Welsh - The Gospels and the Acts of the Apostles

YrEfengylauac Actau'rApostolion

PENNOD1

1LlyfrcenhedlaethIesuGrist,mabDafydd,fabAbraham. 2AbrahamagenhedloddIsaac;acIsaacagenhedlodd Jacob;aJacobagenhedloddJwdasa'ifrodyr; 3AJwdasagenhedloddPharesaZaraoThamar;aPhares agenhedloddEsrom;acEsromagenhedloddAram; 4AcAramagenhedloddAminadab;acAminadaba genhedloddNaasson;aNaassonagenhedloddSalmon; 5ASalmonagenhedloddBoosoRachab;aBooza genhedloddObedoRuth;acObedagenhedloddJesse; 6AJesseagenhedloddDafyddybrenin;aDafyddy breninagenhedloddSolomonyrhonafuasaiynwraigi Ureias; 7ASolomonagenhedloddRoboam;aRoboama genhedloddAbia;acAbiaagenhedloddAsa; 8AcAsaagenhedloddJosaphat;aJosaphatagenhedlodd Joram;aJoramagenhedloddOsias; 9AcOziasagenhedloddIoatham;aJoathamagenhedlodd Achas;acAchasagenhedloddEsecias; 10AcEseciasagenhedloddManasses;aManassea genhedloddAmon;acAmonagenhedloddJosias; 11AJoseiasagenhedloddJechoniasa'ifrodyr,ynghylch yramserycaethgludwydhwyntiBabilon: 12AcwedieudwynhwyntiBabilon,Iechoniaa genhedloddSalathiel;aSalathielagenhedloddSorobabel; 13AZorobabelagenhedloddAbiud;acAbiuda genhedloddEliacim;acEliacimagenhedloddAsor; 14AcAzoragenhedloddSadoc;aSadocagenhedlodd Achim;acAchimagenhedloddEliud;

15AcEliudagenhedloddEleazar;acEleasaragenhedlodd Mattan;aMattanagenhedloddJacob; 16AJacobagenhedloddIoseph,gwrMair,o'rhony ganwydIesu,yrhwnaelwirCrist

17FellyyrhollgenedlaethauoAbrahamhydDafydd, pedaircenhedlaetharddeg;acoDdafyddhydy caethgludiadiBabilonymaepedaircenhedlaetharddeg; aco'rcarioiFabilonhydGristymaepedaircenhedlaethar ddeg

18YnawryroeddgenedigaethlesuGristaryweddhon: Pangyf-ryngwydMaireifamiIoseph,cyniddyntddyfod ynghyd,hia'icafwydynfeichiogo'rYsprydGlân

19AJoseffeigu373?r,ganeifodynddyncyfiawn,heb fodynfodloneigwneudynesiamplgyhoeddus,a fwriadoddeichadwynddirgel

20Ondtrayroeddefeynmeddwlypethauhyn,wele, angelyrArglwyddaymddangosoddiddomewn breuddwyd,ganddywedyd,Ioseph,mabDafydd,nacofna gymmeryditiMairdywraig:canysyrhynagenhedlwyd ynddihiyw.o'rYsprydGlan.

21Ahiaesgorarfab,athiaelwiIESU:canysefea waredeibobloddiwrtheupechodau

22Ahynollawnaethpwyd,felycyflawnidyrhyna ddywedasidamyrArglwyddtrwyyproffwyd,gan ddywedyd,

23Welewyryfynfeichiog,acaesgorarfab,ahwya alwanteienwefEmmanuel,yrhyno'iddehongliyw,Duw gydani

24AJoseff,wedieigyfodiogwsg,awnaethfelyr ofynnoddangelyrArglwyddwrtho,acagymerthiddoei wraig:

25Acnidadnabuhihydoniesgoroddhieimab cyntafanedig:acefeaalwoddeienwefIESU

PENNOD2

1PananwydyrIesuymMethlehemJwdeaynnyddiau Herodybrenin,weledoethionyndyfodo'rdwyraini Jerwsalem,

2Ganddywedyd,PaleymaeyrhwnaanwydynFreninyr Iuddewon?canysgwelsomeiserenefynydwyrain,a daethomi'waddolief

3PanglybuHerodybreninypethauhyn,efea gythryblwyd,ahollJerwsalemgydagef

4Acwediiddogasgluynghydyrhollarchoffeiriaidac ysgrifenyddionybobl,efeafynnoddganddyntobaleyr oeddCristigaeleieni

5Ahwyaddywedasantwrtho,YnBethlehemJwdea: canysfelhynymaeynysgrifenedigtrwyyproffwyd, 6AthithauBethlehem,yngngwladJwda,nidylleiafo dywysogionJwda:canysohonottiydawrhaglaw,yrhwn alywodraethafymhoblIsrael.

7YnaHerod,wediiddoalwydoethionynddirgel,a ymofynnoddynddyfaliddyntpahamyrymddangosoddy seren.

8Acefea’uhanfonoddhwyntiBethlehem,aca ddywedodd,Ewch,achwiliaynddyfalamybachgenbach; aphangaffochef,dywedwchwrthyfdrachefn,felydelwyf i'waddolihefyd

9Panglywsantybrenin,hwyaaethant;acwele,yseren, yrhonawelsantynydwyrain,aaetho'ublaenhwynt,nes iddiddyfodasefylldrosylleyroeddybachgen 10Panwelsantyseren,llawenychasantâllawenyddmawr. 11Aphanddaethanti'rtŷ,hwyawelsantybachgenieuanc gydâMaireifam,acasyrthiasantilawr,aca'i haddolasantef:acwediagorydeutrysorau,hwya gyflwynasantiddoanrhegion;aur,athus,amyrr

12AcwedicaeleurhybuddioganDduwmewnbreuddwyd rhagiddyntddychwelydatHerod,hwyaaethanti'wgwlad euhunainfforddarall

13Aphanaethanthwyallan,wele,angelyrArglwydda ymddangosoddiIosephmewnbreuddwyd,ganddywedyd, Cyfod,achymerymabbychana'ifam,affoi'rAipht,a byddynohydonifynwyfygairwrthyt:canysByddHerod ynceisio'rplentynifanci'wddinistrio.

14Pangyfododd,efeagymmerthymabbychana'ifam liwnos,acaaethi'rAifft:

15AcafuynohydfarwolaethHerod:felycyflawnidyr hynaddywedasidganyrArglwyddtrwyyprophwyd,gan ddywedyd,Allano'rAiphtygelwaisfymab

16YnaHerod,panganfuefeeiwatwarganydoethion,a ddicllonoddynddirfawr,acaanfonoddallan,acaladdodd yrhollfeibionoeddynBethlehem,acyneihollderfynau, ofabdwyflwyddaciau,ynôl.yramseraymofynnoddyn ddyfali'rdoethion

17YnaycyflawnwydyrhynaddywedasidtrwyIeremiy proffwyd,ganddywedyd, 18YnRamayclywydllef,galarnad,acwylofain,agalar mawr,Rachelynwyloameiphlant,acni'scyssurodd,am nadydynt.

19OndwedimarwHerod,weleangelyrArglwyddyn ymddangosmewnbreuddwydiJoseffynyrAifft, 20Ganddywedyd,Cyfod,achymerymabieuanca'ifam, adosiwladIsrael:canysmeirwyrhaioeddynceisio einioesybachgen.

21Acefeagyfododd,acagymmerthymabbychana'i fam,acaddaethiwladIsrael

22OndpanglybuefefodArchelausynteyrnasuynJwdea ynystafelleidadHerod,efeaofnoddfynedyno:erhynny, wedieirybuddioganDduwmewnbreuddwyd,efeadrodd o’rneilltuibarthauGalilea:

23Acefeaddaethacadrigoddmewndinasaelwid Nazareth:felycyflawnidyrhynaddywedwydtrwyy proffwydi,Nasareadaelwiref

PENNOD3

1YnydyddiauhynnyydaethIoanFedyddiwr,yn pregethuynanialwchJwdea, 2Adywedyd,Edifarhêwch:canysnesaoddteyrnas nefoedd

3Canyshwnywyrhwnysoniwydamdanogany prophwydEsaias,ganddywedyd,Llefynebynllefainyn yranialwch,ParatowchfforddyrArglwydd,unionwchei lwybrauef.

4A'runIoanoeddâ'iwisgoflewcamel,agwregyslledr ameilwynau;a'iymborthoeddlocustiaidamêlgwylltion

5YnayraethallanatoefJerwsalem,ahollJwdea,a'rholl frooamgylchyrIorddonen, 6AcafedyddiwydganddoefynyrIorddonen,gangyffesu eupechodau.

7Ondpanweloddefelawero'rPhariseaida'rSadwceaid yndyfodi'wfedyddef,efeaddywedoddwrthynt,O genhedlaethgwiberod,pwya'chrhybuddioddchwiiffoi rhagydigofaintsyddiddod?

8Dygwchganhynnyffrwythaucyfaddasiedifeirwch:

9Acnafeddyliwchddywedydo'chmewneichhunain,Y maegennymniAbrahami'ntad:canysyrwyfyn dywedydichwi,ydichonDuwo'rcerrighyngyfodiplanti Abraham.

10Acynawrhefydyfwyellaosodwydwrthwreiddyny prennau:amhynnypobprennidywyndwynffrwythda, wedieinaddu,acadefliri'rtân.

11Yrydwyffiyneichbedyddiochwiâdwfriedifeirwch: eithryrhwnsyddyndyfodarfyôli,syddgryfachnamyfi, yrhwnnidwyfdeilwngo’iesgidiau:efea’chbedyddia chwiâ’rYsprydGlân,acâthân

12Yrhwnymaeeiwyntyllyneilaw,acefealwyrlanhau eilawr,acagasgleiwenithi'rgarner;ondefealosga'rusâ thânnaellireiddiffodd

13YnayrIesuaddaethoGalileai'rIorddonenatIoan,i'w fedyddioganddo.

14EithrIoana’igwaharddoddef,ganddywedyd,Ymae arnafeisieufymedyddiogennytti,acawyttiyndyfod ataffi?

15A'rIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Goddefhi fellyynawr:canysfelhynymaeyndyfodinigyflawni pobcyfiawnderYnadyoddefoddef

16A’rIesu,wedieifedyddio,aaethifynyarunwaitho’r dwfr:acwele,ynefoeddaagorwydiddo,acefeaganfu YsprydDuwyndisgynfelcolomen,acyngoleuoarnoef:

17Acwelelefo'rnef,yndywedyd,HwnywfyanwylFab, ynyrhwny'mboddlon-wydyndda.

PENNOD4

1YnaarweiniwydIesuganyrYsbrydi'ranialwchigaelei demtioganddiafol

2Acwediiddoymprydioddeugainniwrnodadeugainnos, efeanewynoddwedihynny

3Aphanddaethytemtiwratto,efeaddywedodd,OsMab Duwwytti,gorchymynwneuthurycerrighynynfara

4Ondefeaatteboddacaddywedodd,Ymaeyn ysgrifenedig,Nidtrwyfaraynunigybyddbywdyn,ond trwybobgairaddawoenauDuw

5Ynacymerodddiafolefi'rddinassanctaidd,a'iosodar binaclydeml,

6Acaddywedoddwrtho,OsMabDuwwyt,bwrwdyhun ilawr:canysymaeynysgrifenedig,Efearyddorchymyn i’wangylionamdanatti:ahwya’thddygantyneudwylo hwynt,rhagitidorriunamserdydroedynerbyncarreg

7YrIesuaddywedoddwrtho,Ymaeynysgrifenedig drachefn,NathemtiayrArglwydddyDduw.

8Drachefn,ymaediafolyneigymrydefifynydduchel drosben,acyndangosiddoholldeyrnasoeddybyd,a'u gogoniant;

9Acaddywedoddwrtho,Ypethauhynollaroddafiti,os syrthiilawra'mhaddolii

10YnaydywedoddyrIesuwrtho,Dosganhyn,Satan: canysysgrifenedigyw,AddoliyrArglwydddyDduw,ac efynunigawasanaethi

11Ynaymaediafolyneiadaelef,acweleangylionyn dyfodacyngweiniarno

12AphanglybuyrIesufodIoanwedieifwrwigarchar, efeaaethiGalilea;

13AchanadaelNasareth,efeaddaethacadrigoddyn Capernaum,yrhonsyddarfinymôr,ynnherfynau SabulonaNephthalim:

14FelycyflawnidyrhynalefarwydtrwyEsaiasy proffwyd,ganddywedyd, 15GwladZabulon,agwladNephthalim,arhydfforddy môr,ytuhwnti'rIorddonen,GalileayCenhedloedd;

16Ybobloeddyneisteddmewntywyllwchawelsant oleunimawr;aci'rrhaioeddyneisteddynardalachysgod angauymaegoleuniyncodi

17O'rprydhwnnwydechreuoddyrIesubregethu,a dywedyd,Edifarhewch:canysnesaoddteyrnasnefoedd.

18A’rIesu,wrthgerddedarlanmôrGalilea,aganfuddau frawd,SimonaelwidPedr,acAndreaseifrawd,ynbwrw rhwydi’rmôr:canyspysgotwyroeddynt

19Acefeaddywedoddwrthynt,Dilynwchfi,agwnaf chwiynbysgodwyrdynion

20Agadawsanteurhwydauarunwaith,achanlynasantef.

21Acwedimynedrhagddooddiyno,efeaganfuddau frawdarall,IagomabSebedeus,acIoaneifrawd,mewn llonggydaSebedeuseutad,yntrwsioeurhwydau;acefe a'ugalwoddhwynt

22Ahwyynebrwyddaadawsantyllonga'utad,aca'i canlynasantef

23A’rIesuaaethoamgylchhollGalilea,ganddysguyn eusynagogauhwynt,aphregethuefengylydeyrnas,ac iacháupobafiechydaphobafiechydymhlithybobl

24A'ienwogrwyddefaaethtrwyhollSyria:ahwya ddygasantatoyrhollgleifionoeddwedieudalâgwahanol glefydauaphoenedigaethau,a'rrhaioeddymmeddiant cythreuliaid,a'rlloerig,a'rrhaioeddâpharlys;acefea'u hiachaoddhwynt.

25AchanlynoddtyrfaoeddmawrobobloGalilea,aco Decapolis,acoJerwsalem,acoJwdea,aco'rtuhwnti'r Iorddonen.

PENNOD5

1Agweloddytyrfaoedd,efeaaethifynyifynydd:ac wedieiosod,eiddisgyblionaddaethantato:

2Acefeaagoroddeienau,acaddysgoddiddynt,gan ddywedyd,

3Gwyneubydytlodionynyrysbryd:canyseiddothwy ywteyrnasnefoedd

4Gwyneubydyrhaiaalarant:canyshwyagântgysur

5Gwyneubydyrhaiaddfwyn:canyshwyaetifeddanty ddaear

6Gwyneubydyrhaisyddnewynuacynsycheduam gyfiawnder:canyshwyaddigonir.

7Gwyneubydytrugarog:canyshwyagântdrugaredd

8Gwyneubydyrhaipurogalon:canyshwyawelant Dduw.

9Gwyneubydytangnefeddwyr:canyshwyaelwiryn blantiDduw

10Gwyneubydyrhaiaerlidiantermwyncyfiawnder: canyseiddothwyywteyrnasnefoedd

11Gwyneichbydpanfyddodynionyneichdirmygu,ac yneicherlid,acaddywedantbobdrwgyneicherbynyn gelwyddog,erfymwyni

12Llawenhewch,agorfoleddwch:canysmawryweich gwobrynynef:canysfellyerlidiasantyproffwydiafu o'chblaenchwi

13Chwychwiywhalenyddaear:ondoscolloddyrhalen eiflas,âphabethyrhalltiref?nidywohynnyallanyndda iddim,ondeifwrwallan,a'isathrudandraeddynion

14ChwychwiywgoleuniybydNiellircuddiodinassydd wedieigosodarfryn.

15Nidywdynionychwaithyngoleuocanwyll,acynei gosoddanfwseli,ondarganhwyllbren;acymaeynrhoddi goleuniibawbsyddynytŷ.

16Llewyrchedfellyeichgoleunigerbrondynion,fely gwelonteichgweithredoedddachwi,acygogoneddont eichTadyrhwnsyddynynefoedd.

17Nafeddyliwchfymodiwedidyfodiddistrywio'r gyfraith,neu'rproffwydi:nididdistrywydeuthum,ondi gyflawni

18Canysynwirmeddafichwi,Hydoniddarfyddonefa daear,nidântunysgrifnacunteitloddiwrthygyfraith, hydonichyflawnerycwbl.

