjarrenhoeletdestjerferskynde

8EnhystjûrdehjarneiBethlehem,ensei:Geanhinneen siikjeneiitjonkje;enasjimmehimfûnhawwe,bringmy danwerinwurd,datikkommemeienhimekoanbidde

9Do’thjadekeningheardhienen,teagenhjatein;ensjuch, destjer,dy'thjaseagenyniteasten,gyngfoarhjarút,oant erkaemenstiedêr'titjonkjewie

10Do’thjadestjerseagen,wiernehjabliidmeiingreate blydskip

11Endo’thjayn’ehûskamen,seagenhjaitjonkjemei Maria,synmem,enfoelendelenoanbiddenhim;gouden wierookenmirre

12EnynindreamfenGodwarskôge,dathjanetwerom soenetaHerodes,teagenhjainoareweineihjarlân.

13Endo’thjafuortwierne,sjuch,deingeldesHeare forskyndeJozefynindream,sizzende:Komoereinennim itjonkjeensynmem,enflechtsjeneiEgypte,enwêsdêr oantIkdywirdbring;hwentHerodessilitjongebern sykjeomhimteferneatigjen

14Do’teroereingyng,naemernachtsitjonkjeensyn mem,enteachneiEgypte;

15EnhywiedêroantdedeafenHerodes,datitfolbrocht wirdemochthwetdeHearespritsenwiertrochdeprofeet, sizzende:UtEgyptehawIkmynsoanroppen

16Do’tHerodes,do’terseachdaterbespotwaardmeide wizen,waerdtigelilk,enstjûrdeútensloechaldebern dy’ttoBethlehemenyn’ehielekustenderfanwiene,fen twajierâldenûnder,neffensdetiiddy'terfleurichbyde wizenfregehie.

17Dowaerdfolbrochthwetspritsenwiertrochdeprofeet Jeremy,sizzende:

18YnRamawaerdinstimheard,klaagliedengûlen,en greatrouwe;Rachelskriemdeomhjarbern,enwoenet treastwirde,hwenthjabinnenet

19MardoHerodesdeawier,sjuch,iningeldesHeare forskyndeJozefynindreamynEgypte, 20sizzende:Geanoerein,ennimitjonkjeensynmem,en geanneiitlânIsraël,hwenthjabinnedea,dy’titlibben sochtenhawwe

21Enhymakkehimoerein,ennaemitjonkjeensynmem, enkaemynitlânfenIsraël.

22Mardo’terheardedatArchelaüsynJudéaregearrehie yn’ekeamerfensynheitHerodes,wieerbangomdêr hinnetegean;nettsjinsteandedaterynindreamfenGod warskôgewie,gyngerôfneidedielenfenGaliléa.

23Enhykaemenwenneyninstêddy’tNazarethjit,datit folbrochtwirdesoehwettrochdeprofetenspritsenis:Hy scilinNazarenerneamdwurde

HAADSTIK3

1YndydagenkaemJohannesdeDoper,preekjendyn'e woastenijefenJudéa,

2Ensizzende:Bekearjim,hwentitkeninkrykderhimelen isfoarby

3Hwentditishwa’ttrochdeprofeetJesajaspritsenis, sizzende:Destimfeniendy’troptyn’ewoastenije:Bereid deweidesHeare,meitsjesynpadenrjocht

4EndyseldeJehanneshiesynkleanfenkamielhier,enin learenriemomsynheupen;ensynfleiswiersprinkhanen enwyldehunich

5DogyngJeruzalemtahimút,enhieleJudéa,enithiele gebietomdeJordaanhinne;

6EnhjawaerdenfenhimdoopttodeJordaen,bikendhjar sûnden

7Mardo’terinprotteFarizeënenSadduseërsseachtasyn doopkommen,seiertsjinhjar:Oaddergeslacht,hwahat jimmewarskôgeomteflechtsjenfoardekommendegrime?

8Bringdêromfruchtenfoarberou:

9Entinknetombyjimmeselstosizzen:Wyhawwe Abrahamtaúsheit;hwentiksizjimme,datGodbysteatis omútdizzestiennenAbrahambernoptewekken.

10Ennouwirdtekdebilleleinoan’ewoartelfen’e beammen:dêromwirdtallebeamdy’tgjingoedefrucht bringt,úthageenynitfjûrsmiten.

11Ikdoopdywolmeiwettertaberou:marhydy’tneimy komt,ismachtigerasik,waansskuoniknetwurdichbin omtedragen:hyscildydoopjemeideHilligeGeasten meifjoer:

12Hwa’tsynwaaieryn’ehânis,enhyscilsynflier hielendalreinigje,ensynweetsammeljeyn’eskûtel;mar hyscilitkafopbaarnemeiûnútbluslikfjûr

13DokaemJezusfenGaliléatodeJordaantaJehannes, omfenhimdoopttowirden.

14MarJohannesforbeahim,sizzende:Ikhawneedomfen dydoopttowirden,enkomststûtamy?

15EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Lititnousawêze, hwentsaisitúsomallegerjuchtichheittofolbringenDoe leierhim.

16EnJezus,do'terdooptwie,gyngdaliksútitwetterop, ensjuch,dehimelenwaerdenfoarhimiepengien,enhy seachdeGeastfanGoddelkommeasindouweenophim ljochtsjen.

17Ensjuchinstimmeút’ehimel,sizzende:Ditismyn leafsteSoan,ynhwa’tikwoltofredenhaw

HAADSTIK4

1DowaerdJezustrochdeGeastopfierdyn'ewoastenije omforsochttowirdenfen'eduvel

2Endo’terfjirtichdagenenfjirtichnachtenfêstehie, waerderdêrneiinhonger

3Endo’tdeforsittertahimkaem,seier:AstûdeSoanfan Godbist,gebieddatdystiennenbreamakkewirde.

4Marhyantwirdeensei:Derstietbiskreaun:Deminske scilnetlibjefenbreaallinne,marfeneltswirddatútGods mûleútgiet.

5Donimtdeduvelhimopyn'ehilligestêd,ensethimop 'ehichtefan'etimpel,

6Enseitsjinhim:AstûdeSoanfanGodbist,smytdysels del;hwentderstietskreaun:Hyscilsyningelsbefeljaan oerdy;tsjininstien

7Jezusseitsjinhim:Derstietwerskreaun:Dûscilstde HearedynGodnetforsikje

8Wernimtdeduvelhimmeiopintigehegeberch,en toanthimaldekeninkrikenfen’ewrâldendehearlikheit derfan;

9Enhyseitsjinhim:Ditallesscilikdyjaen,astûdelfalle enmyoanbidde

10DoseiJezustsjinhim:Geanwei,satan!

11Doferlitdeduvelhim,ensjuch,ingelskamenen tsjinnenhim

12Endo’tJezusheardhiedatJehannesyndefinzenis smitenwier,gyngerneiGaliléa;

13EnNazarethforlitten,kaemerenwennetoKapernaüm, datoan’eseekustleit,yn’egrinzenfenSabulonen Nefthalim;

14Datitfoldienwirdescoehwetspritsenwiertrochde profeetEsaja,sizzende:

15ItlânSabulonenitlânfenNefthalim,oan’eweifen’e sé,oerdeJordaan,Galiléafen’eheidenen;

16Itfolkdatynittsjustersiet,seachgreatljocht;enfoar harrendy'tsietenyn'estreekenskaadfan'edeaisljocht opstutsen

17FandytiidôfbigounJezustopreekjenentosizzen: Bekearhar,hwentitkeninkrykderhimelenisfoarby.

18EnJezus,rinnendbydeséfenGaliléa,seachtwa bruorren,SimonneamdPetrus,enAndreas,synbroer,in netyn'esésmiten,hwenthjawiernefiskers.

19Enhyseitsjinhjar:Folgjemy,eniksciljimmefiskers fenminskenmeitsje

20Enhjalietendalikshjarnetten,enfolgenhim.

21Endêrweigyngerfierder,seachertwaoarebroerren, Jakobus,desoanfenSebedeüs,enJohannes,synbroer,yn inskipmeihjarheitSebedeüs,hjarnettentomeitsjen;en hyrôpse

22Enhjaforlietendaliksitskipenhjarheit,enfolgenhim 23EnJezusgyngtrochhielGaliléa,learendeynhjar synagogen,enprekeitevangeeljefanitkeninkryk,en genêzenallesyktenenallekwalenûnderitfolk.

24EnsynromgyngtrochhielSyrië,enhjabrochtenta himallesikendy’tmeiferskatesyktenenpiningen nommenwiene,endy’tmeiduvelsbesetwiene,ende gekkenendeferlamten;enhygeneshjar.

25EndêrfolgenhimingreateskarenfolkútGaliléa,enút Dekapolis,enútJeruzalem,enútJudéa,enfen’eoarekant fandeJordaan

HAADSTIK5

1Endo'terdeskarenseach,gyngerdeberchop,endo'ter setwier,kamensynlearlingentahim.

2Enhydiedemûleiepenenleardehjar,sizzende:

3Sillichbinnedeearmenfangeast:hwenthjarisit keninkrykderhimelen.

4Sillichbinnehjady’trouwe,hwenthjascilletreastwirde

5Sillichbinnedesagmoedigen,hwenthjascilledeierde ervje.

6Sillichbinnehjady’thongerjeentoarstnei gerjuchtichheit,hwenthjascillesêdwirde

7Sillichbinnedebarmhertige,hwenthjascille barmhertichheidkrije

8Sillichbinnedereinenfanhert,hwenthjascilleGodsjen

9Sillichbinnedefredesmakkers,hwenthjascilleGods bernneamdwirde

10Sillichbinnehjady’tforfolgewirdeom’ewillefan gerjuchtichheit:hwenthjarisitkeninkrykderhimelen

11Sillichbinnejimme,hwennear’tdeminskenjimme skelescilleenjimmeforfolgje,enomMywillefenjimme allerhandekweasizzescille

12Wêsbliidenwêstigebliid:hwentjimmeleanisgreat yn’ehimel:hwentsaforfolgenhjadeprofetendy’tfoar jimmewesthawwe

13Jimmebinneitsâltfen’eierde,marasitsâltsynsmaak forlernhat,wêrscilitmeisâltwirde?itisfannouôffoar neatgoed,asomderúttesmitenenûnderdeminsken bedarretowirden

14Jimmebinneitljochtfen’ewrâld.Instêddy'topin heuvelleitkinnetferburgenwurde

15Endeminskenstekkegjinkearsoanensettedyûnder inbuske,maropinkandelaar;enitjoutljochtoan allegearredy'tynithûsbinne

16Litjoljochtsaskinefoardeminsken,datsejogoede wurkensjoggeenjoHeit,dy'tyn'ehimelenis,ferhearlikje.

17Tinknetdatikkommenbinomdewetofdeprofetente fordylgjen:Ikbinnetkommenomteferneatigjen,marom tefolbringen.

18Hwentwiersisikjimme,oantdehimelendeierde foarbygeane,scilnetienjotaofientittelútdewet foarbygean,oantallesfolbrochtis.

19Hwa'tdêromienfandizzeminstegeboadenbrektende minskensalearescil,dyscildeminsteneamdwurdeynit keninkrykderhimelen:marhwa'tsedochtenleart,dyscil greatneamdwirdeynitkeninkrykderhimelen

20Hwentiksizjimme,datjimme,útseinasjimme gerjuchtichheitdegerjuchtichheitfen’eskriftgeleardenen Fariseeërsmearscil,jimmeyngjingefalynitkeninkryk derhimelenyngeane

21Jimmehawwehearddatderfenâldetidenseinis:Dû scilstnetdeadzje;enwa'tdeadzjesil,silyngefaarwêze fanitoardiel:

22Mariksisjimme,dathwa’tsûnderredenlilkisopsyn broer,scilgefaarwêzefenitoardiel;,silyngefaarwêze fanhelfjoer

23Dêromastûdyngeskinkopitalterbringt,endêrtinkst oandatdynbroerneattsjindyhat;

24Litjinsgeskinkdêrfoaritalter,engeanhinne;Wês earstfermoedsoenemeidynbroer,enkomdanenofferdyn jefte

25Komgaumeijinsfijânynoerienstimming,wylststûmei himop’eweibist;datdetsjinstannerdynetoerlevereoan derjochter,enderjochterdyoerlevereoandeoffisier,en dûwirdeyndefinzenissmiten.

26Wiswiersizikdy:Dûscilstdernetiensútkomme, oantstûdeuterstefiertebetellehast

27Jimmehawweheard,datderfenâldetidenseinis:Dû scilstgjinoerhoerdwaen;

28Mariksisjimme,dathwa'tinfrousjochtomhjarto begearjen,alynsynhertoerhoermeihardienhat.

29Enasdynrjuchtereachdyoanstjit,rukitderútensmyt itfandyôf;

30Enasdynrjuchterhândymislediget,snijitdanôfen smytitfandyôf;

31Derissein:Hwa’tsynfrouôfskiescil,dyscilhjarin skiedskriftjaen;

32Mariksisjimme,dathwa'tsynfrouôfskiescil, bihalvenom'eredenfenhoererij,hjaroerhoerdocht;

33Werhawwejimmeheard,datderfenâldetidenseinis: Dûscilstdyselsnetforswarde,marscilstdynedenoande Hearefolbringe

34Mariksizjimme:Sweerhielendalnet;eknetbyde himel;wantitisGodstroan:

35Ekbydeierde;hwentitissynfuotbank,eknetby Jeruzalem;hwentitisdestêdfen'egreatekening.

36Ekscilstûbydynhollenetswarre,hwentdûkinstnet ienhierwytofswartmeitsje

37Marlitjinsmeidielingwêze:Ja,ja;Né,né:hwenthwet mearisasditkomtfenitkwea

38Jimmehawweheard,datderseinis:Ineachomineach enintoskomintosk;

39Mariksisjimme,datjimmeitkweadenettsjinhâlde; marhwa'tdyopdynrjochterwangslacht,kearhimekde oareta.

40Enasimmendyoanklagetbydewet,endynjas ôfnimmescil,litdyekdynmantelhawwe

41Enhwa'tdytwingescilominmyltogean,geantwa meihim

42Joudyjingedy’tdyfreget,enkearejonetôffandy’t fandylienewolle.

43Jimmehawwehearddatderseinis:Dûscilstjinsneiste leafhawweenjinsfijânhate

44Mariksisjimme:Hâldjimmefijannenleaf,seingjedy't joferflokje,dochgoedoandyjingendy'tjohaatsje,enbid foardyjingendy'tjonettsjinsteandebrûkeenjoferfolgje;

45DatjimmebernwêzemeiefenjimmeHeit,dy'tyn'e himelenis:hwentHylitsynsinneopkommeoerde kweadeenoerdegoede,enlitreintoerderjochtfeardigen enoerdeûnrjochtfeardigen.

46Hwentasjimmeleafhawwedyjingendy'tjoleafhawwe, hokkerleanhawwejo?doggenetiensdetollenaarsitselde?

47Enasjimmejimmebruorrenallinnegroetsje,watdogge jimmedanmearasoaren?netiensdetollerssa?

48Wêsdêromfolslein,lykasjimmeHeit,dy'tyn'e himelenis,folsleinis

HAADSTIK6

1Pasop,datjimmejimmeaalmoezennetdoggefoarde minsken,omfenhjarrensjoentowurden:oarshawwe jimmegjinleanfenjimmeHeit,dy'tyn'ehimelis

2Dêrom,astûdynaalmoesjedocht,blaasdangjintrompet foardynoantlit,lykasdehuichelaarsdoggeyn'e synagogenenop'estrjitten,dathjadehearlikheidfan'e minskenhawwemeieWiswiersisikjimme:Hjahawwe harlean.

3Marastûaalmoezendocht,litdynlofterhânnetwitte hwetdynrjuchterhândocht:

4Datjinsaalmoesjeynitgeheimwêzemei:endynHeit, dy'tynitforburgenselssjocht,scildyiepenlikbeleanje.

5Enastûbidde,scilstûnetwêzelykasdeskynhilligen: hwenthjabiddeljeaf,steandyn'esynagogenenop'e hoekenfen'estrjitten,dathjafen'eminskensjoenwurde meieWiswiersisikjimme:Hjahawweharlean

6Mardû,astûbidst,geandanyndynkast,enastûdyn doartichthasthast,biddantadynHeit,dy'tynitgeheimis; endynHeit,dy'tynitgeheimsjocht,scildyiepenlik beleanje

7Marasjimmebidde,brûkdangjinijdelewerhellingen, lykasdeheidenendogge:hwenthjamiene,dathjaheard wirdescilleomhjarfollesprekken.

8Wêsdêromnetashjarren:hwentjimmeHeitwithwet jimmenedichhawwe,ear'tjimmeHimfreegje

9Sabiddejimmeden:UsHeit,dy’tyn’ehimelenbinne, hilligewirdejinsnamme

10KomdynkeninkrykJowildienwurdeopierde,lykas yn'ehimel.

11Jouúshjoedúsdeistichbrea

12Enferjouúsússkulden,lykaswyússkuldners forjouwe.

13Enliedúsnetynfersiking,marferlosúsfanitkwea: Hwentdynisitkeninkryk,endemachtendehearlikheit, foaraltyd.Amen.

14Hwentasjimmedeminskenharrenoertrêdingsferjaan, sciljimmehimelskeHeitjimmeekferjaan:

15Marasjimmedeminskenharoertrêdingennetferjaan, densciljimmeHeitekjimmeoertrêdingsnetferjaan

16Enasjimmefêstje,wêsdannet,lykasdeskynhilligen, intrystoansjen:hwenthjameitsjehjaroantlitmisfoarme, dathjabydeminskenferskinemeietefêstjenWiswiersis ikjimme:Hjahawweharlean

17Mardû,astûfêstest,salvjedynholleenwaskjedyn oantlit;

18Datstûnetdeminskenferskineomtefêstjen,maroan dynHeit,dy'tynitferburgenis:endynHeit,dy'tynit ferburgensjocht,scildyiepenlikbeleanje

19Sammeljejimmenetskattenopierde,dêr'tmotenroest fordjerret,endêr'tdieventrochbrekkeenstellen;

20Marsammeljefoarjimselsskattenyn'ehimel,dêr'tgjin motnochroestbedjerret,endêr'tdievennettrochbrekke nochstelle:

21Hwentwêr’tdynskatis,dêrsilekdynhertwêze

22Itljochtfenitlichemisiteach;

23Marasdyneachkweais,scildynhielelichemfolwêze fantsjusterAsdêromitljochtdatyndyistsjusteris,hoe grutisdattsjuster!

24Gjinminskekintwahearentsjinje:hwenthyscilde ienehaatsjeendeoareleafhawwe;oarssilerdeiene oanhâldeendeoareferachtsjeJimkinneGodenmammon nettsjinje.

25Dêromsisikjimme:Tinknetoerjimmelibben,hwet jimmeitescilleenhwetjimmedrinkescille;nochfoardyn liif,hwatjimmeoansettescilleIsitlibbennetmearasit fleisenitlichemdandeklean?

26Sjuchdefûgeltsjesfen’ehimel,hwenthjasieddenet, nochrispjesenet,ensammeljenetynskuorren;dochs fiedtjimmehimelskeHeitseBinnejonetfollebetteras hja?

27Hwafanjimmekin,trochtotinken,ienjeloansynstal taheakje?

28Enhweromtinkejimmefoarklean?Besjochdelelies fanitfjild,hoe'tsegroeie;hjawurkjenet,enspinnenet: 29Endochssizikjimme,datselsSalomoynalsyn hearlikheitnetklaaidwierasienfendizze.

30Hwerom,asGoditgersfenitfjildsabeklaait,dathjoed isenmoarnyn'eovensmitenwurdt,scilErjimmedannet follemearklaaie,ojimmelytsleauwe?

31Tinkdêromnetnei,sizzende:Hwetscillewyite?of: Watsillewydrinke?of:Hwerscillewyklaaidwirde?

32(Wantneialdizzedingensykjedeheidenen:)hwent jimmehimelskeHeitwitdatjimmealdizzedingennedich hawwe

33MarsiikjeearstitkeninkrykGodsensyn gerjuchtichheit;enaldydingenscillejimmetaheakke wirde

34Tinkdêromnetfoardemoarn:hwentdemoarnscil tinkeoerdedingenfanhimselsGenôchoantdedeiisit kweadêrfan

HAADSTIK7

1Oardielnet,datjimmenetoardielewirde.

2Hwentmeihokkeroardieljimmeoardielje,scillejimme oardielewirde;

3Enhweromsjochstûdesplinterdy’tyndynbroerseach is,marbisjochstdebalkedy’tyndyneigeneachisnet?

4Ofhoescilstûtsjindynbroersizze:Litmydesplinterút dyneachhelje;ensjuch,inbalkeisynjinseigeneach?

5Dûhuichelaar,smytearstdebalkeútjinseigeneach;en denscilstûdúdliksjenomdesplinterútiteachfandyn broertesmiten.

6Joudehûnennetdathillichis,ensmytjimmepearelsnet foardeswinen,dathjasenetûnderdefoettenfertrape,en omkeareenjimmeforskuorre.

7Freegje,enitsciljimmejownwirde;sykje,enjimme scillefine;klopje,enitsciljimmeiepenewurde:

8Hwentelkdy’tfreget,ûntfangt;endy'tsiket,fynt;en foarhwa'tkloppetscilitiepenmakkewirde

9Ofhokkermanisderûnderjimme,dy’t,assynsoanbrea freget,dyhiminstienjaensil?

10Ofaserinfiskfreget,scilerhiminslangejaen?

11Asjimdan,dy’tkweabinne,wittehoe’tjimberngoede jeftenjaankinne,hoefollemearsiljimHeit,dy’tyn’e himelenis,goededingenjaenoandyjingendy’tHim freegje?

12Dêrom,alleshwetjimmewolle,datdeminskenjimme dwaenscoene,dochjimmehjareksa:hwentditisdewet endeprofeten.

13Geanynbydeknappepoarte:hwentwiidisdepoarte, enbreedisdewei,dy’ttafordjerliedt,eninprottebinne derdy’tdêryngeane

14Hwentsmelisdepoarte,ensmelisdewei,dy’ttait libbenliedt,enderbinnemindy’titfine

15Pasopfoardefalskeprofeten,dy’tynskieppekleanta jimmekomme,marynbinnenbinneitrazendewolven

16OanhjarfruchtenscillejimmehjarkenneSammelje minskendruvenfantoarnen,offigenfandistels?

17Sabringtallegoedebeamgoedefruchten;marin bedoarnebeambringtkweadefruchten

18Ingoedebeamkingjinkweadefruchtbringe,enin forderebeamkingjingoedefruchtbringe

19Elkebeamdy’tgjingoedefruchtbringt,wurdtomhakke enynitfjûrsmiten.

20Dêromscillejimmesekenneoanhjarfruchten

21Netelkdy’ttsjinmyseit:Heare,Heare,scilynit keninkrykderhimelenyngean;mardy'tdewildochtfan mynHeit,dy'tyn'ehimelenis

22Inprottescilledydeistsjinmysizze:Heare,Heare, hawwewynetynjinsnammeprofetearre?enhawweyn jinsnammeduvelsútdreaun?enynjinsnammeinprotte wûnderlikewurkendien?

23Endenscilikhjarrenbiliede:Ikhawjimmenoaitkend; geanfanmyôf,jimmedy’tûngerjuchtichheitdogge

24Dêrom,hwa’tdizzemynwirdenharketensedocht,dy scilIkforgelykjemeiinwizeman,dy’tsynhûsopinrots boude;

25Endereinfoeldel,endefloedenkamen,endewinen bliezenensloegenopdathûs;enitfoelnet,hwentitwie stifteopinrots

26Enelkdy’tdizzemynwurdenharketensenetdocht, scilforgelikewirdemeiindwaesman,dy’tsynhûsopit sânboude;

27Endereinfoeldel,endefloedenkamen,endewinen bliezenensloegenopdathûs;enitfoel,endefalderfan wiegrut

28Enitbardedo’tJezusdizzespreukenôfmakkehie,datit folkforbjusterewieoersynlear:

29HwentHyleardehjarasiendy’tmachthat,ennetasde skriftgelearden.

HAADSTIK8

1Do’terfen’eberchdelkaem,folgenhimgreateskaren

2Ensjuch,derkaeminmelaatskeenoanbeahim,sizzende: Heare,asJowolle,dankinneJomyskjinmeitsje.

3EnJezusstiekdehânút,enrekkehimoan,sizzende:Ik wol;wêsreinEndalikswaerdsynmelaatsheidsuvere

4EnJezusseitsjinhim:Sjuch,dûsizitnimmenoan;mar geanhinne,litdyselsoan'epreestersjen,enofferit geskinkdatMozeshjittenhie,taintsjûgenisfoarhjarren

5Endo’tJezusynKapernaümynkaam,kaemderin centuriontahim,dy’thimsmeekte:

6Ensizzende:Heare,myntsjinstfeintleitthússiikfen’e ferlamming,slimpinige.

7EnJezusseitsjinhim:Ikscilkommeenhimgenêze

8Decenturionantwirdeensei:Heare,ikbinnetweardich datstûûndermyndakkommescoe;marsisitwirdallinne, enmyntsjinstfeintscilgenêzenwirde

9Hwentikbininmanûndermacht,meisoldatenûndermy; enneiinoar:Kom,enhykomt;entsjinmyntsjinstfeint: Dochdit,enhydochtit

10Do’tJezusithearde,forwûndereerhim,enseitsjin dyjingendy’tfolgen:Wiswiersisikjimme,sa’ngreat leauwehawiknetfoun,né,netynIsraël

11Eniksisjimme:Inprottescillekommeútiteastenenit westenensittenmeiAbrahamenIzaäkenJakobynit keninkrykderhimelen

12Mardebernfenitkeninkrykscilleynitbûtenste tsjusterfordreaunwirde;

13EnJezusseitsjindecenturion:Geanhinne;enlykasjo leaudhawwe,scilitdydienwurde.Ensyntsjinstfeint waardgenêzenyndeseldeûre

14Endo'tJezusynPetrussynhûskaem,seacherdemem fansynfrouleinensiikfenkoarts.

15Enhyrekkehjarhânoan,endekoartsliethjar,enhja gyngoereinentsjinnehjar.

16Do’tdejûnwaerd,brochtenhjainprottetahimdy’tfan duvelbesetenwiene;

17Datitfoldienwirdescoehwetspritsenwiertrochde profeetJesaja,sizzende:Hyhatússwakkensnaemenús krankhedendroegen

18Endo’tJezusingreateskarenomhimhinneseach, joechergebodomneideoarekanttogean

19Enderkaeminskriftgeleardeenseitsjinhim:Meester, ikscildyfolgjewêrstûhinnegiet.

20EnJezusseitsjinhim:Defoksenhawwegatten,ende fûgelsfen’ehimelhawwenêsten;mardeMinskesoanhat gjinplakomsynholletelizzen.

21Eninoarefensynlearlingenseitsjinhim:Heare,litmy earstgeanenmynheitbigrave

22MarJezusseitsjinhim:Folgjemy;enlitdedeadenhar deadenbegroeven

23Endo'teryninskipkaem,folgensynlearlingenhim 24Ensjuch,derkaemingreatestoarmopyn'esé,datit skipbedutsenwiermeideweagen,marhysliepte

25Ensynlearlingenkamentahim,enmakkenhimwekker, sizzende:Heare,ferlosús:wykommeom.

26Enhyseitsjinhjar:Hwerombinnejimmebang,jimme lytsleauwe?Doegyngeroerein,enbestraftedewinenen desé;enderwieingrutterêst.

27Mardemannenfernuverenhar,sizzende:Hokker minskeisdit,datselsdewinenendeséhimhearre!

28Endo’teroan’eoarekantkaemynitlânfen’e Gergesenen,kamenhimtwaduvelbesetenentemjitte,út’e grêvenkommen,tigefûleindich,datgjiniendywei foarbygeankoe.

29Ensjuch,hjarôpen,sizzende:Hwethawwewymeidy todwaen,Jezus,SoanfenGod?bistohjirkommenomús foardetiidtomarteljen?

30Enderwierinkeppelfenhjarrenweifenhjarweiwei 31DosmeekendeduvelsHim,sizzende:AsJoús útdriuwe,litúsdanyn’ekeppelswinengean.

32Enhyseitsjinhjar:GeanhinneEndo'thjaútkamen, gyngenhjayn'ekeppelswinen,ensjuch,dehielekeppel swijenrounmeigeweldinsteilplakyn'esee,en omkommenynitwetter

33Enhjaflechten,enhjagongendestêdyn,enfertelden allesenhwetdebisettenfen’eduvelsbardwier.

34Ensjuch,dehielestêdkaemJezusyn'emiette;

HAADSTIK9

1Enhygyngyninskip,engyngoer,enkaemynsyn eigenstêd.

2Ensjuch,hjabrochtenhiminmandy’tferlammewie, lizzendopinbêd;Soan,wêsmoedich;dynsûndenwurde dyferjûn

3Ensjuch,guonfen’eskriftgeleardenseinebyhjarsels: Dizzemanlasteret.

4EnJezuswisthjartinzenensei:Hweromtinkejimme kweaynjimmeherten?

5Hwenthwetismakliker,tosizzen:Dynsûndenbinnedy forjown;ofsizze:Komoereinenrinne?

6Mardatjimmewittemeije,datdeMinskesoanmachthat opierdeomsûndenteferjaan,(doeseiertsjinde ferlamme:)Geanoerein,nimdynbêdopengeanneidyn hûs.

7Enhymakkehimoereinengyngneisynhûs.

8Mardo’tdeskarenitseagen,fernuverenseharen ferhearlikenGod,dy’tdeminskensa’nmachtjûnhie

9Endo'tJezusdêrweiforgyng,seacherinman,meide nammeMattéüs,sittenbydetolboer,enhyseitsjinhim: FolgjemyEnhygyngoereinenfolgehim

10Enitbardedo’tJezusynithûsoanititensiet,sjuch, gânstollersensûnderskamenensietenbyhimensyn learlingen.

11Endo’tdeFarizeënitseagen,seinenhjatsjinsyn learlingen:Hweromytdynmastermeitollersensûnders?

12Mardo’tJezusdathearde,seiertsjinhjar:Dy’tsûn binne,hawwegjindokternedich,mardy’tsiikbinne 13Marjimmegeanhinneenlearehwetdatbitsjut:Ikscil barmhertichheidhawwe,ennetofferje,hwentikbinnet kommenomderjuchtfeardigentoroppen,marsûndersta berou

14DokamendelearlingenfenJohannestahim,sizzende: HweromfêstjewyendeFarizeënfaek,marjinslearlingen fêstjenet?

15EnJezusseitsjinhjar:Kinnedebernfen'e breidskeamerrouwe,salang'tdebrêgemanbyhjaris?mar dedagenscillekomme,datdebreiderfenhjarôfnommen wirdescil,endenscillehjafêstje.

16Nimmenleitinstiknijkleedoaninâldkleed,hwent hwetderynsetwirdtomitoptofoljen,nimtfenitkleed, endeskuorrenwirdtslimmer.

17Endeminskendoggegjinnijewynynâldeflessen:oars brekkedeflessen,endewynrintút,endeflessengeane om,marnijewynsetteseynnijeflessen,enbeidewurde bewarre

18Do’terdittsjinhjarspriek,sjuch,d’rkaemin steedhâlder,enoanbeahim,sizzende:Myndochterisnoal stoarn;markomenleidynhânophjar,enhjascillibje

19EnJezusgyngoereinenfolgehim,ensynlearlingenek

20Ensjuch,infrou,dy’ttolvejiersiikwierfenin bloedfloed,kaemefterhimoan,enrekkeitsoamfensyn kleanoan;

21Hwenthjaseibyhjarsels:Asikmarsynkleed oanreitsjemei,denscilikheilwêze

22MarJezuskeardehimom,endo’terhjarseach,seier: Dochter,wêsgoedtreast;dynleauwehatdysûnmakke.En defrouwaerdfandatoereôfsûnmakke

23Endo’tJezusynithûsfan’eoerstekaem,enseachde minstrelenenitfolklûdmeitsje,

24Hyseitsjinhjar:Jouplak,hwentdefaamisnetdea, marslieptEnhjalakenhimtaforachting

25Mardo’titfolkútstutsenwier,gyngerynennaemhjar bydehân,endetsjinstfaemgyngoerein

26Endegeruchtdêrfangyngneibûtenyndathielelân

27Endo’tJezusdêrweigyng,folgenhimtwablinen, rôpendeensizzende:JoSoanfenDavid,ûntfermjehimoer ús.

28Endo’teryn’ehûskaem,kamendeblinentahim;Hja seinetsjinhim:Ja,Heare

29Dorekkeerhjareagenoan,sizzende:Itmeijimme wêzeneffensjimmeleauwen

30Enhjareagenwaerdeniepene;enJezusjoechhjarren strangoan,sizzende:Sjoch,datnimmenitwit.

31Marhja,do’thjafuortwierne,forspriekensynromyn dathielelân.

32Do’thjaútgeane,sjuch,hjabrochteninstommemanta him,bisetfeninduvel

33Endo’tdeduvelútdreaunwaerd,spriekdestomme; 34MardeFarizeënseine:Hydriuwtdeduvelsúttrochde oerstefen’eduvels

35EnJezusgyngomaldestêddenendoarpenhinne, leardeynhjarsynagogen,enprekeitevangeeljefanit keninkryk,engenêzenallesykteenallekweaûnderitfolk

36Mardo'terdeskarenseach,waerdermeilijenoerhjar, hwenthjawaerdenflauenforstruidwaerden,asskiepdy't gjinhoederhawwe

37Doseiertsjinsynlearlingen:Derispingeiswier oerfloedich,mardearbeidersbinnemin;

38BiddêromdeHearefen’erispinge,datErarbeidersyn synrispingestjûrescil.

HAADSTIK10

1Endo’tersyntoalvelearlingentahimroppenhie,joech erhjarrenmachttsjinûnreinegeasten,omhjarútto fordriuwenenallerhannesykteenallerhandekweate genêzen

2Endenammenfen’etolveapostelenbinnedit;Deearste, Simon,dy'tPetrushjitte,enAndreas,synbroer;Jakobus, desoanfanSebedeüs,enJohannessynbroer; 3FilippusenBartolomeus;ThomasenMattéusdetoller; Jakobus,desoanfanAlfeus,enLebbaeus,waans efternammeThaddeuswie;

4SimondeKanaänytenJudasIskariot,dy’thimek forriede.

5DizzetoalvenstjûrdeJezusútengebeahjarren,sizzende: Geannetop'eweifen'eheidenen,engeannetyn'estêd fen'eSamaritanen;

6MargeanleaverneideferlerneskiepfenithûsfenIsraël 7Enwylstjimmehinnegean,preekje,sizzende:It keninkrykderhimeleniskommen.

8Genêzedesiken,reinigjedemelaatsen,wekkerde deadenop,driuwduvelsút:johawwefergeesûntfongen, jowfergees.

9Jougjingoud,nochsulver,nochkoperyndynbeurs; 10Ekgjinskreauopdynreis,nochtwajassen,nochskuon, nochstokken:hwentdearbeiderissynspizewurdich.

11Enynhokkerstêdofstêddy’tjimmeyngeanescille, bisiikjehwa’tdêrynwurdichis;enbliuwdêroantjimme dêrweigeane

12Enasjimmeyninhûskomme,groetsjeit

13Enasithûswurdichis,litjinsfredederopkomme;mar asitnetweardichis,litjinsfredeneidyweromkomme.

14Enhwa’tjimmenetoannimmescilenjimmewirdennet hearre,asjimmeútdathûsofdatstêdgeane,skodzjeitstof fenjimmefoettenôf

15Wiswiersisikjimme,itscilitlânSodomenGomorra yn’edeisfenitoardielferdraachlikerwêzeasfoardystêd.

16Sjuch,Ikstjûrjimmeútasskiepmiddenyn’ewolven: wêsdêromwiisasslangenenûnskuldichasdowen

17Marpasopfoardeminsken:hwenthjascillejimme oerleverjeoanderieden,enhjascillejimmegiseljeynhjar synagogen;

18EnjimmescilleomMywillefoarsteedhâldersen keningenbrochtwirde,taintsjûgenistsjinhjarentsjinde heidenen

19Marhwennear’thjajimmeoerleverje,tinkdannetoer hoeenhwatjimmepratescille:hwentitsciljimmeop dyseldeûrejownwirdehwetjimmesprekkescille

20Hwentitbinnenetjimme,dy'tsprekke,mardeGeast fenjimmeHeit,dy'tynjimmesprekt.

21Endebroerscildebroeroandedeajaen,endeheitit bern;

22Enjimmescillefanalleminskenhatewirdeommyn namme;

23Marashjajimmeyndizzestêdforfolgje,flechtsje jimmedanneiinoare;hwentwiersizikjimme,jimme scillenetoerdestêddenfenIsraëlhinnegienwêze,oantde Minskesoankommenis.

24Delearlingisnetboppesynhear,nochdetsjinstfeint boppesynhear

25Itisgenôchfoardelearlingdaterisassynhear,ende tsjinstfeintassynhearAshjadehearfenithûsBeëlzebul neamdhawwe,hoefollemearscillehjahjarfensyn húshâldingneame?

26Eangjedêromnetfoarhjar,hwentderisneatbedekt,dat netiepenbierrewirdescil;enferburgen,datsilnetbekend wurde.

27Hwetikjimmesisynittsjuster,datsprekkejimmeynit ljocht;

28Eneangjenetfoardyjingendy'titlichemdeadzje,mar desielnetdeadzjekinne,mareangjeleaverfoarHimdy't sieleenlichemyn'ehelferneatigjekin

29Binnetwasparrowsnetferkochtfoarinfarty?enienfen hjarrenscilnetop'eierdefallesûnderjimmeHeit

30Mardehierrenfenjimmehollebinneallegearreteld

31Eangjedêromnet,jimmebinneweardefollerasinprotte sparrows

32Elkeniendy'tmydanbikennescilfoardeminsken,dy scilikekbilittefoarmynHeit,dy'tyn'ehimelenis.

33Marhwa'tMyûntkennesilfoardeminsken,dyscilik ekforsinnefoarmynHeit,dy'tyn'ehimelenis

34Tinknetdatikkommenbinomfredeopierdete stjoeren:Ikbinnetkommenomfredetestjoeren,marin swurd

35HwentIkbinkommenominmanynstriidtomeitsjen tsjinsynheit,endedochtertsjinharmem,ende skoandochtertsjinharskoanmem

36Endefijannenfeninmanscillefensyneigenhûswêze.

37Dy’theitofmemmearleafhatasmy,ismynet wurdich;endy’tsoanofdochtermearleafhatasmy,ismy netwurdich

38Endy’tsynkrúsnetnimtenmyefterfolget,ismynet wurdich

39Dy’tsynlibbenfynt,scilitforlieze; 40Wa'tjimmeûntfangt,ûntfangtmy,enwa'tmyûntfangt, ûntfangtHimdy'tmystjûrdhat

41Dy’tinprofeetûntfangtyn’enammefeninprofeet,scil inprofeetsleankrije;enwa'tinrjochtfeardigeman ûntfangtyn'enammefaninrjochtfeardigeman,silitlean faninrjochtfeardigemanûntfange

42Enhwa'tienfendizzelytsenallinneinbekerkâld wettertodrinkenjaenscil,allinneyn'enammefenin learling,wiersizikjimme,hyscilsynleanopgjininkelde wizeferlieze

HAADSTIK11

1Enitbarde,do’tJezusineinmakkehiesyntolve learlingentebefeljen,gyngerdêrweiteachomynhjar stêddentelearenentepreekjen.

2Doe'tJohannesnoyn'efinzenisdewurkenfanKristus heardhie,stjoerdeertwafansynlearlingen,

3Enseitsjinhim:Binnejodedy’tkommescoe,ofsykje wyinoar?

4Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Geanhinneenlit Johanneswersjenhwetjimmehearreensjogge: 5Deblinenkrijeitsicht,endekreupelenrinne,de melaatsenwirdeskjinmakke,endedôvenhearre,de deadenwurdeopwekke,endeearmenitevangeelje forkend

6Enseingeishy,dy’tnetoanmyforstekkescil.

7Endo'thjafuortgeane,bigounJezustsjindeskarenoer Johannestosizzen:Hwetbinnejimmeútgienyn'e woastenijeomtosjen?Inreedskoddemeidewyn?

8Marhwetgienejimmeúttosjen?Inmanklaaidynsêfte klean?sjuch,dy'tsêftekleandrage,binneyn'ehuzenfan'e keningen.

9Marhwetgienejimmeúttosjen?Inprofeet?ja,iksis jimme,enmearasinprofeet

10Hwentditisit,fenhwa’tbiskreaunstiet:Sjuch,ikstjûr mynboadefoarjinsoantlit,dy’tjinsweifoarjinsoantlit reescil

11Wiswiersisikjimme,ûnderdyjingendy'tbernebinne útfroulju,isgjingrutteropstienasJohannesdeDoper: nettsjinsteandedeminsteynitkeninkrykderhimelenis grutterashy.

12EnfandedagenfenJohannesdeDoperôfoantnota ûndergietitkeninkrykderhimelengeweld,ende gewelddiedigersnimmeitmeigeweld.

13Hwentaldeprofetenendewetprofetearrenoant Johannesta

14Enasjimmeitoannimmewolle,ditisElias,dy’t kommesoe

15Dy’tearenhatomtohearren,lithimhearre

16Marwêrscilikditslachtemeilykje?Itisasberndy't op'emerkensitteenharmeiminskenroppe,

17Ensizzende:Wyhawwejimmeopitfluitsjelein,en jimmehawwenetdûnse;wyhawweoerjimmetreurje,en jimmehawwenetbeklage

18HwentJohanneskaemnetietennochdrinken,enhja sizze:Hyhatinduvel.

19DeMinskesoankaemytendeendrinkende,enhjaseine: Sjuch,inman,dy’tgraechis,eninwyndrinker,infreon fentollersensûndersMarwiisheidisrjochtfeardigefan harbern

20Dobigounerdestêddendêr’tdemeastefansyn machtigewirkenynwierne,tobiswarren,om’thjaharnet birouden

21Weedy,Chorazin!weedy,Betsaida!hwentasde machtigewirken,dy'tynjimmedienwierne,dienwierne ynTyrusenSidon,denscoenehjaharlangforlynbekeard hawweynsekenjiske.

22Mariksisjimme:ItscilTyrusenSidonferdraachliker wêzeop’edeisfen’eoardiel,asfoarjimme

23Endû,Kapernaüm,dy’ttadehimeltaferhevenbinne, scilstneideheldelbrochtwurde;

24Mariksisjimme:itscilitlânSodomyn’edeisfen’e oardielferdraachlikerwêzeasfoardy.

25YndytiidantwirdeJezusensei:IktankjeJo,Heit,Hear fen'ehimelenierde,om'tJodizzedingenferburgen hawwefoardewizenenferstannigen,enseiepenbiere hawweoanbern

26Saek,Heit,hwentsalikeitgoedynjinseagen

27AlledingenbinnemyoerleverefanmynHeit:en gjinienkendeSoan,mardeHeit;ekkengjiniendeHeit, útseindeSoan,enhwa'tdeSoanhimiepenbierjesil

28Komtamy,allegearredy’tarbeidzjeenswierbeladen binne,enIksciljimmerêstjaen

29Nimmynjokopjimme,enlearfenmy;hwentikbin sagmoedigenleechfanhert,enjimmescillerêstfinefoar jimmesielen

30Hwentmynjokislicht,enmynlêstislicht.

HAADSTIK12

1YndytiidgyngJezusopdesabbattrochitnôt;ensyn learlingenwaerdenhonger,enbigounendeierento toarkjenentoiten.

2Mardo’tdeFarizeënitseagen,seinenhjatsjinhim: Sjuch,jinslearlingendoggehwetnettastienistodwaen op’esabbat.

3Marhyseitsjinhjar:Hawwejimmenetlêzenhwet Daviddienhat,do’terhongerwier,endybyhimwierne; 4HokaemerynithûsGods,enietdetoanbrea,dy’thim netitemocht,ekfoardejingendy’tbyhimwierne,mar allinnedepreesters?

5Ofhawwejimmeyn’ewetnetlêzen,hoe’tdepreesters op’esabbatdesabbatûnthilligjeyn’etimpelen ûnskuldichbinne?

6Mariksisjimme,datopditplakienisgreaterasde timpel

7Marasjimmewistenhwetditbitsjut,Ikscil barmhertichheidhawwe,ennetofferje,jimmescoenede ûnskuldigennetforoardielehawwe

8HwentdeMinskesoanisHearselsfen'esabbatdei

9Endo'terdêrweiwier,gyngerynhjarsynagoge:

10Ensjuch,d’rwierinmanbydy’tdehânferdwûnhie Enhjafregenhim,sizzende:Isittastienop'esabbatte genêzen?dathjahimbeskuldigjemochten.

11Enhyseitsjinhjar:Hokkermanscilderûnderjimme wêze,dy’tienskiephawwescil,enasitop’esabbatdeiyn inkûlefalt,scileritnetgripeenitderútophelje?

12Hofolleisdeninminskebetterasinskiep?Dêromisit rjochtomgoedtedwaanop'esabbatdagen.

13Doseiertsjindeman:StrikdynhânútEnhyspandeit út;enitwaardfolsleinrestaurearre,lykasdeoare

14DoteagendeFarizeënútenholdeninrietsjinhim, hoe’thjahimfordylgjemochten.

15Mardo’tJezusitwist,lutserhimdêrweiwerom;

16Enbefelenhjarrendathjahimnetbikendmeitsje scoene:

17Datitfoldienwirdescoehwetspritsenwiertrochde profeetJesaja,sizzende:

18Sjuchmyntsjinstfeint,dy’tIkútkardhaw;mynleafste, ynhwa'tmynsielwolbehagenhat:Ikscilmyngeastop himsette,enhyscildeheidenenoardiellitte.

19Hyscilnetstride,nochskrieme;engjinienscilsynstim hearreop'estrjitten

20Instikkenereedscilernetbrekke,enrikkeflaakssciler netútblôje,oanteritoardieltadeoerwinningútstjûrt.

21Enopsynnammescilledeheidenenbitrouwe

22Dowaerdderientahimbrocht,dy'tfaninduvelbeset wie,blynenstom;enhygenêzehim,safierdatdeblinen endestommespriekenenseagen

23Enalitfolkwaerdforheard,ensei:Isditdesoanfen Davidnet?

24Mardo’tdeFarizeënithearden,seinenhja:Dizze keardeldriuwtnetdeduvelsút,martrochBeëlzebul,de foarstfen’eduvels

25EnJezuswisthjartinzen,enseitsjinhjar:Elk keninkrykdattsjinhimselsfordieldis,wurdtforwoast;en elkestêdofhûsdy'ttsjinhimselsferdieldis,silnetbestean; 26Enasdesatandesatanútdriuwt,deniserfordieldtsjin himsels;hoescilsynkeninkrykdenstean?

27EnasiktrochBeëlzebuldeduvelsútdriuwe,trochhwa driuwejimmebernseút?dêromscillehjajimmerjuchters wêze.

28MarasiktrochdeGeastfanGoddeduvelsútdriuwe, denisitkeninkrykfanGodtajimmekommen

29Ofhoekinmenynithûsfaninsterkemanyngeanen synguodbedjerre,aserdesterkemannetearstbine?en denscilersynhûsbedjerre

30Dy’tnetmeimyis,istsjinmy;endy'tnetmeimy sammele,ferspriede

31Dêromsisikjimme:Allesûndeengodslasteringscilde minskenforjownwirde,mardegodslasteringtsjinde HilligeGeastscildeminskennetferjûnwirde

32Enhwa'tinwirdsprekttsjindeMinskesoan,itscilhim forjownwirde;marhwa'tsprekttsjindeHilligeGeast,it scilhimnetferjûnwirde,nochyndizzewrâld,nochyn'e kommendewrâld

33Ofmeitsjedebeamgoedensynfruchtgoed;ofoars meitsjedebeambedjerreensynfruchtbedjerre:hwentde beamisbekendoansynfrucht

34Oaddergeslacht,hoekinnejimme,dy’tkweabinne, goededingensprekke?hwentútdeoerfloedfenithert sprektdemûle

35Ingoedminskebringtgoededingenút'egoedeskatfan ithert,eninkweademinskebringtkweadedingenút'e kweadeskat

36Mariksisjimme,datalleleechwirddatdeminsken sprekkescille,dêrscillehjarekkeninghâldeop’edeis fen’eoardiel

37Hwenttrochjinswirdenscilstûrjuchtfeardichwirde,en trochjinswirdenscilstûforoardielewirde

38Doantwirdenguonfen’eskriftgeleardenenfen’e Farizeën,sizzende:Meester,wysoeneintekenfenJosjen

39Marhyantwirdeenseitsjinhjar:Inkweaenoerspelich slachtesiketneiinteiken;enderscilgjintekenoanjûn wirde,asittekenfen'eprofeetJonas.

40HwentlykasJonastrijedagenentrijenachtenyn'ebúk fan'ewalfiskwier;sascildeMinskesoantrijedagenen trijenachtenwêzeynithertfen'eierde

41DemannenfenNinevéscilleopsteanynitoardielmei ditslachte,enscilleitforoardielje;ensjuch,hjirisin grutterasJonas

42DekeninginnefenitSudenscilopsteanynitoardiel meiditslachte,enhjascilitforoardielje;ensjuch,hjirisin grutterasSalomo

43Asdeûnreinegeastútinminskeútgienis,swalketer trochdroegeplakken,siikjendrêst,enfyntgjinien.

44Doseier:Ikscilweromkommeynmynhûs,dêr’tik weikommenbin;enaserkommenis,fynteritleech, feegjeengarnisearre.

45Dengyngerhinneennimtsaunoaregeastenmeihim, enhjakommeynenwenjedêr;endelêstesteatfandyman isslimmerasdeearste.Sascilitekwêzemeidit goddeleazegeslacht

46Enwylsternochtsjinitfolkspriek,sjuch,synmemen synbroerrenstienebûten,enwoenemeihimprate

47Doseiientsjinhim:Sjuch,jinsmemenjinsbroerren steanebûten,enwollenmeidyprate.

48Marhyantwirdeenseitsjinhimdy’tithimsei:Hwais mynmem?enhwabinnemynbroerren?

49Enhystiekdehânútneisynlearlingen,ensei:Sjuch, mynmemenmynbroerren!

50Hwenthwa'tdewilfenmynHeit,dy'tyn'ehimelis, dwaenscil,dyismynbroerensusterenmem.

HAADSTIK13

1DeseldedeisgyngJezusithûsútensietbydesee

2Eningreatemannichtewaerdbyhimgearkommen,dat eryninskipgyngensiet;endehielemannichtestieop'e wâl

3Enhyspriekhjarreninprotteyngelikenissen,sizzende: Sjuch,insiedergyngútomtosieden;

4Endo’tersiedde,foelenhwatsiedbydewei,ende fûgeltsjeskamenenfortenseop:

5Guonfoelenopstiennenplakken,dêr'tsenetfolleierde hiene;

6Endo’tdesinneopkaem,waerdenhjaskroei;enom'thja gjinwoartelhiene,forwoarnenhja.

7Enguonfoelenûnderdetoarnen;endetoarnensprongen opensmietense:

8Marinoarfoelyngoedeierde,enbrochtfrucht,ien hûndertfâld,iensechtichfâld,oarentritichfâld

9Dy’tearenhatomtohearren,litdyhearre

10Endelearlingenkamenenseinetsjinhim:Hwerom spriekstûtahjarrenyngelikenis?

11Hyantwirdeenseitsjinhjar:Om’titjimmejownisde mystearjesfenitkeninkrykderhimelentekennen,mar hjarrenisitnetjûn

12Hwenthwa'that,himsciljûnwirde,enhyscilmear oerfloedhawwe;

13Dêromsprekiktahjarrenyngelikenissen:om'thjait sjen,sjoggenet;enharkjendhearresenet,nochbegripese net

14EnynhjarrenisfolbrochtdeprofesijefenJesaja,dy’t seit:Byithearrenscillejimmehearreennetforstean;en sjoen,scillejimmesjenennetfernimme: 15Hwentithertfanditfolkiswirdich,enhjarearenbinne doffanithearren,enhjahawwehjareagenticht;datsenet opienkearmeideeagensjenenmeiharearenhearre,en meiharhertbegripe,enbekeardwurde,eniksegenêzesoe 16Marsillichbinnedyneagen,hwenthjasjogge,endyn earen,hwenthjahearre

17Hwentwiersisikjimme,datinprotteprofetenen rjuchtfeardigeminskenbegearehawweomtesjenwat jimmesjogge,ensenetsjoenhawwe;enomtehearrenwat jimmehearre,ensenetheardhawwe

18Harkjedêromdegelikenisfen’esieder

19Hwennear’timmenitwirdfenitkeninkrykharketenit netbigrypt,denkomtdegoddeleaze,engrypthwetynsyn hertsieddeis.Ditishydy'tsiedkrigeoan'ekant.

20Marhydy’titsiedûntfongynstiennenplakken,dyisit dy’titwirdharketenitanonmeiblydskipûntfangt;

21Dochshaternetwoartelynhimsels,marduorretin skoftke:hwentaserferdrukkingofferfolgingkomtomit wird,danwurdterbyentrochmisledige

22Ekdy’tsiedkrigeûnderdetoarnen,isitdy’titwird harket;endesoarchfoardizzewrâld,endeferrifeljenfan rykdom,smoargjeitwurd,enhywurdtûnfruchtber

23Mardy’tsiedkrigeyn’egoedeierde,isdy’titwird harketenitforstiet;dy'tekfruchtdraacht,enbringt,guon hûndertfâld,guonsechstich,guontritichfâld

24Inoaregelikenisjoecherhjarren,sizzende:Itkeninkryk derhimelenisforlikemeiinmandy’tgoedsiedsieddeyn synfjild:

25Marwylstdeminskensliepten,kaemsynfijânen sieddeûnkrûdûnderitweet,engyngsynwei

26Mardo’titblêdopstutsenwaerdenfruchtbrocht,do kaemekitûnkrûdop.

27Dokamendetsjinstfeintenfen’ehúshearenseinetsjin him:Hear,hastnetgoedsiedynjinsfjildsiedste?wêr komtitdanwei?

28Enhyseitsjinhjar:InfijânhatditdienDefeinten seinetsjinhim:Wollejodandatwygeaneensesammelje?

29Marhysei:Né;datjimme,wylstjimmeitûnkrûd sammelje,ekitnôtdermeioproekje

30Litbeidebyinoaropgroeieoantderispingeta;enyn’e rispingesciliktsjindemaaierssizze:Sammeljeearstit ûnkrûdbyinoarenbineitynbondelsomitteferbaarnen: marsammeljeitweetynmynskuorre

31Inoaregelikenisjoecherhjarren,sizzende:Itkeninkryk derhimelenislykasinkerrelmostersied,datinmannaem ensieddeynsynfjild;

32Datiswieritminstefanallesied:marasitgroeidis,is ititgrutsteûnderdekrûden,enwurdtinbeam,datde fûgelsfan’ehimelkommeenferbliuweyn’etûkenderfan

33InoaregelikenisspriekErtahjarren;Itkeninkrykfan'e himelenisassûrde,datinfrounaamenferburgenyntrije matenmiel,oantithielesûrde

34AldizzedingenspriekJezustademannichteyn gelikenissen;ensûnderingelikenisspriekernettaharren: 35Datitfoldienwirdescoehwettrochdeprofeetspritsen is,sizzende:Ikscilmynmûleiepenjeyngelikenissen;Ik silútsprekkedingendy'tbinnehâldengeheimfan'e grûnslachfan'ewrâld.

36DostjûrdeJezusdemannichteweiengyngithûsyn,en synlearlingenkamentahim,sizzende:Ferklearjeúsde gelikenisfenitûnkrûdfenitfjild

37Hyantwirdeenseitsjinhjar:Dy’titgoedesiedsiedt,is deMinskesoan;

38Itfjildisdewrâld;itgoedesiedbinnedebernfanit keninkryk;maritûnkrûdisdebernfen'egoddeleaze;

39Defijândy’thjarsiedeisdeduvel;derispingeisitein fan'ewrâld;endemaaiersbinnedeingels.

40Hwentdêromwirdtitûnkrûdsammeleenynitfjûr forbaernd;sasilitwêzeoaniteinfandizzewrâld

41DeMinskesoanscilsyningelsútstjoere,enhjascilleút synkeninkrykforgearjealledingendy'tmisledigje,en dyjingendy'tûngerjuchtichheitdogge;

42Enscilsesmiteyninovenfenfjûr:d'rscilgûleen knarsenfantoskenwêze.

43Denscillederjuchtfeardigenforskynjeasdesinneynit keninkrykfenhjarHeit.Wa'tearenhatomtehearren,lit himhearre.

44Itkeninkrykderhimeleniswerasinskatferburgenyn infjild;dy'tasinmanfûnhat,hyferberget,enút'ewille dêrfangietenferkeapetalleswaterhat,enkeapetdatfjild.

45Nochrisisitkeninkrykderhimelenasinkeapman,dy't moaiepearelssiket:

46Dy't,do'terienfengreatekostberepearelfounhie, gynghinneenforkochtalhweterhie,enkochtdy

47Nochrisisitkeninkrykfan'ehimelasinnet,datyn'esé smitenisenfanallesoartensammeleis;

48Endo’titfolwie,lutsenhjaneidewâl,engyngsitten ensammeledegoedeyngerei,marsmietendeminneôf.

49Sascilitwêzeoan'eeinfan'ewrâld:deingelsscille útkommeendegoddeleazenskiedeút'erjochtfeardigen,

50Enscilhjaryn'eovenfen'efjûrsmite;

51Jezusseitsjinhjar:Hawwejimmealdizzedingen begrepen?Hjaseinetsjinhim:Ja,Heare

52Doseiertsjinhjar:Dêromiselkeskriftgeleardedy’tit keninkrykderhimelenûnderwiisdwirdtasinmandy’tin húshâlderis,dy’tnijenâldútsynskatbringt

53Enitbarde,do'tJezusdizzegelikenissenôfmakkehie, Hygyngdêrwei

54Endo'terynsyneigenlânkaem,leardeerhjarrenyn hjarsynagoge,sadanichdathjafernuvere,ensei:Wêrhat dizzemandizzewiisheidendizzemachtenwei?

55Isditnetdesoanfandetimmerman?hjitsynmemnet Maria?ensynbruorrenJakobus,enJoses,enSimon,en Judas?

56Ensynsusters,binnesenetallegearrebyús?Wêrhat dizzemandanaldizzedingenwei?

57EnhjawaerdenmisledigeoanhimMarJezusseitsjin hjar:Inprofeetisnetsûndereare,útseinynsyneigenlân enynsyneigenhûs.

58Enhydiedêrnetfollemachtigewirkenfanwegenhjar ûnleauwe

HAADSTIK14

1YndytiidheardeHerodes,detetraarch,fanitromfan Jezus,

2Enhyseitsjinsyntsjinstfeinten:DitisJohannesde Doper;hyisopstienút'edeaden;endêromlittehar machtigewurkenynhimsjen

3HwentHerodeshieJehannesgrepenenhimbûn,enhim yndefinzenissetomHerodiaswille,defroufansynbroer Filippus

4HwentJohannesseitsjinhim:Itisdynettastienhjarto hawwen.

5Endo’terhimdeadzjewoe,frezeerdemannichte,om’t hjahimasinprofeetrekkene

6Mardo'tHerodessynjierdeihâldenwaerd,dûnsede dochterfenHerodiasfoarhjar,enhieHerodeswolkom

7Dêropbeloofdeermeiineedhartejaanwatsefreegje soe

8Enhja,dy’thjarmemtefoarenûnderrjochthie,sei:Jou myhjirdehollefanJohannesDoperyninskûtel.

9Enitwieitdekeningspyt;lykwolsgebeaerom’eeed endejingendy’tbyhimoanititensieten,dathjaharjaen waerden

10EnhystjûrdeenûntholleJohannesyn'efinzenis.

11Ensynhollewaerdbrochtyninskûtel,enoanitjonkje jûn;enhjabrochtittaharmem

12Ensynlearlingenkamen,ennamenitlichemopen begroevenit,engyngenenforteldenitJezus.

13Do’tJezusithearde,gyngerdêrweiopinskipneiin woastenijeapart;endo’titfolkitheardhie,folgenhjahim tefoetút’estêden

14EnJezusgyngút,enseachingreatemannichte,enhy waerdmeimeilijenoerhjarbewûndere,enhygeneshjar siken

15Endo’titjounwier,kamensynlearlingentahim, sizzende:Ditisinwoastenije,endetiidisnoufoarby;stjûr demannichtefuort,dathjayn'edoarpengeaneenharsels fiedselkeapje

16MarJezusseitsjinhjar:Hjahoegenetfuort;joujim hjartoiten

17Enhjaseinetsjinhim:Wyhawwehjirmarfiifbroden entwafisken.

18Enhysei:Bringsehjirtamy

19Enhygebeademannichtesittenopitgers,ennaemde fiifbrodenendetwafisken,enseachopneidehimel, seingeenbriekenjoechdebreaoansynlearlingen,ende learlingenoan'emannichte

20Enhjaietenallegearreenwaerdenfol;

21Endy’titenhienewiernesa’nfiiftûzenmanlju,neist frouljuenbern

22EndalikstwongJezussynlearlingenomyninskipto geanenfoarhimneideoarekanttogean,wylsterde skarenfuortstjûrde

23Endo’terdeskarenfuortstjoerdhie,gyngerapartde berchopomtobidden;

24Maritskipsietnoumiddenyn’esé,slingeretroch weagen:hwentdewynwietsjinoersteld.

25Enyn'efjirdenachtwachtgyngJezusneihjarren, rinnendop'esé

26Endo’tdelearlingenhimop’eséseagenrinnen, waerdenhjaûnrêstich,sizzende:Itisingeast;enhjarôpen úteangst

27MardalikspriekJezustahjar,sizzende:Wêsmoedich; itbinik;wêsnetbang

28EnPetrusantwirdehimensei:Heare,asJoitbist,bid mydanopitwettertaJotokommen.

29Enhysei:KomEndo'tPetrusútitskipdelkaem,gyng eropitwetter,omneiJezustogean.

30Mardo’terdewynstoarmseach,waerderbang;en bigountosinken,rôper,sizzende:Heare,rêdmy

31EnJezusstiekdaliksdehânút,enpaktehimenseitsjin him:Olytsleauwe,hwerombistotwifele?

32Endo'thjaynitskipkamen,gyngdewynop

33Dokamendejingendy'tynitskipwierne,enoanbeaen Him,sizzende:WierlikbistdeSoanfanGod

34Endo’thjaoergienwierne,kamenhjaynitlân Genesaret.

35Endo’tdemannenfendatplakhimwisten,stjûrdenhja útyndathielelânhinne,enbrochtentahimallegearredy’t siikwierne;

36Enhysmeektehim,dathjaallinnemardesoomfensyn kleedoanreitsjemochten;

1DokamentaJezusskriftgeleardenenFarizeën,dy'tfen Jeruzalemwierne,sizzende:

2Wêromoertrêdzjejinslearlingendeoerleveringfen’e âldsten?hwenthjawaskjehjarhannennetashjabreaite

3Marhyantwirdeenseitsjinhjar:Hweromoertredzje jimmeekGodsgebodtrochjimmeoerlevering?

4HwentGodhatgebean,sizzende:Earjejinsheitenmem, en:Dy’theitofmemflokt,litdydedeastjerre

5Marjimmesizze:Hwa’ttsjinsynheitofsynmemsizze scil:Itisingeskink,meihwetitmyeknuttichis; 6Enearjesynheitnochsynmemnet,hyscilfrijwêze.Sa hawwejimitgebodfanGodgjineffektmakketrochjim tradysje

7Jimmeskynhilligen,goedhatJesajafanjimme profetearre,sizzende:

8Ditfolkkomttamymeidemûle,enearemymeide lippen;marhjarhertisfierfanmy.

9Maromdôchoanbiddehjamy,enlearedegeboaden fen’eminskenomlearingen

10Enhyrôpdemannichteenseitsjinhjar:Harkjeen begripe:

11Nethwatyn’emûlekomt,makketinminskeûnrein; marhwatút'emûlekomt,datmakketinminskeûnrein.

12Dokaemensynlearlingenenseinetsjinhim:Witstûdat deFarizeënoanstjitwierne,nei’thjaditsizzenhearden?

13Marhyantwirdeensei:Elkeplant,dy’tmynhimelske Heitnetplantehat,scilopwoartelewirde

14Lithjarstean:hjabinneblineliedersfendeblinenEn asdeblinendeblinenliede,scillebeideyn'esleatfalle.

15DoantwirdePetrusenseitsjinhim:Ferklearjeúsdizze gelikenis

16EnJezussei:Binnejimmeeknochsûnderforstân?

17Begripejimmenochnet,dathwetderfen’emûle ynkomt,yn’ebúkgietenyn’edriuwútstutsenwirdt?

18Mardedingendy’tút’emûleútgeane,kommeútithert; enhjaûntreinigjedeman

19Hwentútithertkommekweadegedachten,moard, oerhoer,hoererij,stellerij,falsktsjûgenis,godslasteringen: 20Ditbinnededingendy’tinminskeûntreinigje:marit itenmeiûnwoskenhannenmakketgjinminskeûnrein

21EnJezusgyngdêrweienteachneidekustenfenTyrus enSidon

22Ensjuch,inKanaänskefroukaemútdyseldegrinzen, enrôptahim,sizzende:Wêsgenedichoermy,Heare,Soan fenDavid;myndochterisgrifoertsjûgefaninduvel

23Marhyantwirdehjargjinwird.Ensynlearlingen kamenensmekenhim,sizzende:Stjoerharfuort;hwent hjaroptúsefternei

24Marhyantwirdeensei:Ikbinnetstjoerdasneide ferlerneskiepfenithûsfenIsraël.

25DokaemhjaenoanbeaHim,sizzende:Heare,helpmy

26Marhyantwirdeensei:Itisnetgaadlikitbreafen’e berntonimmenenfoardehûnentosmiten

27Enhjasei:Wierheit,Heare,dochsitedehûnenfen’e brokkendy’tfen’etafelfenhjarhearenfalle.

28DoantwirdeJezusenseitsjinhjar:Ofrou,dynleauwen isgrut;Enhardochterwaerdhealmakkefandatseldeoere ôf.

29EnJezusteachdêrwei,enkaembydeséfenGaliléa;en gyngopinberchengyngdêrsitten

30Eningreateskarenkaemtahim,meihjarren,dy't kreupel,blinen,stommen,ferminkteneninprotteoaren wierne,ensmietensedelfoardefuottenfanJezus;enhy genêzese:

31Saferwûnderedemannichte,do’thjadestommen seagensprieken,deferminktenhielendal,dekreupelenom terinnenendeblinenomtesjen:enhjaforhearlikende GodfenIsraël.

32DorôpJezussynlearlingenbyhim,ensei:Ikhaw begrutsjenmeidemannichte,om’thjanotrijedagenby mybliuweenneathawwetoiten;

33Ensynlearlingenseinetsjinhim:Hwerscillewysafolle breaweihayn'ewoastenije,omsa'ngreatemannichteto foljen?

34EnJezusseitsjinhjar:Hofollebreaenhawwejimme? Enhjaseine:Sâneninpearfiskjes.

35Enhygebeademannichteop’eierdesittentegean

36Enhynaemdesânbreaënendefisken,enhytanke,en briekse,enjoechsynlearlingen,endelearlingenoan'e mannichte

37Enhjaietenallegearre,enwaerdenfol;

38Enhjadyietenwiernefjouwertûzenman,bihalven frouljuenbern

39Enhystjûrdedemannichtewei,ennaemitskip,en kaemyn’ekustenfenMagdala.

HAADSTIK16

1EkkamendeFariseeërsmeideSadduseeërs,enfersiking fregenhimdaterhjarrenintekenút’ehimelsjenlittesoe

2Hyantwirdeenseitsjinhjar:Asitjounis,sizzejimme:It scilmoaiwaarwêze,hwentdehimelisread

3Enmoarnsscilithjoedminwaarwêze:hwentdehimelis readenleech.Ohuchelders,jimkinneitgesichtfan'e himelûnderskiede;markinnejimmedetekensfan'etiden netûnderskiede?

4Ingoddeleazeenoerspelichslachtesiketinteiken;ender scildergjintekenoanjûnwirde,asittekenfen'eprofeet JonasEnhylietse,engyngfuort

5Endo'tsynlearlingenoan'eoarekantkamen,wienehja forgettenbreatonimmen

6DoseiJezustsjinhjar:Pasopenpasopfoaritsûrdearde fen’eFarizeënenfen’eSadduseërs.

7Enhjariedenûnderinoar,sizzende:Itisom’twygjin breanommenhawwe

8Endo’tJezusitfornimme,seiertsjinhjar:Jimme lytsleauwe,hweromredenjimmeûnderinoar,om’tjimme gjinbreabrochthawwe?

9Fersteanjimmeitnochnet,entinkejimmenetoandefiif brodenfendefiiftûzen,enhoefollekoerrenjimme opnomdhawwe?

10Ekdesaunbrodenfendefjouwertûzen,enhoefolle koerrenhawwejimmeopnomd?

11Hoisit,datjimmenetbigripe,datIkitjimmenetsein hawoerbrea,datjimmehoedzjescoefoaritsûrdeardefen 'eFarizeënenfen'eSadduseërs?

12Dobigrepenhja,daterhjarrennetbiwarrehiefoarit sûrdearfenitbrea,marfoardelearfen’eFariseeërsen fen’eSadduseërs

13Do’tJezusyn’ekustenfenCaesareaPhilippikaem, fregeErsynlearlingen,sizzende:Hwasizzedeminsken, datIkdeMinskesoanbin?

14Enhjaseine:Guonsizze,datstûJohannesdeDoperbist; enoaren,Jeremias,ofienfan'eprofeten.

15Hyseitsjinhjar:Marhwasizzejimmedatikbin?

16EnSimonPetrusantwirdeensei:JobinnedeChristus, deSoanfen'elibbeneGod.

17EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Sillichbisto,Simon Barjona,hwentflêskenbloedhatitdynetiepenbiere,mar mynHeitdy’tyn’ehimelenis.

18Eniksisektsjindy:DobistPetrus,enopdizzerotsscil ikmyntsjerkebouwe;endepoartenfen'ehelscilleitnet oerwinne

19EnIkscildydekaaienjaenfenitkeninkrykder himelen;enhwetstûopierdebinescille,scilyn’ehimel bûnwirde;

20DobefoelHysynlearlingen,dathjagjiniensizze scoene,daterJezusdeChristuswier.

21FandytiidôfbigounJezussynlearlingentotoanen, hoe'terneiJeruzalemgeanmoast,eninprottelijemoast fen'eâldstenenoerpreestersenskriftgelearden,endeade wirdeendetrêddedeisweropwekkewirde

22DonaemPetrushim,enbigounhimtobisprekken, sizzende:ItscilitfierfenJowêze,Heare,ditscilJonet wêze

23MarhykeardehimomenseitsjinPetrus:Geanefter my,satan,dûbistmyinoertrêst,hwentdûgenietetnetfan dedingendy’tfanGodbinne,mardy’tfanminskenbinne

24DoseiJezustsjinsynlearlingen:Asimmeneftermy kommewol,litdyhimselsforlizzeensynkrúsopnimme enmyfolgje

25Hwenthwa'tsynlibbenrêdewol,scilitforlieze; 26Hwenthwethatinminske,aserdehielewrâldwinne scilensyneigensielforlieze?ofhwetscilinminskejaen foarsynsiele?

27HwentdeMinskesoanscilkommeyn'ehearlikheitfen synHeitmeisyningels;endenscilerelkleanjeneffens synwirken

28Wiswiersisikjimme,hjirsteaneguon,dy'tdedeanet priuwesille,oanthjadeMinskesoankommeynsyn keninkryk

HAADSTIK17

1EnneiseisdagennaemJezusPetrus,Jakobusen Johannes,synbroer,enbrochtseapartopinhegeberch, 2Enhywaerdfoarhjarrenforoare:ensynoantlitskynde asdesinne,ensynkleanwierwytasitljocht.

3Ensjuch,derkaemhjarrenMozesenEliaynpratenmei him.

4DoantwirdePetrusenseitsjinJezus:Heare,itisgoed foarúshjirtowêzen;ienfoardy,enienfoarMozes,enien foarElias

5Wylsternochspriek,sjuch,inljochtewolkoerskodde hjar,ensjuch,instimmeút’ewolk,dy'tsei:Ditismyn leafsteSoan,ynhwa'tikwolkomhaw;hearhim

6Endo'tdelearlingenithearden,foelenhjaophjaroantlit, enwaerdentigebang

7EnJezuskaemenrekkehjarrenoan,ensei:Geanoerein eneangjenet

8Endo’thjadeeagenopsloegen,seagenhjagjinien,útsein Jezusallinne.

9Endo'thjafen'eberchdelkamen,befoelJezushjarren, sizzende:Fertelgjinienitfizioen,oantdeMinskesoanwer opstienisút'edeaden

10Ensynlearlingenfregenhim,sizzende:Hweromsizze deskriftgeleardenden,datEliasearstkommemoat?

11EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Eliasscilwierearst kommeenalledingenwerstelle

12Mariksisjimme,datEliasalkommenis,enhjakoenen himnet,marhawwehimdienhwethjaseinenAllyksasil ekdeMinskesoanfanharlije

13Dobegrependelearlingendatertsjinhjarspriekoer JohannesdeDoper

14Endo’thjabydemannichtekamen,kaeminmanta him,dy’tfoarhimdelknibbele,ensei:

15Heare,ûntfermjemyoermynsoan,hwenthyisdwaas enwurch,hwentfaaksfalterynitfjûrenfaekynitwetter.

16Enikbrochthimtajinslearlingen,enhjakoenehimnet genêze

17DoantwirdeJezusensei:Oleauwigeenperverse generaasje,holangscilikbyjimmewêze?hoelangsilik dylije?bringhimhjirbymy

18EnJezusbestraftededuvel;enhygyngúthimwei,enit bernwaerdgenêzenfandatseldeoereôf

19DokamendelearlingenaparttaJezusenseine: Hweromkoenewyhimnetútdriuwe?

20EnJezusseitsjinhjar:Fanwegenjimmeûnleauwe; hwentwiersisikjimme:Asjimmeitleauwehawweasin mosterkearn,denscillejimmetsjindizzeberchsizze:Gean hjirweihinne;enitscilfuortsmite;enneatsciljimme ûnmooglikwêze

21Marditsoartegietnetút,martrochgebedenfêstjen.

22EnwylsthjaynGaliléawennen,seiJezustsjinhjar:De Minskesoansciloerleverewirdeyn'ehannenfen'e minsken;

23Enhjascillehimdeadzje,endetrêddedeissciler opwekkewirdeEnsewienetigejammer

24Endo’thjatoKapernaümkamen,kamenhja,dy’t skattingjildkrigen,taPetrus,enseine:Bietjimmehearnet skatting?

25Hysei:Ja.Endo'teryn'ehûskaem,forkeardeJezus him,sizzende:Hwettinkst,Simon?fanwanimmede keningenfan'eierdegewoanteofskatting?fanhareigen bern,offanfrjemden?

26Petrusseitsjinhim:FenfrjemdenJezusseitsjinhim: Denbinnedebernfrij

27Nettsjinsteandedatwyhjarrennetmisledigjescille, geandûneideséensmytinheak,ennimdefiskopdy’t earstopkomt;enastûsynmûleiepenmakkehast,scilstûin stikjildfine:dynimmeenjouharfoarmyendy

HAADSTIK18

1OpdeseldetiidkamendelearlingentaJezus,sizzende: Hwaisdegreatsteynitkeninkrykderhimelen?

2EnJezusrôpinlytsberntahim,ensettehimynhjar formidden,

3Ensei:Wiswiersizikjimme,asjimmenetbikeardbinne enwirdeaslytsebern,scillejimmeitkeninkrykder himelennetyngean

4Hwa'thimdêromfornederjescilasditlytsebern,dyisde grutsteynitkeninkrykderhimelen

5Enhwa'tsa'nlytsbernynmynnammeûntfangescil, nimtmyoan.

6Marwa’tienfandizzelytsendy’tynmyleauwescil,it wiebetterfoarhim,daterinmûnestienomsynnekkehong, endateryn’edjiptefen’eséferdronkenwaerd.

7Weedewrâldfanwegenmisledigingen!wantitmoat wêzedatmisdriuwenkomme;marweedymantrochhwa't deoertrêdingkomt!

8Dêrom,asdynhânofdynfoetdyoanstjit,snijsedanôf ensmytsefandyôf;

9Enasdyneachdymislediget,rukitútensmytitfandy ôf;

10Pasop,datjimmenetienfendizzelytsenforachtsje; hwentIksizjimme,dathjaringelsyn'ehimelaltydit oantlitfanmynHeit,dy'tyn'ehimelenis,sjogge 11HwentdeMinskesoaniskommenomdatforlernto rêdden

12Hoetinkejo?Asinmanhûndertskiephat,enienfan harrenisferdwale,literdandenjoggenennjoggentich,en gietdebergenynensiketitdwaalde?

13Enasitsaisdateritfynt,wier,iksisjimme,hyisbliid mearoerdatskiep,asoerdenjoggenennjoggentichdy’tnet dwaalden

14EksaisitnetdewilfanjimmeHeit,dy'tyn'ehimelis, datienfandizzelytsenomkomt.

15Enasdynbroertsjindyoertrêddescil,geandanhinne enfertelhimsynskuldtwiskendyenhimallinne; 16Maraserdynetharkjewol,nimdennochienoftwa meidy,datyn’emûlefentwaoftrijetsjûgenelkwird fêststeldwirdemei

17Enaserneilittescilhjarrentohearren,sisitdanoan'e gemeente;

18Wiswiersisikjimme:Hwetjimmeekopierdebine scille,scilyn’ehimelbûnwirde;

19Wersisikjimme,datastwafenjimmeitopierde oerienkommescilleoerhwethjafreegjescille,itscil hjarrendienwirdefenmynHeit,dy'tyn'ehimelenis.

20Hwenthwer'ttwaoftrijeynmynnammegearkomme binne,dêrbinikynhjarformidden

21DokaemPetrustahim,ensei:Heare,hofaekscilmyn broertsjinmysûndigje,enikhimforjouwe?oantsânkear?

22Jezusseitsjinhim:Iksisdynet:Oantsaunkear,mar oantsauntichkearsaun.

23Dêromisitkeninkrykderhimelentefergelykjenmeiin bepaaldekening,dy'trekkenhâldesoemeisyn tsjinstfeinten.

24Endo’terbigountorekkenjen,waerdderientahim brocht,dy’thimtsientûzentalintenskuldichwie.

25Marom’ternethoegdetebeteljen,gebeasynheardat erferkochtwirde,ensynfrouenbern,enalleshweterhie, endatderleanbrochtwirde

26Dofoeldetsjinstfeintdel,enoanbeahim,sizzende: Heare,hawgeduldmeimy,enikscilJoallesbetelje

27Dowaerddehearfendytsjinstfeintbegrutsjenmei meilijen,enliethimlos,enforjoechhimdeskuld

28Mardyseldetsjinstfeintgyngútenfounienfensyn tsjinstfeinten,dy’thimhûndertsintenskuldichwie,enhy leihimdehannenopennaemhimbydekiel,sizzende: Betelmydatstûskuldest

29Ensyntsjinstfeintfoelfoarsynfuottendel,ensmeekte him,sizzende:Hawgeduldmeimy,enikscildyalles betelje

30Enhywoenet,margyngensmiethimyndefinzenis, oanterdeskuldbeteljescoe.

31Do’tsyntsjinstfeintenseagenhwetderdienwier, wiernehjatigespyt,enkamenenferteldenhjarhearalles hwetdienwier.

32Doseisynhear,nei’terhimroppenhie,tsjinhim:O goddeleazetsjinstfeint,ikhawdyaldyskuldferjûn, om’tstûmybegearehast;

33Scoenedûeknetmeilijenhawweoerjinsmeitsjinner, lykasikmeilijenoerdyhie?

34Ensynhearwaerdlilk,enjoechhimoan’eplegers, oanterallesbeteljescoewathimskuldichwie

35SascilmynhimelskeHeitekjimmedwaen,asjimme fenjimmehertnetelksynbroerharoertrêdingsferjaan

HAADSTIK19

1Enitbarde,do’tJezusdizzespreukenfoltôgehie,teach erútGaliléaenkaemyn’ekustenfenJudéaoerdeJordaan; 2Engreateskarenfolgenhim;enhygenessedêr

3EkkamendeFarizeëntahim,forsochtenhim,enseine tsjinhim:Isitinmantastiensynfrouomalleredento forlitten?

4Enhyantwirdeenseitsjinhjar:Hawwejimmenetlêzen, datHydy’thjarmakkehatynitbigjinhjarmanliken froulikmakkehat,

5Enhysei:Omdyredenscilinmanheitenmemferlitte, ensynfrouoanhingje,endytwascilleienflêskwêze?

6Dêrombinnehjanetmeartwa,marienfleisWatGod dêromgearfoegehat,litdeminskenetskiede

7Enhjaseinetsjinhim:HweromhatMozesdengebeain skiedingskrifttojaenenhjartoforlitten?

8EnHyseitsjinhjar:Mozeshat,omdehurdensfenjimme herten,jimmetalittenjimmefrouljuetoforlitten,marfanit begjinôfwieitnetsa

9Eniksisjimme:Hwa’tsynfrouôfskiescil,útseinfoar hoererij,eninoartrouwescil,pleagetoerhoer;

10Synlearlingensizzetsjinhim:Asdemansaismeisyn frou,itisnetgoedomtotrouwen

11Marhyseitsjinhjar:Alleminskenkinneditwirdnet oannimme,útseinhja,hwa'titjownis

12Hwentd'rbinneguoneunuchen,dy'tsabernebinneút'e memmeskirte,end'rbinneguoneunuchen,dy'teunuchen makkebinnefan'eminsken;Wa'titkinûntfange,lithimit ûntfange

13Dowaerdenderlytseberntahimbrocht,daterde hannenophjarlizzescoeenbidde;

14MarJezussei:Litberntsjesta,enforbiedhjarnettaMy tokommen,hwentfensokkenisitkeninkrykderhimelen

15Enhyleihjardehannenopengyngdêrwein

16Ensjuch,derkaemienenseitsjinhim:GoedeHear, hwetgoedscilikdwaen,datikitivigelibbenhamei?