19Pwybynnagganhynnyadorrouno'rgorchmynion lleiafhyn,acaddysgiddynionfelly,efeaelwirylleiafyn nheyrnasnefoedd:ondpwybynnaga'igwneloaca'udysgo, hwnnwaelwirynfawrynnheyrnasnefoedd

20Canysyrwyfyndywedydichwi,Onibaifodeich cyfiawnderchwiynrhagoriargyfiawnderyr ysgrifenyddiona'rPhariseaid,nidewchchwiogwbli mewnideyrnasnefoedd.

21Chwiaglywsochfelydywedwydganddynthwyo'r blaen,Naladd;aphwybynnagaladdo,syddmewnperygl o'rfarn:

22Eithryrydwyffiyndywedydichwi,Ybyddpwy bynnagaddigiowrtheifrawdhebachos,mewnperyglo'r farn:aphwybynnagaddywedowrtheifrawd,Raca,a fyddmewnperyglo'rcyngor:ondpwybynnagaddywedo, Yrwytynffôl,afyddmewnperyglodânuffern.

23Amhynnyosdygidyroddi'rallor,achofioynofodgan dyfrawdbethi'therbyn;

24Gadynodyroddoflaenyrallor,adosymaith;yn gyntafcymoderâ'thfrawd,acynatyredacoffrymudy rodd.

25Cytunaâ'thwrthwynebyddarfyrder,trafyddogydagef aryffordd;rhagi'rgwrthwynebydd,unamser,dywaredu i'rbarnwr,a'rbarnwrdydrosglwyddoi'rswyddog,a'th dafluigarchar

26Ynwirmeddafiti,Niddeuiallanohynallan,hydoni thalyffyrlingeithaf.

27Chwiaglywsochfelydywedwydganddynthwyo'rhen amser,Naodineba

28Eithryrydwyffiyndywedydichwi,Fodpwybynnaga edrychoarwraigichwantuareihôl,wedigodinebuâhi eisoesyneigalon

29Acosdylygaddeaua'thdrosedda,tynefallan,abwrw efoddiwrthyt:canysbuddiolywitiddarfodiuno'th aelodau,acnidbwrwdyhollgorphiuffern

30Acosdyddeheulawa'thdrosedda,torhiymaith,a bwrwhioddiwrthyt:canysbuddiolywitiddarfodiun o'thaelodau,acnidbwrwdyhollgorphiuffern

31Ydywedwyd,Pwybynnagaryddymaitheiwraig, rhoddediddoysgrifenysgar

32Eithryrydwyffiyndywedydichwi,Pwybynnaga roddoymaitheiwraig,ganarbedoachosgodineb,syddyn periiddiodineb:aphwybynnagabriodoyrysgaredig, syddyngodinebu

33Trachefn,chwiaglywsochfelydywedwydganddynt hwyo'rhenamser,Nathyngwchdyhun,eithrcyflawnai'r Arglwydddylwon:

34Ondyrwyfyndywedydichwi,Nathynwchogwbl; nacwrthynef;oherwyddgorseddDuwywhi:

35Nacwrthyddaear;canystroedfainceidraedefywhi: nacychwaithwrthJerwsalem;canysdinasyBreninmawr ywhi

36Nathyngui'thbenchwaith,amnaelliwneuthurun blewynynwynneuynddu.

37Ondbyddedeichcyfathrach,Ie,ie;Nage,na:canys bethbynnagsyddfwyna'rrhainsyddyndyfododdrygioni.

38Clywsochfelydywedwyd,Llygadamlygad,adantam ddant:

39Eithryrydwyffiyndywedydichwi,Nac ymwrthodwchâdrwg:ondpwybynnaga'thdrawoardy fochddeau,troyntauattoefyllall

40Acosewyllysianebdyerlynwrthygyfraith,athynnu ymaithdywisg,byddediddohefyddygloc

41Aphwybynnaga'thgymelldiifynedfilltir,dosgydag efddwy.

42Dyroi'rnebaofynogennyt,acoddiwrthyrhwna fynnaifenthycagennytnathroymaith

43Clywsochfelydywedwyd,Cârdygymydog,achasâdy elyn

44Eithryrydwyffiyndywedydichwi,Carwcheich gelynion,bendithiwchyrhaia'chmelltithiant,gwnewch ddai'rrhaisy'neichcasáu,agweddïwchdrosyrhaisy'n eicherlid,acyneicherlid;

45FelybyddochblanteichTadyrhwnsyddynynefoedd: canysymaeefeynperii'whaulgodiarydrwgacaryda, acynanfonglawarycyfiawnacaryranghyfiawn

46Canysoscarwchyrhaia'chcarant,pawobrsyddichwi? onidywhydynoedypublicanodyrunpeth?

47Acoscyfarchwcheichbrodyrynunig,bethmwyyr ydychyneiwneuthurnageraill?onidfellyytafarnwyrhyd ynoed?

48Byddwchberffaithganhynny,megisymaeeichTadyr hwnsyddynynefoeddynberffaith

PENNOD6

1Gwyliwchnadydychyngwneuthureichelusengerbron dynion,igaeleichgweledganddynt:onibaiichwiddim gwobrganeichTadyrhwnsyddynynefoedd

2Amhynnypanwnelychdyelusen,nachanuutgorno'th flaen,megisygwna'rrhagrithwyrynysynagogau,acynyr heolydd,felycaffontogoniantdynionYnwirmeddafi chwi,Ymaeeugwobrganddynt

3Ondpanwnelychelusen,naŵyrdylawaswybethawna dylawddeau:

4Felybyddodyelusenynydirgel:a'thDadyrhwnsydd yngweledynydirgel,adâlitiynagored.

5Aphanweddïech,nafyddfelyrhagrithwyr:canysy maentynhoffoweddïoynsefyllynysynagogau,acyng nghonglau'rheolydd,felygwelontddynion.Ynwir meddafichwi,Ymaeeugwobrganddynt

6Ondtydi,panweddïech,dosimewni'thystafellwely,a phangauochdyddrws,gweddïaardyDadyrhwnsyddyn ydirgel;a'thDadyrhwnsyddyngweledynydirgel,adâl itiynagored

7Ondpanweddïwch,naarferwchailadroddiadauofer, megisycenhedloedd:canyshwyadybiantycânteu clywedameullawerolefaru

8Nafyddwchganhynnyyndebygiddynthwy:canysy maeeichTadyngwybodpabethausyddarnocheuhangen, cyngofyniddo

9Felhynganhynnygweddïwch:EinTadyrhwnwytyny nefoedd,Sancteiddierdyenw

10DeleddydeyrnasGwnelerdyewyllysaryddaear,fel ynynef.

11Dyroiniheddiweinbarabeunyddiol

12Amaddeuinieindyledion,megisymaddeuwni'n dyledwyr

13Acnacarwainniidemtasiwn,eithrgwarednirhag drwg:Canyseiddottiywydeyrnas,a'rgallu,a'rgogoniant, yndragywydd.Amen.

14Canysosmaddeuwchiddynioneucamweddau,eich Tadnefolafaddauichwithauhefyd:

15Ondosnafaddeuwchiddynioneucamweddau,ni faddeueichTadeichcamweddauchwiychwaith

16Arbenhynnypanfyddwchynymprydio,nafydded,fel yrhagrithwyr,wyneprydtrist:canysymaentynanffurfio euhwynebau,felyrymddangosontiddynionynymprydio Ynwirmeddafichwi,Ymaeeugwobrganddynt.

17Ondtydi,panymprydio,eneiniadyben,agolchdy wyneb;

18Felnadymddangosoiddyniondyfodynymprydio,ond i'thDadyrhwnsyddynydirgel:a'thDad,yrhwnsyddyn gweledynydirgel,adâlitiynagored

19Naroddwchichwieichhunaindrysorauaryddaear,lle ymaegwyfynarhwdynllygru,alleymaelladronyntorri trwoddacynlladrata

20Cynigwchichwidrysorauynynef,llenadywgwyfyn narhwdynllygru,allenadywlladronyntorritrwoddnac ynlladrata

21Canyslleymaedydrysor,ynoybyddodygalonhefyd 22Goleuni'rcorffyw'rllygad:ossenglfydddylygad,dy hollgorffafyddlawnooleuni

23Ondosdrwgfydddylygad,dyhollgorphafyddlawno dywyllwchFellyostywyllwchyw'rgoleunisyddynot, morfawryw'rtywyllwchhwnnw!

24Niddichonnebwasanaethudaufeistr:canysnaillaiefe agasaynaill,acagâryllall;neufelarallbyddyngafael ynynaill,acyndirmygu'rllallNiellwchwasanaethuDuw amammon.

25Amhynnymeddafichwi,Nafeddyliwchameich einioes,pabethafwytaoch,neubethayfoch;nacettoam eichcorph,yrhynawisgwch.Onidmwyyw'rbywydna chig,a'rcorffnadillad?

26Edrychwcharehediaidyrawyr:canysnidydyntynhau, acnidydyntynmedi,acyncasgluiysguboriau;etoymae eichTadnefolyneuporthihwyntOnidydychchwiyn llawergwellnahwynt-hwy?

27Paunohonochtrwyfeddwlaallychwaneguuncufydd ateiuchder?

28Aphahamyrydychynmeddwlamddillad?Ystyriwch lilïau'rmaes,sutymaentyntyfu;nidydyntynllafurio,ac nidydyntynnyddu:

29Acetoyrwyfyndywedydichwi,NadoeddSolomon yneihollogoniantwedieiwisgofeluno'rrhaihyn.

30Amhynny,osfellyymaeDuwyndilladugwellty maes,yrhwnsyddheddiw,acyforyyncaeleifwrwi'r ffwrn,onidmwyolawerydilladaefechwi,chwio ychydigffydd?

31Amhynnynafeddyliwch,ganddywedyd,Betha fwytâwn?neu,Bethayfwnni?neu,Paleygwisgirni?

32(Canyswediyrhollbethauhynymae'rCenhedloeddyn euceisio:)canyseichTadnefolaŵyrfodarnochangeny pethauhynoll.

33EithrceisiwchyngyntafdeyrnasDduw,a'igyfiawnder ef;a'rhollbethauhynachwanegiratoch

34Nacystyriwchganhynnydrannoeth:canysyforya feddyliramypethaueihunDigonhydydyddywei ddrygioni.

PENNOD7

1Nafarnwch,rhagichwigaeleichbarnu.

2Canysâphafarnyrydychyneibarnu,ybernirchwi:ac âphafesuryrydychyneifesur,hiafesuririchwi drachefn

3Aphahamyrwytynedrycharybrycheuynsyddyn llygaddyfrawd,ondhebystyriedytrawstsyddyndy lygaddyhun?

4Neusutydywediwrthdyfrawd,Gadimidynnu'r brycheuyno'thlygad;acwele,trawstsyddyndylygaddy hun?

5Rhagrithiwr,bwrwallanyngyntafytrawsto'thlygaddy hun;acynaygweliyneglurfwrwybrycheuynallano lygaddyfrawd

6Naroddwchyrhynsyddsanctaiddi'rcŵn,acna bwriwcheichperlauoflaenymoch,rhagiddynteusathru daneutraed,athroidrachefna'chrhwygo

7Gofyn,arhoddiriti;ceisiwch,achwiagewch;curwch, acfeagoririchwi:

8Canyspobunaofynosyddynderbyn;a'rhwnsyddyn ceisio,syddyncael;aci'rneba'icuro,yragorir

9Neupaŵrsyddohonoch,yrhwnosgofyneifabeffara, aryddgarregiddo?

10Neuosgofynefebysgodyn,aryddefeiddosarff?

11Osydychchwi,ganhynny,ynddrwg,yngwybodsuti roirhoddiondai'chplant,pafaintmwyyrhyddeichTad yrhwnsyddynynefoeddbethaudai'rrhaisy'ngofyniddo?

12Amhynnypobpethaewyllysiochiddynionei wneuthurichwi,gwnewchchwithaufellyiddynthwy: canyshynywygyfraitha'rproffwydi.

13Ewchimewnwrthyporthcyfyng:canysllydanyw'r porth,allydanyw'rfforddsyddynarwainiddistryw,a llawersyddynmynedimewniddi.

14Oherwyddculniyw'rporth,achulyw'rfforddsyddyn arwainifywyd,acychydigsyddyneichaelhi

15Gwyliwchrhaggaubroffwydi,yrhaisy'ndodattoch yngngwisgdefaid,ondo'rtumewnymaentynfleiddiaid cigfrain

16Wrtheuffrwythauyradnabyddwchhwynt.Ayw dynionyncasglugrawnwinoddrain,neuffigysysgall?

17Erhynnyymaepobprendayndwynffrwythda;ond prenllygredigaddwgffrwythdrwg.

18Niddichonprendaddwynffrwythdrwg,acniddichon prenllygredigddwynffrwythda

19Pobprennidywyndwynffrwythda,anaddwyd,aca deliri'rtân

20Amhynnywrtheuffrwythauyradwaenochhwynt

21Nidpobuna'rsyddyndywedydwrthyf,Arglwydd, Arglwydd,aâimewnideyrnasnefoedd;eithryrhwn syddyngwneuthurewyllysfyNhadyrhwnsyddyny nefoedd.

22Llaweraddywedantwrthyfynydyddhwnnw, Arglwydd,Arglwydd,oniphrophwydasomniyndyenwdi? acyndyenwdibwrwallangythreuliaid?acyndyenwdi laweroweithredoeddrhyfeddol?

23Acynayproffesafwrthynt,Nidadnabûmchwierioed: ewchoddiwrthyf,yrhaiydychyngwneuthuranwiredd.

24Amhynnypwybynnagaglywoydywediadauhyn gennyffi,aca'ugwnelo,mia'icyffelybafefiŵrdoeth,yr hwnaadeiladoddeidŷargraig:

25A'rglawaddisgynnodd,a'rllifeiriantaddaeth,a'r gwyntoeddachwythasant,acagurasantarytŷhwnnw;ac nisyrthiasai:canysargraigysylfaenwydhi.

26Aphobuna'raglywoydywediadauhyngennyffi,ac nidywyneugwneuthur,agyffelybiriŵrffôl,yrhwna adeiladoddeidŷarytywod:

27A'rglawaddisgynnodd,a'rllifeiriantaddaeth,a'r gwyntoeddachwythasant,acagurasantarytŷhwnnw;a syrthiodd:amawroeddeigwymp

28Abu,wedii'rIesuorffenyymadroddionhyn,ybobla synasantwrtheiathrawiaethef:

29Canysyroeddefeyneudysguhwyntfelunag awdurdodganddo,acnidfelyrysgrifenyddion

PENNOD8

1Wediiddoddisgyno'rmynydd,canlynoddtyrfaoedd mawref.

2Acwele,gwahanglwyfusaddaethaca'ihaddoloddef, ganddywedyd,Arglwydd,osmynni,tiaellifynglanhau

3A'rIesuaestynnoddeilaw,acagyffyrddoddagef,gan ddywedyd,Gwnaf;byddlân.Acarunwaitheiwahanglwyf alanhawyd

4A'rIesuaddywedoddwrtho,Gwelnaddywediwrthneb; eithrdos,dangosdyhuni'roffeiriad,acoffrymayrhodda orchmynnoddMoses,yndystiolaethiddynt

5AphanddaethyrIesuimewniGapernaum,daeth canwriadato,ynerfynarno,

6Adywedyd,Arglwydd,ymaefyngwasyngorwedd gartrefynglafo'rparlys,wedieiboenydioynddirfawr.

7A'rIesuaddywedoddwrtho,Miaddeuafaca'ihiachâf ef

8Ycanwriadaatteboddacaddywedodd,Arglwydd,nid wyfdeilwngitiddyfoddanfynen:eithrllefaraygairyn unig,a'mgwasaiachair

9Canysgwrydwyffidanawdurdod,achanddofilwyram danaf:acyrwyfyndywedydwrthydynhwn,Dos,acefe aâ;acwrtharall,Tyred,acymaeyndyfod;acwrthfy ngwas,Gwnahyn,acefea'igwna.

10PanglybuyrIesu,efearyfeddodd,acaddywedodd wrthyrhaioeddyncanlyn,Ynwirmeddafichwi,Ni chefaisffyddmorfawr,nacychwaithynIsrael.

11Acyrwyfyndywedydichwi,ydawllawero'rdwyrain a'rgorllewin,acaeisteddantgydâgAbraham,acIsaac,a Jacob,ynnheyrnasnefoedd.