17Enhyseitsjinhim:Hweromneamstomygoed?deris netiengoedasien,datisGod:marasjoynitlibben yngeane,hâlddandegeboaden

18Hyseitsjinhim:Hokker?Jezussei:Dûscilstgjin moarddwaen,Dûscilstgjinoerhoerdwaen,Dûscilstnet stelle,Dûscilstgjinfalsktsjûgelizze, 19Earjejinsheitenjinsmem,en:Dûscilstdynneiste leafhawweasdysels.

20Dejongfeintseitsjinhim:Ditalleshawikbewarrefan mynjeugdôf:hwatbrekitmynoch?

21Jezusseitsjinhim:Astûfolmakkewirdewolst,gean hinneenforkeapjehwetsthast,enjouoandeearmen,endû scilstinskathawweyn’ehimel;enkomenfolgjemy

22Mardo’tdejongfeintdatsizzenhearde,gynger fertrietlikfuort,hwenthyhiegreatebesittings.

23DoseiJezustsjinsynlearlingen:WiswiersizIkjimme, datinrykmanamperynitkeninkrykderhimelenyngean sil.

24Enwersizikjimme:Itismaklikerfoarinkamielom trochiteachfeninnaaldtogeanasfoarinrikemanynit keninkrykGodsyntokommen

25Do'tsynlearlingenithearden,waerdenhjatigeforheard, sizzende:Hwakindenrêddenwirde?

26MarJezusseachhjar,enseitsjinhjar:Byminskenis datûnmooglik;marbyGodbinnealledingenmooglik

27DoantwirdePetrusenseitsjinhim:Sjuch,wyhawwe allesforlittenendyfolge;watsillewydêromhawwe?

28EnJezusseitsjinhjar:Wiswiersisikjimme,datjimme, dy’tMyfolgebinne,yn’eweropbou,asdeMinskesoan op’etroanfensynhearlikheitsittescil,jimmeekoptolve troanensittescille,enoardieljeoerdetolvestammenfen Israel.

29Enelkdy’thuzen,ofbruorren,ofsusters,ofheit,of mem,offrou,ofbern,oflânferlittenhat,ommynnamme, scilhûndertfâldkrijeenitivichlibbenervje.

30Marinprottedy’tearstbinne,scilledelêstewêze;ende lêstenscilearstwêze

HAADSTIK20

1Hwentitkeninkrykderhimelenislykasinmandy’tin húshâldsteris,dy’tmoarnsierútgieomarbeidersynsyn wyngerttehieren

2Endo’termeidearbeidersôfpraathiefoarinpennydeis, stjûrdeerseynsynwyngert

3Enhygyngútom'etrêddeûre,enseachoarenstilstean op'emerke,

4Enseitsjinhjar;Geanekyn'ewyngert,enalleswat rjochtissilikjojaanEnhjagyngenharwei

5Hygyngwerútomdesechsdeendenjoggendeûre,en dielikegoed

6Enomdealfteûregyngerút,enfounoarenledigstean, enseitsjinhjar:Hweromsteanejimmehjirdehieledei ledig?

7Hjaseinetsjinhim:Om’tnimmenúshierdhatHysei tsjinhjar:Geanekdewyngertyn;enhwetrjuchtis,dat scillejimmekrije

8Endo’tdejûnwaerd,seidehearfen’ewyngerttsjinsyn steedhâlder:Ropdearbeidersenjouhjarrenharlean, bigjinnendfen’elêsteoantdeearste

9Endo’thjakamendy’tynhierdwierneom’ealfdeûre, krigenhjaelkinpenny.

10Mardo’tdeearstenkamen,miendenhjadathjamear krijescoene;enhjakrigenekelkinpenny

11Endo’thjaitkrigenhiene,murkenhjatsjindehearfen ithûs,

12sizzende:Dizzelêstenhawwemarienûredien,endû hastselykmakkeoanús,dy’tdelêstendehjittefen’edei droegenhawwe

13Marhyantwirdeienfenhjarrenensei:Freon,ikdoch dygjinûnrjocht:bistûnetmeimyôfpraatfoarinpenny?

14Nimdatdynis,engeanhinne:Ikscilditlêstejaen,lyk asdy.

15Isitmynettastienomtedwaenwatikwolmeimyn eigen?Isdyneachkwea,om'tikgoedbin?

16Sascildelêsteearstwêze,endeearstelêste:hwentin prottewurdeneamd,marinpearútkard

17EnJezus,opteinneiJeruzalem,naemdetoalve learlingenop’eweiapartenseitsjinhjar:

18Sjuch,wygeaneopneiJeruzalem;endeMinskesoan sciloerleverewirdeoan'ehegeprystersenoan'e skriftgelearden,enhjascillehimtadedeaferoardielje, 19Enscilhimoan’eheidenenoerleverjeomhimto spottenentegiseljenenhimtekrusigjen;endetrêddedeis scilerweropstean

20DokaemdememfenSebedeüssynsoannentahimmei hjarsoannen,enoanbiddenhim,enbegearehimwat.

21Enhyseitsjinhjar:Hwetwolsto?Hjaseitsjinhim:Jou datdizzemynbeidesoannensittemeie,deieneoanjins rjochterhânendeoareoandelofterhân,ynjinskeninkryk.

22MarJezusantwirdeensei:Jimmewittenethwatjim freegjeBinnejimmebysteatomtedrinkenút'ebeker dêr'tiksildrinke,endooptwurdemeidedoopdêr'tikbin dooptmei?Hjaseinetsjinhim:Wybinnebysteat

23Enhyseitsjinhjar:Jimmescillewierfenmynbeker drinke,endooptwirdemeidedoopdêr’tikmeidooptbin; jûnoanharrenfoarwa'titistarettrochmynHeit

24Endo’tdetsjienithearden,waerdenhjafergriemdtsjin debeidebroerren.

25MarJezusrôphjartahim,ensei:Jimmewitte,datde foarstenfen’eheidenenhearskippijoerhjarútoefenje,en degreatebinnemachtoerhjar.

26Marsascilitnetwêzeûnderjimme;

27Enhwa'tdefoarsteûnderjimmewirdescil,dyscil jimmetsjinstfeintwêze;

28LykasdeMinskesoannetkaemomtsjinnetowirden, maromtotsjinjen,enomsynlibbentojaentainlosjild foarinprotte.

29Endo’thjateagenfenJericho,folgehimingreate mannichte

30Ensjuch,twablinensietenoan’ewei,do’thjahearden datJezusfoarbygyng,rôpen,sizzende:Wêsgenedichoer ús,Heare,SoanfenDavid

31Endemannichtebisrikehjar,om'thjastilhâldescoene; marhjarôpenmear,sizzende:Wêsgenedichoerús,Heare, SoanfenDavid

32EnJezusbleaustean,enrôphjar,ensei:Hwetwolle jimme,datikjimmedwaenscil?

33HjaseinetsjinHim:Heare,datúseageniepenwirde meije

34EnJezushiemeilijenmeihjar,enrekkehjareagenoan, enhjareagenkrigendaliksitsicht,enhjafolgenhim

1Endo'thjatichterbyJeruzalemkamenentoBethfage kamen,op'eOliveberch,stjûrdenhjaJezustwalearlingen, 2Enseitsjinhjar:Geanneiitdoarptsjinoerjimmeoan,en jimmescilledaliksinezelfine,dy’tbûnis,eninezelmei hjar;meitsjeselosenbringsetamy

3Enasimmenwattsjinjimmeseit,denscillejimmesizze: DeHearehathjarneed;endaliksscilersestjoere

4Ditallesisdien,datitfolbrochtwirdesoehwettrochde profeetspritsenis,sizzende:

5SistsjindedochterfenSion:Sjuch,jinskeningkomtta dy,sagmoedig,ensittendopinezel,eninfôle,itfôlefen inezel.

6EndelearlingengyngenendienelykasJezushjarhjitten hie,

7Enhjabrochtendeezelendekjeld,endienhjarklean oan,enhjasettenhimderop

8Enintigegreatemannichtespriekhjarkleanop’ewei; oarensnijdentûkenfan'ebeammenôfenstrieseop'ewei

9Endeskarendy’tfoarhinnegyngendy’tfolgen,rôpen, sizzende:HosannahfoardeSoanfenDavid!Hosannahyn 'eheechste

10Endo’terynJeruzalemkaem,waerddehielestêdyn’e skuorre,sizzende:Hwaisdit?

11Endemannichtesei:DitisJezus,deprofeetfen Nazareth,ynGaliléa

12EnJezusgyngyn'etimpelfanGod,ensmietallegearre útdy'tferkochtenenkochtenyn'etimpel,enkeardede tafelsfen'ejildwikselersom,endesittenfen'edowen ferkochten,

13Enhyseitsjinhjar:Derstietbiskreaun:Mynhûsscilit hûsfenitgebedneamdwurde;marjimmehawweitin dievenhoanmakke.

14Endeblinenendekreupelenkamentahimyn’etimpel; enhygeneshjar

15Endo’tdeoerpreestersendeskriftgeleardende wûnderlikedingenseagendy’terdienhiene,endebern rôpenyn’etimpelenseine:HosannahdeSoanfenDavid! hjawienetigeûntefreden,

16Enseitsjinhim:Hearstûhwetdysizze?EnJezussei tsjinhjar:Ja;hawwejimmenealêzen:Ut'emûlefenbern ensochtenhastdeloffolmakke?

17Enhyforliethjar,engyngút’estêdneiBethanië;enhy bleaudêr

18Endemoarnsdo’terweromkaemyn’estêd,hieer honger

19Endo’terinfigebeamop’eweiseach,kaemerderoan, enfoundêrneatop,asallinneblêden,enseitsjinhim:Lit dernogjinfruchtopdywaaksefoarivichEnopitstuit ferdwûndefigebeam

20Endo’tdelearlingenitseagen,fernuverenhjaharren, sizzende:Hoegauisdefigebeamforwoart!

21Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Wiswiersizikjimme: Asjimmeleauwehawweennettwivelje,scillejimmenet allinnedwaenhwetderoandefigebeamdienis,marekas jimmetsjindizzeberchsizzescille:Wêsforlein.,enwês dyyn'esésmiten;itscildienwurde

22Enalles,hwetjimmeynitgebedfreegjescillejimme, leauwende,krije

23Endo’teryn’etimpelkaem,kamendeoerpreestersen deâldstenfenitfolktahim,wylsterlearde,enseine:Mei hokkermachtdochtstûdizzedingen?enhwahatdydizze machtjûn?

24EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Iksciljimmeekien dingfreegje,datasjimmemysizze,Iksciljimmeeksizze meihokkermachtikdizzedingendoch

25DedoopfanJohannes,wêrwiedywei?út'ehimel,of fan'eminsken?Enhjariedenbyhjarsels,sizzende:Aswy sizze:Ut'ehimel;hysciltsjinússizze:Hweromleauden jimmehimdoenet?

26Maraswysizze:Fenminsken;wybinnebangfoarit folk;wantallegearrehâldeJohannesasinprofeet.

27EnhjaantwirdenJezusenseine:Wykinneitnetsizze Enhyseitsjinhjar:Iksisjimmeeknetmeihokkermacht ikdizzedingendoch.

28Marhwettinkejimme?Inmanhietwasoannen;enhy kaembydeearsteensei:Soan,geanhjoedynmyn wyngertoanitwurk.

29Hyantwirdeensei:Ikwolnet,mardêrneibirouerhim engyng

30Enhykaembydetwadde,enseilikegoedEnhy antwirdeensei:Ikgeanhinne,hear,engyngnet

31Hwafendytwahatsynheitewildien?Hjaseinetsjin him:DeearsteJezusseitsjinhjar:Wiswiersisikjimme, datdetollersendehoerenfoarjimmeynitkeninkrykfan Godgeane.

32HwentJohanneskaemtajimmeop’eweifen’e gerjuchtichheit,enjimmeleaudenhimnet:mardetollers endehoerenleaudenhim;

33Harkjenochinoaregelikenis:Derwieinhúshâldster, dy’tinwyngertplanteenhimomhinge,enderinwynpers yngroeven,enintoerboudeendyútlitteoandeboeren,en gyngneiinfierlân;

34Endo’tdetiidfen’efruchtoankaem,stjûrdeersyn tsjinstfeintenneideboeren,dathjadefruchtenderfan ûntfangemochten

35Endeboerennamensyntsjinstfeinten,ensloegende iene,endeadedeninoare,enstiennigeninoare.

36Werstjûrdeeroaretsjinstfeintenmearasdeearsten,en hjadienehjarlikegoed

37Maraslêstestjûrdeersynsoantahjarren,sizzende:Hja scillemynsoanearbiedje

38Mardo’tdeboerendesoanseagen,seinenhjabyinoar: Ditisdeerfgenamt;kom,litúshimdeadzje,enlitússyn erfskipynnimme

39Enhjafongenhim,ensmietenhimút’ewyngerten sloegenhim.

40Asdehearfen’ewyngertdankomt,hwetscilerdy lânbouljudwaen?

41Hjaseinetsjinhim:Hyscildygoddeleazeminskenslim fordjerre,enscilsynwyngertútlitteoanoareboeren,dy’t himdefruchtenjaenscilleophjartiid

42Jezusseitsjinhjar:Hawwejimmeneayn'eSkriften lêzen:Destien,dy'tdebouljuforkearden,dyisdehollefen 'ehoekewurden:ditisdeHearedien,enitiswûnderynús eagen?

43Dêromsisiktsjinjimme:ItkeninkrykGodssciljimme ôfnommenwirde,enjaenwirdeoaninfolk,datdefruchten derfanbringt

44Enhwa'topdizzestienfallescil,scilstikkenwirde; 45Endo’tdeoerpreestersenFarizeënsynlikenissen hearden,fornamenhjadateroerhjarspriek.

46Mardo'thjasochtenhimdehannenoantolizzen,frezen hjademannichte,hwenthjanamenhimtainprofeet

HAADSTIK22

1EnJezusantwirdeensprieknochristahjarrentroch gelikenissen,ensei:

2Itkeninkrykfan'ehimelenisasinkening,dy'tinhoulik makkefoarsynsoan,

3Enhystjûrdesyntsjinstfeintenút,omdebisochtentade brullofttoroppen,enhjawoenennetkomme.

4Werstjûrdeeroaretsjinstfeintenút,sizzende:Sistsjinde opbieden:Sjuch,ikhawmynitenklearmakke:mynkijen mynmêstbinnedeade,enallesisklear:komtaithoulik.

5Marhjamakkenderljochtfan,engyngenhjarwegen,de ieneneisynpleats,deoareneisynhannel

6Enitoerbliuwselnaemsyntsjinstfeinten,ensmeektehjar, endeadese

7Mardo’tdekeningithearde,waerderlilk,enhystjûrde synlegersút,enfordylgedymoardners,enforbaerndehjar stêd

8Doseiertsjinsyntsjinstfeinten:Debrulloftisklear,mar debidoarnewierneitnetwurdich

9Geandêromdewegenop,ensafolleasjimmefinescille, biedetaithoulik.

10Doteagendytsjinstfeintenútop’ewegen,en sammelenallegearrebyinoarashjafounen,sawolminas goed;

11Endo’tdekeningbinnenkaemomdegastentosjen, seacherdêrinmandy’tgjinbrulloftskleedoanhie:

12Enhyseitsjinhim:Freon,hobistûhjirbinnenkommen, sûnderinbrulloftskleed?Enhywiesprakeleas

13Doseidekeningtsjindetsjinstfeinten:Bynhimhannen enfoetten,ennimhimfuortensmythimynitbûtenste tsjuster;derscilgûlenenknarsenfentoskenwêze

14Hwentinprottebinneneamd,marinpearbinneútkard 15DogyngendeFarizeën,enrieplachtenhim,hoe'thja himynsynspraakferrifeljemochten

16EnhjastjûrdenhjarlearlingenmeideHerodianennei himút,sizzende:Meester,wywittedatstûwierbisten Godsweiynwierheitlearst,endohastgjinienoan,hwent dûachtetdepersoanfanminskennet

17Sisúsden:Hwettinkejo?IsitrjochtomCaesar skattingtejaan,ofnet?

18MarJezusfornaemhjarkwea,ensei:Hwerombisiksje jimmemy,jimmehuichelaars?

19LitmyitearejildsjenEnhjabrochtenhiminpenny

20Enhyseitsjinhjar:Hwaisditbyldenditopskrift?

21Hjaseinetsjinhim:Dekeizer.Doseiertsjinhjar:Jou denkeizerdedingendy'tdekeizerbinne;enfoarGodde dingendy'tGodsbinne

22Do’thjadizzewirdenheardhienen,fernuverenhjahjar, enlietenhim,engyngenhjarwei

23DeseldedeiskamendeSadduseërstahim,dy’tsizzedat dergjinopstanningis,enfregenhim:

24DoseiMozes:Master,seiMozes:Asinmanstjert, sûnderbern,scilsynbroersynfroutrouweensynbroer siedopwekke

25Nowiened'rbyússaunbruorren;endeearste,do'terin froutroudhie,stoar,enlietsynfrouneisynbroer,dy'tgjin kweahie.

26Likegoedekdetwaddeendetredde,oantdesaunde

27Enaslêstestoardefrouek

28Dêrom,yn'eopstanning,hwasynfrouscilhjaút'esân wêze?hwenthjahienenhjarallegearre

29Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Jimmedoggedwale, jimmewittedeSkriftennet,nochdekrêftfanGod

30Hwentyn'eopstanningtrouwesenet,nochwurdeseyn ithoulikjûn,marbinneasdeingelsfanGodyn'ehimel.

31Maroangeandedeopstanningfen'edeaden,hawwe jimmenetlêzenhwetGodtajimmeseinis,sizzende:

32IkbindeGodfenAbraham,endeGodfenIzaäk,ende GodfenJakob?GodisnetdeGodfandedeaden,marfan delibbenen

33Endo'tdemannichtedathearde,waerdenhjafernuvere oersynlear.

34Mardo'tdeFarizeënhearden,daterdeSadduseeënstil makkehie,waerdenhjaforgearre

35Dosteldeienfenhjarren,dy'tinabbekaatwier,himin fraach,enforsochthim,ensei:

36Master,hwatisitgreategebodyn'ewet?

37Jezusseitsjinhim:DûscilstdeHearedynGod leafhawwemeidynhielehertenmeidynhielesielenmei dynhieleferstân.

38Ditisitearsteengreategebod

39Enittwaddeisderoan:Dûscilstdynneisteleafhawwe asdysels.

40Oandizzetwageboadenhingjedehielewetende profeten

41WylstdeFariseeërsbyinoarwierne,fregeJezushjarren: 42sizzende:HwettinkejimmefenKristus?wasynsoanis hy?Hjaseinetsjinhim:DeSoanfenDavid

43Enhyseitsjinhjar:HoeneamtDavidhimdenHeare, sizzende:

44DeHeareseitsjinmynHeare:Sitstûoanmyn rjuchterhân,oantIkjinsfijannenmakkehawfoardyn fuotbank?

45AsDavidhimdenHeareneamt,hoiserdansynsoan?

46Engjinienkoehiminwirdantwirdzje,engjinien doarstehimfandydeiôfmearfragenstelle

HAADSTIK23

1DoespriekJezustademannichteentasynlearlingen: 2sizzende:DeskriftgeleardenendeFarizeënsitteyn Mozessynsit

3Allesdêrom,hwethjajimmebiegje,toobservearjen,dat observearjeendogge;mardochnetneihjarwurken,hwent hjasizzeendoggenet

4Hwenthjabineswiereenswierelestenomtodragen,en lizzeseop’eskoudersfanminsken;marseselssillesenet meiienfanharfingersbewege

5Maralhjarwirkendoggehjaomtrochdeminskensjoen towirden:hjameitsjehjarskilderijenwiid,enmeitsjede rânenfenhjarkleanút,

6Enhâldfandeboppestekeamersopfeesten,endefoarste sittenyn'esynagogen,

7Engroetnisop’emerken,enfen’eminskenneamd wurdeRabbi,Rabbi.

8Marjimmewurdenetrabbynneamd,hwentienisjimme Hear,deChristus;enjimmebinneallegearrebruorren

9Enneamgjinienjimmeheitop'eierde:hwentienis jimmeHeit,dy'tyn'ehimelis.

10Jimmewurdeekgjinmastersneamd:hwentienis jimmeMaster,deKristus

11Mardegrutsteûnderjimmesciljimmetsjinstfeintwêze

12Enhwa'thimselsforhegescil,scilfornederewirde;en hwa'thimselsfornederescil,scilforhevenwirde.

13Marweejimme,skriftgeleardenenFariseeërs, skynhilligen!hwentjimmesluteitkeninkrykderhimelen opfoardeminsken;

14Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! hwentjimmefortearedehuzenfanwiddowen,enbidde,

om'eskyn,langgebed:dêromscillejimmedegreatere fordoemkrije.

15Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! hwentjimmekombinearjeseeenlânomienproselytte meitsjen,enasermakkeis,meitsjejimmehimtwakear meartainbernfan'ehelasjosels

16Weejimme,jimmeblinegidsen,dy’tsizze:Hwa’t swarrescilbydetimpel,itisneat;marhwa'tswarrescilby itgoudfen'etimpel,dyisinskulder!

17Jimmedwazenenblyn,hwenthwetisgreater,itgoud, asdetimpeldy’titgoudhilliget?

18Enhwa’tbyitalterswarrescil,itisneat;marhwa't swarretbyitgeskinkdatdêropstiet,dyisskuldich.

19Jimmedwazenenblyn,hwenthwetisgreater,dejefte, ofitalter,datdejeftehilliget?

20Hwa’tdenswarrescilbyitalter,dyswardedêrbyenby allesdêrop

21Enhwa’tswarrescilbydetimpel,dyswardedêrbyen byHimdy’tdêrynwennet.

22Endy’tswarrescilbydehimel,swardebyGodstroan enbyHimdy’tdêropsit

23Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! hwentjimmebeteljetsjiendenfenmuntenanysenkomyn, enhawwedeswierstesakenfen'ewet,oardiel, barmhertichheidenleauweweilitten;

24Jimmeblinegidsen,dy’tinmugútsnijeeninkamiel trochslokje

25Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! hwentjimmemeitsjeitbûtenfen'ebekerenfen'eskûtel skjin,marfanbinnenbinnesefolmeiôfpersingen oerfloed.

26DoblineFarizeeër,reinigjeearsthwetyn'ebekeren skûtelis,datekitbûtenfenhjarreinwêzemei

27Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! hwentjimmebinnelykaswitegrêven,dy'tneibûtenwol moailykje,marfanbinnenfolbinnemeideadebonkenen fanalleûnreinens.

28Salykjejimmeekuterlikrjuchtfeardichfoardeminsken, marfanbinnenbinnejimmefolskynhilligensen ûngerjuchtichheit.

29Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! om'tjimmedegrêvenfen'eprofetenbouwe,endegrêven fen'erjuchtfeardigendekorearje,

30Ensiz:Aswywesthieneyn'edagenfenúsâffears, scoenewynetmeihjardielhawweoanitbloedfen'e profeten.

31Dêrombinnejimmetsjûgenfoarjimmesels,datjimme debernbinnefenhjarren,dy'tdeprofetendeadzjen.

32Foljedandemjittefenjimmeâffearsop

33Jimmeslangen,addergeslacht,hoekinnejimûntkomme oan’efordoemfen’ehel?

34Dêromsjuch,Ikstjûrprofetenenwizenen skriftgeleardenneijimme;enguonfenhjarscillejimmeyn jimmesynagogengiselje,enhjarforfolgjefenstêdtastêd

35Datoerjimmekommemeialitrjuchtfeardigebloed,dat op’eierdeforgettenis,fenitbloedfen’erjuchtfeardige AbeloantitbloedfenSacharias,desoanfenBarachia,dy’t jimmedeadenhawwetuskendetimpelenitalter

36Wiswiersisikjimme:Aldizzedingensciloerdit geslachtkomme.

37Jeruzalem,Jeruzalem,dû,dy’tdeprofetendeadeten dy’ttadytastjoerdbinne,stienigje,hoefaekwoeikdyn

bernbyinoarsammelehawwe,lykasinhinharhinnen ûnderdewjukkensammelet,enjimmewoenenet!

38Sjuch,dynhûsisdyforwoastlitten

39Hwentiksizjimme:Jimmescillemyfennounetsjen, oantjimmesizzescille:Sillichishydy’tkomtyn’e nammedesHeare

HAADSTIK24

1EnJezusgyngútengyngút’etimpel,ensynlearlingen kamentahimomhimdegebouwenfen’etimpeltotoanen 2EnJezusseitsjinhjar:Sjoggejimmealdizzedingennet? Wiswiersisikjimme:Derscilhjirnetienstienopdeoare oerbleaunwurde,dy'tnetdelsleinwirdescil

3Endo’terop’eOliveberchsiet,kamendelearlingenby himôf,sizzende:Sisús,wannearscilledizzedingenwêze? enhwatscilittekenwêzefendynkomstenfen'eeinfen'e wrâld?

4EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Pasop,datgjinien jimmeferrifelje

5Hwentinprottescillekommeynmynnamme,sizzende: IkbindeChristus;ensilinprotteferrifelje.

6Enjimmescillehearrefenoarloggenengeroftenfen oarloggen;

7Hwentnaasjescilopsteantsjinnaasje,enkeninkryktsjin keninkryk:enderscilwêzehongersneed,enpestilinsjes,en ierdbevings,opferskateplakken

8Datallegearrebinneitbigjinfenleed.

9Denscillehjajimmeoerleverjetaellinde,enhjascille jimmedeadzje,enjimmescillehatewirdefenallefolken ommynnamme.

10Endenscilleinprottemisledigje,enscilleinoar forriede,eninoarhate

11Eninprottefalskeprofetenscilleopstean,enscillein protteferrifelje

12Enom’tdeûngerjuchtichheitoerfloedichscil,scilde leafdefeninprottekâldwurde.

13Marwa’toaniteintastânhâldt,dyscilrêdenwirde

14Enditevangeeljefanitkeninkrykscilprekewirdeyn’e hielewrâldtaintsjûgefoarallefolken;endenscilitein komme

15Hwennear’tjimmedegrouwelfen’eforwoasting,dêr’t deprofeetDaniëloerspritsenis,ynithillichplaksjen scille;

16Litdedy’tynJudéabinne,debergenynflechtsje:

17Litdy’topitdakis,netdelkommeomneatútsynhûs toheljen;

18Endy’topitfjildis,litnetweromkommeomsynklean tonimmen

19Enweedeswierwêzen,endy’tyndydagensûgje!

20Marbiddejimme,datjimmeflechtnetyn'ewinter, nochop'esabbatdei;

21Hwentdenscilgreateferdrukkingwêze,sa'tdernet westhatfanitbigjinfen'ewrâldoantnota,né,enekea wêzescil

22Enútseindydagenscilynkoartewirde,derscilgjin flêskforlostwirde:marom'eútkardenwillescilledy dagenynkoartewirde

23Asimmendantsjinjimmesizzescil:Sjuch,hjirisde Kristus,ofdêr;leauitnet.

24Hwentderscillefalskekristenenfalskeprofeten opstean,enscillegreateteikensenwûndersdwaan;

sadanichdatse,asitmooglikwie,deselsútkarden ferrifeljesille.

25Sjuch,ikhawitjimmeeardersein

26Hwentashjatsjinjimmesizzescille:Sjuch,hyisyn’e woastenije;geannetút;sjuch,hyisyn'eskûlkeamers;leau itnet

27Hwentlykasdewjerljochtútiteastenkomtenskynt oantitwestenta;sasilekdekomstfan'eMinskesoan wêze

28Hwenthwer’titlykekis,dêrscilledeearnenforgearre wirde

29Fuortneideferdrukkingfandydagenscildesinne fortsjusterewirde,endemoannescilharljochtnetjaen,en destjerrenscillefen'ehimelfalle,endemachtenfen'e himelenscilleskodzje

30Endenscilittekenfen’eMinskesoanyn’ehimel ferskine:endanscilleallestammenfen’eierderouwe,en hjascilledeMinskesoansjenkommenop’ewolkenfen’e himelmeimachtengreatehearlikheit.

31Enhyscilsyningelsstjoeremeiingreatetrompetkûl, enhjascillesynútkardenforgearjeút'efjouwerwinen,fen 'eieneeinfen'ehimeloant'eoare.

32Learnouingelikenisfen’efigebeam;Assyntûkenoch tearisenblêdenútgiet,wittejimdatdesimmertichtbyis:

33Sawittejimmeek,asjimmealdizzedingensjogge,dat ittichtbyis,ekbydedoarren

34Wiswiersisikjimme,ditgeslachtscilnetfoarbygean, oantaldizzedingenfolbrochtwirde.

35Himelenierdescillefoarbygean,marmynwirdenscille netfoarbygean

36Marfendydeienûrewitnimmen,netdeingelsfen'e himel,marmynHeitallinne

37MarlykasdedagenfenNoachwierne,sascilekde komstfen’eMinskesoanwêze.

38Hwentlykashjayn’edagenfoardefloedietenen dronken,trouwenentrouwen,oantdedeisdatNoäyn’e arkekaem.

39Enhywistitnetoantdefloedkaem,ennaamse allegearrefuort;sasilekdekomstfan'eMinskesoanwêze

40Denscilletwaynitfjildwêze;deienescilnommen wirde,endeoarelittenwirde

41Twafrouljuscillebydemûnemalje;deienescil nommenwirde,endeoarelittenwirde.

42Wachtdêrom,hwentjimmewittenethwetûrejimme Hearkomt

43Marwitdit,datasdehearfenithûswittenhie,yn hokkerwachtdediefkommescoe,dyscoewachtehawwe, ennetlittenhawwedatsynhûsopbrutsenwirde.

44Wêsdêromekree,hwentopsa'noereasjimmenet tinke,komtdeMinskesoan

45Hwaisdenintrouweenwizetsjinstfeint,dy’tsynhear oersynhúshâldingoansteldhat,omhjarrenop’etiiditen tojaen?

46Lokkichisdytsjinstfeint,dy’tsynhear,aserkomt,soks dwaandefinescil

47Wiswiersisikjimme,daterhimoeralsynguod oanstellescil.

48Marasdykweadetsjinstfeintynsynhertseit:Mynhear litsynkomstútstelle;

49Enhyscilbigjinnesynmeitsjinnerstoslaan,entoiten endrinkenmeidedronkenen;

50Dehearfendytsjinstfeintscilkommeopindeidater himnetsiket,enopinûredaternetwit,

51Enscilhimôfsnije,enhimsyndieloanmeitsjemeide skynhilligen;

HAADSTIK25

1Denscilitkeninkrykderhimelenforlikewirdemeitsjien jongfammen,dy’thjarlampennamenenútgeaneomde breidertomiette

2Enfiiffenhjarwiernewiis,enfiifwierendwaes

3Dedwazennamenhjarlampen,ennamengjinoaljemei; 4Mardewizennamenoaljeynhjargereimeihjarlampen.

5Wylstdebrêgemanbleauwen,slieptenhjaallegearreen sliepten

6Enmiddernachtwaerdderinroppenmakke:Sjuch,de brêgemankomt;geanúthimtemjitte

7Dokaemenaldyjongfammenoerein,enskreaudenhjar lampen.

8Endedwazenseinetsjindewizen:Jouúsfenjimme oalje;hwentúslampenbinneútgien

9Mardewizenantwirden,sizzende:Netsa;datdernet genôchisfoarúsenjimme;margeanleaverneidyjingen dy'tferkeapje,enkeapjefoarjimsels

10Enwylsthjagyngentokeapjen,kaemdebrêgeman;en dy'tklearwierne,gyngenmeihimyntaithoulik,ende doarwaerdticht

11Dêrneikamenekdeoarejongfammen,sizzende:Heare, Heare,dochúsiepen

12Marhyantwirdeensei:Wiswiersizikjimme,ikken jimmenet.

13Wachtsjedêrom,hwentjimmewittededeinochitoere dêr'tdeMinskesoankomt

14Hwentitkeninkrykderhimelenisasinmandy’tneiin fierlânreizget,dy’tsyneigentsjinstfeintenrôpenhjarren synguodjoech

15Endeienejoecherfiiftalinten,deoaretwa,endeoare ien;elkneisynferskatefermogens;engyngdalikssynreis 16Dogyngdejingedy’tdefiiftalintenkrigehie,en hanneledêrmei,enmakkeseoarefiiftalinten.

17Enlikegoedwa'ttwakrigenhie,hykrigeekoaretwa 18Mardy’tienûntfongenhie,gyngengroevenyn’eierde, enferburgenitjildfansynhear.

19Neiinlangetiidkomtdehearfendytsjinstfeinten,en hydochtrekkenmeihjar

20Ensakaemhydy’tfiiftalintenkrigehieenbrochtoare fiiftalinten,sizzende:Heare,Johawwemyfiiftalinten jown;sjuch,ikhawnjonkenharnochfiiftalintenopdien.

21Synhearseitsjinhim:Goeddien,dogoedeentrouwe tsjinstfeint,oerinpeardingenbisttrouwest,oerfollescil ikdyoerhearskje:geanynyndefreugdefendynhear

22Ekdy’ttwatalintenkrigenhie,kaemensei:Heare,Jo hawwemytwatalintenjown;sjuch,ikhawtwaoare talintenwûn

23Synhearseitsjinhim:Goeddien,goedeentrouwe tsjinstfeint;oerinpeardingenhasttrouwest,Iksildyoer inprottedingenmeitsje:geanynyn'efreugdefanjinshear. 24Dokaemdejingedy’titienetalintkrigenhieensei: Heare,ikwistdydatstûinhurdemanbist,dy’trispje dêr’tstnetsiedehast,ensammeljedêr’tstûnetstriehast; 25Enikwaerdbang,engynghinneenforborgjinstalint yn’eierde;

26Synhearantwirdeenseitsjinhim:Dûgoddeleazeen tragetsjinstfeint,dowiststdatikrispjedêr’tiknetsiede, ensammeljedêr’tiknetstriehaw;

27Domoastendêrommynjildoan’ewikselerssette,en denscoeikbymynkommenmyneigenmeiwoeker ûntfange

28Nimdêromittalintfanhimôfenjouitoanwa’ttsien talintenhat.

29Hwentelkdy’that,sciljûnwirde,enhysciloerfloed hawwe;

30Ensmytdenuttelozetsjinstfeintynitbûtenstetsjuster;

31AsdeMinskesoankomtynsynhearlikheit,enalde hilligeingelsmeihim,denscilersitteop'etroanfensyn hearlikheit

32Enfoarhimscilleallefolkenforgearrewirde;

33Enhyscildeskiepoansynrjuchterhânsette,marde geitenoan’elofterhân

34Denscildekeningtsjinhjarrenoansynrjuchterhân sizze:Kom,jimmesegenefenmynHeit,ervjeitkeninkryk datjimmeklearmakkefen’egrûnslachfen’ewrâld;

35Hwentikwierhongerich,enjimmejoegenmyiten:ik hietoarst,enjimmejoegenmytedrinken:ikwiein frjemdling,enjimmenamenmyop;

36Neaken,enjimmehawwemyklaaid:ikwiesiik,en jimmebisochtenmy:iksietyn'efinzenis,enjimmebinne tamykommen

37DenscillederjuchtfeardigenHimantwirdzje,sizzende: Heare,wannearhawwewyJoinhongersjoenenJoiten? oftoarst,enjoechdytedrinken?

38Hwerseagenwydyinfrjemdling,ennamenwydyop? ofneakenendyklaaid?

39Ofwannearseagenwydysiikofyn'efinzenis,en kamenwytady?

40Endekeningscilantwirdzjeentsjinhjarsizze:Wiswier sizikjimme,Hwetjimmeitienfen’eminstefendizze mynbroerrendienhawwe,hawwejimmeitmydien

41Denscilerektsjinhjarrenoandelofterhânsizze:Gean fenmy,jimmeforflokten,ynitivigefjûr,klearmakkefoar deduvelensyningels;

42Hwentikwierhongerich,enjimmejoegenmygjin spize;ikhietoarst,enjimmejoegenmynettedrinken;

43Ikwierinfrjemdling,enjimmenamenmynetop: neaken,enjimmehawwemynetklaaid,siikenyn'e finzenis,enjimmebisochtenmynet

44DenscillehjaHimekantwirdzje,sizzende:Heare, wannearhawwewyJosjoeninhonger,oftoarst,ofin frjemdling,ofneaken,ofsiik,ofyn'efinzenis,enhawwe wyJonettsjinne?

45Denscilerhjarrenantwirdzje,sizzende:Wiswiersizik jimme,Hwetjimmeitienfen’eminstefendizzenetdien hawwe,hawwejimmeitmynetdien

46Endyscillefuortgeanynivigestraf,marde rjuchtfeardigenynitivichlibben

HAADSTIK26

1Enitbarde,do’tJezusaldyspreukenfoltôgehie,seier tsjinsynlearlingen:

2JimmewittedatneitwadagenitfeestfanitPeaskeis,en deMinskesoanwurdtferriedeomkrusigetewurden.

3Doforgoldendeoerpreesters,endeskriftgelearden,en deâldstenfenitfolk,byitpaleisfen’ehegepreester,dy’t Kajafasneamdwaard,

4EnrieplachtendathjaJezusmeilistnimmemochtenen himdeadzje.

5Marhjaseine:Netopdefeestdei,datdergjinopskuor wirdeûnderitfolk

6Do'tJezusnoutoBethaniëwier,ynithûsfenSimonde melaatske,

7Derkaeminfroutahimmeiinalbastendoazemeitige kostberesalve,engootdyopsynholle,wylsteroanititen siet

8Mardo’tsynlearlingenitseagen,waerdenhja grammoedich,sizzende:Hwerfoarisditfergriemerij?

9Hwentdizzesalvemochtfoarfolleferkochtwirde,enjûn wirdeoandeearmen.

10Do’tJezusitforstie,seiertsjinhjar:Hwerommeitsje jimmedefroulestich?hwenthjahatmyingoedwirkdien 11Hwentdeearmenhawwejimmealtydbyjimme;mar myhawwejimnetaltyd

12Hwentom’thjadizzesalveoermynlichemútgotenhat, diehjaittamynbegraffenis.

13Wiswiersizikjimme,oeraloeraldêr’tditevangeelje yn’ehielewrâldforkendwirdescil,dêrscilekdat,dat dizzefroudienhat,forteldwirdetainoantinkenoanhjar.

14Dogyngienfen’etolve,dy’tJudasIskariothjitte,nei deoerpreesters,

15Enhyseitsjinhjar:Hwetscillejimmemyjaen,enik scilhimjimmeoerleverje?Enhjamakkeninforbounmei himfoartritichsikkelssilver

16Enfandytiidôfsochtergelegenheidomhimto forrieden

17Endeearstedeisfenitfeestfen’eûnsûrrebreakamen delearlingentaJezus,sizzendetsjinhim:Wêrwollejodat wydytariedeomitPeasketeiten?

18Enhysei:Geanbysa'nmanyn'estêdensistsjinhim: DeHearseit:Myntiidiskommen;IkscilitPeaskeyndyn hûshâldemeimynlearlingen

19EndelearlingendienelykasJezushjaroansteldhie;en hjamakkenitPeaskeklear.

20Endo’tdejounnouwierwier,sietermeidetoalven 21Enwylsthjaieten,seier:Wiswiersizikjimme,datien fenjimmeMyforriedescil.

22Enhjawaerdentigefortrietlik,enbigounenelkfen hjarrentsjinhimtosizzen:Heare,binikit?

23Enhyantwirdeensei:Dy’tdehânmeimyyn’eskûtel doopt,dyscilmyforriede

24DeMinskesoangiethinnelykasoerhimskreaunis: marweedyman,trochhwa'tdeMinskesoanforrieden wirdt!ithiegoedwestfoardymanasernetbernewie

25DoantwirdeJudas,dy’tHimforried,ensei:Master,bin ikit?Hyseitsjinhim:Dohastitsein.

26Enwylsthjaieten,naemJezusbrea,enseingeit,en briekitenjoechitdelearlingen,ensei:Nim,yt;ditismyn lichem

27Enhynaemdebeker,entanke,enjoechhjarren, sizzende:Drinkderallegearrefen;

28Hwentditismynbloedfenitnijetestamint,datforin protteforgettenwirdttaferjouwingfensûnden

29Mariksizjimme:Ikscilnonetdrinkefendizzefrucht fen'ewynstôk,oantdydeis,datikdynijdrinkemeijimme ynmynHeitskeninkryk

30Endo'thjainlofsangsongenhiene,teagenhjaútneide Oliveberch.

31DoseiJezustsjinhjar:Jimmescilledizzenacht allegearremisledigewirdeomMy,hwentderstietskreaun: Ikscildehoederslaan,endeskiepfen’ekeppelscille forstruidwirde

32Marnei’tIkweropstienbin,scilIkfoarjimmetagean neiGaliléa.

33Petrusantwirdeenseitsjinhim:Alscillealleminsken omdyoannimtwirde,dochsciliknoaitoanstjit

34Jezusseitsjinhim:Wiswiersisikdy,datstûmydizze nacht,ear'tdehoannekraait,trijerisforkennescille

35Petrusseitsjinhim:Alsoeikmeidystjerre,dochscilik dynetforkenneAllyksaseineekaldelearlingen

36DokaemJezusmeihjarrenneiinplakdatGetsemane hjitte,enseitsjindelearlingen:Sithjir,wylstikdêrhinne geanenbidde

37EnhynaemPetrusendebeidesoannenfenSebedeüs meihim,enbigountowirdenentigeswier.

38Doseiertsjinhjarren:Mynsielistigebedroefd,oantde deata;

39Enhygyngineinfierder,enfoelopsynoantlit,enbea, sizzende:OmynHeit,asitmooglikis,litdizzebekermy foarbygean;

40Enhykaemtadelearlingen,enfounhjaryn'esliep,en seitsjinPetrus:Wat,koenenjimmenetienoeremeimy wake?

41Waachenbid,datjimmenetynfersikingkomme:de geastiswolwol,maritflêskisswak

42Hygyngdetwaddekearwerfuort,enbea,sizzende:O mynHeit,asdizzebekernetbymyfoarbygeanmei,asikit netdrink,sciljinswildienwurde

43Enhykaemenfounhjarweryn'esliep,hwenthjar eagenwierneswier.

44Enhyliethjarren,engyngwerfuort,enbaddetrêdde kear,sizzendedeseldewirden

45Dokaemertasynlearlingen,enseitsjinhjar:Sliepno fierderennimjimmerêst:sjuch,deûreiskommen,ende Minskesoanisforriedenyn'ehannenfensûnders

46Geanoerein,litúsgean:sjuch,Hyisbydehândy'tmy ferriedt

47Enwylsternochspriek,sjuch,Judas,ienfen'etoalve, kaem,enmeihimingreatemannichtemeiswirdenstêven, fen'eoerpreestersenâldstenfenitfolk

48Endejingedy’tHimforried,joechhjarreninteken, sizzende:Hwa’tiktútsjescil,datisit;hâldhimfêst.

49EndalikskaemertaJezus,ensei:Groetnis,hear!en tutehim.

50EnJezusseitsjinhim:Freon,hwerombistûkommen? Doekamense,enleineJezusdehannenennamenhim

51Ensjuch,ienfenhjarren,dy’tbyJezuswieren,stiekde hânútenloeksynswird,ensloechintsjinstfeintfen’e hegepreester,ensloechsynearôf

52DoseiJezustsjinhim:Setdynswirdweropsynplak, hwentallegearredy’titswirdnimme,scillemeiitswird omkomme

53TinkstodatiknonettamynHeitkinbidde,enhyscil myopitstuitmearastolvelegioeneningelsjaan?

54MarhoescilledeSkriftendanfolbrochtwirde,datitsa wêzemoat?

55YndyseldeûreseiJezustsjindeskaren:Binnejimme útgienastsjinindiefmeiswurdenenstokkenommyto

nimmen?Iksietdeistichbyjimmetelearenyn'etimpel,en jimmehawwegjingreepopmy.

56Marditallesisdien,datdeSkriftenfen’eprofeten foldienwirdescoene.Doeforlietenallelearlingenhimen flechten.

57Endy’tJezusgrepenhiene,brochtenhimfuortnei Kajafas,dehegepreester,dêr’tdeskriftgeleardenende âldstenbyinoarwierne.

58MarPetrusfolgehimfanfierrenneiitpaleisfande hegepreester,engyngynensietbydetsjinstfeinten,omit eintosjen

59Endeoerpreestersendeâldstenendehieleriedsochten falsktsjûgenistsjinJezus,omHimtodeadzjen;

60Marfoungjinien:ja,alkameninprottefalsketsjûgen, dochsfûnensegjinienBydelêstekamentwafalske tsjûgen,

61Enhysei:Dysei:IkbinbysteatomGodstimpelte fordylgjenendyyntrijedagentebouwen

62Endehegepreestergyngoereinenseitsjinhim: Antwurdzjejoneat?watisitdatdizzetsjûgentsjindy tsjûgje?

63MarJezusbleaustil.Endehegeprysterantwirdeensei tsjinhim:IkbeswierdybydelibbeneGod,datjoússizze oftjodeKristusbinne,deSoanfanGod

64Jezusseitsjinhim:Johawwesein:lykwolssisikjimme: HjirneiscillejimmedeMinskesoansittenoan'e rjuchterhânfen'emachtsjenenkommenop'ewolkenfen 'ehimel.

65Doskuordedehegepreestersynklean,sizzende:Hyhat godslasteringsprutsen;wathawwewyfierderfantsjûgen nedich?sjuch,nohawwejimmesyngodslasteringheard. 66Wattinkejo?Hjaantwirdenenseine:Hyisskuldich oandedea

67Dospuagenhjahimynitoantlit,ensloegenhimmeide slach;enoarensloegenhimmeidepalmenfanharhannen, 68sizzende:Profetearjetsjinús,doKristus,Hwaisitdy't dysleinhat?

69EnPetrussietbûtenynitpaleis,eninfamkekaemta him,sizzende:DûbistekbyJezusfenGaliléawest

70Marhyforleardefoarhjarallegearre,sizzende:Ikwit nethwetjosizze

71Endo'teryn'efoarportaalútgienwier,seachinoare faamhim,enseitsjinhjarren,dy'tdêrwierne:Dizze keardelwierekbyJezusfenNazareth

72Enhyûntkennewermeiineed,ikkendemannet

73Enneiinskoftkekamendedy’tbyhimstiene,enseine tsjinPetrus:Wiswierbistekienfenhjarren;hwentjins spraakferriedtdy.

74Dobigounertoflokkenentoswarren,sizzende:Ikken demannetEndaliksgongdehoanne

75EnPetrustochtoanitwirdfenJezus,dattsjinhimsei: Foardatdehoannekraait,scilstûmytrijerisforkenne.En hygyngútenskriemdebitter

HAADSTIK27

1Do’tdemoarnkaem,dienealdeoerpreestersenâldsten fenitfolkrietsjinJezusomHimdeatodeadzjen 2Endo’thjahimbûnhiene,brochtenhjahimfuorten joegenhimoanPontiusPilatus,desteedhâlder.

3EnJudas,dy’thimforriedenhie,do’terseachdater feroardielewie,bekeardehim,enbrochtdetritichsulveren stikkenweromneideoerpreestersendeâldsten

4sizzende:Ikhawsûndigetrochdatikitûnskuldichbloed forriedenhaw.Enhjaseine:Watisdatfoarús?sjochdy oan

5Enhysmietdesulverstikkenyn’etimpeldel,engyng hinne,engyngenhonghimselsop.

6Endeoerpreestersnamendesulverstikken,enseine:Itis nettastienseyn’eskatkistetosetten,hwentitisdepriis fenbloed

7Enhjanamenrie,enkochtenmeihjaritfjildfande pottebakker,omfrjemdenyntobigraven.

8Dêromwaerddatfjildneamd:Itfjildfenbloed,oant hjoeddedei

9Dowaerdfolbrochthwetspritsenwiertrochdeprofeet Jeremy,sizzende:Enhjanamendetritichsilverensikkels, depriisfenhwa'tdewirdewaerd,dy'thjafenIsraëlsbern wirdenhawwe;

10Enhyjoechsetaitfjildfandepottebakker,lykasde Hearemysteldhat

11EnJezusstiefoardesteedhâlder,endesteedhâlder fregehim,sizzende:Binnejodekeningfen’eJoaden?En Jezusseitsjinhim:Josizze

12Endo’teroanklagewaerdfendeoerpreestersende âldsten,antwirdeerneat

13DoseiPilatustsjinhim:Hearstûnethoefolledingenhja tsjindytsjûgje?

14Enhyantwirdehimtagjinwird;safolledatde gûverneurtigefernuvere

15Enopdatfeestwiedesteedhâlderwendominfinzene oanitfolkfrijtolitten,dy’thjawoene

16Enhjahienedoeinfoarnamefinzene,dy’tBarabbas hjitte.

17Do’thjadêrombyinoarwierne,seiPilatustsjinhjar: Hwawollejimmedatikjimmeloslitte?Barabbas,ofJezus dy'tKristushjit?

18Hwenthywistdathjahimútoergeunstforlosthiene

19Do’terop’erjochtbankdelsettenwier,stjûrdesynfrou himta,sizzende:Hastoneatmeidyrjuchtfeardigemanto dwaen,hwentikhawhjoedinprottelienynindreamom him

20Mardeoerpreestersendeâldstenoertsjûgende mannichtedathjaBarabbasfreegjescoeneenJezus fordylgje

21Desteedhâlderantwirdeenseitsjinhjar:Hwafende twawollejimmedatikjimmeloslitte?Hjaseine:Barabbas

22Pilatusseitsjinhjar:HwetscilikdendwaenmeiJezus, dy'tKristushjitte?Hjasizzeallegearretsjinhim:Lithim krusigewirde

23Endesteedhâldersei:Hwetkweahaterdien?Marhja rôpenmear,sizzende:Lithimkrusigewirde.

24Do’tPilatusseachdaterneatoerwinnekoe,mardater earderinopskuormakkewaerd,naemerwetterenwosk synhannenfoaritfolk,sizzende:Ikbinûnskuldichoanit bloedfandizzerjochtfeardigepersoan;

25Doantwirdealitfolkensei:Synbloedkomoerúsen oerúsbern

26DolieterBarabbashjarrenfrij;

27Donamendesoldatenfen’esteedhâlderJezusmei yn’egemienskiplikeseal,ensammeledehielekliber soldatenbyhim

28Enhjakleidenhimútendienehiminskarlekkenmantel oan.

29Endo’thjaintoarnkroanútsleinhiene,leinehjadyop synholle,eninreedynsynrjuchterhân;

30Enhjaspuugdenophim,ennamendereed,ensloegen himop’eholle

31Ennei’thjahimbespothiene,namenhjahimdemantel ôfendienehimsyneigenkleanoan,enlietenhimfuortom himtekrusigjen

32Endo'thjaútkamen,founenhjainmanfenSyrene,mei denammeSimon;dytwongenhjasynkrústodragen

33Endo’thjakamentainplakdatGolgothahjitte,datis inplakfeninskedel,

34Hjajoegenhimjittiktodrinken,mongenmeigal;

35Enhjakrusigehim,enskeindensynklean,trochit lotsjen,datitfolbrochtwirdesoehwettrochdeprofeet spritsenwie:Hjafordieldenmynkleanûnderhjarren,en oermynmantelsmietenhjaitlot

36Enhjasitten,seagenhjahimdêr;

37Enhysettesynoanklachtboppesynholleop,skreaun: DITISJEZUS,DEKENINGfen’eJoaden

38Dowaerdendertwadievenmeihimkrusige,ienoan’e rjuchterhâneninoareoan’elofterhân

39Endy’tfoarbygongen,skeeldenhim,meideholle swaaiend,

40Ensizzende:Dody’tdetimpelfordylgjeendyyntrije dagenbout,rêddyselsAsjodeSoanfanGodbinne,kom dandelfanitkrús.

41Allyksaseineekdeoerpreesters,dy'tHimspotten,mei deskriftgeleardenendeâldsten:

42Oarenforlostehy;himselskinernetrêde.Ashyde keningfanIsraelis,lithimdanfanitkrúsdelkomme,en wysillehimleauwe

43HyfertroudeopGod;literhimnorêde,aserhim hawwewol;hwenthysei:IkbindeSoanfanGod 44Ekdedieven,dy’tmeihimkrusigewierne,smietenhim datyn’etosken.

45Enfan’esechsdeoereôfwaerddertsjusternisoerit hielelânoantdenjoggendeoereta

46EnomdenjoggendeoererôpJezusmeiinlûdestimme, sizzende:Eli,Eli,lamasabachtani?datwolsizze:Myn God,mynGod,wêromhastmyferlitten?

47Guonfen’edy’tdêrstiene,do’thjadathearden,seine: DizzemanroptElias

48Endaliksdraafdeienfenhjarren,ennaeminspons,en foldymeijittik,ensettedyopinreed,enjoechhimto drinken

49Deoarenseine:Litúswêze,litússjenoftEliaskomme scilomhimtorêdden

50Doe'tJezuswermeiinlûdestimroppenhie,joecherde spoekop

51Ensjuch,itfoarkleedfen’etimpelwaerdyntwaen skuordfanboppenneiûnderen;endeierdebewe,ende rotsenskuorren;

52Endegrêvenwaerdeniepene;eninprottelichemsfan'e hilligendy'tslieptenkamenop,

53Enhykaemút'egrêvenneisynopstanning,engyngyn 'ehilligestêd,enferskyndeoaninprotte

54Endo'tdecenturionendegenendy'tbyhimwierne, Jezustosjen,deierdbevingseagen,endedingendy'tdien wierne,frezenhjatige,sizzende:Wiswier,ditwiedeSoan fanGod

55Eninprottefrouljuseagendêrynfierren,dy'tJezus folgenútGaliléa,Himtsjinjen.

56DêrûnderwieMariaMagdalena,enMaria,dememfen JakobusenJoses,endememfenSebedeüssynbern.

57Do’tdejounkommenwier,kaemderinrikemanút Arimathéa,dy’tJozefhiet,dy’tekselsdelearlingfan Jezuswie

58HygyngneiPilatusensmeekteitlichemfanJezus.Doe gebeaPilatusitlichemtebefrijen

59Endo'tJozefitlyknommenhie,sloecherityninskjin linnendoek,

60Enhyleiitynsyneigennijegrêf,dateryn'erots úthounhie,enhyrôleingruttestienneidedoarfenitgrêf, engyng

61EndêrsietenMariaMagdalenaendeoareMaria, tsjinoeritgrêf.

62Endeoaredeis,dy'tfolgeop'edeifan'etarieding, kamendehegeprystersenFarizeënbyPilatus,

63Ensizzende:Hear,wytinkeoandatdyferrifelder,wylst ernochlibbe,sei:Neitrijedagenscilikweropstean

64Gebeadêrom,datitgrêfoantdetrêddedeistasoarge wirde,datsynlearlingennetbynachtkommeenhimstelle entsjinitfolksizze:Hyisopstienút'edeaden:sascilde lêstedwalingslimmerwêzeasdeearste

65Pilatusseitsjinhjar:Jimmehawweinwacht:gean jimmewei,meitsjedysawisasjimmekinne

66Enhjagyngenhinne,enmakkenitgrêffêst,seagende stienensetteinwacht.

HAADSTIK28

1Oan'eeinfan'esabbat,doe'titbegonteljochtsjentsjin'e earstedeifan'ewike,kamenMariaMagdalenaendeoare Mariaomitgrêftesjen.

2Ensjuch,derwieringreateierdbeving:hwentdeingel desHearekaemút’ehimeldel,enkaemenrôledestien fan’edoarweromensietderop.

3Synantlitwierasbliksem,ensynkleanwytassnie: 4Enúteangstfoarhimskoddendehoeders,enwaerdenas deaden.

5Endeingelantwirdeenseitsjindefroulju:Eangjenet, hwentikwitdatjimmeJezussiikje,dy’tkrusigewier 6Hyishjirnet,hwenthyisopstien,lykaserseinhat. Kom,sjochitplakdêr'tdeHearelei

7EngeanhastichhinneensizsynlearlingendatHy opstienisútdedeaden;ensjuch,Hygietfoarjimmeoantlit neiGaliléa;dêrscillejimmehimsjen:sjuch,ikhawit jimmesein.

8Enhjateagengauútitgrêfmeieangstengrutteblydskip; enrûnomsynlearlingenwurdtebringen

9Endo'thjagyngenomsynlearlingentoforteljen,sjuch, Jezusmoetehjarren,sizzende:Heechheil!Enhjakamen enholdenhimbydefuotten,enoanbeaenhim

10DoseiJezustsjinhjar:Wêsnetbang:geanhinneen fertelmynbroerren,dathjaneiGaliléageane,endêrscille hjamysjen

11Endo’thjahinnegeane,sjuch,guonfen’ewachtkamen yn’estêd,enlietendehegepreestersallessjenhwetdien wier

12Endo’thjabydeâldstengearkommenwierneenrie nommenhiene,joegenhjadesoldateningreatjild,

13sizzende:Sisjimme,synlearlingenkamennachts,en stielenhimwei,wylstwysliepten.

14Enasditdesteedhâldertadeearenkomt,denscillewy himoertsjûgjeendybefeiligje.

15Enhjanamenitjild,endienelykashjarleardwierne; 16DoteagendealvelearlingenfuortneiGaliléa,neiin berchdêr'tJezushjaroansteldhie

17Endo'thjahimseagen,oanbeaenhjahim:marguon twivelen

18EnJezuskaemenspriektahjar,sizzende:Allemachtis Myjûnyn’ehimelenopierde

19Geandêromhinneenlearallefolken,dooptseyn'e nammefan'eHeitenfan'eSoanenfan'eHilligeGeast: 20EnlearhjarrenallestohâldenhwatIkjimmehjitten haw:ensjuch,Ikbinmeijimmealtiid,oantdeeinfen'e wrâldta.Amen.

Evangeeljefan Markus

HAADSTIK1

1ItbegjinfanitevangeeljefanJezusKristus,deSoanfan God;

2Lykasbiskreaunisyn’eprofeten:Sjuch,Ikstjûrmyn boadefoarjinsoantlit,dy’tjinsweifoarjinsoantlitreescil.

3Destimfeniendy’troptyn’ewoastenije:Bereiddewei desHeare,meitsjesynpadenrjocht

4Johannesdoopteyn'ewoastenije,enprekededoopfan bekearingtaferjouwingfansûnden

5EnithielelânfenJudéagyngtahimút,endyfen Jeruzalem,enwaerdenallegearrefenhimdooptyn’erivier fen’eJordaan,bikendehjarsûnden

6EnJohanneswaerdklaaidmeikamielhier,enmeiinriem feninfelomsynheupen;enhyietsprinkhoannenen wyldehunich;

7Enpreke,sizzende:Derkomtien,machtigerasik,nei my,hwaensskonkeniknetweardichbinomdeltobûgjen enlostemeitsjen

8Ikhawjowoldooptmeiwetter,marhyscildydoopje meideHilligeGeast

9Enitbardeyndydagen,datJezuskaemútNazarethyn Galiléa,enhywaerddooptfenJohannestodeJordaan.

10Enfuortdaliksopkommenútitwetter,Hyseachde himeliepene,endeGeastasindouwedelophimdel:

11Enderkaeminstimmeút’ehimel,sizzende:Dobist mynleafsteSoan,ynhwa’tikwoltofredenhaw

12EndaliksdriuwtdeGeasthimdewoastenijeyn

13Enhywierdêrfjirtichdagenyn’ewoastenije,forsocht trochdesatan;enwiemeidewyldebisten;endeingels tsjinnenhim

14No,neidatJohannesyndefinzenissetwie,kaamJezus ynGaliléa,enprekeitevangeeljefanitkeninkrykfanGod, 15Ensizzende:Detiidisfolbrocht,enitkeninkrykGods iskommen:bikearejimmeenleauitEvangeelje.

16Endo’terbydeséfanGaliléarûn,seacherSimonen synbroerAndreasinnetyn’esésmiten:hwenthjawierne fiskers.

17EnJezusseitsjinhjar:Komjimmeefternei,enIkscil jimmefiskersfenminskenwirde

18Endaliksforlietenhjahjarnetten,enfolgenhim.

19Endo'terdêrineintsjefierdergienwier,seacher Jakobus,desoanfenSebedeüs,enJohannes,synbroer,dy't ekynitskipwierne,hjarnettentereparearjen.

20Endaliksrôperhjar,enhjalietenhjarheitSebedeüsyn itskipbydehierfeinten,enteagenhimefternei.

21EnhjateagenneiKapernaüm;endaliksop'esabbatdei gyngeryn'esynagoge,enlearde

22Enhjawaerdenforbjustereoersynlear,hwenthylearde hjarasiendy'tmachthie,ennetasdeskriftgelearden.

23Enderwierynhjarsynagogeinmanmeiinûnreine geast;enhyrôp,

24sizzende:Litússtean;wathawwewymeidytekrijen, JezusfanNazareth?bistkommenomústeferneatigjen?Ik kendywa'tjobinne,deHilligefanGod.

25EnJezusbiroudehim,sizzende:Wêsstilenkomúthim

26Endo’tdeûnreinegeasthimtoskuordhieenmeiin lûdestimrôp,kaemerúthim

27Enhjawaerdenallegearreforheard,sadanichdathja ûnderinoarfregen,sizzende:Hwetisdit?hokkernijelearis dit?hwentmeimachtgebiedterselsdeûnreinegeasten,en hjahearrehim.

28Ensynromforspriekdaliksoerithielegebietom Galiléahinne

29Endaliks,do'thjaút'esynagogekamen,kamenhjayn ithûsfenSimonenAndreas,meiJakobusenJohannes

30MardememfanSimonsfrouleisiikfenkoarts,enanon forteldenhjahimfenhjar.

31Enhykaemennaemhjarbydehân,entildehjaroerein; endaliksforlietdekoartshar,enhjatsjinnehjar

32Entsjin’ejoun,do’tdesinneûndergienwier,brochten hjaallegearredy’tsiikwierne,endeduvelbesetentaHim 33Endehielestêdwaerdforgearrebydedoar

34Enhygenesinprottedy'tsiikwieneoanferskatesykten, enhydreauinprotteduvelsút;enlietendeduvelsnetprate, om'tsehimwisten

35Endemoarns,ingreatskoftfoardedeiopstien,gynger út,engyngneiiniensumplak,enbaddêr

36EnSimonendybyhimwiernefolgenhimefter.

37Endo’thjahimfounhiene,seinehjatsjinhim:Alle minskensiikjedy

38Enhyseitsjinhjar:Litúsgeanneidefolgjendestêdden, datikdêrekpreekjemei;hwentdêrombinikútkaam.

39EnhyprekeynhjarsynagogenynhielGaliléa,endreau deduvelsút

40Enderkaeminmelaatsketahim,ensmeektehim,en knibbelefoarhimdel,enseitsjinhim:Astûwolst,kinst myskjinmeitsje.

41EnJezus,bewuollefanmeilijen,stiekdehânút,en rekkehimoan,enseitsjinhim:Ikwol;wêsrein

42Endo’teritspritsenhie,gyngdemelaetskheitdaliks fanhimôf,enhywaerdreinige.

43Enhybefoelhimdwers,enstjûrdehimfuort;

44Enhyseitsjinhim:Sjuch,dûsissttsjingjinienneat; margeanhinne,litdyselsoan'epreestersjen,enofferjeta dynreinigingdatjingedy'tMozesgebeanhat,tain tsjûgenisfoarhjarren.

45Marhygyngút,enbigounitinprottetopublisearjenen desaakyn'tbûtenlântoblazen,datJezusnetmeariepenlik yn'estêdyngeankoe,marbûtenwieynwoasteplakken; enhjakamentahimútallekanten

HAADSTIK2

1EnhykaemneiinpeardagenwerynKapernaüm;enit waerdlûddateryn'ehûswie.

2Endalikskamenderinprottebyinoar,sadanichdatder gjinplakwieomseoptonimmen,nee,netsasearasbyde doar:enhyprekehjarrenitwird.

3Enhjakamentahim,bringendeienferlamme,dy’tút fjouwerbernewier

4Endo’thjanetbyhimkommekoeneomdeparse, ûntdutsenhjaitdakdêr’terwie;

5Do’tJezushjarleauweseach,seiErtsjindeferlamme: Soan,dynsûndenbinnedyferjûn.

6Mard'rsietenguonfan'eskriftgelearden,enriedenyn harhert,

7Hweromsprektdizzemansagodslastering?wakin sûndenferjaanasGodallinne?

8Endaliksdo’tJezusynsyngeastfornaemdathjasaby hjarselsredenden,seiertsjinhjar:Hweromredenearje jimmedizzedingenynjimmeherten?

9Oftitmaklikerisomtsjindeferlammetesizzen:Jo sûndenbinnejoferjûn;ofsizze:Komoereinennimdyn bêdopenrinne?

10MardatjimmewittemeijedatdeMinskesoanmachthat opierdeomsûndenteferjaan,(seitertsjindeferlamme:)

11Iksisdy:Komoereinennimdynbêdop,engeanyn dynhûs

12Dokaemerhimop,naemitbêdopengyngfoarhjar allegearreút;sadatseallegearfernuvereenGod ferhearliken,sizzende:Wyhawweitnoaitopdizzemanier sjoen

13Enhygyngwerútbydesee;endehielemannichte kaemtahimta,enhyleardehar.

14Endo’terfoarbygyng,seacherLevi,desoanfenAlfeüs, sittenbydetolboer,enseitsjinhim:FolgjemyEnhy gyngoereinenfolgehim.

15Enitbarde,do’tJezusynsynhûsoanititensiet,datek inprottetollersensûnderssietenmeiJezusensyn learlingen;

16Endo’tdeskriftgeleardenenFarizeënhimseageniten meitollersensûnders,seinehjatsjinsynlearlingen:Hoeis itdateriteendrinkemeitollersensûnders?

17Do’tJezusithearde,seiErtsjinhjar:Dy’theilbinne, hawwededokternetnedich,mardy’tsiikbinne:Ikbinnet kommenomderjuchtfeardigentoroppen,marsûndersta berou

18EndelearlingenfenJehannesenfen’eFarizeëngongen fêst,enhjakamenenseinetsjinhim:Hweromfêstjede learlingenfenJohannesenfen’eFarizeën,marjins learlingenfêstjenet?

19EnJezusseitsjinhjar:Kinnedebernfen'e breidskeamerfêste,wylstdebreiderbyhjaris?salang'tse debrêgemanbyharhawwe,kinnesenetfêstje

20Mardedagenscillekomme,datdebreiderfenhjar ôfnommenwirdescil,endenscillehjayndydagenfêstje

21Gjiniennaaitekinstiknijkleedopinâldkleed;oars nimtitnijestikdatitfolhatôffanitâlde,endeskeur wurdtslimmer

22Engjiniendochtnijewynynâldeflessen;oarssjitde nijewyndeflessen,endewynwurdtferspile,endeflessen scillebedoarnwurde:marnijewynmoatynnijeflessenset wurde

23Enitbardedaterdesabbatsdeitrochdenôtfjildengyng; ensynlearlingenbigounen,wylsthjagongen,dearento toarkjen.

24EndeFarizeënseinetsjinhim:Sjuch,hweromdogge hjaopdesabbathwetnetrjuchtis?

25Enhyseitsjinhjar:Hawwejimmenoaitlêzenhwet Daviddienhat,do'terneedhie,enhongerwier,hyenhja dybyhimwierne?

26Hoe’teryn’edagenfenAbjatar,dehegepreester,ynit hûsGodsgyng,enittoanbreaiet,datnettastienistoiten asfoardepreesters,enekjoechoandyjingendy’tbyhim wierne?

27Enhyseitsjinhjar:Desabbatismakkefordeminske, ennetdeminskefordesabbat; 28DêromisdeMinskesoanekHearfen'esabbat.

HAADSTIK3

1Enhygyngweryn'esynagoge;endêrwierinman,dy't infordarrehânhie.

2Enhjaseagenhim,ofterhimop’esabbatgenêzesoe; dathjahimbeskuldigjemochten

3Enhyseitsjindeman,dy’tdeforwurgehânhie:Stean foart.

4Enhyseitsjinhjar:Isitgoedtodwaenop’esabbatdagen, ofkweatedwaen?omitlibbenterêden,oftedeadzjen? Marhjaholdenstil

5Endo’terhjarmeigrimeomseachhie,rounoerde hurdensfenhjarhert,seiertsjindeman:Strikdynhânút. Enhystrekteitút,ensynhânwaerdwersagoedasdeoare 6EndeFarizeënteagenútenrieplachtendaliksmeide Herodianentsjinhim,hoe’thjahimfordylgjemochten.

7MarJezuslutshimwerommeisynlearlingenneidesé, eningruttemannichteútGaliléafolgehim,enútJudéa, 8EnfenJeruzalem,enfenIdumaea,enfen’eoarekantde Jordaan;enhjakamentahim,omTyrusenSidon,ingreate mannichte,dohjaheardenhwetgreatedingenerdienhie 9Enhyspriektasynlearlingen,datinlytsskipkeophim wachtsjescoefanwegendemannichte,datsehimnet fordronge

10Hwenthyhieinprottegenêzen;sadanichdatsehim oanstutsenomhimoantereitsjen,safolleaspleagenhiene 11Enûnreinegeasten,do’thjahimseagen,foelenfoarhim del,enrôpen,sizzende:DobistdeSoanfanGod.

12Enhygebeahjarrendrege,dathjahimnetbikend meitsjescoene

13Enhygyngdeberchop,enrôphimhwa'terwoe,enhja kamentahim

14Enhyornearretolve,dathjabyhimwêzescoene,endat erhjarútstjoeremochtomtopreekjen, 15Enommachttehawwenomsyktentegenêzenen duvelsúttedriuwen:

16EnSimonneamdehyPetrus;

17EnJakobus,desoanfenSebedeüs,enJohannes,de broerfenJakobus;enhyneamdeseBoanerges,datis,De soannenfan'etonger.

18EnAndreas,enFilippus,enBartolomeüs,enMattéus, enThomas,enJakobus,desoanfenAlfeüs,enThaddeüs, enSimondeKanaänyt,

19EnJudasIskariot,dy’thimekforried,enhjagyngenyn inhûs

20Endemannichtekaemwerbyinoar,dathjanetbreaite koenen

21Endo’tsynfreonenithearden,gyngenhjaútomhimto gripen,hwenthjaseine:Hyisbûtenhimsels

22Endeskriftgelearden,dy’tfenJeruzalemôfkamen, seine:HyhatBeëlzebul,entrochdeoerstefen’eduvels driuwterdeduvelsút.

23Enhyrôphjartahim,enseitsjinhjaryngelikenissen: Hoekindesatandesatanfordriuwe?

24Enasinkeninkryktsjinhimselsferdieldis,kindat keninkryknetbestean

25Enasinhûstsjinhimselsferdieldis,kindathûsnet stean

26Enasdesatantsjinhimselsopsteanenfordieldwirde, kinernetstean,marhatinein.

27Nimmenkinynithûsfaninsterkemankommeensyn guodfordjerre,aserdesterkemanearstbinescil;enden scilersynhûsbedjerre

28Wiswiersisikjimme:Allesûndenscillede minskesoanenforjownwirde,enlasteringenhwermeihja lasterjescille;

29Marwa’tdeHilligeGeastlasterjesil,hatnea ferjouwing,marstietyngefaarfanivigeferoardieling:

30Hwenthjaseine:Hyhatinûnreinegeast

31Dokaemensynbroerrenensynmem,enbûtensteande, stjûrdenhjaneihim,roppende

32Endemannichtesietomhimhinne,enhjaseinetsjin him:Sjuch,dynmemendynbroerrensiikjedy.

33Enhyantwirdehjar,sizzende:Hwaismynmemofmyn broerren?

34Enhyseachomhimhinne,dy’tomhimsieten,ensei: Sjuch,mynmemenmynbroerren!

35Hwenthwa'tGodswildwaenscil,dyismynbroeren mynsisterenmem.

HAADSTIK4

1Enhybigounop'enijtolearenoan'esee;endehiele mannichtewierbydeséopitlân

2Enhyleardehjarreninprottetrochgelikenissen,ensei tsjinhjarynsynlear:

3Harkje;Sjuch,dergynginsiederútomtesieden:

4Enitbarde,wylstersiedde,datguonfen’eweifoelen, endefûgeltsjesfen’eloftkamenenfortenitop

5Enguonfoelenopstiennengrûn,dêr’tnetfolleierdehie; endalikssprongitop,om'titgjindjiptefanierdehie:

6Mardo’tdesinneopkaem,waerditferbaarnd;enom'tit gjinwoartelhie,ferdwûnitfuort

7Enguonfoelenûnderdetoarnen,endetoarnenwaerden opensmietenit,enitjoechgjinfrucht

8Eninoarfoelyn’egoedeierdeenjoechfruchtdy’t opkommenengroeide;enbrochthwattritich,enguon sechstichenguonhûndert

9Enhyseitsjinhjar:Wa’tearenhatomtohearren,lithim hearre.

10Endo'terallinnewier,fregenhja,dy'tomhimwierne meidetoalven,degelikenisfenhim

11Enhyseitsjinhjar:Jimmeisjownitmystearjefenit keninkrykGodstokennen;

12Dathjasjenmeijeennetfornimme;enharkjemeiese hearreennetbegripe;datsenetopelkmomintbekeard wurde,enharsûndenharrenferjûnwurde

13Enhyseitsjinhjar:Wittejimmedizzegelikenisnet?en hoescillejimmedanallegelikenissenwitte?

14Desiedersiedtitwird

15Enditbinneitoan’ewei,dêr’titwirdsiedewirdt;mar ashjaitheardhawwe,komtdesatandaliksennimtitwird weidatynhjarhertsieddewier

16Enditbinneitek,dy’tsiedewirdeopstiennengrûn; dy't,asseitwurdheardhawwe,itdaliksmeiblydskip oannimme;

17Enhawwegjinwoartelynharsels,enferhâldesamar foarintiid:dêrnei,asellindeofferfolgingopkomtom'e willefanitwurd,daliksbinnesemisledige

18Enditbinnehja,dy’tsiedewirdeûndertoarnen;lykasit wurdhearre,

19Endesoargenfandizzewrâld,endeferrifeljenfan rykdom,endebegeartenfanoaredingendy’tynkomme, smoargjeitwurd,enitwurdtsûnderfrucht

20Enditbinnehja,dy’tyn’egoedeierdesiedewirde;dy't itwurdhearreenitoannimmeenfruchtbringe,guon tritichfâld,guonsechstichenguonhûndert

21Enhyseitsjinhjar:Isinkearsbrochtomûnderinbosk ofûnderinbêdtosetten?ennetopinkandelaarsetwurde?

22Hwentderisneatferburgen,datnetiepenbierewirde scil;ekwaerdneatgeheimhâlden,mardatitneiitbûtenlân kommesoe

23Asimmenearenhatomtohearren,lithimhearre

24Enhyseitsjinhjar:Pasophwatjimmehearre:mei hokkermjittejimmemjitte,sciljimmemettenwirde;en jimme,dy'thearre,scilmearjûnwirde

25Hwenthwa'that,scilhimjûnwirde;

26Enhysei:SaisitkeninkrykGods,assoeinminskesied yn’eierdesmite;

27Enscoesliepe,ennachtendeiopstean,enitsiedscoe springeenopgroeie,hywitnethoe

28Hwentdeierdebringtfruchtfanharsels;earstitblêd, danitear,dêrneidefollemaisynitear.

29Marhwennear’tdefruchtbrochtis,dandochterdaliks desikkelderyn,hwentderispingeiskommen

30Enhysei:HwerscillewyitkeninkrykGodsmeilykje? ofmeihokkerfergelikingsillewyitfergelykje?

31Itisasinmosterkearn,dat,asityn’eierdesieddwurdt, minderisasalitsieddatop’eierdeis;

32Marasitsieddwirdt,waakstitopenwirdtgreateras allekrûden,ensjitgreatetûkenút;sadatdefûgelsfan'e loftûnderitskaadderfanferbliuwemeie.

33EnmeiinprottefansokkelikenissenspriekEritwirdta hjarren,lykashjaithearrekoene

34MarsûnderingelikenisspriekErnettahjarren:endo't hjaallinnewierne,leiersynlearlingenallesút

35Endyseldedeis,do’tdejounkommenwier,seiertsjin hjar:Litúsoergeanneideoarekant.

36Endo'thjademannichtefuortstjoerdhiene,namenhja himlykaserynitskipwierEnderwieneekoarelytse skippenbyhim.

37Enderkaemingreatewynstoarmop,endeweagen sloegenynitskip,datitnoufolwaerd

38Enhywierynitefterstepartfenitskip,sliependopin kessen,enhjameitsjehimwekkerenseinetsjinhim: Master,makketitjonetútdatwyomkomme?

39Enhygyngoerein,enbisochtdewyn,enseitsjindesé: Frede,wêsstilEndewynhâlddeop,enderkaamingrutte stilte.

40Enhyseitsjinhjar:Hwerombinnejimmesabang?hoe komtitdatjimmegjinleauwehawwe?

41Enhjafrezentige,enseinedeienetsjindeoar:Hwetis ditfoarinminske,datselsdewynendeséhimhearre?

HAADSTIK5

1Enhjakamenoeroan’eoarekantfen’esé,ynitlân fen’eGadarenen.

2Endo’terútitskipkaem,kaamderhimdaliksút’e grêveninmantemjittemeiinûnreinegeast,

3Dy’tûnderdegrêvenwennehie;engjinminskekoehim bine,nee,netmeikeatlingen:

4Hwenthywierfaekbûnmeikeatlingenenkeatlingen,en dekeatlingenwiernetrochhimôfskuord,endekeatlingen ynstikkenbrutsen;

5Enaltyd,nachtendei,wieeryn'ebergenenyn'egrêven, skriemendeensnijdehimselsmeistiennen.

6Mardo'terJezusynfierrenseach,rounerenoanbeahim, 7Enrôpmeiinlûdestimmeensei:Hwethawikmeidyto dwaen,Jezus,Soanfen’eAllerheechsteGod?Ikbeswierje dybyGod,datstûmynetpinigest

8Hwenthyseitsjinhim:Komútdeman,dûûnreinegeast 9Enhyfregehim:Hwetisdynnamme?Enhyantwirdeen sei:MynnammeisLegion,hwentwybinneinprotte 10Enhysmeektehimtige,daterhjarnetútitlânstjûre woe

11Enderwierbydebergeningreatekeppelswijen,dy’t weide.

12EnaldeduvelssmeekenHim,sizzende:Stjoerúsyn'e swinen,datwyynhjarrenkommemeie

13EnJezusjoechhjarrenfuort.Endeûnreinegeasten gyngenútenkamenyn'eswinen,endekeppelrûnmei gewelddelinsteileplakyn'esé,(itwienesa'ntwatûzen;) enwaardenferstikeyn'esee.

14Endy’titswijenweidzje,flechten,enferteldenityn’e stêdenopitlânEnhjagongenútomtesjenwatitdien wie.

15EnhjakamentaJezus,enseagenHim,dy’tfan’eduvel besetwieenitlegioenhie,sittendenklaaidenbysyn ferstân:enhjawaerdenbang.

16Endy’titseagenferteldenharrenhoe’titbardwieop himdy’tfandeduvelbesetwie,enekoerdeswinen

17Enhjabigounenhimtobidden,dathjaúthjargrinzen weitogean

18Endo’terynitskipkaem,baddejingedy’tfandeduvel besetwie,himdaterbyhimwêzemocht.

19MarJezusliethimnetlije,marseitsjinhim:Geannei hûstajinsfreonen,ensishjarren,hogreatedingende Heareoandydienhatenmeilijenmeidyhânhat.

20Enhygyngfuort,enbigountoDekapolisto forkundigjenhogreatedingenJezusfoarhimdienhie:en alleminskenforwûnderenhar.

21Endo’tJezuswermeiitskipneideoarekantoergien wier,kameninprottefolkbyhimgear:enhywietichtby desé.

22Ensjuch,dêrkomtienfen’eoerstenfen’esynagoge, meinammeJaïrus;endoe'terhimseach,foeleroansyn fuotten,

23Enhysmeektehimtige,sizzende:Myndochterleitopit puntfandedea;enhjascillibje.

24EnJezusgyngmeihim;eninprotteminskenfolgen him,enfordronkenhim

25Eninfrou,dy’ttolvejierbloedfloedhie,

26Enhjahieinprottelijenfaninprottedokters,enhie útbrochtalleswathjahie,enwieneatbetter,marearder wurdenslimmer,

27Do'thjafenJezusheardhie,kaemhjaefteryn'eparse, enrekkesynkleanoan

28Hwenthjasei:Asikmarsynkleanoanreitsjemei,den scilikheelwirde

29Endalikswaerddeboarnefenhjarbloedfordroege;en hjafieldeynharlichem,dathjagenêzenwiefandypleach.

30EnJezus,dy’tdaliksynhimselswistdatdedeugdút himútgienwie,keardehimomyn’eparseensei:Hwahat mynkleanoanrekke?

31Ensynlearlingenseinetsjinhim:Dosjochstde mannichtedydriget,enseit:Hwahatmyoanrekke?

32Enhyseachomhimhinneomhjartosjendy’tditdien hie

33Mardefrou,dy’teangenbibbere,wisthwetderynhjar dienwier,kaemenfoelfoarhimdel,enferteldehimde hielewierheid

34Enhyseitsjinhjar:Dochter,dynleauwenhatdyheil makke;geanynfrede,enwêshielendalfanjinspleach

35Wylsternochspriek,kamenderguonút'eoerstefen'e synagoge,dyseinen:Dyndochterisstoarn;

36Do’tJezusitwirdheardedatspritsenwier,seiertsjin deoerstefen’esynagoge:Wêsnetbang,leauallinne.

37Enhylietgjinienhimfolgje,útseinPetrusenJakobus enJohannes,debroerfenJakobus

38Enhykaemynithûsfen’eoerstefen’esynagoge,en seachittumult,endy’ttigeskriemdenengûlen

39Endo’terbinnenkaem,seiertsjinhjar:Hwerom meitsjejimmeditargewaasjeenskrieme?defamkeisnet dea,marsliept

40EnhjalakenhimtospotMardoe'terseallegearre útstutsenhie,naemerdeheitendememfen'efamke,en dejingendy'tbyhimwiene,engyngyndêr'titjonkjelei

41Enhynaemitfamkebydehân,enseitsjinhjar:Talitha kumi;datis,útlein:Damsel,sisikdy,steanop.

42Endaliksgyngdejonkfrouoereinengyng;hwenthja wiertolvejierâldEnhjawieneferbjusteremeiingrutte fernuvering.

43Enhybifoelhjarrentige,datnimmenitwittescoe;en gebeadatderwatteitenjûnwurdesoe

HAADSTIK6

1Enhygyngdêrweiútenkaemynsynlân;ensyn learlingenfolgjehim

2Endo'tdesabbatoankaam,bigounertolearenyn'e synagoge;enhokkerwiisheidisditdy'thimjûnwurdt,dat selssokkemachtigewurkentrochsynhannendienwurde?

3Isditnetdetimmerman,desoanfenMaria,debroerfen Jakobus,enJoses,enfenJudaenSimon?enbinnesyn sustershjirnetbyús?Enhjawienemisledigeophim

4MarJezusseitsjinhjar:Inprofeetisnetsûndereare,mar ynsyneigenlân,enûndersyneigensibbenenynsyn eigenhûs

5Enhykoedêrgjinmachtichwirkdwaen,útseindaterin pearsikendehannenleienhjargenêze

6EnhyfernuverehimomhjarûnleauwigeEnhygyngde doarpenomenlearde

7Enhyrôpdetoalvetahim,enbigounhjartotwaentwa tostjoeren;enjoechharrenmachtoerûnreinegeasten; 8Engebeahjar,dathjaneatmeinimmemochtenophjar reis,útseininstêf;gjinskrap,gjinbrea,gjinjildynhar beurs:

9Marwêsskoechmeisandalen;ennetoptwajassen.

10Enhyseitsjinhjar:Hwetjimmeyninhûskomme,dêr bliuwstoantjimmefendatplakôfgeane

11Enhwa’tjimmenetoannimmescilenneijimmenet hearre,asjimmedêrweiôfgeane,skodzjeitstofûnder jimmefoettenôftaintsjûgenistsjinhjarWiswiersisik

jimme:ItscilSodomenGomorrayn'edeisfanitoardiel ferdraachlikerwêzeasfoardystêd.

12Enhjagyngenútenprekendatdeminskenharbikeare scoene.

13Enhjadreauneninprotteduvelsút,ensalveinprotte siikenmeioalje,engenenenhjar

14EnkeningHerodesheardefenhim;(hwentsynnamme isferspraatneiitbûtenlân)enhysei:JohannesdeDoperis opstienút'edeaden,endêromskuorjeharmachtige wurkenynhim

15Oarenseine:DatitEliasisEnoarenseine:Datitin profeetis,ofasienfen'eprofeten

16Mardo'tHerodesithearde,seier:ItisJehannes,dy'tik ûnthollehaw:hyisopstienút'edeaden

17HwentHerodeshieselsútstjûrdenJehannesgrepenen himyndefinzenisbûnomHerodias,defroufansynbroer Filippus,hwenthyhiemeihartroud

18HwentJehanneshietsjinHerodessein:Itisjonet tastiendefroufanjinsbroertehawwen.

19DêromhieHerodiasinskeeltsjinhim,enscoehim deadehawwe;marhjakoenet:

20HwentHerodesfrezefoarJehannes,wittendedaterin rjochtfeardichenhillichwier,enobservearrehim;endo't erhimhearde,dieerinprottedingenenheardehimbliid

21Endo’tingaadlikedeioankaam,datHerodesopsyn jierdeiinjûnsmielmakkefoarsynhearen,hegeoerstenen foarstenfanGaliléa;

22Endo’tdedochterfendyneamdeHerodiasbinnenkaem endûnse,enHerodesenhjardy’tbyhimsieten,bifrege, seidekeningtsjindejonkfrou:Freegjemyhwetstûwolst, enikscilitdyjaen.

23Enhyswardehjar:Hwetstûmyfreegjescille,datscilik dyjaen,oantdeheltefenmynkeninkryk

24Enhjagyngútenseitsjinhjarmem:Hwetscilik freegje?Enhjasei:IthollefenJohannesdeDoper

25Enhjakaemdaliksmeihastenbydekening,enfrege, sizzende:Ikwol,datstûmybyenbyinskûteldehollefen JohannesdeDoperjowt

26Endekeningwietigejammer;dochswoeeromsyneed enomhjarwilledy'tbyhimsietenharnetôfwize.

27Endaliksstjûrdedekeninginbeulengebeadatsyn hollebrochtwirde;

28Enhybrochtsynholleyninskûtel,enjoechdyoanit jonkje,enitjonkjejoechitoanharmem

29Endosynlearlingenithearden,kamenhjaennamen synlykopenleineityningrêf.

30EndeapostelenkamenharbyinoartaJezus,en ferteldenHimalles,sawolwatsedienhieneaswatseleard hiene

31Enhyseitsjinhjar:Komjimmeselsapartynin woastenije,enrêstinskoft;

32Enhjateagenôfneiinwoastenijeplakmeiitskip allinne

33Enitfolkseachhjarfuortgean,eninprottekendenhim, enrounenderhinneútallestêden,enteagenhjarút,en kamenbyhimgear

34EnJezus,do'terútkaem,seachinprotteminsken,enhy waerdmeimeilijenoerhjarbewûndere,om'thjawierneas skiepdy'tgjinhoederhiene:enHybigounhjarreninprotte dingentolearen.

35Endo'tdedeinofierwie,kamensynlearlingentahim enseine:Ditisinwoastenije,ennouisdetiidfierfoarby;

36Stjoerhjarfuort,dathjaynitlânenyn’edoarpengeane, enhjarbreakeapjemeije,hwenthjahawweneattoiten.

37Hyantwirdeenseitsjinhjar:JowhjarrentoitenEnhja seinetsjinhim:Sillewyhinnegeanenbreafoartwahûndert pennykeapjeenhjartoitenjaen?

38Hyseitsjinhjar:Hofollebreaenhawwejimme?geanen sjochEndo'thjaitwisten,sizzehja:Fiifentwafisken

39Enhygebeahjarrendathjaallegearrebyselskippenop itgrienegerssittelitte

40Enhjasietenynrigen,byhûndertenenbyfyftich

41Endo'terdefiifbreaënendetwafiskennommenhie, seacheropneidehimel,enseinge,enbriekdebreaën,en joechseoansynlearlingen,omhjarrentosetten;ende beidefiskenfordieldeerûnderhjarallegearre

42Enhjaietenallegearre,enwaerdenfol

43Enhjanamentoalvekuorrenfolfenitbrokstikkenen fendefisken

44Enhjady’tfen’ebrodenietenwiernelikernôchfiif tûzenman.

45Endalikstwongersynlearlingenomynitskiptogean enfoaroerneiBetsaïdatogean,wylsteritfolk fuortstjoerde.

46Endo'tersefuortstjoerdhie,gyngerneiinberchomto bidden

47Endo’tdejûnwaerd,wieritskipmiddenyn’esé,en hyallinneopitlân

48Enhyseachhjartoroeien;hwentdewynwiehjaryn tsjinstelling,enomdefjirdenachtwachtkaemerbyhjarren, rinnendop'esé,enwoehjarfoarbygean

49Mardo'thjahimop'eséseagenrinnen,tochtenhja,dat itingeastwesthie,enrôpen:

50Hwenthjaseagenhimallegearre,enwaerdenûnrêstich Endaliksspriekermeihjar,enseitsjinhjar:Wêsmoedich; ikbinit;wêsnetbang.

51Enhygyngbyhjarrenopynitskip;endewynhâldde op,enhjawaerdentigeforwûndereynharsels,en ferwûndere.

52Hwenthjahawweitwûnderfen'ebrodennetsjoen, hwenthjarhertwaerdferhurd

53Endo’thjaoertsjûgewierne,kamenhjaynitlân Genesaret,enteagenneidekust

54Endo'thjaútitskipkamen,wistenhjahimdaliks, 55Enrountrochdathielegebiethinne,enbigounde sikenenopbêdtotodragen,dêr'thjaheardendaterwier

56Enwêr’terekynkaem,yndoarpen,ofstêdenoflân, leinehjadesikenop’estrjitten,ensmeekenhimdathja oanreitsjemochten,asitmarderânefensynkleedwier;

HAADSTIK7

1DokamendeFarizeëntahimgearenguonfen’e skriftgelearden,dy’tútJeruzalemkamen.

2Endo’thjaguonfensynlearlingenseagenbreaitenmei ûnreine,datwolsizzemeiûnwoskenhannen,founenhja skuld

3HwentdeFarizeënenaldeJoaden,bihalvendathjahjar hannenfaekwosken,itenet,neffensdeoerleveringfen’e âldsten

4Enashjafen’emerkekomme,ashjanetwosken,itehja net.Eninprotteoaredingenbinned'r,dy'tsekrigen hawweomtehâlden,lykasitwassenfanbekersenpotten, koperengereienfantafels

5DofregendeFarizeënendeskriftgeleardenhim: Hweromrinnejinslearlingennetneffensdeoerlevering fen’eâldsten,maritebreameiûnwaskehannen?

6Hyantwirdeenseitsjinhjar:GoedhatJesajafanjimme skynhilligenprofetearre,lykasskreaunis:Ditfolkearemy meidelippen,marhjarhertisfierfanmyôf

7Marom’enochtoanbiddehjamy,enlearedegeboaden fen’eminskentalearingen.

8HwentitgeboadGodsôflizze,hâldejimmedetradysje fen’eminskenoan,asitwaskjenfanpottenenbekers:en inprotteoaresoksoartedingendoggejimme

9Enhyseitsjinhjar:JimforsearjeitgebodfenGodgoed, datjimmejimmeeigenoerleveringhâldemeije.

10HwentMozessei:Earjejinsheitenjinsmem;en:Wa't heitofmemflokt,litdydedeastjerre;

11Marjimmesizze:Asinmantsjinsynheitofmemsizze scil:ItisCorban,datwolsizze,ingeskink,trochhwatstû meimynuttichbist;hyscilfrijwêze

12Enjimmelittehimnetmearhwetdwaenfoarsynheitof synmem;

13EnmeitsjeitwurdfanGodneatúttrochjimme oerlevering,dy’tjimmeoerbrochthawwe:eninprotte sokkedingendoggejimme

14Endo’teralitfolktahimroppenhie,seiertsjinhjar: Harkjeneimy,elkfenjimme,enbegryp:

15D'risneatfanbûteninminske,datynhimyngeankin himûntreinigje:mardedingendy'túthimkomme,dat binneitdy'tdeminskeûntreinigje.

16Asimmenearenhatomtohearren,lithimhearre

17Endo’terfen’eminskenynithûskaem,fregensyn learlingenhimoerdegelikenis.

18Enhyseitsjinhjar:Binnejimmeeksasûnderforstân? Fernimmejonetdatalleswatfanbûtenyn'eminske ynkomt,itkinhimnetûntreinigje;

19Om’titnetynsynhertkomt,maryn’ebúk,enútgiet yn’edrûchte,reinigjendalitfleis?

20Enhysei:Hwetfen’emanútkomt,datmakketdeman ûnrein

21Hwentfanbinnen,útithertfen'eminsken,komme kweadegedachten,oerhoer,hoererij,moard, 22Dieverijen,begearichheid,goddeleaze,bedrog, loslittenskip,inkweaeach,godslastering,grutskens, dwaasheid:

23Aldizzekweadedingenkommefanbinnenút,en meitsjedeminskeûnrein

24Endêrweigyngeroerein,engyngyn’egrinzenfen TyrusenSidon,enkaemyninhûs,enwoegjinminskeit witte,marhykoenetferburgenwirde.

25Hwentinfrou,hwaensjongedochterinûnreinegeast hie,heardefenhim,enkaemenfoeloansynfoetten;

26DefrouwierinGrykske,inSyrofenysyskefanfolk;en hjasmeektehimdaterdeduvelúthardochterútdriuwesoe.

27MarJezusseitsjinhjar:Litdebernearstfolwirde, hwentitisnetgaadlikomitbreafandeberntonimmenen foardehûnentosmiten

28Enhjaantwirdeenseitsjinhim:Ja,Heare!

29Enhyseitsjinhjar:Geanomditwirdhinne;deduvelis útdyndochtergien

30Endo’thjabyhjarhûskaem,founhjadeduvelútgien, enhjardochterleiopitbêd.

31EnhykaemwerbydekustfenTyrusenSidonwei,by deseefenGaliléa,middenyn’ekustenfenDekapolis

32Enhjabrochtenientahimdy’tdôvewierenin bihinderinghieynsynspraak;enhjabiddehimdehânop himtolizzen

33Enhynaemhimôffen’emannichte,enstieksyn fingersyn’eearen,enhyspuideenrekkesyntongeoan; 34Enhyseachopneidehimel,suchte,enseitsjinhim: Effatha,datis:Wêsiepen

35Endalikwaerdensyneareniepene,endestringfensyn tongewaerdlos,enhyspriekfrij

36Enhybefoelhjarren,dathjaitnimmensizzescoene; 37Enhjawaerdenforbjustere,sizzende:Hyhatallesgoed dien:hylitdedôvenhearreendestommenprate

HAADSTIK8

1Yndydagen,demannichte,dy'ttigegreatwierenneatto itenhie,rôpJezussynlearlingentahim,enseitsjinhjar: 2Ikhawbegrutsjenmeidemannichte,om’thjanotrije dagenbymywesthawweenneatteitenhawwe;

3Enasiksefêststjûrneihjareigenhuzenfuortstjûr,den scillehjaûnderweisflauwewirde,hwentdûkersfenhjar kamenfenfierren.

4Ensynlearlingenantwirdenhim:Hwerkininmandizze mannenhjiryn’ewoastenijemeibreasêdmeitsje?

5Enhyfregehjarren:Hofollebrodenhawwejimme?En hjaseine:Sân

6Enhygebeaitfolkop’eierdesittentegean,enhynaem desânbroden,enhytanke,enbriekenjoechsyn learlingenomhjarrentosetten;enhjasteldensefoaritfolk

7Enhjahieneninpearlytsefiskjes,enhyseingeengebea seekfoarhjartostellen.

8Enhjaietenenwaerdenfol;

9Endy’titenhienewiernelikernôchfjouwertûzen;enhy stjûrdesefuort.

10Endaliksgyngermeisynlearlingenyninskip,en kaemyn’edielenfenDalmanutha

11EndeFarizeënkamenútenbigounenmeihimto freegjen,ensochtenfenhimintekenút'ehimel,en forsochtenhim

12Enhysuchtedjipynsyngeast,ensei:Hweromsiketdit slachteneiinteiken?Wiswiersisikjimme:Derscilgjin tekenjûnwirdeoanditgeslacht

13Enhyliethjarren,engyngynitskipwerop'eoarekant. 14Nowienedelearlingenforgettenbreatonimmen,enhja hienenetmearasienbreabyhjarynitskip

15Enhygebeahjarren,sizzende:Pasop,pasopfoarit sûrdeardefen’eFarizeënenfoaritsûrdeardefenHerodes 16Enhjariedenûnderinoar,sizzende:Itisom’twygjin breahawwe

17Endo’tJezusitwist,seiErtsjinhjar:Hwerom redenearjejimme,om’tjimmegjinbreahawwe?fernimme jimnochnet,enbegripejimeknet?hastdynhertnoch ferhurd?

18Asjimmeeagenhawwe,sjoggejimmenet?enearen hawwe,hearrejimmenet?enûnthâldejimmeitnet?

19Do’tikdefiifbrodenbriekûnderfiiftûzen,hoefolle koerrenfolbrokstikkenhawwejimmeopnomd?Hjaseine tsjinhim:Tolve

20Endo’tdesânûnderfjouwertûzen,hoefollekoerrenfol meibrokstikkenhawwejimmeopnomd?Enhjaseine:Sân. 21Enhyseitsjinhjar:Hwetforsteanjimmeitnet?

22EnhykaemtoBethsaïda;enhjabrochteninblineta him,ensmekenhimhimoantereitsjen.

23Enhynaemdeblinebydehânenliethimdestêdút;en do'terhimyn'eeagenspuugdeendehannenophimlei, fregeerhimofterwatseach.

24Enhyseachopensei:Iksjochdeminskenrinnenas beammen

25Dêrneileierdehannenweropsyneagen,enliethim opsjen:enhywaerdwerenseachelkdúdlik

26Enhystjûrdehimneisynhûs,sizzende:Geannetyn’e stêd,ensizitnetoanimmenyn’estêd

27EnJezusgyngútensynlearlingenneidestêddenfen CaesareaPhilippi,enûnderweisfregeersynlearlingen, sizzendetsjinhjar:Hwasizzedeminskendatikbin?

28Enhjaantwirden:JohannesdeDoper;marguonsizze: Elias;enoaren,Ienfan'eprofeten.

29Enhyseitsjinhjar:Marhwasizzejimmedatikbin?En Petrusantwirdeenseitsjinhim:JobinnedeChristus

30Enhygebeahjarren,dathjagjinienfenhimsizze scoene

31Enhybigounhjarrentolearen,datdeMinskesoanin prottelijemoat,enforwiisdwirdemoattrochdeâldsten, enfen'ehegepreestersenskriftgelearden,endeadewirde, enneitrijedagenweropstean

32Enhyspriekdatwirdiepenlik.EnPetrusnaemhim,en bigounhimtobisprekken

33Mardo'terhimomdraaidhieensynlearlingen oanseach,biroudeerPetrus,sizzende:Geaneftermy,satan, hwentdûgenietetnetfandedingendy'tfanGodbinne, mardedingendy'tfanminskenbinne

34Endo'teritfolkmeisynlearlingenektahimroppenhie, seiertsjinhjar:Hwa'tneimykommescil,lithimhimsels forlizzeensynkrúsopnimmeenmyfolgje

35Hwenthwa'tsynlibbenrêdewol,scilitforlieze;mar hwa'tsynlibbenforliezesilommynwilleenomit evangeelje,dyscilitrêde

36Hwenthwetscilitinminskenuttichwêze,aserdehiele wrâldwinnescilensyneigensielforlieze?

37Ofhwetscilinminskejaenforsynsiele?

38Hwa’tdêromfoarmyenfoarmynwirdenskamjescil ynditoerspeligeensûndigeslachte;ekfoarhimsilde Minskesoanhimskamje,aserkomtyn'ehearlikheitfan synHeitmeidehilligeingels.

HAADSTIK9

1Enhyseitsjinhjar:Wiswiersizikjimme,datderguon binnedy’thjirsteane,dy’tdedeanetpriuwescille,oant hjaitkeninkrykGodsmeimachtkommenhawwesjoen

2EnneiseisdagennaemJezusPetrusenJakobusen Jehannesmeihimenbrochtseopinhegeberchapartby harsels,enhywaerdfoarhjarrenferoare.

3Ensynkleanwaerdenglanzend,tigewytassnie;saas gjinfolleropierdesewitekin

4EnderkaemhjarrenEliasmeiMozes,enhjasprieken meiJezus

5EnPetrusantwirdeenseitsjinJezus:Meester,itisgoed datwyhjirbinne,enlitústrijetabernakelsmeitsje;ienfoar dy,enienfoarMozes,enienfoarElias

6Hwenthywistnethwetersizzescoe;hwenthjawiene tigebang

7Enderwierinwolkdy’thjaroerskaad,enderkaemin stimmeút’ewolk,sizzende:DitismynLeafsteSoan: harkjeneihim

8Enynienen,do'thjaomsjoenhiene,seagenhjanimmen mear,útseinJezusallinnebyhjarsels.

9Endo’thjafen’eberchdelkamen,gebaaderhjarren,dat hjagjiniensizzescoenehwethjasjoenhiene,oantde Minskesoanopstienwierfen’edeaden.

10Enhjaholdendatsizzenbyhjarsels,enfregendeiene meideoarhwatitopsteanút'edeadenbetsjuttesoe

11Enhjafregenhim,sizzende:Hweromsizzede skriftgelearden,datEliasearstkommemoat?

12Enhyantwirdeenseihjarren:Eliaskomtwierlikearst enbringtalledingenwerom;enhoe'titskreaunisfan'e Minskesoan,dathyinprottelijemoatenfoarneatsteld wurde.

13Mariksisjimme,datEliaswierkommenis,enhja hawwehimdienhwethjaseinen,lykasitoerhimskreaun is.

14Endo'tertasynlearlingenkaem,seacheringreate mannichteomhjarhinne,endeskriftgeleardendy'thjar freegje.

15Endalikswaerdalitfolk,do’thjahimseagen,tige forheard,enrounenneihimta,engroettenhim

16Enhyfregedeskriftgelearden:Hwetfreegjejimmehjar?

17Enienút’emannichteantwirdeensei:Meester,ikhaw mynsoantaJobrocht,dy’tinstommegeasthat;

18Enhwer'terhimeknimt,skearterhim;enhjakoene net

19Hyantwirdehimensei:Oûnleauwichslachte,holang scilikbyjimmewêze?hoelangsilikdylije?bringhimta my

20Enhjabrochtenhimtahim,endo’terhimseach,sloech degeasthimdaliks;enhyfoelop'eierdeenswaaide skomjend

21Enhyfregesynheit:Hoelangisitlyndatdithimkaem? Enhysei:Faninbern.

22Enfaekhatithimynitfjûrenynitwettersmiten,om himtofordjerren;

23Jezusseitsjinhim:Astûleauwekinst,isalledingen mooglikfoarwa'tleaut

24Endaliksrôpdeheitfenitbernenseimeitriennen: Heare,ikleau;helpjomynûnleauwe.

25Do'tJezusseach,datitfolkbyinoarkamen,bistrafteer deûnreinegeast,sizzendetsjinhim:Dostommeendôve geast,ikbefeldy,komúthimút,enkomnetmearynhim.

26Endegeastrôpenskuordehimsear,enkaemúthim;en hywierasiendea;safierdatinprotteseine:Hyisdea.

27MarJezusnaemhimbydehânentildehimop;enhy kaamoerein

28Endo'teryn'ehûskaem,fregensynlearlingenhim byinoar:Wêromkoenewyhimnetútdriuwe?

29Enhyseitsjinhjar:Ditsoartekinútneatútkomme,as trochgebedenfêstjen

30EnhjateagendêrweienteagentrochGaliléa;enhywoe netdatienitwittesoe

31HwentHyleardesynlearlingen,enseitsjinhjar:De Minskesoanisoerlevereyn'ehannenfen'eminsken,en hjascillehimdeadzje;ennei'terfermoardeis,scilerde trêddedeisopstean.

32Marhjabigrependatwirdnet,eneangenhimto freegjen

33EnhykaemtoKapernaüm,enyn’thûs,fregeerhjarren: Hwethawwejimmeûnderjinselstwiskenûnderweis?

34Marhjableauwenstil,hwenthjahienenûnderhjarren twiveleop’ewei,hwa’tdegrutstewêzescoe.

35Enhygyngsitten,enrôpdetoalven,enseitsjinhjar: Asimmendeearstewirdewol,dyscildelêstefen allegearrewêzeenallegearretsjinstfeint

36Enhynaeminbernensetteitynhjarformidden;

37Hwa'tienfensokkebernynmynnammeûntfangescil, nimtmyoan;

38EnJohannesantwirdehim,sizzende:Meester,wy seageniendy'tynjinsnammededuvelsútdriuwt,endy folgetúsnet;enwyhawwehimferbean,om'terúsnet folget

39MarJezussei:Ferbiedhimnet,hwentd'risgjinminske, dy'tinwûnderynmynnammedwaenscil,dy'tminkwea oermypratekin

40Hwentdy'tnettsjinúsis,isfanúskant

41Hwenthwa'tjimmeynmynnammeinbekerwetterto drinkenjaenscil,om'tjimmefenChristushearre,wiersiz ikjimme,hyscilsynleannetkwyt

42Enhwa’tienfandizzelytsendy’tynmyleauwe, misledigjescil,itisbetterfoarhimdatderinmûnestien om’enekkehingewirde,endyyn’esésmitenwirde

43Enasdynhândymislediget,snijitdanôf:itisbetter foardyomferminktynitlibbenyntegean,astwahannen tehawwenomdehelyntegean,ynitfjoerdatneaútbleast wirdesil;

44Dêr’thjarwjirmnetstjert,enitfjûrnetútblustewirdt

45Enasdynfoetdyoanstjit,snijdyôf:itisbetterfoarjo omynitlibbentestean,astwafuottentehawwenomyn'e heltesmiten,ynitfjoerdatneaútstutsenwurdesil;

46Hwer'thjarwjirmnetstjert,enitfjûrnetútblustwirdt

47Enasdyneachdyoanstjit,rukitút:itisbetterfoardy ommeiieneachynitkeninkrykGodsyntegean,astwa eagentehawwenomynithelfjoersmitentewurden;

48Dêr’thjarwjirmnetstjert,enitfjûrnetútblustwirdt.

49Hwentelkscilmeifjûrsâltwirde,enalleofferscilmei sâltsâltwirde

50Sâltisgoed:marasitsâltsynsâltensforlernis,wêr scillejimmeitmeikrûde?Hawwesâltynjimsels,en hawwefredemeielkoar

HAADSTIK10

1Enhykaemdêrweiop,enkaemyn’ekustenfenJudéa oan’eoarekantfen’eJordaen;en,sa'tergewoanwie, leardeerharrenwer.

2EndeFarizeënkamentahim,enfregenhim:Isitinman tastienomsynfroutoforlitten?himferliede

3Enhyantwirdeenseitsjinhjar:HwethatMozesjimme gebean?

4Enhjaseine:Mozeshatitlittenominskiedsbriefto skriuwenenhjartoforlitten

5EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Fanwegedehurdens fenjimmeherthatHyjimmeditgebodskreaun

6Marfenitbigjinfen’eskeppinghatGodhjarmanliken froulikmakke

7Dêromscilinmansynheitenmemferlitte,ensynfrou oanhingje;

8Endytwascilleienflêskwêze:sabinnesenetmeartwa, marienfleis

9WatGoddêromgearfoegehat,litdeminskenetskiede

10Enynithûsfregensynlearlingenhimweroerdeselde saak

11Enhyseitsjinhjar:Hwa'tsynfrouôfskiescileninoare boaskescil,dydochtoerhearrigenstsjinhjar.

12Enasinfrouharmanforlittescilenmeiinoartroud wirde,dendochthjaoerhoer

13Enhjabrochtenjongebernbyhim,daterhjaroanrekke scoe;

14Mardo’tJezusitseach,waerdertigeûnnoazel,ensei tsjinhjar:Litdelytseberntamykomme,enforbiedhjar net,hwentfensokkenisitkeninkrykGods

15Wiswiersisikjimme:Hwa’titkeninkrykGodsnetasin lytsbernoannimt,dyscildernetyngean

16Enhynaemseop’eearmen,leidehannenderopen seingese.

17Endo’terop’eweigyng,kaemderienoanrinnen,en knibbelefoarhimenfregehim:Goedehear,hwatscilik dwaen,datikitivigelibbenervjemei?

18EnJezusseitsjinhim:Hweromneamstomygoed?der isgjingoedeasien,datisGod

19Dûkenstdegeboaden:Dûbelnetoerhoer,deadzjenet, stellenet,slizzegjinfalsktsjûgenis,Ferrifeljenet,earje jinsheitenmem

20Enhyantwirdeenseitsjinhim:Meester,ditalleshaw ikobservearrefanmynjeugdôf

21DoeseachJezushimleaf,enseitsjinhim:Iending ûntbrektjo:geanhinne,ferkeapjealleswatjohawwe,en jouoan'eearmen,endûscilstinskathawweyn'ehimel; enkom,nimitkrúsopenfolgjemy

22Enhywaerdfertrietlikomdatwird,engyngfertrietlik fuort,hwenthyhiegreatebesittings

23EnJezusseachomhimhinneenseitsjinsynlearlingen: Hoeminscillehja,dy'trykdomhawwe,ynitkeninkryk Godskomme!

24Endelearlingenwaerdenforbjustereoersynwirden MarJezusantwirdewerenseitsjinhjar:Bern,hoeswieris itfoardyjingendy'toprykdomfertrouweomynit keninkrykfanGodyntegean!

25Itismaklikerfoarinkamielomtrochiteachfenin naaldtogeanasfoarinrikemanynitkeninkrykGodsyn tokommen

26Enhjawaerdenforbjusterefen’emjitte,sizzende byinoar:Hwakindenforlostwirde?

27EnJezusseachhjaroanensei:Byminskenisit ûnmooglik,marbyGodnet:hwentbyGodbinnealle dingenmooglik

28DobigounPetrustsjinhimtosizzen:Sjuch,wyhawwe allesforlittenenbinnedyfolge

29EnJezusantwirdeensei:Wiswiersizikjimme:D'ris gjinminske,dy'thûs,ofbruorren,ofsusters,ofheit,of mem,offrou,ofbern,oflânforlittenhat,ommynwille,en itevangeelje,

30Marhyscilnouyndizzetiidhûndertfâldkrije,huzen, enbruorren,ensusters,enmemmen,enbern,enlân,mei forfolgingen;enyn'ekommendewrâlditivigelibben

31Marinprottedy’tearstbinne,scilledelêstewêze;ende lêsteearste

32Enhjawierneop’eweineiJeruzalem;enJezusgyng foarhjarút;endoe'tsefolgen,wienesebang.Enhynaem detolvewerenbigounhjarrentosizzenhwethim oerkommesoe,

33sizzende:Sjuch,wygeaneopneiJeruzalem;ende Minskesoansciloerleverewirdeoan'ehegepreestersen oan'eskriftgelearden;enhjascillehimtadedea feroardieljeenhimoerleverjeoandeheidenen.

34Enhjascillehimbespotenscillehimgiselen,enscille ophimspuijeenhimdeadzje,endetrêddedeisscilerwer opstean

35EnJakobusenJehannes,desoannenfenSebedeüs, kamentahim,sizzende:Meester,wywolle,datstûfoarús dwaenscilsthwetwywolle

36Enhyseitsjinhjar:Hwetwollejimme,datikjimme dwaenscoe?

37Enhjaseinetsjinhim:Jouús,datwysittemeije,de ieneoanjinsrjuchterhân,endeoareoanjinslofterhân,yn jinshearlikheit

38MarJezusseitsjinhjar:Jimmewittenethwatjimme freegje:kinnejimmedrinkefen'ebeker,dêr'tikfendrinke? endooptwurdemeidedoopdêr'tikmeidooptbin?

39Enhjaseinetsjinhim:Wykinne.EnJezusseitsjinhjar: Jimmescillewierlikdrinkefen'ebekerdêr'tIkfendrink; enmeidedoopdêr'tikmeidooptbin,sillejimmedoopt wurde:

40Maroanmynrjuchterhânenoanmynlofterhânsitten,is mynnettojaen;maritsciljûnwirdeoanhwa'tittaretis

41Endo'tdetsjienithearden,bigounenhjatigemislikto wirdenoerJakobusenJohannes

42MarJezusrôphjarbyhim,enseitsjinhjar:Jimmewitte, dathja,dy’trekkenewurdetohearskjenoerdeheidenen, hearskipoerhjarhawwe;enhjargreatenoefenjemachtoer hjarút

43Marsascilitûnderjimmenetwêze:marhwa'tgreatis ûnderjimme,sciljimmetsjinstfeintwêze;

44Enhwa'tfenjimmedefoarstewêzescil,scilfen allegearretsjinstfeintwêze.

45HwentekdeMinskesoankaemnetomtsjinnetowirden, maromtotsjinjen,enomsynlibbentojaentainlosjild foarinprotte.

46EnhjakamentoJericho;endo’terútJerichogyngmei synlearlingeneningreattalfolken,sietdeblineBartimeüs, desoanfenTimaeus,oan’ekantfan’eautoweitebiddelen.

47Endo'terhearde,datitJezusfenNazarethwier,bigoun ertoroppenentesizzen:Jezus,SoanfenDavid,ontferm myoermy.

48Eninprotteseinenhimdaterstilhâldescoe,marhyrôp hwatmear:DoSoanfenDavid,ontfermmyoermy

49EnJezusstiestilengebeahimroppentewirden.Enhja roppedebline,sizzendetsjinhim:Wêsgoedtreast,stean op;hyroptdy.

50Enhysmietsynkleanôf,gyngoereinenkaemtaJezus

51EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Hwetwolstodatik dydwaenscoe?Deblineseitsjinhim:Heare,datikmyn sichtkrijemei.

52EnJezusseitsjinhim:Geanhinne;dynleauwehatdy sûnmakkeEndalikskrigeersyneagen,enfolgeJezusop 'ewei

HAADSTIK11

1Endo'thjatichterbyJeruzalemkamen,toBetfageen Bethanië,op'eOliveberch,stjûrdeertwafensyn learlingenút,

2Enhyseitsjinhjar:Geanneiitdoarptsjinoerjimmeta; meitsjehimlosenbringhim.

3Enasimmentsjinjimmeseit:Hweromdoggejimmedit? sisdatdeHearehimferlethat;endaliksscilerhim hjirhinnestjoere.

4Enhjagyngenhjarwei,enfounenitkealtsjebûnbyde doarfanbûtenopinplakdêr’ttwawegeninoarkamen;en hjameitsjehimlos.

5Enguonfen’edy’tdêrstieneseinetsjinhjar:Hwet doggejimme,datjimmedekjeldloslitte?

6EnhjaseinetsjinhjarlykasJezushjittenhie:enhja lietenhjargean

7EnhjabrochtendekjeldtaJezus,ensmietenhjarklean ophim;enhysietophim

8Eninprottespriekenhjarkleanop’ewei,enoaren skuordenetûkenfan’ebeammenôfenstrûzenseop’ewei.

9Endy’tfoarhinnegyngen,endy’tfolgen,rôpen,sizzende: Hosanna;Sillichishydy'tkomtyn'enammedesHeare: 10SeinichmeiitkeninkrykfenúsheitDavid,datkomt yn’enammedesHeare:Hosannayn’eheechste

11EnJezuskaemynJeruzalemenyndetimpel;

12Endeoaremoarns,do’thjaútBethaniëkamen,hieer honger;

13Enhyseachfanfierreninfigebeammeiblêden,en kaem,aserderrishwatopfinekoe;hwentdetiidfen'e figenwienochnet

14EnJezusantwirdeenseitsjinit:Gjinienytfruchtfendy hjirneiynivichheit.Ensynlearlingenheardenit.

15EnhjakamentoJeruzalem,enJezusgyngyn’etimpel, enbigoundejingendy’tyn’etimpelforkochtenenkochten úttojaen,enhykeardedetafelsfen’ejildwikselersende sittenfen’edowenferkeapersom;

16Enhywoenetlije,datimmenintimpeltrochdetimpel dragesoe.

17Enhylearde,sizzendetsjinhjar:Isitnetbiskreaun: Mynhûsscilfenallefolkenithûsfenitgebedneamd wirde?marjimmehawweitindievenhoanmakke.

18Endeskriftgeleardenendeoerpreestersheardenit,en sochtenhoe’thjahimfordylgjemochten;

19Endo'tdejûnwaerd,gyngerdestêdút.

20Endemoarns,do’thjafoarbygeane,seagenhjade figebeamfordroegefen’ewoartels

21EnPetrusrôphimtaoantinkenenseitsjinhim:Meester, sjuch,defigebeam,dy'tjoferflokthawwe,isforwoard

22EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:LeauynGod

23Hwentwiersisikjimme,dathwa’ttsjindizzeberch sizzescil:Wêsforleinenyn’esésmiten;ensilnettwifelje ynsynhert,marsilleauwedatdedingendy'terseitsille barre;hyscilhawwehweterseit

24Dêromsisikjimme:Hwetjimmeekwolle,asjimme bidde,leaudatjimmeseoannimme,enjimmescilleit hawwe.

25Enasjimmesteanetebidden,ferjou,asjimmetsjinien hawwe,datjimmeHeit,dy'tyn'ehimelenis,jimmeek jimmeoertrêdingsferjaanmei

26Marasjimmenetferjaan,sciljimmeHeit,dy'tyn'e himelenis,ekjimmeoertrêdingsnetferjaan.

27EnhjakamenwertoJeruzalem,enwylsteryn’etimpel rûn,kamendeoerpreestersendeskriftgeleardenende âldstentahim.

28Ensiztsjinhim:Meihokkermachtdochtstûdizze dingen?enhwahatdyditmachtjûnomdizzedingento dwaen?

29EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Iksciljimmeekien fraechstelle,enantwirdzjemy,eniksciljimmesizzemei hokkermachtikdizzedingendoch

30DedoopfanJohannes,wieitút'ehimel,offan'e minsken?antwurdzjemy.

31Enhjariedenbyhjarsels,sizzende:Aswysizze:Utde himel;hyscilsizze:Hweromleaudenjimmehimdannet?

32Maraswysizze:Fenminsken;hjafrezenitfolk,hwent allegearrerekkenenJohannes,daterwierinprofeetwier

33EnhjaantwirdenenseinetsjinJezus:Wykinnenet sizzeEnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Iksisjimmeek netmeihokkermachtikdizzedingendoch

HAADSTIK12

1Enhybigountahjartosprekkentrochgelikenissen.In manplanteinwyngert,ensettederinhageom,engroeven inplakfoaritwynfet,enboudeintoer,enlietitútoan boeren,engyngneiinfierlân.

2Enop’etiidstjûrdeerintsjinstfeintneidelânboulju,dat erfen’eboerendefruchtfen’ewyngertûntfangemocht

3Enhjafongenhim,ensloegenhim,enstjûrdenhimleech fuort

4Enwerstjûrdeerinoaretsjinstfeinttahjarren;enophim smietensemeistiennen,enferwûnenhimoan'eholle,en stjoerdehimskandelikbehannelefuort

5Enhystjûrdewerinoar;enhimfermoardese,enin protteoaren;guonslaan,enguondeadzje.

6Do'terdennochiensoanhie,synleafste,stjûrdeerhim ekaslêsteneihjarren,sizzende:Hjascillemynsoan earbiedje.

7Mardyboerinneseineûnderhjarren:Ditisdeerfgenamt; kom,litúshimdeadzje,eniterfskipscilúswêze

8Enhjanamenhimensloegenhim,ensmietenhimút’e wyngert

9Hwetscildehearfen’ewyngertdwaen?hyscilkomme endeboerenfordylgje,endewyngertoanoarenjaen.

10EnhawwejimmedizzeSkriftnetlêzen;Destiendy'tde bouwerswegere,isdekopfan'ehoekewurden:

11DitisdeHearedien,enisitwûnderynúseagen?

12Enhjasochtenhimtogripen,marfrezenitfolk,hwent hjawisten,daterdegelikenistsjinhjarspritsenhie;

13Enhjastjûrdenneihimguonfen’eFarizeënenfen’e Herodianen,omhimynsynwirdentofangen

14Endo’thjakommenwierne,seinehjatsjinhim: Meester,wywittedatstûwierbistengjinienoangiet; earbetoanoanCaesar,ofnet?

15Sillewyjaen,ofscillewynetjaen?Marhy,dy'thjar skynhilligenswist,seitsjinhjar:Hwerombisiketjimme my?bringmyinpenny,datikitsjenmei

16EnhjabrochtenitEnhyseitsjinhjar:Hwaisditbyld enditopskrift?Enhjaseinetsjinhim:Dekeizer

17EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Joudekeizerde dingendy'ttadekeizerbinne,enGodwatGodsis.Enhja fernuverenharoerhim

18DenkommedeSadduseërstahim,dy’tsizzedatder gjinopstanningis;enhjafregenhim,sizzende:

19Master,Mozeshatússkreaun:Asinmansynbroer stjert,ensynfrouefterhimlit,engjinbernneilitte,datsyn broersynfrounimmescilensynbroersiedopwekke

20Nowienedersaunbruorren,endeearstenaeminfrou, enstoarjendlietgjinsiedoer.

21Endetwaddenaemhjarenstoar,enhylietgjinsiedoer, endetrêddeek

22Endesaunhienenhjar,enlietengjinsiedoer;delêste fenallegearrestoarekdefrou

23Bydeopstanningden,ashjaopsteanscille,hwasyn frouscilhjafenhjarwêze?hwentdesânhienenhjarta frou

24EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Dwaaljejimmeden net,om'tjimmedeSkriftennetkenne,nochdekrêftfan God?

25Hwentashjaútdedeadenopsteanscille,trouwehjanet, nochwirdehjatotrouwen;marbinneasdeingelsdy'tyn'e himelbinne

26Enoangeandededeaden,dathjaopstean:hawwejimme netlêzenynitboekfenMozes,hoe’tGodyn’eboskta himspriek,sizzende:IkbindeGodfenAbraham,ende GodfenIzaäk,endeGodfenJakob.?

27HyisnetdeGodfen’edeaden,mardeGodfen’e libbenen;

28Enienfen’eskriftgeleardenkaem,enhjaheardehjarto rieden,enfernaamdaterhjargoedantwirdehie,fregehim: Hwetisitearstegebodfenallegearre?

29EnJezusantwirdehim:Itearstefenallegeboadenis: Harkje,oIsraël;DeHeareúsGodisienHear: 30EndûscilstdeHearedynGodleafhawwemeidynhiele hertenmeidynhielesiel,enmeidynhieleferstânenmei aldynkrêft:ditisitearstegebod

31Enittwaddeislykasdit:Dûscilstdynneiste leafhawweasdysels.D'risgjinoargebodgrutterdandizze.

32Endeskriftgeleardeseitsjinhim:Wol,master,dûhast wiersein,hwentderisienGod;enderisnimmenoarsas hy:

33Enhimleaftehawwenmeiithielehert,enmeialit forstân,enmeidehielesielenmeiallekrêft,ensynneiste leaftehawwenashimsels,ismearasallehielebrânoffers enslachtoffers

34Endo’tJezusseachdaterforstannichantwirde,seier tsjinhim:DobistnetfierfanitkeninkrykGods.Engjin mandêrneidoarstehimgjinfraachtestellen

35EnJezusantwirdeensei,wylsteryn'etimpellearde: Hosizzedeskriftgelearden,datKristusdeSoanfenDavid is?

36HwentDavidselsseitrochdeHilligeGeast:DeHeare hattsjinmynHearesein:Sitoanmynrjuchterhân,oantIk jinsfijannenmakkehawtainfuotbankfoarjinsfoetten

37EnDavidselsneamtHimHeare;enwêriserdansyn soanwei?Enitgewoanefolkheardehimgraach.

38Enhyseitsjinhjarynsynlear:Pasopfoarde skriftgelearden,dy'tgraachgeanynlangeklean,en leafhawwegroetnisop'emerken,

39Endefoarstensietenyn'esynagogenenyn'eboppeste keamersopfeesten;

40dy’tdehuzenfandewiddowenforteare,enom’eskyn langegebedendogge:dyscillegreaterfordoemkrije

41EnJezussiettsjinoerdeskatkiste,enseach,hoe'titfolk jildyn'eskatkistesmiet:eninprottedy'trikenwierne, smieteninprotte

42End'rkaeminearmewiddo,enhjasmietdertwamyten yn,dy'tinfartymeitsje.

43Enhyrôpsynlearlingentahimenseitsjinhjar: Wiswiersizikjimme,datdizzeearmewiddomearyngien hatasallegearredy’tyn’eskatkistesmitenhawwe.

44Hwenthjahawweallegearreynhjaroerfloedynbrocht; marhjasmietallesynwathjahie,fanharneed,alhjar libben.

HAADSTIK13

1Endo’terút’etimpelgyng,seiienfensynlearlingen tsjinhim:Meester,sjuchhwatfoarstiennenenhokker gebouwenhjirbinne!

2EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Sjoggejodizzegreate gebouwen?derscilnetdeienestienopdeoaresteanlitte, dy'tnetdelsleinwirdescil

3Endo'terop'eOliveberchtsjin'etimpelsiet,fregen PetrusenJakobusenJohannesenAndreashimprivee: 4Sisús,wannearscilledizzedingenwêze?enwatscilit tekenwêzeasaldydingenfolbrochtwirdescil?

5EnJezusantwirdehjarrenbigountosizzen:Pasop,dat gjinienjimmeferrifelje;

6Hwentinprottescillekommeynmynnamme,sizzende: IkbindeChristus;ensilinprotteferrifelje.

7Enasjimmehearrescillefenoarloggenengeroftenfen oarloggen,wêsjimmeneteang;mariteinsilnochnet wêze.

8Hwentnaasjesciltsjinnaasjeopstean,enkeninkryktsjin keninkryk:enderscilierdskoddingwêzeopferskate plakken,enderscilwêzehongersneedenbenaudens:dit binneitbegjinfanfertriet

9Marpasopjimsels,hwenthjascillejimmeoerleverjeoan rieden;enyn'esynagogenscillejimmesleinwirde;

10Enitevangeeljemoatearstpublisearrewurdeûnderalle folken

11Marhwennear’thjadyliedeenoerleverjescille,tink dannetfoarôfhwatjimmesprekkescille,enfortinke jimmeeknet;deHilligeGeast

12Nouscildebroerdebroertadedeaforriede,endeheit desoan;enbernscilleopsteantsjinhjarâlden,enscille hjardeadzjelitte

13Enjimmescillefanalleminskenhatewirdeommyn namme;

14Marasjimmedegrouwelfen’eforwoasting,dêr’tde profeetDaniëloerspritsenis,sjenscillesteandêr’titnet mei,(litdy’tlêstbigrypt),denlitdejingendy’tynJudéa binne,nei’ebergenflechtsje;

15Endy’topitdakis,litnetdelkommeynithûsender netynkomme,omhwatútsynhûstonimmen;

16Endy’tynitfjildis,lithimnetwerweromdraaieom synkleanoptonimmen.

17Marweedeberndy’tswierbinneendesoggenyndy dagen!

18Enbiddejimme,datjimmeflechtnetyn’ewinterwêze 19Hwentyndydagenscilellindewêze,sa'tdernetwest hatfanitbigjinfen'eskepping,dy'tGodskepenhatoant nota,eneknetwêzesil

20EnútseindatdeHearedydagenynkoartehie,scoegjin fleisrêdenwirde:marom'eútkardenwille,dy'tErútkard hat,hatHydedagenynkoarte

21Enasimmendantsjinjimmeseit:Sjuch,hjirisde Kristus;ofsjuch,hyisdêr;leauhimnet:

22Hwentfalskekristenenfalskeprofetenscilleopstean, enscilleteikensenwûndersdwaan,om,asitmooglikwie, selsdeútkardenteferlieden.

23Marpasop:sjuch,Ikhawjimmeallesfoarsein 24Maryndydagen,neidyferdrukking,scildesinne fortsjusterewirde,endemoannescilharljochtnetjaan, 25Endestjerrenfen’ehimelscillefalle,endemachten dy’tyn’ehimelbinnescilleskodde

26EndenscillehjadeMinskesoansjenkommenop'e wolkenmeigruttemachtenhearlikheit

27EndenscilErsyningelsstjoere,enscilsynútkarden forgearjeútdefjouwerwinen,fenituterstedielfen’e ierdeoantituterstedielfen’ehimel

28Learnouingelikenisfen’efigebeam;Ashartûkenoch tearisenblêdenútgiet,wittejimdatdesimmertichtbyis:

29Sawittejimme,asjimmedizzedingenbarrescille,dat ittichtbyis,ekbydedoarren.

30Wiswiersisikjimme,datditgeslachtnetfoarbygeansil, oantaldizzedingendienbinne

31Himelenierdescillefoarbygean,marmynwirdenscille netfoarbygean

32Marfandydeiendatoerewitnimmen,netdeingels dy'tyn'ehimelbinne,nochdeSoan,mardeHeit.

33Pasop,wachtsjeenbid,hwentjimmewittenet wannear'tdetiidis

34HwentdeMinskesoanisasinmandy’tinfierereis nimt,dy’tsynhûsforlietensyntsjinstfeintenmachtjoech, enelksynwirk,endepoartewachtergebeaomtowaken

35Wachtsjedêrom,hwentjimmewittenetwannear’tde hearfenithûskomt,dejoun,ofommiddernacht,ofbyit hanenkraaien,ofdemoarns:

36Daternetynienenkommesoe,daterdysliependfynt.

37Enhwetikjimmesis,sisiktsjinallegearre:Waach

HAADSTIK14

1NeitwadagenwieitfeestfanitPeaskeenfanitûnsûrre brea;

2Marhjaseine:Netopdefeestdei,datdergjinopskuor fenitfolkwirdt

3Endo’tertoBethaniëynithûsfenSimondemelaatske siet,kaemderinfroumeiinalbastendoazemeiintige kostberenardussalve;enhjabrutsdedoazeengootitop synholle.

4Enderwierneguondy’tgrammoedichwierneynharsels, enseine:Hweromisdizzefergriemerijfen’esalvemakke?

5Hwentitkoeferkochtwirdefoarmearastrijehûndert sinten,enitwirdeoandeearmenjûnEnhjamurkentsjin har

6EnJezussei:Lithjarstean;hwerommeitsjejimmehar muoite?hjahatmyingoedwurkdien

7Hwentdeearmenhawwejimmealtydbyjimme,enas jimmewolle,meijejimmehjargoeddwaen:marmy hawwejimmenetaltyd

8Hjahatdienhwethjakoe:hjaiskommenommyn lichemtosalvjentaitbigraven

9Wiswiersisikjimme,oeraldêr’tditevangeeljeoerde hielewrâldforkindigewirdescil,dêrscilekfansprutsen wurde,hwathjadienhat,tainoantinkenoanhjar

10EnJudasIskariot,ienfen’etoalve,gyngneide oerpreesters,omHimoanhjartoforrieden.

11Endo’thjaithearden,waerdenhjabliid,entaseinhim jildtojaen.Enhysochthoe'terhimmaklikferriedekoe.

12Endeearstedeisfenitûnsûrrebrea,do’thjaitPeaske sloegen,seinesynlearlingentsjinhim:Wêrwollejodat wyhinnegeanentariede,datstûitPeaskeitemeist?

13Enhystjûrdetwafensynlearlingenenseitsjinhjar: Geanjimmeyn’estêd,endêrsciljimmeinmanmoetsje dy’tinkrûkwetterdraacht:folgjehim

14Enhwer'terekyngeanscil,sizjimmetsjindehearfen ithûs:DeHearseit:Hwerisdegastkeamer,dêr'tikit Peaskeitescilmeimynlearlingen?

15Enhysciljimmeingreateboppekeamersjenlittedy’t ynrjochteenklearmakkeis:meitsjeúsdêrklear

16Ensynlearlingenteagenútenkamenyn’estêd,en founenlykasErtsjinhjarseinhie:enhjamakkenitPeaske klear

17Endejounskaemermeidetoalven.

18Enwylsthjasietenenieten,seiJezus:WiswiersizIk jimme,ienfenjimme,dy’tmeiMyyt,scilMyforriede 19Enhjabigounentowirdentowirden,enienfoarien tsjinhimtosizzen:Binikitbin?eninoarsei:Binikit?

20Enhyantwirdeenseitsjinhjar:Itisienfen'etolve,dy't meimyyn'eskûteldûpt.

21DeMinskesoangietwier,lykasoerhimskreaunis:mar weedyman,trochhwa'tdeMinskesoanforriedenwirdt! goedwieitfoardymanaserneabernewie.

22Enwylsthjaieten,naemJezusbrea,enseine,enbriekit, enjoechhjarren,ensei:Nim,yt:ditismynlichem 23Enhynaemdebeker,endo’tertankehie,joecher hjarren;enhjadronkenderallegearrefan

24Enhyseitsjinhjar:Ditismynbloedfenitnije testamint,datforfolleforgettenwirdt.

25Wiswiersizikjimme,Ikscilnetmeardrinkefen'e fruchtfen'ewynstôk,oantdydeisdatikitnijdrinkynit keninkrykGods.

26Endo'thjainlofsangsongenhiene,teagenhjaútneide Oliveberch

27EnJezusseitsjinhjar:Jimmescilledizzenacht allegearremisledigewirdeomMy;

28Marnei’tikopstienbin,scilikfoarjimmetageannei Galiléa.

29MarPetrusseitsjinhim:Alscilleallegearreoannimt wirde,dosciliknet

30EnJezusseitsjinhim:Wiswiersisikdy,datstûmy trijeris,nochyndizzenacht,ear'tdehoannetwariskraait, forkenne.

31Marhysprieknochhurder:Asikmeidystjerrescoe, denscilikdyopgjininkeldewizeforkenneAllyksaseine seekallegearre

32EnhjakamenopinplakdatdenammeGetsemanehiet, enhyseitsjinsynlearlingen:Sithjir,wylstikbiddescil

33EnhynaemPetrusenJakobusenJehannesmei,en bigountoforbjusterjenentigeswiertowirden;

34Enhyseitsjinhjar:Mynsielistigeleedoantdedeata;

35Enhygyngineintsjeneifoaren,enfoelop’egrûn,en beadat,asitmooglikwier,deûrebyhimfoarbygean mocht

36Enhysei:Abba,Heit,alledingenbinneJomooglik; nimdizzebekerfanmyôf:lykwolsnetwatikwol,mar watjowolle

37Enhykaem,enfounhjarsliepende,enseitsjinPetrus: Simon,sliepstû?koenejonetienoeresjen?

38Wachtsjeenbidde,datjimmenetynfersikingkomme Degeastiswierklear,maritfleisisswak.

39Enhygyngwerfuort,enbea,enspriekdeseldewirden.

40Endo'terweromkaem,founerhjarweryn'esliep, hwenthjareagenwierneswier,enhjawistennethwethjar antwirdenscoene.

41Enhykaemdetrêddekearenseitsjinhjar:Sliepno fierderennimjimmerêst;itisgenôch,deûreiskommen; sjuch,deMinskesoanwurdtferriedeyn'ehannenfan sûnders

42Geanoerein,litúsgean;sjuch,dy'tMyferriedt,isbyde hân

43Endaliks,wylsternochspriek,kaemJudas,ienfande tolve,enmeihimingreatemannichtemeiswirdenen stokken,fen’eoerpreestersendeskriftgeleardenende âldsten

44Endy’tHimforried,hiehjarrenintoanieljûn,sizzende: Hwa’tiktútsjescil,datisit;nimhimenliedhimfeilich fuort

45Ensagauaserkommenwier,gyngerdaliksneihimta ensei:Master,hear;entutehim

46Enhjaleinehimdehannenopennamenhim

47Enienfen’edy’tderbystiene,lutsitswird,ensloech intsjinstfeintfen’ehegepreester,ensniesynearôf

48EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Binnejimmeútgien, lykastsjinindief,meiswirdenmeistokkenommyto nimmen?

49Ikwiedeistichbyjimmeyn'etimpelenlearde,en jimmenamenmynet:mardeSkriftenmoattefolbrocht wirde

50Enhjaforlietenhimallegearreenflechten

51Endêrfolgehiminjongeman,dy’tinlinnenkleedom synneakeneleagettenhie;endejongfeintengrepenhim: 52Enhylietitlinnenkleed,enflechteneakenfoarhjarren

53EnhjabrochtenJezusweineidehegepreester,enmei himforgearrenaldeoerpreestersendeâldstenende skriftgelearden

54EnPetrusfolgehimynfierren,jaynitpaleisfen’e hegepreester,enhysietbydetsjinstfeintenenwaermde himbyitfjûr

55Endeoerpreestersendehieleriedsochtenomtsjûgenis tsjinJezus,omHimtodeadzjen;enfûngjinien

56Hwentinprottejoegenfalsktsjûgenistsjinhim,mar hjartsjûgenwierneitnetiens.

57Enderkaemenopentsjûgenfalsktsjûgenistsjinhim, sizzende:

58Wyheardenhimsizzen:Ikscildizzetimpel,dy’tmei hannenmakkeis,fordylgje,enbinnentrijedagenscilikin oarebouwedy’tsûnderhannenmakkeis

59Marhjartsjûgestieiteknetiens.

60Endehegepreestergyngoereinyn'emidden,enfrege Jezus,sizzende:Antwurdzjejoneat?watisitdatdizze tsjûgentsjindytsjûgje?

61MarhybleaustilenantwirdeneatWerfregede hegeprysterhimenseitsjinhim:BinnejodeKristus,de Soanfan'eSillige?

62EnJezussei:Ikbin,enjimmescilledeMinskesoan sittensjenoan'erjuchterhânfen'emacht,enkommenop'e wolkenfen'ehimel

63Doskeardedehegepreestersynkleanensei:Hwet hawwewynochtsjûgennedich?

64Jimmehawwedegodslasteringheard:wattinkejim?En hjaallegearreforoardielehimskuldichoan'edea.

65Enguonbigounenophimtespuienensynoantlitto dekken,enhimteslaanentsjinhimtesizzen:Profetearje, endetsjinstfeintensloegenhimmeidepalmenfenhjar hannen.

66Endo'tPetrusûnderynitpaleiswier,kaemienfen'e tsjinstfammenfen'ehegepryster:

67Endo'thjaPetrushimopwaarmjeseach,seachhjahim oanensei:EndûbistûekbyJezusfenNazarethwest

68Marhyûntkenne,sizzende:Ikwititnet,enikbegryp nethwetjosizzeEnhygyngútyn'estoep;ende hoannebemanning

69Eninfaamseachhimwer,enbigountsjinhjarrento sizzen:Ditisienfenhjarren

70EnhyûntkendeitwerEninbytsjeletterseinededy't derbystienewertsjinPetrus:Wiswierbistienfanharren, hwentdobistinGaliléeër,endynspraakkomtdêrmei oerien

71Marhybigountoflokkenentoswarjen,sizzende:Ik kendizzemannetfenhwa'tjimmeprate

72EndetwaddekearkrûptedehoanneEnPetrustocht oanitwirddatJezustsjinhimsei:Foardatdehoannetwa kearkraait,scilstûmytrijerisforkenneEndoe'terdêroer tocht,skriemdeer

HAADSTIK15

1Endemoarnsdaliksholdendeoerpreestersinoerlismei deâldstenenskriftgeleardenendehieleried,enbûnen Jezus,enfierdenhimfuortenjoegenhimoanPilatus

2EnPilatusfregehim:Binnejodekeningfen’eJoaden? Enhyantwirdeenseitsjinhim:Josizzeit

3Endeoerpreestersbeskuldigenhimfenfolledingen,mar hyantwirdeneat.

4EnPilatusfregehimwer,sizzende:Antwurdzjejoneat? sjuchhoefolledingenhjatsjûgetsjindy

5MarJezusantwirdenochneat;sadatPilatusfernuvere.

6Enopdatfeestlieterhjarrenienfinzenefrij,hwa'thja woene

7Enderwierien,nammentlikBarabbas,dy’tbûnleimei dejingendy’tmeihimynopstânmakkehiene,dy’tyn’e opstânmoarddienhiene

8Endemannichte,dy’tlûdoprôp,bigounhimtowinskjen, lykaserhjarrenoaitdienhie

9MarPilatusantwirdehjar,sizzende:Wollejimmedatik jimmedekeningfen’eJoadenloslitte?

10Hwenthywist,datdeoerpreestershimútoergeunst oerleverehiene

11Mardeoerpreestersforroerdenitfolk,daterleaver Barabbasoanhjarloslittescoe

12EnPilatusantwirdeenseinochristsjinhjar:Hwetscille jimmeden,datikHimdwaenscil,dy'tjimmedekening fen'eJoadenneame?

13Enhjarôpenwer:Kruisighim.

14DoseiPilatustsjinhjar:Hwetkweahaterdien?Enhja rôpennochmear:Kruisighim

15EnsalietPilatus,dy’titfolktofredenhie,hjarren Barabbasfrij,enjoechJezus,do’terhimgiselehie,oerom krusigetowirden

16Endesoldatenbrochtenhimyn’eseal,dy’tit Pretoriumhjit;enhjaroppedehielebandbyinoar.

17Enhjaklaaidenhimmeipoarper,enplettenin toarnkroan,ensettendyomsynholle;

18Enhjabigounhimtogroetsjen:Hoi,keningfen’e Joaden!

19Enhjasloegenhimop’ehollemeiinreed,enspuagen ophim,enhjabûgdenop’eknibbelsenoanbeaenhim.

20Endo’thjahimbespothiene,dienehjahimde poarperenútendienehimsyneigenkleanoan,enlatehim útomhimtekrusigjen

21EnhjatwingenienSimon,inCyreneer,dy’tfoarby kaam,útitlânkommen,deheitfenAleksanderenRufus, omsynkrústodragen

22EnhjabrochtenhimneiitplakGolgotha,dat,bitsjutten wirde,itplakfeninskedelis.

23Enhjajoegenhimwynmongenmeimirretedrinken, marhykrigeitnet

24Endo’thjahimkrusigehiene,skeindenhjasynklean, ensmietenitlotderop,hwatelknimmescoe

25Enitwierdetrêddeûre,enhjakrusigehim

26Endeopskriftfensynoanklachtwaerdoerskreaun:DE KENNINGfen’eJoaden

27Enmeihimkrusigehjatwadieven;deieneoansyn rjochterhân,endeoareoansynlofterhân.

28EndeSkriftwaerdfolbrocht,dy’tseit:Enhywaerdby deoertredersteld

29Endy’tfoarbygeane,raasdentsjinhim,meidehollen swaaiendensizzende:Och,dû,dy’tdetimpelferneatiget endyyntrijedagenbout;

30Rêddysels,enkomdelfanitkrús.

31Allyksaseineekdeoerpreestersspottendûnderhjarren meideskriftgelearden:Hyhatoarenforlost;himselskiner netrêde.

32LitKristus,dekeningfenIsraël,noufanitkrús delkomme,datwysjenenleauwemeijeEndy'tmeihim krusigewiene,skeeldenhim.

33Endo’tdesechsdeûrekommenwier,waerdder tsjusternisoerithielelânoantdenjoggendeûreta

34EndenjoggendeoererôpJezusmeiinlûdestimme, sizzende:Eloi,Eloi,lamasabachtani?datis,útlein:Myn God,mynGod,wêromhawweJomyferlitten?

35Enguonfen’edy’tderbystiene,do’thjaithearden, seine:Sjuch,hyroptElias

36Enienrûnenfolinspûnsfolmeijittik,ensettedyopin reed,enjoechhimtedrinken,sizzende:Litstean;litús sjenoftEliaskommesilomhimdelteheljen

37EnJezusrôpmeiinlûdestim,enjoechdespoekop.

38Enitfoarkleedfen’etimpelwaerdyntwaenskuordfan boppenneiûnderen

39Endo’tdecenturion,dy’ttsjinhimstie,seachdatersa rôpendespoekopjoech,seier:Wiswier,dizzemanwiede SoanfanGod

40D'rwieneekfrouljudy'topfierrenseagen:ûnderhwaer wieMariaMagdalena,enMaria,dememfanJakobusde mindereenfanJoses,enSalome;

41(dy'tek,do'terynGaliléawier,himfolgeenhim tsjinne;)eninprotteoarefrouljudy'tmeihimopkamennei Jeruzalem

42Enno,doe'tdejûnkommenwie,om'titdetarieding wie,datisdedeifoardesabbat,

43JozeffenArimathéa,ineareriedsman,dy’tekopit keninkrykGodswachte,kaemengyngfrijmoedichta Pilatusyn,enbegeerdeitlichemfenJezus

44EnPilatusfernuverehim,ofteraldeawier;

45Endo'teritwistfen'ecenturion,joecheritlykoan Jozef

46Enhykochtfynlinnen,ennaemhimdel,enwreidehim ynitlinnen,enleihimyningrêf,datútinrotsúthounwier, enrôleinstienneidedoarfenitgrêf

47EnMariaMagdalenaenMaria,dememfenJoses, seagenhwer'terlei

HAADSTIK16

1Endo’tdesabbatfoarbywie,hieneMariaMagdalenaen Maria,dememfenJakobus,enSalomeswietekrûden kocht,dathjakommemochtenenhimsalvje

2Endemoarnstigeier,deearstedeifen’ewike,kamen hjabyitgrêfbyitopkommenfen’esinne.

3Enhjaseinebyinoar:Hwascilúsdestienfan’edoarfen itgrêfôfrôlje?

4Endo’thjaseagen,seagenhjadatdestienôfrôlewier, hwenthywiertigegreat

5Enhjakamenynitgrêf,enseageninjongemanoan’e rjochterkantsitten,klaaidyninlangwytkleed;enhja waerdenkjel

6Enhyseitsjinhjar:Wêsnetkjel:JimmesiikjeJezusfen Nazareth,dy’tkrusigeis:Hyisopstien;hyishjirnet:sjuch itplakdêr'tsehimleine

7Margeanhinne,sissynlearlingenenPetrus,daterfoar jimmeneiGaliléagiet:dêrscillejimmehimsjen,lykaser jimmeseinhat

8Enhjateagengauútenflechtenútitgrêf;hwenthja trillenenwaerdenforbjustere;enhjaseineneattsjinien; hwenthjawienebang

9Endo’tJezusdeearstedeifen’ewikebetiidopstienwier, forskyndeErearstoanMariaMagdalena,dêr’tersaun duvelsútsmitenhie

10Enhjagynghinneenforhellehjarrendy’tbyhimwest hiene,wylsthjarouweenskriemden.

11Endo’thjaheardendaterlibbeenfenhjarsjoenwier, leaudenhjanet

12Dêrneiforskyndeertwafenhjarrenyninoarefoarm, wylsthjarûnen,engyngitlânyn

13Enhjagyngenenferteldenitdeoerbleaun:enhja leaudenhjarnet.

14Neitiidforskyndeerdealve,wylsthjaoanititensieten, enbeskreauhjarmeihjarûnleauwichheidenhurdensfen herten,om'thjadejingennetleaudendy'thimsjoenhienen neidateropstienwie

15Enhyseitsjinhjar:Geanjimmedehielewrâldynen preekjeitEvangeeljeoanalleskepsels.

16Dy’tleautendooptis,scilrêdenwirde;marhwa'tnet leaut,scilfordomdwirde

17Endyteikensscillefolgjedejingendy’tleauwe;Yn mynnammescillehjadeduvelsútdriuwe;hjascilleprate meinijetongen;

18Hjascilleslangenopnimme;enashjaindeadlikding drinke,itscilhjarnetkwea;hjascilledehannenlizzeopde siken,enhjascillebetterwurde.

19Do,nei'tdeHearetahjarspritsenhie,waerderopnomd yn'ehimel,ensietoan'erjuchterhânfanGod

20Enhjateagenútenprekenoeral,deHearewurkemei hjar,enbefêstigeitwirdmeiteikensdy’tfolgen.Amen.

HAADSTIK1

1Foarsafier'tinprotteyn'ehânhawwenommenomin ferklearringoptestellenfan'edingendy'titwisfanús leauwe,

2lykashjaseoanúsoerleverehawwe,dy’tfanitbegjinôf eachtsjûgenentsjinstfeintenfanitwurdwiene;

3Itlikemyekgoed,nei'tikalledingenfanitearsteôf folsleinferstânhie,omdyynoarderteskriuwen,heulste Theophilus,

4Datstûdewissichheidfandydingenwittemochtst,dêrstû ynstruearrebist.

5Derwieryn’edagenfenHerodes,dekeningfenJudéa, inpreestermeidenammeSacharias,út’erinfenAbia;en synfrouwierfen’edochtersfenAäron,enhjarnamme wierElisabet

6EnhjawiernebeiderjuchtfeardichfoarGod,enrinnenyn aldegeboadenenrjuchtendesHeareûnskuldich.

7Enhjahienengjinbern,hwentdyElisabethwier ûnfruchtber,enhjawiernenoubeidegoedsleinynjierren

8Enitbarde,do’teritpreesteramptútjoechfoarGodyn’e folchoarderfensynkursus,

9Neffensdegewoantefanitpreesteramtwiesynlotit reekrookseloptestekkenaseryn’etimpeldesHearegyng.

10Endehielemannichtefenitfolkbadenbûtendetiidfen itreekwurk

11EnderkaemhiminingeldesHeareoan,steande rjochtersidefenitreekofferalter

12Endo’tSachariashimseach,waerderûnrêstich,en eangstfoelhimop.

13Mardeingelseitsjinhim:Eangjenet,Sacharja,hwent jinsgebedisheard;endynfrouElisabethscildyinsoan berne,endûscilstsynnammeJehannesneame.

14Endûscilstblidensenblidenshawwe;eninprotte scillebliidwêzeoersynberte.

15Hwenthyscilgreatwêzeyn’eeagendesHeare,enwyn nochsterkedrankscilernetdrinke;enhyscilfolwirde meideHilligeGeast,selsfansynmemmeskootôf 16EninprottefenIsraëlsbernscilerkearetadeHeare hjarGod

17Enhyscilfoarhimútgeanyndegeastendemachtfen Elias,omithertfen’eâffearstadeberntekearen,ende ûnhearrichentadewiisheidfen’erjuchtfeardigen;omin folkkleartemeitsjenfoardeHeare.

18EnSacharjaseitsjindeingel:Hwerscilikdatwitte? hwentikbininâldman,enmynwiifisgoedsleinyn jierren.

19Endeingelantwirdeenseitsjinhim:IkbinGabriël, dy’tfoarGodstean;enbinstjoerdomtadytesprekkenen dyditblideboadskiptofortsjinjen.

20Ensjuch,dûscilststomwêzeennetpratekinne,oantde deidatdizzedingendienwirdescille,hwentdûleauwst mynwirdennet,dy’tfolbrochtwirdescilleophjartiid.

21EnitfolkwachteopSacharja,enfernuveredatersa langyn’etimpelbleau

22Endo’terútkaam,koeernettahjarprate,enhja fornamendaterinfizioensjoenhieyn’etimpel; 23Enitbarde,do’tdedagenfensyntsjinstforrinden wierne,gyngerneisyneigenhûs.

24EnneidydagenwaerdsynfrouElisabethswier,en ferburgenharfiifmoanne,sizzende:

25SahatdeHearemeimydienyn’edagendêr’tErmy oansjoenhat,ommynsmaedweitonimmenûnderde minsken

26Enyn'esechsdemoannewaerddeingelGabriëlfan GodstjoerdneiinstêdfanGaliléa,meidenamme Nazareth,

27Infaemdy’ttroudwiemeiinmanhwaensnammeJozef wier,útithûsfenDavid;endenammefandefaamwier Maria

28Endeingelkaemtahjar,ensei:Hallo,dûheechleunst, deHeareismeidy;seingebistûnderdefroulju

29Endo’thjahimseach,waerdhjaûnrêstichomsyn wirden,enbitochthjarhwetgroetnisditwêzescoe.

30Endeingelseitsjinhjar:Eangjenet,Maria,hwentdû hastgenedefounbyGod

31Ensjuch,dûscilstswierwurdeynjinsskirte,eninsoan berne,enscilstûsynnammeJEZUSneame

32HyscilgreatwêzeenscildeSoanfen'eHeechste neamdwirde,endeHeareGodscilhimdetroanfensyn heitDavidjaen;

33EnhyscilkeningwêzeoerJakobshûsynivichheit;en oansynkeninkrykscildergjineinwêze.

34DoseiMariatsjindeingel:Hoescilditwêze,datikgjin manken?

35Endeingelantwirdeenseitsjinhjar:DeHilligeGeast sciloerdykomme,endemachtfen’eHeechstescildy oerskodzje;

36Ensjuch,jinsnichtElisabet,hjaisekswieroaninsoan ynhjarâlderdom;enditisdesechsdemoannebyhjar,dy’t ûnfruchtberneamdwaard.

37HwentbyGodscilneatûnmooglikwêze

38MarMariasei:Sjuch,detsjinstfaemdesHeare;wêsit myneffensjinswird.Endeingelgyngfanharôf.

39EnMariakaemyndydagenop,engyngmeihastenit berchtmeyn,neiinstêdfenJuda;

40EnhjagyngynithûsfenSacharias,engroetenElisabet.

41Enitbardedo’tElisabetdegroetnisfenMariahearde, datitjonkjeynhjarliifsprong;enElisabethwaardfolmei deHilligeGeast:

42Enhjaspriekmeiinlûdestimmeút,ensei:Seingebisto ûnderdefrouljue,enseingeisdefruchtfendynskirte

43Enwêrkomtditmywei,datdememfenmynHeareta mykommescoe?

44Hwentsjuch,do’tdestimfenjinsgroetnisynmyn earenklonk,sprongitjonkjeynmynliiffanblydskip.

45Ensillichishja,dy'tleaude,hwentd'rscilfolbrocht wirdefenhwethjarfen'eHeareseinwirde

46EnMariasei:MynsieleforhearliketdeHeare,

47EnmyngeasthatforbliidzjeynGod,mynRêder

48Hwenthyhatitleechsteanfensyntsjinstfaemsjoen: hwentsjuch,fennouôfscillealleslachtenmyseinge neame

49Hwentdy’tmachtichis,hatmygreatedingendien;en hillichissynnamme.

50Ensynbarmhertichheidisoerdyjingendy'tHimfreze, fanslachteopslachte

51Hydiemeisynearmkrêft;hyhatdegrutskensferspraat yn'eferbyldingfanharherten

52DemachtigenhatHyfanhjarsittendelset,enhjar leechsteanforhege.

53Dehongerigenhaterfolmeigoededingen;enderike haterleechfuortstjoerd.

54HyhatsyntsjinstfeintIsraëlholpen,taoantinkenoan syngenede;

55LykasHyspritsenhattaúsâffears,taAbrahamenta synsiedfoaraltyd

56EnMariableaubyhjarlikernôchtrijemoanne,enkaem weromneihjareigenhûs.

57NokaamdefolsleinetiidfanElisabeth,dathjaferlost wurdesoe;enhjaberneinsoan

58Enhjarbuorljuenhjarnevenhearden,datdeHearehjar greatebarmhertichheitdienhie;enhjawienebliidmeihjar

59Enitbardedathjadeachtstedeiskamenomitbernto bisnijen;enhjaneamdenhimSacharja,neidenammefen synheit

60Ensynmemantwirdeensei:Netsa;marhyscil Johannesneamdwurde

61Enhjaseinetsjinhjar:Derisgjinienfendynsibbendy’t dizzenammeneamdwirdt.

62Enhjamakkensynheitteikens,hoe'terhimroppewoe

63Enhyfregeominskriuwtafel,enskreau,sizzende:Syn nammeisJohannes.Enhjafernuverenallegearre.

64Ensynmûlewaerddalikiepene,ensyntongekaemlos, enhyspriekenpriizgeGod

65Eneangstkaemoerallegearredy’tomhjarwennen,en aldyspreukenwaerdenrazenynithieleberchtmefen Judéa

66Enallegearredy’thjarhearden,leineseynhjarhert, sizzende:Hwetscilditwêzefoarinbern?Endehândes Hearewiemeihim

67EnsynheitSachariaswaerdfolmeideHilligeGeast,en profetearre,sizzende:

68PriizgedeHeare,deGodfenIsraël;hwenthyhatsyn folkbisochtenforlost,

69Enhyhatúsinhoarnfenheilopstieynithûsfensyn tsjinstfeintDavid;

70Lykashyspriektrochdemûlefensynhilligeprofeten, dy'twesthawwesûntdewrâldbigoun:

71Datwyforlostwirdefenúsfijannenenút’ehânfen allegearredy’túshaatsje;

72Omdebarmhertichheidtodwaen,dy’túsâffearstasein is,ensynhillichforbountotinken;

73Deeeddy'terúsheitAbrahamswardhat,

74Daterúsjaenscoe,datwyforlostwirdeút'ehânfenús fijannenHimsûndereangsttsjinje,

75Ynhilligensengerjuchtichheitfoarsynoantlit,alde dagenfenúslibben

76Endû,soan,scilstdeprofeetfen’eAllerheechste neamdwirde,hwentdûscilstfoaritoantlitdesHeare útgeanomsynwegentorieden;

77Omsynfolkkennisfanheiltejaantrochdeferjouwing fanharsûnden,

78TrochdetearegenedefanúsGod;wêrby'tdeoerdeiút 'ehichteúsbesochthat,

79Omljochttejaanoandyjingendy'tsitteyntsjusteren ynitskaadfan'edea,omúsfuottenteliedenop'eweifan frede.

80Enitbernwaerdopenwaerdsterkyn’egeast,enwie yn’ewoastenijenoantdedeisdaterIsraëltosjenliet

HAADSTIK2

1Enitbardeyndydagen,datderinbeslútútkaemfen keizerAugustus,datdehielewrâldbelêstewirdescoe.

2(Endizzebelestingwaardearstmakkedoe'tCyrenius gûverneurfanSyriëwie)

3Enallegearregyngenomtobilêzentowirden,elkneisyn eigenstêd.

4EnJozefteachekopfenGaliléa,út’estêdNazareth,nei Judéa,neidestêdfenDavid,dy’tBethlehemneamdwurdt; (om'thyfanithûsenitgeslachtfanDavidwie:)

5OmbelestingtewurdenmeiMaria,syntrouwefrou,dy’t grutwiefanbern.

6Ensabardeit,wylsthjadêrwierne,dedagenwierne foarby,dathjaforlostwirdescoe

7Enhjabernehjarearstbernesoan,enwreidehimyn doeken,enleihimyninkribbe;wantderwiegjinplakfoar haryn'eherberch

8Enderwierneyndatseldelânhoedersynitfjild,dy’t nachtswachhâldeoerhjarkeppel

9Ensjuch,deingeldesHearekaemoerhjar,ende hearlikheitdesHeareskyndeomhjarhinne,enhja waerdentigebang

10Endeingelseitsjinhjar:Eangjenet; 11Hwentjimmeishjoedberneyn'estêdfenDavidin Ferlosser,datisKristus,deHeare

12Enditsciljimmeintekenwêze;Jimscilleitjonkjefine datyndoekenwikkeleis,lizzendyninkrêpe.

13Enynienenwiederbydeingelinmannichtefenit himelskeleger,dy’tGodpriizgeensei:

14EarlikensoanGodyn'eheechste,enfredeopierde, wolwêzenyn'eminsken

15Enitbardedo’tdeingelsfanhjarneidehimelôfgien wierne,datdehoedersdeienetsjindeoareseinen:Litús nouneiBethlehemtageanenditdingsjendatbardis,dat deHearebekendmakkehatús

16Enhjakamenmeihasten,enfounenMariaenJozefen itjonkjelizzendyninkribbe

17Endo’thjaitsjoenhiene,makkenhjaitwirddathjar forhellewaerdoerditbernynitbûtenlânbekend.

18Enallegearredy’tithearden,fernuverenharoerde dingendy’tharrenferteldwaerdentrochdehoeders

19MarMariabiwarrealdydingen,enbitochtseynhjar hert

20Endehoederskamenwerom,Godforhearlikjenen priizgenomalhwethjaheardensjoenhiene,lykashjarren ferteldwaerd

21Endo’tachtdagenfolbrochtwiernefoaritbisnijenfen itbern,waerdsynnammeJESUSneamd,dy’tsaneamd waerdfen’eingelear’teryn’eskootswierwaerd

22Endo’tdedagenfenhjarsuveringneffensdewetfen Mozesoandienwierne,brochtenhjahimtoJeruzalem,om himdeHearetostellen;

23(lykasskreaunisyn'ewetdesHeare:Elkmanlikdatde skiifiepenet,scildeHearehillichneamdwirde;)

24Enominoffertoofferjenneffenshwetyn’ewetdes Heareseinis:inpeartorteldouwenoftwajongedowen.

25Ensjuch,derwierinmantoJeruzalem,hwaensnamme wierSimeon;endyseldewierjochtfeardichenfrom, wachteop'etreastfanIsrael,endeHilligeGeastwieop him

26EnitwaerdhimiepenbieretrochdeHilligeGeast,dater dedeanetsjenscoe,ear'terdeChristusdesHearesjoen hie

27EnhykaemtrochdeGeastyn'etimpel,endoe'tde âldenitbernJezusbinnenbrochten,omfoarhimtedwaan neffensdegewoantefan'ewet,

28Donaemerhimynsynearmen,enseingeGod,ensei: 29Heare,litjonoujinstsjinstfeintynfredegean,neffens jinswird;

30Hwentmyneagenhawwejinsheilsjoen, 31Hwetstûtarethastfoaritoantlitfenallefolken;

32Inljochtomdeheidenentoforljochtsjen,ende hearlikheitfenjinsfolkIsraël.

33EnJozefensynmemfernuverenharoerhwetfenhim seinwirde

34EnSimeonseingehjar,enseitsjinMaria,synmem: Sjuch,ditbernisklearfoardefalenitopsteanfaninprotte ynIsrael;enomintekendattsjinsprutsenwurdesil;

35(Ja,inswurdscilektrochjinssieletrochboarje),datde tinzenfenfolleherteniepenbierrewirdemeije

36EnderwierienAnna,inprofetesse,dedochterfen Fanuël,út’estamfenAser;

37Enhjawierinwiddofensa'nfjouwerentachtichjier, dy'tnetfan'etimpelôfwykt,marGodtsjinnemeifêstjen engebedennachtendei.

38Enhjakaemopdatstuit,danktedeHearelyksa,en spriekfenHimtaallegearredy’ttoJeruzalemom ferlossingsochten.

39Endo'thjaallesdienhieneneffensdewetdesHeare, keardenhjaweromneiGaliléa,neihjareigenstêd Nazareth.

40Enitbernwaerdopenwaerdsterkyn'egeast,folmei wysheit:endegenedeGodswieoerhim

41EnsynâldenteagenallejierrenneiJeruzalemopit Peaskefeest

42Endo’tertolvejierwier,teagenhjaopneiJeruzalem neffensdegewoantefenitfeest.

43Endo’thjadedagenfolbrochthiene,do’thja weromkamen,bleauitbernJezuseftertoJeruzalem;en Jozefensynmemwistendernetfan.