12Ondplantydeyrnasafwrirallani'rtywyllwcheithaf: ynoybyddwylofainarhinciandannedd

13A'rIesuaddywedoddwrthycanwriad,Dosymaith;ac felycredaist,fellyybyddoitiA'iwasaiachawydynyr unawr

14AphanddaethyrIesuidŷPedr,efeaganfufamei wraigyngorwedd,acynglafodwymyn

15Acefeagyffyrddoddâ’illaw,a’rdwymyna’i gadawoddhi:ahiagyfododd,acawein-ioddiddynt.

16Panddaethyrhwyr,hwyaddygasantatolaweroedd wedieumeddiannugangythreuliaid:acefeafwrioddallan yrysbrydionâ’iair,acaiachaoddbawboeddynglaf:

17FelycyflawnidyrhynalefarwydtrwyEsaiasy prophwyd,ganddywedyd,Eihunagymmerthein gwendidau,acaddugeingwaeleddni.

18PanweloddyrIesudyrfaoeddmawro'iamgylch,efea orchmynnoddfynedi'rochrdraw.

19Arhywysgrifennyddaddaeth,acaddywedoddwrtho, Athro,dilynafdiibalebynnagyrei

20A’rIesuaddywedoddwrtho,Ymaeganyllwynogod dyllau,anythodganadaryrawyr;ondnidoesganFaby dynleiosodeiben

21Acunarallo'iddisgyblionaddywedoddwrtho, Arglwydd,goddefimiyngyntaffynedachladdufynhad 22OndyrIesuaddywedoddwrtho,Canlynfi;agadaeli'r meirwgladdueumeirw.

23Acwediiddofynedi'rllong,eiddisgybliona'i canlynasantef

24Acwele,tymestlfawragyfododdynymôr,fely gorchuddiwydyllongganytonnau:ondyroeddefeyn cysgu

25A'iddiscyblionaddaethantatto,aca'ideffrôs-asantef, ganddywedyd,Arglwydd,achubni:darfuarnom.

26Acefeaddywedoddwrthynt,Pahamyrydychynofnus, chwioychydigffydd?Ynaefeagyfododd,acageryddodd ygwyntoedda’rmôr;abutawelwchmawr.

27Ondygwŷraryfeddasant,ganddywedyd,Pafathddyn ywhwn,fodygwyntoedda'rmôrynufuddhauiddo!

28Aphanddaethefei'rlanaralliwladyGergeseniaid, hwyagyfarfuagefddauynmedducythreuliaid,yndyfod allano'rbeddau,acynffyrnigiawn,felnaallainebfyned heibioyfforddhonno

29Acwele,hwyalefasant,ganddywedyd,Bethsyddini awnelomâthi,Iesu,MabDuw?addaethosttiymai'n poenydionicynyramser?

30Acyroeddfforddddaiffwrddoddiwrthyntgenfainto fochlawer.

31Fellyycythreuliaidaattolygasantiddo,ganddywedyd, Osbwridiniallan,goddefinifynedi'rgenfaintofoch

32Acefeaddywedoddwrthynt,Ewch.Aphanddaethant allan,hwyaaethanti’rgenfaintofoch:acweleyrholl genfaintofochynrhedegynffyrnigilawrlleserthi’rmôr, acaddifethwydynydyfroedd.

33A'rrhaioeddyneucadwaffoesant,acaaethanteu ffyrddi'rddinas,acafynegasantbobpeth,a'rhyna ddigwyddoddifeddiannauycythreuliaid.

34Acwele,yrhollddinasaddaethantallanigyfarfodyr Iesu:aphanwelsantef,hwyaattolygasantiddofynedallan o'uterfynauhwynt.

PENNOD9

1Acefeaaethimewnilong,acaaethtrosodd,aca ddaethi'wddinaseihun

2Acwele,hwyaddygasantattoddynynglafo’rparlys, yngorweddarwely:a’rIesuwrthweledeuffyddhwynt,a ddywedoddwrthyclafo’rparlys;Mab,byddogalon; maddeuiritidybechodau.

3Acwele,rhaio'rysgrifenyddionaddywedasantynddynt euhunain,Ymaehwnyncablu

4A'rIesuganwybodeumeddyliauaddywedodd,Paham yrydychynmeddwldrwgyneichcalonnau?

5Canyspaunbynnagaihawddachywdywedyd, Maddeuwyditidybechodau;neuiddywedyd,Cyfod,a rhodia?

6OndfelygwypochfodganFabydynalluaryddaeari faddeupechodau,(ynaymaeefeyndywedydwrthyclaf o'rparlys,)Cyfod,cymmerdywely,adosi'thdŷ

7Acefeagyfododd,acaaethi'wdŷ.

8Ondpanweloddytyrfaoedd,hwyaryfeddasant,aca ogoneddasantDduw,yrhwnaroddasaiycyfrywallui ddynion

9AcfelyroeddyrIesuynmynedrhagddooddiyno,efea ganfuŵr,o’renwMathew,yneisteddwrthyddelw:acefe addywedoddwrtho,CanlynfiAcefeagyfododd,aca'i canlynoddef

10Abu,a'rIesuyneisteddwrthymborthynytŷ,wele, publicanodlaweraphechaduriaidaddaethantaca eisteddasantgydâgefa'iddisgyblion

11AphanweloddyPhariseaid,hwyaddywedasantwrth eiddisgyblion,PahamymaeeichMeistrchwiynbwyta publicanodaphechaduriaid?

12OndpanglybuyrIesuhynny,efeaddywedoddwrthynt, Nidoesangenmeddygaryrhaiiach,ondycleifion.

13Eithrewchadysgwchbethywystyrhynny,Trugaredd awnaf,acnidaberth:canysnidiedifeirwchydaethumi alwycyfiawn,ondpechaduriaid.

14Ynaydaethdisgyblionloanato,ganddywedyd,Paham yrydymnia'rPhariseaidynymprydioynfynych,onddy ddisgybliondiddimynymprydio?

15A’rIesuaddywedoddwrthynt,Aallplantyrystafell briodasalaru,trabyddoypriodfabgydâhwynt?ondfe ddawydyddiau,pandynnirypriodfaboddiarnynt,acyna yrymprydiant

16Nidywnebynrhoidarnofrethynnewyddarhen ddilledyn,oherwyddymae'rhynaroddwydi'wlenwiyn cymrydo'rdilledyn,a'rrhwygyngwaethygu

17Nidywdynionychwaithynrhoigwinnewyddmewn henboteli:felarallymae'rteliyntorri,a'rgwinynrhedeg allan,a'rpoteliaddifethir:ondymaentynrhoigwin newyddmewnpotelinewydd,a'rddauwedieucadw.

18Trayroeddefeynllefaruypethauhynwrthynt,wele, rhywlywodraethwraddaeth,aca’ihaddoloddef,gan ddywedyd,Fymerchafufarwynawr:eithrtyred,agosod dylawarni,abywfyddhi

19A'rIesuagyfododd,aca'icanlynoddef,acfellyy gwnaetheiddisgyblion.

20Acwele,gwraig,yrhonoeddyndioddefowaed deuddengmlynedd,addaethareiôlef,acagyffyrddodd agymyleiwisgef:

21Canyshiaddywedoddynddieihun,Oscafgyffwrdd â’iwisgef,miafyddafiach

22A’rIesua’itroddefoamgylch,aphanweloddefehi, efeaddywedodd,Ferch,byddgysur;dyffydda'th gyflawnoddA'rwraigaiachawydo'rawrhonno

23AphanddaethyrIesuidŷytywysog,agweledy gweinidogion,a'rboblyncanu,

24Efeaddywedoddwrthynt,Rhoddwchle:canysnidyw yforwynynmarw,eithryncysgu.Ahwya'igwatwarasant ef

25Ondwediestynybobl,efeaaethimewn,aca'idaliodd hierbynllaw,a'rforwynagyfododd.

26A'ihenwogrwyddaaethi'rhollwladhonno

27AphanymadawoddyrIesuoddiyno,dauddyndalla’i canlynasantef,ganlefain,acaddywedasant,TiFab Dafydd,trugarhawrthym

28Aphanddaethefei'rtŷ,ydeillionaddaethantatto:a'r Iesuaddywedoddwrthynt,Agredwchchwifymodiar fedrgwneuthurhyn?Hwythauaddywedasantwrtho,Ie, Arglwydd.

29Ynaycyffyrddoddefeâ'ullygaidhwynt,ganddywedyd, Ynôleichffyddbyddedichwi

30A'ullygaidhwyntaagorwyd;a'rIesuaorchmynnodd iddynt,ganddywedyd,Edrychwchnaŵyrneb.

31Ondhwy,wediiddyntymadael,aledasanteifriynyr hollwladhonno

32Acfelyroeddyntynmynedallan,wele,hwya ddygasantatoddynmudynmedducythraul

33Acwedibwrwycythraulallan,ymudalefarodd:a’r torfeyddaryfeddasant,ganddywedyd,Niwelwydfelly erioedynIsrael

34OndyPhariseaidaddywedasant,trwydywysogy cythreuliaidymaeefeynbwrwallangythreuliaid

35A’rIesuaaethoamgylchyrhollddinasoedda’r pentrefydd,ganddysguyneusynagogauhwynt,a phregethuefengylydeyrnas,aciacháupobafiechyda phobafiechydymhlithybobl.

36Ondpanweloddefeytorfeydd,efeadosturiodd wrthynt,ameubodynllewygu,acynwasgaredig,fel defaidhebganddyntfugail

37Ynaydywedoddefewrtheiddisgyblion,Ycynhaeaf ynwirsyddhelaeth,ondyllafurwyrsyddbrin;

38GweddïwchganhynnyarArglwyddycynhaeaf,ariddo anfongweithwyri'wgynhaeaf

PENNOD10

1Acwediiddoalweiddeuddegdisgyblato,efearoddes iddyntawdurdodynerbynysprydionaflan,i'wbwrw hwyntallan,aciiachaupobrhywafiechyd,aphobrhyw afiechyd

2Ynawr,enwauydeuddegapostolywyrhaihyn;Y cyntaf,Simon,yrhwnaelwirPedr,acAndreaseifrawd; IagomabSebedeus,acIoaneifrawd; 3Philip,aBartholomeus;Thomas,aMatthewytafarnwr; IagofabAlffeus,aLebbaeus,a'igyfenwThaddaeus; 4SimonyCanaaneaid,aJwdasIscariot,yrhwnhefyda'i bradychoddef.

5YdeuddeghynaanfonoddyrIesuallan,aca orchmynnoddiddynt,ganddywedyd,Nacewchifforddy Cenhedloedd,naciunoddinasoeddySamariaid,nacewch imewn:

6OndynhytrachdosatddefaidcolledigtŷIsrael

7Acfelyrydychynmyned,pregethwch,ganddywedyd, Ymaeteyrnasnefoeddynagos

8Iachauycleifion,glanhewchygwahangleifion, cyfodwchymeirw,bwriwchallangythreuliaid:ynrhady derbyniasoch,rhoddwchynrhad 9Naroddwchaur,nacarian,naphresyneichpyrsau, 10Acnacysgrifelli'chtaith,nadwywisg,nacesgidiau,na throsolion:canysteilwngywygweithiwro'iymborth

11Acibaddinasbynnagneudrefyrewchimewn, ymofynâphwysydddeilwng;acynoarhoswchnesmyned oddiyno

12Aphanddelochidŷ,cyfarchwchef

13Acosteilwngfyddoytŷ,deuedeichtangnefeddarno: ondonibyddoteilwng,dychweledeichtangnefeddattoch

14Aphwybynnagni'chderbynio,acniwrandawoareich geiriau,panelochallano'rtŷneuyddinashonno, ysgydwchyllwchoddiwrtheichtraed

15Ynwirmeddafichwi,Goddefadwyfyddhiiwlad SodomaGomorraynnyddyfarn,nagi'rddinashonno

16Wele,yrwyfyneichanfonallanfeldefaidyngnghanol bleiddiaid:fellybyddwchddoethfelseirff,adiniwedfel colomennod.

17Eithrgwyliwchrhagdynion:canyshwya'ch traddodiantchwii'rcynghorau,aca'chfflangellantchwiyn eusynagogau;

18Achwiaddygirgerbronllywodraethwyrabrenhinoedd erfymwyni,ertystiolaethi'wherbynhwynta'r Cenhedloedd

19Ondpandraddodiantchwiifynu,nafeddyliwchpa foddnaphabethalefarwch:canysferoddirichwiynyr awrhonnoyrhynaddywedwch

20Canysnidchwychwisyddynllefaru,ondYsprydeich Tadyrhwnsyddynllefaruynoch.

21A'rbrawdaryddybrawdifarwolaeth,a'rtadymab:a'r plantagyfodantynerbyneurhieni,acaroddanti farwolaeth.

22Achasfyddwchganbawbermwynfyenwi:ondyr hwnsyddynparhauhydydiwedd,afyddcadwedig 23Ondpanerlidiantchwiynyddinashon,ffowchiarall: canysynwirmeddafichwi,Nidewchchwidros ddinasoeddIsrael,hydoniddeloMabydyn

24Nidyw'rdisgybluwchlaweifeistr,na'rgwasuwchlaw eiarglwydd

25Digoni'rdisgyblfyddofeleifeistr,a'rgwasfelei arglwyddOsydyntwedigalwBeelsebubarfeistrytŷ,pa faintmwyy'ugalwo'ideulu?

26Nacofnahwyntganhynny:canysnidoesdim cuddiedig,niddatguddir;acynguddiedig,niwyddys

27Yrhynaddywedafwrthychmewntywyllwch,a lefarwchynygoleuni:a'rhynaglywchynyglust,a bregethwcharbennautai

28Acnacofnwchyrhaisyddynlladdycorph,ondni allantladdyrenaid:eithrynhytrachofnwchyrhwna ddichonddifethayrenaida'rcorphynuffern

29Onidamffyrlingygwerthirdauaderynyto?acnisyrth unohonyntarlawrhebeichTadchwi.

30Ondymaehollfleweichpenwedieurhifo

31Nacofnwchganhynny,yrydychynfwygwerthfawrna llaweroadaryto.

32Pwybynnagganhynnya'mcyffesaigerbrondynion,ef a'mcyffesaffihefydgerbronfyNhadyrhwnsyddyny nefoedd.

33Ondpwybynnaga'mgwadigerbrondynion,yntaua wadaffigerbronfyNhadyrhwnsyddynynefoedd

34Nafeddyliwchfymodiwedidyfodianfontangnefedd aryddaear:nidianfontangnefeddydeuthum,ondianfon cleddyf

35Canysdeuthumiosodgŵrynerbyneidad,a'rferchyn erbyneimam,a'rferchyngnghyfraithynerbyneimamyng-nghyfraith

36Agelyniondynfyddyrhaio'ideulueihun.

37Yrhwnsyddyncarutadneufamynfwynamyfi,nid ywdeilwngohonoffi:a'rhwnsyddyncarumabneu ferchynfwynamyfi,nidywdeilwngohonoffi.

38A'rhwnnidywyncymmerydeigroes,acyncanlynar fyoli,nidywdeilwngohonoffi

39Ynebagaffoeieinioes,a'icyll:a'rhwnagolloei einioeserfymwyni,a'icyll

40Yrhwnsyddyneichderbynchwisyddynfynerbyni, a'rhwnsyddynfynerbyni,syddynderbynyrhwna'm hanfonoddi

41Yrhwnsyddynderbynprophwydynenwprophwyd,a dderbynwobrprophwyd;a'rhwnsyddynderbyndyn cyfiawnynenwdyncyfiawn,agaiffwobrycyfiawn

42Aphwybynnagaroddoi'wyfediuno'rrhaibychain hyngwpanaidoddwfroerynunigynenwdisgybl,ynwir meddafichwi,nichollefemewnunrhywfoddeiwobr

PENNOD11

1Abu,wedii'rIesuorffengorchymyni'wddeuddeg disgybl,efeaymadawoddoddiynoiddysguacibregethu yneudinasoedd

2AphanglybuIoanynycarcharweithredoeddCrist,efea anfonoddddauo'iddisgyblion, 3Acaddywedoddwrtho,Aitydiywyrhwnsyddiddyfod, aiunarallyredrychwnni?

4YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Ewch,a mynegwchdrachefniIoanypethauyrydychchwiyneu clywedacyneugweled:

5Ydeillionadderbynianteugolwg,a'rcloffionynrhodio, ygwahangleifionalanheir,a'rbyddariaidaglywant,y meirwagyfodir,a'rtlodionabregethiriddyntyrefengyl

6Abendigedigywefe,pwybynnagnithramgwyddoynof fi

7Acfelyroeddyntynymadael,yrIesuaddechreuodd ddywedydwrthytorfeyddamloan,Bethyraethochchwi allani'ranialwchi'wweled?Corswedieihysgwydgany gwynt?

8Eithrbethyraethochallani'wweled?Dynwedieiwisgo mewndilladmeddal?wele,yrhaisy'ngwisgodillad meddalsyddynnhaibrenhinoedd.

9Eithrbethyraethochallani'wweled?Ynbroffwyd?ie, meddafichwi,amwynaphrophwyd

10Canyshwnywefe,amyrhwnymaeynysgrifenedig, Wele,yrydwyfynanfonfynghennadoflaendywyneb,yr hwnabaratoadyfforddo’thflaendi

11Ynwirmeddafichwi,Ymmhlithyrhaiaanedo wragedd,nichododdnebmwynagIoanFedyddiwr:er hynnyyrhwnsyddleiafynnheyrnasnefoedd,syddfwy nagefe.

12AcoddyddiauIoanFedyddiwrhydynawrymae teyrnasnefoeddyndioddeftrais,a'rtreisgaryneichymryd trwyrym.

13Canysyrhollbrophwydia'rgyfraithabrophwydasant hydloan

14Acosewyllysiwcheidderbyn,hwnywElias,yrhwn oeddarddyfod

15Yrhwnsyddganddoglustiauiwrando,gwrandawed

16Ondibabethycyffelybafygenhedlaethhon?Tebyg ywiblantyneisteddynymarchnadoedd,acyngalwareu cymrodyr,

17Acyndywedyd,Nyniabebasomichwi,acni ddawnsiasoch;nyniaalarasomichwi,acnialarasoch

18CanysIoanaddaethnidnacbwyttanacyfed,acy maentyndywedyd,Ymaecythraulganddo.

19DaethMabydynynbwytaacynyfed,acymaentyn dywedyd,Weleddynglwth,agwin-wŷr,cyfaillpublicanod aphechaduriaid.Ondymaedoethinebyngyfiawno'i phlant

20Ynaydechreuoddefeedliwi'rdinasoeddygwnaedy rhanfwyafo'iweithredoeddnertholynddynt,amnad oeddyntynedifarhau:

21Gwaedi,Chorazin!gwaedi,Bethsaida!canyspebuasai ygweithredoeddnerthol,yrhaiawnaethpwydynochchwi, wedieugwneuthurynTyrusaSidon,buasentwedi edifarhauerstalwmmewnsachliainalludw

22Ondyrwyfyndywedydichwi,Goddefadwyfyddi TyrusaSidonynnyddyfarn,nagichwi

23Athithau,Capernaum,yrhwnwytwedidyddyrchafu i'rnef,aostyngiriuffern:canyspebuasaiynerthoedd,y rhaiawnaethpwydynotti,wedieugwneuthurynSodom, buasaiynaroshydydyddhwn.

24Eithryrydwyffiyndywedydichwi,maimwy goddefoliwladSodomynnyddyfarn,nagiti

25YprydhwnnwyrateboddyrIesuacaddywedodd,Yr wyfyndiolchiti,ODâd,Arglwyddnefadaear,amiti guddioypethauhynoddiwrthydoethiona'rcall,a'u datguddioifabanod.

26Erhynny,ODad:canysfellyyrymddangosoddyndda yndyolwgdi

27PobpethadraddodirimiganfyNhad:acnidadwaen nebyMab,ondyTad;acnidywynadnabodnebyTad, ondyMab,aphwybynnagaewyllysioyMabei ddatguddioef

28Deuwchataffi,yrhaiollsyddynllafurioacyn llwythog,amiaroddafichwilonyddwch

29Cymerwchfyiauarnoch,adysgwchgennyf;canys addfwynydwyffiagostyngedigogalon:achwiagewch orffwystrai'cheneidiau

30Canysfyiausyddesmwyth,a'mbaichsyddysgafn.

PENNOD12

1YprydhwnnwyraethyrIesuarydyddSabothtrwyyr ŷd;a'iddisgyblionanewynasant,acaddechreuasantdynnu clustiauŷd,abwyta.

2OndpanweloddyPhariseaid,hwyaddywedasantwrtho, Wele,ymaedyddisgyblionyngwneuthuryrhynnidyw cyfreithlawni'wwneuthurarydyddSaboth.

3Ondefeaddywedoddwrthynt,Oniddarllenasochbetha wnaethDafydd,panoeddnewynog,a’rrhaioeddgydagef;

4PafoddyraethefeimewnidŷDduw,acybwytaoddefe ybaragosod,yrhwnnidoeddgyfreithloniddoeifwyta, naci'rrhaioeddgydagef,ondi'roffeiriaidynunig?

5Neuoniddarllenasochynygyfraith,pafoddary dyddiauSabothfodyroffeiriaidynydemlynhalogi'r Saboth,acynddi-fai?

6Eithryrwyfyndywedydichwi,Fodynyllehwnun mwynâ'rdeml

7Eithrpegwybuasechbethywystyrhyn,miadrugarhaf, acnidaberth,nibuasityncondemnioyrhaidi-euog.

8CanysArglwyddydyddSabothywMabydyn

9Acwediiddoymadaeloddiyno,efeaaethi'wsynagog hwynt:

10Acwele,yroeddgŵra'ilawwedigwywoAhwya ofynasantiddo,ganddywedyd,Aicyfreithloniachauary dyddiauSaboth?felycyhuddentef.

11Acefeaddywedoddwrthynt,Paŵrfyddyneichplith, abyddounddafad,acossyrthhiibydewarydyddSaboth, oniymaflefeynddi,aca’idyrchahiallan?

12Pamorwellganhynnydynnadafad?Amhynnyy mae'ngyfreithlongwneudynddaarydyddiauSaboth.

13Ynaydywedoddefewrthygŵr,EstyndylawAcefe a'ihestynodd;acfe'ihadferwydyngyfan,felyllall

14YnayPhariseaidaaethantallan,acagynnullasantynei erbynef,pafoddydifethentef.

15A’rIesupanwybu,efeaymneilltuoddoddiyno:a thyrfaoeddmawra’icanlynasantef,acaiachaoddhwynt oll;

16Agorchmynnoddiddyntbeidioâ'iwneudynhysbys: 17FelycyflawnidyrhynalefarwydtrwyEsaiasy proffwyd,ganddywedyd, 18Welefyngwas,yrhwnaddewisais;fyanwylyd,ynyr hwnymaefyenaidyndda:rhoddaffyysbrydarno,acefe aryddfarni'rCenhedloedd

19Nidymryson,acnilefa;acniwrendynebareilaisef ynyrheolydd.

20Gorsengleisionnidryllia,acnithorrerllinymwg,nes iddoanfonbarnifuddugoliaeth.

21AcyneienwefybyddyCenhedloeddynymddiried.

22Ynaydygwydatounynmedducythraul,dall,amud: acefea'ihiachaoddef,felbodydalla'rmudilldauyn llefaruacyngweled.

23A'rhollboblasynasant,acaddywedasant,Onidhwn ywmabDafydd?

24OndpanglybuyPhariseaid,hwyaddywedasant,Nid ywhwnynbwrwallangythreuliaid,ondtrwyBeelsebub tywysogycythreuliaid.

25A'rIesuawybueumeddyliauhwynt,acaddywedodd wrthynt,Pobteyrnasymranedigyneiherbyneihuna ddygirianrhaith;aphobdinasneudŷsyddwediymranu yneierbyneihunnisaif:

26AcosSatansyddynbwrwallanSatan,efesydd ymranedigyneierbyneihun;pafoddganhynnyysaifei deyrnasef?

27AcostrwyBeelzebubyrwyffiynbwrwallan gythreuliaid,trwybwyymaeeichplantchwiyneubwrw hwyntallan?amhynnybyddanthwyynfarnwyrichwi

28EithrostrwyYsbrydDuwyrwyffiynbwrwallan gythreuliaid,ynaydaethteyrnasDduwatochchwi.

29Neusutygallrhywunfyndimewnidŷgŵrcryf,ac ysbeilioeieiddo,onibaiiddoyngyntafrwymo'rdyncryf? acynaysbeiliaefeeidŷ.

30Yrhwnnidywgydâmi,syddi'mherbyn;a'rhwnnid ywyncasglugydâmi,syddyngwasgaruallan

31Amhynnymeddafichwi,Pobrhywbechodachabledd afaddeuiriddynion:ondcableddynerbynyrYspryd Glânnifaddeuiriddynion

32AphwybynnagaddywedoairynerbynMabydyn, maddeuiriddo:ondpwybynnagaddywedoynerbynyr YsprydGlân,nifaddeuiriddo,nacynybydhwn,nacyny bydaddaw.

33Naillaigwnaddaypren,a'iffrwythyndda;neufel arallgwnayprenynllygredig,a'iffrwythynllygredig: canyswrtheiffrwythaadwaenirypren.

34Ogenhedlaethgwiberod,pafoddygellwch,ganeich bodynddrwg,lefarupethauda?canysohelaethrwyddy galonyllefaraygenau.

35Gŵrdaodrysordaygalonsyddyndwynallanbethau da:agŵrdrwgo’rtrysordrwgsyddyndwynallanbethau drwg.

36Ondyrwyfyndywedydichwi,Pobgairseguralefaro dynion,yrhoddantgyfrifohonoynnyddyfarn.

37Canystrwydyeiriauy'thgyfiawnheir,athrwydyeiriau y'thgondemnir

38Ynarhaio'rysgrifenyddiona'rPhariseaidaattebasant, ganddywedyd,Athro,niagawnweledarwyddgennyt.

39Eithrefeaatteboddacaddywedoddwrthynt, Cenhedlaethddrwgagodinebussyddynceisioarwydd;ac niroddirarwyddiddo,ondarwyddyproffwydJonas:

40CanysfelyroeddJonasdridiauathairnosymmoly morfil;fellyybyddMabydyndridiauathairnosyng nghalonyddaear

41GwŷrNinefeagyfodantynyfarngyda'rgenhedlaeth hon,aca'icondemnianthi:amiddyntedifarhauwrth bregethuJonas;acwele,mwynaJonassyddyma

42Brenhinesydeauagyfydynyfarngyda'rgenhedlaeth hon,aca'icondemniahi:canyshiaddaethoeithafoeddy ddaeariwrandodoethinebSolomon;acweleymafwyna Solomon.

43Paneloyrysbrydaflanallanoddyn,ymaeynrhodio trwyleoeddsychion,gangeisiollonyddwch,acnidywyn caeldim

44Ynaydywedefe,Dychwelafi'mtŷo'rlleydeuthum allan;aphanddelo,ymaeyneigaelynwag,wediei ysgubo,acwedieiaddurno

45Ynaymaeefeynmyned,acyncymmerydagefeihun saithysprydmwydrygionusnagefeihun,ahwyaddeuant imewnacadrigantyno:achyflwrolafygŵrhwnnwsydd waethna'rcyntafFellyhefydybyddi'rgenhedlaethddrwg hon

46Traoeddefeetoynymddiddanâ'rbobl,weleeifama'i frodyrynsefyllytuallan,yndymunoymddiddanagef

47Ynaydywedoddunwrtho,Wele,ymaedyfama'th frodyrynsefyllytuallan,yndymunoymddiddanâthi.

48Ondefeaatteboddacaddywedoddwrthyrhwna fynegoddiddo,Pwyywfymami?aphwyywfymrodyr?

49Acefeaestynnoddeilawateiddisgyblion,aca ddywedodd,Welefymama’mbrodyri!

50CanyspwybynnagawneloewyllysfyNhadyrhwn syddynynefoedd,hwnnwywfymrawd,achwaer,amam.

PENNOD13

1YdiwrnodhwnnwaethIesuallano'rtŷ,aceisteddoddar lanymôr

2Athyrfaoeddmawrionaymgasglasantatto,felyraeth efeilong,acaeisteddodd;a'rholldyrfaoeddynsefyllary lan

3Acefealefaroddlawerobethauwrthyntmewn damhegion,ganddywedyd,Welehauwrynmynedallani hau;

4Acwediiddohau,syrthioddrhaihadauarfinyffordd,a'r ehediaidaddaethantaca'uhysoddhwynt:

5Syrthioddrhaiarleoeddcaregog,llenidoeddganddynt fawrobridd:acynebrwyddcodasant,amnadoedd ganddyntddyfnderdaear

6Aphangododdyrhaul,hwyalosgasant;achannadoedd ganddyntwreiddyn,hwyawywasantymaith.

7Arhaiasyrthiasantymmhlithdrain;a'rdrainagododd, aca'utagoddhwynt:

8Aphetharallasyrthioddidirda,acaddugffrwyth,peth ganwaith,pethtrigain,pethddegarhugain

9Yrhwnsyddganddoglustiauiwrando,gwrandawed.

10A'rdisgyblionaddaethant,acaddywedasantwrtho, Pahamyrwyttiynllefaruwrthyntarddamhegion?

11Efeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Ameifodwedi eiroddiichwiwyboddirgelionteyrnasnefoedd,ond iddynthwynidywwedieiroddi

12Canyspwybynnagsyddganddo,iddoefyrhoddir,ac efeagaiffhelaethrwyddmwy:ondpwybynnagnidoes ganddo,oddiwrthoefadynniryrhynsyddganddo

13Amhynnyyrwyfynllefaruwrthyntmewndamhegion: amnadydyntyngweledyngweled;achlywednidydynt ynclywed,acnidydyntyndeall

14AcynddynthwyycyflawnirproffwydoliaethEsaias,yr honsyddyndywedyd,Trwyglywedyclywch,acni ddeallwch;achanweledygwelwch,acnichanfyddwch:

15Canysbrasywcalonyboblhyn,a'uclustiaua ddiflasasanteuclyw,a'ullygaidagauasant;rhagiddynt weledunamserâ'ullygaid,achlywedâ'uclustiau,adeall â'ucalon,achaeltroedigaeth,aminnaui'whiacháuhwynt.

16Ondgwyneubydeichllygaidchwi,canysymaentyn gweled:a'chclustiauchwi,canysymaentynclywed

17Canysynwirmeddafichwi,Fodllawerobrophwydia gwŷrcyfiawnaddeisyfasantweledypethauyrydychchwi yneugweled,acnisgwelsant;aciglywedypethauhynny yrydychchwiyneuclywed,acnichlywsochhwynt 18Gwrandewchganhynnyddamegyrheuwr

19Panglywonebairydeyrnas,acniddeallo,ynaymae yrannuwiolyndyfod,acyndalymaithyrhynahauwyd yneigalonDyma'rhwnagafoddhadarfinyffordd

20Ondyrhwnadderbynioddyrhadileoeddcaregog, hwnnwywyrhwnsyddyngwrandoygair,acynllawen yneidderbyn;

21Erhynnynidoesganddowreiddynynddoeihun,eithry maeynhiraethuamennyd:canyspangyfydgorthrymder neuerlidigaethoachosygair,trwyathrwyhynnyy troseddir

22Yrhwnhefydadderbynioddhadymmysgydrain,yw yrhwnsyddyngwrandoygair;acymaegofalybydhwn, athwyllogyfoeth,yntaguygair,acyntauynmynedyn ddiffrwyth.

23Eithryrhwnadderbynioddhadidirda,ywyrhwn syddyngwrandoygair,acyneiddeall;yrhwnhefyd syddyndwynffrwyth,acyndwynallan,raiganwaith,rhai trigain,rhaitrideg

24Dammegarallagyflwynoddefeiddynt,ganddywedyd, Cyffelybirteyrnasnefoeddiŵraheuoddhaddayneifaes ef:

25Ondtraoedddynionyncysgu,eielynaddaethaca hauoddefrauymhlithygwenith,acaaethymaith.

26Ondwedii'rllafndyfu,adwynffrwyth,ynayrefraua ymddangosoddhefyd

27Fellygweisiondeiliadytŷaddaethantaca ddywedasantwrtho,Syr,oniheuaisttihaddayndyfaes?o baleganhynnyymaeefrau?

28Efeaddywedoddwrthynt,Gelynawnaethhyn.Y gweisionaddywedasantwrtho,Afynnidiganhynnyini fynedi'wcasgluhwynt?

29Ondefeaddywedodd,Nage;rhagichwigasglu'refrau, gwreiddio'rgwenithhefydgydahwynt

30Byddedi'rddaugyd-dyfuhydycynhaeaf:acynamser ycynhaeafdywedafwrthymedelwyr,Cesglwchyngyntaf yrefrau,arhwymwchhwyntynsypiaui'wllosgi:ond casglwchygwenithi'mhysgubor.