44Marhjamiendendaterynitselskipwesthie,engyngen indeireis;enhjasochtenhimûnderhjarsibbenenkunde

45Endo’thjahimnetfounen,keardenhjaweromnei Jeruzalem,ensochtenhim

46Enitbarde,dathjahimneitrijedagenfounenyn'e timpel,sittendyn'emiddenfan'edokters,beide harkjendenenhjarrenfragen

47Enallegearredy’thimhearden,waerdenforbjustereoer synferstânensynantwurden

48Endo'thjahimseagen,waerdenhjaforheard,ensyn memseitsjinhim:Soan,hweromhastûsameiúsdien? sjuch,dynheitenikhawwedysochtmeifertriet.

49Enhyseitsjinhjar:Hwethawwejimmemysocht? wistenjimnetdatikitdwaanmoatommynHeittedwaan?

50Enhjabigrepenitwirddatertsjinhjarsprieknet

51Enhygyngmeihjardel,enkaemtoNazareth,enwie hjarrenûnderwurpen,marsynmembiwarrealdywirden ynharhert

52EnJezustanommenynwiisheidenstal,enyngenede byGodenminsken.

HAADSTIK3

1NoynitfyftjindejierfanitregearfanTiberiusCaesar, PontiusPilatuswiesteedhâlderfanJudéa,enHerodeswie tetrarchfanGaliléa,ensynbroerFilipstetrarchfanIturaea enútitgebietfanTrachonitis,enLysanias,detetrarchfan Abilene,

2AnnasenKajafas,dehegeprysters,kaemitwirdGodsta Jehannes,desoanfenSacharja,yn’ewoastenije 3EnhykaemynithielelânomdeJordaanhinne,en preekjendededoopfenberoutaferjouwingfensûnden; 4Lykasitbiskreaunstietynitboekfen’ewirdenfenEsaja, deprofeet,sizzende:Destimfeniendy’troptyn’e woastenije:BereiddeweidesHeare,meitsjesynpaden rjocht

5Elkedellingscilfolwirde,enalleberchenberchscil leechbrochtwirde;endekromkesscillerjuchtmakke wirde,enderûgewegenscilleglêdmakkewirde;

6EnalleflêskscilitheilGodssjen.

7Doseiertsjindemannichtedy’tútkaemomtrochhim doopttewurden:Oaddergeslacht,hwahatjimme warskôgeomteflechtsjenfoardekommendegrime?

8Bringdêromfruchtendy’tbekearingwurdichbinne,en bigjinnetbyjimmeselstosizzen:WyhawweAbrahamta úsheit,hwentiksisjimme,datGodbysteatisomútdizze stiennenAbrahambernoptewekken

9Ennouwirdtekdebilleleinoan’ewoartelfen’e beammen:allebeamdy’tgjingoedefruchtbringt,wurdt omhakkeenynitfjûrsmiten

10Enitfolkfregehim,sizzende:Hwetscillewyden dwaen?

11Enhyantwirdeenseitsjinhjar:Dy’ttwajassenhat,lit dymeijedy’tgjinienhat;endy'tspijshat,litdyekdwaen 12Dokamenektollersomdoopttowurden,enseinetsjin him:Meester,hwatscillewydwaen?

13Enhyseitsjinhjar:Berekkenjenetmearasdatjimme bisteldis.

14Enekdesoldatenfregenhim,sizzende:Enhwetscille wydwaen?Enhyseitsjinhjar:Dochgjiniengeweldoan, enbeskuldigjegjinienfalsk;enwêstefredenmeidynlean. 15Enwylstitfolkynforwachtingwaerd,enalleminsken tochtenynharhertoerJohannes,ofterdeKristuswierof net;

16Johannesantwirdeenseitsjinhjarallegearre:Ikdoop jimmewiermeiwetter;marderkomtiendy'tmachtigeris asik,waansskuoniknetweardichbinlosmeitsjetelitten: hysildydoopjemeideHilligeGeastenmeifjoer

17Hwa’tsynwaaierynsynhânis,enhyscilsynflier hielendalreinigje,enitnôtsammeljeynsynskûtel;marit kafscilerforbaerjemeifjûrdatnetútbluslikis

18Eninprotteoaredingenprekeerynsynoantrúntait folk.

19MarHerodes,defjirder,dy’ttrochhimbestraftwaard omHerodias,defroufanFilippus,synbroer,enfoaralit kweadatHerodesdienhie

20Nochditboppeallestafoege,daterJohannesopsloech yndefinzenis.

21Endo'talitfolkdooptwier,bardeit,datJezusekdoopt enbiddende,dehimeliepenewier, 22EndeHilligeGeastkaemyninlichaamlikefoarmasin douweophimdel,enderkaeminstimmeút'ehimel,dy't sei:DobistmynleafsteSoan;yndybinikwolbliid

23EnJezusselsbigounomtrinttritichjierâldtowirden, enwie(sa'tmenmiende)desoanfenJozef,dy'tdesoan fenHeliwier,

24DatwierdesoanfenMatthat,dy'tdesoanfenLeviwier, dy'tdesoanfenMelchiwier,dy'tdesoanfenJannawier, dy'tdesoanfenJozefwier;

25DatwierdesoanfenMattathias,dy'tdesoanfenAmos wier,dy'tdesoanfenNaümwier,dy'tdesoanfenEsliwier, dy'tdesoanfenNaggewier;

26dy’tdesoanwierfenMaath,dy’tdesoanfenMattathia wier,dy’tdesoanwierfenSemeï,dy’tdesoanfenJozef wier,dy’tdesoanfenJudawier;

27DatwiedesoanfenJoanna,datwierdesoanfenRhesa, datwierdesoanfenZorobabel,datwierdesoanfen Salathiel,dy'tdesoanfenNeriwier;

28dy’tdesoanwierfenMelchi,dy’tdesoanwierfen Addi,dy’tdesoanwierfenKosam,dy’tdesoanwierfen Elmodam,dy’tdesoanfenErwier;

29dy’tdesoanwiefenJoze,dy’tdesoanfenEliëzerwier, dy’tdesoanfenJorimwier,dy’tdesoanfenMatthatwier, dy’tdesoanfenLeviwier;

30dy’tdesoanwiefenSimeon,dy’tdesoanfenJudawier, dy’tdesoanfenJozefwier,dy’tdesoanwierfenJonan, dy’tdesoanfenEljakimwier;

31dy’tdesoanwiefenMelea,dy’tdesoanfenMenan wier,dy’tdesoanwierfenMattatha,dy’tdesoanwierfen Natan,dy’tdesoanfenDavidwier;

32DatwierdesoanfenIsaï,dy'tdesoanfenObedwier, datwierdesoanfenBoez,dy'tdesoanfenSalmonwier, dy'tdesoanfenNaässonwier;

33dy’tdesoanwierfenAminadab,dy’tdesoanfenAram wier,dy’tdesoanfenEsromwier,dy’tdesoanfenPhares wier,dy’tdesoanfenJudawier;

34dy’tdesoanfenJakobwier,dy’tdesoanfenIzaäkwier, dy’tdesoanfenAbrahamwier,dy’tdesoanfenThara wier,dy’tdesoanfenNachorwier,

35DatwierdesoanfenSaruch,dy'tdesoanwierfen Ragau,datwierdesoanfenPhalek,dy'tdesoanfenHeber wier,dy'tdesoanfenSalawier;

36DatwierdesoanfenKenan,dy'tdesoanfenArpaksad wier,dy'tdesoanwierfenSem,dy'tdesoanfenNoäwier, dy'tdesoanfenLamechwier;

37dy’tdesoanwierfenMathusala,dy’tdesoanfen Henochwier,dy’tdesoanwierfenJared,dy’tdesoanwier fenMaleleël,dy’tdesoanfenKenanwier;

38DatwierdesoanfenEnos,dy'tdesoanfenSetwier, dy'tdesoanfenAdamwier,dy'tdesoanfenGodwier

HAADSTIK4

1EnJezus,folfen'eHilligeGeast,gyngweromfen'e Jordaan,enwaerdtrochdeGeastliedenyn'ewoastenije, 2FjirtichdagenfersochttrochdeduvelEnyndydageniet erneat;

3Endeduvelseitsjinhim:AstûdeSoanfanGodbist, gebieddizzestiendaterbreamakkewirde

4EnJezusantwirdehim,sizzende:Derstietbiskreaun:Dy minskescilnetfenbreaallinnelibje,marfeneltswirdfen God

5Endeduvel,dy'thimopinhegeberchnaam,liethimal dekeninkrikenfan'ewrâldyninmomintfan'etiidsjen

6Endeduvelseitsjinhim:Aldizzemachtscilikdyjaen, enhjarhearlikheit,hwentdatismyoerlevere;enhwa'tik scil,Ikjouit

7Astûmydenoanbidde,denscilallesdynwêze.

8EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Geaneftermy,satan, hwentderstietskreaun:DeHearedynGodscilstû oanbidde,enHimallinnetsjinje

9EnhybrochthimneiJeruzalem,ensettehimopin hichtepuntfen’etimpel,enseitsjinhim:AstûdeSoanfan Godbist,smytdyselsdêrweidel;

10Hwentderstietskreaun:Hyscilsyningelsopdrageoer dy,omdytebewarjen:

11Enhjascilledyynhjarhannendrage,datstûdynfoet netristsjininstienstekke

12EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Derissein:Dûscilst deHearedynGodnetforsikje.

13Endo'tdeduvelineinmakkehieoanallefersiking, gyngerintiidfanhimôf

14EnJezusgyngyndekrêftfen’eGeastweromnei Galiléa;

15Enhyleardeynhjarsynagogen,trochallegearre forhearlike.

16EnhykaemtoNazareth,dêr’tergrutbrochtwier;en, lykassyngewoantewie,gyngerdesabbatdeiyn’e synagoge,enstieopomtolêzen.

17Enitboekfen’eprofeetJesajawaerdhimoerlevereEn doe'teritboekiepenehie,fûneritplakdêr'titskreaunwie:

18DeGeastdesHeareisopmy,om’tHymysalvehatom itEvangeeljetopreekjenoandeearmen;hyhatmystjoerd omdebrutsenhertentegenêzen,omdefinzenenbefrijing tepreekjen,enblinenweromtekrijenfanitsicht,omde ferwûnenynfrijtelitten,

19OmitoannimlikejierdesHearetepreekjen

20Enhydieitboekticht,enjoechitdetsjinstfeintweren gyngsittenEndeeagenfenallegearredy'tyn'esynagoge wiernewierneophimfêst

21Enhybigountsjinhjartosizzen:HjoedisdizzeSkrift ynjimmeearenfolbrocht

22Enallegearrejoegenhimtsjûgenis,enfernuverenhar oerdegenedigewurdendy’tútsynmûleútgeane.Enhja seine:IsditnetdesoanfanJozef?

23Enhyseitsjinhjar:Jimmescillemyditsprekwurdwis sizze:Geneesheer,genêzedysels:hwatwydienhawwe heardtoKapernaüm,dochekhjiryndynlân

24Enhysei:Wiswiersizikjimme,gjinprofeetis oannommenynsyneigenlân.

25Mariksisjimme,wier,inprottewiddowenwierneyn Israëlyn’edagenfenElias,do’tdehimeltrijejierenseis moannebislutenwier,do’tgreatehongersneedwierynit hielelân;

26MarneigjinienfenhjarwaerdEliasstjoerd,útseinnei Sarepta,instêdfenSidon,neiinfroudy’tinwiddowier.

27EngânsmelaatsenwierneynIsraëlyn’etiidfen Eliseus,deprofeet;ennetienfenhjarrenwaerdsuvere, forlostNaäman,deSyriër

28Enallegearreyn'esynagoge,do'thjadithearden, waerdenfolmeigrime,

29Enhjagyngoereinenstjûrdenhimút’estêd,en brochtenhimneideberchfen’eberchdêr’thjarstêdop boudwie,dathjahimdelsmitemochten.

30Marhygyngtrochhjarmiddenhinne,gyngsynwei,

31EnhykaemdeltoKapernaüm,instêdfenGaliléa,en leardehjarop’esabbatdagen.

32Enhjawaerdenforbjustereoersynlear,hwentsynwird wiemeimacht.

33Enyn'esynagogewierinman,dy'tingeastfenin ûnreineduvelhie,enrôpmeiinlûdestim: 34sizzende:Litússtean;wathawwewymeidytekrijen, JezusfanNazareth?bistkommenomústeferneatigjen?Ik kendywa'tstobist;deHilligefanGod

35EnJezusbiroudehim,sizzende:Hâlddynstilenkomút himEndo'tdeduvelhimyn'emiddensmitenhie,kaemer úthim,endiehimnetsear

36Enhjawaerdenallegearreforheard,enspriekenûnder hjarren,sizzende:Hwetisditinwird!hwentmeimachten machtgebiedterdeûnreinegeasten,enhjakommeút

37Enitromfenhimgyngútynalleplakkenfenitlânom hinne

38Enhygyngopút'esynagoge,enkaemynSimonshûs EndememfanSimonsynfrouwaerdmeiinhegekoarts nommen;enhjabadenhimomhjar

39Enhygyngoerhjarhinne,enbistraftedekoarts;enhja gynghardaliksoereinentsjinnehjar.

40Endo’tdesinneûndergienwie,brochtenallegearredy’t sikenhienenmeiallerhandesyktensetahim;enhyleisyn hannenopelkfenhjarren,engeneshjar.

41Endivelskamenekútinprotte,rôpendeensizzende:Jo binnedeChristus,deSoanfanGodEnhy,dy'thjarbisrike, liethjarnetprate,hwenthjawisten,daterKristuswier.

42Endo’titdeiwaerd,gyngerhinneengyngneiin woastenije,enitfolksochthimenkaembyhimenholden him,daternetfanhjarôfgeanscoe.

43Enhyseitsjinhjar:IkmoatitkeninkrykGodsekoan oarestêdenpreekje,hwentdêrombinikstjoerd

44Enhyprekeyn'esynagogenfenGaliléa.

HAADSTIK5

1Enitbarde,do’titfolkhimoandreauomitwirdGodsto hearren,hystiebydemarfenGenesaret,

2Enseagentwaskippenbydemarstean,mardefiskers gyngenderútenwoskenhjarnetten

3Enhygyngynienfen’eskippen,datSimonsynwie,en beahimdaterinbytsjeútitlânsjittesoe.Enhygyng sittenenleardeitfolkútitskip

4Do’ternouútpraetwie,seiertsjinSimon:Geanútyn’e djipteenlitjimmenettenút’eskuorre.

5EnSimonantwirdeenseitsjinhim:Meester,wyhawwe dehielenachtarbeideenneatnommen; 6Endo’thjadatdienhiene,dienehjaingreatemannichte fiskenyn,enhjarnetbriek

7Enhjawinkenhjarmaten,dy’tynitoareskipsieten,dat hjakommescoeneenhjarhelpe.Enhjakamenenmakken debeideskippenfol,dathjabigounentosinken

8Do’tSimonPetrusitseach,foelerop’eknibbelsfan Jezus,sizzende:Geanfenmy;hwentikbininsûndichman, oHeare

9Hwenthywaerdforbjustere,enallegearredy’tbyhim wierne,oerdesûchfen’efiskendy’thjanommenhiene: 10EnsawierekJakobusenJohannes,desoannenfen Sebedeüs,dy’tSimonmeimakken.EnJezusseitsjinSimon: Eangjenet;fannouôfscilstûminskenfange

11Endo’thjahjarskippenoanlânbrochthiene,forlieten hjaallesenfolgenhim.

12Enitbardedo’teryninbeskatestêdwier,sjuch,inman folmelaetskheit,dy’tJezusseach,foelopsynoantlit,en smeekteHim,sizzende:Heare,asJowolle,dankinneJo myskjinmeitsje

13Enhystiekdehânút,enrekkehimoan,sizzende:Ik wol:wêsrein.Endaliksgyngdemelaetskheitfanhimôf. 14Enhygebeahimitnimmentosizzen;margeanhinne enlitdyselsoan’epreestersjen,enofferjetadynreiniging, lykasMozeshjittenhie,hjarrentaintsjûgenis

15Marsafollemeargyngderinromfenhimút,engreate skarenkamenbyinoaromtohearrenentrochhimgenêzen towirdenfenhjarswakkens

16Enhyteachhimweromyn’ewoastenijeenbea

17Enitbardeopinbeskatedei,do’terlearde,datder Farizeënenwetdokterssieten,dy’tútallestêddenfen Galiléa,enJudéaenJeruzalemkamen,endemachtdes Heare.wieoanwêzichomhartegenêzen.

18Ensjuch,demannenbrochteninmanopbêd,dy’t ferlammewie,enhjasochtenmiddelsomhimynto bringenenhimfoarhimtolizzen.

19Endo'thjanetkoenenfineophokkerwizehjahim binnenbringekoenefanwegendemannichte,gyngenhjaop itdakenlietenhimtrochdetegelsmeisynbankdelynit middenfoarJezus

20Endo’terhjarleauweseach,seiertsjinhim:Minske, dynsûndenbinnedyferjûn.

21EndeskriftgeleardenendeFarizeënbigounento redenjen,sizzende:Hwaisdit,dy’tgodslasteringensprekt? Wakinsûndenferjaan,asGodallinnich?

22Mardo'tJezushjartinzenfornimme,antwirdeertsjin hjar:Hwetredenjimmeynjimmeherten?

23Hwetismakliker,tosizzen:Josûndenbinnejoferjûn; oftesizzen:Komoereinenrinne?

24Mardatjimmewittemeije,datdeMinskesoanmacht hatopierdeomsûndenteferjaan,(seiertsjindeferlamme:) Iksisdy:Komoerein,nimdynbankopengeanyndynhûs 25Endaliksgyngerfoarhjarrenop,ennaemhweterop lei,engyngneisyneigenhûs,Godforhearlikjende.

26Enhjawaerdenallegearreforheard,enhjaforhearden God,enwaerdenfolmeieangst,sizzende:Wyhawwe hjoedfrjemdedingensjoen.

27Enneidizzedingengyngerút,enseachintoller,mei denammeLevi,sittenbydetolboer,enhyseitsjinhim: Folgjemy.

28Enhylietalles,gyngoereinenfolgehim

29EnLevimakkehimingrutfeestynsynhûs;

30MarhjarskriftgeleardenenFarizeënmurkentsjinsyn learlingen,sizzende:Hweromiteendrinkejimmemei tollersensûnders?

31EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Deheilenhawwe gjindokternedich;mardysiikbinne

32Ikbinnetkommenomderjuchtfeardigentoroppen, marsûnderstaberou

33Enhjaseinetsjinhim:Hweromfêstjedelearlingenfen Johannesfaekendoggegebeden,enekdelearlingenfen’e Farizeën;mardyniteendrinke?

34Enhyseitsjinhjar:Kinnejimmedebernfen’e breidskeamerfêstje,wylstdebreidspearbyhjaris?

35Mardedagenscillekomme,datdebrêgemanhjar ôfnommenwirdescil,endenscillehjayndydagenfêstje

36Enhyspriekekingelikenistahjarren;Gjinminskeset instikfaninnijkleedopinâld;asoars,danmakketsawol itnijeinhier,enitstikdatútitnijehelleis,komtnet oerienmeiitâlde.

37Engjiniendochtnijewynynâldeflessen;oarsscilde nijewyndeflessenbrekke,enforspilewirde,endeflessen scilleomkomme

38Marnijewynscilynnijeflessensetwirde;enbeide wurdebewarre

39Nimmendy’tekâldewyndronkenhat,woldaliksnij: hwenthyseit:Deâldeisbetter

HAADSTIK6

1Enitbardedetwaddesabbatneideearste,datertrochde nôtfjildengyng;ensynlearlingenpluktendeierenút,en ieten,enwriuwenseyn'ehannen

2Enguonfen’eFarizeënseinetsjinhjar:Hweromdogge jimmehwetnettastienistodwaenop’esabbatdagen?

3EnJezusantwirdehjarensei:Hawwejimmenetsafolle asditlêzen,hwetDaviddie,do'tselsinhongerwier,endy byhimwierne;

4Ho’terynithûsGodsgyng,enittoanbreanaemeniet, enekjoechoandyjingendy’tbyhimwierne;dy'titnet tastienisomteiten,marallinichfoardepreesters?

5Enhyseitsjinhjar:DatdeMinskesoanekHearisfen’e sabbat

6Enitbardeekopinoaresabbat,dateryn'esynagoge kaamenlearde;

7EndeskriftgeleardenenFarizeënseagenhimoan,ofter desabbatgenêzesoe;datseinbeskuldigingtsjinhimfine koene

8Marhywisthjartinzen,enseitsjindeman,dy’tde fordarrehânhie:Komoereinensteanynitmidden.Enhy gyngoereinenstieop

9DoseiJezustsjinhjar:Iksciljimmeiendingfreegje;Is itgeoorloofdop'esabbatgoedtedwaanofkweatedwaan? omitlibbenterêden,ofitteferneatigjen?

10Enhyseachhjarallegearreomenseitsjindeman:Strik dynhânút.Enhydiesoks:ensynhânwaerdwerhealas deoare

11Enhjawaerdenfolmeiwaansin;enspriekeninoarmei elkoarwatseJezusdwaenkoene.

12Enitbardeyndydagen,dateropinberchgyngomto bidden,enbleaudehielenachttrochynitgebedtaGod 13Endo’titdeiwier,rôpErsynlearlingentahim; 14Simon,(dy'terekPetrusneamde)enAndreas,synbroer, JakobusenJohannes,FilippusenBartolomeüs, 15MattheüsenThomas,Jakobus,desoanfenAlfeüs,en SimonneamdenSelotes, 16EnJudas,Jakobsbroer,enJudasIskariot,dy’tekde ferriederwier.

17Enhykaemmeihjardel,enstieyn'eflakte,enit selskipfensynlearlingen,eningreatemannichtefolkút hieleJudéaenJeruzalem,enfen'eseekustfenTyrusen Sidon,dy'tkamenomhimtohearrenengenêzente wurdenfanharsykten;

18Endejingendy’targewaasjewienefanûnreinegeasten, enhjawaerdengenêzen

19Endehielemannichtesochthimoantoreitsjen,hwent dergyngdeugdúthim,engenêzenhjarallegearre

20Enhysloechsyneagenopsynlearlingen,ensei:Seinge binnejimmeearmen,hwentjimmesisitkeninkrykGods.

21Sillichbinnejimme,dy’tnohongerje,hwentjimme scillesêdwirde.Sillichbinnejimmedy'tnoskrieme, hwentjimmescillelaitsje.

22Sillichbinnejimme,hwennear'tdeminskenjimme haatsjescille,enashjajimmeskiedescillefenhjarselskip, enjimmescillescille,enjimmenammefordriuwescilleas inkwea,om'ewillefan'eMinskesoan

23Wêsbliidyndydeis,enspringefenblydskip,hwent sjuch,jimmeleanisgreatyn’ehimel;

24Marweejimme,dy'trikbinne!hwentjimmehawwe jimmetreastkrigen.

25Weejimme,dy’tfolbinne!hwentjimmescillehongerje Weedydylaitsjenno!hwentjimmescillerouween skrieme.

26Weejimme,asalleminskengoedoerjimmeprate! hwentsadienehjarâffearsdefalskeprofeten

27Mariksisjimmedy’tharkje:hâldfanjimmefijannen, dochgoedoandyjingendy’tdyhaatsje,

28Seingjedyjingendy'tjoferflokje,enbidfoardyjingen dy'tjonettsjinsteandebrûke.

29Endy’tdyop’eienewangslacht,offerjeekdeoare;en dy'tjinsmantelôfnimt,ferbiedeekjinsjasnetmeite nimmen.

30Jouelkdy’tfandyfreget;enfanhwa'tjinsguod weinimmt,freegjesenetwer

31Enlykasjimmewolle,datdeminskenjimmedwaen scoene,dochjimmehjareklyksa

32Hwentasjimmeleafhawwefandyjingendy'tjo leafhawwe,wattankjejo?hwenteksûndershâldefan dyjingendy'tharleafhawwe

33Enasjimmegoeddoggeoandyjingendy'tjogoed dogge,wathawwejodankje?hwenteksûndersdogge itselde

34Enasjimmelieneoanhwa'tjimmehoopjetoûntfangen, hwethawwejimmedantank?wantsûnderslieneekoan sûnders,omwersafolleteûntfangen

35Marhâldjimmefijannenljeaf,endochgoedenlienje, hopeweropneat;enjimmeleanscilgreatwêze,enjimme scillebernfen'eAllerheechstewêze,hwenthyisgoedfoar deûntankberenendekweade

36Wêsdêrombarmhertich,lykasjimmeHeitek barmhertichis

37Oardielnet,enjimmescillenetoardielewirde: foroardieljenet,enjimmescillenetforoardielewirde: ferjou,enjimmescilleferjûnwirde;

38Jou,enitsciljimmejûnwirde;goedemjitte,yndrukten byinoarskoddeenoerrinnend,silledeminskenynjins boezemjaanHwentmeideseldemjittedêr'tjimmemei mjittescilitjimmewermettenwirde

39EnHyspriekhjaringelikenis:Kindeblinendeblinen liede?scillesenetbeideyn'esleatfalle?

40Delearlingisnetboppesynhear,marelkdy’tfolslein is,scilwêzeassynhear

41Enhweromsjochstûdesplinterdy’tyndynbroersyn eachis,marfernimstûdebalkedy’tyndyneigeneachis net?

42Ofhoekinnejotsjinjinsbroersizze:Broer,litmyde splinterútheljedy'tynjinseachis,asjoselsdebalkedy't ynjinseigeneachisnetsjochst?Dohuchelde,smytearst

debalkeútdyneigeneach,endanscilstûdúdliksjenom desplinterúttelûkendy'tyndynbroersyneachis.

43Hwentingoedebeambringtgjinbedoarnefruchten;en inbedoarnebeambringtgjingoedefrucht.

44Hwentelkebeamisbekendoansyneigenfrucht.Hwent fantoarnensammeljedeminskengjinfigen,nochfanin braambosksammeljesedruven

45Ingoedminskebringtútdegoedeskatfensynhert hwetgoedis;eninkweademinskebringtút'ekweadeskat fansynhertitkweatefoarskyn:hwentoerdeoerfloedfan ithertsprektsynmûle

46Enhweromneamejimmemy:Heare,Heare,endogge netwatiksis?

47Hwa’ttamykomtenmynwirdenharketensedocht,Ik scildysjenlitteopwa’terliket:

48Hyisasinmandy’tinhûsboudeendjipgroevenende stiftingleiopinrots;endoe’tdefloedkaem,sloechde streamfûlopdathûs,enkoeitnetskodzje,hwentitwie stifteopinrots..

49Marwa’tharketennetdocht,isasinmandy’tsûnder fûnemintinhûsop’eierdeboude;dêr'tdestreamfûltsjin sloech,endaliksfoeler;enderuïnefendathûswiergreat.

HAADSTIK7

1Do’ternoualsynwirdenyn’ehearenfenitfolk ôfmakkehie,kaemerynKapernaüm

2Endetsjinstfeintfanincenturion,dy’thimdierberwie, wiesiikenreeomtostjerren

3Endo’terfenJezushearde,stjûrdeerdeâldstenfen’e Joadenneihimta,ensmeekendhimdaterkommescoeen syntsjinstfeintgenêze

4Endo'thjabyJezuskamen,badenhjahimdaliks, sizzende:Daterweardichwier,hwa'terditdwaenscoe: 5HwentHyhatúsfolkleaf,enHyhatúsinsynagoge boud

6DoegyngJezusmeihjarren.Endoe'ternonetfierfanit hûswie,stjûrdedecenturionfreonenneihimta,sizzende tsjinhim:Heare,meitsjejogjinmuoite,hwentikbinitnet wurdichdatjoûndermyndakyngeane.

7Dêromtochtikeknetitwurdichomtadytokommen, marsizynienwird,enmyntsjinstfeintscilgenêzenwirde 8Hwentikbinekinmandy’tûndermachtsetis,mei soldatenûndermy,eniksistsjinien:Geanhinne,enhy giet;enneiinoar:Kom,enhykomt;entsjinmyn tsjinstfeint:Dochdit,enhydochtit.

9Do’tJezusdathearde,fernuvereerhimoerhim,en keardehimom,enseitsjinitfolkdathimfolgen:Iksis jimme,ikhawnetfounsa’ngreatleauwe,nee,netynIsrael

10Endy’tstjoerdwaerden,weromkamenneiithûs, founendefeint,dy’tsiikwesthie

11Enitbardededeisdêrnei,datergyngyninstêddy’t Nainhjitte;eninprottefansynlearlingengongenmeihim, eninprottefolk

12Do’ternoudepoartefen’estêdkaem,sjuch,dêrwaerd indeadeútdroegen,deiennichstesoanfensynmem,enhja wierinwiddo,eninprottefolkfen’estêdwierbyhjar.

13Endo’tdeHearehjarseach,hieErmeilijenoerhjar,en seitsjinhjar:Skriemnet

14Enhykaemenrekkedebaarchoan,endy’thim baardenstienestilEnhysei:Jonge,iksisdy:Komoerein

15EndedeadesietoereinenbigountopratenEnhyjoech himoansynmem.

16Enderkaemineangstoerallegearre,enhja forhearlikenGod,sizzende:Datderingreateprofeetûnder úsopstienis;en:DatGodsynfolkbisochthat.

17EnditgeruchtfenhimgyngútynhielJudéaenyn’e hieleomkriten

18EndelearlingenfenJohanneslietenhimaldizzedingen sjen

19EnJohannestwafensynlearlingentahimroppen stjûrdehjarneiJezus,sizzende:Binnejodedy'tkomme scoe?ofsykjewyneiinoar?

20Do’tdemannenbyhimkamen,seinehja:Jehannes Doperhatúsneidystjûrd,sizzende:Binnejodedy’t kommescoe?ofsykjewyinoar?

21Enyndyseldeûregenêserinprottefenhjarswakkens enpleagen,enfenkweadegeasten;eninprotteblinen joecheritsicht

22EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Geanhinneensis oanJohanneshwetjimmesjoenenheardhawwe;hoe'tde blinensjogge,dekreupelenrinne,demelaatsenwurde skjinmakke,dedôvenhearre,dedeadenopwekkewurde, oandeearmenwurdtitevangeeljeferkundige

23Enseingeishy,hwa’toanmynetfortrietlikwirdescil

24Endo’tdeboadenfenJehannesfuortwierne,bigouner taitfolktosizzenoerJehannes:Hwetbinnejimmeútgien yn’ewoastenijeomtosjen?Inreedskoddemeidewyn?

25Marhwetgienejimmeúttosjen?Inmanklaaidynsêfte klean?Sjuch,hja,dy'tprachtichoanklaaidbinneendeftich libje,binneyn'efoarhôvenfan'ekeningen

26Marhwetbinnejimmeútgientosjen?Inprofeet?Ja,ik sisjimme,enfollemearasinprofeet

27Ditisit,fenhwa'tbiskreaunstiet:Sjuch,ikstjûrmyn boadefoarjinsoantlit,dy'tjinsweifoarjinsoantlitreescil.

28Hwentiksisjimme:Underdyjingendy'tbernebinneút frouljuisdergjingruttereprofeetasJohannesdeDoper: mardeminsteynitkeninkrykfanGodisgrutterashy.

29Enalitfolkdathimhearde,endetollers,hawweGod rjochtfeardige,dooptmeidedoopfanJohannes

30MardeFarizeënendewetgeleerdenforsloegenderie fenGodtsjinhjarsels,enwiernenetfenHimdoopt

31EndeHearesei:HwerscilIkdandemannenfendit slachtebylykje?enwatbinnese?

32Hjabinnelykasbern,dy’top’emerkesitteendeiene tadeoareroppeensizze:Wyhawwejimmeopitfluitsje brocht,enjimmehawwenetdûnse;wyhawweoerjimme treurje,enjimmehawwenetskriemd

33HwentJohannesdeDoperkaemgjinbreaietennoch wyndrinken;enjimmesizze:Hyhatinduvel

34DeMinskesoaniskommen,ititenendrinken;enjimme sizze:Sjuch,infroastmaneninwynsûper,infreonfan tollersensûnders!

35Marwiisheidisrjuchtfeardichfenalhjarsoannen

36Enienfen’eFarizeënwoehimmeihimiteEnhygyng ynithûsfan'eFarizeeër,ensietoanititen

37Ensjuch,infrouyn'estêd,dy'tinsûnderwier,do'thja wist,datJezusyn'eFarizeeërshûsoanititensiet,brochtin albastendoazemeisalve;

38Enhjastieskriemendoansynfoettenefterhim,en bigounsynfoettenmeitriennentowaskjen,enfagesemei dehierrenfenhjarholle,entutesynfoettenensalvesemei desalve

39Endo'tdeFarizeeër,dy'thimhjittenhie,itseach,spriek erynhimsels,sizzende:Dizzeman,aserinprofeetwier, scoewittenhawwehwaenhokkerfrouditisdy'thim oanrekket:hwenthjaisinsûnder.

40EnJezusantwirdeenseitsjinhim:Simon,ikhawdy hwattosizzenEnhysei:Master,sisfierder 41D'rwieinskuldeasker,dy'ttwaskuldnershie:deiene wiefiifhûndertpenningenskuldich,endeoarefyftich.

42Endo'thjaneathienetobeteljen,forjoecherhjarren beideoprjochtSismydêrom,wafanharsilhimitleafst hâlde?

43Simonantwirdeensei:Iktink,dathy,dy'teritmeaste forjownhat.Enhyseitsjinhim:Johawwerjochtoardiele.

44Enhykeardehimtadefrou,enseitsjinSimon:Sjogge jodizzefrou?Ikkaemyndynhûs,dohastmygjinwetter foarmynfuottenjown,marhjahatmynfuottenwosken meitriennen,ensewoskenmeidehierrenfenhjarholle

45Johawwemygjintútjown,mardizzefrouissûntde tiiddatikbinnenkaamnetophâldenmynfuottentetútsjen.

46Mynhollemeioaljehastnetsalve,mardizzefrouhat mynfuottensalvemeisalve

47Dêromsisikdy:Harsûnden,dy'tinprottebinne,binne ferjûn;hwenthjahieinprotteleaf:marhwa'tinbytsje forjownis,dyhâldtfanlyts

48Enhyseitsjinhjar:Dynsûndenbinneferjûn.

49Endy’tbyhimoanititensieten,bigounenbyhjarsels tosizzen:Hwaisdizzedy’tekdesûndenforjowt?

50Enhyseitsjindefrou:Dynleauwehatdyrêden;gean ynfrede

HAADSTIK8

1Enitbardedêrnei,datertrochallestêdenendoarpen hinnegyng,prekeenitblideboadskipfenitkeninkryk Godsfortsjinne;endetolvewienebyhim,

2Enguonfroulju,dy’tgenêzenwiernefenkweadegeasten enswakkens,MarianeamdeMagdalena,dêr’tsaunduvels útkamen,

3EnJoanna,defroufenChuza,destewardfanHerodes, enSusanna,eninprotteoaren,dy’thimtsjinnefenhjar besit

4Endo’tinprottefolkbyinoarwaerdenútelkestêdta himkaem,spriekertrochingelikenis:

5Insiedergyngútomsynsiedtosieden;enitwaerd fortrape,endefûgelsfan'eloftfortenitop

6Enguonfoelenopinrots;ensadree'titopstutsenwie, ferdwyntit,om'titfochtmist

7Enguonfoelenûnderdetoarnen;endetoarnensprongen dermeiopensmietenit

8Eninoarfoelyn’egoedeierde,ensprongop,endroech hûndertfâldichfruchtEndo'terditseinhie,rôper:Dy't earenhatomtohearren,lithimhearre.

9Ensynlearlingenfregenhim,sizzende:Watsoedizze gelikeniswêze?

10Enhysei:Joisitjowndemystearjesfenitkeninkryk Godstokennen,maroanoarenyngelikenissen;datsenet sjensoene,enharkjendnetbegripe.

11Noisdegelikenisdit:ItsiedisitwurdfanGod

12Dy’toan’eweibinne,binneitdy’thearre;dankomtde duvelennimtitwurdútharhert,datsenetleauween rêdenwurde

13Itbinneitop’erots,dy’t,ashjahearre,itwirdmei blydskipoannimme;endyhawwegjinwoartel,dy'tin skoftleauwe,enyn'etiidfanfersikingfallefuort

14Enhwatûnderdetoarnenfoel,datbinneit,dy’t,ashja itheardhawwe,útgeane,enfersmoargebinnefansoargen enrykdomenwillefanditlibben,engjinfruchtbringeta folsleinens

15Mardatop’egoedegrûnbinnehja,dy’tyninearliken goedhert,itwirdheardhawwe,itbewarjeenmeigeduld fruchtbringe

16Nimmen,hwennear’terinkearsoanstutshat,dektdy meiinreek,ofleititûnderinbêd;marsetitopin kandelaar,dathjady'tyngeaneitljochtsjenmeie.

17Hwentneatisgeheim,datnetiepenbiermakkewirde scil;ekneatferburgen,datnetbekendwirdescilenneiit bûtenlânkomme.

18Pasdanophoe’tjimmehearre:hwenthwa’that,him sciljûnwirde;enhwa'tnethat,fenhimscilôfnommen wirdeekhweterlikettehawwen.

19Dokaemensynmemensynbroerrentahim,enhja koenennetbyhimkommefoardeparse

20Enitwaerdhimforteldtrochguondy’tseinen:Dyn memendynbroerrensteanebûten,enwolledysjen

21Enhyantwirdeenseitsjinhjar:Mynmemenmyn broerrenbinneitdy’tGodswirdhearreenitdogge.

22Enitbardeopindeidatermeisynlearlingenyninskip gyng,enhyseitsjinhjar:Litúsoergeanneideoarekant fandemar.Enhjagongenút.

23Marwylsthjafarrenfoeleryn'esliep,enderkaemin wynstoarmop'emardel;enhjawaerdenfolwetter,en wierneyngefaar.

24Enhjakamentahim,enmakkenhimwekker,sizzende: Meester,hear,wykommeomDoegyngeroereinen bestraftedewynenitrazenfanitwetter,enhjahâldeop, enderkaamstilte

25Enhyseitsjinhjar:Hwerisjimmeleauwe?Enhja,dy't bangwiene,fernuverenharren,enseinedeienetsjinde oare:Watisditfoarinminske!hwenthygebiedtselsde wynenitwetter,enhjahearrehim

26Enhjakamenynitlânfen’eGadarenen,dattsjin Galiléaoanleit

27Endo’terneilângyng,kaemhimút’estêdinmantsjin, dy’tinlangetiidduvelshie,engjinkleanhie,enyngjin hûswenne,maryn’egrêven

28Do'terJezusseach,rôper,enfoelfoarhimdel,ensei meiinlûdestim:Hwethawikmeidytodwaen,Jezus, SoanfenGod,deAllerheechste?Iksmeekdy,martelmy net.

29(Hwenthyhiedeûnreinegeastgebeanútdemanto kommen,hwentfaakshieerhimfongen,enhywaerdbûn hâldenmeikeatlingenenynkeatlingen,enhybrutsde bannen,enwaardtrochdeduvelyn'ewoastenije fordreaun)

30EnJezusfregehim,sizzende:Hwetisdynnamme?En hysei:Legioen,hwentinprotteduvelswierneynhim yngien

31Enhjabadenhim,daterhjarnetgebiedesoededjipte yntogean

32End'rwierinkeppelmeiinprotteswinendy'top'e berchweide,enhjabadenhim,daterhjartalittesoeyn hjarrentokommenEnhylietse

33Dogyngendeduvelsút’emanenkamenyn’eswinen, endekeppelrounmeigeweldinsteileplakdelyn’emar, enwaerdferstike

34Do’thjahjarfiedeseagenhwetderbardwier,flechten hja,engyngenenforhelleityn’estêdenopitlân.

35Dogyngenhjaútomtosjenhwetderdienwier;en kaembyJezus,enfoundeman,dêr'tdeduvelsútgien wierne,sittenoan'efoettenfenJezus,klaaidenbysyn forstân,enhjawaerdenbang

36Ek,dy'titseagen,ferteldenhjarrenophokkerwizehy, dy'tbisettenwierfen'eduvels,genêzenwier

37Dosmeektedehielemannichtefenitlânfen’e Gadarenenomhinne,daterfenhjarrenweitogean;hwent hjawaerdenmeigreateeangstnommen,enhygyngynit skipenkaemwerwerom

38Endeman,hwa'tdeduvelsútgienwierne,smeektehim daterbyhimwêzemocht,marJezusstjûrdehimfuort, sizzende:

39Weromneijinshûs,enlitsjenhogreatedingenGoddy dienhatEnhygyngop'ewei,enmakkeyn'ehielestêd bekendhoegreatedingenJezushimdienhie

40Enitbarde,do’tJezusweromkaem,datitfolkhim graechûntfong,hwenthjawachtsjeallegearreophim

41Ensjuch,derkaeminmanmeidenammeJaïrus,enhy wierinoerstefen’esynagoge;

42Hwenthyhieieniennichstedochter,likernôchtolvejier âld,enhjaleiinstjerrendeMardoe'tergyng,smietenit folkhim.

43Eninfroudy’ttolvejierbloedfloedhie,dy’tharhiele libbenoandokterstrochbrochthie,enfengjinienkoe genêzenwirde,

44Kaemefterhimoan,enrekkederânefensynkleedoan, endaliksstonkhjarbloedfloed

45EnJezussei:Hwahatmyoanrekke?Doe'tallegearre ûntkenne,seinePetrusenhjady'tbyhimwiene:Master,de mannichtedrigetJoendruktJo,ensizzejo:Wahatmy oanrekke?

46EnJezussei:Immenhatmyoanrekke,hwentik fernimme,datdedeugdútmygienis

47Endo’tdefrouseachdathjanetforburgenwier,kaem hjabiven,enfoelfoarhimdel,forhellehjahimfoarit oantlitfenalitfolk,hweromhjahimoanrekkehie,enhoe hjadalikgenêzenwier.

48Enhyseitsjinhjar:Dochter,wêsgoedtreast:dyn leauwenhatdyheilmakke;geanynfrede

49Wylsternochspriek,kaemderienút'eoerstefen'e synagoge,sizzendetsjinhim:Dyndochterisdea; problemennetdeMaster.

50Mardo'tJezusithearde,antwirdeErhim,sizzende: Eangjenet:leauallinne,enhjascilhealwirde

51Endo'teryn'ehûskaem,lieternimmenyngean,útsein Petrus,enJakobus,enJohannes,endeheitendememfen 'efaam

52Enallegearreskriemdenengûldehjar,marhysei: Skriemnet;hjaisnetdea,marsliept

53Enhjalakenhimtaspot,wittendedathjadeawier

54Enhydieseallegearreút,ennaemhjarbydehân,en rôp,sizzende:Faam,steanop!

55Enhjargeastkaemwer,enhjakaemdaliksoerein,en hygebeahjarspizetojaen.

56Enhjarâldenwaerdenforbjustere,marhybifoelhjarren, dathjagjiniensizzescoenehwetderdienwier

HAADSTIK9

1Dorôpersyntoalvelearlingenbyinoar,enjoechhjarren machtenmachtoeralleduvels,enomsyktentogenêzen.

2EnhystjûrdehjaromitkeninkrykGodstopreekjenen desikentogenêzen

3Enhyseitsjinhjar:Nimneatopjimmereis,noch stokken,nochskuorre,nochbrea,nochjild;eknethawwe twajassenelk

4Enhwathûsjimmeyngeane,dêrbliuweengeandêrwei 5Enhwa’tjimmenetoannimmescil,asjimmeútdystêd geane,skoditstoffenjimmefoettenôftaintsjûgenistsjin hjar.

6Enhjateagenút,enteagentrochdestêdden,it evangeeljeforkindigenenoeralgenêzen

7NouheardeHerodes,defjirder,fenalleshwethimdien wier;

8Enfenguon,datEliasforskyndwier;enfanoaren,dat ienfan'eâldeprofetenweropstienwie.

9EnHerodessei:Jehanneshawikûnthalze;marhwais dizze,dêr’tiksokkedingenfenhear?Enhywoehimsjen 10Endo’tdeapostelenweromkamen,ferteldenhimalles hwethjadienhieneEnhynaemseengyngapartôfneiin woastenijeplak,datheardebydestêddy'tBethsaidahjitte 11Enitfolk,do’thjaitwisten,folgenhim,enhyûntfong seenspriektahjaroeritkeninkrykGods,engenêze dyjingendy’tgenêzingnedichhiene

12Endo’tdedeibigountowurden,dokamendetoalven enseinetsjinhim:Stjoerdemannichtefuort,dathjaneide stêddenenitlânomhinnegeanmeie,enoernachtsjeen fiedselkrije:hwentwybinnehjiryninwoastynplak.

13Marhyseitsjinhjar:JowhjartoitenEnhjaseine:Wy hawwenetmearasfiifbrodenentwafisken;útseinwy moattegeanenfleiskeapjefoaralditfolk.

14HwentitwiernelikernôchfiiftûzenmanEnhyseitsjin synlearlingen:Litsefyftichyninselskipsitte 15Enhjadienesa,enlietenhjarallegearresitte.

16Donaemerdefiifbreaënendetwafisken,enseachop neidehimel,seingese,enbriekenjoechdelearlingenom foardemannichtetosetten.

17Enhjaietenenwaerdenallegearrefol;

18Enitbardedo’terallinnewiertobidden,datsyn learlingenbyhimwierne:enhyfregehjarren,sizzende: Hwaseititfolkdatikbin?

19Enhjaantwirdenenseine:JohannesdeDoper;mar guonsizze:Elias;enoarensizze,datienfan'eâlde profetenweropstienis

20EnHyseitsjinhjar:Marhwasizzejimmedatikbin?

Petrusantwirdeensei:DeChristusfanGod

21Enhygebeahjarrenstrang,engebeahjarren,dathjadat oannimmentosizzen;

22sizzende:DeMinskesoanmoatinprottelije,enforwiisd wirdefendeâldstenenoerpreestersenskriftgelearden,en slachtwirdeendetrêddedeisopwekkewirde

23Enhyseitsjinhjarallegearre:Asimmenneimykomme wol,litdyhimselsforlizzeensynkrúsdeistichopnimme enmyfolgje.

24Hwenthwa'tsynlibbenrêdewol,scilitforlieze; 25Hwenthwethatinminskeitfoardiel,aserdehiele wrâldwintenhimselsforliest,offordwaaldwirdt?

26Hwenthwa'thimskamjescilfoarMyenfoarmyn wirden,foarhimscildeMinskesoanhimskamje,aser

kommescilynsyneigenhearlikheit,enynsynHeitende hilligeingels.

27Mariksisjimmewierlikens,d'rsteanehjirguon,dy'tde deanetpriuwescille,oanthjaitkeninkrykGodssjogge.

28Enitbardelikernôchachtdagenneidizzewurden,dat erPetrusenJohannesenJakobusnaem,engyngdeberch opomtobidden

29Enwylsterbea,waerddemoadefensynantlitforoare, ensynkleanwierenwytenglinsterjend

30Ensjuch,dêrspriekentwamannenmeihim,datwierne MozesenElia

31Dy’tforskyndisynhearlikheit,enspriekfensyn forstjerren,dy’tertoJeruzalemdwaenscoe.

32MarPetrusenhjady'tbyhimwiernewierneswierfen'e sliep;

33Enitbardedo’thjafanhimôfgeane,datPetrustsjin Jezussei:Meester,itisgoeddatwyhjirbinne,enlitús trijetabernakelsmeitsje;ienfoardy,enienfoarMozes,en ienfoarElias,netwittendewatersei.

34Wylsterditsei,kaemderinwolkenoerskoddehjar;

35Enderkaeminstimmeút'ewolk,sizzende:Ditismyn leafsteSoan:harkjeneihim.

36Endo'tdestimfoarbywie,waerdJezusallinnefounEn hjahâldenitticht,enferteldenyndydagengjinienienfan 'edingendy'tsesjoenhiene.

37Enitbardedatdeoaredeis,do’thjafen’eheuvel delkamen,inprottefolkhimtemjittekomme

38Ensjuch,inmanútitselskiprôp,sizzende:Master,ik smeekdy,sjochneimynsoan,hwenthyismyniennichst bern

39Ensjuch,ingeastnimthim,enhyroptynienen;enit skuorthim,daterwerskuimt,enhimkneuzingenfalt amperfanhimôf

40Eniksmeektejinslearlingenhimúttedriuwen;enhja koenenet

41EnJezusantwirdeensei:Oleauwigeenperverse generaasje,holangscilIkbyjimmewêzeenjimmelije? Bringdynsoanhjirhinne

42Endo'teryettekommenwier,smietdeduvelhimdelen skuordehim.EnJezusbestraftedeûnreinegeast,engenêze itbern,enjoechhimweroansynheit

43Enhjawaerdenallegearrefernuvereoerdemachtige machtGods.Marwylstseelkfernuverenoeralleswat Jezusdienhat,seiertsjinsynlearlingen:

44Litdizzespreukenynjimmeearensakje,hwentde Minskesoansciloerleverewirdeyn'ehannenfen'e minsken

45Marhjabigrependitwirdnet,enitwierfenhjarren ferburgen,dathjaitnetfornamen;

46Dokaemderinredenearringopûnderhjarren,hwafen hjarrendegrutstewêzescoe

47EnJezus,dy'tdegedachtefanharhertfernaam,naemin bernensetteitbyhim,

48Enseitsjinhjar:Hwa'tditbernynmynnamme ûntfangescil,ûntfangtmy;

49EnJohannesantwirdeensei:Meester,wyseagenien dy'tynjinsnammededuvelsútdriuwt;enwyforbeanhim, om'ternetmeiúsfolget

50EnJezusseitsjinhim:Ferbiedhimnet,hwenthwa'tnet tsjinúsis,isfoarús.

51Enitbardedo’tdetiidkommenwierdateropnomd wirdescoe,daterstiifsynoantlitneiJeruzalemtegean

52Enhjastjûrdenboadenfoarsynoantlit,enhjateagenen kamenynindoarpfen’eSamaritanen,omhimklearto meitsjen

53Enhjanamenhimnetoan,hwentsynoantlitwierassoe erneiJeruzalemgean.

54Endo'tsynlearlingenJakobusenJohannesdatseagen, seinenhja:Heare,wollejodatwyitfjoergebiedeút'e himeldeltekommenenhjarrenfortjerre,lykasEliasdien hat?

55Marhykeardehimomenbirouhjarrenensei:Jimme wittenetfanhokkergeastjimmebinne

56HwentdeMinskesoanisnetkommenomitlibbenfan minskentofordjerren,maromharterêden.Enhjagongen neiinoardoarp

57Enitbarde,wylsthjaop’eweigyng,seiinmantsjin him:Heare,ikscilJofolgjewêr’tsthinnegeanst.

58EnJezusseitsjinhim:Foksenhawwegatten,enfûgels fen’elofthawwenêsten;mardeMinskesoanhatgjinplak omsynholletelizzen.

59Enhyseitsjininoar:FolgjemyMarhysei:Heare,lit myearstgeanenmynheitbegroeven

60Jezusseitsjinhim:Litdedeadenhardeadenbigrave; margeanhinneenpreekjeitkeninkrykGods

61Eninoarseiek:Heare,ikscilJofolgje;marlitmyearst geanôfskiednimmefanharren,dy'tbymythúsbinne.

62EnJezusseitsjinhim:Nimmen,dy'tdehânoan'eploeg leienefteroersjocht,isgeskiktfoaritkeninkrykGods

HAADSTIK10

1NeidizzedingensteldedeHeareekoaresauntich,en stjûrdesetwaentwafoarsynoantlitneiallestêdenen plakken,dêr’terselskommesoe

2Dêromseiertsjinhjar:Derispingeiswiergreat,marde arbeidersbinnemin;biddendeHearefen’erispinge,dat Erarbeidersynsynrispingestjûrescil

3Geandynwegen:sjuch,Ikstjûrdyútaslammenûnder dewolven

4Bringgjinbeurs,nochskuorre,nochskuon,engroetet gjinienûnderweis.

5Enynhwathûsjimmeyngeane,sisearst:Fredemeidit hûs

6Enasdesoanfen’efrededêris,densciljimmefrede dêroprêste;

7Enbliuwyndatseldehûs,iteendrinkesoksawathja jouwe:hwentdearbeiderissynleanwurdich.Geannetfan hûstahûs

8Enynhokkerstêdjimmeyngeane,enhjaûntfangejimme, ytsoksawatfoarjimmefoarsteldis:

9Engenêzedesikendy’tdêrynbinne,ensiztsjinhjar:It keninkrykGodsisbyjimmekommen

10Marynhokkerstêdjimmeyngeane,enhjaûntfange jimmenet,geanjimmewegenútop'estrjittenfandysels, ensis:

11Ekitstoffenjimmestêd,datúsoankleast,wirkjewy tsjinjimmeôf;nettsjinsteandewêsjimmehjirwisfan,dat itkeninkrykGodsjimmekommenis.

12Mariksisjimme,datityndydeisfoarSodom draaglikerwêzescilasfoardystêd

13Weedy,Chorazin!weedy,Betsaida!hwentasde machtigewirkendienwierneynTyrusenSidon,dy'tyn

jimmedienbinne,hjahieneharingreatskoftlynbikeard, sittendynsekenjiske.

14MaritscilTyrusenSidonbyitoardielfordraachliker wêzeasjimme.

15Endû,Kapernaüm,dy’ttadehimelferhevenbist,scilst neideheldelstutsenwirde

16Dy’tjimmeharket,harketneimy;enwa'tdyferachtet, ferachtetmy;endy'tmyferachtet,ferachtethimdy'tmy stjûrdhat

17Endesauntichkamenwermeiblydskip,sizzende: Heare,selsdeduvelsbinneúsûnderwurpentrochjins namme

18Enhyseitsjinhjar:Ikseachdesatanasinwjerljocht út’ehimelfalle

19Sjuch,ikjowjimmemachtomopslangenen skorpioenentotraapjen,enoerallemachtfen’efijân:en neatsciljimmeyngjingefalkweadwaan

20Nettsjinsteandeditjubeljejonet,datdegeastenjo ûnderwurpenbinne;marjubeljeleaver,om'tjimme nammenyn'ehimelskreaunbinne

21YndyurewieJezusbliidyn'egeast,ensei:IktankjeJo, Heit,Hearfen'ehimelenierde,datjodizzedingen ferburgenhawwefoardewizenenferstannigen,ense iepenbierehawweoanbern;hwentsalikeitgoedyndyn eagen.

22AlledingenbinnemyoerleveretrochmynHeit:en gjinienwitwa'tdeSoanis,mardeHeit;enwa'tdeHeitis, útseindeSoan,enhyoanwa'tdeSoanhimiepenbierjesil.

23Enhykeardehimtasynlearlingen,enseiynienen: Sillichbinnedeeagen,dy'tsjoggewatjimmesjogge; 24Hwentiksisjimme,datinprotteprofetenenkeningen begearehawweomtesjenwatjimmesjogge,ensenet sjoenhawwe;enomtehearrenwatjimmehearre,ensenet heardhawwe.

25Ensjuch,dergynginwethâlderoerein,enforsochthim, sizzende:Meester,watscilikdwaenomitivigelibbento erven?

26Enhyseitsjinhim:Hwetisbiskreaunyn'ewet?hoe lêzejo?

27Enhyantwirdeensei:DûscilstdeHearedynGod leafhawwemeidynhielehertenmeidynhielesiel,enmei aldynkrêftenmeidynhieleferstân;endynneisteas dysels.

28Enhyseitsjinhim:Dûhastrjuchtantwird:dochdit,en dûscilstlibje

29Marhy,dy’thimselsrjochtfeardigjewoe,seitsjinJezus: Enhwaismynneiste?

30EnJezusantwirdeensei:Inmangyngdelfen JeruzalemneiJericho,enfoelûnderdedieven,dy’thim synkleanútsloegen,enferwûnenhimengyngfuort,en lietenhimhealdea

31Entafallichkaemderinpreesterdykantdel,endo’ter himseach,gyngeroan’eoarekantfoarby

32EnlikegoedkaeminLevyt,do’teropitplakwier,en seachhimoan,engyngfoarbyoan’eoarekant

33MarinSamaritaan,wylsterreizge,kaemdêr'terwie; endo'terhimseach,hieermeilijenmeihim, 34Enhygyngneihimta,enforbounsynwûnen,oaljeen wynynteskinen,ensettehimopsyneigenbeest,en brochthimneiinherberch,enfersoargehim.

35Endeoaremoarnsdo’tergyng,naemertwapennenút enjoechseoanitleger,enseitsjinhim:Soarchfoarhim; enhwetstûmearútjowst,asikwerkom,scilikdyforjildje

36Hwafandytrije,tinksto,nou,wiedeneistefenhim dy’tûnderdedievenfoel?

37Enhysei:Dy’thimbarmhertichheitdienhatDoesei Jezustsjinhim:Geanhinneendochek

38Enitbarde,wylsthjagyng,dateryninbepaalddoarp kaem,eninfrou,meidenammeMartha,ûntfonghimyn harhûs

39Enhjahieinsuster,dy'tMariahjitte,dyekoan'e foettenfanJezussietensynwirdhearde

40MarMarthawaerdtomêstoerinprottetsjinst,enkaem tahimensei:Heare,makketitjonetútdatmynsistermy allinnelittenhatomtotsjinjen?bidhardêromdatsemy helpe.

41EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Martha,Martha,do bistfoarsichtichenbenaudoerinprottedingen;

42Mariendingisnedich:enMariahatdatgoedediel útkard,dathjarnetôfnommenwirdescil

HAADSTIK11

1Enitbarde,do’teropinplakbidde,do’terophâlde,ien fensynlearlingentsjinhimsei:Heare,learúsbidde,lykas Johanneseksynlearlingenleardhat

2Enhyseitsjinhjar:Asjimmebidde,sisdan:UsHeit, dy’tyn’ehimelenis,hilligewirdedynnamme.Komdyn keninkrykJowildienwurde,lykasyn'ehimel,saopierde 3Jouúsdeibydeiúsdeistichbrea

4Enferjouúsússûnden;hwentwyferjaanekelkdy'tús skuldichisEnliedúsnetynfersiking;marferlosúsfanit kwea

5Enhyseitsjinhjar:Hwafenjimmescilinfreonhawwe, enscilmiddernachtneihimtageanentsjinhimsizze: Freon,lienmytrijebreaën;

6Hwentinfreonfanmyisopsynreisneimykommen,en ikhawhimneattostellen?

7Enhyscilfanbinnenantwirjeensizze:Meitsjemynet yn’erie:dedoarisnoticht,enmynbernbinnebymyop bêd;Ikkinnetoereinkommeendyjaan

8Iksisjimme:Alscilernetopsteanenhimjaen,om’ter synfreonis,dochsscilerfanwegensyneangstichheid opsteanenhimjaensafolleasernedichis

9Eniksizjimme:Freegje,enitsciljimmejûnwirde; sykje,enjimmescillefine;klopje,enitsciljimme iependienwirde

10Hwentelkdy’tfreget,ûntfangt;endy'tsiket,fynt;en foarhwa'tkloppetscilitiepenmakkewirde

11Asinsoanbreafreegjescilfenienfenjimmedy’tin heitis,scilerhiminstienjaen?ofaserinfiskfreget,siler himfoarinfiskinslangejaan?

12Ofaserinaaifreegjescil,scilerhimdaninskorpioen offerje?

13Asjimdan,dy’tkweabinne,wittejimberngoede geskinkentejaan:hoefollemearsiljimhimelskeHeitde HilligeGeastjaanoandyjingendy’tHimfreegje?

14Enhywierinduvelút,endywierstomEnitbardedo't deduvelútgienwier,datdestommespriek;enitfolkfrege harôf.

15Marguonfenhjarseinen:Hydriuwtdeduvelsúttroch Beëlzebub,deoerstefen’eduvels

16Enoaren,dy’thimforsochten,sochtenfenhiminteken út’ehimel.

17Marhywisthjartinzenenseitsjinhjar:Elkkeninkryk dattsjinhimselsfordieldis,wurdtforwoast;eninhûsdat ferdieldistsjininhûsfalt.

18Asdesatanekfordieldistsjinhimsels,hoescilsyn keninkryksteanbliuwe?om'tjimmesizzedatiktroch Beëlzebuldeduvelsútdriuwe.

19EnasiktrochBeëlzebuldeduvelsútdriuwe,trochhwa driuwejinssoannenseút?dêromscillehjajimmerjuchters wêze

20MarasikmeidefingerfanGoddeduvelsútdriuwe,is itkeninkrykGodssûndermisoerjimmekommen.

21Asinwapenesterkemansynpaleisbiwarret,issyn guodynfrede;

22Marhwennear’tinsterkerashyoerhimkomtenhim oerwint,dannimteralsynwapenrustingdêr’terop fertroudefanhim,endieltsynbút

23Dy’tnetmeimyis,istsjinmy;

24Asdeûnreinegeastútinmanútgienis,swalketertroch droegeplakken,sykjendrêst;engjinienfynter,seiter:Ik scilweromneimynhûsdêr'tikútkaem.

25Enaserkomt,fynteritfeieengarnished

26Dengyngerhinneennaemsaunoaregeastentahim, goddeleazeashysels;enhjakommeynenwenjedêr;ende lêstesteatfandymanisslimmerasdeearste

27Enitbardedo’terdizzedingenspriek,datinfrouútit selskipharstimferhierdeentsjinhimsei:Lokkichisdeliif, dy’tdydroech,endepoppendy’tstûsochthast

28Marhysei:Jaleaver,sillichbinnehja,dy’tGodswird hearreenithâlde.

29Endo’titfolkbyinoargearkaem,bigounertosizzen: Ditisinkweaslachte:hjasiikjeinteken;enderscilitgjin tekenjûnwirde,marittekenfenJonas,deprofeet.

30HwentlykasJonasintekenwiefoardeNinevitten,sa scilekdeMinskesoanwêzefoarditgeslacht

31DekeninginnefenitSudenscilopsteanynitoardiel meidemannenfenditslachte,enhjarforoardielje;en sjuch,hjirisingrutterasSalomo

32DemannenfenNinevéscilleopsteanynitoardielmei ditslachte,enscilleitforoardielje;ensjuch,hjirisin grutterasJonas

33Nimmen,aserinkearsoanstutsenhat,setdyynin skûlplak,eknetûnderinbushel,maropinkandelaar,dat hjady’tbinnenkommeitljochtsjenmeije

34Itljochtfenitlichemisiteach;marasdyneachkweais, danisekdynlichemfoltsjuster

35Pasdanop,datitljochtdatyndyisgjintsjusteris.

36Asdynhielelichemdêromfolisfanljocht,engjindiel tsjusterhat,scilithielelichemfolwêzefanljocht,lykas wannear’titljochteskynjenfaninkearsdyljochtjout

37Enwylsterspriek,badinsekereFarizeeërhimmeihim toiten,enhygyngynengyngsittentoiten

38Endo'tdeFarizeeëritseach,forwûndereerhim,dater himnetearstwoskenhiefoarititen

39EndeHeareseitsjinhim:NomeitsjejimmeFarizeënit bûtenstefen’ebekerenitskûtelskjin;mardynbinnenste isfolfanrazenengoddeleazen

40Jimmedwazen,hatdejingedy’titbûtenstemakke makkenetekitbinnenstemakke?

41Marjowleaveraalmoezenfensoksoarteasjimme hawwe;ensjuch,alledingenbinnejimmerein

42Marweejimme,Farizeën!hwentjimmejouwetsienden fanmuntenruïneenallerhannekrûden,engeaneitoardiel endeleafdefoarGodfoarby;

43Weejimme,Farizeën!hwentjimmehâldefande boppestesittenyn'esynagogen,engroetnisop'emerken.

44Weejimme,skriftgeleardenenFariseeërs,skynhilligen! hwentjimmebinneasgrêvendy'tnetferskine,ende minskendy'tderoerrinne,witteharnet.

45Doantwirdeienfen’ewetgeljoerenenseitsjinhim: Meester,sasizzende,dûsmietúsek

46Enhysei:Weejimmeek,advokaten!hwentjimme ladendeminskenmeilestendy'tswiertodragenbinne,en jimmeselsoanreitsjedelêstnetmeiienfenjimmefingers.

47Weejimme!hwentjimmebouwedegrêvenfen'e profeten,enjimmeâffearshawwesefermoarde

48Wiswier,jimmetsjûgje,datjimmedediedenfenjimme âffearstalitte,hwenthjahawwehjarwierlikdeamakke,en jimmebouwehjargrêven

49DêromseiekdewiisheidfanGod:Ikscilhjarprofeten enapostelenstjoere,enguonfenhjarscillehjadeadzjeen forfolgje:

50Datitbloedfenaldeprofeten,datforgettenisfen’e grûnslachfen’ewrâldôf,easkewurdemeiefandit geslacht;

51FenitbloedfenAbeloantitbloedfenSacharias,dat forkaemtwiskenitalterendetimpel;

52Weejimme,advokaten!hwentjimmehawwedekaai fen'ekennisôfnommen:jimmebinnenetynjimmesels yngien,enjimmehinderejimmedy'tyngeane

53Endo'terdittsjinhjarsei,bigounendeskriftgelearden endeFariseeërshimfûloantostribjenenhimoanto prikkeljenomfenfolledingentosprekken

54Enhjawachtehimop,ensochtenhimhwatút'emûleto fangen,dathjahimoanklagemochten.

HAADSTIK12

1Yn'etuskentiid,doe'tderinûntelberemannichte minskenbyinoarkamen,om'tseinoaropinoartrapten, bigounerearsttsjinsynlearlingentesizzen:Pasopfoarit sûrdeardefan'eFariseeërs,datskynhilligensis

2Hwentderisneatbedekt,datnetiepenbierrewirdescil; eknetferburgen,datsilnetbekendwirde.

3Dêrom,hwetjimmeynittsjusterspritsenhawwe,scil heardwirdeynitljocht;enhwetjimmeynitearsprutsen hawwe,scilop'edakenútroppenwirde.

4Eniksisjimme,mynfreonen:Wêsnetbangfoar dyjingendy’titlichemdeadzjeendêrneineatmeardwaen hawwe

5Mariksciljimmewarskôgjehwajimmefrezescille: EangjeHim,dy’t,nei’terdeadehat,machthatomyn’e heltosmiten;ja,iksisjimme:Freegjehim.

6Binnenetfiifsparrowsferkochtfoartwafarthings,ennet ienfenhjarrenisforgettenfoarGod?

7Marselsdehierrenfenjimmehollebinneallegearreteld Eangjedêromnet:jimmebinneweardefollerasinprotte sparrows.

8Eksisikjimme:Hwa’tMybelidenscilfoardeminsken, dyscildeMinskesoanekbilittefoardeingelsfanGod: 9Marhwa’tmyûntkentfoardeminsken,scilforleinwirde foaritoantlitfenGodsingels

10Enhwa'tinwirdsprekttsjindeMinskesoan,itscilhim forjownwirde;

11Enashjajimmebringetadesynagogen,entade rjochtersenmachten,tinkdannetoerhoeofhwatjimme antwirdzjescille,ofhwatjimmesizzescille:

12HwentdeHilligeGeastsciljimmeopdeseldeûreleare hwetjimmesizzemoatte

13Enienút’eskarenseitsjinhim:Meester,spriektamyn broer,dateriterfskipmeimydiele

14Enhyseitsjinhim:Minske,hwahatmytainrjochterof individeroerdymakke?

15Enhyseitsjinhjar:Pasopenpasopfoardehebzucht; 16Enhyspriektahjarreningelikenis,sizzende:Degrûn feninrykmanhatoerfloedichbrocht;

17Enhytochtbyhimsels,sizzende:Hwetscilikdwaen, hwentikhawgjinplakdêr'tikmynfruchtentojaenkin?

18Enhysei:Ditscilikdwaen:Ikscilmynskuorren ôfbrekkeengreaterbouwe;endêrscilikalmynfruchten enmynguodskinke.

19Eniksciltsjinmynsielesizze:Siel,dûhastinprotte guodopsleinfoarinprottejierren;nimdyngemak,yt, drinkenwêsfleurich.

20MarGodseitsjinhim:Dwaas,dizzenachtscildynsiele fendyeaskewirde;

21Saisitdy’tfoarhimselsinskatopsmytennetrykisby God

22Enhyseitsjinsynlearlingen:Dêromsisikjimme:Tink netoerjimmelibben,hwatjimmeitescille;eknetfoarit lichem,hwatjimmeoansettescille

23Itlibbenismearasitfleis,enitlichemismearasde klean.

24Tinkoanderaven,hwenthjasiedenochrispje;dy'tgjin opslachnochskuorrehawwe;enGodweidzjehjar: hoefollemearbinnejimmebetterasdefûgeltsjes?

25Enhwafenjimmescoemeitinkenienjelneoansynstal taheakje?

26Asjimmedandatminstenetdwaenkinne,hwerom tinkejimmedanfoarderest?

27Besjochdeleeljeshoe’tsegroeie:sewriuwenet,se spinnenet;endochssisikjimme,datSalomoynalsyn hearlikheidnetklaaidwieasienfandizze

28AsGoddenitgers,dathjoedynitfjildisenmoarn yn’eovensmitenis,sabeklaait;hoefollemearsilerdy klaaie,olytsleauwe?

29Ensiikjenethwetjimmeitescilleenhwetjimmedrinke scille,entwifeljenet.

30Hwentaldizzedingensykjedefolkenfen'ewrâldnei: enjimmeHeitwit,datjimmedizzedingennedichhawwe.

31MarsiikjeleaveritkeninkrykGods;enaldydingen scillejimmetaheakkewirde

32Eangjenet,lytsekeppel;hwentitisjimmeHeitnocht omjimmeitkeninkryktojaen.

33Ferkeapjehwetjimmehawwe,enjouaalmoezen; foarsjoggejimselstassendy'tnetâldwurde,inskatyn'e himeldy'tnetmislearret,dêr'tgjindiefoankomt,engjin motbedjert

34Hwentwêr’tdynskatis,dêrscildynhertekwêze.

35Litdynheupenomgordwirde,endynljochtenbaarne;

36Enjimmelykjeminskendy’twachtsjeophjarhear,as erweromkomtfen’ebrulloft;dataserkomtenkloppet, hjadaliksfoarhimiepenjemeie

37Sillichbinnedytsjinstfeinten,dy’tdeHeare,aserkomt, wachtsjendfinescil:Wiswiersizikjimme,daterhim omgordscilenhjaroanititenoansittescil,enscil útkommeenhjartsjinje.

38Enaseryn’etwaddewachtkommescil,ofyn’etredde wachtkomt,enhjarsafynt,sillichbinnedytsjinstfeinten

39Enwitdit,datasdehearfenithûswittenhiehokfoar ûredediefkommescoe,hyscoesjoenhawweennetlitten hawwedatsynhûstrochbrutsenwirde

40Wêsdêromekree:hwentdeMinskesoankomtopin oeredatjimmenettinke

41DoseiPetrustsjinhim:Heare,sprekstodizzegelikenis taús,ofselstsjinallegearre?

42EndeHearesei:Hwaisdandytrouweenwize steedhâlder,dy’tsynhearoersynhúshâldingoanstellescil, omhjarrenop’etiidhjardielfenitentojaen?

43Sillichisdytsjinstfeint,dy’tsynhear,aserkomt,soks dwaandefinescil

44Wiswiersisikjimme,daterhimtahearskippijsettescil oeralleshweterhat

45Marasdytsjinstfeintynsynhertseit:Mynhearlitsyn komstútstelle;enscilbegjinnedetsjinstfeintenenfammen teslaan,enteitenentedrinkenendronkentewurden;

46Dehearfendytsjinstfeintscilkommeopindeidater himnetsiket,enopinûredateritnetwit,enscilhim ynsnije,enscilhimsyndieloanmeitsjemeide ûnleauwigen

47Endytsjinstfeint,dy’tdewilfansynhearwist,enhim netklearmakke,nochdienneffenssynwil,scilmeiin prottestrepensleinwirde

48Marhwa'titnetwistendingendienhatdy'tstriken wurdichis,scilmeiinpearstrepensleinwirdeWantwa't inprottejûnwurdt,silfanhimfolleeaskewurde:enoan wa'tminskeninprottetaseinhawwe,fanhimsillesedeste mearfreegje

49Ikbinkommenomfjûrop’eierdetostjüren;enwatsil ik,asitaloanstutsenis?

50Marikhawindoopommeitedopen;enhoebinik dreechoantitfolbrochtis!

51Steljimme,datikkommenbinomfredeopierdeto jaen?Iksisdy,Né;marleaverferdieling:

52Hwentfannouôfscillederfiifynienhûsfordieldwêze, trijetsjintwa,entwatsjintrije.

53Deheitscilfordieldwirdetsjindesoan,endesoantsjin deheit;dememtsjin'edochter,endedochtertsjin'emem; deskoanmemtsjinharskoandochter,endeskoandochter tsjinharskoanmem

54Enhyseiektsjinitfolk:Asjimmeinwolkútitwesten opkommesjogge,sizzejimmedaliks:Derkomtinbui;en saisit

55Enasjimmedesúdewynwaaiesjogge,sizzejimme: Derscilwaarmtewêze;enitbart.

56Jimmeskynhilligen,jimkinneitoantlitfen’ehimel en’eierdeûnderskiede;marhoeisitdatjimmedizzetiid netûnderskiede?

57Ja,enhweromoardieljejimmeselsnethwetrjochtis?

58Astûmeidyntsjinstannerneiderjochtergiet,lykastû op’eweibist,wêsdaneefkes,datstûfenhimforlostwirde; daterdynetbyderjochterhelje,enderjochterdy oerlevereoandeoffisier,endeoffisierdyyndefinzenis smyt

59Iksizitdy:Dûscilstdêrnetôfgean,oantstûde alderlêstemytbetellehast.

HAADSTIK13

1D'rwieneopdatstuitguonbywenne,dy'thimfertelden fan'eGalileeërs,hwaensbloedPilatusmongenhiemeihjar offers.

2EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Tinkejimme,dat dizzeGalileeërssûnderswierneboppealdeGalileeërs, om'thjasoksliene?

3Iksisjimme,Né,marasjimmejimmenetbekeare,scille jimmeallegearrelikegoedomkomme.

4Ofdyachttjin,dêr’tdetoerynSiloämopfoelenhjar deadzjen,tinkejimmedathjasûndersbinneboppealle minskendy’tynJeruzalemwennen?

5Iksisjimme,Né,marasjimmejimmenetbekeare,scille jimmeallegearrelikegoedomkomme

6Hyspriekekdizzegelikenis;Inmanhieinfigebeam planteynsynwyngert;enhykaemensochtdêrfruchtop, enfoungjinien

7Doseiertsjindeweinsterfensynwyngert:Sjuch,dizze trijejierkomikfruchttosiikjenoandizzefigebeam,enfyn gjinien;kapthimôf;wêromomslachtitdegrûn?

8Enhyantwirdeenseitsjinhim:Heare,lititekditjier stean,oantikderomgraveendongit;

9Enasitfruchtdraacht,nouja;

10Enhyleardedesabbatynienfen'esynagogen.

11Ensjuch,derwierinfrou,dy’tachttjinjieringeastfen swakkehie,enhjabûgdwie,enharselsnetopheffekoe

12Endo’tJezushjarseach,rôperhjartahimenseitsjin hjar:Frou,dobistforlostfendynswakkens

13Enhyleidehannenophjar,endalikswaerdhjarjocht makkeenforhearlikeGod.

14Endeoerstefen’esynagogeantwirdemeigrime,om’t Jezusop’esabbatgenêzenhie,enseitsjinitfolk:Der binneseisdagendêr’tdeminskenynwurkjemoatte; sabbatdei

15DoantwirdedeHearehimensei:Dûhuichelaar,docht netelkfenjimmeop’esabbatsynokseofsynezellosút’e stâl,enliedthimfuorttaitwetterjen?

16Enscoedizzefrou,dy’tindochterfenAbrahamis,dy’t desatanbûnhat,sjuch,dizzeachttjinjier,op’esabbatdei netlosmakkewirdefandizzebân?

17Endo’terditseinhie,skamdenalsynfijannen,enalit folkwiebliidomaldehearlikedingendy’ttrochhimdien wierne

18Doseier:HwetisitkeninkrykGods?enwêrscilikit oplykje?

19Itisasinmosterkearn,datinmannaemenynsyntún smiet;enitgroeide,enwaerdingreatebeam;endefûgels fen'eloftbleauwenyn'etûkendêrfan.

20Enhyseiwer:HwerscilikitkeninkrykGodsmeilykje?

21Itisassûrde,dy’tinfrounaemenyntrijematenmiel ferstoppe,oantithielesûrreardewier

22Enhygyngtrochdestêddenendedoarpen,learendeen reizgeneiJeruzalem.

23Doseiientsjinhim:Heare,binnederinpeardy’t forlostwirde?Enhyseitsjinhjar:

24Stribjeomyntegeanbydeknappepoarte:hwentin protte,sisikjimme,scillebisykjeyntogean,enscillenet bysteatwêze

25Hwennear’tdehearfenithûsienrisopstienisende doartichtmakkehat,enjimmebigjinnebûtentosteanen oan’edoartoklopjen,sizzende:Heare,Heare,dochiepen foarús;enhyscilantwirdzjeentsjinjimmesizze:Ikwit jimmenethwer'tjimmeweibinne.

26Denscillejimmebigjinnetosizzen:Wyhawweitenen dronkenfoarjinsoantlit,enjohawweleardopússtrjitten

27Marhyscilsizze:Iksizjimme:Ikwitjimmenethwer't jimmeweibinne;geanfuortfanmy,allewirkersfan ûngerjuchtichheit

28Derscilskriemenentoskenkerzenwêze,asjimme Abraham,enIzaäk,enJakob,enaldeprofeten,ynit keninkrykGodssjenscille,enjimmeselsútstutsenscille.

29Enhjascillekommefeniteasten,enfenitwesten,en fenitnoardenenfenitsuden,enscillesitteynitkeninkryk Gods.

30Ensjuch,d'rbinnelêstendy'tdeearstenwêzescille,en derbinneearstendy'tdelêstenwêzescille

31DeseldedeiskamenderguonFarizeën,sizzendetsjin him:Geanútengeanfuort,hwentHerodesscildydeadzje 32Enhyseitsjinhjar:Geanhinneensizdyfoks:Sjuch,ik driuwdeduvelsút,enikdochhjoedenmoarngenêzen,en detrêddedeisscilikfolmakkewirde

33Dochsmoatikhjoedenmoarnendeoaredeisrinne, hwentitkinnetwêzedatinprofeetútJeruzalemomkomt.

34Jeruzalem,Jeruzalem,dy’tdeprofetendeadet,en stenigearretdy’ttadytastjoerdbinne;hoefaekscoeikdyn bernbyinoarsammelehawwe,lykasinhinharkrûden ûnderdewjukkensammelet,enjimmewoenenet!

35Sjuch,jimmehûsisjimmewyldlitten,enwiersizik jimme:Jimmescillemynetsjen,oantdetiidkomt,dat jimmesizzescille:SillichisHydy’tkomtyn’enamme desHeare

HAADSTIK14

1Enitbardedo’teryn’ehûsfenienfen’efoarsten Farizeëngyngomdesabbatbreatoiten,dathjahim waerden

2Ensjuch,derwierinmanfoarhim,dy’tdesûchhie.

3EnJezusantwirdespriektadewetgeleerdenen Fariseeërs,sizzende:Isittastienop'esabbattegenêzen?

4Enhjableauwenstil.Enhynaemhimengenêzehim,en liethimgean;

5Enantwirdehjar,sizzende:Hwafenjimmescilinezelof inokseyn’ekûlefallelitte,enscilhimop’esabbatnet daliksútlûke?

6Enhjakoenehimnetweropdizzedingenantwirdzje.

7Enhyforhelleingelikenisfoardegenoaten,do’ter markearrehoe’thjadefoarstekeamersútkozen;sizzende tsjinharren,

8Hwennearstûfenimmenopinbrulloftbidbist,sitdan netyn’eheechstekeamer;datdernetinearbiedigerman asjofanhimoanbeanwurde;

9Endy’tdyenhimhjittenhat,kommeensizzetsjindy: Joudizzemanplak;endobigounmeiskamtedeleechste keameryntonimmen.

10Marastûbisochtbist,geandanensityn'eleechste keamer;datashykomt,dy'tdyseinhat,datertsjindy sizzemei:Freon,geanhegerop; 11Hwenthwa'thimselsforheft,scilfornederewirde;en wa'thimselsfornedert,scilforhevenwirde

12Doseierektsjindyjingedy’thimseinhie:Astûin dinerofinjûnsmielmakket,ropdynfreonennet,nochdyn broerren,nochdynsibben,nochdynrikebuorlju;datsedy eknetwerbidde,endatdyinferjildingmakkewirde.

13Marastûinfeestmakket,ropdandeearmen,de ferminkten,dekreupelen,deblinen:

14Endûscilstseingewirde;hwenthjakinnedynet forjown;

15Endo’tienfen’edy’tbyhimoanititensiet,dathearde, seiertsjinhim:Sillichishydy’tbreaitescilynit keninkrykGods

16Doseiertsjinhim:Inmanhatingreatmielmakkeenin prottebea:

17Enhystjûrdesyntsjinstfeintop’etiidfenititen,om tsjindegenoatentosizzen:Kom;wantalledingenbinne noklear.

18Enhjabigounenallegearremeiienynstimmingto ûntskuldigjenDeearsteseitsjinhim:Ikhawinstikgrûn kocht,enikmoatitsjen:ikbiddatjomyûntskuldigje.

19Eninoarsei:Ikhawfiifjokkijkocht,enikgynghinne omhjartoprobearjen;

20Eninoarsei:Ikhawinfroutroud,endêromkiniknet komme

21Sakaemdytsjinstfeint,enlietsynheardizzedingen sjen.Doseidehearfenithûs,dy'tlilkwie,tsjinsynfeint: Geangauútop'estrjittenenleanenfan'estêd,enbringde earmen,endeferminkten,endestilsteanendeblinen

22Endetsjinstfeintsei:Heare,itisdienlykasJohjitten hawwe,endochsisderplak

23EndeHeareseitsjindetsjinstfeint:Geanútop’e wegenenophagen,entwingehjaryntokommen,datmyn hûsfolwirdemei

24Hwentiksizjimme,datgjinienfendymannen,dy’t bisochtwierne,fenmynjûnsmielpriuwescil.