31Damegarallagyflwynoddefeiddynt,ganddywedyd, Cyffelybywteyrnasnefoeddironynohadmwstard,yr hwnagymmerodddynacahauoddyneifaesef:

32Yrhwnynwiryw'rlleiafo'rhollhadau:ondwediei dyfu,hwnnwyw'rmwyafymhlithllysiau,acaddawyn goeden,felydawadaryrawyr,acylletyaynei ganghennau

33Dammegarallalefaroddefewrthynt;Cyffelybyw teyrnasnefoeddilefain,yrhwnagymmeroddgwraig,aca ymguddioddmewntrimesurofwyd,hydonilefaiycwbl

34YpethauhynollalefaroddyrIesuwrthydyrfaar ddamhegion;achebddamegnilefaroddefewrthynt:

35Felycyflawnidyrhynalefarwydtrwyyprophwyd, ganddywedyd,Arddamhegionyragoraffyngenau; Dywedafypethauagadwydynddirgelerseiliadybyd

36YnayrIesuaanfonoddydyrfaymaith,acaaethi’rtŷ: a’iddisgyblionaddaethantatto,ganddywedyd, Mynegwchiniddamegefrauymaes

37Efeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Yrhwnsydd ynhauyrhadda,Mabydynyw;

38Ymaesywybyd;yrhaddaywplantydeyrnas;ond plantyrundrygionusyw'refrau;

39Ygelyna'uheuodd,ywdiafol;diweddybydyw'r cynhaeaf;a'rmedelwyryw'rangylion

40Megisganhynnyycesgliracyllosgerefynytân;felly hefydybyddynniweddybydhwn

41Mabydynaanfonallaneiangylion,acagasglanto'i deyrnasbobpethadroseddant,a'rrhaisyddyngwneuthur anwiredd;

42Athaflhwyntiffwrndân:ynoybyddwylofaina rhinciandannedd.

43Ynaytywynayrhaicyfiawnfelyrhaulynnheyrnaseu TadYrhwnsyddganddoglustiauiwrando,gwrandawed

44Drachefn,cyffelybywteyrnasnefoeddidrysorwediei guddiomewnmaes;yrhwnpangaffodyn,ymaeynei guddio,acerllawenyddynmynedacyngwerthuyrhynoll syddganddo,acynprynuymaeshwnnw.

45Drachefn,cyffelybywteyrnasnefoeddifasnachwr,yn ceisioperlauda

46Yrhwn,wediiddogaelunperlgwerthfawr,aaeth,aca werthoddycwbloeddganddo,aca'iprynodd

47Drachefn,cyffelybywteyrnasnefoeddirwyda fwriwydi'rmôr,acagasglwydobobrhyw:

48Ahwy,wediiddilawn,adynnoddi'rlan,aca eisteddasant,acagasglasantydaynllestri,ondafwriasant ydrwgymaith.

49Fellyybyddhiynniweddybyd:yrangylionaddeuant allan,acawahanantyrannuwiolofysgycyfiawn,

50Athaflhwynti'rffwrndân:ynoybyddwylofaina rhinciandannedd

51YrIesuaddywedoddwrthynt,Addeallasochyrholl bethauhyn?Dywedantwrtho,Ie,Arglwydd.

52Ynaydywedoddefewrthynt,Amhynnypob ysgrifenyddsyddwedieiddysguideyrnasnefoedd,sydd gyffelybiŵrdeilydd,yrhwnsyddyndwynallano’i drysorbethauhenanewydd

53Abu,wedii'rIesuorffenydamhegionhyn,efea ymadawoddoddiyno.

54Aphanddaethefei'wwladeihun,efea'udysgodd hwyntyneusynagog,felysynasant,acaddywedasant,O baleymaeganhwnyddoethinebhon,a'rgweithredoedd nertholhyn?

55Onidhwnywmabysaer?onidMairyweifam?a'i frodyr,Iago,aJoses,aSimon,aJwdas?

56A'ichwioryddef,onidydyntgydâni?Obalegan hynnyymaeganhwnyrhollbethauhyn?

57AhwyadramgwyddasantynddoefOndyrIesua ddywedoddwrthynt,Nidywproffwydhebanrhydedd,ond yneiwladeihun,acyneidŷeihun.

58Acniwnaethefelaweroweithredoeddnertholynoo herwyddeuhanghrediniaethhwynt

1YprydhwnnwyclywoddHerodytetrarcham enwogrwyddyrIesu,

2Acaddywedoddwrtheiweision,HwnywIoan Fedyddiwr;efeagyfododdoddiwrthymeirw;acam hynnyymaegweithredoeddnertholynamlygueuhunain ynddoef.

3CanysHerodaymaflasaiynIoan,aca’irhwymasaief,ac a’irhoddasaiyngngharcharermwynHerodias,gwraig Philipeifrawd

4CanysIoanaddywedoddwrtho,Nidcyfreithlonitiei chaelhi.

5Aphanfynnaiefeeiroddiefifarwolaeth,efeaofnoddy dyrfa,ameubodyneigyfrifefynbrophwyd

6OndwedicadwpenblwyddHerod,merchHerodiasa ddawnsioddo'ublaenhwynt,acafoddoddHerod 7Ynaefeaaddawoddarlwroddiiddibethbynnaga ofynai.

8Ahithau,wedieidysguo'rblaenganeimam,a ddywedodd,RhoddwchimiymabenIoanFedyddiwr mewngwefr.

9A'rbreninaflinodd:ermwynyllw,a'rrhaioeddyn eisteddgydagefwrthymborth,efeaorchmynnoddeiroddi iddi.

10Acefeaanfonodd,acadorroddbenIoanynycarchar 11A'ibenefaddygwydmewngofal,acaroddwydi'r llances:ahia'idugateimam.

12A'iddisgyblionaddaethant,acagymerasantycorph,ac a'icladdasant,acaaethantacafynegasanti'rIesu 13Panglybu’rIesu,efeaaethoddiynoarlongileanial o’rneilltu:a’rboblwediclywedhynny,hwya’i canlynasantefardroedo’rdinasoedd

14A'rIesuaaethallan,acaganfudyrfafawr,aca dosturioddwrthynt,acefeaiachaoddeucleifion

15Aphanaethhiynhwyr,eiddisgyblionaddaethantatto, ganddywedyd,Lleanialywhwn,acymaeyramseryn awrwedimynedheibio;anfonydyrfaymaith,iddynt fynedi'rpentrefi,aphrynubwydiddynteuhunain

16OndyrIesuaddywedoddwrthynt,Nidrhaididdynt ymadael;rhoddwchchwiiddynti'wfwyta

17Ahwyaddywedasantwrtho,Nidoesgennymymaond pumtorth,adaubysgodyn.

18Efeaddywedodd,Dygwchhwyntymaataffi

19Acefeaorchmynnoddi'rdyrfaeisteddarygwair,aca gymmerthypumtorth,a'rddaubysgodyn,acaedrychoddi fynui'rnef,efeafendithiodd,acadorrodd,acaroddesy torthaui'wddisgyblion,a'rdisgyblioni'rdyrfa..

20Ahwyafwytasantoll,acaddigonwyd:ahwya gymerasanto'rtameidiauoeddynweddillddeuddeg basgedynllawn

21A'rrhaiafwytasentoeddynghylchpummilowŷr, heblawgwrageddaphlant

22AcarunwaithyrIesuarwygoddeiddisgyblionifyned i'rllong,acifynedo'iflaenefi'rochrdraw,trabyddaiefe yngollwngytorfeyddymaith

23Acwediiddoollwngytorfeyddymaith,efeaaethi fynyifynyddo'rneilltuiweddïo:aphanddaethyrhwyr, efeafuynoynunig

24Ondyrawrhonoeddyllongyngnghanolymôr,wedi eithafluâthonnau,oherwyddyroeddygwyntyngroes

25Acynybedwareddwylfao'rnosyraethyrIesuatynt, ganrodioarymôr.

26Aphanweloddydisgyblionefynrhodioarymôr,hwy adrallodasant,ganddywedyd,Ysprydyw;ahwya waeddasantrhagofn.

27OndynebrwyddyrIesualefaroddwrthynt,gan ddywedyd,Byddwchlawen;myfiydyw;paidagofni 28APhedraatteboddiddo,acaddywedodd,Ar-glwydd, ostydiyw,deisyfimiddyfodattatarydwfr

29Acefeaddywedodd,TyredAphanddaethPedri waeredo'rllong,efearodioddarydwfr,ifynedatyrIesu 30Ondpanweloddefeygwyntynffyrnig,efeaofnodd;a chanddechreusuddo,efealefodd,ganddywedyd, Arglwydd,achubfi

31AcynebrwyddestynnoddyrIesueilaw,aca'idaliodd ef,acaddywedoddwrtho,Tioychydigffydd,pahamyr amheuaist?

32Aphanddaethanti'rllong,ygwyntabeidiodd 33Ynayrhaioeddynyllongaddaethant,aca'i haddolasantef,ganddywedyd,Ynwir,MabDuwwytti 34Acwediiddyntfynedtrosodd,hwyaddaethantiwlad Genesaret.

35Aphanddealloddgwŷryllehwnnwef,hwya anfonasantallani'rhollwladhonnooamgylch,aca ddygasantatobawboeddynafiechyd;

36Acaattolygoddiddogyffwrddynunigagymyleiwisg ef:achyniferagagyffyrddodd,agyfannasantynberffaith

PENNOD15

1Ynaydaethyrysgrifenyddiona’rPhariseaido JerwsalematyrIesu,ganddywedyd, 2Pahamymaedyddisgyblionyntroseddutraddodiadyr henuriaid?canysnidydyntyngolchieudwylowrthfwyta bara

3Eithrefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Pahamyr ydychchwithauhefydyntroseddugorchymynDuwtrwy eichtraddodiad?

4CanysDuwaorchmynnodd,ganddywedyd,Anrhydedda dydada’thfam:a,Ynebafelltithiodadneufam,marwa fyddoefe

5Eithryrydychchwiyndywedyd,Pwybynnaga ddywedowrtheidadneueifam,Rhoddyw,trwybabeth bynnagybyddochlesimi;

6Acnacanrhydeddaeidadna'ifam,efeafyddrhyddFel hynyrydychwedigwneuthurgorchymynDuwynddi-rym trwyeichtraddodiad

7Rhagrithwyr,dayproffwydoddEsaiasamdanoch,gan ddywedyd,

8Yboblhynanesaatafâ'ugenau,aca'mhanrhydeddaâ'u gwefusau;ondpellyweucalonoddiwrthyf

9Eithrynoferymaentynfyaddoli,ganddysgui athrawiaethauorchymyniondynion

10Acefeaalwoddydyrfa,acaddywedoddwrthynt, Clywch,adeallwch:

11Nidyrhynsyddynmynedi'rgenausyddynhalogidyn; ondyrhynsyddyndyfodallano'rgenau,hwnsyddyn halogidyn

12Ynaeiddisgyblionaddaethant,acaddywedasantwrtho, Awyddosttiddarfodi'rPhariseaiddroseddu,wediiddynt glywedyrymadroddhwn?

13Eithrefeaatteboddacaddywedodd,Pobplanhigyn,yr hwnniblanoddfyNhadnefol,awreiddirifynu.

14Gadlonyddiddynt:arweinwyrdallydynthwyAcos byddydallynarwainydall,yddauasyrthi'rffos.

15YnaPedraatteboddacaddywedoddwrtho,Mynegai niyddameghon

16A'rIesuaddywedodd,Aydychchwithauetohebddeall?

17Onidydychchwietoyndeall,fodyrhynollaeloi mewno'rgenau,ynmynedi'rbol,acyncaeleifwrwallan i'rrhych?

18Eithrypethauhynnysyddyndyfodallano'rgenau, syddyndyfodallano'rgalon;acymaentynhalogiydyn

19Canysallano'rgalonydawmeddyliaudrwg, llofruddiaethau,godineb,lladrata,gaudystion,cableddau: 20Dyma'rpethausyddynhalogidyn:ondbwytaâdwylo hebeugolchinidyw'nhalogidyn.

21YnayrIesuaaethoddiyno,acaaethiderfynauTyrusa Sidon

22Acwele,gwraigoGanaanaddaetho'runterfynau,aca lefoddarno,ganddywedyd,Trugarhawrthyf,Arglwydd,ti FabDafydd;ymaefymerchwedieithrallodiynenbyd ganddiafol.

23OndnidateboddefeungairiddiA’iddisgybliona ddaethantacaattolygasantiddo,ganddywedyd,Anfonhi ymaith;canysymaehiynllefainareinhôlni.

24Ondefeaatteboddacaddywedodd,Nidatddefaid colledigtŷIsraely'mhanfonwyd

25Ynahiaddaethaca'ihaddoloddef,ganddywedyd, Arglwydd,cymmorthfi

26Ondefeaatteboddacaddywedodd,Nidgweddus cymmerydbarayplant,a'ifwrwatgŵn.

27Ahiaddywedodd,Gwirionedd,Arglwydd:etoycŵn syddynbwytao'rbriwsionasyrthiantoddiarfwrddeu meistriaid.

28A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthi,Owraig, mawrywdyffydd:byddeditifelymynniA'imercha iachâwydo'rawrhonno.

29A’rIesuaymadawoddoddiyno,acanesaoddatfôr Galilea;acaaethifynyifynydd,acaeisteddoddyno

30Adaethtyrfaoeddmawrionato,achanddyntgyda hwyntyrhaicloff,dall,mud,clwyfus,allawereraill,aca'u bwriasantilawrwrthdraedyrIesu;acefea'uhiachaodd hwynt:

31Felyrhyfeddoddydyrfa,panwelsantymudynllefaru, yrhaianafusyniach,ycloffirodio,a'rdeillioniweled:a hwyaogoneddasantDduwIsrael.

32A’rIesuaalwoddeiddisgyblionato,acaddywedodd, Tosturiaiswrthydyrfa,ameubodynparhaugydami dridiauynawr,acnidoesganddyntddimi’wfwyta:acnid anfonafhwyntymaithynymprydio,rhagiddyntlewyguar yffordd

33A'iddisgyblionaddywedasantwrtho,Obaleycawn gymaintofaraynyranialwch,agilanwcynniferodyrfa?

34A'rIesuaddywedoddwrthynt,Pasawltorthsydd gennych?Ahwyaddywedasant,Saith,acychydigo bysgodbychain

35Acefeaorchmynnoddi'rdyrfaeisteddarlawr.

36Acefeagymeroddysaithtortha'rpysgod,aca ddiolchodd,aca'utorrodd,aca'irhoddesi'wddisgyblion, a'rdisgyblioni'rdyrfa.

37Ahwyafwytasantoll,acaddigonwyd:ahwya gymerasantifynyo'rymborthtoredig,yrhaiaadawsid, saithbasgedaidynllawn

38A'rrhaiafwyttasantoeddbedairmilowŷr,heblaw gwrageddaphlant.

39Acefeaanfonoddymaithydyrfa,acagymeroddlong, acaddaethiderfynauMagdala

PENNOD16

1YPhariseaidhefyda'rSadwceaidaddaethant,gan demtioaddeisyfasantarnoddangosiddyntarwyddo'rnef

2Efeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Panaethhiyn hwyr,chwiaddywedwch,Tywyddtegfyddhi:canyscoch ywyrawyr

3Acynfore,Tywyddaflanfyddhihydddydd:canys cochywywybren,aciselwaelChwychwiragrithwyr, chwiafedrwchddirnadwynebynen;ondoniellwchchwi ddirnadarwyddionyramseroedd?

4Cenhedlaethddrygionusagodinebusageisioarwydd;ac niroddirarwyddiddo,ondarwyddyprophwydJonasAc efea'ugadawoddhwynt,acaaethymaith.

5Aphanddaetheiddisgyblionefi'rochrarall,hwya anghofiasantgymmerydbara

6YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Gwyliwcha gochelwchrhagsurdoesyPhariseaida'rSadwceaid

7Ahwyaymresymasantyneuplitheuhunain,gan ddywedyd,Oherwyddnachymerasomfara.

8PanddealloddyrIesu,efeaddywedoddwrthynt, Chwychwioychydigffydd,pahamyrydychynymresymu yneichplitheichhunain,amnaddygasochfara?

9Onidydychchwietoyndeall,acnidydychyncofiopum torthypummil,aphasawlbasgedaidagymerasochifyny?

10Nasaithtorthypedairmil,aphasawlbasgedaida gymerasochifyny?

11Pafoddnadydychyndeallnaddywedaisiwrthycham fara,ifodynwyliadwrusrhagsurdoesyPhariseaida'r Sadwceaid?

12Ynaydeallasantfelyroeddefeyngorchymyniddynt beidiogochelrhagsurdoesybara,ondoathrawiaethy Phariseaida'rSadwceaid

13PanddaethyrIesuiderfynauCesareaPhilipi,efea ofynnoddi’wddisgyblion,ganddywedyd,Pwyymae dynionyndywedydmaiMabydynydwyffi?

14Ahwyaddywedasant,Ymaerhaiyndywedydmaiti loanFedyddiwr:rhai,Elias;aceraill,Jeremias,neuuno'r prophwydi

15Efeaddywedoddwrthynt,Ondpwyyrydychchwiyn dywedydfymodi?

16ASimonPedraatteboddacaddywedodd,TiywyCrist, MabyDuwbyw

17A'rIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Bendigedig wytti,SimonBarjona:canyscigagwaednidamlyg-oddi ti,ondfyNhadyrhwnsyddynynefoedd

18Acyrwyfyndywedyditihefyd,maitiywPedr,acary graighonyradeiladaffyeglwys;aphyrthuffernni orchfyganthi.

19Arhoddafitiallweddauteyrnasnefoedd:aphabeth bynnagarwymocharyddaear,afyddrhwymedigyny nef:aphabethbynnagaollyngocharyddaear,afyddoyn rhyddynynef

20Ynaefeaorchmynnoddi'wddisgyblionnaddywedent wrthnebmaiIesuoeddyMeseia.

21O'rprydhwnnwallanydechreuoddyrIesuddangosi'w ddisgyblion,fodynrhaididdofynediIerusalem,adioddef llawerobethauganyrhenuriaida'rarchoffeiriaida'r ysgrifenyddion,a'iladd,a'igyfodiytrydydddydd

22YnaPedra'icymmerthef,acaddechreuoddeigeryddu ef,ganddywedyd,Pellybyddooddiwrthit,Arglwydd:ni byddhyniti

23Ondefeadrodd,acaddywedoddwrthPedr,Dosarfy ôli,Satan:tramgwyddimiwytti:canysnidypethausydd oDduwwytti,ondyrhaisyddoddynion

24YnaydywedoddyrIesuwrtheiddisgyblion,Osmyn nebddyfodarfyôli,ymwadedagefeihun,achymeredei groes,achanlynedfi

25Canyspwybynnagaewyllysiogadweieinioes,a'icyll: aphwybynnagafynnogollieieinioeserfymwyni,a'i caffo

26Canyspalessyddiddyn,osefeaennillyrhollfyd,a chollieienaideihun?neubetharydddynyngyfnewidam eienaid?

27CanysMabydynaddawyngngogonianteiDadgyda'i angylion;acynaygwobrwyabobunynoleiweithredoedd 28Ynwirmeddafichwi,Ymaerhaiynsefyllyma,yrhai niphrofantangau,hydoniwelontMabydynyndyfodyn eideyrnasef

PENNOD17

1AcarôlchwediwrnodyrIesuagymeroddPedr,acIago, acIoaneifrawd,aca'udughwyntifynyifynydduchelo'r neilltu,

2Acaweddnewidiwydo'ublaenhwynt:a'iwynebefa ddisgleirioddfelyrhaul,a'iwisgoeddwenfelygoleuni.

3Acwele,MosesacEliasaymddangosoddiddynt,yn ymddiddanagef

4YnaPedraattebodd,acaddywedoddwrthyrIesu,Arglwydd,daywinifodyma:osmynni,gwnawnymadair pabell;uniti,acuniMoses,acuniElias

5Trayroeddefeettoynllefaru,welegwmwlgloywyneu cysgodihwynt:acwelelefo'rcwmwlyndywedyd,Hwn ywfyanwylFab,ynyrhwny'mboddlonwyd;gwrandewch ef.

6Aphanglybuydisgyblion,hwyasyrthiasantareu hwynebau,acaofnasantynddirfawr

7A’rIesuaddaethacagyffyrddoddâhwynt,aca ddywedodd,Cyfodwch,acnacofna

8Acwediiddyntddyrchafueullygaid,niwelsantnebond yrIesuynunig

9Acfelyroeddyntyndyfodiwaeredo'rmynydd,yrIesu aorchmynnoddiddynt,ganddywedyd,Naddywedy weledigaethwrthneb,hydoniatgyfodirMabydynoddi wrthymeirw

10A'iddisgyblionaofynasantiddo,ganddywedyd,Paham ganhynnyydywedyrysgrifenyddionfodynrhaidiElias ddyfodyngyntaf?

11A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Eliasyn wiraddawyngyntaf,acaadferedbobpeth

12Ondyrydwyffiyndywedydichwi,ddyfodEliaseisoes, acnidadnabuantef,eithrgwneuthuriddoefyrhyna ddymunasantYrunmoddhefydybyddMabydynyn dioddefohonynt

13YnaydealloddydisgyblionmaiamIoanFedyddiwryr oeddefeynllefaruwrthynt.

14Aphanddaethantatydyrfa,rhywddynaddaethato,yn penlinioarno,acyndywedyd,

15Arglwydd,trugarhâwrthfymab:canyslloerigywefe, acaflinodd:canysamlymaeefeynsyrthioi'rtân,acyn amli'rdwfr

16Acmia'idygaisefatdyddisgyblion,acniallenthwyei iacháu

17YnayrIesuaatteboddacaddywedodd,Ogenhedlaeth ddi-ffyddagwrthnysig,pahydybyddafgydachwi?pa hydydioddefafdi?dygwchefymaataffi

18A'rIesuageryddoddydiafol;acefeaaethallanohono: a’rbachgenaiachawydo’runionawrhonno

19YnaydisgyblionaddaethantatyrIesuo’rneilltu,aca ddywedasant,Pahamnaallemnieifwrwefallan?

20A’rIesuaddywedoddwrthynt,Oherwyddeich hanghrediniaeth:canysynwirmeddafichwi,Osbydd gennychffyddfelgronynohadmwstard,chwia ddywedwchwrthymynyddhwn,Symudoddiymai’rlle draw;abyddynsymud;acnibydddimynanmhosibli chwi.

21Erhynnynidyw'rmathhwnynmyndallanondtrwy weddiacympryd

22AthraoeddenthwyynarosyngNgalilea,yrIesua ddywedoddwrthynt,Mabydynafradychiriddwylo dynion:

23Alladdantef,a'rtrydydddyddefeagyfodir.Acyroedd ynddrwgiawnganddynt

24AphanddaethantiGapernaum,yrhaioeddynderbyn arianydrethaddaethantatPedr,acaddywedasant,Onid yweichmeistryntaluteyrnged?

25Ymaeefeyndywedyd,YdywAphanddaethefei’rtŷ, yrIesua’irhwystroddef,ganddywedyd,Bethywdyfarn di,Simon?obwyymaebrenhinoeddyddaearyn cymmerydarferneudeyrnged?o'uplanteuhunain,neuo ddieithriaid?

26Pedraddywedoddwrtho,OddieithriaidDywedodd Iesuwrtho,"Ynamae'rplantynrhydd"

27Erhynny,rhaginieutramgwyddohwynt,dosatymôr, abwrwfachyn,achymerypysgodynsyddyndyfodifynu; aphanagoroeienauef,tiageiddarnoarian:yrhwna gymmerth,acaddyroiddyntdrosoffiathithau.

PENNOD18

1YrunprydydaethydisgyblionatyrIesu,ganddywedyd, Pwyyw'rmwyafynnheyrnasnefoedd?

2A’rIesuaalwoddfachgenynatto,aca’igosododdefyn eucanolhwynt,

3Acaddywedodd,Ynwirmeddafichwi,Onibaieichtroi chwi,adyfodfelplantbychain,nidewchimewnideyrnas nefoedd

4Pwybynnagganhynnya'idarostyngoeihunfely plentynbachhwn,hwnnwsyddfwyafynnheyrnasnefoedd 5Aphwybynnagadderbyniounplentyno'rfathynfy enwi,syddynfynerbyni.

6Ondpwybynnagadroseddouno'rrhaibychainhynsydd yncreduynoffi,gwelloeddi'rhwnfodmaenmelinwedi eigrogiameiwddf,a'ifoddiynnyfnderymôr.

7Gwae'rbydoherwyddtroseddau!canysrhaidywfod troseddauyndyfod;ondgwaeydynhwnnwtrwyyrhwny maeytroseddyndyfod!

8Amhynnyosdylawneudydroeda'thdrosedda,tor hwyntymaith,abwrihwyntoddiwrthyt:gwellywiti fynedi'rbywyd,arstopneuanafus,nadwylawneuddwy droed,i'thfwrwidântragwyddol

9Acosdylygada'thdrosedda,tynefallan,abwrioddi wrthyt:gwellywitifynedi'rbywydagunllygad,nachael dydafluâdaulygadidânuffern

10Gwyliwchnaddirmygwchyruno'rrhaibychainhyn; canysyrwyfyndywedydichwi,fodeuhangylionhwynt ynynefoeddbobamseryngweledwynebfyNhadyrhwn syddynynefoedd

11CanysMabydynaddaethiachubyrhynagollasid

12Pafoddyrydychynmeddwl?osbyddganddynganto ddefaid,acunohonyntwedimyndargyfeiliorn,onidyw'n gadaelynawdega'rnaw,acynmyndi'rmynyddoeddac ynceisio'rhynaaethargyfeiliorn?

13Acosfellyybyddoefeyneichael,ynwirmeddafi chwi,ymaeefeynllawenhauynfwyo'rddafadhonno, nago'rnawathrigain,yrhainiaethantargyfeiliorn.

14ErhynnynidewyllyseichTadyrhwnsyddyny nefoeddywiuno'rrhaibychainhyngaeleiddifetha

15Acosdyfrawdadroseddai'therbyn,dos,amynega iddoeifairhyngottiacefynunig:osgwrandawefearnat, tiaennillaistdyfrawd

16Ondosniwrendyefearnat,cymergydâthiunneu ddauynrhagor,felycadarnhaerpobgairyngngenaudau neudriodystion

17Acosesgeulusaefeeugwrandohwynt,mynegahynny i'reglwys:eithrosesgeulusaefewrandoaryreglwys, byddedefeitifelcenhedloeddapublican

18Ynwirmeddafichwi,Bethbynnagarwymochary ddaear,afyddrhwymedigynynef:abethbynnaga ollyngocharyddaear,afyddynrhyddynynef

19Drachefnmeddafichwi,Osbydddauohonochary ddaearyncytunoaryrhynaofynnant,ganfyNhadyrhwn syddynynefoeddygwneirhynnyiddynt

20Canyslleymaedauneudriwediymgasgluynfyenwi, ynoyrydwyffiyneucanolhwynt

21YnaydaethPedratto,acaddywedodd,Arglwydd,pa hamypechafymrawdi'mherbyn,acymaddeuafiddo? hydatsaithgwaith?

22YrIesuaddywedoddwrtho,Nidwyffiyndywedyditi, Hydseithwaith:eithr,Hydseithwaithathrigain.

23Amhynnyycyffelybirteyrnasnefoeddirywfrenin,yr hwnagymeraigyfrifi'wweision.

24Acwediiddoddechreucyfrif,unaddygwydatto,yr hwnoeddyneiddyledefddengmilodalentau

25Ondgannadoeddraididdodalu,eiarglwydda orchmynnoddeiwerthu,a'iwraig,a'iblant,a'rhynolloedd ganddo,athaliadi'wdalu

26Ygwasganhynnyasyrthioddilawr,aca'ihaddolodd ef,ganddywedyd,Arglwydd,byddamyneddâmi,amia dalafitiycwbl

27Ynaarglwyddygwashwnnwadosturiodd,aca’i gollyngoddef,acafaddeuoddiddoyddyled

28Ondyrungwasaaethallan,acagafodduno'igydweision,yrhwnoeddynddyledusiddoganceiniog:acefe aosododdddwylawarno,aca'idalioddefwrthygwddf, ganddywedyd,Tâlimiyrhynsyddeiddotti

29A'igyd-wasasyrthioddwrtheidraedef,aca attolygoddiddo,ganddywedyd,Byddamyneddâmi,ami adalafitiycwbl

30Acnifynnaiefe:eithrefeaaethaca'ibwrioddefi garchar,hydonithalaiefeyddyled.

31Aphanweloddeigyd-weisionyrhynawnaethid,hwya ddrwg-weithredasant,acaddaethantacafynegasanti'w harglwyddyrhynollawnaethid.

32Ynaeiarglwydd,wediiddoeialwef,addywedodd wrtho,Owasdrwg,maddeuaisitiyrhollddyledhonno, amitifymynu

33Oniddylettihefyddosturiowrthdygyd-was,fely trugarheaiswrthyt?

34A'iarglwyddaddigiodd,aca'itraddododdefi'r poenydwyr,hydonithalaiefeyrhynolloeddddyledus iddo.

35FellyhefydygwnafyNhadnefolichwi,osna maddeuwcho'chcalonibobuneifrawdeucamweddau

PENNOD19

1Abu,wedii'rIesuorffenyrymadroddionhyn,efea ymadawoddoGalilea,acaddaethiderfynauJwdea,ytu hwnti'rIorddonen;

2Athyrfaoeddmawra'icanlynasantef;acefea'u hiachaoddhwyntyno

3YPhariseaidhefydaddaethantatto,ganeidemtio,a dywedydwrtho,Aicyfreithlawniŵrroddieiwraigymaith obobachos?

4Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Oni ddarllenasochfodyrhwna'ugwnaetharydechreuyneu gwneuthurynwrywacynfenyw,

5Acaddywedodd,Amhynygadawedgŵrdadamam,ac alynowrtheiwraig:a’rddaufyddantynuncnawd?

6Amhynnyniddauydyntmwyach,onduncnawdYrhyn ganhynnyagyd-gysylltoddDuw,naddiystyreddyn

7Hwythauaddywedasantwrtho,Pahamganhynnyy gorchmynnoddMosesroddiysgrifenysgar,a'ibwrwhi ymaith?

8Efeaddywedoddwrthynt,Mosesoherwyddcaledwch eichcalonaddarfuichwifwrwymaitheichgwragedd:ond nidfellyybuo'rdechreuad

9Acyrwyfyndywedydichwi,Pwybynnagaroddo ymaitheiwraig,oddieithrobutteindra,acabriodounarall, syddyngodinebu

10Eiddisgyblionaddywedasantwrtho,Osfellyybyddo achosygŵrgydâ'iwraig,niddapriodi

11Ondefeaddywedoddwrthynt,Niallpawbdderbynyr ymadroddhwn,oddieithryrhaiymaewedieiroi 12Canysymaerhaieunuchiaid,yrhaiaanwydfellyo grotheumam:acymaerhaieunuchiaid,yrhaia wnaethpwydyneunuchiaiddynion:acymaeeunuchiaid,y rhaia’ugwnaethanteuhunainyneunuchiaidermwyn teyrnasnefoeddYrhwnsyddarfedreidderbyn,a'iderbyn 13Ynaydygwydattoblantbychain,iroddieiddwylaw arnynt,aciweddio:a'rdisgybliona'uceryddoddhwynt 14OndyrIesuaddywedodd,Goddefwchblantbychain,ac nawaherddwchiddyntddyfodataffi:canyso'rcyfrywy maeteyrnasnefoedd

15Acefeaosododdeiddwyloarnynt,acaaethoddiyno. 16Acwele,unyndyfodacaddywedoddwrtho,Athroda, pabethdaawnaf,felycaffwyffywydtragywyddol?

17Acefeaddywedoddwrtho,Pahamyrwytynfyngalwi yndda?nidoesdimdaioniondun,hynnyyw,Duw:ondos wytynmyndimewni'rbywyd,cadwygorchmynion

18Efeaddywedoddwrtho,Pa?DywedoddyrIesu,Na wnalofruddiaeth,Naodineba,Naladrata,Naddwg gamdystiolaeth, 19Anrhydeddadydada'thfam:a,Cârdygymmydogfel tidyhun.

20Yllancaddywedoddwrtho,Yrhollbethauhyna gedwaiso'mhieuenctid:paddiffygsyddarnafeto?

21YrIesuaddywedoddwrtho,Osewyllysifodperffaith, dosagwerthyrhynsyddgennyt,adyroi'rtlodion,athia geidrysorynynef:athyred,achanlynfi.

22Ondpanglybuyllancyrymadroddhwnnw,efeaaeth ymaithyndrist:canysyroeddganddofeddiannaumawr

23YnaydywedoddyrIesuwrtheiddis-gyblion,Ynwir meddafichwi,maiprinyrâgoludogimewnideyrnas nefoedd

24Athrachefnmeddafichwi,Hawsywigamelfyned trwylygadnodwydd,nagiwrgoludogfynedimewni deyrnasDduw

25Panglybueiddisgyblionef,synasantynddirfawr,gan ddywedyd,Pwyganhynnyaallfodyngadwedig?