25Endergyngeningreateskarenmeihim,enhykearde himomenseitsjinhjar:

26Asimmentamykomtensynheitenmem,enfrou,en bern,enbruorrenensusters,ja,eneksyneigenlibbennet haatsje,dykinmynlearlingnetwêze

27Enhwa'tsynkrúsnetdraachtenmyefterneikomt,kin mynlearlingnetwêze

28Hwenthwafenjimme,dy’tintoertobouwen,sitnet earstenrekkenetdekosten,oftergenôchhatomitto foltôgjen?

29Dathynetmiskien,nei’teritfûnemintleinhatenitnet foltôgjekin,allegearredy’titsjogge,begjinnemeihimte spotten

30sizzende:Dizzemanbigountobouwen,enhykoenet foltôgje

31Ofhokkerkening,dy’tkriichtomeitsjentsjininoare kening,sitnetearstdelenriedtoftermeitsientûzenyn steatwêzekin,dy’ttsjinhimkomtmeitweintichtûzen?

32Ofoars,wylstdeoarenochingreateweiis,stjûrterin boadskipper,enwinsketbetingstenfenfrede

33Saek,hwa'terfanjimmeis,dy'tnetforlitetalleshwet erhat,dykinmynlearlingnetwêze

34Sâltisgoed:marasitsâltsynsmaakforlernhat,wêr scilitmeikrûdewurde?

35Itisnetgaadlikfoaritlân,nochfoardedonghoop;mar manljusmietitút.Wa'tearenhatomtehearren,lithim hearre

HAADSTIK15

1Dokamenalletollersensûndersneihimtaomhimto hearren.

2EndeFarizeënendeskriftgeleardenmurken,sizzende: Dizzemannimtsûndersoanenytmeihjarren

3Enhyspriekdizzegelikenistahjar,sizzende:

4Hwetmanfenjimme,dy’thûndertskiephat,aserienfen hjarkwytrekket,litdenjoggenennjoggentichnetyn’e woastenijelitteengeanefterdatforlernis,oanteritfynt?

5Enhwennear’teritfûnhat,leiteritbliidop’eskouders 6Enaserthúskaem,roptersynfreonenenbuorljubyinoar, sizzendetsjinhjar:Wêzbliidmeimy;hwentikhawmyn skiepfoun,datforlernwier

7Iksisjimme,datlikegoedwillesilwêzeyn'ehimeloer iensûnderbekearing,mearasoernjoggenennjoggentich rjochtfeardigepersoanen,dy'tgjinberounedichhawwe

8Ofhokfoarfroudy’ttsiensilverensilverenhat,asseien stikforlernhat,stektgjinkearsopenfeieithûs,ensiket iveroantseitfynt?

9Endo’thjaitfounhat,ropthjahjarfreonenenhjar buorljubyinoar,sizzende:Wêzbliidmeimy;wantikhaw itstikfûndatikferlernhie

10Allyksasisikjimme,derisblydskipynitbywêzenfen 'eingelsfanGodoeriensûnderdy'thimbekeart.

11Enhysei:Inmanhietwasoannen;

12Endejongstefenhjarrenseitsjinsynheit:Heit,joumy itdielfenitgoeddatmytafallt.Enhydieldesynlibben oanhjarren

13Ennetfolledagennei’tdejongstesoanallesbyinoar sammele,enreizgeneiinfierlân,endêrsynbesittings forspilemeioproerichlibben

14Endo’terallesútbrochthie,kaemderinmachtige hongersneedyndatlân;enhybigounynneedtowêzen.

15Enhygynghinneenjoechhimbyinboargerfendatlân; enhystjûrdehimynsynfjildenomdeswinentoweidzjen 16Enhywoegraachsynbúkfollehawwemeidepelsdy’t deswinenieten,engjinienjoechhim

17Endo’tertahimselskaem,seier:Hoefolle hierarbeidersfenmynheitehawwebreagenôchenoer,en ikkomomfan’ehonger!

18Iksciloereingeanenneimynheitgean,entsjinhim sizze:Heit,ikhawsûndigetsjindehimelenfoardy, 19Enikbinnetmearwurdichjinssoanneamdtowirden: meitsjemytaienfenjinstsjinstfeinten

20Enhymakkehimoereinenkaemtasynheit.Mardo't ernochingreateweiwier,seachsynheithim,enhie meilijen,endraafde,foelhimom'enekkeentutehim.

21Endesoanseitsjinhim:Heit,ikhawsûndigetsjinde himelenynjinseagen,enbinnetmearwurdichomjins soanneamdtewurden

22Mardeheitseitsjinsyntsjinstfeinten:Bringitbêste kleedútendochithimoan;ensetteinringoansynhân,en skuonoansynfuotten:

23Enbringitmêstekealhjirendeadzjeit;enlitúsiteen bliidwêze:

24Hwentdizzemynsoanwierdea,eniswerlibben;hy wieferlern,enisfûnEnhjabigounenfleurichtowurden

25Ensynâldstesoanwierynitfjild,endo’terkaemen tichterbyithûskaem,heardeermuzykendûnsjen.

26Enhyrôpienfen’etsjinstfeintenenfregehwetdy dingenbitsjutten

27Enhyseitsjinhim:Dynbroeriskommen;enjinsheit hatitmêstekealslacht,om'terhimfeilichopnomdhat.

28Enhywaerdlilk,enwoenetyngean;dêromkaemsyn heitútensmeektehim.

29Enhyantwirdeenseitsjinsynheit:Sjuch,aldyjierren tsjinjeikdy,nochhawikjinsgebodnetoertrêde; 30Marsadree'tdizzejinssoankommenwie,dy'tjins libbenfortardhatmeihoeren,hastitmêstekealfoarhim slachtst

31Enhyseitsjinhim:Soan,dûbistaltydbymy,enalles hwetikhawisdyn

32Itwiegoeddatwyfleurichenbliidwêzescoene:hwent dizzejinsbroerwiedeaeniswerynlibben;enwaard ferlern,enisfûn

HAADSTIK16

1Enhyseiektsjinsynlearlingen:Derwieinrikeman, dy’tinstewardhie;endywaerdhimbiskuldigedatersyn guodfergriemdhie

2Enhyrôphimenseitsjinhim:Hoisitdatikditfandy hear?jourekkenskipfandynstewardship;hwentdûmeist gjinbestjoerdermearwêze

3Doseidesteedhâlderbyhimsels:Hwetscilikdwaen? hwentmynhearnimtmyitbestjoerôf:ikkinnetgrave; smeekjeskamjeikmy

4Ikbinbislettenhwetikdwaenscoe,dathjamy, hwennear'tikútitsteedhâlderskipsetbin,ynhjarhuzen ûntfangemeie

5Dorôperelkfen’eskuldenfensynheartahim,ensei tsjindeearste:Hwetbistûmynhearskuldich?

6Enhysei:HûndertmatoaljeEnhyseitsjinhim:Nim dynbiljetensitgauenskriuwfyftich

7Doseiertsjininoar:Enhofollebistûskuldich?Enhysei: HûndertmatweetEnhyseitsjinhim:Nimdynbiljeten skriuwtachtich

8EndeHearepriizgedeûnrjochtfeardigesteward,om’ter wiisdienhie:hwentdebernfendizzewrâldbinneynhjar generaasjewizerasdebernfanitljocht

9Eniksisjimme:Meitsjejimmeselsfreonenfen’e Mammonfen’eûngerjuchtichheit;dat,asjimmemislearje, hjajimmeûntfangemeieynivigewenningen

10Dy’ttrouisynitminste,isekynfolletrou:endy’t ûnrjochtfeardichisynitminste,isekynfolle ûnrjochtfeardich

11Asjimmedêromnettrouwesthawweyn’e ûnrjochtfeardigemammon,hwascildewiererykdomta jimmefertrouwentajaan?

12Enasjimmenettrouwesthawweynhwetfaninoaris, hwasciljimmejimmejaen?

13Gjintsjinstfeintkintwahearentsjinje:hwenthyscilde ienehaatsjeendeoareleafhawwe;oarssilerdeiene oanhâldeendeoareferachtsjeJimkinneGodenmammon nettsjinje

14EnekdeFarizeën,dy’tbegeardichwiene,heardenal dizzedingen,enhjamakkenhimbespot

15Enhyseitsjinhjar:Jimmebinneit,dy’tjimmes rjochtfeardigjefoardeminsken;marGodkenjimmeherten, hwenthwetheechoansleinwurdtûnderdeminsken,isin grouwelynGodseagen.

16DewetendeprofetenwieneoantJohannesta;

17Enitismaklikerdatdehimelendeierdefoarbygeane, asientittelfan’ewetmislearret.

18Elkeniendy’tsynfrouweilitteneninoareboaske, dochtoerhoer;

19Derwierinrikeman,dy’tklaaidwierynpoarperenfyn linnen,enalledagenweelderichfierde;

20End'rwieinbidlermeidenammeLazarus,dy'tbysyn poarteleinwie,folmeiwûnen,

21Enhjawoenefiedewirdemeidebrokkendy’tfen’e tafelfen’erikemanfoelen;

22Enitbardedatdebidlerstoar,enwaerdtrochdeingels ynAbrahamsboezemdroegen;

23Enyn’ehelsloechersyneagenop,wylsteryn piningenwie,enseachAbrahamfanfierren,enLazarusyn synboezem

24Enhyrôpensei:HeitAbraham,ontfermjemyoermy, enstjûrLazarus,datersynfingerpuntynwetterdippemei enmyntongekoelje;hwentikbinpinigeyndizzeflam

25MarAbrahamsei:Soan,tinkoan,datstûyndynlibben dyngoededingenûntfongenhast,enekLazaruskwea;mar noisertreastendobistpinige

26Ennjonkenditallesisdertuskenúsenjimmeingreate klooffêst,dathjady’tdêrweineijimmeoergeane,net kinne;ekkinnesenetbyúsoergean,datsoedêrwei komme.

27Doseier:Ikbiddyden,heit,datstûhimneimynheite hûsstjûrescilst;

28Hwentikhawfiifbroerren;datertsjinhjartsjûgjemei, dathjaeknetkommeynditplakfen'epine

29EnAbrahamseitsjinhim:SehawweMozesende profeten;litseharhearre.

30Enhysei:Né,heitAbraham!

31Enhyseitsjinhim:AshjaMozesendeprofetennet harkje,denscillehjaeknetoertsjûgewirde,alisienút’e deadenopstien

HAADSTIK17

1Doeseiertsjindelearlingen:Itisûnmooglikasder misledigingenkomme:marweehim,trochhwa'thja komme!

2Itwierhimbetter,daterhiminmûnestienom’enekke hongenhyyn’esésmitenwier,asdaterienfendylytsen oanstjit

3Pasopfoarjimsels:Asdynbroertsjindyoertrêdde, biskrûgjehim;enaserhimbikeart,ferjouhimdan.

4Enasersaunkeardeistsjindyoertrêdde,ensaunkear op’edeikearthimwertady,sizzende:Ikhawbirou;dû scilsthimferjaan

5EndeapostelsseinetsjindeHeare:Fergrutsjeús leauwen

6EndeHearesei:Asjimmeitleauwehieneasin mosterkearn,denscoenejimmetsjindizzemouwebeam sizze:Wêsoprukkemeidewoartelenwêsplanteyn’esé; enitsoejohearremoatte

7Marhwafenjimme,dy’tintsjinstfeinthatdy’tploegeof feeweidzje,scilhimbytidensizze,aserfanitfjildkomt: Geanhinneensittentoiten?

8Enscilnetleavertsjinhimsizze:Meitsjeklearhwer'tik ititenmeimei,engirdyselsentsjinjemy,oantikitenen dronkenhaw;endêrneiscilstûiteendrinke?

9Haterdytsjinstfeinttankje,om’terdienhathwethim hjittenwier?Ikkrijnet.

10Saekjimme,asjimmeallegearredienscillehwetjimme gebiedenwirde,sisdan:Wybinneûnnuttigetsjinstfeinten;

11Enitbardedo’terneiJeruzalemgyng,datermiddenyn SamariaenGaliléatrochgyng

12Endo’teryninbepaalddoarpkaem,kamenhimtsjien melaatskemannentsjin,dy’tfierstenstiene;

13Enhjaferhierdenhjarstimmenenseine:Jezus,Meester, ontfermmyoerús

14Endo’terhjarseach,seiertsjinhjar:Geanhinne,lit jimselsoan’epreesterssjenEnitbardedathja,wylsthja gongen,reinigewaarden.

15Enienfenhjarren,do'terseachdatergenêzenwier, keardehimwerom,enmeiinlûdestimmeforhearlikeGod, 16Enhyfoelopsynoantlitoansynfoetten,tankjendehim, enhywierinSamaritaan

17EnJezusantwirdeensei:Binnedernettsjien skjinmakke?marwêrbinnedenjoggen?

18D'rbinnenetfûndy'tweromkamenomGodearetejaan, útseindizzefrjemdling

19Enhyseitsjinhim:Komoerein,geanhinne,jins leauwehatdyheilmakke

20Endo’thimfregewaerdfen’eFarizeën,asitkeninkryk Godskommesoe,antwirdeerhjarrenensei:Itkeninkryk Godskomtnetmeiobservearjen;

21Enhjascillenetsizze:Sjuchhjir!of,sjo!hwentsjuch,it keninkrykGodsisynjimme.

22Enhyseitsjindelearlingen:Dedagenscillekomme, datjimmeienfen'edagenfen'eMinskesoantosjenscille, enjimmescilleitnetsjen.

23Enhjascilletsjinjimmesizze:Sjuchhjir;ofsjochdêr: geannetefterharrenoan,enfolgjesenet

24Hwentlykasdewjerljocht,dy’tútitienedielûnderde himelljochtet,skyntneiitoarepartûnderdehimel;sascil ekdeMinskesoanwêzeynsyndei

25Marearstmoatergânslije,enforkeardwirdefendit slachte

26Enlykasitwieryn'edagenfenNoä,sascilitekwêze yn'edagenfen'eMinskesoan.

27Hjaieten,hjadronken,hjatroudenfroulju,hjawaerden troud,oantdedeisdatNoäyn’earkekaem,endefloed kaemenhjarallegearrefordylge.

28Eklykasitwieryn'edagenfenLot;seieten,se dronken,sekochten,seferkochten,seplante,sebouden; 29MardeseldedeisdatLotútSodomgyng,reindeitfjûr enswavelút’ehimel,enfordylgeseallegearre

30EksascilitwêzededeiasdeMinskesoaniepenbiere wirdt

31Dydeis,dy’topitdaksteanscil,ensynguodynithûs, litdynetdelkommeomitfuorttoheljen;

32TinkoanLotsfrou.

33Hwa’tbisiketsynlibbentorêddenscilitkwyt;enhwa't synlibbenforlittescil,scilitbiwarje

34Iksisjimme:yndynachtscilledertwamannenopien bêdwêze;deienescilnommenwirde,endeoarescil oerlittenwirde.

35Twafrouljuscillebyinoarmalje;deienescilnommen wirde,endeoarelittenwirde

36Twamannenscilleopitfjildwêze;deienescilnommen wirde,endeoarelittenwirde

37Enhjaantwirdenenseinetsjinhim:Hwer,Heare?En hyseitsjinhjar:Wêr'titlichemekis,dêrscilledeearnen gearkomme

HAADSTIK18

1Enhyspriekhjartadatdoelingelikenis,datdeminsken altydbiddemoatteennetflauwe;

2sizzende:D'rwieyninstêdinrjochter,dy'tGodnetfreze, engjinminskeseach;

3Enderwierinwiddoyndystêd;enhjakaemtahim, sizzende:Wraakmyfenmynfijân

4Enhywoeinskoftnet:marneitiidseierbyhimsels:Al eangjeikGodnetenachtsjeikgjinminske;

5Marom’tdizzewiddomyûnrêstiget,scilikhjarwreekje, dathjamynetwurchmeitsjetrochhjaraloankommen.

6EndeHearesei:Harkjehwetdeûnrjochtfeardige rjochterseit

7EnscilGodsyneigenútkarden,dy’tdeiennachttaHim roppe,netwreekje,alferdraachterharlang?

8Iksisjimme,daterhjargauwreekjescilDochs,asde Minskesoankomt,sileritleauwefineop'eierde?

9Enhyspriekdizzegelikenistaguondy'topharsels fertroudendatserjochtfeardichwiene,enoarenferachten: 10Twamannengyngenopyn’etimpelomtobidden;de ieneinFarizeeër,endeoareintoller

11DeFarizeeërstieenbeasabyhimsels:God,iktankjeJo, datiknetbinlykasoareminsken,ôfpersers, ûnrjochtfeardich,oerbrekkers,ofselsasdizzetoller

12Ikfêstjetwarisyn’ewike,ikjoutsiendenfenalleshwet ikhaw.

13Endetoller,dy’tfanfierrenstie,woenetsafolleassyn eagenneidehimelophelje,marsloechhimopitboarst, sizzende:God,wêsmy,insûnder,genedich.

14Iksisjimme,dizzemanisearderrjuchtfeardichdelgong neisynhûsasdeoare;enwa'thimselsfornedert,scil forhevenwirde.

15Enhjabrochtenekberntsjestahim,daterhjaroanrekke scoe;mardo'tsynlearlingenitseagen,bestraftenhjahjar 16MarJezusrôphjartahimensei:Litberntamykomme, enforbiedhjarnet,hwentfensokkenisitkeninkrykGods 17Wiswiersisikjimme,hwa'titkeninkrykGodsnetasin lytsbernoannimt,scilderyngjingefalynkomme.

18Eninhearskerfregehim,sizzende:Goedehear,hwat scilikdwaenomitivigelibbentoerven?

19EnJezusseitsjinhim:Hweromneamstomygoed? gjinienisgoed,útseinien,datisGod

20Dûkenstdegeboaden:Dûbelnetoerhoer,deadzjenet, stellenet,slizzegjinfalsktsjûgenis,Earjejinsheitenjins mem

21Enhysei:Ditalleshawikbewarrefanmynjeugdôf

22Endo’tJezusdathearde,seiertsjinhim:Dochs ûntbrektitjoiending:ferkeapjealleshwetjohawwe,en dielútoandeearmen,endûscilstinskathawweyn’e himel;enkom,folgjemy

23Endo’terdathearde,waerdertigefertrietlik,hwenthy wiertigeryk.

24Endo’tJezusseachdatertigefertrietlikwie,seier: Hoeminscillehja,dy’trykdomhawwe,ynitkeninkryk Godskomme!

25Hwentitismaklikerfoarinkamielomtrochiteachfan innaaldtogeanasfoarinrikeomynitkeninkrykGodsyn tokommen

26Endy’titheardenseine:Hwakindenforlostwirde?

27Enhysei:Dedingendy’tbydeminskenûnmooglik binne,binnebyGodmooglik

28DoseiPetrus:Sjuch,wyhawweallesforlitten,enbinne dyfolge.

29Enhyseitsjinhjar:Wiswiersizikjimme:D'risgjin minske,dy'thûs,ofâlden,ofbruorren,offrou,ofbern forlittenhatomitkeninkrykfenGodswille;

30Hwa'tnetmannichfâldichmearûntfangescilyndizze hjoeddeisketiidenyn'ekommendewrâlditivichlibben.

31Donaemerdetoalvebyhim,enseitsjinhjar:Sjuch, wygeaneopneiJeruzalem,enalleshwetskreaunistroch deprofetenoerdeMinskesoanscilfolbrochtwirde.

32Hwenthysciloerleverewirdeoandeheidenen,enhy scilbespotwirde,ensmeekjendenspuugdwirde;

33Enhjascillehimgiselenenhimdeadzje,endetrêdde deisscileropstean

34Enhjabigrepenneatfendizzedingen,enditwirdwaerd forhjarferburgen,enhjawistennethwetseinwirde.

35Enitbardedo’tertichterbyJerichokaem,inblinesiet oan’eweitobiddelen

36Endo'terdemannichtefoarbyhearde,fregeerhwetit bitsjutte

37Enhjaferteldenhim,datJezusfenNazarethfoarbygyng

38Enhyrôpsizzende:Jezus,SoanfenDavid,ontfermmy oermy

39Enhja,dy’tfoarhinnegyngen,bisochtenhim,dater stilhâldescoe;

40EnJezusgyngsteanengebeadatertahimbrochtwirde; 41sizzende:Hwetwolst,datikdydwaenscil?Enhysei: Heare,datikmyneagenkrijemei.

42EnJezusseitsjinhim:Krijdyneagen:dynleauwehat dyrêden

43Endalikskrigeersyneagen,enfolgehim,God forhearlikjend;enalitfolk,dohjaitseagen,priizgeGod

HAADSTIK19

1EnJezuskaemynengyngtrochJericho

2Ensjuch,d'rwierinmanmeidenammeSacheüs,dy'tde foarstewierûnderdetollers,enhywierryk

3EnhysochtomJezustosjenwa'tHywier;enkoenet foardeparse,wanthywielytsfanstal.

4Enhyrounfoar,enklomyninsykomoarbeamomhimto sjen;

5Endo’tJezusopitplakkaem,seacherop,enseachhim, enseitsjinhim:Sacheüs,hastichenkomdel;hwenthjoed moatikynjinshûsbliuwe

6Enhymakkehastichenkaemdelenûntfonghimmei blydskip

7Endo’thjaitseagen,murkenhjaallegearre,sizzende: Datergienwieromtogasttowêzenbyinmandy’tin sûnderis

8EnSacheüsgyngsteanenseitsjindeHeare;Sjuch, Heare,deheltefanmyngoedjouikoan'eearmen;enasik ienfanientrochfalskebeskuldigingôfnommenhaw,dan jouikhimfjouwerfoldwerom.

9EnJezusseitsjinhim:Hjoedisitheilkommenyndithûs, om'thyekinsoanfenAbrahamis

10HwentdeMinskesoaniskommenomdatforlernto siikjenentorêdden.

11Endo’thjadithearden,foegeenspriekeringelikenis, om’tertichtebyJeruzalemwie,enom’thjatochtendatit keninkrykGodsdaliksferskinesoe.

12Enhysei:Inealmangyngneiinfierlân,omhimin keninkryktokrijenenweromtokommen

13Enhyrôpsyntsjientsjinstfeinten,enjoechhjarren tsjienpounen,enseitsjinhjar:Nimitoan,oantikkom

14Marsynboargershaetenhim,enstjûrdeninboadskip efterhim,sizzende:Wyscilledizzemannetaskeningoer úshawwe

15Enitbardedo’terweromkaem,enitkeninkrykkrigen hie,datergebeadatdizzetsjinstfeintentahimroppen wirden,oanhwa’teritjildjownhie,daterwittemocht hoefolleelkmeihannelopdienhie.

16Dokaemdeearste,sizzende:Heare,jinspûnhattsien pûnopdien

17Enhyseitsjinhim:Wol,dogoedetsjinstfeint,om’tstû yninhiellytsbytsjetrouwesthast,hastmachtoertsien stêdden

18Endetwaddekaem,sizzende:Heare,jinspûnhatfiif pûnenopdien

19Enhyseiallyksatsjinhim:Wêsekoerfiifstêdden 20Eninoarkaem,sizzende:Heare,sjuch,hjirisjinspún, datikyninservetbewarrehaw;

21Hwentikeangefoardy,om’tdûinstrangmanbist; 22Enhyseitsjinhim:Utjinsmûlescilikdyoardielje,dû minnetsjinstfeintJowistendatikinstrangmanwie,dy't opnimdedatiknetlei,enrispjedatiknetsiedde:

23Hweromhawwejomynjilddennetyn’ebankjown, datikbymynkommenmyneigenmeiwoekereaske hawwesoe?

24Enhyseitsjindeljudy’tderbystiene:Nimitpûnfan himenjouithimdy’ttsienpûnhat

25(Enhjaseinetsjinhim:Heare,hyhattsienpûn)

26Hwentiksisjimme:Datelkdy’thatjûnwirdescil;en fenhwa'tnethat,scilerfenhimôfnommenwirde,ekhwet erhat

27Mardymynfijannen,dy’tnetwoenedatikkeningoer hjarrenscoe,bringehjirendeadzjesefoarmy

28Endo’terdatspritsenhie,gyngerfoarôf,optochtnei Jeruzalem.

29Enitbardedo’tertichterbyBethfageenBethaniëkaem, op’eberchdy’tdeOliveberchhjitte,datertwafensyn learlingenstjûrde,

30sizzende:Geanjimmeynitdoarptsjinoerjimme;dêr't jimmebyjimmeyngongeninkealynfinescille,dêr'tnoch gjinminskeopsiet:meitsjehimlosenbringhimhjirhinne

31Enasimmenjimmefreget:Hwerommeitsjejimmehim los?sascillejimmetsjinhimsizze:Om'tdeHearehim nedichhat.

32Endestjûrdengyngenhjarwei,enfounenlykasEr hjarrenseinhie

33Endo’thjadekjeldlosmakken,seinedeeigenersderfan tsjinhjar:Hwerommeitsjejimmedekjeldlos?

34Enhjaseine:DeHearehathimferlet.

35EnhjabrochtenhimtaJezus;

36Enwylstergyng,spriekenhjahjarkleanop’ewei

37Endo’tertichtebykaem,eknoubydedelgongfen’e Oliveberch,bigoundehielemannichtefen’elearlingenhar

toforbliidzjenenGodmeiinlûdestimmetepriizgjenfoar aldemachtigewurkendy’thjasjoenhiene;

38sizzende:SeingeisdeKeningdy'tkomtyn'enamme desHeare:fredeyn'ehimelengloarjeyn'eheechste.

39Enguonfen’eFarizeënút’emannichteseinetsjinhim: Meester,biswyljejinslearlingen

40Enhyantwirdeenseitsjinhjar:Iksisjimme,asdy stilhâlde,destiennendaliksroppescille.

41Endo’tertichtbykaem,seacherdestêd,enskriemde deroer,

42sizzende:Astûselswittenhiest,alteastyndizzedyndei, dedingendy’ttadynfredehearre!marnobinnese ferburgenfoarjinseagen.

43Hwentdedagenscilleoerdykomme,datjinsfijannen insleatomdyhinnesmite,endyomrinnescilleendyoan allekantenynhâlde;

44Enscildybydeierdelizze,endynsoannenyndy;en hjascillenetienstienopdeoarelitteyndy;hwentdû wistendetiidfendynbisikingnet.

45Enhygyngyn’etimpelenbigoundejingendy’tdêryn forkochtenendy’tkochten,úttojaen;

46Enseitsjinhjar:Derstietbiskreaun:Mynhûsisithûs fenitgebed;

47Enhyleardealledagenyn'etimpelMarde oerpreestersendeskriftgeleardenendeoerstenfenitfolk sochtenhimtofordylgjen,

48Enhjakoenenetfinehwathjadwaenmochten,hwental itfolkwietigeopmerksumomhimtohearren.

HAADSTIK20

1Enitbardedatopienfendydagen,do’teritfolkyn’e timpelleardeenitevangeeljepreke,kamendeoerpreesters endeskriftgeleardenophimmeideâldsten,

2Enspriektahim,sizzende:Fertelús,meihokkermacht dochtstûdizzedingen?ofhwaisitdy'tdydizzemachtjûn hat?

3Enhyantwirdeenseitsjinhjar:Iksciljimmeekiending freegje;enantwurdzjemy:

4DedoopfanJohannes,wieitút'ehimel,offan'e minsken?

5Enhjariedenbyhjarsels,sizzende:Aswysizze:Ut’e himel;hyscilsizze:Hweromleaudenjimmehimdannet?

6Maraswysizze:Fenminsken;alitfolksilússtiennigje, hwenthjabinnederfanoertsjûgedatJohannesinprofeet wie.

7Enhjaantwirden,dathjanetwistenhwer'titweiwier

8EnJezusseitsjinhjar:Iksisjimmeeknet,meihokker machtikdizzedingendoch

9Dobigounerdizzegelikenistaitfolktosprekken;In manplanteinwyngert,enlietitútoanboeren,engyngin langetiidneiinfierlân.

10Enop’etiidstjûrdeerintsjinstfeintneideboeren,dat hjahimjaenscoenefen’efruchtfen’ewyngert; 11Enhystjûrdewerinoaretsjinstfeint,enhjasloegenhim ek,ensmeekenhimskande,enstjûrdenhimleechfuort

12Enwerstjûrdeerintredde,enhjaferwûnenhimeken smietenhimút

13Doseidehearfen’ewyngert:Hwetscilikdwaen?Ik silmynleafstesoanstjoere:itkinwêzedatsehim earbiedjeassehimsjogge

14Mardo’tdeboerenhimseagen,riedenhjaûnderinoar, sizzende:Ditisdeerfgenamt:kom,litúshimdeadzje,dat iterfskipúswêzemei

15Enhjasmietenhimút’ewyngert,endeadenhim.Hwet scildehearfen'ewyngerthjarrendwaen?

16Hyscilkommeenfordylgjedylânbouwers,ende wyngertjaenoanoarenEndo'thjaithearden,seinehja: Godforhâldeit.

17Enhyseachhjar,ensei:Hwetisditdan,datbiskreaun stiet:Destien,dy’tdebouljuforsmitenhawwe,dyisin hoekewurdenwurden?

18Hwa’topdystienfallescil,scilstikkenwirde;mar hwa'titfallescil,dyscilhimtapoeierslûpe.

19Endeoerpreestersendeskriftgeleardensochtendyselde ûrehimdehannenoantolizzen;enhjafrezenitfolk, hwenthjafornamendaterdizzegelikenistsjinhjarspritsen hie

20Enhjawaerdenhim,enstjûrdenspionnenút,dy’t harselsrjuchtfeardigeminskenfoarstellescoene,dathja synwirdengripemochten,dathjahimoerleverjemochten oan’emachtenitgesachfen’esteedhâlder

21Enhjafregenhim,sizzende:Meester,wywitte,datstû rjuchtseitenlearst,nochdepersoanfenimmenoannimme, mardeweifenGodlearstwier;

22IsitústastienomskattingtejaanoanCaesar,ofnet?

23Marhyfornamhjarlist,enseitsjinhjar:Hwerom bisiketjimmemy?

24Litmyinpennysjen.Wasynbyldenopskrifthatit? Hjaantwirdenenseine:Caesarsyn

25Enhyseitsjinhjar:Joudenkeizerdenhwettakeizeris, enGodhwetGodsis.

26Enhjakoenesynwirdennetfêsthâldefoaritoantlitfen itfolk,enhjafernuverenharrenoersynantwurd,ensieten stil.

27Dokamenguonfan’eSadduseërstahim,dy’tûntkenne datderinopstanningis;enhjafregenhim, 28sizzende:Meester,Mozeshatússkreaun:Asimmensyn broerstjert,dy'tinfrouhat,endystjertsûnderbern,dat synbroersynfrounimmescilensynbroersiedopwekke

29Derwiernedêromsaunbruorren,endeearstenaemin frou,enstoarsûnderbern

30Endetwaddenaemhjartafrou,enhystoarsûnderbern

31Endetreddenaemhjar;enopdeseldewizeekdesân; enhjalietengjinbernnei,enstoaren

32Enaslêstestoardefrouek

33Hwasynfrouishjadêrombydeopstanning?wantsân hienehjartafrou

34EnJezusantwirdeenseitsjinhjar:Debernfendizze wrâldtrouweenwirdeynithoulikjûn;

35Mardejingendy'tweardichachtewurdeomdywrâlden deopstanningút'edeadentekrijen,trouwenet,noch wurdeynithoulikjûn:

36Enhjakinnenetmearstjerre:hwenthjabinnelykoan'e ingels;enbinnedebernfanGod,debernfan'eopstanning

37No’tdedeadenopwekkebinne,lietselsMozesbyde tsiissjen,doe’terdeHearedeGodfenAbrahamende GodfenIzaäkendeGodfenJakobneamt.

38HwentHyisgjinGodfen’edeaden,marfen’e libbenen:hwentallegearrelibjefoarHim

39Doantwirdenguonfen’eskriftgelearden:Meester,dû hastitgoedsein

40Endêrneidoarstensehimhielendalgjinfraachto stellen.

41Enhyseitsjinhjar:Hosizzehja,datChristusDavids soanis?

42EnDavidselsseiynitboekfendepsalmen:DeHeare seitsjinmynHeare:Sitoanmynrjuchterhân, 43OantIkjinsfijannenmeitsjeinfuotbankfoardyn fuotstik.

44DaviddenneamthimHeare,hoisitdanmeisynsoan?

45Doeseierûnderitpublykfenalitfolktsjinsyn learlingen:

46Pasopfoardeskriftgelearden,dy’tynlangekleanrinne wolle,endegroetenisleafhawweop’emerkenende heechstesittenyn’esynagogen,endefoarstekeamersop feesten;

47dy’tdehuzenfandewiddowenfortjerre,enfoarin toanielsizzinglangegebedendogge;

HAADSTIK21

1Enhyseachomheech,enseachderikemannenharjeften yn’eskatkistesmiten.

2Enhyseachekinearmewiddodêrtwamytenynsmiten

3Enhysei:Wiswiersisikjimme,datdizzeearmewiddo mearyngienhatashjaallegearre;

4Hwentaldyhawwefenhjaroerfloedyn’eoffersGods ynsmiten,marhjahatfenhjarearmenynalitlibbene yngiendathjahie.

5Enlykasguonspriekenoerdetimpel,hoe’termei moaiestiennenengeskinkenfersierdwie,seier:

6Watdizzedingenoangiet,dy’tjimmesjogge,dedagen scillekomme,dêr’tnetienstienop’eoareoerbleaunwirde scil,dy’tnetdelsleinwirdescil

7Enhjafregenhim,sizzende:Meester,marwannearscille dizzedingenwêze?enhokkertekenscilderwêzeasdizze dingenbarresille?

8Enhysei:Pasop,datjimmenetferrifeljewirde,hwentin prottescillekommeynmynnamme,sizzende:Ikbinde Christus;endetiidkomttichterby;geandêromnetefter harrenoan.

9Marasjimmehearrescillefenoarloggenenûnrêst,wês netkjel:hwentdizzedingenmoatteearstbarre;maritein isnettrochentroch.

10Doseiertsjinhjar:Naasjescilopsteantsjinnaasje,en keninkryktsjinkeninkryk;

11Enderscillegreateierdbevingswêzeopferskate plakken,enhongersneedenpestilinsjes;enfreeslike sichtenengrutteteikenssillederwêzeút'ehimel.

12Marfoaraldizzescillehjadehannenopdylizze,endy forfolgje,enjimmeoerleverjeoan’esynagogenenyn’e finzenissen,om’ewillefanmynnammefoarkeningenen oerstenbrocht.

13Enitsciljimmetaintsjûgeniskeare

14Stelitdêromynjimmeherten,omnettemeditearjen foarhwatjimmeantwirdzjescille:

15HwentIkscildyinmûleenwysheitjaen,dêr’taldyn tsjinstannersnettsjinkinneennetwjersteankinne.

16Enjimmescilleforriedewirdesawoltrochâldenas bruorren,assibbenenfreonen;enguonfanjimmescille hjadeadzjelitte.

17Enjimmescillehatewirdefenalleminskenommyn namme

18Mard’rscilgjinhierfendynholleforkomme 19Ynjimmegeduldbesitjejimmejimmesielen.

20Enhwennear’tjimmeJeruzalemmeilegersomsingele sjoggescille,witstdendatdeforwoastingderfantichtbyis. 21Enlitdedy’tynJudéabinne,flechtsjeneidebergen;en litdejingedy’tderynbinne,fuortgean;enlitdejingendy't yn'elannenbinnenetyngean

22Hwentditbinnededagenfen’ewraak,datalleshwet biskreaunstietfolbrochtwirdemeie

23Marweedeswierwêzenendesoggendy’tyndydagen! hwentderscilgreatebenaudensynitlânwêze,engrime oerditfolk

24Enhjascillefalletrochdeskerptefenitswird,enscille ynballingskipfierdwirdeynalleheidenen;

25Enderscilleteikenswêzeyn’esinneenop’emoanne enop’estjerren;enop'eierdebenaudensderfolken,mei ferbjustering;deseeendeweagenrazen;

26Dehertenfandeminskenbeswyktharúteangstenom tesoargjenfoardedingendy'tkommeop'eierde:hwentde machtenfan'ehimelscilleskodzje

27EndenscillehjadeMinskesoansjenkommenynin wolkmeimachtengreatehearlikheit.

28Enasdizzedingenbigjinnetobarren,sjochden omheechentildehollenop;hwentjinsferlossingkomt tichtby.

29Enhyspriektahjarreningelikenis;Sjuchdefigebeam enaldebeammen;

30Ashjanoútsjitte,densjoggejimmeenwittejimmesels, datdesimmernouoan’eslachis

31Saekjimme,asjimmedizzedingenbarresjogge,witte jimmedatitkeninkrykGodstichtbyis.

32Wiswiersisikjimme,ditslachtescilnetfoarbygean, oantallesfolmakkeis

33Himelenierdescillefoarbygean,marmynwirdenscille netfoarbygean

34Enpasopjimsels,datjimmehertenopgjininkeldetiid oerbelêstewirdemeiswolmendronkenskipensoargenoer ditlibben,endatdydeiûnbewustoerjimmekomt

35Hwentasinstrikscilitkommeoerallegearredy’top’e hieleierdewenje.

36Wakedendêromenbidaltyd,datjimmeweardichachte wurdemeieomaldizzedingendy’tbarrescilte ûntkommenenfoardeMinskesoantostean.

37Enoerdeileardeeryn’etimpel;ennachtsgyngerúten bleauop'eberchdy'tdeOliveberchneamdwurdt

38Enalitfolkkaemdemoarnsierbyhimyn’etimpel, omhimtohearren

HAADSTIK22

1Nokaemitfeestfendeûnsûrrebreaoan,datPeaske neamdwurdt.

2Endeoerpreestersendeskriftgeleardensochtenhoe’thja Himdeadzjemochten;hwenthjafrezenitfolk

3DokaemdesatanynJudasmeidebynammeIskariot, dy’ttaitgetalfen’etoalvewie

4Enhygyngop'ewei,enspriekmeideoerpreestersende oersten,hoe'terHimoanhjarforriedescoe

5Enhjawaerdenbliid,enmakkenforbounomhimjildto jaen.

6Enhybeloofde,ensochtgelegenheidomhimoanhjarren toforriedenbyôfwêzigensfen’emannichte

7Dokaemdedeifenitûnsûrrebrea,datitPeaskedeade wirdemoast.

8EnhystjûrdePetrusenJohannes,sizzende:Geanhinne enmeitsjeúsitPeaskeklear,datwyitemeije.

9Enhjaseinetsjinhim:Hwerwolstodatwyústariede?

10Enhyseitsjinhjar:Sjuch,asjimmeyn’estêdbinne kommen,scildêrinmanjimmetreffe,dy’tinkrûkwetter draacht;folgjehimynithûsdêr'terynkomt.

11Enjimmescilletsjindehearfenithûssizze:DeHear seittsjindy:Hwerisdegastkeamer,dêr’tikitPeaskeite scilmeimynlearlingen?

12Enhyscildyingreateboppekeamersjenlitte,dy’t ynrjochteis:meitsjedêrklear.

13EnhjagyngenenfounenlykasErhjarrenseinhie:en hjamakkenitPeaskeklear

14Endo'tdeûrekommenwier,gyngersitten,endetoalve apostelenmeihim

15Enhyseitsjinhjar:MeibegeartehawikditPeaskemei jimmeitefoardatiklije;

16Hwentiksizjimme:Ikscildernetmearfenite,oantit folbrochtwirdeynitkeninkrykGods

17Enhynaemdebeker,enhytanke,ensei:Nimditen dielitûnderjimme

18Hwentiksizjimme:Ikscilnetdrinkefen’efrucht fen’ewynstôk,oantitkeninkrykGodskommescil.

19Enhynaembrea,entanke,enbriekit,enjoechhjarren, sizzende:Ditismynlichem,datfoarjimmejûnwirdt; 20Allyksaekdebekerneiititen,sizzende:Dizzebekeris itnijetestamintynmynbloed,datfoarjimmeforgetten wirdt

21Marsjuch,dehânfenHimdy’tMyferriedtisbymy op’etafel

22EndeMinskesoangyngwier,lykasitbislettenis:mar weedyman,trochhwa'terforriedenwirdt!

23Enhjabigounenûnderhjarrentofreegjen,hwafen hjarrenitwier,dy'tditdwaenscoe

24Enderwieekinskeelûnderhjarren,hwafenhjarrende greatsterekkenewirdescoe

25Enhyseitsjinhjar:Dekeningenfen’eheidenenhawwe hearskippijoerhjar;enhjady'tmachtoerhjarútoefenje, wurdewoldiedersneamd

26Marjimmescillesanetwêze:mardy’tdegrutsteis ûnderjimme,litdywêzeasdejongste;endy'tdeoersteis, lykasdejingedy'ttsjinnet

27Hwenthwetisgreater,dy'toanititensit,ofdy'ttsjinnet? isitnetdy'toanititensit?marikbinûnderjimmeasin tsjinstfeint

28Jimmebinneit,dy’tmeimybleaunbinneynmyn besikingen

29EnIksteljimmeinkeninkryk,lykasmynHeitMy bestemdhat;

30Datjimmeiteendrinkemeijeoanmyntafelynmyn keninkryk,ensitteoptroanen,detoalvestammenfenIsraël oardielje

31EndeHearesei:Simon,Simon,sjuch,desatanhatdy begeare,daterdysifjemeiasweet;

32Marikhawfoardybidd,datjinsleauwenetopslitst;

33Enhyseitsjinhim:Heare,ikbinreeommeiJotogean, sawolyndefinzenisasyn’edea

34Enhysei:Iksisitdy,Petrus,dehoannescilhjoednet kraaie,eardatstûtrijerisforkennescilledatstûmykenst

35Enhyseitsjinhjar:Do’tikjimmestjûrdesûnderbeurs, enkisteenskuon,hastitjimmeneattekoart?Enhjaseine: Neat

36Doseiertsjinhjar:Marnou,dy’tinbeurshat,litdydy nimme,eneksynswurd;

37Hwentiksizjimme,datdithwetbiskreaunstietnochyn myfolbrochtwirdemoat,enhywaerdtadeoertreders rekkene:hwentdedingendy’tmyoangeanehawweinein.

38Enhjaseine:Heare,sjuch,hjirbinnetwaswurdenEn hyseitsjinhjar:Itisgenôch

39Enhykaemútengyng,lykaserwendwie,neide Oliveberch;ensynlearlingenfolgenhimek

40Endo'teropitplakwier,seiertsjinhjar:Biddatjimme netynforsikingkomme

41Enhywaerdfenhjarrenweromlutsenominstiengien, enknibbeledelenbea,

42sizzende:Heit,asjowolle,heljedizzebekerfanmyôf; 43Enderkaemhiminingelút'ehimel,dy'thimforsterke

44Enhyyneangstmebiddeearnstiger:ensynswitwieras greatebloeddruppels,dy'top'egrûnfallen

45Endo'teroereingyngfenitgebedentasynlearlingen kaem,founerhjarsliependefenleed,

46Enseitsjinhjar:Hweromsliepejimme?oereinenbidde, datjimmenetynfersikingkomme

47Enwylsternochspriek,sjuch,inmannichte,enhydy’t Judashjitte,ienfandetolve,gynghjarfoarenkaemnei Jezusomhimtotútsjen

48MarJezusseitsjinhim:Judas,ferriedstûdeMinskesoan meiintút?

49Do’thjaomhimhinneseagenhwatderfolgjesoe,seine hjatsjinhim:Heare,scillewymeiitswirdslaan?

50Enienfenhjarrensloechdetsjinstfeintfen’e hegepreester,ensniesynrjuchterearôf

51EnJezusantwirdeensei:Litjimmesafierta.Enhy rekkesynearoanengenêzehim

52DoseiJezustsjindehegeprystersendeoerstenfen'e timpel,endeâldsten,dy'ttaHimkamen:Komstútastsjin indief,meiswirdenstêven?

53Do'tikdeistichbyjimmeyn'etimpelwie,hawwe jimmegjinhannentsjinmyútstutsen:marditisjimmeoere endemachtfenittsjuster

54Donamenhjahimenbrochtenhim,enbrochtenhimyn ithûsfandehegepreester.EnPetrusfolgefierfuort.

55Endo'thjainfjûrmiddenyn'esealoanstutsenhieneen tegearredelsettenwierne,gyngPetrusynhjarrensitten

56Marinfaamseachhimbyitfjûrsitten,enseachhim earnstichoanensei:Dizzemanwieekbyhim

57Enhyforleagehim,sizzende:Frou,ikkenhimnet.

58Enneiinskoftkeseachinoarhim,ensei:Dûbistekfen hjarrenEnPetrussei:Man,ikbinitnet

59Ensa'nûreneiinoarbifregedeoarefrijmoedich, sizzende:Wierlikwiedizzekeardelekbyhim,hwenthyis inGaliléër

60EnPetrussei:Man,ikwitnethwetjosizzeEndaliks, wylsternochspriek,krûptedehoanne

61EndeHearekeardehimomenseachPetrusoanEn PetrustochtoanitwirddesHeare,hoe'tertsjinhimsein hie:Foardatdehoannekraait,scilstûmytrijerisforkenne

62EnPetrusgyngútenskriemdebitter

63Endemannendy'tJezusholden,spottenmeihimen sloegenhim

64Endo'thjahimmeideblyndoeksleinhiene,sloegenhja himopitoantlit,enfregenhim,sizzende:Profetearje,hwa isit,dy'tdysleinhat?

65Engânsoaredingenspriekensegodslasterliktsjinhim.

66Ensagauasitdeiwier,kamendeâldstenfenitfolken deoerpreestersendeskriftgeleardenbyinoar,enbrochten himynhjarried,sizzende:

67BinnejodeKristus?fertelús.Enhyseitsjinhjar:Asik itjimmesis,scillejimmenetleauwe:

68Enasikitjimmeekfreegje,scillejimmemynet antwirdzje,enlitmynetgean

69HjirneisildeMinskesoansitteoan'erjochterhânfan'e machtfanGod.

70Doseinehjaallegearre:BinnejodandeSoanfanGod? Enhyseitsjinhjar:Jimmesizzedatikitbin

71Enhjaseine:Hwethawwewynochtsjûgenedich? hwentwyhawweselsfensyneigenmûleheard

HAADSTIK23

1Enhjarhielemannichtegyngoereinenbrochtenhimnei Pilatus.

2Enhjabigounenhimtobiskuldigjen,sizzende:Wy founen,datdizzekeardelitfolkfordreaun,enitforbiedtde keizerskattingtojaen,sizzende,daterselsKristus,in keningis

3EnPilatusfregehim,sizzende:Binnejodekeningfen’e Joaden?Enhyantwirdehimensei:Josizzeit.

4DoseiPilatustsjindehegepreestersentsjinitfolk:Ik fyngjinskuldoandizzeman

5Enhjawaerdenhwatfeller,sizzende:Hybringtitfolk oproer,learendeynithieleJoadendom,fanGaliléaôfoant ditplak

6Do’tPilatusfanGaliléahearde,fregeeroftdemanin Galileeërwier

7Ensadree'terwistdatertaHerodessynjurisdiksje hearde,stjoerdeerhimneiHerodes,dy'tselsyndytiidek teJeruzalemwie

8Endo'tHerodesJezusseach,waerdertigebliid,hwent hywoehimallangtosjen,om'terinprottefanhimheard hie;enhyhopedaterwatwûndertrochhimdienhiesjoen 9Dofregeerhimmeimannichwirden;marhyantwirde himneat.

10Endeoerpreestersendeskriftgeleardenstieneen biskuldigenhimfûl

11EnHerodesmeisynkriichsljumakkenhimfoarneat,en spottenmeihim,enklaaidehimyninprachtigemantel,en stjoerdehimwerneiPilatus.

12EndyseldedeiswaerdenPilatusenHerodesbyinoar freonenmakke,hwenteartiidswiernehjaynfijânskip ûnderinoar

13EnPilatus,do’terdehegepreestersendeoerstenenit folkbyinoarroppenhie,

14Enseitsjinhjar:Jimmehawwedizzemantamybrocht, asiendy’titfolkforkeart;

15Nee,nochHerodes,hwentIkhawdyneihimtastjûrd; ensjuch,neatdatdeawurdichis,ishimdien.

16Denscilikhimtuchtigjeenhimloslitte

17(Om'terneedsaaklikerwizemoatienfoarharrenloslitte opitfeest.)

18Enhjarôpenopienkear,sizzende:Fuortmeidizzeman, enlitúsBarabbaslos;

19(dy'tfoarinbeskateoproermakkeyn'estêd,enfoar moard,waardsmitenyn'efinzenis.)

20EnPilatus,dy’tJezusfrijlittewoe,sprieknochristsjin hjar.

21Marhjarôpen,sizzende:Kruisighim,krusighim. 22Enhyseidetrêddekeartsjinhjar:Hwetkweahater dien?Ikhawgjinoarsaakfan'edeaynhimfûn:Ikscilhim dêromtuchtigjeenhimgeanlitte.

23Enhjawaerdendaliksmeilûdestimmen,eneaskeden daterkrusigewirdemochtEndestimmenfenhjarrenen fen'ehegeprystersoerhearske

24EnPilatusjoechitoardieldatitwêzesoelykashja easkje.

25Enhylietdejingedy’thjaomopruienmoardynde finzenissmitenwiernefrij,dy’thjabegearehiene;marhy joechJezusoanharrenwil.

26Endo'thjahimfuortfierden,grepenhjaSimon,in Cyreneer,dy'tútitlânkaam,enophimleinehjaitkrús, dateritneiJezusdragemocht.

27Endêrfolgehimingreateskatfenfolkenfroulju,dy’t ekgûldeenjammerdenoerhim

28MarJezuskeardehimtahjartaensei:Dochtersfen Jeruzalem,skriemnetommy,marskriemomjimmeselsen omjimmebern

29Hwentsjuch,dedagenkommedêryn,dêr’thjasizze scille:Sillichbinnedeûnfruchtbere,endeliifmoer,dy’t neabaarnen,endepoppendy’tneasochthawwe

30Denscillehjabigjinnetosizzentsjindebergen:Falop ús;ennei'eheuvels,Bedekús

31Hwentashjadizzedingendoggeoaningrienebeam, hwetscilderdienwirdeynitdroege?

32Enderwaerdenektwaoare,misdiedigers,meihim brochtomdeadetowirden

33Endo’thjaopitplakkamen,datGolgothaneamdwurdt, krusigehjahimdêrendemisdiedigers,deienerjochtsen deoareoan’elofterhân

34DoseiJezus:Heit,ferjouhar;hwenthjawittenethwet hjadoggeEnhjaskiedensynkleanensmietenitlot

35EnitfolkstietosjenEnekdeoerstenmeiharren bespottenhim,sizzende:Hyhatoarenrêden;literhimsels rêde,aserKristusis,deútkardefanGod

36Enekdesoldatenspottenmeihim,enkamentahim,en offerenhimjittik,

37Ensizzende:Astûdekeningfen’eJoadenbist,rêd dysels

38Enderwaerdekinopskriftoerhimskreaunmei Grykske,enLatynskeenHebrieuskskeletters:DITISDE KINGFANDEJoaden.

39Enienfen’emisdiedigersdy’tophongenwaerden smaedtsjinhim,sizzende:AstûdeChristusbist,rêddysels enús

40Mardeoareantwirdebistraftehim,sizzende:BistûGod netfreezje,om'tstûyndeseldeforoardielingbist?

41Enwywierrjucht;hwentwykrijeiteareleanfenús dieden:mardizzemanhatneatmisdien

42EnhyseitsjinJezus:Heare,tinkoanmyasJoynjins keninkrykkomme.

43EnJezusseitsjinhim:Wiswiersisikdy:Hjoedscilstû meiMyynitparadyswêze

44Enitwierom'esechsdeoerehinne,enderwier tsjusternisoerdehieleierdeoantdenjoggendeoereta

45Endesinnewaerdfortsjustere,enitfoarkleedfen’e timpelwaerdyn’emiddenskuord.

46Endo'tJezusmeiinlûdestimmeroppenhie,seier:Heit, ynjinshannenjouikmyngeastoer;

47Endo'tdecenturionseachhwetderdienwier, forhearlikeerGod,sizzende:Wis,ditwierin rjuchtfeardichman

48Enalitfolkdatbydatoansjoengearkaam,seagende dingendy’tdienwierne,sloegenhjarboarstenenkearden werom

49Enalsynkunde,endefrouljudy’thimfolgenút Galiléa,stienefenfierren,seagendizzedingen

50Ensjuch,derwierinmanmeidenammeJozef,in riedsman;enhywieingoedmaneninrjochtfeardich:

51(Hyhienetynstimdmeiderieendediefenhjarren;)hy wieútArimathéa,instêdfen'eJoaden,dy'tekselswachte opitkeninkrykGods

52DygyngneiPilatus,ensmeekteitlichemfenJezus

53Enhynaemitdel,enwreideitynlinnen,enleiitynin grêf,datynstienúthaldenwier,dêr'tnochneaienminske ynlei

54Endydeiswierdetarieding,endesabbatkaemoan.

55Enekdefroulju,dy'tmeihimkamenútGaliléa,folgen efterneienseagenitgrêf,enhoe'tsynlichemleinwie

56Enhjagyngenwerom,enmakkenkrûdenensalveklear; enrêstedesabbatneffensitgebod

HAADSTIK24

1Endeearstedeifen’ewike,demoarnstigeier,kamen hjabyitgrêf,enbrochtendekrûdendy’thjaklearmakke hiene,enguonoarenmeihjar

2Enhjafûnendestienfanitgrêfôfrôle

3Enhjakamenyn,enfounenitlichemfendeHeareJezus net

4Enitbardedo’thjadertigeforbjustereoerwaerden, sjuch,twamannenstienebyhjarrenynljochteklean;

5Endo’thjabangwaerdenenhjaroantlitneideierde bûgden,seinehjatsjinhjar:Hweromsiikjejimmede libbeneûnderdedeaden?

6Hyishjirnet,marisopstien:tinkoanhoe'tertsjinjimme spriekdoe'ternochynGaliléawier,

7sizzende:DeMinskesoanmoatoerleverewurdeyn'e hannenfensûndigeminsken,enkrusigewirde,ende treddedeisweropstean

8Enhjatinkeoansynwirden,

9Enhykaemweromútitgrêf,enferteldealdizzedingen oandealveenoanaldeoare.

10ItwierenMariaMagdalena,enJoanna,enMaria,de memfenJakobus,enoarefroulju,dy’tbyhjarwierne,dy’t dizzedingendeapostelenfertelden

11Enhjarwirdenlikenhjarassleauweferhalen,enhja leaudenhjarnet

12DokaemPetrusoereinenrounneiitgrêf;endoe'ter delbûgde,seacherdelinnenkleanbyharselslizzen,en gyngteach,ferwûndereynhimselsoerwatderbardwie 13Ensjuch,twafenhjarrengyngendyseldedeisneiin doarpdatEmmaüshjit,datsa’nsechstichfierlenfen Jeruzalemwier

14Enhjaspriekenmeiinoaroeraldizzedingendy’tbard wierne

15Enitbarde,do’thjameiinoarspriekenenrieden,kaem Jezusselstichtengyngmeihjarren.

16Marhjareagenwaerdenfêsthâlden,dathjahimnet kenne.

17Enhyseitsjinhjar:Hokkerberjochtenbinnedat,dat jimmeinoarhawwe,wylstjimmerinneenfertrietlikbinne?

18Endeienefenhjarren,hwaensnammeKleopaswier, antwirdeenseitsjinhim:Bistûallinneinfrjemdlingto Jeruzalem,enhastnetwittenhwetdêryndizzedagenbard is?

19Enhyseitsjinhjar:Hwetdingen?Enhjaseinetsjinhim: OangeandeJezusfanNazareth,dy'tinprofeetwie, machtichyndiedenwurdfoarGodenithielefolk.

20Enhoe’tdeoerpreestersenúsoerstenhimoerlevere hawwetadedeaferoardiele,enhimkrusigehawwe

21Marwyfortrouden,datHyitwesthie,dy’tIsraëlforlost hawwescoe;

22Ja,enekguonfrouljuútússelskipmakkenúsfernuvere, dy’tbetiidbyitgrêfwiene;

23Endo'thjasynlyknetfounen,kamenhja,sizzende,dat hjaekinfizioensjoenhienenfeningels,dyseinen,dater libbe.

24Enguonfenhjarrendy’tbyúswiernegyngenneiitgrêf, enfounenitlykasdefrouljuseinhiene:marhimseagen hjanet.

25Doseiertsjinhjar:Odwazen,entraagfenherteom allestoleauwenhwetdeprofetenspritsenhawwe;

26MoatChristusnetdizzedingenlijeenynsynhearlikheit yngean?

27EnhybigounfenMozesenaldeprofeten,enleihjarren útynaldeSkriftendedingendy’thimoangeane.

28Enhjakamentichterbyitdoarpdêr’thjahinnegongen, enhymakkeassoeerfierdergienwêze

29Marhjatwongenhim,sizzende:Bliuwbyús,hwentitis tsjindejoun,endedeiisfierEnhygyngynombyhjarto bliuwen

30Enitbardedo’terbyhjaroanititensiet,daterbrea naemenseinge,enbriekenjoechhjarren

31Enhjareagenwaerdeniepene,enhjakoenenhim;enhy ferdwûnúthjareagen.

32Enhjaseinedeienetsjindeoare:Brandtúshertnetyn ús,wylsterûnderweismeiússpriek,enwylsterúsde Skriftenopsloech?

33Enhjagyngenopdyseldeûreoerein,enkeardenwerom neiJeruzalem,enfounendealvebyinoar,endejingendy't byhjarwiene.

34sizzende:DeHeareiswieropstienenisSimonforskynd

35Enhjaferteldenhwetderop’eweidienwier,enho’ter fenhjarrenbikendwierbyitbreakjen

36Enwylsthjaditsprieken,stieJezusselsynhjar formidden,enseitsjinhjar:Fredemeijimme

37Marhjawaerdenkjelenkjel,enmienden,dathjain geastsjoenhiene

38Enhyseitsjinhjar:Hwerombinnejimmeûnrêstich?en hweromkommetinzenopynjimmeherten?

39Sjuchmynhannenenmynfuotten,datikitbin;hwent ingeasthatgjinfleisenbiente,lykasjimmesjoggedatik haw

40Endo'terditspritsenhie,lieterhjarrensynhannenen synfuottensjen.

41Enwylsthjanochnetleaudenútblydskipen forwûndere,seiertsjinhjar:Hawwejimmehjirhwatspize?

42Enhjajoegenhiminstikbriedefiskeninhunichream 43Enhynaemitenietfoarhjaroantlit.

44Enhyseitsjinhjar:Ditbinnedewirden,dy'tiktsjin jimmespritsenhaw,wylstiknochbyjimmewier,datalle dingenfolbrochtwirdemoatte,dy'tbiskreaunwierneyn'e wetfenMozes,enyn'eprofetenenyn'epsalmenoermy

45Doiepeneerhjarforstân,dathjadeSkriftenforstean mochten,

46Enseitsjinhjar:Saisitbiskreaun,ensamoastChristus lijeendetrêddedeisútdedeadenopstean;

47Endatberouenferjouwingfansûndenynsynnamme prekewurdesoeneûnderallefolken,tebegjinnente Jeruzalem.

48Enjimmebinnetsjûgenfandizzedingen

49Ensjuch,ikstjûrdebeloftefenmynHeitopjimme;

50EnhylateseútoantBethaniëta,enhytildesynhannen openseingese

51Enitbardedo’terhjarseinge,daterfanhjarskieden waerdenneidehimelopfierd.

52EnhjaoanbiddenhimenkeardenweromneiJeruzalem meigrutteblydskip

53Enhjawienealtiidyn'etimpel,Godpriizgenensegenje. Amen

John

HAADSTIK1

1YnitbegjinwieitWurd,enitWurdwiebyGod,enit WurdwieGod.

2ItseldewieynitbegjinbyGod

3Alledingenbinnetrochhimmakke;ensûnderhimisgjin dingmakkedatmakkeis

4Ynhimwierlibben;enitlibbenwieitljochtfan'e minsken.

5Enitljochtskyntynittsjuster;enittsjusterbegriepitnet

6DerwierinmanfenGodstjoerd,hwaensnamme Johanneswier.

7Dyseldekaemfoarintsjûgenis,omtsjûgenistotsjûgjen fenitIjocht,datalleminskentrochhimleauwemochten

8HywiedatLjochtnet,marhywaerdstjoerdomfandat Ljochttsjûgetotsjûgjen

9Datwieitwiereljocht,datelkminskeferljochtetdy’t yn’ewrâldkomt.

10Hywieyn'ewrâld,endewrâldismakketrochhim,en dewrâldkoehimnet

11Hykaemtasyneigen,ensyneigenenhawwehimnet oannommen

12Marallegearredy’thimoannommenhawwe,joecher machtomsoannenfanGodtewurden,selsoandyjingen dy’tynsynnammeleauwe:

13dy'tbernebinne,netútbloed,nochút'ewilfanitfleis, nochút'ewilfan'eminske,marútGod.

14EnitWurdwaerdflêskwurden,enwenneûnderús,(en wyseagensynhearlikheit,dehearlikheidasfende iennichstefendeHeit),folgenedeenwierheit.

15Johannestsjûgefenhim,enrôp,sizzende:Ditwieitfen hwa'tikspritsenhie:Dy'tneimykomt,hatmyfoarkar, hwenthywiefoarmy.

16Enfensynfolheithawwewyallegearreûntfongen,en genedeopgenede.

17HwentdewetisjûntrochMozes,margenedeen wierheidiskommentrochJezusKristus 18NimmenhatGodnochrissjoen;deiennichstberneSoan, dy'tyn'eboezemfan'eHeitis,dyhathimferklearre 19EnditisdekronykfenJohannes,do’tdeJoaden preestersenLevitenútJeruzalemstjûrden,omhimto freegjen:Hwabisto?

20Enhybikendeenûntkendenet;marbikende:Ikbinde Kristusnet.

21Enhjafregenhim:Hwetden?BinnejoElias?Enhysei: IkbinitnetBinnejodyprofeet?Enhyantwurde:Nee

22Doseinehjatsjinhim:Hwabistû?datwydejingendy't ússtjûrdenantwirdzjemeijeWatseistfandysels?

23Enhysei:Ikbindestimfeniendy’troptyn’e woastenije:MeitsjedeweidesHearerjocht,lykasde profeetJesajaseinhat

24Endestjûrdenwiernefen’eFarizeën

25Enhjafregenhimenseinetsjinhim:Hweromdoopstû den,astodyChristusnetbist,nochElias,nochdyprofeet?

26Johannesantwirdehjar,sizzende:Ikdoopmeiwetter, marderstietienûnderjimme,dy’tjimmenetkenne; 27Hyisit,dy’tneimykomt,defoarkarisfoarmy, hwaensskoensknelleiknetweardichbintolosmeitsjen

28DydingenwaerdendientoBethabara,oerdeJordaan, dêr’tJohannesdoopte

29DeoaredeisseachJohannesJezustahimkommen,en sei:SjuchitLaamGods,datdesûndefen’ewrâldweinimt 30Ditisitfenhwa'tiksei:Neimykomtinman,dy'tfoar myfoarkaris,hwenthywiefoarmy.

31Enikkoehimnet;mardateroanIsraëliepenbier makkewirdescoe,dêrombinikkommendoopendmei wetter.

32EnJehannesdieitbewiis,sizzende:IkseachdeGeastút 'ehimeldelkommeasindouwe,enhybleauophim

33Enikkoehimnet:mardy’tmystjûrdhatommeiwetter todopen,dyseitsjinmy:Opwa’tstûdeGeastdelkomme scillestenophimbliuwesilst,dyisitdy’tdooptmeide HilligeGeast.

34Enikseach,enikhawbewiisddatditdeSoanfanGod is

35Endeoaredeisnei’tJohannesstiene,entwafansyn learlingen;

36EnhyseachJezusoan,wylsterrûn,ensei:Sjuchit LamGods!

37Endebeidelearlingenheardenhimsprekken,enhja folgenJezus.

38DokeardeJezushimom,enseachhjarfolgjen,ensei tsjinhjar:Hwetsiikjejimme?Seseinetsjinhim:Rabbi, (datwolsizze,útlein,Master,)wêrwenjejo?

39Hyseitsjinhjar:Komensjuch.Hjakamenenseagen hwer'terwenne,enbleauwendydeisbyhim,hwentitwier om'etsiendeoerehinne

40Ienfandetwa,dy'tJohannespratenheardenenhim folgen,wierAndreas,SimonPetrussynbroer

41HyfounearstsyneigenbroerSimon,enseitsjinhim: WyhawwedeMessiasfûn,datis,útlein,deChristus

42EnhybrochthimtaJezusEndo'tJezushimseach,sei er:DobistSimon,desoanfenJona;dûscilstKefasneamd wirde,datbyútlisisInstien.

43DedeisdêropscoeJezusútgeanneiGaliléa,enfûn Filippus,enseitsjinhim:Folgjemy.

44EnFilippuswierfenBethsaïda,destêdfenAndreasen Petrus

45FilippusfounNatanaëlenseitsjinhim:Wyhawwehim fûn,dêr’tMozesfanyn’ewetendeprofetenskreaun hawwe:JezusfenNazareth,desoanfenJozef

46EnNathanaëlseitsjinhim:Kinderhwatgoedsút Nazarethkomme?Filippusseitsjinhim:Komensjoch 47EnJezusseachNatanaëltahimkommen,enseifenhim: SjuchwierinIsraëlyt,ynhwa'tgjinbedrogis!

48Nathanaëlseitsjinhim:Hwerkenstomywei?Jezus antwirdeenseitsjinhim:FoardatFilippusdyrôp,doe'tstû ûnderdefigebeamwierste,seachikdy.

49Nathanaëlantwirdeenseitsjinhim:Rabbi,dûbistde SoanfanGod;dûbistdekeningfenIsraël

50Jezusantwirdeenseitsjinhim:Om'tiktsjindysei:Ik hawdysjoenûnderdefigebeam,leausto?dûscilstgruttere dingensjenasdizze

51Enhyseitsjinhim:Wiswier,wier,iksisjimme,hjirnei scillejimmedehimeliepensjen,endeingelsfanGodopendelkommeopdeMinskesoan

HAADSTIK2

1EndetrêddedeiswiederinhouliktoKanaynGaliléa; endememfanJezuswiedêr:

2EnJezuswaerdsawolassynlearlingentaithoulik roppen.

3Endo'thjawynwoene,seidememfenJezustsjinhim: Hjahawwegjinwyn.

4Jezusseitsjinhjar:Frou,hwethawikmeidytodwaen? mynoereisnochnetkommen

5Synmemseitsjindetsjinstfeinten:Hweterjimmeseit, dochit.

6Enderwaerdendêrseiswetterpottenfenstiennenset, neffensdewizefen’ereinigingfen’eJoaden,meielktwa oftrijefirkins

7Jezusseitsjinhjar:FoljedewetterpottenmeiwetterEn hjafoelenseoantderâneta.

8Enhyseitsjinhjar:Komnoútendrageoande steedhâlderfanitfeestEnsebaarneit

9Do’tdeoerstefenitfeestitwetterdatmakkewierfen wynpriizgehie,ennetwisthwer'titweiwier;

10Enhyseitsjinhim:Eltseniendochtynitbegjingoede wynop;enasdeminskengoeddronkenhawwe,danisit slimmer;mardûhastdegoedewynbewarreoantnota

11DitbigjinfenwûndersdieJezustoKanaynGaliléa,en toandesynhearlikheit;ensynlearlingenleaudenynhim.

12DêrneiteacherdelneiKapernaüm,hyensynmem,en synbruorrenensynlearlingen;enhjableauwendêrnet folledagen.

13EnitPeaskefan'eJoadenwiefoarby,enJezusgyngop neiJeruzalem,

14Enfûnyn’etimpeldejingendy’tkijenskiependowen ferkochten,endejildwikselerssitten:

15Endo’teringeselmakkehiefanlytsekoarden, dwaandeerseallegearreút’etimpel,endeskiependekij; engootitjildfan'ewikselersút,ensloechdetafelsom;

16Enhyseitsjindedowenferkoakken:Nimdizzedingen wei;meitsjeithûsfanmynHeitnettainkeaphûs.

17Ensynlearlingenûnthâldendatderbiskreaunstie:De iverfenjinshûshatmyopfretten

18DoantwirdendeJoadenenseinetsjinhim:Hwettoiken jowstûús,datstûdizzedingendocht?

19Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Ferneatigjedizzetimpel, enyntrijedagenscilIkhimopstekke.

20DoseinedeJoaden:Seisenfjirtichjierisdizzetimpel boud,enscillejimmehimyntrijedagenopbouwe?

21Marhyspriekoerdetimpelfensynlichem.

22Do’tHydenút’edeadenopwekkewier,tochtensyn learlingenoandaterdittsjinhjarseinhie;enhjaleauden deSkriftenitwirddatJezusseinhie.

23Do’ternoutoJeruzalemwieropitPeaske,op’e feestdei,leaudeninprotteynsynnamme,do’thjade wûndersseagendy’terdienhie

24MarJezusjoechhimnettahjarren,hwenthykoealle minsken,

25Enhyhieitnetnedichdatienfen’eminsketsjûgesoe, hwenthywisthwetderyn’eminskewier

HAADSTIK3

1Derwierinmanfen'eFarizeën,meidenamme Nikodemus,inoerstefen'eJoaden:

2DykaemnachtstaJezus,enseitsjinhim:Rabbi,wy witte,datstûinlearaarbist,kommenfanGod;

3Jezusantwirdeenseitsjinhim:Wiswier,wier,iksisdy: Asinminskenetwerbernewirde,kineritkeninkrykGods netsjen

4Nikodemusseitsjinhim:Hoekininminskebernewirde aserâldis?kinerdetwaddekearynsynmemmeskoot kommeenbernewurde?

5Jezusantwirde:Wiswier,wier,iksisdy:Asinminske netbernewirdeútwetterenGeast,kinernetynit keninkrykGodsyngean

6Hwetútitflêskberneis,isflêsk;enhwatút'eGeast berneis,isgeast

7Ferwûnderjenet,datiktsjindysei:Jimmemoattewer bernewirde.

8Dewynwaaitwêr’terwol,endûhearstitlûdderfan, markinstnetsizzewêr’terkomtenwêr’terhinnegiet:sa iselkdy’tberneisút’eGeast.

9Nikodemusantwirdeenseitsjinhim:Hoekinnedizze dingenwêze?

10Jezusantwirdeenseitsjinhim:BistûinhearfenIsraël enwitstdydingennet?

11Wiswier,wier,iksisjo:Wypratedatwywitte,en tsjûgjedatwysjoenhawwe;enjimmeûntfangeústsjûge net

12Asikjimmeierdskedingenseinhaw,enjimmeleauwe net,hoscillejimmeleauwe,asikjimmefen'ehimelske dingensis?

13Engjinienisopgienneidehimel,mardy’tút’ehimel delkaam,deMinskesoandy’tyn’ehimelis.

14EnlykasMozesdeslangeophevehatyn'ewoastenije, samoatdeMinskesoanophevenwurde:

15Datelkdy’tynhimleaut,netomkommescil,mar hawweitivigelibben

16HwentsaleafhatGoddewrâld,datErsyn iennichstberneSoanjownhat,datelkdy'tynHimleaut,net omkommescil,marivichlibbenhawwe

17HwentGodstjûrdesynSoannetyn’ewrâldomde wrâldtoforoardieljen;mardatdewrâldtrochhimrêden wurdesoe

18Wa'tynhimleaut,wurdtnetferoardiele:mardy'tnet leautisalferoardiele,om'ternetleaudhatyn'enamme fan'eiennichstberneSoanfanGod

19Enditisdeferoardieling,datitljochtyn’ewrâld kommenis,endeminskenhieneittsjusterleaverasit ljocht,om’thjardiedenkweawiene

20Hwentelkdy’tkweadocht,hatitljocht,enkomtnetta itljocht,datsyndiedennetbisochtwirde.

21Marhwa’twierheitdocht,komttaitljocht,datsyn diedenblikenwirdemeie,dathjaynGoddienbinne.

22NeidizzedingenkamenJezusensynlearlingenynit lânJudéa;endêrbleauerbyhjarrenendoopteer

23EnJohannesdoopteektoAenonbySalim,om'tdêrin prottewetterwie;enhjakamenenwaerdendoopt.

24HwentJohanneswiernochnetyndefinzenissmiten

25DokaemderinfraachoptuskenguonfanJohannessyn learlingenendeJoadenoeritreinigjen

26EnhjakamentaJehannes,enseinetsjinhim:Rabbi, dy’tbyjowieroerdeJordaan,dêr’tstûtsjûgehastfan, sjuch,dydoopt,enalleminskenkommetahim

27Johannesantwirdeensei:Inminskekinneatoannimme, asithimút'ehimeljownwirde.

28Jimmetsjûgjemysels,datiksei:IkbindeChristusnet, mardatikfoarHimútstjoerdbin

JOHN

29Dy’tdebreidhat,isdebreidspear:mardefreonfen’e brêgeman,dy’tstietenhimharket,istigebliidom’estim fan’ebrêgeman:dizzemynfreugdeisdêromfolbrocht 30Hymoattanimme,marikmoatôfnimme.

31Dy’tfanboppenkomt,isboppealles:dy’tfan’eierde is,isierdskensprektfan’eierde:dy’tút’ehimelkomt,is boppealles

32Enhwetersjoenenheardhat,dattsjûgeter;engjinien ûntfangtsyntsjûgenis

33Dy’tsyntsjûgenisûntfongenhat,hatsynsegelsetdat Godwieris

34Hwenthwa'tGodstjûrdhat,sprektGodswirden:hwent GodjowthimdeGeastnetmeimjitte.

35DeHeithatdeSoanleafenhatalledingenynsynhân jûn

36Dy'tyn'eSoanleaut,hatitivichlibben;enwa'tdeSoan netleaut,scilitlibbennetsjen;mardegrimeGodsbliuwt oerhim

HAADSTIK4

1Doe'tdeHearedanwisthoe'tdeFariseeërsheardendat JezusmearlearlingenmakkeendoopteasJohannes, 2(Alhoewol'tJezusselsnetdoopt,marsynlearlingen,)

3EnhyforlietJudéa,enteachwerneiGaliléa.

4EnhymoattrochSamariagean

5DokaemeryninstêdfenSamaria,dy’tSicharneamd wurdt,tichtbyitstiklândatJakobsynsoanJozefjoech.

6NouwierJakobsputdêrJezusdêrom,wurchfansynreis, sietsaop'eboarne:enitwieom'esechsdeoere

7DêrkomtinfroufenSamariaomwettertolûken;Jezus seitsjinhjar:Joumytodrinken

8(Hwentsynlearlingenwieneneidestêdgienomfleiste keapjen.)

9DoseidefroufenSamariatsjinhim:Hoekomtit,datstû, dy’tinJoadbist,mytodrinkenfreget,dy’tinfrouút Samariabin?hwentdeJoadenhawwegjinhanneljenmei deSamaritanen

10Jezusantwirdeenseitsjinhjar:AstoitgeskinkfanGod wist,enhwaitisdy’ttsjindyseit:Joumytodrinken;do soestfanhimfregehawwe,enhysoedylibbendwetterjûn hawwe

11Defrouseitsjinhim:Hear,dûhastneatmeitolûken, endeputisdjip:hwerhastdatlibbenewetterwei?

12BinnejogrutterasúsheitJakob,dy’túsdeputjownhat endêrselsensynsoannenensynkijderfandrinke?

13Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Hwa'tfenditwetter drinkt,scilwertoarst;

14Marhwa’tdrinktfenitwetterdatIkhimjaenscil,scil neatoarsthawwe;maritwetterdatIkhimjaenscil,scilyn himinboarnefenwetterwêzedy'topspringttaitivige libben.

15Defrouseitsjinhim:Hear,joumyditwetter,datiknet toarst,enhjirnetkomomtolûken

16Jezusseitsjinhjar:Geanhinne,ropdynmanenkom hjir

17Endefrouantwirdeensei:Ikhawgjinman.Jezussei tsjinhar:Johawwegoedsein:Ikhawgjinman; 18Hwentdûhastfiifmanljuhân;enwa'tjonohawwe,is jomannet:dêrynhawwejowiersein.

19Defrouseitsjinhim:Hear,ikfornimdatstûinprofeet bist

20Usâffearsoanbiddenopdizzeberch;enjimmesizze, datynJeruzalemitplakisdêr'tdeminskenoanbidde moatte

21Jezusseitsjinhjar:Frou,leaumy,deûrekomt,dat jimmedeHeitnetopdizzeberchnochtoJeruzalem oanbiddescille

22Jimmeoanbidde,jimwittenetwat:wywittewatwy oanbidde:hwentitheilisút'eJoaden.

23Mardeûrekomt,enisnou,datdewiereoanbiddersde Heityngeastenwierheitoanbiddescille:hwentdeHeit siketsokkenomHimtooanbidden

24GodisinGeast:endy'tHimoanbidde,moatteHim oanbiddeyngeastenwierheid.

25Defrouseitsjinhim:IkwitdatdeMessiaskomt,dy’t Kristusneamdwurdt:aserkomt,scilErúsallesfertelle

26Jezusseitsjinhjar:Ik,dy'ttadysprek,binit.

27Endêropkamensynlearlingen,enfernuverenhar,dat ermeidefrouspriek;margjiniensei:Hwetsiikjejo?of: Wêrompratejomeihar?

28Dolietdefrouhjarwetterpot,engyngdestêdyn,ensei tsjindemannen:

29Kom,sjochinman,dy’tmyallesferteldhatwatikdien haw:isditnetdeKristus?

30Doteagenhjadestêdútenkamentahim

31Yn'etuskentiidbadensynlearlingenhim,sizzende: Master,yt

32Marhyseitsjinhjar:Ikhawfleistoiten,dêr’tjimme netfanwitte.

33Dêromseinedelearlingendeienetsjindeoare:Hat immenhimtoitenbrocht?

34Jezusseitsjinhjar:MynitenisdwaendewilfenHim dy'tMystjûrdhat,ensynwirktofoltôgjen

35Siznet:Derbinnenochfjouwermoanne,enkomtden rispinge?sjuch,iksisjimme:Sladyneagenopensjochnei defjilden;hwenthjabinnealwytomtorispjen

36Endy’trispje,ûntfangtleanensammeletfruchtfoarit ivigelibben:datsawoldy’tsiedtasdy’tmaaietmeiinoar bliidwêze

37Enhjirisdatsizzenwier:Deienesiedtendeoare maaiet.

38Ikhawjimmestjûrdomtorispjenhwetjimmegjin arbeidoandienhawwe:oareminskenhawwearbeide,en jimmebinneynhjararbeidyngien.

39Eninprottefan'eSamaritanenútdystêdleaudenyn himom'titwirdfen'efrou,dy'ttsjûge:Hyferteldemy alleswatikdienhaw.

40Do’tdeSamaritanenbyhimkamen,badenhjahimdat erbyhjarrenbliuwescoe:enhybleaudêrtwadagen.

41Enfollemearleaudenomsyneigenwird;

42Enseitsjindefrou:Wyleauwenou,netomjinssizzen, hwentwyhawwehimselsheard,enwywitte,datditwier deChristusis,deRêderfen’ewrâld.

43EnneitwadagengyngerdêrweinengyngneiGaliléa 44HwentJezusselstsjûge,datinprofeetgjinearehatyn syneigenlân

45Do'terdoeynGaliléakaem,namendeGaliléeërshim op,seagenalhweteropitfeesttoJeruzalemdie;hwenthja gyngenekneiitfeest

46EnJezuskaemwerynKanaynGaliléa,dêr'teritwetter wynmakke.Enderwieinealman,hwaenssoansiikwier toKapernaüm

JOHN

47Do'terhearde,datJezusútJudéaneiGaliléakommen wier,gyngerneihimta,enbeahim,daterdelkommescoe ensynsoangenêze,hwenthywierop'edea

48DoseiJezustsjinhim:Asjimmegjintekensen wûnderssjogge,scillejimmenetleauwe.

49Deedelmanseitsjinhim:Hear,komdel,ear’tmynsoan stjerre

50Jezusseitsjinhim:Geanhinne;dynsoanlibbet.Ende manleaudeitwirddatJezustahimspritsenhie,enhy gyngsynwei

51Endo’ternoudelgyng,kamensyntsjinstfeintenhim temjitte,enhjaseinenhim,sizzende:Dynsoanlibbet

52Dofregeerhjarrendeuredo'terbigountowizigjen.En hjaseinetsjinhim:Justeromdesaundeoerehatdekoarts himforlitten

53Sawistdeheit,datitwieopdeseldeûre,dêr'tJezus tsjinhimsei:Dynsoanlibbet;enhyleaudeselsensyn hielehûs

54DitiswerittwaddewûnderdatJezusdie,do’terút JudéaneiGaliléakaem

HAADSTIK5

1Dêrneiwiederinfeestfen’eJoaden;enJezusgyngop neiJeruzalem.

2NoisdertoJeruzalembydeskieppemerkinpoel,dy’t yn’eHebrieuskBethesdaneamdwurdt,meifiifpoarten

3Yndizzeleiingruttemannichtefanmachteleasfolk,fan blinen,halte,ferwoaste,tewachtsjenopdebewegingfanit wetter

4Hwentiningelkaemopinbeskatetiiddelynitswimbad, enbrochtitwetterynûnrêst;

5Endêrwierinman,dy’tachtentritichjiersiikhie

6Do’tJezushimlizzenseach,enwistdaternoallangyn datgefalwesthie,seiertsjinhim:Wollejosûnwurden?

7Demachtigeantwirdehim:Hear,ikhawgjinminske,as itwetterûnrêstichis,dy’tmyyn’epoeldoch;marwylstik kom,staptinoarfoarmydel

8Jezusseitsjinhim:Komoerein,nimdynbêdopenrin

9Endalikwaerddemanhealmakke,ennaemsynbêdop engyng,endyseldedeiswieitsabbat

10EndeJoadenseinetsjindegenêzene:Itissabbatdei:it isjonettastienjinsbêdtodragen.