26OndyrIesuaedrychoddarnynt,acaddywedodd wrthynt,Gydadynionymaehynynamhosibl;ondgyda Duwymaepobpethynbosibl

27YnaPedraatteboddacaddywedoddwrtho,Wele,nia adawsombawb,aca'thganlynasomdi;bethagawnfelly?

28A'rIesuaddywedoddwrthynt,Ynwirmeddafichwi, Chwychwiyrhaia'mcanlynasochi,ynyradfywiad,pan eisteddoMabydynarorseddfaeiogoniantef,chwithaua eisteddwcharddeuddeggorsedd,ynbarnudeuddegllwyth yDrIsrael

29Aphobuna'raadawodai,neufrodyr,neuchwiorydd, neudad,neufam,neuwraig,neublant,neudiroedd,er mwynfyenwi,agaiffganwaith,acaetifeddafywyd tragywyddol.

30Eithrllaweroraiblaenaf,afyddantolaf;a'rolaffydd gyntaf

PENNOD20

1Canyscyffelybywteyrnasnefoeddiŵrtŷ,yrhwnaaeth allanynforeilogigweithwyri’wwinllan

2Acwediiddogydsynioâ'rllafurwyramgeiniogydydd, efea'uhanfonoddi'wwinllan.

3Acefeaaethallanynghylchydrydeddawr,acaganfu eraillynsefyllynsegurynyfarchnad,

4Acaddywedoddwrthynt;Ewchchwithauhefydi'r winllan,aphabethbynnagsy'niawn,fe'irhoddafichiA hwyaaethanteuffordd

5Trachefnefeaaethallanynghylchychwecheda'r nawfedawr,acawnaethyrunmodd

6Acynghylchyrunfedawrarddegefeaaethallan,aca gafodderaillynsefyllynsegur,acaddywedoddwrthynt, Pahamysefwchymatrwyydyddynsegur?

7Hwythauaddywedasantwrtho,Amnachyflogoddnebni. Efeaddywedoddwrthynt,Ewchchwithauhefydi'rwinllan; aphabethbynnagfyddouniawn,hwnnwagewch

8Fellypanaethhiynhwyr,arglwyddywinllana ddywedoddwrtheioruchwyliwr,Galwyllafurwyr,adyro iddynteucyflog,ganddechrauo'rolafhydycyntaf

9Aphanddaethyrhaiagyflogwydynghylchyrunfedawr arddeg,hwyadderbyniasantgeiniogibobun.

10Ondpanddaethyrhaicyntaf,hwyadybiasanty cawsentychwaneg;ahwythauyrunmoddadderbyniasant bobdyngeiniog.

11Acwediiddynteidderbyn,hwyagrwgnachasantyn erbyngŵrytŷ,

12Ganddywedyd,Yrhaidiweddafhynniweithredasant ondunawr,agwnaethosthwyntyngydraddâni,yrhaia ddygasantfaichagwresydydd

13Ondefeaatteboddunohonynt,acaddywedodd, Gyfaill,nidwyffiyngwneuthurcamâthi:onichytunaistâ mierceiniog?

14Cymeryrhynsyddeiddot,adosymaith:miaroddafi'r olafhwn,megisiti

15Onidywyngyfreithlonimiwneuthuryrhyna ewyllysiafâ'mrhaifyhun?Aywdylygadynddrwg,am fymodyndda?

16Fellyyrolaffyddgyntaf,a'rcyntafynolaf:canys llaweraalwyd,ondychydigaddewisir

17A’rIesu,ynmynedifynyiJerwsalem,agymeroddy deuddegdisgyblo’rneilltuaryffordd,acaddywedodd wrthynt,

18Wele,yrydymynmynedifynuiIerusalem;aMaby dynafradychiri'rarchoffeiriaid,aci'rysgrifenyddion,a hwya'icondemniantefifarwolaeth,

19Aca'itraddodiefi'rCenhedloedd,i'wwatwar,aci'w fflangellu,aci'wgroeshoelio:a'rtrydydddyddefea atgyfodi

20YnaydaethmamplantSebedeusa'imeibionato,ganei addoli,adymunopethganddo.

21Acefeaddywedoddwrthi,Bethafynnidi?Dywedodd hithauwrtho,Caniatâi'mdaufabhyneistedd,ynaillardy lawddeau,a'rllallaryraswy,yndyfrenhiniaeth.

22OndyrIesuaatteboddacaddywedodd,Niwyddoch chwibethyrydychyneiofynAfedrwchchwiyfedo'r cwpanayfaffi,achaeleichbedyddioâ'rbedyddy bedyddirfiagef?Hwythauaddywedasantwrtho,Nia allwn

23Acefeaddywedoddwrthynt,Chwiayfwchynwiro'm cwppan,acafedyddierâ'rbedyddybedyddirfiagef: eithreisteddarfyneheulaw,acarfyllawaswy,nideiddof fiiroddi,ondefeafydd.wedieiroddii'rrhaiymaewedi euparotoiiddyntganfyNhad

24Aphanglybuydeg,hwyaddigasantynerbynyddau frawd.

25OndyrIesua'ugalwoddhwyntato,acaddywedodd, ChwiawyddochfodtywysogionyCenhedloeddyn arglwyddiaethuarnynt,a'rrhaisyddfawrynarfer awdurdodarnynt

26Ondnidfellyybyddyneichplithchwi:ondpwy bynnagafynnofodynfawryneichplith,byddedefyn weinidogichwi;

27Aphwybynnagaewyllysiofodynbennafyneichplith, byddedefynwasichwi:

28FelnaddaethMabydyni'wwein-idogaethu,ondi weinidogaethu,aciroddieieinioesynbridwerthdros lawer

29AcfelyroeddyntynymadaeloIericho,tyrfafawra'i canlynasantef.

30Acwele,dauddyndalloeddyneisteddarfinyffordd, panglywsantfodyrIesuynmynedheibio,alefasant,gan ddywedyd,Trugarhâwrthym,Arglwydd,MabDafydd

31A’rdyrfaa’uceryddasanthwynt,amgadweuheddwch hwynt:ondhwyalefasantfwyfwy,ganddywedyd, Trugarhawrthym,Arglwydd,MabDafydd

32A’rIesuasafodd,aca’ugalwoddhwynt,aca ddywedodd,Bethaewyllysiwchimieiwneuthurichwi?

33Hwyaddywedasantwrtho,Arglwydd,felyragorerein llygaidni

34A’rIesuadosturioddwrthynt,acagyffyrddoddâ’u llygaid:acynebrwyddeullygaidagawsantolwg,ahwy a’icanlynasantef.

PENNOD21

1AphannesasanthwyatIerusalem,adyfodiBethphage,i FynyddyrOlewydd,ynayranfonoddyrIesuddau ddisgybl,

2Ganddywedydwrthynt,Ewchi'rpentrefgyferbynâchwi, acynebrwyddchwiagewchasynwedieirwymo,acebol gydahi:rhyddhewchhwynt,adygwchhwyntataffi.

3Acosdywednebddimwrthych,chwiaddywedwch,Yr Arglwyddsyddangenarnynt;acarunwaithbyddyneu hanfon.

4Hynollawnaethpwyd,felycyflawnidyrhyna ddywedasidtrwyyprophwyd,ganddywedyd, 5DyweditiferchSion,WeledyFreninyndyfodattatyn addfwyn,acyneisteddarasyn,acebolynebolasyn

6A'rdisgyblionaaethant,acawnaethantfely gorchmynnoddyrIesuiddynt, 7Adygasantyrasyn,a'rebol,acawisgoddeudillad hwynt,aca'igosodasantefarno

8Athyrfafawriawnadaenoddeugwisgoeddaryffordd; erailladorroddganghennauo'rcoed,aca'ugwelltasantar yffordd

9A’rtyrfaoeddoeddynmynedo’rblaen,a’rrhaioeddyn canlyn,alefasant,ganddywedyd,HosannaiFabDafydd: Bendigedigyw’rhwnsyddyndyfodynenwyrArglwydd; Hosannaynyruchaf.

10AphanddaethefeiIerusalem,yrhollddinasa gynhyrfwyd,ganddywedyd,Pwyywhwn?

11A'rdyrfaaddywedasant,HwnywyrIesuprophwydo NasarethGalilea

12A'rIesuaaethimewnidemlDduw,acafwrioddallan yrhaioeddyngwerthuacynprynuynydeml,aca ddymchweloddfyrddau'rcyfnewidwyrarian,aseddau'r rhaioeddyngwerthucolomennod, 13Acaddywedoddwrthynt,Ymaeynysgrifenedig,Fy nhŷiaelwiryndŷgweddi;eithrchwia'igwnaethochyn ffaulladron

14Adaethydeilliona'rcloffionattoynydeml;acefea'u hiachaoddhwynt

15Aphanweloddyrarch-offeiriaida'rysgrifenyddiony pethaurhyfeddolawnaethaiefe,a'rplantynllefainyny deml,acyndywedyd,HosannaiFabDafydd;roedden nhw'nanfodloniawn,

16Acaddywedoddwrtho,Aglywidibethymaeyrhai hynyneiddywedyd?A’rIesuaddywedoddwrthynt,Ie; oniddarllenasocherioed,Oenaubabanodasugnoy perffeithiasochfawl?

17Acefea'ugadawoddhwynt,acaaethallano'rddinasi Bethania;acalettyoddyno.

18Acynybore,felyroeddefeyndychwelydi'rddinas, efeanewynodd.

19Aphanweloddefeffigysbrenynyffordd,efeaddaeth atto,acagafoddddimarno,onddailynunig,aca ddywedoddwrtho,Nathyfaffrwytharnatohynallanbyth Acynbresennolyffigysbrenwedigwywo.

20Aphanweloddydisgyblion,hwyaryfeddasant,gan ddywedyd,Morfuanygwywoyffigysbren!

21YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Ynwir meddafichwi,Osbyddgennychffydd,achebosnaconi bai,nidynunigygwnewchyrhynawneiri'rffigysbren, ondhefydosdywedwchwrthymynyddhwn,Ymaith,a bwrierdii'rmôr;ygwneir

22Aphobpeth,pabethbynnagaofynochmewngweddi, gangredu,chwiadderbyniwch

23Aphanddaethefei'rdeml,yrarchoffeiriaid,ahenuriaid ybobl,addaethantatto,wrthddysgu,acaddywedasant, Trwybaawdurdodyrwyttiyngwneuthurypethauhyn?a phwyaroddesyrawdurdodhoniti?

24A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Myfi hefydaofynnafichwiunpeth,yrhwnosdywedwch wrthyf,myfiynyrunmoddafynegafichwitrwyba awdurdodyrwyfyngwneuthurypethauhyn.

25Bedyddloan,obaleybu?o'rnef,neuoddynion?A hwyaymresymasantâhwyeuhunain,ganddywedyd,Os dywedwn,O'rnef;efeaddywedwrthym,Pahamna chredasochchwief?

26Ondosdywedwn,Oddynion;ofnwnybobl;canysy maepawbyndalloanfelprophwyd.

27Ahwyaattebasanti'rIesu,acaddywedasant,Niallwn nihysbysuAcefeaddywedoddwrthynt,Nidwyffi ychwaithyndweudwrthychtrwybaawdurdodyrwyfyn gwneudypethauhyn

28Ondbethyweichbarnchwi?Yroeddganrywddyn ddaufab;acefeaddaethatycyntaf,acaddywedodd,Fy mab,doswaithheddiwynfyngwinllan

29Efeaatteboddacaddywedodd,Niwnaf:eithrwedi hynnyefeaedifarhaodd,acaaeth.

30Acefeaddaethatyrail,acaddywedoddyrunmodd Acefeaateboddacaddywedodd,Yrwyfynmynd,syr:ac nidaeth.

31Paunaidauohonyntawnaethewyllyseidad? Hwythauaddywedasantwrtho,YcyntafYrIesua ddywedoddwrthynt,Ynwirmeddafichwi,fody publicanoda'rputeiniaidynmynedideyrnasDduwo'ch blaenchwi.

32CanysdaethIoanattochynfforddcyfiawnder,acni chredasochiddo:eithrypublicanoda'rputeiniaida gredasantef:achwithau,wediichwieiweled,nid edifarhasantwedihynny,felycredechef.

33Gwrandewcharddamegarall:Yroeddrhywddeiliadtŷ, yrhwnablannoddwinllan,aca'icloddioddoamgylch,ac agloddioddwinwryfynddi,acaadeiladodddwr,aca'i gosododdiwladbell

34Aphannesaoddamseryffrwyth,efeaanfonoddei weisionatygwŷr,idderbyneiffrwyth

35A'rgwŷragymmerasanteiweisionef,acagurasanty naill,acaladdasantunarall,acalabyddiasantunarall.

36Drachefn,efeaanfonoddweisioneraillynfwynâ'rrhai cyntaf:ahwyawnaethantiddyntyrunmodd

37Ondynddiweddafollefeaanfonoddattynteifab,gan ddywedyd,Hwyabarchantfymab.

38Ondpanweloddyllafurwyrymab,hwyaddywedasant wrtheugilydd,Hwnywyretifedd;deuwch,lladdwnef,ac ymafaelwnyneietifeddiaethef.

39Ahwya'idaliasantef,aca'ibwriasantefallano'r winllan,aca'illaddasantef

40Amhynnypanddêlarglwyddywinllan,bethawnaefe i'rllafurwyrhynny?

41Hwythauaddywedasantwrtho,Efeaddifethayn druenusygwŷrdrygionushynny,acaosodeiwinllani wŷreraill,yrhaiaryddiddoffrwythyneutymhorau

42YrIesuaddywedoddwrthynt,Oniddarllenasocherioed ynyrysgrythurau,Ymaenawrthododdyradeiladwyr,a ddaethynbenygongl:hynawnaethyrArglwydd,a rhyfeddywyneingolwgni?

43Amhynnymeddafichwi,TeyrnasDduwaddygiroddi wrthych,acaroddirigenedlyndwyneiffrwythhi

44Aphwybynnagasyrtharymaenhwn,addryllir:ond arbwybynnagysyrth,efea’imaluynbowdr

45Aphanglybuyrarch-offeiriaida'rPhariseaidei ddamhegionef,hwyaddeallasantmaiamdanyntyroedd efeynllefaru

46Ondpanddeisyfasantroddidwyloarno,hwyaofnasant ydyrfa,amiddynteigymrydefynbroffwyd.

PENNOD22

1A’rIesuaatteboddacalefaroddwrthyntdrachefnar ddamhegion,acaddywedodd,

2Cyffelybywteyrnasnefoeddirywfrenin,yrhwna wnaethbriodasi'wfab,

3Acaanfonoddallaneiweisionialwyrhaiawahoddasid i'rbriodas:acniddeuenthwy.

4Trachefn,efeaanfonoddweisioneraill,ganddywedyd, Dywedwchwrthyrhaiawahoddwyd,Wele,myfia baratoaisfynghinio:fyychena'mbrasteraualeddir,a phobpethsyddbarod:dewchi'rbriodas

5Ondhwyaoleuasanthi,acaaethanteuffyrdd,uni'w fferm,acunaralli'wfarsiandïaeth:

6A'rgweddillagymmertheiweisionef,acaattolygodd hwyntynofidus,aca'ulladdoddhwynt

7Ondpanglybuybreninhynny,efeaddigiodd:acefea anfonoddeifyddinoeddallan,acaddinistrioddy llofruddionhynny,acalosgoddeudinashwynt

8Ynaydywedoddefewrtheiweision,Ymaeybriodasyn barod,ondyrhaiawahoddasidnidydyntdeilwng

9Ewchganhynnyi'rpriffyrdd,achyniferagagewch,a wnewchi'rbriodas

10Fellyygweisionhynnyaaethantallani'rpriffyrdd,aca gasglasantynghydbawbagawsant,rhwngdrwgada:a'r briodasoeddwedieidodrefnuâgwesteion.

11Aphanddaethybreninimewniweledy gwahoddedigion,efeaganfuynoddynhebwisgpriodas arno:

12Acefeaddywedoddwrtho,Gyfaill,pafoddydaethosti mewnymahebwisgpriodas?Acyroeddynfud.

13Ynaybreninaddywedoddwrthygweision, Rhwymwchefllawathroed,achymerwchefymaith,a bwriwchefidywyllwchallanol;ynoybyddwylofaina rhinciandannedd

14Canysllaweraalwyd,ondychydigaddewisir

15YnayPhariseaidaaethant,acagymerasantgyngorpa foddi'wrwymoefyneiymadrodd.