11EnHyantwirdehjar:Dy’tmyheilmakkehat,dysei tsjinmy:Nimdynbêdopenrinne

12Dofregenhjahim:Hokkermanisit,dy’ttsjindysei: Nimdynbêdopenrinne?

13Endy’tgenêzenwaerd,wistnetwa’titwier:hwent Jezushiehimselsfuortbrocht,inmannichtedy’topdat plakwier

14NeitiidfounJezushimyn'etimpel,enseitsjinhim: Sjuch,dobistheilmakke:sûndigjenetmear,datdergjin slimmerdingoerdykomt

15EndemangynghinneenferteldedeJoadendatitJezus wie,dy’thimheilmakkehie

16EndêromforfolgendeJoadenJezus,ensochtenhimto deadzjen,om’terdizzedingenop’esabbatdienhie.

17MarJezusantwirdehjar:MynHeitwurketoantnota, enikwurkje

18DêromsochtendeJoadentemearomhimtedeadzjen, om'thynetallinnedesabbatferbrutsenhie,marekseinhie datGodsynHeitwie,dy'thimselsoanGodgelykmakke

19DoantwirdeJezusenseitsjinhjar:Wiswier,wiersizik jimme,deSoankinneatfenhimselsdwaen,ashweterde Heitdwaensjocht:hwenthweterekdocht,datdochtde Soanek.

20HwentdeHeithatdeSoanljeaf,enlithimalledingen sjendy'tselsdocht;

21HwentlykasdeHeitdedeadenopwekketenhjarlibben makket;samakketdeSoanlibbendwa'terwol.

22HwentdeHeitoardieletgjinien,marhatalleoardieloan 'eSoantalitten:

23DatalleminskendeSoanearjemoatte,lykassedeHeit earjeWa'tdeSoannetearet,earetdeHeitdy'thimstjoerd hatnet.

24Wiswier,wier,iksisjimme,dy’tmynwirdharketen leautynHimdy’tMystjûrdhat,hatitivichlibbenenscil netyn’eferoardielingkomme;marisoergienfan'edea neiitlibben

25Wiswier,wier,iksisjimme,deûrekomtenisnou,dat dedeadendestimfenGodsSoanhearrescille:enhjady't harkjescillelibje

26HwentlykasdeHeitlibbenynhimselshat;sahaterde Soanjûnomitlibbenynhimselstehawwen;

27Enhathimmachtjûnomekoardieltedwaan,om'tHy deMinskesoanis

28Ferwûnderjejohjirnetoer:hwentdeoerekomt,dêr't allegearredy'tyn'egrêvenbinnesynstimhearresille,

29Enscilútkomme;dy'tgoeddienhawwe,tade opstanningfanitlibben;endy'titkweadienhawwe,tade opstanningfen'efordoem

30Ikkinútmyselsneatdwaen:lykasikhear,oardieljeik: enmynoardielisrjochtfeardich;om'tiknetmyneigenwil siikje,mardewilfan'eHeitdy'tMystjûrdhat

31Asikfanmyselstsjûge,denismyntsjûgenisnetwier

32Derisinoardy’tfanmytsjûget;enikwitdatit tsjûgenisdaterfanmytsjûgetwieris

33JimmestjûrdenneiJehannes,enhytsjûgefande wierheid.

34Marikûntfanggjintsjûgenisfan'eminske:marditsis ik,datjorêdenwurdekinne

35Hywieinbaarnendeninljochtsjendljocht,enjimme wienereeomintiidynsynljochttoforbliidzjen

36MarikhawgruttertsjûgenisasdatfanJohannes:hwent dewurkendy'tdeHeitmyjûnhattofoltôgjen,deselde wurkendy'tikdoch,tsjûgjefanmy,datdeHeitmystjoerd hat

37EndeHeitsels,dy'tmystjûrdhat,hattsjûgefanmy tsjûgeJimhawwesynstimopgjininkeldmomintheard, nochsynfoarmsjoen.

38Enjimmehawwesynwirdnetbliuwendynjimme;

39SykjedeSkriften;hwentynhjartinkejimmedatjimme itivigelibbenhawwe,enitbinneitdy'tfanmytsjûgje

40Enjimmescillenettamykomme,datjimmeitlibben hawwemeije

41Ikkrijgjinearefenminsken

42Marikkenjimme,datjimmedeleafdefenGodnetyn jimmehawwe

43IkbinkommenynmynHeitsnamme,enjimme ûntfangeMynet:asinoarkomtynsyneigennamme,him scillejimmeoannimme

44Hoekinnejimmeleauwe,dy'telkoareareûntfange,en deearenetsykjedy'tfanGodallinnekomt?

JOHN

45Tinknet,datikjimmeoanklagescilbydeHeit:deris iendy'tjimmeoanklaget,selsMozes,dêr'tjimmeop fertrouwe

46HwenthienejimmeMozesleaud,denscoenejimmemy leaudhawwe,hwenthyhatoermyskreaun.

47Marasjimmesynskriftennetleauwe,hoscillejimme mynwirdenleauwe?

HAADSTIK6

1NeidizzedingengyngJezusoerdeséfanGaliléa,datis deseefanTiberias

2Eningreatemannichtefolgehim,om’thjasynwûnders seagen,dy’terdieoandesikenen

3EnJezusgyngopinberch,endêrsietermeisyn learlingen.

4EnitPeaske,infeestfen’eJoaden,wietichtby

5Do’tJezusdoesyneagenopsloecheningreateskarenta himkommenseach,seiertsjinFilippus:Hwerscillewy breakeapje,datdizzeitemeije?

6Enditseieromhimtobiwizen:hwenthyselswisthwet erdwaenscoe.

7Filippusantwirdehim:Twahûndertpennywirdeoanbrea ishjarnetgenôch,datelkfenhjarreninbytsjenimmemei

8Ienfensynlearlingen,Andreas,SimonPetrussynbroer, seitsjinhim:

9Derishjirinjonge,dy’tfiifgerstbrêdenentwalytse fiskjeshat:marwatbinneseûndersafolle?

10EnJezussei:LitdemannensittenNowiederinprotte gersopitplakSasietendemannen,yntalsa'nfiiftûzen

11EnJezusnaemdebreaen;endo'tertankehie,dieldeer útoan'elearlingenendelearlingenoan'estelders;enek fan'efiskensafolleassewolle

12Do’thjafolwierne,seiertsjinsynlearlingen: Sammeljedebrokkendy’toerbleaunbinne,datneatforlern wirde

13Dêromsammelehjasebyinoar,enfoldentoalve kuorrenmeidebrokstikkenfen’efiifgerrstbrêden,dy’t oerbleaunwienefoardyjingendy’titenhiene

14Doseinedymannen,do’thjaitwûndersjoenhienedat Jezusdienhie:Ditiswierdyprofeetdy’tyn’ewrâld kommescoe

15Do'tJezusdenfornaem,dathjakommesoenenenhim meigeweldnimme,omhimtakeningtomeitsjen,gynger selsallinneweropinberch

16Endo'titnouoankommenwier,gyngensynlearlingen delneidesé,

17Enhygyngyninskip,engyngdeséoernei KapernaümEnitwienotsjuster,enJezuskaemnetta hjarren

18Endesékaemoptrochingreatewyndy’tblies

19Do'thjasa'nfiifentweintichoftritichfurlongsroeiden hiene,seagenhjaJezusop'esérinnenentichterbyitskip kommen,enhjawaerdenbang

20Marhyseitsjinhjar:Ikbinit;wêsnetbang

21Donamenhjahimreeynitskip,endalikswieritskip byitlândêr'thjahinnegongen.

22Dedeisdêrop,doe'titfolkdatoan'eoarekantfan'esé stieseagendatdergjinoareboatwie,útseindyjingedêr't synlearlingenyngienwiene,endatJezusnetmeisyn learlingenyn'eboatgyng,mardatsynlearlingenwiene allinnichfuort;

23Mard'rkamenoareboatenfenTiberiasbyitplakdêr't hjabreaieten,nei'tdeHearetankthie.

24Do'titfolkdenseagen,datJezusd'rnetwier,ensyn learlingeneknet,namenhjaekskipfeart,enkamento Kapernaüm,omJezustosiikjen.

25Endo’thjahimoan’eoarekantfen’eséfounhiene, seinenhjatsjinhim:Rabbi,wannearbistûhjirkommen?

26Jezusantwirdehjarensei:Wiswier,wiersizikjimme, jimmesiikjeMy,netom'tjimmedewûndersseagen,mar om'tjimmefen'ebrodenietenenfolbinne

27Wurkjenetomitfleisdatferdwynt,maromdatitendat bliuwttaitivigelibben,datdeMinskesoanjimmejaenscil: hwenthimhatGoddeHeitforsegele.

28Doseinehjatsjinhim:Hwetscillewydwaen,datwyde wirkenfenGoddwaenmeije?

29Jezusantwirdeenseitsjinhjar:DitisGodswirk,dat jimmeleauweynHimdy'tErstjûrdhat

30Enhjaseinetsjinhim:Hwetteikenjowstden,datwy sjenendyleauwemeije?watwurkjejo?

31Usâffearsietenmannayn’ewoastenije;lykasskreaun is:Hyjoechhjarrenbreaút'ehimeltoiten

32DoseiJezustsjinhjar:Wiswier,wier,iksisjimme, Mozeshatjimmedatbreaút'ehimelnetjûn;marmynHeit jowtjoitwierebreaút'ehimel

33HwentitbreaGodsisHy,dy'tút'ehimeldelkomtende wrâlditlibbenjowt

34Doseinehjatsjinhim:Heare,jouúsditbreaivich

35EnJezusseitsjinhjar:Ikbinitbreadeslibbens;enwa't ynMyleaut,silneatoarsthawwe

36Marikseitsjinjimme:Datjimmemyeksjoenhawwe ennetleauwe.

37AlleshwetdeHeitmyjowt,sciltamykomme;endy't tamykomt,scilIkopgjininkeldewizefordriuwe

38Hwentikbinfen’ehimeldelkommen,netommyn eigenwiltodwaen,mardewilfenHimdy’tmystjûrdhat 39Enditisdewilfan'eHeit,dy'tMystjûrdhat,datikfen alleshwetermyjownhatneatforlieze,maritop'elêste deiopwekkescoe

40EnditisdewilfanHimdy'tMystjûrdhat,datelkdy't deSoansjochtenynHimleaut,itivigelibbenhameie:en Ikscilhimopwekkeop'elêstedei

41DomurkendeJoadentsjinhim,om'tersei:Ikbinit breadatút'ehimeldelkommenis.

42Enhjaseine:IsditnetJezus,desoanfenJozef,hwaens heitenmemwykenne?hoeisitdan,daterseit:Ikbinút'e himeldelkommen?

43Jezusantwirdedenenseitsjinhjar:Moargjenetûnder inoar.

44Nimmenkintamykomme,útseindeHeit,dy'tMy stjoerdhat,himlûkt:enIkscilhimopwekkeop'elêstedei

45Itstietbiskreaunyn’eprofeten:Enhjascilleallegearre fenGodleardwirde.Eltseniendêrom,dy'theardhaten leardfan'eHeit,komttamy

46NetdatiendeHeitsjoenhat,útseindy'tútGodis,hy hatdeHeitsjoen

47Wiswier,wier,iksisjimme:Wa'tynMyleaut,hatit ivichlibben.

48Ikbindatbreadeslibbens

49Jimmeâffearsietenmannayn’ewoastenije,enbinne dea.

50Ditisitbreadatút’ehimeldelkomt,datinminske derfaniteennetstjerremei

51Ikbinitlibbenebrea,datút'ehimeldelkommenis:as immenfenditbreayt,scilerynivichheitlibje:enitbrea datikjaenscil,ismynflêsk,datIkjaenscilfoaritlibben fen'ewrâld.

52EndeJoadenstridenûnderhjarren,sizzende:Hoekin dizzemanússynflêskjaentoiten?

53DoseiJezustsjinhjar:Wiswier,wier,iksisjimme:As jimmeitflêskfen’eMinskesoannetiteensynbloed drinke,hawwejimmegjinlibbenynjimme

54Hwa’tmynflêskytenmynbloeddrinkt,hatitivige libben;enikscilhimop'elêstedeiopwekke

55Hwentmynflêskiswierspijs,enmynbloediswier drank.

56Dy’tmynflêskytenmynbloeddrinkt,dywennetyn my,enikynhim

57LykasdelibbeneHeitMystjûrdhat,enIklibjetrochde Heit:sascildy'tMyyt,ektrochMylibje

58Ditisdatbreadatút’ehimeldelkaam:netlykasjimme âffearsmannaietenendeabinne:wa’tfenditbreayt,scil ivichlibje

59Ditseieryn'esynagoge,wylsterleardetoKapernaüm 60Marinprottefansynlearlingenseine,do'thjadit hearden:Ditisinswiersizzen;wakinithearre?

61Do'tJezusbyhimselswist,datsynlearlingendêroer murken,seiErtsjinhjar:Hatditjimmeoanstjit?

62HwetenasjimmedeMinskesoanopkommescilledêr't erearderwie?

63Itisdegeastdy'tlibbenmakket;itfleishatneatnut:de wurdendy'tIktajimmesis,binnegeastenlibben

64Marderbinneguonfanjimmedy'tnetleauweWant Jezuswistfanitbegjinôfwa'tsewienedy'tnetleauden,en wa'tHimferriedesoe

65Enhysei:Dêromseiiktsjinjimme,datgjinientamy kommekin,útseinasithimjûnisfenmynHeit.

66Fandytiidgyngeninprottefansynlearlingenwerom engongennetmearmeihim

67DoseiJezustsjindetoalven:Sillejimmeekfuortgean?

68DoantwirdeSimonPetrushim:Heare,neihwascille wygean?dohastdewurdenfanitivigelibben

69EnwyleauweenbinnederwisfandatjodeKristus binne,deSoanfan'elibbeneGod

70Jezusantwirdehjar:HawIkjimmenettolveútkard,en ienfenjimmeisinduvel?

71HyspriekfenJudasIskariot,desoanfenSimon,hwent itwiedydy’thimforriedescoe,ienfen’etolve HAADSTIK7

1NeidizzedingenrûnJezusynGaliléa,hwentHywoenet ynitJoadendomrinne,om'tdeJoadensochtenhimte deadzjen

2Enitlofhuttefeestfen’eJoadenwieoan’eslach.

3Denseinesynbroerrentsjinhim:Geanweiengeannei Judéa,datjinslearlingenekdewirkensjenmeijedystû docht

4Hwentderisgjinminskedy’twatynitgeheimdocht,en hysiketselsiepenlikbekendtowirden.Asjodizzedingen dogge,litjojoselsoan'ewrâldsjen

5Hwentsynbroerrenleaudeneknetynhim

6DoseiJezustsjinhjar:Myntiidisnochnetkommen, marjimmetiidisaltydklear

7Dewrâldkindynethaatsje;marithatetmy,om'tik derfantsjûgje,datharwurkenkweabinne.

8Geanopneiditfeest:ikgeannochnetopneiditfeest; wantmyntiidisnochnetfolkommen.

9Do’terdizzewirdentsjinhjarseinhie,bleauernochyn Galiléa

10Mardo’tsynbroerrenopteinwierne,dogyngerekop neiitfeest,netiepenlik,marasitwierynitgeheim.

11DosochtendeJoadenhimopitfeest,enseine:Hweris er?

12Enderwaerdinprottemurkenoerhimûnderitfolk; hwentguonseine:Hyisingoedman;marhyferrifeletit folk.

13Margjinienspriekiepenfenhimúteangstfen’eJoaden 14No,middenopitfeest,gyngJezusopyn'etimpel,en learde.

15EndeJoadenfernuverenharren,sizzende:Hoewit dizzemanletteren,hynealeard?

16Jezusantwirdehjarensei:Mynlearisnetmines,mar syndy’tMystjûrdhat

17Asimmensynwildwaenscil,denscilerwittefen’e lear,oftdyfanGodis,ofoftikútmyselssprek.

18Dy’túthimselssprekt,siketsyneigengloarje:mardy’t synhearlikheidsiketdy’tHimstjûrdhat,datiswier,en gjinûngerjuchtichheitisynhim.

19HatMozesjimmedewetnetjown,endochshâldt nimmenfenjimmedewet?Wêromgeanejimhinneommy tedeadzjen?

20Itfolkantwirdeensei:Johawweinduvel:hwagiet hinneomdytedeadzjen?

21Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Ikhawienwirkdien,en jimmeforwûnderjejimmeallegearre

22DêromjoechMozesjimmedebisnijenis;(netom'titfan Mozesis,marfan'eâffears;)enjimmebisnijeop'esabbat inman

23Hwennear’tinmanop’esabbatdebisnijeniskriget,dat dewetfenMozesnetbrutsenwirdescil;binnejimmelilk opmy,om'tikop'esabbatinmanalhielsûnmakkehaw?

24Oardielnetneffensitoansjen,maroardieljeit rjuchtfeardigeoardiel.

25DoseineguonfenJeruzalem:Isditnetdejingedy’thja bisikjetodeadzjen?

26Marsjuch,hysprektfrijmoedich,enhjasizzeneattsjin himWittedehearskersyndiedatditdekrekteKristusis?

27Wywittelykwolsdizzemanwêr'thyis:marasKristus komt,witgjinienwêr'thyis.

28DorôpJezusyn'etimpel,wylsterlearde,sizzende: Jimmekennemybeide,enjimwittewêr'tikweibin; 29Marikkenhim,hwentikbinfenhim,enhyhatmy stjûrd

30Dosochtenhjahimtonimmen,margjinienleihimde hannenoan,hwentsynurewiernochnetkommen.

31Eninprottefanitfolkleaudenynhim,enseine:As Kristuskomt,scilErdanmearwûndersdwaenasdizze dy’tdizzemandienhat?

32DeFarizeënheardendatitfolksoksoerhimmurk;en deFariseeërsendeoerpreestersstjûrdenofsierenomhim toheljen

33DoseiJezustsjinhjar:Nochinlytsskoftbinikby jimme,endengeanikneiHimdy'tmystjûrdhat.

34Jimmescillemysiikjeenmynetfine;endêr’tikbin, dêrkinnejimmenetkomme

35DoseinedeJoadenûnderinoar:Hwerscilerhinne,dat wyhimnetfinescille?silergeanneideferspraatûnderde heidenen,enlearedeheidenen?

36Hwetisdit,datersei:Jimmescillemysykjeenmynet fine;enhwerikbin,dêrkinnejimmenetkomme?

37Delêstedeis,dygreatedeifenitfeest,stieJezusenrôp, sizzende:Asimmentoarsthat,litdytamykommeen drinke.

38Dy’tynMyleaut,lykasdeSkriftseit:útsynbúkscille streamenfenlibbenwetterstreame

39(Marditseierfan'eGeast,dy'tdy'tynHimleauwe moatteûntfange:hwentdeHilligeGeastwienochnetjûn, om'tJezusnochnetferhearlikewie.)

40Eninprottefanitfolk,do’thjaditsizzenhearden,seine: Ditiswierdeprofeet

41Oarenseine:DitisdeKristus.Marguonseine:Sil KristusútGaliléakomme?

42HatdeSkriftnetsein:DatKristuskomtútitsiedfen Davidenút’estêdBetlehem,dêr’tDavidwier?

43Sawaerdderinskiedingûnderitfolkomhim

44Enguonfenhjarrenscoenehimmeinimme;margjin manleihimdehannenoan.

45Dokamendeamtnerstadehegepreestersende Farizeën;enhjaseinetsjinhjar:Hweromhawwejimme himnetbrocht?

46Deofsierenantwirden:Neahatinminskespritsenlykas dizze

47DoantwirdendeFarizeënhjarren:Binnejimmeek ferrifelje?

48Hatienfen'eoerstenoffen'eFarizeënynHimleaud?

49Marditfolk,datdewetnetken,isforflokt.

50Nikodemusseitsjinhjar:(hydy'tnachtstaJezuskaem, ienfenhjarren,)

51Oardieletúswetimmen,ear'thjahimharket,enwit hweterdocht?

52Hjaantwirdenenseinetsjinhim:Binnejoekfen Galiléa?Sykjeensjoch:hwentútGaliléakomtgjinprofeet op

53Enelkgyngneisynhûs

HAADSTIK8

1JezusgyngneideOliveberch.

2Endemoarnsierkaemerweryn’etimpel,enalitfolk kaemtahim;enhygyngsittenenleardehjar

3EndeskriftgeleardenenFariseeërsbrochteninfrouta him,dy'tynoerhoernommenwie;endoe'tseharyn't middensetten,

4Hjaseinetsjinhim:Meester,dizzefrouisnommenyn oerhoer,opitsels

5NohatMozesúsyn’ewetgebean,datsoksoarten stiennigewirdescoe:marhwatsizzejo?

6Datseinehja,omhimtoforsochten,dathjahim oanklaegjemochtenMarJezusbûgdehimdelenskreau meisynfingerop'egrûn,asheardeersenet

7Do’thjahimdêrombleauwenfreegjen,helleerhimsels oereinenseitsjinhjar:Dy’tsûndersûndeûnderjimmeis, lithimearstinstienopharsmite

8Enhybûgdehimwerdelenskreauop’egrûn

9Endy’tithearden,trochhareigengewisseoertsjûge, gongenienfoarienút,begjinnendbydeâldste,oantde

lêsteta,enJezusbleauallinneoer,endefroustieynit midden.

10Do’tJezushimselsophevenhieennimmenseachasde frou,seiertsjinhjar:Frou,hwerbinnedyjinsbeskuldigers? hatgjiniendyferoardiele?

11Hjasei:Gjinminske,HeareEnJezusseitsjinhar:Ik feroardieljedyeknet;geanhinneensûndigjenetmear

12DospriekJezuswertsjinhjar,sizzende:Ikbinitljocht fen’ewrâld:wa’tMyfolget,scilnetynittsjusterrinne, marscilitljochtdeslibbenshawwe

13DoseinedeFarizeëntsjinhim:Dûhastsertifikatenfan dysels;dynrekordisnetwier

14Jezusantwirdeenseitsjinhjar:Albitsjutikfenmysels, dochsismynbitsjuttingwier;marjimmekinnenetsizze wêr'tikkomenwêr'tikhinnegean

15Jimmeoardieljeneiitflêsk;Ikoardieljegjinminske. 16Endochsasikoardielje,ismynoardielwier:hwentik binnetallinne,marikendeHeitdy'tmystjûrdhat 17Itisekbiskreaunynjinswet,datittsjûgenisfentwa mannenwieris

18Ikbiniendy'ttsjûgetfanmysels,endeHeitdy'tmy stjoerdetsjûgetfanmy.

19Doseinehjatsjinhim:HwerisdynHeit?Jezus antwirde:Jimmekennemynet,nochmynHeit:asjimMy kenne,soenejimmynHeitekkenne.

20DizzewurdenspriekJezusyn'eskatkiste,wylstEryn'e timpellearde:engjinienleihimdehannenoan;hwentsyn oerewienochnetkommen.

21DoseiJezusnochristsjinhjar:Ikgeanmynwei,en jimmescilleMysiikje,enjimmescillestjerreynjimme sûnden:dêr'tIkhinnegean,kinnejimmenetkomme.

22DoseinedeJoaden:Silerhimselsdeadzje?hwenthy seit:Wêr'tikhinnegean,kinnejimmenetkomme

23Enhyseitsjinhjar:Jimmebinnefenûnderen;Ikbinfan boppen:jimmebinnefandizzewrâld;Ikbinnetfandizze wrâld

24Ikseidêromtsjinjimme,datjimmeynjimmesûnden stjerrescille;hwentasjimmenetleauwedatikitbin,scille jimmeynjimmesûndenstjerre

25Doseinehjatsjinhim:Hwabistû?EnJezusseitsjin hjar:SelsitseldedatIkjimmefanitbegjinôfseinhaw

26Ikhawinprottedingentesizzenenteoardieljenoerjo: marHydy'tmystjûrdhat,iswier;enikspriektadewrâld watikfanhimheardhaw

27Hjabigrepennet,datertsjinhjarspriekfen'eHeit

28DoseiJezustsjinhjar:AsjimmedeMinskesoan ophevenhawwe,denscillejimmewittedatIkitbin,endat IkneatútMyselsdoch;marlykasmynHeitmyleardhat, sprekikdizzedingen

29Endy'tmystjûrdhat,isbymy:deHeithatmynet allinnelitten;hwentikdochaltyddedingendy'thimwol 30Do’terdizzewirdenspriek,leaudeninprotteynhim.

31DoseiJezustsjindyJoadendy’tynHimleauden:As jimmebliuweynmynwird,denbinnejimmewiermyn learlingen;

32Enjimmescilledewierheitkenne,endewierheitscil jimmefrijmeitsje.

33Hjaantwirdenhim:WybinneAbrahamssied,enwy hawweneainminskeslavenwest;hoesizzejo:Jimme scillefrijmakkewirde?

34Jezusantwirdehjar:Wiswier,wier,iksisjimme:hwa't sûndedocht,isintsjinstfeintfen'esûnde

35Endetsjinstfeintbliuwtnetynithûsfoarivich,marde Soanbliuwtynivichheit.

36AsdeSoanjimmedêromfrijmeitsjescil,scillejimme wierfrijwêze.

37IkwitdatjimmeAbrahamssiedbinne;marjimme bisiikjemytodeadzjen,hwentmynwirdhatgjinplakyn jimme

38IksprekhwetikbymynHeitsjoenhaw,enjimme doggehwetjimmebyjimmeheitsjoenhawwe

39Hjaantwirdenenseinetsjinhim:Abrahamisúsheit Jezusseitsjinhjar:AsjimmeAbrahamsbernwierne,soene jimmedewirkenfenAbrahamdwaen

40Marnosiikjejimmemytodeadzjen,inmandy’tjimme dewierheitferteldhat,dy’tikfenGodheardhaw:dathat Abrahamnetdien

41Jimmedoggedediedenfenjimmeheit.Doseinesetsjin him:Wybinnenetberneúthoererij;wyhawweienHeit, God

42Jezusseitsjinhjar:AsGodjimmeHeitwier,scoene jimmeMyleafhawwe;ekbiniknetútmyselskommen, marhyhatmystjûrd

43Hweromforsteanjimmemynredenet?ekom'tjimme mynwirdnethearrekinne

44Jimmebinnefenjimmeheitdeduvel,endebegearten fenjimmeheitscillejimmedwaen.Hywieinmoardnerfan itbegjinôf,enbleaunetyn'ewierheid,om'tdergjin wierheidynhimisAserinleagensprekt,sprekterútsyn eigen:hwenthyisinliger,endeheitderfan.

45Enom'tikjimmedewierheidsis,leauejimmemynet

46Hwafenjimmeoertsjûgetmyfensûnde?Enasikde wierheidsis,wêromleauwejimmydannet?

47Dy’tútGodis,harketGodswirden:jimmeharkje dêromnet,om’tjimmenetútGodbinne

48DoantwirdendeJoadenenseinetsjinhim:Sizzewynet goed,datstûinSamaritaanbisteninduvelhast?

49Jezusantwirde:Ikhawgjinduvel;marikearjemyn Heit,enjimmemeitsjemyskande.

50Eniksiikjemyneigengloarjenet:derisiendy'tsiket enoardielet

51Wiswier,wier,iksisjimme:Asimmenmynsizzen hâldt,scilerdedeaneasjen

52DoseinedeJoadentsjinhim:Nouwittewydatstûin duvelhast.Abrahamisdea,endeprofeten;endûseit:As immenmynsizzenhâldt,scilerdedeaneasmakke

53BinnejogrutterasúsheitAbraham,dy’tdeais?ende profetenbinnedea:wamakketjosels?

54Jezusantwirde:Asikmyselsearje,ismyneareneat: mynHeitisitdy'tmyeare;fanwa'tjimmesizze,datHy jimmeGodis:

55Dochshawwejimmehimnetkend;marikkenhim,en asiksizzesoe:Ikkenhimnet,danscilikinligerwêzelyk asjimme;marikkenhim,enhâldsynsizzenyn.

56JimheitAbrahamwiebliidommyndeitosjen,enhy seachitenwiebliid

57DoseinedeJoadentsjinhim:Dobistnochgjinfyftich jierâld,enhastAbrahamsjoen?

58Jezusseitsjinhjar:Wiswier,wier,iksisjimme,ear't Abrahamwie,binik

59Donaemenhjastiennenopomophimtosmiten;mar Jezusferburgenhimsels,engyngút'etimpel,gyngtroch hjarformidden,engyngsafoarby

HAADSTIK9

1Endo’tJezusfoarbygyng,seacherinmandy’tblyn wierfensynberte.

2Ensynlearlingenfregenhim,sizzende:Meester,hwahat sûndige,dizzemanofsynâlden,daterblynbernewier?

3Jezusantwirde:Nochdizzemanhatsûndige,nochsyn âlden,mardatdewurkenfanGodynhimiepenbiermakke wirde

4IkmoatdewirkendwaenfenHimdy’tmystjûrdhat, wylstitdeiis:denachtkomt,datnimmenwurkjekin

5Salang'tikyn'ewrâldbin,binikitljochtfan'ewrâld

6Do’terdatspritsenhie,spuideerop’egrûn,enmakke klaaifenitspuug,enhysalvedeeagenfen’eblinemeide klaai;

7Enseitsjinhim:Geanhinne,waskhimyn’efiverfen Siloäm,(datisneiútlis:Stjûrd)

8Endebuorren,endy’thimeardersjoenhienedaterblyn wier,seinen:Isditnetdejingedy’tsietenbidde?

9Guonseine:Ditishy;oarenseine:Hyislykashim,mar hysei:Ikbinit

10Dêromseinehjatsjinhim:Hobinnejinseagen iepengien?

11Hyantwirdeensei:Inmandy’tJezushjittehatmakke klaai,ensalvemyneagen,enseitsjinmy:Geanneiit swimbadfenSiloämenwaskmy;

12Doseinehjatsjinhim:Hweriser?Hysei:ikwititnet 13EnhjabrochtenhimtadeFarizeëndy’ttefoarenblyn wie

14Enitwiedesabbat,do’tJezusdeklaaimakkeensyn eageniepene.

15DofregendeFarizeënhimekwer,hoe'tersyneagen krigehieHyseitsjinhjar:Hyleiklaaiopmyneagen,en ikwosken,ensjoch.

16Dêromseinenguonfen’eFarizeën:Dizzemanisnetút God,om’terdesabbatnethâldtOarenseine:Hoekinin minskedy'tinsûnderissokkewûndersdwaan?Enderwie inferdielingûnderharren

17Enhjaseinewertsjindebline:Hwetsizzejofenhim, daterjinseageniepenehat?Hysei:Hyisinprofeet.

18MardeJoadenleaudennetoanhim,daterblynwesthie ensyneagenkrige,oanthjadeâldenrôpenfenhimdy’t syneagenkrigenhie.

19Enhjafregenhjar,sizzende:Isditjimmesoan,dy’t jimmesizzeblynberneis?hoesjochterdanno?

20Synâldenantwirdenhjarenseine:Wywitte,datditús soanis,endaterblynberneis;

21Marhwaternousjocht,wittewynet;ofwa'tsyneagen iepenehat,wittewynet:hyisâlder;freegjehim:hysil foarhimselsprate

22Dywirdenspriekensynâlden,om’thjadeJoaden freesden:hwentdeJoadenhieneitalôfpraat,datasimmen bikendedaterChristuswier,dyscoeút’esynagogeset wirde

23Dêromseinesynâlden:Hyismearderheit;freegjehim 24Dorôpenhjademandy’tblynwierwer,enseinetsjin him:JouGoddelof:wywittedatdizzemaninsûnderis.

25Enhyantwirdeensei:Ofterinsûnderisofnet,ikwit net:iendingwitik,dat,wylstikblynwie,nousjochik 26Doseinehjawertsjinhim:Hwethaterdyoandien?hoe dieerdyneageniepen?

27Hyantwirdehjar:Ikhawitjimmealsein,enjimme hawwenetheard:hweromscoenejimmeitnochrishearre? sillejimmeeksynlearlingenwêze?

28Dosmietenhjahimenseine:Dûbistsynlearling;mar wybinnedelearlingenfanMozes.

29Wywitte,datGodtaMozesspritsenhat;

30Demanantwirdeenseitsjinhjar:Hweromishjirin wûnderlikding,datjimmenetwittehwer'terweiis,en dochshatermyneageniepene

31NowittewydatGodgjinsûndersharket:marasimmen inoanbidderfanGodisensynwildocht,dyharketer

32Sûntdewrâldbigounisitnetheard,datimmende eageniepenehatfeniendy'tblynbernewier.

33AsdizzemannetútGodwier,scoeerneatdwaen

34Hjaantwirdenenseinetsjinhim:Dobistalhielyn sûndenberne,enlearstûús?Enhjasmietenhimút.

35Jezusheardedathjahimútdreaunhiene;endo'terhim founhie,seiertsjinhim:Leaustoyn'eSoanfanGod?

36Enhyantwirdeensei:Hwaisit,Heare,datikynHim leauwescoe?

37EnJezusseitsjinhim:Dûhasthimbeidesjoen,enitis itdy'tmeidysprekt.

38Enhysei:Heare,ikleauEnhyoanbeahim

39EnJezussei:TaoardielbinIkyndizzewrâldkommen, dathja,dy'tnetsjogge,itsjen;endathjady'tsjoggeblyn makkewirde

40Enguonfen’eFarizeëndy’tbyhimwiernehearden dizzewirden,enseinetsjinhim:Binnewyekblyn?

41Jezusseitsjinhjar:Asjimmeblynwierne,scoene jimmegjinsûndehawwe;marnosizzejimme:Wysjogge; dêrombliuwtdynsûndeoer.

HAADSTIK10

1Wiswier,wier,iksisjimme,dy'tnettrochdedoaryn'e skieppeskooikomt,maropinoarekantopklimt,dyisin diefeninrôver.

2Mardy’ttrochdedoaryngiet,isdehoederfen’eskiep

3Depoartewachterdochthimiepen;endeskiephearre synstim,enhyroptsyneigenskiepbydenammeenliedt seút

4Enasersyneigenskiepútjout,gyngerhjarfoar,ende skiepfolgjehim,hwenthjakennesynstim.

5Eninfrjemdlingscillehjanetfolgje,marfoarhim flechtsje,hwenthjakennedestimfenfrjemdennet

6DizzegelikenisspriekJezustahjarren:marhjabigrepen nethwetitwierne,datErtsjinhjarspriek

7DoseiJezuswertsjinhjar:Wiswier,wier,Iksizjimme, Ikbindedoarfendeskiep

8Alleswatfoarmykommenis,binnedievenenrôvers: mardeskiepharkennet

9Ikbindedoar:trochmy,asimmenynkomt,dyscil forlostwirde,enscilynenútgeanenweidefine

10Dediefkomtnet,maromtostellen,entodeadzjenen tofordjergjen:Ikbinkommen,dathjaitlibbenhawwe meieenitmearoerfloedhawwe

11Ikbindegoedeherder:degoedeherderjoutsynlibben foardeskiep

12Marwa’tinhiermanis,ennetdehoeder,dy’tdeskiep nethawwe,sjochtdewolfkommen,enlitdeskieplitteen flechtet;

13Dehiermanflechtet,hwenthyisinhierman,enhy soargetnetfoardeskiep.

14Ikbindegoedeherder,enikkenmynskiep,enbin bekendfanmines.

15LykasdeHeitMyken,sakenIkdeHeit:enIkjoumyn libbendelfoardeskiep

16Enoareskiephawik,dy’tnetfandizzefoldbinne:dy moatikekbringe,enhjascillemynstimhearre;end'rscil wêzeienkooienienhoeder

17DêromhatmynHeitmyleaf,om'tikmynlibben deljaan,datikitwernimmemei

18Nimmennimtitfanmyôf,marikjouitfanmyselsdel Ikhawmachtomitdeltelizzen,enikhawmachtomit wertenimmenDitgebodhawikfanmynHeitûntfongen 19DêromwaerdderwerskeelingûnderdeJoadenom dizzewirden.

20Eninprottefenhjarrenseine:Hyhatinduvelenisgek; wêromhearrejimmehim?

21Oarenseine:Ditbinnedewirdennetfen’edy’tinduvel hatKininduveldeeagenfan'eblineniepenje?

22EnitwiertoJeruzalemithilligingsfeest,enitwier winter.

23EnJezusgyngyn’etimpelynSalomosynportaal 24DokamendeJoadenomhimhinne,enseinetsjinhim: Hoelanglitstûústwivelje?AsjodeKristusbinne,fertelit úsdúdlik

25Jezusantwirdehjarren:Ikhawitjimmesein,enjimme leaudennet;

26Marjimmeleauwenet,om'tjimmenetfenmynskiep binne,lykasIkjimmeseinhaw

27Mynskiepharkjemynstim,enikkense,enhjafolgje my:

28EnIkjowhjarrenitivigelibben;enhjascillenea omkomme,engjinienscilhjarútmynhânrukke.

29MynHeit,dy'tharMyjownhat,isgreaterasallegearre; engjinienisbysteatomseút'ehânfanmynHeittelûken 30IkenmynHeitbinneien.

31DonamendeJoadenwerstiennenop,omhimto stiennen

32Jezusantwirdehjar:InprottegoedewurkenhawIk jimmedienfenmynHeit;omhokkerfandywurkenstiene jimmemy?

33EndeJoadenantwirdenhim,sizzende:Omingoed wirkstienewydynet;marfoargodslastering;enom'tjo, dy'tinminskebinne,joselsGodmeitsje

34Jezusantwirdehjar:Isitnetbiskreaunynjimmewet:Ik sei:Jimmebinnegoaden?

35Aserdygoadenneamde,tahwa’titwirdGodsta kommenis,endeSkriftkinnetbrutsenwirde;

36SizoerHim,dy'tdeHeithilligeenyn'ewrâldstjûrdhat: Dolasterst;hwentiksei:IkbindeSoanfanGod?

37AsikdewurkenfenmynHeitnetdoch,leaumynet.

38Marasikitdoch,hoewoljimmeMynetleauwe,leau dandewurken:datjimmewitteenleauwemeije,datde Heitynmyis,enikynhim

39Dêromsochtenhjawerhimtonimmen,marhy ûntkaamúthjarhân,

40EngyngwerfuortoerdeJordaan,neiitplakdêr't Johannesearstdoopte;endêrbleauer

41Eninprottekamentahimtaenseine:Johanneshatgjin wûnderdien,maralleshwetJohannesoerdizzemanspriek wierwier

42Endêrleaudeninprotteynhim

HAADSTIK11

1Eninmanwiersiik,nammentlikLazarus,útBethanië,de stêdfenMariaenhjarsusterMartha

2(ItwiedyMaria,dy'tdeHearemeisalvesalveensyn fuottenmeiharhierôfdroege,hwaensbroerLazarussiik wie)

3Dêromstjûrdensynsustersneihim,sizzende:Heare, sjuch,hwa'tstûleafst,issiik

4Do’tJezusdathearde,seier:Dizzesykteisnettadedea, martadehearlikheidfanGod,datdeSoanfanGoddêrmei forhearlikewirdemei

5EnJezushieMarthaleaf,enhjarsuster,enLazarus

6Do'terdenheardedatersiikwier,bleauernochtwa dagenopitplakdêr'terwier

7Endêrneiseiertsjinsynlearlingen:LitúswerneiJudéa gean.

8Synlearlingensizzetsjinhim:Meester,deJoadenhawwe delêstetiidsochtomdytestienijen;engiestderwerhinne?

9Jezusantwirde:Binnedernettoalveoerendeis?As immendedeirint,stroffeleternet,om'teritljochtfan dizzewrâldsjocht

10Marasimmenyn’enachtrint,stroffeleter,om’tder gjinljochtynhimis

11Ditseier:endêrneiseiertsjinhjar:UsfreonLazarus sliept;marikgean,datikhimwekkermeitsjemei.

12Doseinesynlearlingen:Heare,asersliept,scilergoed dwaen

13MarJezusspriekoersyndea,marhjatochten,dater spritsenhiefenrêstyn'esliep

14DoseiJezusdúdliktsjinhjar:Lazarusisdea

15Enikbinbliidomjimmewille,datikdêrnetwier,om’t jimmeleauwemeije;litúslykwolsneihimtagean

16DoseiThomas,dy’tDidymusneamdwurdt,tsjinsyn meilearlingen:Litúsekgean,datwymeihimstjerremeije.

17Endo’tJezuskaem,founerdateralfjouwerdagenyn itgrêfleinhie

18EnBethaniëwiertichtebyJeruzalem,sa’nfyftjinfierlen ôf;

19EninprotteJoadenkamentaMarthaenMaria,omhjar totreastenoerhjarbroer.

20Marthado'thjahearde,datJezuskommenwier,gyng himyn'ekunde,marMariasietstilyn'ehûs

21DoseiMarthatsjinJezus:Heare,asJohjirwesthawwe, wiermynbroernetstoarn

22Marikwit,datselsnou,hwetstûGodfreegjescille,God itdyjaenscil

23Jezusseitsjinhjar:Dynbroerscilweropstean

24Marthaseitsjinhim:Ikwit,dateryn'eopstanningop'e lêstedeiweropsteansil.

25Jezusseitsjinhjar:Ikbindeopstanningenitlibben;

26Enhwa'tlibbetenynMyleaut,scilneastjerreLeausto dit?

27Hjaseitsjinhim:Ja,Heare,ikleaudatstûdeChristus bist,deSoanfanGod,dy’tyn’ewrâldkommesoe.

28Endo'thjadatseinhie,gynghjaop'ewei,enrôphjar susterMariayn'tgeheim,sizzende:DeHeariskommenen roptdy.

29Do’thjadathearde,kaemhjagauoereinenkaemby him

30NowieJezusnochnetyn'estêdkommen,marwieop datplakdêr'tMarthahimmoete.

31EndeJoaden,dy’tbyhjaryn’thûswierne,enhjar treasten,do’thjaMariaseagen,dathjahastichoereingyng enútgyng,folgenhjar,sizzende:Hjagietneiitgrêfomdêr teskriemen

32Do'tMarianoukaemdêr'tJezuswier,enhimseach, foelhjafoarsynfoettendel,sizzendetsjinhim:Heare,astû hjirwesthast,wiermynbroernetstoarn

33Do'tJezushjarskriemenseach,enekdeJoaden skriemen,dy'tmeihjarkamen,kreundeeryn'egeast,en waerdûnrêstich,

34Enhysei:Hwerhawwejimmehimlein?Hjaseinetsjin him:Heare,komensjoch

35Jezusskriemde

36DoseinedeJoaden:Sjuch,hoe'terhimleafhie!

37Enguonfenhjarseinen:Koedizzeman,dy’tdeeagen fen’eblinendienhat,netmeitsjedatekdizzemannet stjerrescoe?

38Jezusdenkomtdenwerynhimselskreundeynitgrêf Itwieingrot,endêrleiinstienop

39Jezussei:Nimdestienfuort.Martha,desusterfande deade,seitsjinhim:Heare,nostjonkter,hwenthyhat fjouwerdagendeawest

40Jezusseitsjinhjar:HawIkdynetsein,datstû,asto leauest,dehearlikheitfanGodsjenscoe?

41Donamenhjadestienweifenitplakdêr'tdedeaden leinwier.EnJezussloechsyneagenopensei:Heit,ik tankjeJodatstûmyheardhast

42Enikwist,datstûmyaltydharkjest;maromitfolkdat bystiethawikitsein,dathjaleauwemeije,datstûmy stjûrdhast

43Endo'terditspritsenhie,rôpermeiinlûdestimme: Lazarus,komfoart!

44Endedeadekaemút,bûnenoanhannenenfoettenmei grêfklean;Jezusseitsjinhjar:Meitsjehimlosenlithim gean.

45Doleaudeninprottefan'eJoadendy'ttaMariakamen ensjoenhienewatJezusdienhie

46MarguonfenhjarrengyngenhjarweineideFarizeën, enforhellehjarrenhwetJezusdienhie

47DosammeledehegepreestersendeFarizeëninrie,en seine:Hwetdoggewy?hwentdizzemandochtinprotte wûnders

48Aswyhimsaallinnelittelitte,scillealleminskenyn himleauwe:endeRomeinenscillekommeenúsplaken úsfolknimme

49Enienfenhjarren,nammentlikKajafas,dy'tdatselde jiersdehegepreesterwie,seitsjinhjar:Jimmewitte hielendalneat,

50Tinknetoan,datitúsnuttichis,datienmanfoaritfolk stjerrescil,endatithielefolknetomkomt.

51Enditseiernetúthimsels:marhyhiedatjier hegepreester,enprofetearredatJezusfoardatfolkstjerre soe;

52Ennetallinnefoardatfolk,mardaterekdebernGods, dy'tforstruidwierne,taiensammeljescoe.

53Enfendydeisôfriedenhjameiinoaromhimdeadeto deadzjen

54JezusrûndêromnetmeariepenûnderdeJoaden;mar gyngdêrweineiinlântichtbydewoastenije,yninstêddy't Efraïmhjitte,enbleaudêrmeisynlearlingen

JOHN

55EnitPeaskefan'eJoadenwietichtby,eninprotte teagenútitlânopfoaritPeaskeneiJeruzalem,omharsels tereinigjen

56DosochtenhjaomJezus,enspriekenûnderhjarren, wylsthjayn'etimpelstiene:Hwettinkejimme,daternet taitfeestkommescil?

57EndeoerpreestersendeFarizeënhieneningebodjûn, datasimmenwisthwer'terwier,dyitoanjaanscoe,dathja himnimmemochten

HAADSTIK12

1DokaemJezusseisdagenfoaritPeasketoBethanië, dêr'tLazaruswier,dy'tdeawesthie,dy'tHyút'edeaden opwekke

2Dêrmakkenhjahiminmiel;Marthatsjinne,marLazarus wieienfanharrendy'tbyhimoantafelsieten

3DonaemMariainpounfennardussalve,tigekostlik,en salvedefoettenfenJezus,enfagesynfuottenmeiharhier, enithûswaerdfolmeiderookfen’esalve

4Doseiienfensynlearlingen,JudasIskariot,Simonssoan, dy'thimforriedescoe:

5Hweromwaerddizzesalvenetferkochtfoartrijehûndert penningen,enjûnoandeearmen?

6Ditseier,netdateromdeearmensoarge;marom'terin diefwie,endetashie,endroechhwatderynstie

7DoseiJezus:Lithjarstean;

8Hwentdeearmenhawwejimmealtydbyjimme;marmy hawwejimnetaltyd

9InprotteJoadenwistendêrom,daterdêrwier,enhja kamennetallinneom'ewillefanJezus,maromekLazarus tesjen,dy'tHyút'edeadenopwekkehie

10MardeoerpreestersrieplachtendathjaLazarusek deadzjemochten;

11Om'ttrochhiminprottefan'eJoadenfuortgongenen ynJezusleauden

12Deoaredeisinprotteminskendy’topitfeestkamen, do’thjaheardendatJezusneiJeruzalemkaam, 13Donaemhjapalmtûken,engynghimyn’emiette,en rôp:Hosannah,LokichisdekeningfenIsraël,dy’tkomt yn’enammedesHeare

14EnJezus,do'terinjongeezelfounhie,sietderop;sa'tit skreaunis,

15Eangjenet,dochterSions,sjuch,jinskeningkomt, sittendopinezelfol

16Dydingenbigrepensynlearlingenearstnet:mardo’t Jezusforhearlikewaerd,tochtenhjahjarynittinken,dat dizzedingenfenhimbiskreaunwierne,endathjahim dizzedingendienhiene

17Enitfolkdatbyhimwier,do’terLazarusútsyngrêf rôpenhimút’edeadenopwekke,makkenitbewiis

18Dêrommoeteitfolkhimek,om’thjaheardendaterdit wûnderdienhie

19DoseinedeFarizeënûnderhjarren:Snûgjejimme,dat jimmeneatoerwinne?sjuch,dewrâldishimefterneigien

20End'rwieneguonGrikenûnderhar,dy'topkamenom opitfeestteoanbidden:

21DykaemdentaFilippus,dy'tútBetsaidaynGaliléa wier,enbegeardehim,sizzende:Hear,wysoeneJezussjen 22FilippuskaemenforteldeAndréas;enAndréasen FilippussizzeitJezuswer

23EnJezusantwirdehjar,sizzende:Deoereiskommen, datdeMinskesoanforhearlikewirdescil.

24Wiswier,wier,iksisjimme:Asinnôtnôtnetyn’e ierdefaltenstjert,bliuwtitallinne;marasitstjert,bringtit follefrucht.

25Dy’tsynlibbenleafhat,scilitforlieze;enwa'tsyn libbenhaatyndizzewrâld,silithâldetaitivigelibben

26Asimmenmytsjinnet,litdymyfolgje;enwêr'tikbin, dêrscilekmyntsjinstfeintwêze:asimmenMytsjinnet,dy scilmynHeitearje

27Nouismynsieleûnrêstich;enwatsiliksizze?Heit,rêd myfandizzeoere:mardêrombiniktadizzeoerekommen

28Heit,ferhearlikjejinsnamme.Dokaemderinstimmeút 'ehimel,sizzende:Ikhawitbeideforhearlikeensilitwer forhearlikje

29Enitfolkdatbystieenhearde,seidatittongere;oaren seine:Iningelspriektahim

30Jezusantwirdeensei:Dizzestimisnetommykaem, maromjimmewille.

31Noisitoardielfendizzewrâld:nouscildefoarstfen dizzewrâldfordreaunwirde

32Enikscilalleminskentamylûke,asikfen’eierde forhevenwirde

33Ditseier,oantsjuttendhokkerdeaerstjerrescoe

34Itfolkantwirdehim:Wyhawweút’ewethearddat Kristusivichbliuwt;enhoesizzejo:DeMinskesoanmoat ophevenwurde?hwaisdizzeMinskesoan?

35DoseiJezustsjinhjar:Nochinlytsskoftisitljochtby jimmeRinnewylstjimmeitljochthawwe,datittsjuster netoerjimmekomt:hwentdy'tynittsjusterrint,witnet wêr'terhinnegiet.

36Wylstjimmeljochthawwe,leauynitljocht,datjimme bernfanitljochtwêzemeijeDizzedingenspriekJezus,en gyngfuortenferburgenhimfoarhjar.

37Maralhieerfoarhjarrensafollewûndersdien,dochs leaudenhjanetynhim:

38DatitwirdfendeprofeetJesajafolbrochtwirdescoe, daterspritsenhat:Heare,hwahatúsforteldleaud?enoan hwaisdeearmdesHeareiepenbiere?

39Dêromkoenenhjanetleauwe,hwentdatJesajanochris sei:

40Hyhathjareagenblynmakkeenhjarhertferhurde;dat hjanetmeihjareagensjenscoe,nochmeihjarhert forstean,enbekeardwirde,enikhjargenêzescoe

41DitseiJesaja,do’tersynhearlikheitseachenoerhim spriek.

42Marûnderdeoerstenleaudenekinprotteynhim;mar fanwegendeFariseeërshawwesehimnetbeliden,datse netút'esynagogefersetwurdesoene

43Hwenthjahienedeloffen’eminskenmearleafasde loffenGod

44Jezusrôpensei:Wa'tynmyleaut,leautnetynmy,mar ynHimdy'tmystjûrdhat

45Endy’tmysjucht,sjochtHimdy’tmystjûrdhat

46Ikbininljochtyn'ewrâldkommen,datelkdy'tynMy leautnetynittsjusterbliuwescil

47Enasimmenmynwirdenharketennetleaut,ik oardieljehimnet:hwentIkbinnetkommenomdewrâldto oardieljen,maromdewrâldtorêdden

48Dy’tmyôfwiistenmynwirdennetoannimt,hatien dy’thimoardielet:itwirddatikspritsenhaw,datscilhim oardieljeop’elêstedeis

49Hwentikhawnetoermyselssprutsen;mardeHeitdy't mystjûrdhat,dyhatmyingebodjûn,hwatiksizzescoe enhwatiksprekkescoe

50Enikwitdatsyngeboditivichlibbenis:alleswatik dêromsprekke,lykasdeHeittsjinmyseinhat,datsprek ik

HAADSTIK13

1NofoaritfeestfanitPeaske,doe'tJezuswistdatsyn oerekommenwiedaterútdizzewrâldneideHeitgean soe,nei'tersyneigenleafhawwedy'tyn'ewrâldwiene,hat erseleafhawweoantiteinta.

2Enitjûnsmielwieeinige,endeduvelhienoJudas Iskariot,Simonssoan,ynithertsetomhimteferrieden;

3JezuswistdatdeHeitalledingenynsynhannenjûnhie, endaterfanGodkommenwieenneiGodgyng; 4Hygyngoereinfenitjûnsmiel,enleisynkleanôf;en naeminhandoekenomgordehim.

5Dêrneigeaterwetteryninbak,enbigoundefoettenfan 'elearlingentewaskjenenseôftefeienmeiithandoek dêr'termeiomgordwier.

6DokaemerbySimonPetrus,enPetrusseitsjinhim: Heare,woskstûmynfuotten?

7Jezusantwirdeenseitsjinhim:Hwetikdoch,wittejo nounet;mardûscilstithjirneiwitte

8Petrusseitsjinhim:Dûscilstmynfuottenneawaskje Jezusantwirdehim:Asikdynetwaskje,hastgjindielmei my

9SimonPetrusseitsjinhim:Heare,netallinnemyn fuotten,marekmynhannenenmynholle.

10Jezusseitsjinhim:Dy’twoskenis,hoechtnetoarsas synfoettentowaskjen,marissuversuver:enjimmebinne rein,marnetallegearre.

11Hwenthywisthwa'thimforriedescoe;dêromseier: Jimmebinnenetallegearrerein

12Ennei’terhjarfoettenwoskenhieensynklean nommenhieenwerdelsettenwier,seiertsjinhjar:Witte jimmehwetikjimmedienhaw?

13JimmeneamemyMasterenHear,enjimmesizzegoed; wantsabinik

14Asikden,jimmeHearenHear,jimmefoettenwosken haw;jimmemoatteekinoarsfuottenwaskje.

15HwentIkhawjimmeinfoarbyldjown,datjimme dwaenscillelykasIkjimmedienhaw

16Wiswier,wier,iksisjimme,detsjinstfeintisnetgreater assynhear;enhydy'tstjoerdisnetgrutterashydy'thim stjoerdhat.

17Asjimmedizzedingenwitte,lokkichbinnejimmeas jimmesedogge

18Ikspreknetoerjimmeallegearre:ikwithwa’tikútkard haw,mardatdeSkriftfolbrochtwirdemei:Dy’tmeimy breayt,hatdehakketsjinmyophelle

19Nousisikitjimmefoar’titkomt,datjimme,asitbard is,leauwemeijedatikitbin

20Wiswier,wier,iksisjimme:Wa'tûntfangtwa'tikstjoer, ûntfangtmy;endy'tmyûntfangt,ûntfangtHimdy'tmy stjûrdhat

21Do'tJezusdatseinhie,waerderyn'egeastûnrêstich,en tsjûgeensei:Wiswier,wier,iksisjimme,datienfen jimmeMyforriedescil

22Doseagendelearlingeninoaroan,twiveljendoerhwa't erspriek.

23NoleiienfensynlearlingenopJezus'eboezem,dy't Jezusleafhie.

24SimonPetrusdenwinktehim,daterfreegjescoehwa't itwêzescoefenhwa'terspriek

25Do,dyopJezussynboarstlei,seitsjinHim:Heare, hwaisit?

26Jezusantwirde:Hyisit,hwa'tikinsopjaenscil,asikit dippedhawEndo'teritsopdiphie,joecheritoanJudas Iskariot,desoanfenSimon

27EnneiitsopkaemdesatanynhimDoseiJezustsjin him:Datdodochst,dochgau.

28Nowistgjinienoantafel,hweromerdittsjinhim spritsenhie

29Hwentguonfenhjartochten,om’tJudasdetashie,dat Jezustsjinhimseinhie:Keapjedatwatwynedichhawwe foaritfeest;of,daterwatoan'eearmenjaenscoe

30Dogyngerdesopkrige,gyngderdaliksút:enitwier nacht

31Dêrom,do'terútgienwier,seiJezus:Noisde Minskesoanforhearlike,enGodisynhimforhearlike.

32AsGodynhimforhearlikewirdt,denscilGodhimek ynhimselsforhearlikje,enhimdaliksforhearlikje

33Berntsjes,nochinlytsskoftbinikbyjimme.Jimme scillemysykje,enlykasiktsjindeJoadensei:Wêr'tik hinnegean,kinnejimmenetkomme;sanosisikdy

34Innijgebodjouikjimme,datjimmeinoarleafhawwe; lykasikjimmeljeafhaw,datjimmeekinoarleafha

35Hjirmeiscillealleminskenwittedatjimmemyn learlingenbinne,asjimmeinoarleafdehawwe.

36SimonPetrusseitsjinhim:Heare,wêrgeanjohinne? Jezusantwirdehim:Wêr'tikhinnegean,dokinstmynonet folgje;mardûscilstmydêrneifolgje.

37Petrusseitsjinhim:Heare,hweromkinikJonounet folgje?Iksilmynlibbendeljaanomjowille

38Jezusantwirdehim:Scilstûdynlibbendelsetteommyn wille?Wiswier,wier,iksisdy:Dehoannescilnetkraaie, oantstûmytrijeriswegerehast

HAADSTIK14

1Litjimmehertnetûnrêstichwirde:jimmeleauweynGod, leauekynmy

2YnmynHeitshûsbinneinprottehearehuzen:asitnetsa wier,scoeikitjimmeseinhawwe.Ikgeanominplakfoar jotemeitsjen

3Enasikhinnegeanendyinplakklearmeitsje,denscilIk weromkommeendybymyoannimme;datdêr'tikbin,dêr meiejimekwêze

4Enwêr'tikhinnegean,wittejimme,endeweiwitte jimme.

5Tomasseitsjinhim:Heare,wywittenetwêrstû hinnegiest;enhoekinnewydeweiwitte?

6Jezusseitsjinhim:Ikbindewei,dewierheidenitlibben: gjinienkomttadeHeitastrochMy

7AsjimmeMykendhiene,soenejimmemynHeitek kennenhawwe,enfennouôfkennejimmeHimenhawwe Himsjoen

8Filippusseitsjinhim:Heare,litúsdeHeitsjen,enitisús genôch

9Jezusseitsjinhim:Hawiksalangbydywest,endochs hawwejomynetkend,Filippus?wa'tmysjoenhat,hatde Heitsjoen;enhoesizzejodan:LitúsdeHeitsjen?

10Leaustonetdatikyn'eHeitbin,endeHeitynmy?de wurdendy'tiktsjinjimmesis,sprekiknetútmysels:mar deHeitdy'tynmywennet,dydochtdewurken

11Leaumydatikyn'eHeitbin,endeHeitynmy:oars leaumyom'ewillefan'ewurken.

12Wiswier,wier,iksisjimme,dy’tynMyleaut,de wirkendy’tikdoch,scilerekdwaen;engrutterewurken asdizzescilerdwaen;hwentikgeanneimynHeit

13Enhwetjimmeekfreegjescilleynmynnamme,datscil ikdwaen,datdeHeitforhearlikewirdemeiyndeSoan.

14Asjimmehwatfreegjescilleynmynnamme,denscilik itdwaen

15Asjimmemyleafhawwe,hâldmyngeboaden.

16EnIkscildeHeitbidde,enHysciljimmeinoare Troosterjaen,daterfoaraltydbyjimmebliuwemei; 17EkdeGeastfen’ewierheit;dy'tdewrâldnetûntfange kin,om'tsehimnetsjochtenhimnetken;marjimkenne him;hwenthywennetbydyenscilyndywêze

18Ikscildynettreastleaslitte:Iksciltadykomme.

19Nochinlytsskoftke,endewrâldsjochtmynetmear; marjimmesjoggemy:om'tiklibbe,scillejimmeeklibje

20OpdydeisscillejimmewittedatIkynmynHeitbin,en jimmeynMy,enIkynjimme

21Dy’tmyngeboadenhatensehâldt,dyisitdy’tMyleaf hat:endy’tMyleafhat,siltrochmynHeitleafhawwe wurde,enikscilhimleafhawweenmyselsoanhim iepenbierje

22Judasseitsjinhim,netIskariot:Heare,hoekomtit, datstûdyselsoanúsiepenbierjesilstennetoan’ewrâld?

23Jezusantwirdeenseitsjinhim:AsinmanMyleafhat, scilermynwirdenhâlde;

24Dy'tMynetleafhat,hâldtmynspreukennet:enitwurd datjimmehearreisnetfanmy,marfandeHeitdy'tMy stjûrdhat.

25Dizzedingenhawiktajimmespritsen,wylstiknochby jimmeoanwêzichbin

26MardeTrooster,dy'tdeHilligeGeastis,dy'tdeHeityn mynnammestjoerescil,dysciljimmeallesleareenjimme allesyn'ttinkenbringe,hwetIkjimmeekseinhaw

27Fredelitikjimmeefter,mynfredejowikjimme:net lykasdewrâldjowt,jouIkjimmeLitdynhertneteangje, enlititnetbangwêze

28Jimmehawweheardhoe’tiktsjinjimmesei:Ikgean fuortenkomwertajimmeAsjimmemyleafhawwe, soenejimmebliidwêze,om'tiksei:IkgeanneideHeit, hwentmynHeitisgrutterasik

29Ennouhawikitjimmeseinfoardatitbarde,datjimme, asitbardis,leauwemeije

30Hjirneisciliknetfollemeidyprate:hwentdefoarstfen dizzewrâldkomtenhatneatynmy

31MardatdewrâldwittemeidatikdeHeitljeaf;enlykas deHeitmygebodjoech,sadochikKomoerein,litús hjirweigean

HAADSTIK15

1Ikbindewierewynstôk,enmynHeitisdeboer.

2Elketûkeynmy,dy'tgjinfruchtdraacht,nimterwei:en elketûkedy'tfruchtdraacht,dyreinigter,datitmear fruchtbringemei

3NobinnejimmereintrochitwirddatIktajimme spritsenhaw.

4Bliuwynmy,enikyndyLykasdetûkefanhimselsgjin fruchtdragekin,asernetyn'ewynstôkbliuwt;netmear kinnejim,asjimbliuweynmy.

5Ikbindewynstôk,jimmebinnedetûken:dy’tynmy bliuwt,enikynhim,dybringtinprottefrucht:hwent sûndermykinnejimmeneatdwaen

6Hwennear’tinmannetynmybliuwt,denwirdter forstoarnasintûke,enisfordroege;endeminsken sammeljeseensmietenseynitfjûr,ensewurdeferbaarnd

7AsjimmeynMybliuwe,enmynwirdenynjimme bliuwe,denscillejimmefreegjehwetjimmewolle,enit sciljimmedienwirde

8HjirynismynHeitferhearlike,datjimmeinprottefrucht drage;sascillejimmemynlearlingenwêze.

9LykasdeHeitMyleafhat,sahawikjimmeleafhawwe: bliuwynmynleafde

10Asjimmemyngeboadenhâlde,scillejimmeynmyn leafdebliuwe;lykasikdegeboadenfanmynHeithâlden hawenynsynleafdebliuw

11Dizzedingenhawiktajimmespritsen,datmyn blydskipynjimmebliuwescil,endatjimmeblydskipfol wêzescoe

12Ditismyngebod,datjimmeinoarleafhawwe,lykasIk jimmeljeafhaw

13Gjinienhatgruttereleafdeasdizze,datinminskesyn libbendeljoutfoarsynfreonen.

14Jimmebinnemynfreonen,asjimmedoggehwetik jimmegebiede

15Fannoôfneamikjimmegjintsjinstfeinten;hwentde tsjinstfeintwitnethwetsynheardocht:marikhawjimme freonenneamd;hwentallesdatikfanmynHeitheardhaw, hawikjimmebekendmakke.

16Jimmehawwemynetútkard,marikhawjimútkarden joornearre,datjimhinnegeanenfruchtbringe,endatjim fruchtbliuwescoe:datalleswatjimdeHeitfreegjeyn mynnamme,Hyitjimjaenmeije

17Ditgebiedikjimme,datjimmeinoarleafhawwe

18Asdewrâldjimmehate,denwittejimmedathjamy hatefoardathjajimmehate

19Asjimmefen'ewrâldwierne,scoedewrâldsyneigen leafhawwe:marom'tjimmenetfen'ewrâldbinne,marIk hawjimmeút'ewrâldútkard,dêromhatdewrâldjimme

20TinkoanitwirddatIkjimmeseinhaw:Detsjinstfeint isnetgreaterassynhearAshjamyforfolgehawwe,scille hjadyekforfolgje;ashjamynwirdhâldenhawwe,den scillehjadyekhâlde

21Maraldizzedingenscillehjajimmedwaenommyn namme,om’thjaHimnetkennedy’tmystjûrdhat

22Asiknetkommenwierentahjarspritsenwier,den hienenhjagjinsûnde,marnouhawwehjagjinmantelfoar hjarsûnde

23Dy'tmyhatet,hatetekmynHeit.

24Asikdewirkenûnderhjarrennetdienhie,dy'tgjinoar dienhie,danhienehjagjinsûndehân:marnouhawwehja beidesjoenenhatehjamyenmynHeit.

25Marditbart,datitwirdfolbrochtwirdescil,datynhjar wetbiskreaunstiet:Hjahatenmysûnderreden

26MarasdeTroosterkomt,dy'tIkjimmestjoeresilfan'e Heit,deGeastfan'ewierheid,dy'tútgietfan'eHeit,sciler fanmytsjûgje:

27Enjimmescilleektsjûgje,hwentjimmehawwebymy westfanitbegjinôf.

HAADSTIK16

1Dizzedingenhawiktsjinjimmespritsen,datjimmenet misledigjescoene

2Hjascillejimmeút’esynagogensette:ja,detiidkomt, dathwa’tjimmedeadetsciltinkedaterGodtsjinstdocht

3Endizzedingensillehjajimmedwaen,om'thjadeHeit nethawwekend,nochmy

4Mardizzedingenhawikjimmesein,datjimme,asde tiidkomt,yntinkemeije,datIkjimmefenhjarhawnhaw. Endizzedingenhawikjonetynitbegjinsein,om'tikby jowie

5MarnougeanikneiHimdy’tmystjûrdhat;ennetien fanjimmefregetmy:Wêrgeanejohinne?

6Marom'tikdizzedingentsjinjimmeseinhaw,hat fertrietdynhertfolmakke.

7Dochssisikjimmedewierheid;Itisfoarjohandichdat ikfuortgean:wantasiknetfuortgean,sildeTroosternetta jokomme;marasikfuortgean,scilikhimneidystjoere.

8Enaserkomt,scilerdewrâldfansûnde,enfan gerjuchtichheitenfanoardielbestraffe: 9Fensûnde,om'thjanetynMyleauwe; 10Fengerjochtichheid,hwentikgeanneimynHeit,en jimmesjoggemynetmear;

11Fenoardiel,hwentdeoerstefendizzewrâldwirdt rjuchte

12Ikhawjimmenochinprottetesizzen,marjimmekinne senonetdrage.

13Maraserkomt,deGeastfen’ewierheit,scilerjimme yn’ehielewierheidliede:hwenthyscilnetúthimsels prate;maralleswaterhearrescil,datscilersizze:enhy sciljimmedekommendedingenlittelitte

14HyscilMyforhearlikje,hwentHyscilfenmyne oannimmeenitjimmetoanje.

15Alledingendy'tdeHeithat,binnemines:dêromseiik, daterfanminesnimmescilenitjimmesjenlitte

16Inlytsskoftsje,enjimmescillemynetsjen;

17Doseineguonfensynlearlingenûnderhjarren:Watis ditdatertsjinússeit:Inlytsskoft,enjimmescillemynet sjen;Heit?

18Enhjaseine:Hwetisdit,daterseit:Inlytsskoft?wy kinnenetsizzewaterseit.

19NouwistJezus,dathjahimfreegjewoene,enseitsjin hjar:Freegjejimmeûnderinoar,datiksei:Inlytsskoft,en jimmescillemynetsjen;?

20Wiswier,wier,iksisjimme,datjimmeskriemeen jammerje,mardewrâldscilbliidwêze:enjimmescille fertrietlikwêze,marjimmeleedscilferoarewurdeyn blydskip

21Infrou,dy’tynbarensis,hatfertriet,om’tharoere kommenis:marsadree’thjafanitbernberneis,tinktse netmearoandeeangstme,útblydskipdatinmanyn’e wrâldberneis

22Endûhastnodusfortriet,marikscildywersjen,en dynhertscilforbliidzje,enjimmewillenimtgjinienfen jimme

23EndydeisscillejimmemyneatfreegjeWiswier,wier, iksisjimme:HwetjimmedeHeitekfreegjescilleynmyn namme,datscilHyjimmejaen

24Oantnotahawwejimmeneatfregeynmynnamme: freegje,enjimmescilleûntfange,datjimmeblydskipfol wêzemei

25Dizzedingenhawiktajimmespritsenynspreuken:mar detiidkomt,datiknetmeartajimmesprekkescilyn spreuken,marIksciljimmedúdliksjenlittefen'eHeit

26Opdydeisscillejimmeynmynnammefreegje:enIk sizjimmenet,datIkdeHeitfoarjimmebiddescil: 27HwentdeHeitselshatjimmeleaf,om'tjimmeMyleaf hawweenleaudhawwedatikfenGodútgienbin.

28Ikbinút'eHeitkommen,enbinyn'ewrâldkommen: werferlitteikdewrâldengeanneideHeit

29Synlearlingenseinetsjinhim:Sjuch,nosprekstûfrij, ensprekkegjinsprekwurd

30Nobinnewyderwisfandatstûalleswitstennetnedich hastdatimmendyfreegjescoe:dêrmeileauwewydatstû útGodgienbinne

31Jezusantwirdehjar:Leauwejimmenou?

32Sjuch,deûrekomt,ja,isnokommen,datjimme forstruidwirdescille,elkneisyneigen,enmyallinnelitte scille:endochsbiniknetallinne,hwentdeHeitismeimy

33Dithawiktajimmesein,datjimmefredehawwemeie ynmyYn'ewrâldsillejimferdrukkinghawwe:marwês moedich;Ikhawdewrâldoerwûn

HAADSTIK17

1DizzewirdenspriekJezus,enhysloechsyneagenneide himel,ensei:Heit,deoereiskommen;ferhearlikjejins Soan,datjinsSoandyekforhearlikjemei:

2Lykasjohimmachtjownhawweoeralleflêsk,daterit ivigelibbenjaensciloanallegearreasjohimjownhawwe

3Enditisitivigelibben,dathjaJokenne,deiennichste wiereGod,enJezusKristus,dy’tJostjûrdhawwe.

4IkhawJoforhearlikeop’eierde:Ikhawklearitwirkdat Jomyjownhawwe

5Enno,oHeit,ferhearlikjemymeidyselsmeide hearlikheiddy'tikbydyhiefoardatdewrâldwie

6Ikhawjinsnammeiepenbiereoan'eminskendy'tJomy út'ewrâldjownhawwe;enhjahawwejinswirdhâlden.

7Nouhawwehjawitten,datalleshwetstûmyjownhast fendyis

8HwentIkhawhjarrendewirdenjowndy’tJomyjown hawwe;enhjahawweseoannommen,enwittewisdatik fandyútgienbin,enhjahawweleauddatstûmyútstjoerd hast

9Ikbidfoarhjar:Ikbidnetfoardewrâld,marfoar dyjingendy'tJomyjownhawwe;hwenthjabinnedyn 10Enalmynisdyn,endynismines;enikbinynhjarren forhearlike

11Ennoubiniknetmearyn’ewrâld,mardizzebinne yn’ewrâld,enikkomtadyHilligeHeit,hâldtrochjins eigennammedejingendy'tjomyjûnhawwe,datseien wêzemeie,lykaswybinne.

12Wylstikbyhjarrenyn’ewrâldwie,hawikseynjins nammebewarre;datdeSkriftfolbrochtwurdesoe

13Ennoukomiktady;endizzedingensprekikyn'e wrâld,dathjamynfreugdeynharselsfolbrochthawwe meie

14Ikhawhjarrenjinswirdjown;endewrâldhatsehate, om'tsenetfan'ewrâldbinne,lykasiknetfan'ewrâldbin. 15Ikbidnetdatstûhjarút’ewrâldnimmescilst,mar datstûhjarbiwarjescoestfoaritkweade.

16Hjabinnenetfen’ewrâld,lykasiknetfen’ewrâldbin. 17Hilligjesetrochjinswierheit:jinswirdiswierheit

18LykasJomyyn’ewrâldstjoerdhawwe,sahawIkseek yn’ewrâldstjûrd.

19Enomhjarwillehilligjeikmysels,dathjaekhillige wirdemeietrochdewierheid

20Enikbidnetfoardizzeallinne,marekfoardyjingen dy’tynMyleauwescilletrochhjarwird; 21Dathjaallegearreienwirdemeije;lykasjo,Heit,ynmy binneenikynjo,datseekynúsienwêzemeie:datde wrâldleauwemeidatjomystjoerdhawwe

22Endehearlikheiddy’tstûMyjownhast,hawIkhjarren jown;datseienwêzekinne,lykaswyienbinne: 23Ikynhjar,endoynmy,dathjaynienfolmakkewirde meije;endatdewrâldwittemeiedatstûmystjoerdhasten hjarleafhast,lykastomyljeafhast

24Heit,ikwoldatekhja,dy’tJomyjownhawwe,bymy binnedêr’tikbin;dathjamynhearlikheitsjenmeije,dy't Jomyjownhawwe:hwentJohawwemyleaffoarde grûnslachfen'ewrâld

25OrjuchtfeardigeHeit,dewrâldhatdynetkend,marik kendy,endizzenhawwewittendatstûmystjoerdhast

26Enikhawhjarrenjinsnammeforkend,enikscildy forklearje,datdeleafdedêr’tstûmymeileafhawwehastyn hjarwêzemei,enikynhjarren

HAADSTIK18

1Do'tJezusdizzewirdenspritsenhie,gyngermeisyn learlingenoerdebeekCedron,dêr'tintúnwier,dêr'teryn kaem,ensynlearlingen

2EnJudas,dy’thimforried,koeitplakek,hwentJezus gyngdêrfaekmeisynlearlingenta.

3EnJudas,nei'terinkeppelmannenenoffisierenkrige fen'ehegepreestersenFarizeën,kaemdêrmeilantearnen enfakkelsenwapens.

4Jezusden,wittendealleshwetoerhimkommescoe, gyngútenseitsjinhjar:Hwasiikjejimme?

5Hjaantwirdenhim:JezusfenNazareth.Jezusseitsjin harren:IkbinitEnJudas,dy'thimferriede,stiebyhjarren

6Do’terdoetsjinhjarsei:Ikbinit,gongenhjaefterúten foelenop’egrûn.

7Dofregeerhjarrenwer:Hwasiikjejimme?Enhjaseine: JezusfenNazareth.

8Jezusantwirde:Ikhawjimmeseindatikitbin; 9Datitwirdfolbrochtwirdescoe,daterspritsenhat:Fan hwa'tJomyjownhawwe,hawikgjinienforlern

10DolutsSimonPetrusitmeiinswird,ensloechde tsjinstfeintfandehegepreester,ensniesynrjuchterearôf DetsjinstfeinthietMalchus

11DoseiJezustsjinPetrus:Stekdynswurdyn'eskede:de beker,dy'tmynHeitMyjownhat,scilIkdynetdrinke?

12Donamendebendeendekapteinendeofsierenfen’e JoadenJezusenbûnenhim,

13EnhylatehimearstneiAnnas;hwenthywierKajafas skoanheit,dy'tdatseldejiershegepreesterwie.

14EnKajafaswieit,dy’tdeJoadenriejoech,datitgoed wierdatienmanforitfolkstjerresoe

15EnSimonPetrusfolgeJezus,enekinoarelearling:dy learlingwiebekendoandehegepreester,engyngmei Jezusynynitpaleisfandehegepryster

16MarPetrusstiebûtendedoar.Dogyngdyoarelearling út,dy'tdehegepreesterbekendwie,enspriektahjar,dy't dedoarhâldde,enbrochtPetrusbinnen

17Doseidejonkfroudy’tdedoarhâlddetsjinPetrus: Binnejonetekienfandizzemansynlearlingen?Hyseit: Ikbinitnet

18Endetsjinstfeintenendeoffisierenstienedêr,dy’tin koalfjoermakkehiene;hwentitwiekâld,enhjawaermen harsels,enPetrusstiebyhjarrenenwaermdehim

19DofregedehegeprysterJezusneisynlearlingenennei synlear

20Jezusantwirdehim:Ikspriekiepenliktadewrâld;Ik hawoaitleardyn'esynagogeenyn'etimpel,dêr'tde Joadenaltydtaflechthawwe;enynitgeheimhawikneat sein

21Hweromfreegjejomy?freegjedejingendy'tmy hearden,watiktsjinhjarseinhaw:sjuch,sewittewatik sei

22Endo’terdatspritsenhie,sloechienfen’eofsieren dy’tderbystieneJezusmeidepalmfensynhân,sizzende: Antwurdzjejodehegepreestersa?

23Jezusantwirdehim:Asikkweaspritsenhaw,tsjûgje danfanitkwea;marasitgoedis,wêromslachstomy?

24EnAnnashiehimbûnstjûrdneiKajafas,de hegepreester.

25EnSimonPetrusstieenwaermdehimEnhjaseinetsjin him:Binnejonetekienfansynlearlingen?Hywegereit ensei:Ikbinitnet.

26Ienfen’etsjinstfeintenfen’ehegepreester,synsibben, hwaensearPetrusôfsnienhie,sei:Hawikdynetbyhim yn’ttúnsjoen?

27DoûntkennePetruswer:endaliksgyngdehoanne

28DobrochtenhjaJezusfenKajafasneidesealfenit oardiel;enitwierbetiid;enhjagyngenselsnetynit rjochtseal,dathjanetûntreinigjewirde;mardathjait Peaskeitemochten

29DogyngPilatusútneihjarren,ensei:Hokker beskuldigingbringejimmetsjindizzeman?

30Hjaantwirdenenseinetsjinhim:Asergjinmisdiediger wier,denscoenewyhimnetoandyoerleverehawwe.

31DoseiPilatustsjinhjar:NimHimenoardieljeHim neffensjimmewetDeJoadenseinendêromtsjinhim:Itis úsnettastienomientedeadzjen.

32DatitwirdfenJezusfolbrochtwirdescoe,dater spritsenhie,oantsjuttehokkerdeaerstjerrescoe.

33DokaemPilatusweryn'erjochtseal,enrôpJezusensei tsjinhim:Binnejodekeningfen'eJoaden?

34Jezusantwirdehim:Seistûditfendysels,ofhawwe oarenitdyfenmysein?

35Pilatusantwirde:BinikinJoad?Dynfolkende hegeprystershawwedyoanmyoerlevere:wathastdien?

36Jezusantwirde:Mynkeninkrykisnetfendizzewrâld: asmynkeninkrykfendizzewrâldwier,denscoenemyn tsjinstfeintenfjochtsje,datiknetoan'eJoadenoerlevere wirdescoe;

37DoseiPilatustsjinhim:Binnejodaninkening?Jezus antwirde:Josizzedatikinkeningbin.Dêrtabinikberne, endêrombinikyn'ewrâldkommen,datiktsjûgjesoefan 'ewierheidElkdy'tfan'ewierheidis,harketmynstim

JOHN

38PilatusseitsjinHim:Hwetiswierheit?Endo'terdat seinhie,gyngerwerútneideJoaden,enseitsjinhjar:Ik fynhielendalgjinskuldynhim

39Marjimmehawweingewoante,datikjimmeopit Peaskeienfrijlittescil:wollejimmedêromdekening fen’eJoadenjimmefrijlitte?

40Dorôpenhjaallegearrewer,sizzende:Netdizzeman, marBarabbas.NowieBarabbasinrôver.

HAADSTIK19

1DonaemPilatusJezusengiseldeHim 2Endesoldatenplettenintoarnkroanensettendyopsyn holle,enhjadienehiminpoarperenmanteloan, 3Enhysei:Groetnis,keningfen’eJoaden!enhjasloegen himmeidehannen.

4Pilatusgyngdêromweromenseitsjinhjar:Sjuch,ik bringhimtajimmeút,datjimmewittemeije,datikgjin skuldynHimfyn.

5DokaemJezusneifoaren,meidetoarnkroanende poarperenmanteloanEnPilatusseitsjinhjar:Sjuchde man!

6Do’tdehegepreestersendeofsierenHimseagen,rôpen se,sizzende:Kruisighim,krusighimPilatusseitsjinhjar: NimHimenkrusigjeHim,hwentikfyngjinskuldynHim.

7DeJoadenantwirdenhim:Wyhawweinwet,enneffens úswetscilerstjerre,om’terhimselstadeSoanfanGod makkehat.

8Do’tPilatusdatsizzenhearde,waerderbanger; 9Engyngwerynitrjochtseal,enseitsjinJezus:Hwer bistowei?MarJezusjoechhimgjinantwurd.

10DoseiPilatustsjinhim:Sprekstûnettamy?witstûnet datikmachthawomdytekrusigjenenmachthawomdy frijtelitten?

11Jezusantwirde:Jokoenenhielendalgjinmachttsjinmy hawwe,asitjonetfanboppenjownwier; 12EnfennouôfbisochtPilatushimlostolitten,marde Joadenrôpen,sizzende:Astûdizzemangeanlitte,bistde keizersynfreonnet;hwa'thimselstakeningmakket, sprekttsjindekeizer.

13Do’tPilatusdatsizzenhearde,brochterJezusnei foarenengyngsittenyn’erjochtbankopinplakdatit plaveiselneamdwurdt,marynitHebrieuskGabbatha.

14EnitwierdetariedingfenitPeaske,enomdesechsde ûre,enhyseitsjindeJoaden:Sjuchjimmekening!