16Ahwyaanfonasantallanatoeudisgyblionhwynt,gyd â'rHerodianiaid,ganddywedyd,Athro,niawyddomdy fodtiynwir,acyndysgufforddDuwmewngwirionedd, acnadwytyngofaluamneb:canysnidwyttiynystyried persondynion

17Dywediniganhynny,Bethywdyfarndi?Ai cyfreithlonrhoiteyrngediCesar,aipeidio?

18OndyrIesuaganfueudrygionihwynt,acaddywedodd, Pahamyrydychynfynhemtioi,ragrithwyr?

19DangoswcharianydeyrngedimiAhwyaddygasant atogeiniog.

20Acefeaddywedoddwrthynt,Pwyywyddelwhona'r arysgrif?

21Hwyaddywedasantwrtho,eiddoCesar.Ynay dywedoddefewrthynt,TalwchganhynnyiGesarypethau syddeiddoCesar;aciDduwypethausyddeiddoDuw 22Panglywsantygeiriauhyn,hwyaryfeddasant,aca'i gadawsantef,acaaethantymaith

23YdyddhwnnwydaethySadwceaidato,yrhaisyddyn dywedydnadoesatgyfodiad,acaofynasantiddo, 24Ganddywedyd,Athro,Mosesaddywedodd,Osbydd dynfarw,hebblant,byddeifrawdynpriodieiwraig,acyn codihadi'wfrawd.

25Ynawryroeddsaithofrodyrgydani:a'rcyntaf,wedi iddobriodigwraig,afuymadawedig,achebddiblant,a adawoddeiwraigi'wfrawd.

26Yrailhefyd,a'rtrydydd,hydyseithfed 27Acynddiweddafollbufarwywraighefyd

28Amhynnyynyradgyfodiadgwraigpwyfyddhio'r saith?canysyroeddganddyntollhi

29YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Yrydych yncyfeiliorni,hebwybodyrysgrythyrau,nagalluDuw.

30Canysynyratgyfodiadnidydyntynpriodi,acniroddir mewnpriodas,eithrmegisangylionDuwynynef 31Ondynghylchatgyfodiadymeirw,oniddarllenasochyr hynaddywedwydwrthychganDduw,ganddywedyd, 32MyfiywDuwAbraham,aDuwIsaac,aDuwIacob? NidDuwymeirwywDuw,ondyrhaibyw.

33Aphanglybuydyrfahyn,hwyasynasantwrthei athrawiaethef

34OndpanglywoddyPhariseaidddarfodiddodawelu'r Sadwceaid,hwyaymgasglasant

35Ynaunohonynt,yrhwnoeddgyfreithiwr,aofynodd iddo,ganeidemtio,adywedyd, 36Meistr,paunywygorchymynmawrynygyfraith?

37YrIesuaddywedoddwrtho,CâryrArglwydddyDduw â'thhollgalon,acâ'thhollenaid,acâ'thhollfeddwl

38Hwnywygorchymyncyntafamawr

39A'railsyddgyffelybiddi,Cârdygymmydogfeltidy hun.

40Aryddauorchymynhynycrogiyrhollgyfraitha'r proffwydi

41TraoeddyPhariseaidwediymgasgluynghyd, gofynnoddIesuiddynt, 42Ganddywedyd,BethyweichbarnchwiamGrist?mab pwyywe?Hwythauaddywedasantwrtho,MabDafydd 43Acefeaddywedoddwrthynt,Pafoddganhynnyymae DafyddynyrysbrydyneialwefynArglwydd,gan ddywedyd,

44YrARGLWYDDaddywedoddwrthfyArglwydd, Eisteddarfyneheulaw,hydoniosodwyfdyelynionyn droedfainciti?

45OsbyddDafyddganhynnyyneialwefynArglwydd, pafoddymaeefeynfabiddo?

46Acnialloddnebattebgairiddo,acnibuynrhaidineb o'rdyddhwnnwallanofynmwyogwestiynauiddo

PENNOD23

1YnayllefaroddyrIesuwrthydyrfa,acwrthei ddisgyblion,

2Ganddywedyd,Ymaeyrysgrifenyddiona'rPhariseaid yneisteddyneisteddleMoses:

3Amhynny,pabethaubynnagaofnantichwi,yrhaisydd yncadwacyngwneuthur;ondnawnewchynoleu gweithredoedd:canysymaentyndywedyd,acnidydynt

4Canysymaentynrhwymobeichiautrymionablini'w dwyn,acyneugosodarysgwyddaudynion;ondni symudanthwyeuhunainaguno'ubysedd

5Ondeuhollweithredoeddawnantermwyncaeleu gweledganddynion:ymaentyneangueuffiolacterau,ac ynhelaethuterfynaueugwisgoedd,

6Acharwchyrystafelloedduchafynygwyliau,a'rprif eisteddleoeddynysynagogau,

7Achyfarchionynymarchnadoedd,acigaeleugalwgan ddynion,Rabbi,Rabbi

8EithrnaalwerchwiRabbi:canysunyweichMeistr chwi,sefCrist;achwithauollynfrodyr

9Acnaalwnebyndaditiaryddaear:canysunyweich Tad,yrhwnsyddynynefoedd.

10Acna'chgelwirynfeistriaid:canysunyweichMeistr chwi,sefCrist

11Ondyrhwnsyddfwyafyneichplith,fyddoynwasi chwi

12Aphwybynnaga'idyrchafoeihun,aostyngir;a'rhwn a'idarostyngoeihun,addyrchefir.

13Ondgwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid, ragrithwyr!canysyrydychyncauteyrnasnefoeddyn erbyndynion:canysnidydychynmynedynocheich hunain,acnidydychyngadaeli'rrhaisyddyndyfodi mewnfynedimewn

14Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! canysyrydychyndifataigwrageddgweddwon,acyn hiraethuynweddus:amhynnyyderbyniwchy ddamnedigaethfwyaf.

15Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! canysyrydychynamgylchumôrathiriwneuthurun proselyt,acwedieiwneuthuref,yrydychyneiwneuthur efynfwydeublygynblentynuffernnachwieichhunain

16Gwaechwi,arweinwyrdall,yrhaiaddywedo,Pwy bynnagadyngoi'rdeml,nidywddim;ondpwybynnaga dyngoiaurydeml,dyledwrywefe!

17Ffyliaidadeillion:canyspaunaimwyaf,yraur,aiy demlsyddynsancteiddioyraur?

18Ac,Pwybynnagadyngoi'rallor,nidywddim;ond pwybynnagsyddyntyngui'rrhoddsyddarni,euogyw.

19Ffyliaidadeillion:canyspaunaimwyafywyranrheg, aiyrallorsyddynsancteiddioyrhodd?

20Yrhwnganhynnyadyngoi'rallor,syddyntynguiddi, acibobpetharni

21Aphwybynnagadyngoi'rdeml,syddyntynguiddi,ac i'rhwnsyddyntrigoynddi.

22A'rhwnsyddyntyngui'rnef,syddyntynguiorseddfaingcDuw,aci'rhwnsyddyneisteddarni.

23Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! canysyrydychyntaludegwmmintysacanis,achwmin, acwedihepgormaterionpwysicachygyfraith,barn, trugaredd,affydd:yrhaihynaddylechchwifodwedieu gwneuthur,acnidgadaelyllallhebeiwneud

24Chwiarweinwyrdall,yrhaisy'nstraeniognat,acyn llyncucamel

25Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! oherwyddyrydychynglanhauytuallani'rcwpana'r ddysgl,ondoddimewnymaentynllawncribddeiliaetha gormodedd

26TiPhariseaddall,glanhayngyntafyrhynsyddofewn ycwpana'rddysgl,felybyddoytuallaniddynthefydyn lân

27Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! canystebygydychifeddrodaugwynion,yrhaiynwirsydd ynymddangosynharddo'rtuallan,ondofewnllawno esgyrndynionmeirw,aphobaflendid.

28Erhynnyyrydychchwithauo'rtuallanynymddangos yngyfiawniddynion,ondoddimewnyrydychynllawn rhagrithacanwiredd.

29Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! oherwyddyrydychynadeiladubeddau'rproffwydi,acyn addurnobeddau'rcyfiawn,

30Adywedwch,Pebuasemynnyddiaueintadau,ni buasemgyfranogionâhwyntynngwaedyprophwydi

31Amhynnyyrydychyndystionichwieichhunain,mai meibionyrhaialaddasantyprophwydiydych

32Llanwchganhynnyfesureichtadau

33Chwiseirff,chwigenhedloeddgwiberod,pafoddy gellwchddiancrhagdamnedigaethuffern?

34Amhynnywele,yrydwyffiynanfonattochbrophwydi, adoethion,acysgrifenyddion:arhaiohonyntaladdwch, acagroeshoeliawch;arhaiohonyntafflangellwchyneich synagogau,aca’uherlidiwchoddinasiddinas:

35Felydeloarnatyrholldywalltgwaedcyfiawnary ddaear,owaedAbelgyfiawnhydwaedSachareiasfab Barachias,yrhwnaladdasochrhwngydemla'rallor

36Ynwirmeddafichwi,Ypethauhynolladdawary genhedlaethhon

37Olerusalem,lerusalem,tiyrhonwytynlladdy prophwydi,acynllabyddioyrhaiaanfonwydattat,pamor amlycesgliddyblantynghyd,felycasgliâreiieirdanei hadenydd,acnifynnai!

38Wele,eichtŷaadawydichwiynanghyfannedd

39Canysyrwyfyndywedydichwi,Ni'mgwelwchohyn allan,hydoniddywedoch,Bendigedigywyrhwnsyddyn dyfodynenwyrArglwydd.

PENNOD24

1A’rIesuaaethallan,acaymadawoddo’rdeml:a’i ddisgyblionaddaethantatto,iddangosiddoadeiladauy deml

2A'rIesuaddywedoddwrthynt,Oniwelwchchwiyrholl bethauhyn?ynwirmeddafichwi,Niadewirymafaenar benarall,yrhwnnitheflirilawr

3AcfelyroeddefeyneisteddarfynyddyrOlewydd,y disgyblionaddaethantatoo'rneilltu,ganddywedyd, Mynegwchini,pabrydybyddypethauhyn?aphabeth fyddarwydddyddyfodiad,adiweddybyd?

4A'rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Gwyliwch rhaginebeichtwyllo

5Canysllaweraddawynfyenwi,ganddywedyd,Myfi ywCrist;acadwyllalawer.

6Achwiaglywchamryfeloedd,asonamryfeloedd: gwelwchnathralloder:canysrhaidi'rpethauhynoll ddyfodiben,ondnidywydiweddeto

7Canyscyfydcenedlynerbyncenedl,atheyrnasynerbyn teyrnas:abyddnewyn,aphla,adaeargrynfeydd,mewn amrywiolleoedd

8Dechreuadgofidiauywyrhaihynoll

9Ynayrhoddantchwiifynu,aca'chlladdant:achas fyddwchganyrhollgenhedloeddermwynfyenwi

10Acynallaweradramgwyddant,acafradychantei gilydd,acagasânteigilydd.

11Agaubroffwydilaweragyfyd,acadwyllantlawer

12Achanfodanwireddynamlhau,cariadllaweraoeri

13Eithryrhwnabarhaohydydiwedd,hwnnwafydd cadwedig

14A'refengylhonamydeyrnasabregethirynyrhollfyd, yndysti'rhollgenhedloedd;acynaydawydiwedd.

15Fellypanwelochffieidd-draanghyfannedd,ysoniwyd amdanoganDanielyproffwyd,sefwchynyllesanctaidd, (yrhwnsyddyndarllen,dealled:)

16YnaffoedyrhaisyddynJwdeai'rmynyddoedd:

17Naddeuedyrhwnsyddarbenytŷiwaerediddwyn dimallano'idŷ:

18Acnaddychweledyrhwnsyddynymaesyneiôli gymrydeiddillad

19Agwaeyrhaibeichiog,a'rrhaisy'nrhoisugnyny dyddiauhynny!

20Ondgweddïwchnafyddoeichehediadynygaeaf,nac arydyddSaboth:

21Canysynabyddgorthrymdermawr,ycyfrywnibuer dechreuadybydhydyramserhwn,acnibyddbyth

22Aconibaifodydyddiauhynnyynfyrhau,niddylai cnawdfodyngadwedig:ondermwynyretholedigiona fyrheirydyddiauhynny

23Ynaosdywednebwrthych,Wele,ymaywCrist,neu acw;nachredwch

24Canyscyfodantgau-Gristau,agau-brophwydi,aca draethantarwyddionarhyfeddodaumawrion;i'rfath raddau,pebyddaiynbosibl,ytwyllantyriawn etholedigion.

25Wele,dywedaiswrthycho'rblaen

26Amhynnyosdywedantwrthych,Weleefeynyr anialwch;nacewchallan:weleefeynyrystafelloedd dirgel;nachredwch.

27Canysfelyfelltenyndyfodo'rdwyrain,acyn llewyrchuhydygorllewin;fellyhefydybydddyfodiad Mabydyn

28Canyspalebynnagybyddoycelanedd,ynoycesglir yreryrod.

29Ynunionarôlgorthrymderydyddiauhynnyytywyllir yrhaul,a'rlleuadniryddeigoleuni,a'rsêrasyrtho'rnef,a nerthoeddynefoeddaysgydwir:

30AcynayrymddengysarwyddMabydynynynef:ac ynaholllwythauyddaearaalarant,ahwyawelantFaby

dynyndyfodyngnghymylauynef,ânerthagogoniant mawr.

31Acefeaanfoneiangylionâsainutgornmawr,ahwya gasglanteietholedigionefo'rpedwargwynt,o'rnaillgwr i'rnefi'rllall.

32Ynawrdysgwchddamego'rffigysbren;Panfyddoei gangenetoyndyner,acynrhoidail,chwiawyddochfod yrhafynagos.

33Fellychwithau,panwelochyrhollbethauhyn, gwybyddwcheifodynagos,wrthydrysau

34Ynwirmeddafichwi,Nidâ'rgenhedlaethhonheibio, hydonichyflawnerypethauhynoll

35Nefadaearaântheibio,ondfyngeiriaunidântheibio. 36Ondamydydda'rawrniŵyrneb,nacangylionynef, ondfyNhadynunig

37OndmegisyroedddyddiauNoe,fellyhefydybydd dyfodiadMabydyn

38Canysmegisynydyddiaucynydilywyroeddyntyn bwytaacynyfed,ynpriodiacynrhoddimewnpriodas, hydydyddyraethNoeimewni'rarch,

39Acniwybuhydoniddaethydilyw,a'ucymrydhwynt ollymaith;fellyhefydybydddyfodiadMabydyn.

40Ynadaufyddynymaes;cymerirynaill,agadewiry llall

41Bydddwywraigynmaluwrthyfelin;cymerirynaill,a gadewiryllall

42Gwyliwchganhynny:canysniwyddochpaawrydaw eichArglwydd.

43Eithrgwybyddhyn,pegwybuasaigwrytŷymmha wyliadwriaethydeuaiylleidr,ybuasaiefeyngwylio,ac nibuasaiyngoddefi’wdŷgaeleidorriifyny.

44Amhynnybyddwchchwithauhefydbarod:canysyny cyfrywawrnithybiwchymaeMabydynyndyfod

45Pwyganhynnysyddwasffyddlonadoeth,yrhwna osododdeiarglwyddynllywodraethwrareideulu,iroddi iddyntymborthyneibryd?

46Gwyneifydygwashwnnw,yrhwnagaiffeiarglwydd panddêlyngwneuthurfelly

47Ynwirmeddafichwi,ygwneloefeefyn llywodraethwrareiholleiddoef.

48Ondosdywedygwasdrwghwnnwyneigalon,Ymae fyarglwyddynoedieiddyfodiad;

49Adechreutaroeigyd-weision,abwytaacyfedgydâ'r meddwon;

50Byddarglwyddygwashwnnwyndodmewndiwrnod nadyw'nedrychamdano,acmewnawrnadyw'n ymwybodolohoni,

51A'idorriefa'iosodi'wrangyda'rrhagrithwyr:ynoy byddwylofainarhinciandannedd

PENNOD25

1Ynaycyffelybirteyrnasnefoeddiddegowyryfon,yrhai agymeroddeulampauhwynt,acaaethantallanigyfarfod ypriodfab

2Aphumpohonyntoeddddoethion,aphumpynffôl 3Yrhaiffôlagymerasanteulampau,acnichymerasant olewgydahwynt:

4Ondydoethionagymmerasantolewyneullestrihwynt â