15Marhjarôpen:Fuortmeihim,fuortmeihim,krusig himPilatusseitsjinhjar:Scilikjimmekeningkrusigje? Deoerpreestersantwirden:Wyhawwegjinkeningas Caesar

16Dojoecherhimdêromoanhjaroeromkrusigeto wirdenEnhjanamenJezusenbrochtenhimfuort 17Enhy,dy’tsynkrúsdroech,gyngútneiinplakdatit plakfaninskedelhjit,datynitHebrieuskGolgothaneamd wurdt:

18Dêr’thjaHimkrusigeentwaoarenmeiHim,oan wjerskantenien,enJezusyn’emidden

19EnPilatusskreauintitelensettedyopitkrús.Enit skriftwie:JEZUSFANNAZARETHDEKENNINGFAN DEJoaden

20Dizzetitelliesdoeinprottefan'eJoaden:hwentitplak dêr'tJezuskrusigewaerd,wietichtbydestêd:enitwie skreaunynitHebrieuskenitGrykskenitLatyn

21Doseinedeoerpreestersfen’eJoadentsjinPilatus: Skriuwnet:Dekeningfen’eJoaden;mardatersei:Ikbin dekeningfen'eJoaden

22Pilatusantwirde:Hwetikskreaunhaw,hawikskreaun. 23Donamendesoldaten,do’thjaJezuskrusigehiene,syn kleanenmakkenfjouwerdielen,foarelkesoldaatinpart; eneksynjas:nowiedejassûndernaad,fanboppenôf weefd.

24Enhjaseineûnderhjarren:Litúsitnetskuorre,marit lotderoersmite,hwaensitwêzescil,datdeSkriftfolbrocht wirdesoe,dy’tseit:Hjafordieldenmynkleanûnder hjarren,enommynklaaiïnghawwehjaitlotDatdienede soldatendêrom.

25EndêrstienebyitkrúsfanJezussynmemensynmem synsuster,Maria,defroufenKleofas,enMariaMagdalena 26Do'tJezusdensynmemendelearlingbysteanseach, dy'terleafhie,seiertsjinsynmem:Frou,sjuchdynsoan!

27Doseiertsjindelearling:Sjuchdynmem!Enfandat oereôfnaamdylearlingharneisynhûs.

28HjirneiseitJezus,wittendedatalledingennoufolbrocht wierne,datdeSkriftfolbrochtwirdescoe:Ikhawtoarst 29Enderstieinreekfolmeijittik,enhjafoldeninspûns meijittik,enhjasettendyophysop,enleineithimoan’e mûle

30Do'tJezusdendejittikkrige,seiEr:Itisfolbrocht,en hybûgdedeholleenjoechdespoekop

31DeJoadendêrom,om'titdetariedingwie,datde lichemendesabbatdeinetoanitkrúsbliuwesoene,(hwent dysabbatwieinhegedei),smeekenPilatus,dathjar skonkenbrutsenwirdemochten,endathjawêzemochten meinommen.

32Dokamendesoldaten,enbrakendeskonkenfen’e earsteenfen’eoaredy’tmeihimkrusigewier

33Mardo'thjabyJezuskamen,enseagen,dateraldea wier,brakenhjasynskonkennet:

34Marienfen’esoldatenstiekhimmeiinspearyn’e sydkant,endêrkaemdaliksbloedenwetterút.

35Endy’titseach,dieitbewiis,ensynkronykiswier:en hywitdaterwierseit,datjimmeleauwemeije

36Hwentdizzedingenwiernedien,datdeSkriftfolbrocht wirdescoe:Inbientefenhimscilnetbrutsenwirde

37EnwerseitinoareSkrift:Hjascillesjenneihwa'thja trochstokenhawwe.

38EndêrneibeaJoazeffanArimathéa,dy'tinlearlingfan Jezuswie,maryn'egeheimeúteangstfoardeJoaden, PilatusomitlichemfanJezusôftenimmen,enPilatus joechhimtaHykaamdêromennaemitlichemfanJezus

39EnderkaemekNikodemus,dy’tearstnachtstaJezus kaem,eningemienskipfanmirreenaloëbrocht,sa’n hûndertpûnsmiet

40DonamenhjaitlichemfenJezus,enwûnenitynlinnen kleanmeidekrûden,lykasdeJoadentobigravenbinne.

41Enopitplakdêr’terkrusigewier,wierintún;enyn't túninnijgrêf,dêr'tnochneainminskeynleinwie

42DêrleinehjaJezusdêrom,om'tdeJoadentariedingsdei; hwentitgrêfwietichtby

1Deearstedeifen’ewikekaemMariaMagdalenabetiid, do’titnochtsjusterwie,byitgrêf,enseachdestienútit grêfweinommen

2EnhjadraaftenkomttaSimonPetrusentadeoare learling,dy'tJezusleafhie,enseitsjinhjar:Hjahawwede Heareútitgrêfweinommen,enwywittenethwer'thja Himleinhawwe.

3Petrusgyngdêromút,endyoarelearling,enkamenbyit grêf

4Sarûnenhjabeidebyinoar:endeoarelearlinggyng Petrusfoar,enkaemearstbyitgrêf.

5Enhybûgdehimdelenseachneibinnen,enseachde linnenkleanlizzen;dochsgyngernetyn

6DokaemSimonPetrushimefternei,engyngynitgrêf, enseachdelinnenkleanlizzen, 7Enitservet,datomsynhollesiet,leinetbydelinnen klean,marbyinoarynpaktopinplakophimsels

8Dogyngekdyoarelearlingyn,dy’tearstynitgrêfkaem, enhyseachenleaude.

9HwenthjawistendeSkriftnochnet,daterút'edeaden opsteanmoast

10Dogyngendelearlingenwerfuortneihjareigenhûs.

11MarMariastiebûtenbyitgrêfteskriemen;enwylstse skriemde,bûgdesehardelenseachynitgrêf, 12Enseachtwaingelenynitwytsitten,deieneoan'e holleendeoareoan'efuotten,dêr'titlichemfanJezuslein hie

13Enhjaseinetsjinhjar:Frou,hweromskriemstû?Hjasei tsjinhjar:Om'thjamynHeareweinommenhawwe,enik witnethwer'thjaHimleinhawwe

14Endo'thjadatseinhie,keardehjaharselswerom,en seachJezusstean,enwistnet,datitJezuswier

15Jezusseitsjinhjar:Frou,hweromskriemstû?wasykje jo?Hjamiendedaterdetúnmanwie,enseitsjinhim:Hear, astûhimdêrweibrochthast,sismydanhwerstûhimlein hast,enikscilhimmeinimme

16Jezusseitsjinhjar:Maria.Hjakeardeharomensei tsjinhim:Raboanje;datwolsizze:Master

17Jezusseitsjinhjar:Raakmynetoan;hwentikbinnoch netopstienneimynHeit;margeanneimynbruorrenensis tsjinharren:IkgeanopneimynHeitenjimmeHeit;enta mynGodendynGod

18MarijeMagdalenakaemenforteldedelearlingen,dat hjadeHearesjoenhie,endatHydizzedingentahjar spritsenhie

19DokaemJezusdejouns,deearstedeifen’ewike,doe’t dedoarrenslettenwiernedêr’tdelearlingenbyinoar wierneúteangstfoardeJoaden,enstieynitmidden,ensei tsjinhjar:Fredemeijimme.

20Endo’terdatseinhie,lieterhjarrensynhannenensyn sidesjen.Doewienedelearlingenbliid,doe'tsedeHeare seagen

21DoseiJezuswertsjinhjar:Fredemeijimme:lykas mynHeitMystjûrdhat,sastjûrikjimme

22Endo'terdatseinhie,blaasdeerophjarenseitsjinhjar: UntfangdeHilligeGeast;

23Hwa’tjimmesûndenforjouwe,dywirdehjarren forjown;enhwa'tjimmesûndenbehâlde,dywurde bewarre

24MarThomas,ienfan'etolve,dy'tDidymushjitte,wie netbyhjarrendo'tJezuskaem

25Endeoarelearlingenseinetsjinhim:Wyhawwede Hearesjoen.Marhyseitsjinhjar:Asiknetynsynhannen deôfdrukfan'espikerssjoch,enmynfingeryn'eôfdruk

fan'espikersstekenmynhânynsynkantstekke,siliknet leauwe.

26Enneiachtdagenwerwiernesynlearlingenbinnen,en Thomasmeihjarren;

27DoseiertsjinThomas:Bringdynfingerhjirhinneen sjuchmynhannen;enberikkedynhânenstekdyynmyn side;enwêsnetûnleauwich,marleauwe

28EnThomasantwirdeenseitsjinhim:MynHearenmyn God

29Jezusseitsjinhim:Thomas,om'tjoMysjoenhawwe, hawwejoleaud;sillichbinnedyjingendy'tnetsjoen hawweendochsleaudhawwe

30EninprotteoareteikensdieJezusynitbywêzenfan synlearlingen,dy'tnetynditboekskreaunbinne:

31Marditbinneskreaun,datjimmeleauwemeijedat JezusdeChristusis,deSoanfanGod;endatjimme, leaujend,itlibbenhawwemeietrochsynnamme

HAADSTIK21

1NeidizzedingenlietJezushimselswersjenoan'e learlingenoan'eséfanTiberias;enopdizzewizelieter himselssjen

2SimonPetrusenThomas,dy'tDidymusneamdwaard,en NathanaelfanKanaynGaliléa,endesoannenfan Sebedeüs,entwaoarefansynlearlingen

3SimonPetrusseitsjinhjar:IkgeantofiskjenHjaseine tsjinhim:Wygeaneekmeidy.Hjagyngenútengyngen daliksyninskip;endynachtsfongenseneat

4Mardo’tdemoarnnouoankaem,stieJezusop’ewâl: mardelearlingenwistennetdatitJezuswie.

5DoseiJezustsjinhjar:Bern,hawwejimmeeat?Hja antwirdenhim:Nee

6Enhyseitsjinhjar:Werpitnetútrjochtsfenitskip,en jimmescillefineSesmietendêrom,ennokoenenseitnet tekenjefoardemannichtefanfisken

7Dêromseidelearling,dy'tJezusleafhie,tsjinPetrus:It isdeHeareDoe'tSimonPetrusnouheardedatitdeHeare wie,omgordeersynfiskersjasoanhim(hwenthywie neaken)engoaidehimyn'esee.

8Endeoarelearlingenkamenyninlytsskip;(hwenthja wiernenetfierfenlân,marasitwiernetwahûndertjelne) enslepenitnetmeifisken.

9Do’thjadoeoanitlânkamen,seagenhjadêrinkoalfjûr, endêropleinfiskenbrea

10Jezusseitsjinhjar:Bringdefiskdy’tjimmenoufongen hawwe

11SimonPetrusgyngopenlutsitnetfolgreatefiskennei lân,hûnderttrijeenfyftich;

12Jezusseitsjinhjar:KomenytEngjinienfan'e learlingendoarstehimtofreegjen:Wabisto?wittendedat itdeHearewie.

13DokaemJezus,ennaembrea,enjoechhjarren,enek fisk

14DitisnodetreddekeardatJezushimselsoansyn learlingentoandhat,nei’terút’edeadenopstienwie

15Do'thjaitenhiene,seiJezustsjinSimonPetrus:Simon, soanfenJonas,hâldstûMymearasdizzen?Hyseitsjin him:Ja,Heare;dowitstdatikdyhâldHyseitsjinhim: Weidzjemynlammen.

16Hyseinochristsjinhimdetwaddekear:Simon,soan fenJonas,hâldstûfanmy?Hyseitsjinhim:Ja,Heare;do witstdatikdyhâldHyseitsjinhim:Fiedmynskiep

17Hyseidetrêddekeartsjinhim:Simon,soanfenJonas, hâldstûfanmy?Petruswiefertrietlik,om'terdetredde keartsjinhimsei:Hâldstûfanmy?Enhyseitsjinhim: Heare,jowittealles;dowitstdatikdyhâldJezusseitsjin him:Fiedmynskiep.

18Wiswier,wier,iksisdy:Dobistejongwierste,gürdestû dyselsenrounsthwerstûwoest;marastoâldwirdst,scilstû dehannenútstekke,eninoarscildyomgordjeendyhinne dragesoenet

19Ditsprieker,oantsjuttendmeihokkerdeaerGod forhearlikjesoeEndo'terditseinhie,seiertsjinhim: Folgjemy

20DoekeardePetrushimom,enseachdelearling,dy't Jezusleafhie,folgjen;dy'tekbyititenopsynboarst leundeensei:Heare,hwaisitdy'tJoferriedt?

21Petrus,dy'thimseach,seitsjinJezus:Heare,enhwet scildizzemandwaen?

22Jezusseitsjinhim:AsIkwoldaterbliuwtoantIkkom, watisdatfoardy?folgjedymy.

23Dogyngditwirdütdebruorren,datdylearlingnet stjerrescoe;dochsseiJezusnettsjinhim:Hyscilnet stjerre;mar:Asikwoldaterbliuwtoantikkom,watisdat foardy?

24Ditisdelearlingdy'tfandizzedingentsjûgetendizze dingenskreau:enwywittedatsyntsjûgeniswieris.

25End'rbinneekinprotteoaredingendy'tJezusdienhat, dy't,asseelkskreaunwurdesoene,iktinkdatselsde wrâldselsdeboekennetbefetsjekoedy'tskreaunwurde soeneAmen

Hannelingenfan'e Apostels

HAADSTIK1

1Deeardereferhannelinghawikmakke,oTheofilus,fan alleswatJezusbegontedwaanentelearen, 2Oantdedeidateropnommenwaard,nei'tertrochde HilligeGeastgeboadenjûnhieoandeapostelsdy'ter útkardhie:

3Oanhwa'terekneisynhertstochtlibbentoandhietroch inprotteûnfeilberebewizen,fjirtichdagenfenhjarsjoen, enspriekoerdedingendy'ttaitkeninkrykGodsoanhânne: 4En,meihjarrengearkommen,gebeahjahjarren,dathja netfenJeruzalemweigeanscoene,marwachtsjeop'e beloftefen'eHeit,dy't,seiter,jimmefenMyheardhawwe 5HwentJohannesdooptewiermeiwetter;marjimme scilledooptwirdemeideHilligeGeastnochnetfolle dagenhjirnei

6Do’thjadenbyinoarkamen,fregenhjahim,sizzende: Heare,scilleJoopditstuititkeninkrykIsraëlwer werombringe?

7Enhyseitsjinhjar:Itisnetoanjimmeomdetidenende tidentowitten,dy’tdeHeitynsyneigenmachtsethat 8Marjimmescillemachtkrije,nei’tdeHilligeGeastoer jimmekommenis:enjimmescilletsjûgenfanMywêze sawolynJeruzalemasynhieleJudéa,enynSamariaen oantituterstedielfen’eierde

9Endo’terdizzedingenspritsenhie,wylsthjaseagen, waerderopnomd;eninwolkhellehimúthjareagen

10Enwylsthjastiifneidehimelseagenwylsteropteach, sjuch,twamannenstienebyhjarrenynwiteklean; 11Dy’tekseinhat:JimmeGaliléeërs,hweromsteanejim neidehimeltesjen?dyseldeJezus,dy'tfanjimme opnommenisyn'ehimel,scilsakommelykasjimmeHim neidehimelgeanesjoenhawwe

12DokeardenhjaweromneiJeruzalemfen’eberchdy’t deOliveberchhjit,dy’tfanJeruzalemweiinsabbatsreisis.

13Endo'thjabinnenkamen,gyngenhjaopyninboppeseal, dêr'tPetrusenJakobus,enJohannes,enAndreas,Filippus, enThomas,Bartolomeüs,enMattéus,Jakobus,desoanfen Alfeüs,enSimonZeloteswennen,enJudas,debroerfen Jakobus

14Dybleauwenallegearreienriedichyngebeden smeekjen,meidefroulju,enMaria,dememfenJezus,en meisynbroerren

15EnyndydagenstiePetrusoptemiddenfande learlingen,ensei:(ittalnammenbyinoarwiersa'nhûndert entweintich)

16Mannenenbruorren,dizzeSkriftmoatfoldienwêze,dat deHilligeGeasttrochdemûlefanDavidearderspriekoer Judas,dy'tgidswiefoardyjingendy'tJezusnamen

17Hwenthywaerdbyústeldenhieindielfendizze tsjinstkrigen

18Endykochtinfjildmeileanfenûngerjuchtichheit;en hyfoelop'ekop,barsteyn'emidden,enalsyn yngewantengystenút

19EnitwierbikendoanaldebiwennerstoJeruzalem; foarsafier'tdatfjildynhareigentongeneamdwurdt, Aceldama,datwolsizze:Itfjildfanbloed.

20Hwentitisbiskreaunynitboekfendepsalmen:Litsyn wenningforwoastenwirde,enlitgjiniendêrynwenje,en synbiskoplitinoarnimme.

21Dêromfandizzemannen,dy'tmeiúsdehieletiid meimakkehawwedatdeHeareJezusynenútgienûnderús, 22Fan'edoopfanJohannesôf,oantdyseldedeisdaterfan úsopnommenis,moatmenornearrewurdeomintsjûgete wêzenmeiúsfansynopstanning

23Enhjasteldentwaoan,JozefneamdBarsabas,dy't Justushiet,enMatthias

24Enhjabadenenseine:Do,Heare,dy’tdehertenfenalle minskenken,litsjenoftstûútdizzetwaútkardhast, 25Dathydielnimmemeioandizzetsjinstendit apostelskip,dêr'tJudastrochoertrêdingútfoel,omneisyn eigenplaktegean.

26Enhjajoegenhjarlot;enitlotfoelopMatthias;enhy waerdteldmeidealveapostelen

HAADSTIK2

1Endo’tdepinksterdeifolsleinkommenwier,wiernehja allegearremeiieninoaropienplak

2Enynienenkaemderinlûdút’ehimelasfanin driuwendemachtigewyn,enitfolleithielehûsdêr’thja sieten

3Enderferskyndenhjarspjaltetongenasfenfjûr,enit sietopelkfenhjarren

4EnhjawaerdenallegearrefolmeideHilligeGeast,en bigounentosprekkenynoaretongen,lykasdeGeast hjarrenituterjenjoech

5EnderwennenteJeruzalemJoaden,frommemannen,út allefolkenûnderdehimel.

6Endo’tdatynitbûtenlânraasde,kaemdemannichte byinoar,enwaerdforbjustere,om’telkhjarynsyneigen taelspriekenhearde.

7Enhjawaerdenallegearreforwûndereenforwûndere, sizzendedeienetsjindeoare:Sjuch,binnealdy,dy’tprate, netGalileeërs?

8Enhoehearrewyelkopúseigentonge,dêr’twyyn bernebinne?

9Parthen,enMeden,enElamiten,endeynwennersyn Mesopotaamje,enynJudéa,enKappadocia,ynPontusen Azië,

10FrygiëenPamfylië,ynEgypte,enyn'edielenfanLibië omCyrene,enfrjemdlingenfanRome,Joadenen proseliten,

11KretensenArabieren,wyhearresedewûnderlike wurkenfanGodynústongesprekken

12Enhjawaerdenallegearreforheard,entwivelen, sizzendedeienetsjindeoare:Hwetbitsjutdit?

13Oarenseinespottend:Dizzemannenbinnefolmeinije wyn

14MarPetrusgyngoereinmeidealve,forheftesyn stimmeenseitsjinhjar:JimmemannenfenJudéa,en jimmeallegearredy’ttoJeruzalemwenje,wêsditjimme bekend,enharkjeneimynwirden:

15Hwentdizzebinnenetdronken,lykasjimmetinke,om't itmardetreddeûredesis

16MarditiswatspritsenistrochdeprofeetJoël;

17Enitscilbarreyn’elêstedagen,seitGod,Ikscilmyn Geastútgieteoeralleflêsk:enjimmesoannenenjimme dochtersscilleprofetearje,enjimmejongeljuscille fisioenensjen,enjimmeâldenscilledreamendreame.:

18Enoermyntsjinstfeintenenoermyntsjinstfammenscil IkyndydagenfenmynGeastútgiete;enhjascille profetearje:

19EnIkscilwûnderssjenlitteyn’ehimelboppe,en teikensop’eierdeûnder;bloedenfjoerenreekdamp:

20Desinnescilferoarewirdeyntsjusternis,endemoanne ynbloed,ear’tdygrutteenopmerklikedeidesHearekomt: 21Enitscilbarre,dathwa'tdenammedesHeareoanroppe scil,forlostwirde.

22JimmeIsraëls,harkjeneidizzewirden;Jezusfan Nazareth,inmandy'tGodûnderjimmegoedkardhattroch wûndersenwûndersentekens,dy'tGodtrochHimynit formiddenfanjimmedienhat,lykasjimmeselswitte: 23Him,forlosttrochdefêststelderieenfoarkennisfan God,hawwejimmenommen,entrochkweadehannen krusigeendeade;

24Dy’tGodopwekkehat,nei’terdepinenfen’edea losmakkehat,om’titnetmooglikwiedaterderfanhâlden wurdesoe

25HwentDavidspriekoerhim,ikseachdeHearealtiten foarmynoantlit,hwentHyisoanmynrjuchterhân,datik netbiweechwirdescoe;

26Dêromwiemynhertbliid,enmyntongewierbliid; boppedatsilmynfleisekrêsteynhope:

27Hwentdûscilstûmynsielnetyn’ehellitte,enjins Hilligenetlittelitteomfordjerringtosjen

28Dohastmydewegendeslibbensbekendmakke;do scilstmyfolblydskipmeitsjemeidynoantlit

29Mannenenbruorren,litmyfrijtajimmesprekkeoerde aartsfaarDavid,datdydeaenbegroevenis,ensyngrêfis byúsoanthjoeddedei

30Dêrom,inprofeet,enwittendedatGodhimmeiineed swardhie,daterfen’efruchtfensynlienen,neffensitfleis, Kristusopwekkesoeomopsyntroantesitten;

31Hy,dy'tdatearderseach,spriekoerdeopstanningfan Kristus,datsynsielnetyn'ehelbleaunwie,ensynflêsk ekgjinfordjerringseach

32DizzeJezushatGodopwekke,wêrfanwyallegearre tsjûgenbinne.

33Dêrom,trochGodsrjuchterhânferheven,enfan'eHeit debeloftefan'eHilligeGeastûntfongen,hatHydit útstutsen,datjimmenosjoggeenhearre.

34HwentDavidisnetopgienyn’ehimel,marhyseitsels: DeHeareseitsjinmynHeare:Sitoanmynrjuchterhân, 35OantIkdynfijannenmeitsjedynfuotbank

36LitithielehûsfenIsraëldêromwiswitte,datGod dyseldeJezus,dy’tjimmekrusigehawwe,deHeareen Christusmakkehat.

37Do'thjaditnouhearden,waerdenhjaynhjarhert prikken,enseinetsjinPetrusentsjindeoareapostels: Mannenenbruorren,hwetscillewydwaen?

38DoseiPetrustsjinhjar:Bekearhar,enlitelkfenjimme dooptwurdeyn'enammefenJezusKristustaferjouwing fen'esûnden,enjimmescilleitkadofen'eHilligeGeast ûntfange

39Hwentdebelofteisjimmeenjimmebern,enallegearre dy'tfierrenbinne,eksafolleasdeHeare,úsGod,roppescil

40Enmeiinprotteoarewirdentsjûgeerenformaneer, sizzende:Rêdjimselsútditûngeunstigeslachte.

41Endy’tsynwirdmeiwilleoannommenwaerdendoopt, endeseldedeiswaerdendersa’ntrijetûzensielenoanhjar tafoege.

42Enhjableauwenfêstyn'elearendemienskipfan'e apostelen,enynitbrekkenfanitbreaenyn'egebeden

43Eneangstkaamoerallesielen,eninprottewûndersen teikenswaardendientrochdeapostels

44Enallegearredy’tleaudenwierenbyinoarenhienealle dingengemien;

45Enhjaforkeapenhjarbesittingsenguod,endieldense oanallegearre,lykaselknedichhie.

46Enhja,dy’tdeistichienriedichyn’etimpelbleauwen, enbreabriekdenfenhûstahûs,ietenhjarfleismei blydskipenienfâldichhert,

47GodpriizgjeengenedehawwebyithielefolkEnde Hearetafoegeoan'etsjerkedeistichsokkendy'tbewarre wurdemoatte.

HAADSTIK3

1EnPetrusenJohannesteagentegearreopyn'etimpelop 'eoerefanitgebed,denjoggendeoere

2Eninman,dy’tkreupelwiefansynmemmeskootôf, waerddroegen,dy’thjaalledagenbydepoartefen’e timpellei,dy’tmoaineamdwurdt,omaalmoezento freegjenfandyjingendy’tyn’etimpelkamen;

3Dy'tPetrusenJohannesseachopitpuntomdetimpelyn tegean,fregeinaalmoesje

4EnPetrus,dy’thimmeiJehannesdeeagenopsloech,sei: Sjuchopús

5Enhyjoechachtneihjarren,ynforwachtingdaterwat fenhjarrenûntfangt.

6DoseiPetrus:Sulverengoudhawiknet;marsa'tikhaw, jouikdy:Yn'enammefanJezusKristusfanNazareth oereinenkuierje.

7Enhynaemhimbyderjuchterhânentildehimoerein,en dalikskrigensynfuottenenankelbonkenkrêft

8Enhysprongoerein,gyngengyng,engyngmeihjarren yn'etimpel,rinnendensprongenenGodpriizge 9EnalitfolkseachhimrinnenenGodpriizgje:

10Enhjawisten,datitwiedy’tsietfoaraalmoezenbyde Moaiepoartefen’etimpel,enhjawaerdenfol forwûnderingenferwûnderingoerwathimbardwie

11Endo'tdekreupeleman,dy'tgenêzenwier,Petrusen Jehannesfêsthâlde,rounalitfolkbyhjarrenbyinoaryn'e foarportaal,dy'tSalomosynhjittehjit,tigeforwûndere.

12Endo’tPetrusitseach,antwirdeertsjinitfolk:Jimme Israëls,hweromforwûnderjejimmejimmehjiroer?of wêromsjoggejimsaearnstichneiús,ashienewydizze mantrochúseigenkrêftofhilligenslaatrinnen?

13DeGodfenAbrahamenIzaäkenJakob,deGodfenús âffears,hatsynSoanJezusferhearlike;dy'tjimme oerlevereenHimwegereynitoantlitfenPilatus,do'ter bislettenwierhimgeantolitten

14MarjimmeforleagenendeHilligeendeRjochtfeardige, enwoenen,datjimmeinmoardnerjaenwirde;

15Endefoarstdeslibbensdeade,dy’tGodút’edeaden opwekkehat;wêrfanwytsjûgenbinne.

16Ensynnammehattrochitleauweynsynnammedizze mansterkmakke,dy’tjimmesjoggeenkenne:ja,itleauwe

dattrochhimis,hathimdizzefolsleinesûnheitjûnfoar jimmeallegearre.

17Ennou,bruorren,ikwitdatjimmeitútûnwittendheid dienhawwe,lykasjimmeoersten.

18Mardydingen,dy’tGodeardertoandhietrochdemûle fenalsynprofeten,datChristuslijesoe,dathater folbrocht

19Bekearjimdêromenwêsbekeard,datjimmesûnden útdôgewurdemeie,asdetidenfanferfrissingkomme scilleútitoantlitdesHeare;

20EnhyscilJezusKristusstjoere,dy'tjimmeearderpreke is:

21Dy'tdehimelûntfangemoatoantdetidenfan weromjeftefanalledingen,dy'tGodsprutsenhattrochde mûlefanalsynhilligeprofetensûntdewrâldbigoun

22HwentMozesseiwiertsjindeâffears:Inprofeetscilde HearejimmeGodjimmeopwekkeútjimmebroerren,lyk asik;Himscillejimmehearreynalleshweterjimmesizze scil.

23Enitscilbarredatallesiele,dy’tdyprofeetnetharkje scil,fordylgewirdeûnderitfolk 24Ja,enaldeprofetenfenSamuëlendejingendy’tdernei folgen,allegearredy’tspritsenhawwe,hawwelikegoed forseinfendizzedagen

25Jimmebinnebernfen’eprofetenenfenitforboundat Godmakkemeiúsâffears,sizzendetsjinAbraham:Enyn dynsiedscillealleslachtenfen’eierdeseingewirde

26God,dy'tsynSoanJezusopwekkehat,stjûrdhimearst tajimmetoseingje,trochelkfenjimmeôftekearenfen synûngerjuchtichheden

HAADSTIK4

1Endo’thjatsjinitfolksprieken,kamendepreestersen deoerstefen’etimpelendeSadduceeënophjar, 2ItwiefertrietlikdatseitfolkleardenentrochJezusde opstanningút'edeadenpreke.

3Enhjaleinehjardehannenoan,enhâlddenhjaroantade oaredeis,hwentitwiernoujoun

4Marinprottefandyjingendy'titwirdhearden,leauden; enittalfen'emannenwiersa'nfiiftûzen

5Enitbardedeoaremoarnsdathjaroersten,enâldstenen skriftgelearden,

6EnAnnas,dehegepryster,enKajafas,enJohannes,en Aleksander,enallegearredy’tút’eslachtefen’e hegeprysterwierne,forgearretoJeruzalem.

7Endo’thjahjarynitformiddensettenhiene,fregenhja: Meihokkermachtofmeihokkernammehawwejimmedit dien?

8DoseiPetrus,folmeideHilligeGeast,tsjinhjar:Jim oerstenfenitfolkenâldstenfenIsraël!

9Aswyhjoedûndersochtwirdeoerdegoedediedendy’t demachteleasdienhawwe,meihokkermiddelsiserheal makke;

10MeiitjimmeallegearreenithielefolkfenIsraëlbikend wêze,dattrochdenammefenJezusKristusfenNazareth, dy’tjimmekrusigehawwe,dy’tGodút’edeadenopwekke hat,trochHimstietdizzemanhjirhielfoarjimme

11Ditisdestien,dy’tjimmeboumastersforheardwaerd, dy’tithaadfen’ehoekewurdenis.

12Ekisdergjinheilyninoar:hwentderisgjinoare nammeûnderdehimeljûnûnderdeminsken,dêr'twy moattewurderêden

13Do'thjanoudefrijmoedigensfenPetrusenJehannes seagen,enseagendathjaûnleardeenûnwittendeminsken wierne,fernuverenhjahar;enhjawistenhjar,dathjaby Jezuswesthiene

14Enseagendemandy’tgenêzenwierbyhjarstean,en hjakoenederneattsjinsizze

15Mardo’thjahjargebeanhieneomút’erietogean, rieplachtenhjameiinoar:

16sizzende:Hwetscillewydizzemannendwaen?hwent datwierinopmerklikwûndertrochhjardienis,isbikend foarallegearredy'tynJeruzalemwenje;enwykinneitnet ûntkenne

17Mardatitnetfierderforspraatûnderitfolk,litús hjarrendriigje,dathjateneigjinienyndizzenamme sprekke

18Enhjarôpenhjar,engebeahjarnettosprekkennoch leareyn'enammefenJezus

19MarPetrusenJohannesantwirdenenseinetsjinhjar: Oftitgoedisyn'eeagenfenGodommearneijimmeto harkjenasneiGod,oardieljejimme

20Hwentwykinnenetoarsassizzededingendy'twy sjoenenheardhawwe.

21Do’thjahjardanfierderbedrigehiene,lietenhjahjar gean,enfûnenneathoehjahjarstraffemochten,fanwegen itfolk:hwentalleminskenforheardenGodomhwetdien wier

22Hwentdemanwierboppefjirtichjierâld,ophwa'tdit wûnderfengenêzingtoandwier.

23Endo’thjaloslittenwirden,gyngenhjaneihjareigen selskip,enforhellealleshwetdeoerpreestersendeâldsten tsjinhjarseinhiene.

24Endo’thjadathearden,ferhierdenhjaienrishjarstimta God,enseine:Heare,dobistGod,dy’tdehimelende ierdeendesémakkehast,enalleshwatynhjaris;

25HwahattrochdemûlefenjinstsjinstfeintDavidsein: Hweromwoardendeheidenen,ensteldenitfolkidelheden foar?

26Dekeningenfen’eierdekamenoerein,endeoersten waerdenforgearretsjindeHeareentsjinsynChristus

27HwentwiertsjinjinshilligebernJezus,dy'tstûsalve hast,forgearrebinneHerodesenPontiusPilatus,meide heidenenenitfolkfenIsraël,

28Hwenttodwaenhwetdynhânenjinsrietefoaren beslettenhawwetedwaan

29Ennou,Heare,sjuchhjardriigjen,enjoujins tsjinstfeinten,dathjameiallefrijmoedichheitjinswird sprekkemeie,

30Trochjinshânúttestekkenomtogenêzen;endat teikensenwûndersdienwurdemeietrochdenammefan jinshilligebernJezus

31Endo’thjabiddenhiene,waerditplakskoddedêr’thja byinoarwierne;enhjawaerdenallegearrefolmeide HilligeGeast,enhjaspriekenitwurdfanGodmei frijmoedigens.

32Endemannichtefen’eleauwdenwierienhertenien siele;marhjahienealledingenmienskiplik

33Enmeigruttekrêftjoegendeapostelstsjûgefan'e opstanningfan'eHearJezus:engruttegenedewieoerhjar allegearre

34Ekwied'rgjinienûnderhjarrendy'tûntbrekke:hwent safolleasbesittersfanlânofhuzenwiene,ferkochtense, enbrochtendeprizenfen'edingendy'tferkochtwaarden

35Enleisedeloan'efoettenfan'eapostelen;

36EnJozes,dy’tbydeapostelendebynammeBarnabas krige,(datis,oersetasdesoanfen’etreast),inLevyt,enút itlânSyprus,

37Enhawwendelân,ferkochtit,enbrochtitjild,enleiit oan'efoettenfan'eapostelen

HAADSTIK5

1MarinmanmeidenammeAnanias,meiSaffirasynfrou, ferkochtinbesitting,

2Enhyhâlddeinpartfen'epriiswerom,ensynfrouwier derekyn'ekunde,enbrochtinpart,enleiitoan'efoetten fan'eapostelen

3MarPetrussei:Ananias,hweromhatdesatandynhert folmakke,omtsjindeHilligeGeasttolizzeneninpartfen depriisfenitlânweromtohâlden?

4Wylstitbleau,wieitnetdyneigen?ennei'titferkocht wie,wieitnetynjoeigenmacht?hweromhastditynjins hertbetocht?dohastnettsjinminskenliigd,martsjinGod

5EnAnanias,dy’tdizzewirdenhearde,foeldel,enjoech despoekop,engrutteeangstkaemoerallegearredy’tdit hearden

6Endejongeljugyngenhjarop,woarenhimopen droegenhimútenbegroevenhim.

7Enitbardelikernôchtrijeoerendêrnei,doe'tsynfrou, dy'tnetwistwatderdienwie,binnenkaam

8EnPetrusantwirdehjar:Sismy,oftjimmeitlânsafolle forkochthawwe?Enhjasei:Ja,foarsafolle

9DoseiPetrustsjinhjar:Hoisit,datjimmemei-inoar ôfpraatbinneomdeGeastdesHearetoforsiikjen?sjuch, defoettenfendyjingendy'tjinsmanbegroevenhawwe, steanebydedoar,enscilledyútdrage

10Dofoelhjadaliksfoarsynfuottendel,enjoechde spoekop;

11Engrutteeangstkaemoerdehielegemeente,enoer allegearredy’tdithearden.

12Entrochdehannenfen’eapostelenwaerdeninprotte teikensenwûndersûnderitfolkdien;(enhjawiene allegearreienriedichynSalomosynportaal.

13Enfen’eoaredoarstenimmenhimbyhjaroanto kommen,maritfolkmakkehjargreat

14EndeleauwigenwaerdendeHearemeartaheakke, mannichtesawolmanljuasfroulju)

15Foarsafier’thjadesikenop’estrjittebrochtenenseop bêdenenopbêdenleine,datopsynminstitskaadfen Petrus,dy’tfoarbygyng,guonfenhjarrenoersjensoe

16Derkaemekinmannichteút’estêddenrûnomnei Jeruzalem,enbrochtsikeminskenendy’ttrochûnreine geastenargewaasjewiene,enhjawaerdenallegearre genêzen

17Dokaemdehegepreesterop,enalhjardy’tbyhim wierne,(datisdesektefen’eSadduceeën),enwaerdenfol grime;

18Enhjaleinedehannenop'eapostelen,ensetteseyn'e gewoanefinzenis

19MardeingeldesHearedienachtsdedoarrenfande finzenisiepen,enbrochtseneifoaren,ensei:

20Geanhinne,steanensprekyn’etimpeltaitfolkalde wirdenfenditlibben.

21Endo’thjadathearden,kamenhjademoarnsbetiid yn’etimpelenlearden.Mardehegepreesterkaemenhjar byhim,enrôpenderiedbyinoar,endehielesenaatfen Israëlsbern,enstjûrdenneidefinzenisomhjartobringen 22Mardo’tdeofsierenkamenenhjarnetfounenyn’e finzenis,kamenhjaweromenseinen:

23sizzende:Definzenisfounwier,wyfounenmeialle feilichheit,endewachtersstienebûtenfoardedoarren; 24Endo’tdehegeprysterendeoerstefen’etimpelende hegepreestersdithearden,twivelenhjaoanhwer'tditta groeiesoe.

25Dokaemderienenforteldehjar,sizzende:Sjuch,de mannendy’tjimmeyn’efinzenissethawwe,steaneyn’e timpelenleareitfolk.

26Dogyngdeoerstemeideofsieren,enbrochtsesûnder geweld,hwenthjafreesdenitfolk,dathjastienjesoene

27Endo’thjasebrochthiene,steldenhjasefoarderie;en dehegepreesterfregehjar:

28sizzende:Hawwewyjimmenetstranggebean,dat jimmeyndizzenammenetlearjescoene?ensjuch,jimme hawweJeruzalemfoldienmeijimmelear,enjimmebinne fandoelitbloedfandizzemanoerústobringen

29DoantwirdenPetrusendeoareapostelsenseinen:Wy moatteGodleaverhearreasminsken

30DeGodfenúsâffearshatJezusopwekke,dy'tjimme deaskettenenoaninbeamophongenhawwe.

31HimhatGodmeisynrjuchterhânforheventainprins eninRêder,omIsraëlbiroutojaenenferjouwingfen sûnden.

32Enwybinnesyntsjûgenfandizzedingen;ensaisekde HilligeGeast,dy'tGodjûnhatoandyjingendy'tHim hearre.

33Do’thjadathearden,waerdenhjaynithertslein,enhja riedenhjartodeadzjen

34Dostiedêrienyn'erieop,inFarizeeër,nammentlik Gamaliël,indokterfan'ewet,dy'tinreputaasjehieûnder ithielefolk,engebeadeaposteleninbytsjeúttesetten;

35Enhyseitsjinhjar:Israëlsmannen,sjochfoar jimmeselshwetjimmedwaenscoenemeidizzemannen oanrekke

36HwenteartiidsgyngTheudasop,dy'thimroemdedater ienwier;bywa'tinoantalmanlju,sa'nfjouwerhûndert,har oansletten:dy'tfermoardewaard;enallegearrewa'thim hearden,waerdenforstuivereenfordylge.

37NeidizzemankaemJudasdeGaliléaopyn’edagen fen’ebelesting,enlutsinprottefolkefterhimôf;en allegearrewaerdenferspraat,selssafolleashimhearden

38Ennosisikjimme:Wêsfandymannenôf,enlithjar stean;

39MarasitfanGodis,kinnejimmeitnetomkeare;datjo miskiennetfûnwurdeselsomtsjinGodtefjochtsjen

40Enhjastimmenmeihimyn:endo'thjadeapostelen roppenhieneenhjarsleinhiene,gebeahjadathjanetyn'e nammefenJezussprekkescoene,enlietenhjargean

41Enhjateagenútitoantlitfen’erie,blidedathja weardichachtewaerdenomsynnammeskandetolijen

42Endeistichyn'etimpelenynelkhûshâldensenetop omJezusKristustelearenentepreekjen.

HAADSTIK6

1Enyndydagen,do’tittalfen’elearlingen formannichfâldigewaerd,kaemderinmurmeljenopfen’e Grikentsjin’eHebreeërs,om’thjarwiddowenyn’e deistigetsjinstferwaarleazgewaarden

2Dorôpendetoalvendemannichtefen’elearlingenta hjarenseine:ItisgjinredendatwyGodswirdforlitteen detafelstsjinje

3Dêrom,bruorren,sjochútûnderjimmesânmannenfan earlikferslach,folfandeHilligeGeastenwiisheid,dy'twy oanstellemeieoerditbedriuw

4Marwysilleússelsoanhâldendjaanoanitgebedenoan 'etsjinstfanitwurd

5Enitsprekwurdhiedehielemannichtebehaagd:enhja keazenStefanus,inmanfolfanleauwenendeHillige Geast,enFilippus,enProchorus,enNikanor,enTimon,en Parmenas,enNicolaas,inproselytfanAntiochië:

6Dy'thjafoardeapostelensetten,endo'thjabiddenhiene, leinehjahjardehannenop

7EnitwirdGodswaerdtanommen;enittalfen'e learlingenformannichfâldigetoJeruzalemgâns;eningrut selskipfen'epreesterswiernehearrichoanitleauwe

8EnStefanus,folleauweenmacht,diegruttewûndersen wûndersûnderitfolk.

9Dokamenderguonopút'esynagoge,dy'tneamdwurdt desynagogefen'eLibertinen,enCyreniërs,en Aleksandriners,enfenhjarrenfenKilikiëenútAzië,dy't twiveljemeiStefanus

10Enhjakoenendewiisheidendegeast,dêr’terspritsen mei,nettsjinwjerstean.

11Domakkenhjademannen,dy’tseinen:Wyhawwehim lasterlikewurdenheardtsjinMozesentsjinGod

12Enhjamakkenitfolk,endeâldstenende skriftgeleardenoproer,enkamenophim,enfongenhim, enbrochtenhimtaderie;

13Ensetfalsketsjûgenop,dy’tseinen:Dizzemanhâldt netopmeilasterlikewurdentsjindithillichplakentsjinde wettesprekken

14Hwentwyhawwehimsizzenheard,datdizzeJezusfen Nazarethditplakfordjerrescilendesedenforoarjescil dy’tMozesúsoerjownhat

15Enallegearredy’tyn’eriesieten,enseagenhimgoed oan,seagensynoantlitlykasititoantlitfeniningelwest hie

HAADSTIK7

1Doseidehegepreester:Binnedizzedingensa?

2Enhysei:Mannen,bruorrenenâffears,harkje;DeGod fan'ehearlikheidferskyndeoanúsheitAbraham,doe'thy ynMesopotaamjewie,foardathyynCharranwenne, 3Enhyseitsjinhim:Geanútdynlânenútdynsibben,en komynitlândatIkdysjenlittescil

4Dokaemerútitlânfen’eChaldeërs,enwenneyn Charran;

5Enhyjoechhimdergjinerfskipyn,né,netsasearaser defoetopsettekoe;dochsbiloofdeerdaterhimitas erfskipjaenscoe,ensynsiedneihim,doe’ternochgjin bernhie..

6EnGodspriekopdizzewize,Datsynsiedasfrjemdling yninfrjemdlântahâldescoe;endathjahjarynslavernij bringescoeneenhjarfjirhûndertjierkweasmeekje

7Enitfolkdêr’thjaslavenoanwêzescille,scilIk oardielje,seiGod:endêrneiscillehjaútgeanenMytsjinje opditplak

8Enhyjoechhimitforbounfendebisnijenis,ensawoun AbrahamIzaäk,enbisnienhimdeachtstedeis;enIzaäk wounJakob;enJakobwoundetolvepatriarchen

9Endepatriarchen,oergeunstich,ferkochtenJozefnei Egypte,marGodwiemeihim,

10Enhyforlostehimútalsynellinde,enjoechhim genedeenwiisheidyn’eeagenfenFarao,dekeningfen Egypte;enhysteldehimtasteedhâlderoerEgypteensyn hielehûs

11NokaemdereangstoerithielelânfenEgypteen Kanaän,engreateellinde,enúsâffearsfûnengjinkost

12Mardo’tJakobheardedatdernôtwierynEgypte, stjûrdeerúsâffearsearstút.

13EndetwadekearwaerdJozefsynbroerrenbekend makke;enJozefssibbenwaerdFaraobekendmakke 14DostjûrdeJozef,enrôpsynheitJakobtahim,enalsyn sibben,fyftjinsielen

15DoteachJakobdelneiEgypte,enstoar,hyenúsâffears, 16EnhjawaerdenoerbrochtneiSichem,enleineynitgrêf datAbrahamkochthatfoarinjildbedrachfen’esoannen fenEmmor,deheitfenSichem

17Mardo’tdetiidfen’ebelofteoankaem,dy’tGod Abrahamswardhie,waerditfolkenformannichfâldigeyn Egypte,

18oantderinoarekeningopkaem,dy’tJozefnetkoe.

19Dydienesljochtsinnichmeiússibben,enitkwea smeekteúsâffears,dathjahjarjongebernfordriuwe,oant hjarnetynlibjescoene.

20YndytiidwaerdMozesberne,enhywiertigemoai,en treaunynsynheitehûstrijemoanne;

21Endo’terútstoarnwaerd,naemFarao’sdochterhimop enûnderfiekhimfoarhareigensoan

22EnMozeswaerdleardynaldewysheitfen’eEgyptners, enwiemachtichynwurdenenyndieden.

23Endo’terfjirtichjierâldwier,kaemitynsynhertom synbroerren,Israëlsbern,tobisikjen

24Endo'terienfenhjarrenûnrjochtseach,fortsjinneer him,enwreekedeûnderdrukte,ensloechdeEgyptner; 25Hwenthymiende,datsynbruorrenbegrepenhawwe, hoe'tGodhjartrochsynhânrêdescoe,marhjabegrepenit net

26Endeoaredeislieterhimoanhjarsjen,wylsthja striden,enscoehjarrenwerbyinoarbringe,sizzende: Minearen,jimmebinnebruorren;wêromdoggejimmede ienemeideoareferkeard?

27Mardy’tsynneisteferkearddienhat,stutshimfuort, sizzende:Hwahatdyinoersteeninrjochteroerúsmakke?

28SillejomydeadzjelykasjojusterdeEgyptnerdien hawwe?

29DoflechteMozestrochditwird,enhywierin frjemdlingynitlânMadian,dêr’tertwasoannenwoun.

30Endo’tfjirtichjierforrinenwierne,kaemhimyn’e woastenijefen’eberchSinainingeldesHeareynin fjûrlammeyninbosk.

31Do’tMozesitseach,forwûndereerhimoeritgesicht;

32sizzende:IkbindeGodfendynâffears,deGodfen Abraham,endeGodfenIzaäk,endeGodfenJakob.Do trilleMozes,endoarsteitnettosjen

33DoseideHearetsjinhim:Dochdynskuonútdyn foetten,hwentitplakdêr’tstûstiest,ishillichlân.

34Ikhawsjoen,ikhawsjoendeellindefenmynfolkdat ynEgypteis,enikhawhjarkreunenheard,enbin delkommenomhjartorêdden.Enkomno,Ikscildynei Egyptestjoere

35DizzeMozes,dy’thjawegeren,sizzende:Hwahatdyta inoersteeninrjochtermakke?itseldestjoerdeGodomin hearskereninferlossertewêzentrochdehânfan'eingel dy'thimferskyndeyn'ebosk.

36EnHybrochtseút,nei’tErwûndersentekensdienhie ynEgyptelân,enyn’eReadeSeeenyn’ewoastenije fjirtichjier.

37DitisdyMozes,dy’ttsjinIsraëlsbernsei:Inprofeet scildeHearejimmeGodjimmeopwekkeútjimme broerren,lykasik;himscillejimmehearre.

38Ditishy,dy'tyn'etsjerkeyn'ewoastenijewiemeide ingeldy'ttahimspriekop'eberchSina,enmeiúsâffears: dy'tdelibbenesprekwurdenûntfongomústejaan:

39Oanhwa'túsâffearsnethearrewoenen,marhimfanhar ôfstjitte,enynharhertweromkeardenneiEgypte,

40EnseitsjinAäron:Litúsgoadenfoarúsoantlitgean, hwentdizzeMozes,dy’túsútEgyptelânbrochthat,wy wittenethwetderfanhimwurdenis

41Enhjamakkenyndydageninkeal,enofferenit ôfgodsofferoffer,enforbliidzjenynitwirkfenhjareigen hannen

42DokeardeGodhimomenjoechhjarrenoeromitleger fen’ehimelteoanbidden;lykasitbiskreaunstietynit boekfen'eprofeten,ojimmehûsfenIsraël,hawwejimme myslachtebeestenenoffersoffereyn'etiidfanfjirtichjier yn'ewoastenije?

43Ja,jimmehawwedetabernakelfenMolochopnomd,en destjerfenjimmegodRemfan,byldendy’tjimmemakke hawweomhjartooanbidden;

44Usâffearshienendetintefen’etsjûgenisyn’e woastenije,lykasHytaseinhie,sprekkendetaMozes,dat erdymeitsjescoeneffensdewizedy’tersjoenhie

45dy’tekúsâffears,dy’tdêrneikamen,meiJezus binnenbrochtenyniterfskipfen’eheidenen,dy’tGodfoar itoantlitfenúsâffearsfordreaunhatoantdedagenfen David;

46dy’tgenedefounfoarGod,enwoeintabernakelfinefor JakobsGod

47MarSalomoboudehiminhûs.

48MardeAllerheechstewennetnetyntimpelsmakkemei hannen;lykasdeprofeetseit,

49Dehimelismyntroan,endeierdeismynfuotbank:hok hûsscillejimmemybouwe?seitdeHeare:ofwatisitplak fanmynrêst?

50Hatmynhânnetaldydingenmakke?

51Jimmestiifnekkeenûnbesnienenfanhertenearen, jimmewjersteandeHilligeGeastaltyd;

52Hwafen’eprofetenhawwejimmeâffearsnetforfolge? enhjahawwedeadendy'teardertoandhawwefan'ekomst fan'eRjochtfeardige;fanwa'tjonodeferriedersen moardnerswesthawwe:

53Dy'tdewetoannommenhawwetrochdeoarderfen ingels,endynethâldenhawwe

54Do'thjadathearden,waerdenhjaynithertsnien,enhja knarstenhimmeidetosken.

55Marhy,folfendeHilligeGeast,seachstiifopneide himel,enseachdehearlikheitfanGod,enJezussteanoan Godsrjuchterhân,

56Ensei:Sjuch,iksjochdehimeleniepene,ende MinskesoansteanoanGodsrjuchterhân

57Dorôpenhjameiinlûdestimme,enstiekenhjarearen ta,enrûnenmeiienmanophimoan,

58Enhjasmietenhimút’estêd,enstiennigenhim;

59EnhjastiennigenStefanus,Godoanroppenensizzende: HeareJezus,ûntfangmyngeast

60Enhyknibbeledelenrôpmeiinlûdestimme:Heare,lit hjardizzesûndenettarekkenjeEndo'terdatseinhie,foel eryn'esliep

HAADSTIK8

1EnSauljoechsyndeata.Enyndytiidwiederingrutte ferfolgingtsjindetsjerkedy'tteJeruzalemwie;enhja waerdenallegearreforstruidoerdekritenfenJudéaen Samaria,útseindeapostels.

2EnfrommemannendroegenStefanustasynbegraffenis, enmakkengrutteklaagliederenoerhim

3WatSauloangiet,hymakkedetsjerkeferneatiging,en gyngynallehûs,enhellemanljuenfrouljuyndefinzenis

4Dêromgongendy’tynitbûtenlânforstruidwierne,oeral hinne,omitwirdtopreekjen.

5DoteachFilippusdelneidestêdfenSamaria,enpreke hjarrenKristus

6Enitfolkjoechmeiiensumensachtneidedingendy't Filippusspriek,hearrendeenseagendewûndersdy'ter dienhie

7Hwentûnreinegeasten,dy’tmeiinlûdestimrôpen, kamenútinprottedy’tmeihjarbesettenwiene:enin protteferlammeenkreupelewaerdengenêzen 8Enitwiergreateblydskipyndystêd.

9Marderwieinman,dy’tSimonhjitte,dy’teartiidsyn dyseldestêdtsjoenhieenitfolkfenSamariaforhearde,en útjoechdatselsiengreatewier.

10Ophwa'thjaallegearreachte,fen'eminsteoantde greatste,sizzende:DizzemanisdegreatemachtGods 11Enhjahieneoansjenophim,om’terhjarlangetiid forheardhiemeitsjoenerijen

12Mardo'thjaFilippusleauden,dy'tdedingenoangeande itkeninkrykfanGodendenammefenJezusKristuspreke, waerdenhjadoopt,sawolmanljuasfroulju

13DoleaudeSimoneksels:endo’terdooptwie,gynger trochmeiFilippus,enferwûndereer,wylsterdewûnders enteikensseachdy’tdienwiene

14Endo’tdeapostelendy’ttoJeruzalemwierenhearden datSamariaitwirdfenGodoannommenhie,stjûrdenhja PetrusenJohannestahjarren:

15Dy’t,do’thjadelkamen,foarhjarbea,dathjadeHillige Geastûntfangemochten

16(Hwenthywienochnetopienfenhjarfallen:allinne hjawaerdendooptyn'enammefen'eHeareJezus.)

17Doleinehjahjardehannenop,enhjakrigendeHillige Geast

18Endo'tSimonseach,dattrochitoplizzenfen'ehannen fen'eapostelendeHilligeGeastjûnwaerd,joecher hjarrenjildoan,

19sizzende:Joumyekdizzekrêft,dathwa'tikdehannen lizzelizze,dydeHilligeGeastûntfangemei.

20MarPetrusseitsjinhim:Dynjildkomtmeidyom, om’tstûtochthastdatitgeskinkfanGodmeijildkocht wirdekin.

21Dûhastgjindielnochlotyndizzesaak:hwentjinshert isnetrjochtynGodseagen

22Bekearjodêromfanditjinskwea,enbidGod,oftde gedachtefanjinshertjomiskienferjûnwirdemei

23Hwentikfernimdatstûbistyn’egalfen’ebitterensen yn’ebânfen’eûngerjuchtichheit

24DoantwirdeSimonensei:BidformytadeHeare,dat neatfendizzedingen,dy’tjimmeseinhawwe,oermy komme

25Enhja,do'thjatsjûgehieneenitwirddesHeare forkindigen,gongenweromneiJeruzalem,enprekenit Evangeeljeyninprottedoarpenfen'eSamaritanen

26EndeingeldesHearespriektaFilippus,sizzende:Gean oereinengeanneiitsuden,neideweidy’tdelkomtfan JeruzalemneiGaza,dy’twoastenijeis

27Enhygyngoereinengyng,ensjuch,inEtioopjeman, ineunuchfangreatemachtûnderCandace,dekeninginne fen’eEtiopiërs,dy’tdeliedinghieoeralharskat,ennei Jeruzalemkommenwieomtooanbidden; 28Hykaemwerom,ensietynsynwein,enliesdeprofeet Jesaja

29DoseideGeasttsjinFilippus:Geantichtenkombydy wein.

30EnFilippusroundêrneihimta,enheardehimde profeetJesajalêze,ensei:Begrypstûhwetjolêze?

31Enhysei:Hoekinik,asienmynetliedescil?Enhy woeFilippusdateropkommeenbyhimsittesoe

32Itplakfen’eSkriftdy’terlieswiedit:Hywaerdasin skieptadeslachtbrocht;enasinlaemstomfoarsyn skearder,sadieersynmûlenetiepen

33Ynsynfornederingwaerdsynoardielweinommen:en hwascilsyngeslachtforklearje?hwentsynlibbenisfan'e ierdeôfnommen

34EndeeunuchantwirdeFilippusensei:Hwasprektde profeetditdochs?fanhimsels,offaninoareman?

35DodieFilippusdemûleiepen,enbigounbydeselde Skrift,enprekehimJezus

36Enwylsthjaûnderweisgyng,kamenhjabyinwetter; endeeunuchsei:Sjuch,hjiriswetter;wathinderetmyom doopttewurden?

37EnFilippussei:Astûleautmeidynhieleherte,meistû. Enhyantwirdeensei:IkleaudatJezusKristusdeSoan fanGodis.

38Enhygebeadeweinstilstean,enhjagyngenbeideynit wetterdel,sawolFilippusasdeeunuch;enhydooptehim 39Endo'thjaútitwetteropkamen,fongdeGeastdes HeareFilippus,datdeeunuchhimnetmearseach; 40MarFilippuswaerdtoAzotusfoun;entrochrinnende prekeerynaldestêdden,oantertoCaesareakaem

HAADSTIK9

1EnSaul,dy’tnochdrigemintenenslachtingútblaasde tsjindelearlingendesHeare,gyngneidehegepreester, 2EnbegeardefanhimbrievenoanDamaskustade synagogen,dataserienfandizzeweifoun,ofitnou

manljuoffrouljuwierne,hysebûnneiJeruzalembringe soe.

3Enwylsterreizge,kaemerbyDamaskus,enynienen skyndederinljochtút'ehimelomhimhinne:

4Enhyfoelop’eierde,enheardeinstimtsjinhimsizzen: Saul,Saul,hweromforfolgjejomy?

5Enhysei:Hwabistû,Heare?EndeHearesei:Ikbin Jezus,dy'tjoferfolgje:itisdreechfoarjoomtsjin'e prikkenteskopjen

6Enhyseibivenenforheard:Heare,hwetwolleJodatik dwaen?EndeHeareseitsjinhim:Komoereinengeanyn 'estêd,enderscildyseinwirdehwetstûdwaenmoatst

7Endemannendy’tmeihimreizgen,stienesprakeleas,en heardeninstimme,marseagengjinien

8EnSaulkaemopfen’eierde;endoe'tsyneageniepene waarden,seachergjinien,marhjajoegenhimbydehânen brochtenhimynDamaskus

9Enhywiertrijedagensûndersicht,enietnochdronknet 10EnderwierinlearlingtoDamaskus,meidenamme Ananias;entsjinhimseideHeareyningesicht:Ananias Enhysei:Sjuch,ikbinhjir,Heare

11EndeHeareseitsjinhim:Geanoerein,engeanop'e strjittedy'trjochtehjit,enfreegjeynithûsfenJudasom iendy'tSaulhjit,útTarsus;hwentsjuch,hybidt, 12Enhyseachyninfisioeninmanmeidenamme Ananiaskommen,endehânophimlei,datersyneagen krijesoe

13DoantwirdeAnanias:Heare,ikhawfeninprottefen dizzemanheard,hoefollekweaerjinshilligendienhatto Jeruzalem;

14Enhjirhatermachtfen’ehegepreestersomallegearre tebinendy’tjinsnammeoanroppe

15MardeHeareseitsjinhim:Geanhinne,hwenthyismy inútkardskip,ommynnammetodragenfoaritoantlit fen’eheidenen,enkeningenenIsraëlsbern 16HwentIkscilhimsjenlittehoegreatedingenerlije moatommynnamme.

17EnAnaniasgyngopwei,enkaemynithûs;enhylei himdehannenopensei:BroerSaul,deHeare,selsJezus, dy'tjoferskyndeop'eweidoe'tjokamen,hatmystjûrd, datjojosichtkrijekinneenfolwurdemeideHilligeGeast 18Endaliksfoelderútsyneagen,lykasitskobbenwest hie,enhykrigedaliksitsicht,enkaemoereinenwaerd doopt

19Endo’teritenkrige,waerderforsterkeDoewieSaul beskatedagenmeidelearlingendy'tteDamaskuswiene.

20EndaliksprekeerKristusyn'esynagogen,datHyde SoanfanGodis.

21Marallegearredy’thimheardenwaerdenforhearden seine;Isditnetdejingedy'tdejingedy'tdizzenammeyn Jeruzalemoanroppenhat,enomdatdoelhjirhinnekaam, ferneatigehat,omsebûntadehegepreesterstebringen?

22MarSaulwaerdhwatmearynkrêft,enmakkede Joaden,dy’ttoDamaskuswennen,forbjustere,biwizende datditdeKristusis

23Ennei’tinprottedagenfoldienwierne,namende Joadenrieomhimtedeadzjen:

24MarhjarforwachtingwierfenSaulbekendEnhja seagendepoartendeiennachtomhimtedeadzjen 25Donamendelearlingenhimbynachtenlietenhimby demuorredelyninkoer

26Endo’tSaultoJeruzalemkaem,bisochterhimbyde learlingenoantokommen,marhjawaerdenallegearre bangfoarhim,enleaudennetdaterinlearlingwier

27MarBarnabasnaemhimenbrochthimtadeapostelen, enferteldehjarrenhoe’terdeHeareop’eweisjoenhie,en datertahimspritsenhie,enhoe’terfrijmoedichprekehie teDamaskusyn’enammefanJezus

28Enhywierbyhjarrenyn-enútgeantoJeruzalem.

29Enhyspriekfrijmoedichyn'enammefan'eHeare Jezus,entwiveletsjin'eGriken,marsegongenomhimte deadzjen

30Endo’tdebruorrenitwisten,brochtenhjahimdelnei Caesarea,enstjûrdenhimútneiTarsus.

31DohienendetsjerkenrêstynhieleJudéaenGaliléaen Samaria,enwaerdenopboud;enrinnenyn'efrezedes Heareenyn'etreastfan'eHilligeGeast,waarden fermannichfâldige

32Enitbardedo’tPetrustrochallekritentrochgyng,dater ekdelkaembydehilligendy’ttoLyddawennen.

33EndêrfounerinmanmeidenammeAeneas,dy’tsyn bêdachtjierbewarrehie,ensiikwierfen’eferlamming

34EnPetrusseitsjinhim:Eneas,JezusKristusmakketdy heil:oerein,enmeitsjedynbêdopEnhykaamfuortdaliks oerein

35Enallegearredy’ttoLiddaenSaronwennen,seagen him,enkeardenhimtadeHeare

36End'rwiertoJoppeinlearling,nammentlikTabita,dy't neiútlisDorkasneamdwurdt;

37Enitbardeyndydagen,dathjasiikwierenstoar;

38Enom'tLyddatichtebyJoppewier,endelearlingen hearden,datPetrusdêrwier,stjûrdenhjatwamannennei him,dy'thimwoene,daternetútstellesoebyhjarrento kommen

39DogyngPetrusoereinengyngmeihjarren.Do'ter kaem,brochtenhjahimyn'eboppekeamer,enalde widdowenstienebyhim,skriemend,entoanddendejassen endekleandy'tDorkasmakkehie,wylsthjabyhjarwie.

40MarPetrussetteseallegearreneifoaren,enknibbeledel enbea;enkeardehimneiitlichemensei:Tabitha,oerein Enhjadiedeeageniepen,endo'thjaPetrusseach,gyng hjaoerein

41Enhyjoechhardehânentildehjaroerein,endo'terde hilligenenwiddowenroppenhie,steldeerhjarlibbenfoar.

42EnitwaerdbikendynhieleJoppe;eninprotteleauden yn'eHeare

43EnitbardedaterinprottedagenteJoppebleaubyien Simoninlearaar

HAADSTIK10

1DerwieinmanynCaesarea,dy'tCorneliushjitte,in centurionfan'ebendedy'tdeItaljaanskebânhjitte, 2Infrommaneniendy’tGodfrezemeisynhielehûs,dy’t itfolkinprotteaalmoezenjoechenaltydtaGodbea 3Hyseachyninfisioenblykberom’enjoggendeoere fen’edeiiningelGodstahimkommen,entsjinhimsei: Kornelius!

4Endo’terhimoanseach,waerderbang,ensei:Hwetisit, Heare?Enhyseitsjinhim:Dyngebedenenjinsaalmoezen binneopkommentainoantinkenfoarGod.

5EnstjûrnoumannenneiJoppe,enropienSimon, hwaensefternammePetrusis:

6HywennetbyienSimon,inlearaar,hwaenshûsoande séis:hyscildysizzehwetstûdwaenmoatst.

7Endo’tdeingel,dy’ttaCorneliusspriek,fuortwier,rôp ertwafensynhúsfeinten,eninfrommesoldaatfen dejingendy’taltiidophimwachtsje;

8Endo’terhjarrenaldydingenforkundigehie,stjûrdeer seneiJoppe

9Deoaremoarns,wylsthjaopreisgyngenentichterbyde stêdkamen,gyngPetrusopitdakomtobiddenom'e sechsdeoere;

10Enhywaerdtigehonger,ensoeitenhawwe;marwylst hjaklearmakken,foelerynintrance,

11Enseachdehimeliepene,eninbeskatereektahim delkomme,lykasitingreatblêdwesthieoan'efjouwer hoeken,endelleinop'eierde;

12Hwerynsietenallerhandefjouwerfoetigebeestenfen’e ierde,enwyldebisten,enkrûpenddieren,enfûgeltsjes fen’eloft

13Enderkaeminstimmetahim:Komoerein,Petrus; deadzje,enyt

14MarPetrussei:Netsa,Heare;hwentikhawnochnoait eatietendatûnreinofûnreinis.

15Endestimmespriekdetwadekeartsjinhim:HwetGod suverehat,datneamstûnetgemien

16Ditwaerdtrijerisdien:enitskipwaerdweropnomd yn’ehimel

17Endo'tPetrusbyhimselstwivele,hwatditfizioen bitsjuttesoe,datersjoenhie,sjuch,demannendy'tfen Korneliusstjoerdwierne,hienenûndersiikdienneiSimons hûs,enstienefoardepoarte

18EnrôpenfregeoftSimon,dy’tPetrushiet,dêr ûnderbrochtwier

19WylstPetrusoeritfisioentocht,seideGeasttsjinhim: Sjuch,trijemannensykjedy.

20Geandêromoerein,engeandel,engeanmeihjarren, sûndertwifel,hwentIkhawsestjûrd

21DogyngPetrusdelneidemannendy’tfenKorneliusta himtastjoerdwierne;ensei:Sjuch,ikbinitdy'tjimme sykje

22Enhjaseine:Cornelius,decenturion,inrjochtfeardich maneniendy’tGodfreze,enfangoedgeruchtûnderit hielefolkfen’eJoaden,waerdfenGodwarskôgetrochin hilligeingelomdyynsynhûstostjoerenentohearren. wurdenfandy

23DorôperhjarynennaemhjarEndeoaremoarnsgyng Petrusmeihjarrenfuort,enguonbruorrenútJoppegongen meihim

24Endeoaremoarnsnei’thjaynCaesareakamen.En Corneliuswachtehjarop,enhiesynsibbenenfreonen byinoarroppen

25Endo'tPetrusbinnenkaem,kaemCorneliushimyn'e kunde,enfoelfoarsynfuottendelenoanbeahim.

26MarPetrusnaemhimoerein,sizzende:Komoerein;Ik selsbinekinman

27Enwylstermeihimspriek,gyngerynenfouninprotte dy’tgearkommenwierne

28Enhyseitsjinhjar:Jimmewittewol,datitinJoadsman ûnrjochtisomselskiptohâldenoftaienfeninoarfolkto kommen;marGodhatmytoanddatikgjinminskeûnrein ofûnreinneamemei.

29Dêrombiniktajimmekommensûndertesizzen, sadree'tikstjoerdwaerd:Ikfreegjedêrom,omhokker bedoelingjimmehawwestjoerdfoarmy?

30EnCorneliussei:Fjouwerdagenlynfêsteikoantdizze ûre;enom'enjoggendeoerebeaikynmynhûs,ensjuch, inmanstiefoarmyynljochteklean,

31Enhysei:Cornelius,jinsgebedisferheard,enjins aalmoesjeisynoantinkenkrigenfoarGodseagen.

32StjoerdêromneiJoppe,enrophjirSimon,hwaens efternammePetrusis;hyisûnderbrochtynithûsfanien Simon,inlearaaroandesee,dy't,aserkomt,tadysprekke scil

33Dêromstjûrdeikdalikstady;endûhastgoeddien datstûkommenbistNoudêrombinnewyhjirallegearre foarGodoanwêzich,omallestohearrendatjofanGod hjittenis.

34DoiepenePetrusdemûleensei:Wiswier,ikfernimme, datGodgjinpersoanoanhâldt;

35Marynallefolken,dy’thimfrezeenrjuchtfeardich docht,ismeihimwolkom

36ItwirddatGodtaIsraëlsbernstjûrde,frede forkondigendtrochJezusKristus:(HyisHearfenalles:)

37Datwird,sisik,jimmewitte,datynhielJudéa publisearreis,enbegûnútGaliléa,neidedoopdy't Johannespreke;

38Hoe'tGodJezusfanNazaretsalvehatmeideHillige Geastenmeimacht,dy'trûnomgyngomgoedtedwaanen allegearregenêzendy'ttrochdeduvelûnderdruktwiene; hwentGodwiemeihim

39Enwybinnetsjûgenfanalledingendy’terdienhat sawolynitlânfen’eJoadenasynJeruzalem;dy'tse fermoardeenophongenoaninbeam:

40HimhatGoddetrêddedeisopwekke,enhimiepenbier toand;

41Netoanalitfolk,maroantsjûgen,dy’tfoarGodútkard binne,ekoanús,dy’tmeiHimietenendronkenhawwe nei’tErút’edeadenopstienis.

42Enhygebeaústaitfolktepreekjenentetsjûgjendatit Hyisdy'ttrochGodornearreistadeRjochterfansnelleen deaden.

43Joualdeprofetenfanhimtsjûgenis,dattrochsyn nammeelkdy'tynhimleautferjouwingfansûndenkrijesil

44WylstPetrusdizzewirdennochspriek,foeldeHillige Geastopallegearredy'titwirdhearden

45Enhja,dy'tleaudenfen'ebisnijenis,waerden forbjustere,likefollendy'tmeiPetruskamen,om'tdatekde jeftefen'eHilligeGeastoer'eheidenenútstoartwaerd

46HwenthjaheardenhjaryntongensprekkenenGod grutmeitsjeDoeantwurdePetrus:

47Kinimmenwetterferbiede,datdizzennetdooptwirde meie,dy'tdeHilligeGeastûntfongenhawwelikegoedas wy?

48Enhygebeahardoopttewurdenyn'enammedes HeareDoebadensehimomguondagentebliuwen

HAADSTIK11

1Endeapostelsendebruorrendy’tynJudéawierne, heardendatdeheidenenekitwurdfanGodoannommen hiene.

2Endo’tPetrusneiJeruzalemopkaem,stridendedy’t út’ebesnijeniswierne,meihim,

3sizzende:Jobinneyngientadeûnbesnienen,endohast meihjariten.

4MarPetrusforheardedesaekfenitbigjinôf,enlei hjarrenopoarderút,sizzende:

5Ikwieryn’estêdJoppeoanitbidden,enyn’etrance seachikinfizioen:Inskipdelkomme,lykasitingreat blêdwesthie,meifjouwerhoekenút’ehimeldellitten;en itkaamselstamy:

6Doe’tikmyneagenfêstleinhie,seachikdêropenseach defjouwerfoetigebeestenfen’eierde,enwyldebisten,en krûpendedingen,enfûgeltsjesfen’eloft

7Enikheardeinstimmetsjinmysizzen:Komoerein, Petrus;slachtsjeenyt.

8Mariksei:Netsa,Heare,hwentneatûnreinofûnreinis ynmynmûlekommen

9Mardestimantwirdemywerút’ehimel:HwetGod suverehat,datropstûnetgemien

10Enditwaerdtrijerisdien:enallegearrewaerdenwer oplutsenneidehimel.

11Ensjuch,dalikskamenderaltrijemannenynithûs dêr’tikwie,stjoerdútCaesareatamy

12EndeGeasthatmyseinmeihjarrentogean,sûnder twiveljenEndizzeseisbruorrengongenmymei,enwy kamenynithûsfan'eman:

13Enhylietússjenhoe’teriningelynsynhûssjoenhie, dy’tstieentsjinhimsei:StjoermannenneiJoppe,enrop Simon,hwaensefternammePetrusis;

14Hwascildywirdensizze,dêr’tdûendynhielehûs forlostwirdescille

15Endo'tikbigountopraten,foeldeHilligeGeastophjar, lykasopúsynitbigjin.

16DotochtikoanitwirddesHeare,datErsei:Johannes dooptwiermeiwetter;marjimmescilledooptwirdemei deHilligeGeast.

17Om'tGodhjarrensa'ngeskinkjoechaserúsdienhat, dy'tleaudenyn'eHeareJezusKristus;watwieik,datik Godtsjinhâldekoe?

18Do’thjadithearden,bleauwenhjastil,enforhearliken God,sizzende:DenhatGodekdeheidenenbikearingtait libbenjown.

19Endejingendy’tynitbûtenlânforstruidwiernetrochde ferfolgingdy’toerStefanusopkamen,reizgenoantFenice, enSyprusenAntiochiëta,enforkundigjeitwirdoan gjinien,marallinneoan’eJoaden

20EnguonfenhjarwiernemannenfenSyprusenSyrene, dy’t,do’thjatoAntiochiëkamen,tadeGrikensprieken,en deHeareJezusforkindigen

21EndehândesHearewiermeihjar,eningreattalleaude enkeardehimtadeHeare

22Dokaemitberjochtfendizzedingentadeearenfen’e gemeentedy’ttoJeruzalemwier,enhjastjûrdenBarnabas út,dateroantAntiochiëtageanscoe.

23Dy’t,do’terkaemendegenedeGodssjoenhie,bliid wie,enhjarallegearreoanmoedige,dathjamei hertstochtlikdeHeareoanhingjesoene

24Hwenthywieringoedman,enfolfendeHilligeGeast enfenitleauwe,eninprottefolkwaerdtadeHeare taheakke

25DoteachBarnabasneiTarsus,omSaultosiikjen; 26Endo'terhimfounhie,brochterhimneiAntiochië.En itbarde,dathjainhielejierbydetsjerkegearkommenen

inprotteminskenleardenEndelearlingenwaardenearst kristenenneamdynAntiochië.

27EnyndizzedagenkamenprofetenfenJeruzalemnei Antiochië.

28Enderkaemienfenhjarrenop,meidenammeAgabus, enbitsjuttetrochdeGeast,datderoerdehielewrâldin greateeangstwêzescoe:datbardeyn'edagenfenClaudius Caesar.

29Dobesleatendelearlingen,elkneffenssynfermogen, omhelptestjoerenneidebruorrendy'tynJudéawennen

30Hwethjaekdiene,enstjûrdenittadeâldstentrochde hannenfenBarnabasenSauls

HAADSTIK12

1EnomdytiidstiekkeningHerodessynhannenútom guonút'etsjerketeferfelen

2EnhydeadeJakobus,debroerfenJohannes,meiitswird

3Enom'terseachdatitdeJoadenbehaagde,gynger fierderomPetrusektenimmen(Doewienededagenfan ûnsûrrebrea)

4Endo’terhimgrepenhie,setteerhimyn’efinzenis,en joechhimoeroanfjouwersoldaten,omhimtobiwarjen; fandoelhimneiPeaskeneiitfolktebringen

5Petruswaarddêromyn'efinzenishâlden,marderwaard sûnderophâldengebedfan'etsjerketaGodfoarhim

6Endo'tHerodeshimneifoarenbringewoe,slieptePetrus deseldenachttuskentwasoldaten,bûnmeitwakeatlingen: endehoedersfoardedoarhâldedefinzenis

7Ensjuch,deingeldesHearekaemophim,enderskynde inljochtyn'efinzenis,enhysloechPetrusop'eside,en brochthimoerein,sizzende:KomgauoereinEnsyn keatlingenfoelenfansynhannenôf

8Endeingelseitsjinhim:Omgorddyselsenbindjins sandalenoanEnsadieerEnhyseitsjinhim:Werpdyn kleedomdyhinneenfolgjemy

9Enhygyngútenfolgehim;enwistnetdatitwierwie watdeingeldienhat;martochtdaterinfisioenseach

10Do’thjadeearsteendetwaddewykfoarbywierne, kamenhjabydeizerenpoartedy’tneidestêdliedt;enhja gyngenútengongentrochienstrjitte;endaliksgyngde ingelfanhimôf

11Endo’tPetrustahimselskaem,seier:Nouwitikwis, datdeHearesyningelstjûrdhatenmyforlosthatút’ehân fenHerodesenút’ehieleferwachtingfanitfolkfen’e Joaden.

12Endo'teritdingbitochthie,kaemerynithûsfen Maria,dememfenJohannes,hwaensefternammeMarkus wier;dêr'tinprottebyinoarwienetebidden

13Endo’tPetrusoan’edoarfen’epoarteklopte,kaem derinfamkeomtoharkjen,meidenammeRhoda

14Endo'thjadestimfanPetruskoe,diehjadepoartenet iepenútblydskip,marrounderynenforteldehoe'tPetrus foardepoartestie

15Enhjaseinetsjinhjar:DobistgekMarsebefêstige hieltyddatiteksawieDoeseinese:Itissyningel

16MarPetrusbleauteklopjen,endo'thjadedoar iependienhieneenhimseagen,waerdenhjaferbjustere

17Marhywinkthjarrenmeidehânomstiltohâlden,en forhellehjarrenhoe’tdeHearehimút’efinzenisbrochthie. Enhysei:Gean,litJakobusendebruorrendizzedingen sjenEnhygyngfuortengyngneiinoarplak

18Sadree'titnouwie,waerddergjinlytseopskuorûnder desoldaten,hwetderfenPetruswierwier.

19EndoHerodeshimsochthie,enhimnetfoun,bisocht erdehoeders,engebea,dathjadeadewirdescoene.Enhy teachdelútJudéaneiCaesarea,enbleaudêr.

20EnHerodeswietigeûnnoazelmeiharrenfanTyrusen Sidon,marhjakamenmeiienoerienkomsttahim,en,nei’t seBlastustainkeamerhearfandekeningmakke,hjar freon,winskenhjafrede;hwenthjarlânwaerdtrochitlân fen'ekeningfied

21EnopinfêstedeisietHerodes,klaaidynkeninklike klean,opsyntroanendieinredetsjinhjar

22Enitfolkrôp,sizzende:Itisdestimfeningod,ennet feninminske

23EndalikssloechdeingeldesHearehim,om’terGodde earenetjoech,enhywaerdfanwjirmsitenenjoechde geastop

24MaritwirdGodswaerdenformannichfâldige

25EnBarnabasenSaulkeardenweromfenJeruzalem, do’thjahjartsjinstfolbrochthiene,ennamenJohannesmei hjar,hwaensefternammeMarkuswier

HAADSTIK13

1Enderwieneyndegemeentedy’ttoAntiochiëwier profetenenleararen;lykasBarnabas,enSimeon,dy'tNiger neamdwaard,enLuciusfanCyrene,enManaen,dy't grutbrochtwiemeiHerodes,defjirder,enSaul.

2Do’thjadeHearetsjinnenenfêsten,seideHilligeGeast: SkiljemyBarnabasenSaulusôfforitwirkdêr’tIkhjarta roppenhaw.

3Endo’thjafêstenenbiddenhieneenhjardehannenop leine,stjûrdenhjasefuort

4Sateagenhja,útstjoerdtrochdeHilligeGeast,nei Seleucia;endêrweifardenseneiSyprus

5Endo’thjatoSalamiswierne,prekenhjaitwirdGods yn’esynagogenfen’eJoaden;

6Endo’thjaiteilântrochgienwierneneiPaphos,founen hjaintsjoender,infalskeprofeet,inJoad,hwaensnamme Barjesuswier.

7dy’tbydeplakferfangerfanitlânwier,SergiusPaulus, infoarsichtichman;dy'tBarnabasenSaulrôp,enwoe Godswirdhearre.

8MarElimas,detsjoender(hwentsaissynnammetroch útlis)stiehjartsjin,bisykendededeputearrefenitleauwe ôftokearen.

9DosetteSaul,(dy'tekPaulushjit),folmeideHillige Geast,syneagenophim,

10Enhysei:Ofolfanalleslûchslimmensenalleûnheil, bernfen’eduvel,dûfijânfenallegerjuchtichheit,wolsto netophâldederjuchtewegendesHeareteferdraaien?

11Enno,sjuch,dehândesHeareisoerdy,endûscilst blynwêze,intiidlangdesinnenetsjenEndaliksfoelder inmistenintsjusterophim;enhygyngomensochtguon omhimbydehântolieden

12Do'tdedeputearre,do'terseachhwetderdienwier, leaude,waerderforbjustereoerdeleardesHeare.

13Endo’tPaulusensynselskiplosmakkenfenPafos, kamenhjatoPergeynPamfylië;

14Mardo’thjateagenfenPerge,kamenhjatoAntiochië toPisidië,engyngendesabbatyn’esynagogeensieten

15Enneiitlêzenfen’ewetenfen’eprofetenstjûrdende oerstenfen’esynagogetahjarren,sizzende:Jimmeen bruorren,asjimmeinformaningwurdhawwefoaritfolk, sismar.

16DogyngPaulusoerein,enwinktmeisynhân,ensei: Israëlslju,enjimme,dy’tGodfreze,jouitoan

17EndeGodfenditfolkIsraëlhatúsâffearsútkard,enit folkforhege,do’thjaasfrjemdlingenwennenynEgyptelân, enhjabrochthjardêrútmeiinhegeearm

18Enom’etiidfenfjirtichjierlieterhjarmanierenyn’e woastenije

19Endo’tersaunfolkenfordylgehieynitlânKanaän,die hyhjarlântrochitlot.

20Endêrneijoecherhjarrenrjuchtersoerfjouwerhûndert enfyftichjier,oantdeprofeetSamuël

21Endêrneibegearehjainkening,enGodjoechhjarren Saul,desoanfenCis,inmanút’estamfenBenjamin,oer fjirtichjier

22Endo’terhimôfsethie,makkeerDavidhjarrenopta keninghjarren;hwa'terektsjûgejoechensei:Ikhaw David,desoanfenIsaï,fûn,inmanneimynhert,dy'tal mynwilfolbringescil.

23UtitsiedfandizzemanhatGodneffenssynbelofte IsraëlinFerlosseropwekke,Jezus:

24Doe’tJohannesfoarsynkommenearstdedoopfan bekearingprekehieoanithielefolkfanIsrael

25Endo’tJehannessynrinfolbrocht,seier:Hwatinke jimmedatikbin?Ikbinnethy.Marsjuch,derkomtien eftermy,waansskuonfansynfuotteniknetweardichbin omlostemeitsjen

26Mannenenbruorren,bernfenAbrahamsstam,enhwa't ûnderjimmeGodfreesket,tajimmeisitwirdfenditheil stjûrd

27Hwentdy’ttoJeruzalemwenje,enhjaroersten,om’t hjahimnetkendhawwe,nochdestimmenfen’eprofeten dy’tallesabbatsdeifoarlêzenwirde,hjahawwese folbrochttrochhimteferoardieljen.

28Enalfounenhjagjindeadsoarsaakynhim,mar winskenPilatusdaterdeadewirdesoe

29Endo’thjaallesfolbrochthienehwetoerhimskreaun wier,namenhjahimdelfen’ebeamenleinehimynin grêf

30MarGodhathimút'edeadenopwekke:

31Enhywaerdinprottedagensjoenfendejingendy'tmei himopkamenfenGaliléaneiJeruzalem,dy'tsyntsjûgen binnefoaritfolk.

32Enwyforklearjejimmeitblideboadskip,hoe’tde beloftedy’tdeâffearsdienis,

33Godhatitseldeoanús,hjarbern,folbrocht,trochdatEr Jezusweropwekkehat;lykasderekbiskreaunstietyn'e twaddepsalm:DobistmynSoan,hjoedhawikdyberne

34Enoangeandedaterhimopwekkehatút’edeaden,no netmearweromtekearentadeferneatiging,seieropdizze wize:IkscildydewissegenedefenDavidjaen

35Dêromseiterekyninoarepsalm:Dûscilstnettalitte datjinsHilligefordjerringsjocht

36HwentDavidfoel,nei’tersyneigengeneraasjetsjin Godswiltsjinnehie,yn’esliep,enwaerdtasynâffears lein,enseachforderving;

37Marhy,dy'tGodweropwekke,seachgjinfordjerring.

38Lititjimmedêrombikendwêze,mannenenbruorren, dattrochdizzemantajimmedeferjouwingfensûnden prekewurdt:

39EntrochHimbinneallegearredy’tleauwe, rjuchtfeardigeútalledingen,dêr’tjimmenetút rjuchtfeardigewurdekoenetrochdewetfenMozes

40Pasop,datdatnetoerjimmekomt,hwêrfantrochde profetensprutsenis;

41Sjuch,jimmeforachters,enforwûnderje,enkommeom: hwentikdochinwirkynjimmedagen,inwirkdatjimme netleauwescille,alforklearjeinmanitjimme

42Endo'tdeJoadenút'esynagogewierne,badende heidenen,dathjahjarrendeoaresabbatprekemochten.

43Endo'tdegemeinteopbrutsenwie,folgeninprotte JoadenengodstsjinstigeproselitenPaulusenBarnabas; 44EndeoaredeiskaemdehielestêdbyinoaromGods wirdtohearren

45Mardo'tdeJoadendeskarenseagen,waerdenhjafol meioergeunst,enspriekentsjin'edingendy'ttrochPaulus spritsenwiene,tsjinsprekkendenlasterjend

46DowaerdenPaulusenBarnabasfrijmoedich,enseine: ItwieneedichdatitwirdGodsearsttajimmespritsen wirdescoe;

47HwentsahatdeHeareúsgebean,sizzende:Ikhawdy settainljochtfen’eheidenen,datstûtaheilwêzescoe oantdeeinenfen’eierdeta

48Endo'tdeheidenendathearden,waerdenhjabliid,en forhearlikenitwirddesHeare;

49EnitwirddesHearewaerdútbrochtyn’ehielestreek 50MardeJoadenweagendefrommeenearefrouljuende foarstenfen’estêdop,enriisdenforfolgingoptsjinPaulus enBarnabas,enfordreaunenhjarúthjargrinzen

51Marhjaskoddenitstoffenhjarfoettentsjinhjarôf,en kamentoIkonium.

52Endelearlingenwaerdenfolmeiblydskipenmeide HilligeGeast

HAADSTIK14

1EnitbardetoIkonium,dathjabeidetegearreyn'e synagogefen'eJoadengongen,ensasprieken,datin greatemannichtefen'eJoadenenekfen'eGrikenleaude 2MardeûnleauwigeJoadenweagendeheidenenop,en makkenhjarsinnenkweatsjindebruorren

3Langetiidbleaunenhjadêromfrijmoedichsprekkenyn deHeare,dy'ttsjûgejoechfanitwirdfensyngenede,en lietentoanenenwûnderstrochhjarhannendienwurde

4Mardemannichtefen’estêdwaerdferdield:eninpart holdenmeideJoaden,eninpartmeideapostels

5Endo’tderinoanslachdienwaerdfen’eheidenen,enek fen’eJoadenmeihjaroersten,omhjargrimmitichto brûkenenhjartostienien,

6Enhjawaerdenderforwaerde,enflechtenneiLystraen Derbe,stêddenfenLycaonië,enneiitgebietdatder omhinneleit;

7EndêrprediktenhjaitEvangeelje

8EndêrsietinmantoLystra,machtichoan’efoetten,in kreupeleút’ememmeskerte,dy’tnearinnenhie

9DyheardePaulussprekken:dy’thimfêstseachen fernaamdaterleauwehieomgenêzentewurden, 10Enseimeiinlûdestim:Steanrjochtopopdynfoetten Enhysprongenrûn

11Endo’titfolkseagenhwetPaulusdienhie,ferhieven hjahjarstimmen,sizzendeyn’etaspraakfenLycaonia:De goadenbinnetaúsdelkommenyn’elikenisfen’eminsken

12EnhjaneamdenBarnabasJupiter;enPaulus,Mercurius, om'thydehaadsprekkerwie.

13DobrochtdepreesterfenJupiter,dy’tfoarhjarstêd wier,oksenenkrânsenneidepoarten,enscoeofferendien hawwemeiitfolk.

14Hwentdo'tdeapostelen,BarnabasenPaulus,fen hearden,hjaskuordenhjarklean,enrûnenûnderitfolkyn, roppend:

15Ensizzende:Hearen,hweromdoggejimmedizze dingen?Wybinneekmannenfanlikensehertstochtenmei jimme,enpreekjejimmedatjimmefandizzeidelens ôfkearesoenetadelibbeneGod,dy'thimelenierdeende seeenallesdatdêrynismakke:

16dy’teartiidsalleheidenenlietenhawweomynhareigen wegenterinnen

17Dochslieterhimselsnetsûndertsjûgelitte,yndater goeddienhat,enúsreinút'ehimeljoechenfruchtbere tiden,enúshertfoljemeiitenenblydskip

18Enmeidizzewirdenbedarrehjaitfolkamper,dathja hjarnetofferdienhiene

19EndêrkamenguonJoadenútAntiochiëenIkonium, dy’titfolkoertsjûgeenPaulusstieniene,lutsenhimút’e stêd,miendedaterdeawesthie

20Mardo’tdelearlingenomhimstiene,kaemeroereinen kaemyn’estêd;endeoaredeisteachermeiBarnabasnei Derbe

21Endo’thjaitevangeeljeoandystêdforkendhieneenin protteleardhiene,keardenhjawerweromneiLystraennei IkoniumenAntiochië

22Desielenfan'elearlingenbefêstigjeenhar oanmoedigjeomtrochtegeanynitleauwe,endatwy trochinprotteferdrukkingynitkeninkrykfanGodmoatte yngean

23Endo'thjahjarynalletsjerkenasâldstenornearrehiene enmeifêstenbiddenhiene,riedenhjahjaroandeHeare, ynhwahjaleauden

24Ennei’thjatrochPisidiëtrochgienwierne,kamenhjato Pamfylië

25Endo’thjaitwirdforkundigehienetoPerge,teagenhja delneiAttalia;

26EndêrsietenseneiAntiochië,dêr'thjafenGodsgenede oanbefeljewiernefoaritwirkdathjadiene

27Endo'thjakamenendegemeentebyinoarsammele hiene,repetearrenhjaalleshwetGodmeihjardienhie,en hoe'tErdedoarfenitleauweiepenehiefoardeheidenen.

28Endêrbleauwenhjalangbydelearlingen

HAADSTIK15

1Enguonmannendy’tútJudéadelkommenwiene, leardendebroerrenenseine:Asjimmenetbisnienwirde neffensdewizefenMozes,kinnejimmenetforlostwirde

2Do'tPaulusenBarnabasdêromgjingeringeskeelen skeelmeihjarhienen,beslettenhjadatPaulusenBarnabas, enguonoarenfenhjarren,oerdizzekwestjeneiJeruzalem tadeapostelenendeâldstenopteagje

3Entrochdegemeenteop’eweibrocht,teagensetroch FenisiëenSamaria,enferkundigjedebekearingfan’e heidenen:enhjamakkengrutteblydskipfoarallebruorren

4Endo'thjatoJeruzalemkamen,waerdenhjaûntfongen fen'etsjerke,enfen'eapostelenenâldsten,enhja forkundigenalleshwetGodmeihjardienhie

5Marderwaerdengânsopstienenfen’esektefen’e Farizeën,dy’tleauden,sizzende:Datitneedichwierhjarto bisnijenenhjartogebeandewetfenMozestohâlden

6Endeapostelenendeâldstenkamenbyinoaromdizze saaktobisprekken.

7Endo'tderinprotteskeelwesthie,gyngPetrusoereinen seitsjinhjar:Mannenenbruorren,jimmewittehoe'tGod inskoftlynûnderúskarmakkehat,datdeheidenentroch mynmûleitwurdfanitevangeeljehearresoene,enleauwe 8EnGod,dy’tdehertenken,tsjûgehjar,enjoechhjarde HilligeGeast,lykasHyúsdienhat;

9Enmeitsjegjinferskiltuskenúsenhjar,enreinigjehar herttrochitleauwe.

10Noudêrom,hwerombisiketjimmeGod,ominjokop’e nekkefen’elearlingentelizzen,datnochúsâffearsnoch wydragekoenen?

11Marwyleauwedatwytrochdegenedefan'eHear JezusKristusferlostwurdesille,lykashja

12Dobleaudehielemannichteitswijen,enjoech BarnabasenPaulusharke,enferteldehokkerwûndersen wûndersGodtrochhjarrenûnderdeheidenendienhie

13Ennei’thjastilhâldenhiene,antwirdeJakobussizzende: Mannenenbruorren,harkjeneimy:

14Simeonhatforklearrehoe’tGodynitearstoande heidenenbisochthat,omfenhjarreninfolktonimmenfor synnamme

15Endêrmeioerienkommedewirdenfen’eprofeten;sa't itskreaunis,

16DêrneiscilIkweromkomme,endetintefenDavid,dy’t fallenis,werbouwe;enIkscilderuïnesderfanwer opbouwe,enIkscilitopsette:

17Datitoerbliuwselfen’eminskendeHearesiikjemocht, enaldeheidenen,dêr’tmynnammeoerneamdis,seitde Heare,dy’taldizzedingendocht.

18ByGodbikendbinnealsynwurkenfanitbegjinfen’e wrâldôf

19Dêromismynoardiel,datwyhjarren,dy’tút’e heidenentaGodkeardbinne,netyn’eslachbringe 20Mardatwyhjarrenskriuwe,dathjaharûnthâldefan ûnreinhedenfenôfgoaden,enfenhoererij,enfenit smoargedingenenfenbloed

21HwentMozesfanâldetidenhatynelkestêddejingen dy’tHimpreekje,dy’telkesabbatdeiyn’esynagogen lêzenwurde

22Endeapostelenendeâldsten,meidehielegemeente, hawweitbehaagdommeiPaulusenBarnabasútkarde mannenúthareigenselskipneiAntiochiëtestjoeren; nammentlik,JudashiedeefternammeBarsabas,enSilas, defoarstenûnderdebruorren.

23Enhjaskreaunensabrieventrochhjar;Deapostelsen âldstenenbruorrenstjoeregroetenisoan'ebruorrendy't fan'eheidenenbinneynAntiochiëenSyriëenSilicia:

24Om’twyheardhawwe,datguondy’tfanúsútgien binne,jimmemeiwirdenforoardielehawwe,jimmesielen ûndergienhawwe,sizzende:Jimmemoattebisnienwirde endewethâlde,hwa’twysa’ngebodnetjoegen

25Itlikeúsgoed,dy’tienrisgearkommenbinne,om útkardenneijimmetostjoerenmeiúsleafsteBarnabasen Paulus,

26Mannendy'tharlibbengefaarlikhawwefoardenamme fanúsHearJezusKristus.

27DêromhawwewyJudasenSilasstjûrd,dy’tjimmeek meidemûlesizzescille.

28HwentitlikedeHilligeGeastenúsgoedomjimmegjin greaterlêsttolizzenasdizzenedigedingen;

29Datjimmejimmeûnthâldefanitendatoanôfgoaden offereis,enfanbloed,enfansmoargedingenenfan hoererij;Ferjitjogoed

30Do’thjadêromôfsetwaerden,kamenhjatoAntiochië;

31Endohjaitlêzenhiene,wiernehjabliidomdetreast

32EnJudasenSilas,dy'tselsekprofetenwiene,formanen debruorrenmeifollewirdenenbifêstigenhjar.

33Ennei'thjadêrinplakbleaunhiene,waerdenhjayn fredeloslittenfen'ebruorrenneideapostelen

34NettsjinsteandeitwieitSilasbliidomdêrnochte bliuwen

35EnPaulusenBarnabasbleauwenynAntiochië,en leardenenprekenitwirddesHeare,meiekinprotteoaren.

36EninpeardagenneidatPaulustsjinBarnabassei:Litús wergeanenúsbroerrenbisiikjeynelkestêddêr’twyit wirddesHeareforkendhawwe,ensjenhoe’thjadogge.

37EnBarnabasbesleatomJohannesmeitenimmen, hwaensefternammeMarkuswier

38MarPaulustochtitnetgoedomhimmeitenimmen, dy’tfanhjarôfgienenútPamfylië,engyngnetmeihjarta itwurk

39Endeskeelwaerdsaskerptuskenhjarren,dathja útinoargongen,enBarnabasnaemMarkusenfarrenei Syprus;

40EnPauluskeasSilasút,engyngfuort,oanbefelletroch debruorrentaGodsgenede

41EnhygyngtrochSyriëenCilicië,bifêstigjendde tsjerken.

HAADSTIK16

1DokaemertoDerbeenLystra,ensjuch,dêrwierin learling,meidenammeTimóteüs,desoanfeninfrou,dy't inJoadskewier,enleaude;marsynheitwieinGryk:

2Hwer'tdebruorren,dy'ttoLystraenIkoniumwierne, goedforhelle

3HimsoePaulusmeihimútgeanmoatte;ennaemen bisnienhimfanwegendeJoadendy'tyndykritenwiene; hwenthjawistenallesdatsynheitinGrykwie

4Endo’thjatrochdestêddengongen,joegenhjahjarde biordenoeromtohâlden,dy’tbisteldwiernefen’e apostelsenâldstendy’ttoJeruzalemwierne.

5Ensawaerdendetsjerkenfêststeldynitleauwe,en tanommenyntaldeistich

6Do'thjanoutrochPhrygiëenitgebietfenGalatiëgongen wierne,enfen'eHilligeGeastferbeanwierneitwirdto preekjenynAzië,

7Nei’thjaynMysiëkommenwierne,bisochtenhjanei Bithyniëtogean,mardeGeastliethjarnetta

8Enhja,dy’tMysiafoarbygeane,kamendeltoTroas

9EnPauluskaemyn'enachtinfizioen;Dêrstieinmanút Masedoanië,enbeahim,sizzende:Komoernei Masedoaniëenhelpús

10Ennei’teritfizioensjoenhie,besochtenwydaliksnei Masedoaniëtegean,wistesammeljendatdeHeareús roppenhieomhjaritevangeeljetepreekjen

11Do’twyútTroasforloerden,kamenwymeiinrjochte koersneiSamothracië,endeoaredeisneiNeapolis; 12EndêrweineiFilippi,datdehaadstêdisfandatdielfen Masedoanië,eninkoloanje;

13Enop’esabbatteagenwydestêdútbyinrivier,dêr’tit gebedwendwaerd;enwygongensittenenspriekentade frouljudy'tdêroankommenwiene

14Eninfrou,nammentlikLydia,inpoarperferkeaper,út'e stêdThyatira,dy'tGodoanbea,heardeús:hwaenshertde Heareiepenehat,dathjaop'edingendiefanPaulussein wierne

15Endo’thjadooptwier,enhjarhúsgesin,beahjaús, sizzende:Asjimmemyoardielehawwedatiktrouoan’e Hearebin,komdanynmynhûsenbliuwdêrEnse beheindeús

16Enitbarde,wylstwytaitgebedgyngen,datinbeskate jonkfrou,besetmeiingeastfanwaarsizzerij,úskaam,dy't harheareninprottewinstbrochttrochwiersizzingen:

17DyfolgenPaulusenús,enrôp,sizzende:Dizzemannen binnedetsjinstfeintenfen’eAllerheechsteGod,dy’túsde weifen’eheilsjenlitte

18Enditdiehjainprottedagen.MarPaulus,dy't fertrietlikwie,keardehimomenseitsjin'egeast:Ik gebieddyyn'enammefanJezusKristusomútharte kommen.Enhykaamútdeseldeoere.

19Endo’thjarhearenseagendatdehopefenhjarwinsten wierwie,fongenhjaPaulusenSilas,enlutsenseop’e merkeneideoersten.

20Enhybrochtsetaderjochters,sizzende:Dizzemannen, dy'tJoadenbinne,meitsjeússtêdtigeûnrêst;

21Enleargewoanten,dy'túsnettastienbinneomte ûntfangen,nochtehâlden,dy'tRomeinenbinne

22Endemannichtegyngmei-inoaroptsjinhjar,ende rjochtersskoarenhjarkleanôf,engebeahjartoslaan.

23Endo'thjainprottestrekenophjarleinhiene,smieten hjahjaryn'efinzenis,enbisochtendefinzenisomhjar feilichtohâlden;

24Dy’tsa’nbefelkrigenhawwe,stutshjaryn’ebinnenste finzenis,enmakkehjarfoettenfêstyn’estokken

25EnommiddernachtbadenPaulusenSilasensongenlof taGod,endefinzenenheardenit

26Enynienenwaerdderingreateierdbeving,datde fûnemintenfen’efinzeniswaerdenskodde:endaliks waerdenalledoarreniepene,enelksynbannenwaerden losmakke

27Endehoederfen’efinzeniswekkerút’esliepenseach dedoarrenfan’efinzenisiepen,enlutssynswirdút,en scoehimselsdeamakkehawwe,oannommendatde finzenenflechtewierne

28MarPaulusrôpmeiinlûdestimme,sizzende:Doch dyselsgjinkwea,hwentwybinnehjirallegearre

29Dorôperinljocht,ensprongderyn,enkaembivende, enfoeldelfoarPaulusenSilas,

30Enbrochthjarútensei:Hearen,hwetscilikdwaenom forlosttowirden?

31Enhjaseine:LeauyndeHeareJezusKristus,endû scilstrêdenwirde,endynhûs.

32EnhjaspriekentahimitwirddesHeare,enta allegearredy’tynsynhûswierne

33Enhynaemhjaryn'eseldeûrefen'enacht,enwoske hjarstrepen;enwaerddoopt,hyenalsynallen,daliks

34Endo’terseynsynhûsbrochthie,steldeerhjariten foar,enwiebliid,enleaudeynGodmeisynhielehûs.

35Endo’titdeiwier,stjûrdenderjochtersdetsjinstfeinten, sizzende:Litdymannengean.

36Endehoederfen’efinzenisferteldePaulusditsizzen: Derjochtershawwestjûrdomjimmelostolitten; 37MarPaulusseitsjinhjar:Hjahawweúsiepenlik ûnferoardieleslein,Romeinen,enhawweúsyndefinzenis smiten;ennostjoereseúsyn'egeheimeút?neewier;mar litseselskommeenúsúthelje

38Endetsjinstfeintenferteldendizzewirdenoan’e rjochters;

39Enhjakamenenbadenhjar,enbrochtenhjarút,en winskendathjaút’estêdtogean

40Enhjagyngenút’efinzenis,enkamenynithûsfen Lydia;

HAADSTIK17

1Endo'thjaAmfipolisenApolloniatrochgienwierne, kamenhjatoTessalonika,dêr'tinsynagogefen'eJoaden wie.

2EnPaulusgyngbyhjarren,lykassynwizewie,entrije sabbatdagenriedenmeihjarút'eSkriften, 3Iepenjendenbeweare,datKristuslijenmoat,enwer opstienút'edeaden;endatdizzeJezus,dy'tikjimme preekje,Kristusis

4Enguonfenhjarrenleauden,enkamenmeiPaulusen Silasgear;enfan'efrommeGrikeningruttemannichte,en fan'efoarnaamstefrouljunetinpear

5MardeJoadendy’tnetleauden,birounenfanoergeunst, nameninkeldesljochtsinnigekeardelsbyhjarren,enhja sammeleinselskip,enmakkendehielestêdynopskuor,en foelenithûsfenJasonoan,ensochtenhjarúttoheljen.oan itfolk

6Endo’thjasenetfounen,lutsenhjaJasonenguon broerrenneideoerstenfen’estêd,rôpende:Dy’tdewrâld op’ekopsettenhawwe,binneekhjirkommen;

7Dy’tJasonoannommenhat:endydoggeallegearreyn tsjinstellingtadebisettingenfanCaesar,sizzendedatder inoarekeningis,ienJezus

8Enhjamakkenitfolkendeoerstenfen’estêdûnrêst, do’thjadithearden.

9Endo’thjaJasonendeoareboarchnommenhiene,lieten hjahjargean

10EndebruorrenstjoerdePaulusenSilasdaliksnachts fuortneiBerea;

11DizzewienefoarnamerasdyynTessalonika,om'tseit wurdmeiallereewilligensfan'egeastûntfongenende Skriftendeistichûndersochten,oftdydingensawiene

12Dêromleaudeninprottefenhjarren;ekfanearefroulju dy'tGrikenwiene,enfanmanljunetinpear.

13Mardo’tdeJoadenfenTessalonikawistendatitwird GodsfenPaulustoBereaforkindwier,kamenhjadêrek, enmakkenitfolkoproer

14EndoestjûrdendebruorrenPaulusfuortomasitwier neidesétogean;marSilasenTimotheüsbleauwendêr noch

15Endy’tPaulusliedenbrochtenhimneiAtene,enSilas enTimóteüsingebodkrigenommeiallespoedtahimte kommen,teagensefuort

16Endo'tPaulushjartoAtenewachte,waerdsyngeastyn himroerre,do'terdestêdseach,folsleinoanôfgoaderijjûn.

17Dêromtwiveleeryn’esynagogemeideJoadenenmei defrommelju,enalledagenop’emerkemeidejingendy’t meihimkamen.

18Doekamenguonfilosofenfan'eEpikureërsenfan'e StoïkenhimtsjinEnguonseine:Hwetscildizzebabbeler sizze?oareguon,Hyliketinsetterfanfrjemdegoadente wêzen,om'terJezusendeopstanningoanharrenpreke

19EnhjanamenhimenbrochtenhimneiAreopagus, sizzende:Meiewywittehwetdizzenijelearis,hwerfanjo sprekke?

20Hwentdûbringtúsguonfrjemdedingenfoardeearen: wysoenedanwittewatdizzedingenbetsjutte

21(FoaraldeAtenersenfrjemdlingendy'tdêrwiene, hawwehartiidynneatoarstrochbrocht,asomtefertellen, ofomwatnijstehearren)

22DostiePaulusmiddenop’eheuvelfanMars,ensei: JimmemannenfenAtene,ikfernimmedatjimmeynalles tobyleauwichbinne

23Hwentdo’tikfoarbygyngenjinsgodstsjinstenseach, founikinaltermeidizzeopskrift:TsjindeûnbekendeGod. Dy'tjimmedêromûnwittendoanbidde,dyferklearjeik jimme

24God,dy’tdewrâldmakkeenalledingendêrynmakke hat,om’tHyHearisfen’ehimelenierde,wennetnetyn timpelsmakkemeihannen;

25Ekwurdtnetoanbeameidehannenfanminsken,assoe erwatnedichhawwe,om'terallelibbenenazemenalle dingenjowt;

26EnHyhatútienbloedallefolkenfen’eminskenmakke omoerithieleoerflakfen’eierdetowenjen,enHyhatde tiidfen’efoarhânfêststeldendegrinzenfenhjarwenning; 27DatsedeHearesykjesoene,asseneiHimfiele mochtenenHimfine,alisernetfierfanelkfanús;

28HwentynHimlibjewy,enwybiwegeenbinneús;lyk asekguonfanjinseigendichtersseinhawwe:Hwentwy binneeksynneiteam

29Om'twydandeneiteamfanGodbinne,moattewynet tinkedatdeGodheidisasgoud,ofsulver,ofstien,snien trochkeunstenminskerjochten

30EndetidenfendizzeûnwittendheidknypeageGodnei; marnogebiedtalleminskenoeralomhartebekearen:

31HwentHyhatindeifêststeld,dêr’terdewrâldyn rjuchtfeardigeoardieljesciltrochdyman,dy’terornearre hat;dêr'teralleminskenwisfanjûnhat,daterhimút'e deadenopwekkehat

32Endo’thjaheardenfen’eopstanningfen’edeaden, makkenguondespot,enoarenseine:Wyscilledynochris hearreoerdizzesaak

33SagyngPaulusûnderhjarrenwei

34Marguonmannenklaeidenhimoanenleauden:dêryn wieDionysius,deAreopagyt,eninfroumeidenamme Damaris,enoarenmeihjarren

HAADSTIK18

1NeidizzedingenteachPaulusútAtene,enkaemto Korinte;

2EnfouninJoadmeidenammeAquila,bernetoPontus, dy’tkoartlynútItaaljekaam,meisynfrouPriscilla;(omdat

ClaudiusalleJoadengebeanhieomútRometegean:)en kaambyharren.

3Enom’terfanitseldeambachtwier,bleauerbyhjarren enwurke;

4Enhyriedallesabbatyn’esynagoge,enoertsjûgede JoadenendeGriken

5Endo'tSilasenTimotheusútMasedoaniëkamen,waerd Paulusyn'egeastdruktentsjûgetsjin'eJoaden,datJezus Kristuswie

6Endo’thjahjartsjinsteldenenlasterden,skoddeersyn kleanenseitsjinhjar:Jimmebloedisopjimmeeigen hollen;Ikbinrein:fannoôfsilikneideheidenengean

7Enhygyngdêrwein,enkaemynithûsfaninman,dy’t Justushjitte,iendy’tGodoanbea,hwaenshûshurdoande synagogekaam

8EnCrispus,deoerstefen’esynagoge,leaudemeisyn hielehûsyn’eHeare;eninprottefan'eKorintiërsdy't hearden,leaudenenwaardendoopt

9DospriekdeHeareyn'enachttaPaulustrochinfizioen: Wêsnetbang,marsprekenswijnet;

10Hwentikbinmeidy,engjinienscilopdyoansetteom dykweatedwaan:hwentikhawinprottefolkyndizze stêd

11Enhybleaudêrinjierenseismoanne,enleardeitwird Godsûnderhjarren.

12Endo’tGalliodeplakferfangerfanAchajewie,makken deJoadenienrisynopstântsjinPaulus,enbrochtenhim neiderjochtbank.

13sizzende:DizzekeareloertsjûgetdeminskenomGodte oanbiddentsjindewet

14Endo’tPaulusnoudemûleiependie,seiGalliotsjin’e Joaden:Asitinkwestjewiefanferkeardeofkweade skande,oJoJoaden,dansoeikredenwêzedatikmei jimmedragesoe.

15Marasitinkwestjeisfanwurdenennammenenfan jimmewet,sjochdêrnei;hwentikscilgjinoardielwêze oersokkesaken.

16Enhytreauhjarfen’erjochtbank

17DonamenaldeGrikenSosthenes,deoerstefen’e synagoge,ensloegenhimfoarderjochtbank.EnGallio soargefoargjinfandydingen

18EnPaulusbleaudêrnochinskoftke,ennaemôfskie fen’ebruorren,enfarredêrweineiSyrië,enmeihim PriscillaenAkwila;hyhiesynholleôfskeardynKenchrea, hwenthyhieingelofte

19EnhykaemtoEfeze,enliethjardêrefter;

20Do’thjahimwinskenomlangerbyhjartobliuwen, joecheritnetta;

21Marhjaseineôfskie,sizzende:Ikmoatynallegefallen ditfeesthâldedattoJeruzalemkomt,marikscilwerta jimmeweromkomme,asGodwolEnhyfearútEfeze

22Endo’tertoCaesarealânewier,enopteinendetsjerke groetet,gyngerdelneiAntiochië

23Ennei'terdêrinskofttrochbrochthie,gyngerfuorten gyngithielelânfenGalatiëenFrygiëynoarder,en forsterkealdelearlingen

24EninJoadmeidenammeApollos,bernetoAleksandrië, inwolsprekkendmanenmachtichyn'eSkriften,kaemto Efeze

25Dymanwaerdûnderwiisdyn’eweidesHeare;enivich yn'egeast,spriekenleardeerfleurichdedingenfan'e Hear,wittendeallinnichdedoopfanJohannes

26Enhybigounfrijmoedichtosprekkenyn'esynagoge; hwa'tAquilaenPriscillaitheardhienen,namenhimbyhar enleidenhimdeweiGodsfolsleinerút

27Endo'terfandoelwieomneiAchajetrochtegean, skreaunendebruorren,enmoedigdendelearlingenoan himteûntfangen;

28HwenthyoertsjûgedeJoadenmeimacht,endatynit iepenbier,toandetrochdeSkriftendatJezusKristuswie.

HAADSTIK19

1Enitbarde,wylstApollosynKorintewier,datPaulus, nei'tertrochdeboppestekustenwesthie,toEfezekaem, enguonlearlingenfûn,

2Hyseitsjinhjar:HawwejimmedeHilligeGeast ûntfongensûntjimmeleaudhawwe?Enhjaseinetsjinhim: WyhawwenetsasearheardoftderinHilligeGeastis

3Enhyseitsjinhjar:Hwatbistodendoopt?Enhjaseine: OanJohannessyndoop.

4DoseiPaulus:Johanneshatwierdooptmeidedoopfen berou,sizzendetsjinitfolk,dathjaleauwescoeneynHim dy'tneihimkommescoe,datisynKristusJezus.

5Do'thjadathearden,waerdenhjadooptyn'enammefen 'eHeareJezus

6Endo'tPaulushjardehannenopleinhie,kaemdeHillige Geastoerhjar;enhjaspriekenyntongen,enprofetearren 7Enaldemannenwiernelikernôchtolve

8Enhygyngyn’esynagoge,enspriekfrijmoedichtrije moannelang,enoertsjûgeenoertsjûgededingen oangeandeitkeninkrykGods

9Mardo’tdûkersferhurdewaerdenennetleauden,mar kweaspriekenoerdyweifoaritfolk,gyngerfanhjarôf, enskiededelearlingen,entwivelealledagenyn’eskoalle fanienTyrannus.

10Enditbleautwajierlang;sadatallegearredy'tynAzië wennen,itwirdfan'eHeareJezushearden,sawolJoaden asGriken.

11EnGoddiespesjalewûnderstrochdehannenfan Paulus:

12Sawaerdenútsynlichembûsdoekenofskoarkentade sikenbrocht,endesyktengienenfanhjarôf,endekweade geastenteagenderút

13Donamenguonfen’eswalkerJoaden,eksorcisten,op hjartoroppendenammefen’eHeareJezusoerhjarren dy’tkweadegeastenhiene,sizzende:Wybeswierjejimme byJezus,dy’tPauluspreekt.

14EnitwiernesaunsoannenfenienSkeva,inJoad,en oerstefen’epreesters,dy’tdatdiene.

15Endekweadegeastantwirdeensei:Jezuskenik,en Pauluskenik;marwabisto?

16Endeman,hwa'tdekweadegeastynwierwier,sprong ophjar,enoerwûnhjar,enoermasterehjar,dathjanaaken enforwûnenútdathûsflechten

17EnditwierbekendoanalleJoadenenGriken,dy’tekto Efezewennen;eneangstfoelophjarallegearre,ende nammefen'eHeareJezuswaerdgrutwurden

18Eninprottedy’tleauden,kamen,enbiidenentoand hjardieden

19Ekinprottefenhjarren,dy’tnijsgjirrigekeunsten brûkten,brochtenhjarboekenbyinoar,enforbaerndense foaralleminsken; 20SamachtichgroeideitwirdGodsenoerwinne

21Nei'tdizzedingenfoldienwierne,bidoeldePaulusyn'e geast,do'tertrochMasedoaniëenAchajehinnegienwie, neiJeruzalemtogean,sizzende:Nei'tikdêrwesthaw, moatikekRomesjen.

22Dostjûrdeertwafen’edy’thimtsjinneneiMasedoanië, TimóteüsenErastus;marhyselsbleauinseizoenynAzië 23Enyndyseldetiidkaemdergjinlytseopskuoroerdy wei.

24HwentinmanmeidenammeDemetrius,insulversmid, dy’tfoarDianasulverenhillichdommenmakke,brochtde ambachtsljugjingeringewinst;

25Dy’terbyinoarrôpmeidearbeidersfanlyksoartige berop,ensei:Hearen,jimmewittedatwytrochdit ambachtúsrykdomhawwe

26Enjimmesjoggeenhearre,datnetallinnichynEfeze, marhastynhielAzië,dizzePaulusinprotteminsken oertsjûgeenôfwiisdhat,sizzendedatitgjingoadenbinne, dy'tmakkebinnemeihannen;

27Datnetallinneditúsambachtynitgefaarkomtomneat towirden;marekdatdetimpelfan'egruttegoadinne Dianaferachtewurdesoeenharprachtferneatigewurde soe,dy'thieleAziëendewrâldoanbidde.

28Endo’thjadizzewurdenhearden,waerdenhjafol grime,enrôpen,sizzende:GrutisDianafen’eEfeziërs

29Endehielestêdwaerdfolmeibetizing:endo'thja GajusenAristarchos,mannenfenMasedoanië,Paulussyn reisgenoatenop'ereis,fongen,raasdenhjaienrisitteater yn.

30Endo'tPaulustaitfolkyngeanwoe,lietendelearlingen himnetlije

31Enguonfen’eoerstenfenAzië,dy’tsynfreonen wierne,stjûrdenneihimta,omhimtobisjen,daterhim netynittoanieltoanielmeitsjescoe

32Enguonrôpenitiene,endeoareninoar,hwentde gemeintewieryndewar;enitmearpartwistnethwerom hjabyinoarkamen

33EnhjahellenAlexanderút’emannichte,endeJoaden settenhimfoarEnAlexanderwinktmeidehân,ensoesyn ferdigeningtsjinitfolkmakkehawwe

34Mardo'thjawisten,daterinJoadwier,rôpenallegearre meiienstimoertwaoeren:GrutisDianafen'eEfeziërs

35Endo’tdestedsklerkitfolksljochthie,seier:Jimme mannenfenEfeze,hokfoarmanisdêr,dy’tnetwitdatde stêdfen’eEfeziërsinoanbidderisfen’egreategoadinne Diana,enfenitbylddatfenJupiterôffallenis?

36Om'tdydingendannettsjinsprutsenwurdekinne, moattejimmestilwêzeenneatoerhaastdwaen

37Hwentjimmehawwedizzemannenhjirbrocht,dy'tgjin rôversfantsjerkenbinne,nochlasterdersfenjinsgoadinne

38Dêrom,asDemetriusendeambachtsljudy’tbyhim binne,insaaktsjinienhawwe,isdewetiepen,ender binnedeputearren:litseinoaroansprekke.

39Marasjimmehwatfreegjeoeroaresaken,denscilit bislettenwirdeyninwetlikegearkomst

40Hwentwysteaneynitgefaardatwyyntwifelsteld wurdefoardeopskuorfandizzedei,d'risgjinreden wêrmei'twyrekkenhâldemeiefanditgearrin.

41Endo'terditspritsenhie,joecherdegemeinteôf

HAADSTIK20

1Ennei’tdeopskuorophâldenwie,rôpPaulusde learlingentahim,enomklammese,engyngnei Masedoaniëtogean.

2Endo’teroerdydielenhinnegyngenhjarreninprotte formaningjûnhie,kaemerynGrikelân,

3Endêrbleautrijemoanne.Endoe'tdeJoadenhim opwachten,doe'teropitpuntwieomSyriëyntefarren, wieerfandoelomtrochMasedoaniëweromtegean

4EndêrgynghimmeineiAzië,SopaterfenBereä;enfan 'eTessalonikers,AristarchusenSekundus;enGajusfan Derbe,enTimotheus;enfanAzië,TychicusenTrofimus. 5Dy’tfoarôfgeane,bleauwenfoarústoTroas

6EnwyfardenfenFilippiweineidedagenfenûnsûrre brea,enkamentahjarrentoTroasynfiifdagen;dêr'twy sândagenwennen

7Endeearstedeifen’ewike,do’tdelearlingenbyinoar kamenomitbreatobrekken,prekePaulushjarren,reeom deoaremoarnsfuorttogean;enbleausyntaspraakoant middernacht

8Enderwierneinprotteljochtenyn’eboppekeamer,dêr’t hjabyinoarwierne

9Endêrsietinjongfeint,dy'tEutychushiet,yninfinster, ynindjippesliepfallen;endo'tPauluslangoanitpreekjen siet,sonkeryn'esliep,enfoeldelfen'etreddehok,en waerddeaopnomd

10EnPaulusgyngdel,enfoelophim,enomhelsdehimen sei:Meitsjejimmenetyn’eproblemen;hwentsynlibben isynhim

11Do’terdenweropkaem,enbreabriekenieteninlange tiidspriek,oan’emoarnta,sagyngerhinne

12Enhjabrochtendejongfeintlibben,enwaerdennetin bytsjetreaste.

13Enwygyngenfoaritskip,enfarrenneiAssos,dêr’twy Paulusoannimmewoene;

14Endo’terúskaemtoAssos,namenwyhimopen kamentoMitylene

15Enwyfarrendêrwei,enkamendeoaredeistsjinChios oan;endeoaredeiskamenwytoSamos,enbleauwento Trogyllium;endeoaredeiskamenwytoMilete

16HwentPaulushiebeslettenomtrochEfezetefarren, om'terdetiidnetynAziëtrochbringesoe:hwenthyhie him,asitmooglikwie,teJeruzalemtewêzenopde pinksterdei

17EnfenMiletestjûrdeerneiEfeze,enrôpdeâldsten fen’etsjerke

18Endo’thjabyhimkamen,seiertsjinhjar:Jimmewitte, fen’eearstedeisôfdatikynAziëkaem,ophokkerwizeik byjimmewesthawynalletiden;

19DeHearetsjinjemeialledimmenensfangeast,enmei inprottetriennenenbesikingen,dy'tmyoerkommenbinne trochitljeagenfan'eJoaden:

20Enhoe’tikneatweromhâldedatjonuttichwie,mardy toandhawendyynitiepenbierenfanhûstahûsleardhaw, 21TsjûgenissawolfoardeJoaden,asekfoardeGriken, bekearingtaGod,enleauweynúsHearJezusKristus.

22Ennousjuch,ikgeanbûnyn'egeastneiJeruzalem,net wittendehwetmydêroerkommescil;

23UtseindatdeHilligeGeasttsjûgetynelkestêd, sizzendedatbannenenellindemybliuwe

24Marnetienfandizzedingenbeweechtmy,enikachtsje myselsmynlibbennetdierber,datikmynrinmeiblydskip einigjemei,endetsjinst,dy'tikfan'eHearJezus ûntfongenhaw,omitevangeeljefan'egenedefanGodte tsjûgjen..

25Ennousjuch,ikwitdatjimmeallegearre,ûnderhwa’t ikitkeninkrykGodspreekjenbin,mynoantlitnetmear sjenscille.

26Dêromnimikjimmemeiomhjoeddedeitobitekenjen, datiksuverbinfenitbloedfenalleminsken

27Hwentikbindernetfoarbykommenomjimmealderie Godstoforkundigjen

28Sjochdêromopjimmeselsenopdehielekeppel,dêr't deHilligeGeastjimmetatafersjochhâldersoermakkehat, omdegemeenteGodsteweidzjen,dy'tErmeisyneigen bloedkochthat.

29Hwentikwitdit,datneimynfuortgeangrimmitige wolvenûnderjimmeynkommescille,endekeppelnet sparje.

30Ekscilleútjimmeselsminskenopstean,dy’tforkearde dingenprate,omlearlingenefterhjarrenoantolûken

31Wachtsjedêromentinkoan,datikyntrijejiernet ophâldeelknachtendeimeitriennentewarskôgjen

32Ennou,bruorren,ikriedjimmeoanGodenoanitwird fensyngenede,dy’tbysteatisomjimmeoptebouwenen jimmeinerfskiptejaenûnderallegearredy’thilligebinne

33Ikhawgjinsulver,nochgoud,nochkleanbegeare

34Ja,jimmewittesels,datdizzehannenmynneeddien hawwe,endy’tbymywiene

35Ikhawjimmeallessjenlitten,hoe’tjimmesa arbeidzjendeswakkenstypjemoatte,endewirdenfen’e HeareJezusyntinkemoatte,hoe’tErsei:Itissillicherto jaenastoûntfangen

36Endo'terditspritsenhie,knibbeleerdelenbeamei hjarallegearre

37Enhjaskriemdenallegearretige,enfoelenPaulusom'e nekke,entutenhim,

38Demeastefanallesfertrietomdewurdendy'ter spritsenhat,dathjasynoantlitnetmearsjenscoeneEnhja begeliedenhimneiitskip.

HAADSTIK21

1Enitbarde,datwy,nei’twyfenhjarrenôfgienwierneen lansearrewierne,meiinrjochtekoersneiCooskamen,en deoaredeisneiRhodos,endêrweineiPatara.

2Endo'twyinskipfounen,datoerneiFenisiëfarde, gyngenwyoanboardenteagenút.

3Endo’twySyprusûntdutsenhiene,lietenwyitoan’e lofterhân,enfarrenneiSyrië,enlâneteTyrus,hwentdêr soeitskipharlêstloslitte

4Endo'twylearlingenfûnen,bleauwenwydêrsaundagen; 5Endo’twydydagenfolbrochthiene,teagenwyúten teagenúswei;enhjabrochtenúsallegearreop'ewei,mei frouljuenbern,oantwyút'estêdwierne

6Endo’twyinoarôfskiedhiene,namenwyitskip;enhja kamenwerthús.

7Endo’twyústochtútTyrusôfmakkehiene,kamenwy toPtolemais,engroettendebruorren,enbleauwenindei byhjar.

8EndeoaredeisteagenwyútitselskipfanPaulus,en kamenynCaesarea;enbleaubyhim

9Endyseldehiefjouwerdochters,jongfammen,dy’t profetearren.

10Enwylstwydêrinprottedagenferbliuwe,kaemin profeetútJudéadel,meidenammeAgabus.

11Endo’terbyúskaem,naemerderiemfanPaulus,en bûnsyneigenhannenenfuotten,ensei:SaseitdeHillige Geast:SascilledeJoadentoJeruzalemdemanbinedy’t dizzeriemhat,enhimoerleverjeyndehannenfan'e heidenen

12Endo’twydathearden,badenwyendyfandatplak himnetoptegeanneiJeruzalem

13DoantwirdePaulus:Hwetmienejimmetoskriemenen mynherttobrekken?hwentikbinreeomnetallinnebûn tewurden,marektestjerrenteJeruzalemfoardenamme fan'eHeareJezus

14Endo’ternetoertsjûgewirdewoe,hâldewyop, sizzende:DewildesHearescildienwurde

15Enneidydagennamenwyúsweinenopenteagenop neiJeruzalem.

16Dergyngenekguonfen’elearlingenfenCaesareamei ús,enbrochtenienMnasonfenSyprusmeihjar,inâld learling,dêr’twybywenjescoene.

17Endo’twytoJeruzalemkommenwierne,namende bruorrenúsgraechoan

18EndedeisdêrneigyngPaulusmeiúsynneiJakobus;en aldeâldstenwieneby

19Endo'terhjargroetenhie,forklearreerbenammen hwetGodûnderdeheidenendienhietrochsyntsjinst.

20Endo’thjaithearden,forhearlikenhjadeHeare,en seinetsjinhim:Josjogge,broer,hoefolletûzenenJoaden derbinnedy’tleauwe;enhjabinneallegearreiverichfoar dewet:

21Enhjawaerdenfandyynformearre,datstûalleJoaden, dy’tûnderdeheidenenbinne,learstMozesteferlitten, sizzendedathjahjarbernnetbisnijemoatte,nochneffens desedenrinnemoatte

22Watisitdan?demannichtemoatbyinoarkomme: hwenthjascillehearredatstûkommenbist

23Dochditdatwydysizze:Wyhawwefjouwermannen dy’tinbilofteopharhawwe; 24Hjanimmehjarenreinigjedymeihjar,enbinnemei hjartochten,dathjahjarholleskearemeije;mardatstûsels ekrjuchtrounstendewethâldst.

25Watdeheidenenoangietdy'tleauwe,hawwewy skreaunenkonkludearredatsesoksnetobservearje,útsein datseharselshâldefandingenoanbeanoanôfgoaden,en foarbloed,enfanfersmoargeenfanhoererij

26DonaemPaulusdemannen,endeoaredeisgynghim reinigjendmeihjarrenyn'etimpel,omdefolbringingfen 'ereinigingsdagenoantobitsjutten,oantinofferforelkfen hjarrenbrochtwirdescoe

27Endo’tdesaundagenhastfoarbywierne,roerdende Joadendy’tútAziëwieren,do’thjahimyn’etimpel seagen,ithielefolkopenleinehimdehannenoan, 28Roep,Israëlslju,help:Ditisdeman,dy’talleminsken oerallearttsjinitfolkendewetenditplak;

29(Hwenthjahieneearderbyhimyn'estêdTrofimusin Efeziësjoen,dy'thjamiendendatPaulusyn'etimpel brochthie)

30Endehielestêdwaerdynbeweging,enitfolkroun byinoar,enhjanamenPaulusenlutsenhimút'etimpel,en dalikswaerdendedoarrenticht

31Endo’thjaopitpuntgongenomhimtodeadzjen,kaem detyngetadeoerstefen’ebende,dathieleJeruzalemyn opskuorwier

32Dy’tdalikssoldatenencenturionsnamenenneihjarta rûnen,endo’thjadeoersteendesoldatenseagen,lieten hjaPaulusslaan

33Dokaemdeoerstefen’eoerste,ennaemhim,engebea himmeitwakeatlingentobinen;enfregewa'terwieen waterdienhie

34Enguonrôpenitiene,deoareninoar,ûnderde mannichte:endo'terdewissichheidfoarittumultnetwitte koe,gebeaerhimynitkastielbrochttewurden

35Endo’terop’etrepkaem,sabardeit,daterfen’e soldatendroegenwaerdomitgeweldfenitfolk

36Hwentdemannichtefenitfolkfolgeefternei,roppend: Fuortmeihim.

37Endo'tPaulusynitkastielbrochtwirdescoe,seiertsjin deoerste:Meiiktadysprekke?Hwasei:KinstoGryksk prate?

38BinnejonetdeEgyptner,dy’tfoardizzedagenyn opskuormakkeenfjouwertûzenman,dy’tmoardners wierne,yn’ewoastenijebrocht?

39MarPaulussei:Ikbininman,dy'tinJoadbinútTarsus, instêdynSilicia,inboargerfangjingemienestêd;enlit mytaitfolkprate.

40Endo'terhimlisinsjejownhie,stiePaulusop'etrep,en winktmeidehânneiitfolkEndoe'tderingruttestilte waard,spriekertahjarrenyn'eHebrieusk,sizzende:

HAADSTIK22

1Mannen,bruorrenenâffears,harkjeneimynferdigening, dy’tikjimmenodoch

2(Endo'thjahearden,daterhjarrenspriekyn'e Hebrieusketaal,bleauwenhjaharmearstil;enhysei:)

3Ikbinwierlikinmandy’tinJoadbin,berneynTarsus,in stêdynSilicia,maropbrochtyndizzestêdoan’efoetten fenGamaliël,enleardeneffensdeperfektewizefan’ewet fen’eâffears,enwieiverichfoarGod,lykasjimme allegearrebinnedizzedei.

4Enikforfolgedizzeweioantdedeata,binendeen oerlevereyndefinzenissensawolmanljuasfroulju

5Lykasekdehegepreestermytsjûgescil,enalitlân fen’eâldsten,fanhwa’tikekbrievenoan’ebruorrenkrige, enneiDamaskusgong,omdebûnenneiJeruzalemto bringen,omtostraffentowirden.

6Enitbarde,do’tikopreismakkeenom’emiddeiticht byDamaskuskaam,ynienenskyndederút’ehimelingrut ljochtommyhinne

7Enikfoelop’egrûn,enheardeinstimtsjinmysizzen: Saul,Saul,hweromforfolgjejomy?

8Enikantwirde:Hwabistû,Heare?Enhyseitsjinmy:Ik binJezusfanNazareth,dy'tjoforfolgje

9Enhja,dy’tbymywierne,seagenwieritljochten waerdenbang;marhjaheardendestimnetfenHimdy't tsjinmyspriek

10Eniksei:Hwetscilikdwaen,Heare?EndeHearesei tsjinmy:KomoereinengeanneiDamaskus;endêrscilit dyforteldwirdefenalledingenhwetdytadwaenis

11Endo’tikomdehearlikheitfendatljochtnetsjenkoe, liedendtrochdehânfenhjarrendy’tbymywierne,kaem ikynDamaskus

12EnienAnanias,infrommanneffensdewet,dy’tgoed ferslachhiefanalleJoadendy’tdêrwennen, 13Kaemtamy,engyngsteanenseitsjinmy:Saulbroer, wêsjinoan.Endyseldeoereseachikneihimop.

14Enhysei:DeGodfenúsâffearshatdyútkard,datstû synwilwittescoeendyRjochtfeardigesjen,endestimfen synmûlehearrescoe

15Hwentdûscilstsyntsjûgewêzefoaralleminskenfen hwetstûsjoenenheardhast

16Enhwerombliuwstûnou?oerein,enwêsdoopt,en waskjejinssûnden,enroppedenammedesHeareoan

17Enitbardedo’tikwertoJeruzalemkaem,wylstik yn’etimpelbea,datikynintrancewier;

18Enhyseachhimtsjinmysizzen:Haastengeangauút Jeruzalem,hwenthjascillejinstsjûgenisoangeandemynet oannimme.

19Eniksei:Heare,hjawittedatikdy’tynJoleauden, finzenhawnensleinynelkesynagoge;

20Endo’titbloedfenjinsmartlerStefanusforgetten waerd,stieikekby,enstimdeynmeisyndea,enbiwarre dekleanfendyjingendy’thimdeade

21Enhyseitsjinmy:Geanfuort,hwentIkscildy fierhinnestjoereneideheidenen

22Enhjajoegenhimneiditwird,enhjaferhievenhjar stimmenenseine:Fuortmeisa'nkeardelfen’eierde, hwentitisnetgaadlikdaterlibjescil

23Endo’thjarôpenenhjarkleanôfsloegenenstofyn’e loftsmieten,

24Endeoerstehiegebeandaterynitkastielbrochtwirde, enbeadaterûndersochtwirdemeigeselen;daterwitte mochthweromhjasatsjinhimrôpen.

25Endo'thjahimmeiriemenbûnen,seiPaulustsjinde centurion,dy'tderbystie:Isitjimmetalitteninman,dy't inRomeinis,ennetforoardieletegiseljen?

26Do’tdecenturiondathearde,gyngerhinneenfortelde itoan’eoerste,sizzende:Pasopwatstûdocht,hwentdizze manisinRomein.

27Dokaemdeoerste,enseitsjinhim:Sismy,bistoin Romein?Hysei:Ja

28Endeoersteantwirde:Meiingreatesomhawikdizze frijheitkrigenEnPaulussei:Marikbinfrijberne

29Dogienenhjadaliksôffanhim,dy’thimûndersiikje soe,endeoerstehieekbang,nei’terwistdaterinRomein wieenom’terhimbûnhie

30Deoaremoarns,om'terdewissichheidwittenhie, wêrom'terfan'eJoadenbeskuldigewaerd,makkeerhim losfansynbannen,engebeadeoerpreestersenalhjarried toferskinen,enbrochtPaulusdelensteldehimfoar hjarren

HAADSTIK23

1EnPaulus,dy’tderieearnstichseach,sei:Mannenen bruorren,ikhawlibbemeiallegoedegewissefoarGod oanthjoeddedei

2EndehegeprysterAnaniasgebeadejingendy’tbyhim stiene,himop’emûleteslaan.

3DoseiPaulustsjinhim:Godscildyslaan,dowite muorre;

4Endy’tderbystieneseine:SkuddelstûGods hegepreester?

5DoseiPaulus:Ikwistnet,bruorren,dathyde hegepreesterwier;

6Mardo'tPaulusfernaamdatitienepartSadduseërswie, enitoareFarizeeërs,rôperyn'eried:Mannenenbruorren, ikbininFarizeeër,desoanfaninFarizeeër;fan'ehopeen opstanningfan'edeadenbinikneamdynkwestje

7Endo’terdatseinhie,kaemderskeeltuskendeFarizeën endeSadduceeën:endemannichtewaerdferdield.

8HwentdeSadduseërssizzedatdergjinopstanningis, nochingel,nochgeast:mardeFariseeërsbelidenbeide

9Enderkaemingreategjalpop,endeskriftgelearden, dy’tfen’eFarizeeërswierne,hjarrenoereinenstriden, sizzende:Wyfinegjinkweayndizzeman;marasingeast ofiningeltahimspritsenhat,litúsnettsjinfjochtsjeGod

10Endo’tderingreatetwistkaem,gebeadeopperhaad, eangensdatPaulusynstikkenfenhjarlutsenwirdescoe, engebeadesoldatendel,enhimmeigeweldûnderhjarren toheljenenhimynitkastieltobringen

11EndenachtdêrneistiedeHearebyhim,ensei:Wês moedich,Paulus,hwentlykasjotoJeruzalemfanmy tsjûgehawwe,samoattejoektsjûgjetoRome

12Endo’titdeiwier,gyngenguonfen’eJoadengear,en bûnenharselsûnderinflok,sizzendedathjanetitenoch drinkesoeneoantsePaulusfermoardehiene

13Enitwiernemearasfjirtich,dy’tdizzegearspanning makkehiene

14Enhjakamentadeoerpreestersendeâldsten,enseine: Wyhawweúsbûnûnderingreateflok,datwyneatite scille,oantwyPaulusdeadehawwe

15Noudenjouwejimmedeoerstederiedoan,daterhim moarnbyjimmedelbringt,assoenejimmehwatfolsleiner oangeandehimfreegje:enwy,ofoaithykomt,binneree himtodeadzjen

16Endo'tdesoanfanPaulussynsusterheardefenhjar lienen,gyngerenkaemynitkastiel,enforteldeitPaulus 17DorôpPaulusienfen’ecenturionsbyhim,ensei: Bringdizzejongemanneideoerste,hwenthyhathimwat tosizzen

18Donaemerhimenbrochthimtadeoerste,ensei:De finzenePaulusrôpmytahim,enbeamy,datikdizze jongemantadytobringen,dy’twattsjindytosizzenhat 19Donaemdeoerstemanhimbydehân,engyngmeihim ôf,enfregehim:Hwethastdatstmytosizzen?

20Enhysei:DeJoadenhawweôfpraatomdytowinskjen, datstûPaulusmoarnyn’erieddelbringescoe,assoenehja himhwatbettererfreegje.

21Marjowjohjarnetoer,hwentderlizzemearasfjirtich manljuophimop'eloer,dy'tharselsmeiineedbûn hawwe,dathjanetitenochdrinkescille,oanthjahim deadehawwe;ennoubinnehjaklear,opsykneiinbelofte fandy

22Dolietdeoerstedeoerstedejongfeintgean,enseitsjin him:Sjuch,dûsizgjiniendatstûmydizzedingentoand hast

23Enhyrôphimtwacenturions,sizzende:Steltwahûndert soldatenklearomneiCaesareatogean,enruterssaunen sechstich,entwahûndertspearen,detrêddeûrefen’enacht; 24Enfoarsjenhjarrenbisten,dathjaPaulusoansettemeije enhimfeilichbringetaFelix,desteedhâlder

25Enhyskreauinbriefopdizzewize:

26ClaudiusLysiasstjûrdedegroetenisfenFeliks,de measttrefliksteedhâlder

27Dymanwaerdfen’eJoadennommen,enhiefen hjarrendeadewirdemoatten;

28Endo’tikdeoarsaakwittenhiedathjahimoanklagen, brochtikhimfoarynhjarried:

29Hwa'tikseachdaterbeskuldigewaerdfanfragenfen hjarwet,mardaterneatoanhimleinhiedatdedeaof bannenwurdichis

30Endo’tmyferteldwaerdhoe’tdeJoadendeman opwachtenhiene,stjûrdeikdaliksneidyenjoechsyn oanklagersgeboadomekfoardytosizzenhwethjatsjin himhieneFarwol

31Donamendesoldaten,lykashjarbefelenwierne, PaulusenbrochtenhimnachtsneiAntipatris.

32Deoaremoarnslietenhjaderutersommeihimtogean, engyngenweromneiitkastiel

33Dy’t,do’thjatoCaesareakamenendebriefoan’e steedhâlderoerjoegen,Paulusekfoarhimfoardroegen

34Endo’tdesteedhâlderdebrieflêzenhie,fregeerút hokkerprovinsjehywier.Endoe'terbegriepdaterfan Siliciawie;

35Ikscildyhearre,seier,asjinsoanklagersekkomme EnhygebeahimtehâldenynHerodessynrjochtseal.

HAADSTIK24

1EnneifiifdagenkaemAnaniasdehegepreesterdelmei deâldsten,enmeiinbepaaldesprekker,dy’tTertullushiet, dy’tdesteedhâldertsjinPaulusynformearre.

2Endo’teroproppenwaerd,bigounTertullushimoanto biskuldigjen,sizzende:Om'twytrochdyingreatestilte genietsje,endattrochjinsforsoargingditfolktige weardichdiedendienwirde,

3Wyakseptearjeitaltyd,enopalleplakken,meast foarnameFelix,meialletankberens.

4Nettsjinsteandedatikdynetfierdersaaiwêze,bidikdy, datstûúsinpearwirdenfenjinsgenedehearrewoest 5Hwentwyhawwedizzemanfûninpestilentekeardel,en inoproerfanoproerûnderalleJoadenoerdehielewrâld, eninliederfan'esektefan'eNazareners:

6Dy’tekhinnegienisomdetimpeltoûntheiligen,dy’twy naemenenrjuchtehawwewollenneffensúswet

7MardeoersteLysiaskaemopús,ennaemhimmei greategeweldútúshannen,

8Synoanklagersgebeatadytekommen:trochte ûndersykjenfanhwa'tjoselskenniskrijemeiefanaldizze dingen,wêrfanwyhimbeskuldigje.

9EnekdeJoadenstimdenyn,sizzendedatdizzedingensa wierne.

10DoantwirdePaulus,nei’tdesteedhâlderhimwinkthie tosprekken:Om’tikwitdatstûinprottejierreninrjochter westhastfoarditfolk,dochikmyselsnochfleuriger antwurd.

11Hwentdatstûforsteanmeist,datitnochmartolvedagen binnesûntikopteinneiJeruzalemomtooanbidden

12Enhjafûnenmynetyn'etimpel,twiveljendmeiimmen, nochitfolkopwekke,nochyn'esynagogen,nochyn'e stêd;

13Enhjakinnenetbiwizehwethjamynoufen beskuldigje

14Marditbelidikdy,datik,neffensdeweidy’thja ketterijneame,sadeGodfenmynâffearsoanbidde,en leaualwatskreaunisyn’ewetenyn’eprofeten

15EnhawwehopeopGod,dy’thjaselsektastean,datder inopstanningwêzesilfen’edeaden,sawolfen’e rjuchtfeardigenasfen’eûnrjochtfeardige

16Enhjirmeioefenjeikmysels,omaltydinûnbidige gewissetehawwenfoarGodenfoarminsken.

17Enneiinprottejierrenbinikkommenommynfolk aalmoesjeenofferofferstobringen

18DêropfounenguonJoadenútAziëmysuvereyn’e timpel,nochmeimannichte,nochmeitumult

19Hwa’thjirfoardywêzemoattenhie,enbistride,ashja wattsjinmyhiene

20Oflitdyhjiroarssizze,ashjainkweaynmyfûn hawwe,wylstikfoarderiedstie,

21Utseindizzeienestimme,datikbyhjarrensteanrôp: Oan’ehânfan’eopstanningfen’edeaden,binikhjoed trochjimmeyntwifelroppen.

22Endo’tFelixdathearde,dy’tdyweifolsleinerwist, steldeerseútensei:AsLysias,deoerste,delkomt,scilik ituterstefenjinssaakwitte.

23EnhygebeaincenturionomPaulustehâldenenhim frijtelitten,endatergjinienfansynkundeferbiedescoete tsjinjenoftahimtekommen.

24Enneiinpeardagen,do'tFelixkaemmeisynfrou Drusilla,dy'tinJoadskewier,stjûrdeerPaulusenhearde himoangeandeitleauwenynKristus.

25Enwylsterriedoergerjuchtichheit,matichen kommendoardiel,trilleFelix,enantwirde:Geanhinnefoar dizzekear;asikinnofliketiidhaw,silikdyroppe.

26Hyhopeek,daterjildfenPaulusjûnwirdescoe,dater himloslittescoe;dêromstjûrdeerhimfakerenspriekmei him.

27MarneitwajierkaemPorciusFestusynFelixsyn keamer;enFelix,dy’tdeJoadeninwilletojaenwoe,liet Paulusbûn.

HAADSTIK25

1Do’tFestusnouyn’eprovinsjekaem,gyngerneitrije dagenopfenCaesareaneiJeruzalem

2EndehegeprysterendeoerstederJoadenriedenhim tsjinPaulus,ensmekenhim:

3Enbegeardegunsttsjinhim,daterhimneiJeruzalem stjoerescoe,op’eweileinomhimtodeadzjen.

4MarFestusantwirde,datPaulustoCaesareabiwarre wirdescoe,endaterselskoartdêrhinnegeanscoe

5Litseden,seier,dy’tbyjimmebysteatbinne,meimy delkomme,endizzemanoanklage,asderingoddeleazeyn himis.

6Endo’termearastsiendagenbyhjarbleaunhie,gynger delneiCaesarea;endeoaredeis,sittendop'erjochtbank, gebeaPaulusombrochttewurden

7Endo’terkaem,stienedeJoaden,dy’tfenJeruzalem ôfkamen,omenleinenfolleenswiereklachtentsjinPaulus, dy’thjanetbiwizekoenen

8Wylsterfoarhimselsantwirde:Ektsjindewetfen’e Joaden,nochtsjin’etimpel,nochtsjin’ekeizer,hawik hielendalneatmisledige.

9MarFestus,dy’tdeJoadeninwilledwaenwoe,antwirde Paulusensei:SillejoopgeanneiJeruzalem,endêroer dizzedingenfoarmyoardielewirde?

10DoseiPaulus:Iksteanbyderjochtbankfandekeizer, dêr’tikoardielewirdescoe:deJoadenhawikgjinûnrjocht dien,lykasjohielgoedwitte

11Hwentasikinoertrederbin,ofhwetdienhawdatde deawurdichis,wegerjeiknettostjerren;Ikberopop Caesar

12DoantwirdeFestus,do’termeiderieoerpraethie,: Hastoinberopdientadekeizer?neidekeizerscilstûgean.

13EnneiinpeardagenkamenkeningAgrippaenBernice toCaesareaomFestustegroetsjen

14Endo'thjadêrinprottedagenwesthiene,forhelle FestusderedenfanPaulusoan'ekening,sizzende:Deris inmanefterlittenynboeientrochFelix;

15Oerhwa’t,do’tiktoJeruzalemwier,deoerpreestersen deâldstenfen’eJoadenmyop'ehichtebrochthawwe,en woeneitoardieltsjinhimtohawwen.

16Tsjinhwa'tikantwirde:Itisnetdemanierfen'e Romeinenomienmantostjerrentoforlossen,foardatde beskuldigedeoanklagersoantlittaoantlithatenlisinsje hatomfoarhimselsteferantwurdzjenoeritmisdieddat tsjinhimleinis

17Dêrom,do’thjahjirkamen,sietikdeoaremoarns sûnderútstelop’erjochtbank,engebeadatdemannei foarenbrochtwirde

18Tsjinhwa'tdeoanklagersopstienen,hjabrochtengjin oanklachtfensoksoartedingenasiktocht:

19Marhieneguonfragentsjinhimoerhareigenbyleauwe, enoerienJezus,dy'tdeawie,dy'tPaulussteldetelibjen.

20Enom'tiktwifeleoansokkefragen,fregeikhimofter neiJeruzalemgeansoe,endêroerdizzesakenoardiele wirde.

21Mardo'tPaulusinberopdienhieombewarretewurden foaritharkjenfanAugustus,gebeaikhimtehâldenoantik himneidekeizerstjoeremocht.

22DoseiAgrippatsjinFestus:Ikscildemanselsek hearreMoarn,seier,silsthimhearre

23Endeoaremoarns,do'tAgrippakaemwier,enBernice, meigreatepracht,enynitplakfanharksitting binnenkamen,meideoerstenendefoarstenfen'estêd, waerdPaulusopgebodfenFestusneifoarenbrocht.

24EnFestussei:KeningAgrippaenallemannendy’thjir byúsbinne,jimmesjoggedizzeman,dêr’tdehiele mannichteJoadenmeimyomgienhawwe,sawolto Jeruzalemasekhjir,roppenddaternetscoelangerlibje 25Mardo’tikfûndaterneatdienhiedatdedeawurdich is,endaterselsopAugustusinberopdienhat,hawik beslettenhimtestjoeren

26Hwa'tikmynhearneathawtoskriuwen.Dêromhawik himfoarjoneifoarenbrocht,enfoaralfoarjo,okening Agrippa,datik,neiûndersykhie,watteskriuwenhie

27Hwentitliketmyûnferstannichominfinzeneto stjoeren,ennettobitsjuttendemisdiedendy’ttsjinhim leinbinne

HAADSTIK26

1DoseiAgrippatsjinPaulus:Dûmeistfoardyselsprate. DoestiekPaulusdehânútenantwirdefoarhimsels: 2Iktinkmyselsbliid,keningAgrippa,hwentikscilmysels hjoedfoardyforantwurdzjeoangeandealledingendêr'tik fan'eJoadenbeskuldigebin

3Foaralom'tikjowitdatjosaakkundichbinneynalle sedenenfragendy'tûnderdeJoadenbinne:dêromsmeek ikdyommygeduldichteharkjen

4Mynlibbenswizefanmynjeugdôf,dy’tearstûndermyn eigenfolktoJeruzalemwie,kenalleJoaden;

5Dy'tmyfanitbegjinôfwist,ashjatsjûgjewoene,datik neidedreechstesektefanúsgodstsjinstinFarizeeërlibbe

6Ennosteanikenbinoardielefoardehopefan'ebelofte fanGodoanúsâffears:

7Oanhokkerbelofteústolvestammen,dy'tdaliksGoddei ennachttsjinje,hoopjetekommenOmdyhoop,kening Agrippa,binikbeskuldigefan'eJoaden

8Hweromscoeitjimmeûnwierskynlikachte,datGodde deadenopwekkescoe?

9Iktochtwierbymysels,datikinprottedingendwaen moastyntsjinstellingtadenammefanJezusfanNazareth. 10HwetikekdientoJeruzalem:eninprottefen’ehilligen hawikopslettenyn’efinzenis,nei’tikmachtkrigefen’e hegepreesters;endo'thjadeadewierne,joechikmynstim tsjinhjar

11Enikstraftehjarfaekynallesynagogen,entwonghjar tolasterjen;enikbintigegekophjar,enforfolgehjaroant frjemdestêdenta

12HwentikgyngneiDamaskusmeimachtenopdracht fen'ehegepreesters,

13Middeis,okening,seachikop’eweiinljochtút’e himel,boppedeglânsfan’esinne,ommyhinneen dejingendy’tmeimyreizgenhinneskine.

14Endo’twyallegearreop’eierdefallenwierne,hearde ikinstimtamysprekken,ensizzendeyn’eHebrieusk: Saul,Saul,hweromforfolgjejomy?itisdreechfoardyom tsjin'eprikkentetraapjen

15Eniksei:Hwabistû,Heare?Enhysei:IkbinJezus, dy'tjoforfolgje.

16Maroereinensteanopdynfoetten,hwentikbindyfor ditdoelforskynd,omdytaintsjinstfeintenintsjûgeto meitsjenfendybeidedingen,dystûsjoenhast,enfen datjingedêr'tIkdyynferskinescil;

17dyforlostfenitfolkenfen'eheidenen,neihwa'tikdy noustjûr,

18Omhjareagentoiepenjenenhjartokearenfenit tsjustertaitljocht,enfen’emachtfen’esatantaGod,dat hjaferjouwingfensûndenenerfskipkrijemeieûnder hjarrendy’thilligebinnetrochitleauwedatynmyis

19Dêropbinik,okeningAgrippa,netoerhearrichoanit himelskefizioen;

20MarlietenearstoanhjarfenDamaskusentoJeruzalem, enoerallekustenfenJudéa,endêrneideheidenen,dathja harbekearescoeneenhartaGodbekeare,enwirken dwaanscoenetabekearing

21OmdizzeoarsakenfongendeJoadenmyyn'etimpel, engongenommytedeadzjen.

22IkhawdêromhelpfanGodkrigen,bliuwoanthjoedde deitroch,tsjûgesawolfoarlytsasgrut,ensisgjinoare dingenasdy'tdeprofetenenMozesseinekommesoene:

23DatKristuslijescoe,endatHydeearstewêzescoedy't út'edeadenopsteanscoeenitfolkendeheidenenljocht littelitte

24Enwylsterditfoarhimselsspriek,seiFestusmeiin lûdestim:Paulus,dobistbûtendysels;inprottelearen makketdygek

25Marhysei:Ikbinnetgek,ealsteFestus;marspriekde wurdenfanwierheidennuchterheid.

26Hwentdekeningwitfandizzedingen,foarhwa'tikek frijsprekke,hwentikbinderfanoertsjûge,datnetienfan dizzedingenfoarhimferburgenis;hwentditdingwaerd netyninhoekedien

27KeningAgrippa,leautjodeprofeten?Ikwitdatjo leauwe.

28DoseiAgrippatsjinPaulus:Johawwemyhast oertsjûgeominkristentowêzen

29EnPaulussei:IkwoeGod,datnetallinnedû,marek allegearredy’tmyhjoedhearre,beidehastenalhielsa’tik bin,útseindizzebannen.

30Endo’terdatspritsenhie,kaemdekeningoerein,ende steedhâlder,enBernice,endy’tbyhjarsieten

31Endo’thjabysidewierne,spriekenhjaûnderinoar, sizzende:Dizzemandochtneatdatdedeaofboeien wurdichis

32DoseiAgrippatsjinFestus:Dizzemansoefrijlitten wirdewirde,aserhimnettadekeizeroanfregehie

HAADSTIK27

1Endo'titbislettenwaerddatwyneiItaaljescilletofarren, oerleverenhjaPaulusenguonoarefinzenenoaniendy't Juliushjitte,incenturionfanAugustussynbende

2EnwygongenyninskipfanAdramyttium,engongen telâne,datbetsjuttetefarrentrochdekustenfanAzië;ien Aristarchus,inMasedoaniërútTessalonika,byús

3EndeoaredeistroffenwySidonoanEnJuliussmeekte Paulushoflikenjoechhimdefrijheidomneisynfreonen tegeanomhimteferfrissen

4Endo’twydêrweitelânekommenwierne,fardenwy ûnderSyprusûnder,om’tdewyntsjinoerstelde.

5Endo’twyoerdeseefenKilikiëenPamfyliëfarden wierne,kamenwytoMyra,instêdfenLycia

6EndêrfoundecenturioninskipfenAleksandrië,datnei Itaaljefear;enhysetteúsderyn

7Endo’twyinprottedagenstadichfarrehiene,enamper tsjinKniduskamen,endewynúsnetlijeliet,fearenwy ûnderKreta,tsjinSalmoneoan;

8Enhykaemderamperfoarby,enkaemopinplakdatde moaiehavenshjitte;tichtbydêr'tdestêdLaseawie.

9Doe'tnoinprottetiidtrochbrochtwie,endoe'titfarren nogefaarlikwie,om'tdefêstenoalfoarbywie,formaande Paulushjarren:

10Enseitsjinhjar:Hearen,ikfernimmedatdizzereismei seareninprotteskeawêzesil,netallinnefanladingen skip,marekfanúslibben

11Dochsleaudedecenturiondemasterendeeignerfanit skipmearasdedingendy'ttrochPaulusspritsenwaarden

12Enom’tdehavennetgeskiktwieomynteoerwinterjen, waarddemearderheidadvisearrederweiektegean,asse opienofoaremanierneiFenikiëkommemochtenendêr oerwinterje;datisinhavenfanKreta,enleitynit súdwestenennoardwesten

13Endo’tdesúdewynsêftwaeide,miendedathjahjar doelkrigenhiene,endêrweiforloazen,farrenhjatichtby Kreta

14Marnetlangdêrneikaemderinstoarmigewyntsjin, dy’tEuroclydonhjitte

15Endo'titskipfongenwier,enitnetyn'ewyndragekoe, lietenwyhjarride.

16Enûnderinbeskateeilânrinnen,datClaudiahjit,hiene wyinprottewurktekommenbydeboat: 17dy’thjaopnomdhiene,enhelpmiddelsbrûkten,ûnderit skip;enúteangstdatseyn'edriuwsânfallesoene,sloegen seilen,ensawaardendreaun

18Endoe’twytrochinstoarmtrochinstoarmoerstutsen waarden,makkenhjadeoaredeisitskiplichter; 19Endetrêddedeissmietenwymeiúseigenhannenit oanpakkenfenitskipút

20Endo'tgjinsinnenochstjerrenyninprottedagen forskynden,engjinlytsestoarmopúslei,denwaerdalle hope,datwyrêddenscoene,weinommen

21MarneilangûnthâldenstiePaulusynhjarformidden, ensei:Hearen,jimmescoeneneimyharkje,ennetloslitten hawwefenKreta,endatkweaenditforlieswinne

22Ennoropikjimmeoanomgoedmoedichtowêzen;

23HwentderstiedizzenachtbymydeingelGods, hwaensikbin,endy'tiktsjinje,

24sizzende:Eangjenet,Paulus;domoatstfoardekeizer brochtwurde,ensjuch,Godhatdyjûnallegearredy'tmei dyfarre

25Wêsdêrom,hearen,goedmoedich,hwentikleauGod, datitwêzescillykasmyseinis.

26Marwymoatteopinbepaaldeilânsmitenwirde

27Mardo’tdefjirtjindenachtkommenwier,do’twyyn Adriaopendeldreaunwaerden,ommidnachthinne miendedeskippersdathjainlântichtkamen;

28Enhjaklonk,enfounenittweintichfatem;

29Doeangjehja,datwyopderotsenfallenwierne,en smietenhjafjouwerankersút'eskuorre,enwinskendedei

30Endo'tdeskipsljuopitpuntwiernetoflechtsjenútit skip,do'thjadeboatyn'esélietenlitte,ûnderkleur,as soenehjaankersútitfoarskipsmitenhawwe,

31Paulusseitsjindecenturionentsjindesoldaten:Asdy netynitskipbliuwe,kinnejimmenetrêdenwirde.

32Dosloegendesoldatendetouwenfenitskûtsjeôf,en lietenhjarôffalle

33Enwylstdedeioankaem,smeektePaulushjarren allegearreomitentonimmen,sizzende:Itisdizzedeide fjirtjindedeisdatjimmebleaunbinneenbliuwenmei fêstjen,hawwendeneatnommen.

34Dêrombidikjimmehwatspizetonimmen,hwentditis foarjimmesûnens:hwentgjinhierscilfenjimmefen’e hollefalle.

35Endo’terdatspritsenhie,naemerbreaenpriizgeGod foarhjarallegearre;endo’teritbruts,bigounertoiten.

36Dowaerdenhjaallegearrefleurich,enhjanamenekwat fleis

37Enwywiernemei-inoarynitskiptwahûnderten sechtjinsielen.

38Endo’thjagenôchitenhiene,makkenhjaitskiplichter ensmietenitweetútyn’esé

39Endo’titdeiwaerd,wistenhjaitlânnet,marhja ûntdutseninbeekmeiinigge,dêr’thja,asitmooglikwie, itskipyntostekken.

40Endo’thjadeankersopnomdhiene,joegenhjahjaroer oan’esé,enmakkenderoerbannenlos,enhellenit grutseilopneidewyn,enmakkenneidekust.

41Enhjafoelenopinplakdêr'ttwaseeëngearkamen,en leineitskipoan'egrûn;enitfoarpartstiefêstenbleau

ûnbeweechlik,maritefterstepartwaerdbrutsentrochit geweldfandeweagen.

42Enderiefen’esoldatenwierdefinzenentodeadzjen, datnetienfenhjarútswimmeenûntkommescoe.

43Mardecenturion,reeomPaulusterêden,hâldehjarren fenhjardoel;engebeadatsedy'tswimmekoeneharsels earstyn'eseesmiteenoanlânkomme

44Endeoare,guonopboarden,enguonopstikkene stikkenfanitskipEnsabardeit,dathjaallegearrefeilich oanlânûntkamen

HAADSTIK28

1Endo’thjaûntkommenwierne,wistenhjadatiteilân Melitahjitte

2Enitbarbaarskefolkdieúsnetinbytsjefreonlikens, hwenthjahawweinfjûroanstutsenenúselkoannommen, fanwegendehjoeddeiskereinenomdekjeld

3Endo’tPaulusinbondelstokkensammelehieenseopit fjûrlei,kaemderinadderút’ehjitteenfêstmakkeopsyn hân

4Endo’tdebarbarenitgiftigebistoan’ehânhingje seagen,seinenhjabyinoar:Dizzemanissûndermisin moardner,dy’t,aliseroan’eséûntkommen,dochsde wraaknetlibbelit.

5Enhyskoddeitbeestôfynitfjûr,enhyfieldegjinkwea 6Marhjaseagenútaserswollenwêzemoast,ofhommels deafallenhie:marnei’thjainlangetiidsjoenhieneengjin kweaoanhimkommenseagen,feroarehjafangedachten enseinedateringodwie

7Yndatseldekertierwieritbesitfen’eoerstefeniteilân, hwaensnammePubliuswier;dy'túsûntfongenústrije dagenhoflikûnderbrocht

8EnitbardedatdeheitfenPubliussiikleifen’ekoartsen faninbloedigefloed;

9Do’tdatdienwier,kamenekoaren,dy’tsyktenhienen opiteilân,enwaerdengenêzen;

10Dy’túsekmeiinprotteeareearehat;endoe'twy fuortgienen,ladenseúsmeisoksoartedingendy'tnedich wiene.

11Enneitrijemoanneteagenwyôfyninskipfan Aleksandrië,datopiteilânoerwinterehie,hwaensteken CastorenPolluxwie.

12Endo’twytoSyracuseoankommenbinne,bleauwen wydêrtrijedagen

13Endêrweihellenwyinkompas,enkamentoRhegium; 14Hwer'twybruorrenfounenensaundagenbyhjarren woenentobliuwen,ensateagenwyneiRome.

15Endêrwei,do’tdebruorrenfanúshearden,kamenhja ústemjitteoantAppiiforumta,endetrijekroegen;

16Endo’twytoRomekamen,joechdecenturionde finzenenoeroan’ekapteinfen’egarde;

17Enitbarde,datneitrijedagenPaulusdefoarstenfen’e Joadenbyinoarrôp;,dochswaardikútJeruzalemfinzen oerlevereyn'ehannenfan'eRomeinen

18Hwa’t,do’thjamyûndersochthiene,mygeanlitten hawwe,hwentderwiergjindeadsoarsaakynmy.

19Mardo’tdeJoadendertsjinsprieken,waerdiktwongen tadekeizerinberoptedwaan;netdêr'tikmynfolkfan beskuldigjemoast.

20Dêromhawikdyroppenomdytosjenenmeidyto sprekken;

21Enhjaseinetsjinhim:Wyhawweekgjinbrievenoer dykrigenútJudéa,engjinienfen’ebruorrendy’tkamen, hatgjinkweafandytesjenofsein

22Marwywollefandyhearrehwatstûtinkst:hwent oangeandedizzesektewittewy,datdêroeraltsjinsprutsen wurdt

23Endo’thjahimindeisteldhiene,kamenderinprotteta himynsynûnderdak;oanwa'thyitkeninkrykfanGod útleinentsjûge,enoertsjûgeseoangeandeJezus,sawolút 'ewetfanMozesasút'eprofeten,fanmoarnsoantjûns

24Enguonleaudendedingendy'tspritsenwierne,enguon leaudennet

25Endo'thjaitûnderhjarrennetienswiene,gongenhja fuort,nei'tPaulusienwirdspritsenhie:Wêsspriekde HilligeGeasttrochdeprofeetEsajataúsâffears, 26sizzende:Geanneiditfolkensis:Byharkescilstû hearreennetforstean;ensjen,scillejimmesjen,ennet fernimme:

27Hwentithertfenditfolkiswirdichwurden,enhjar earenbinnedoffanithearren,enhjahawwehjareagen ticht;datsenetmeihareagensjenenmeiharearenhearre enmeiharhertbegripe,enbekeardwurde,eniksegenêze soe

28Lititjimmedenbikendwêze,datitheilGodstade heidenenstjoerdis,endathjaithearrescille.

29Endo’terdizzewirdenseinhie,gyngendeJoadenfuort, enhjahieneningreateredenearringûnderhjarren

30EnPauluswennetwahielejierynsyneigenhierhûs,en krigealleshwettahimynkaem,

31PreekjenfanitkeninkrykfanGod,enlearwatdeHeare JezusKristusoangiet,meiallefertrouwen,gjiniendy'thim ferbiedt

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook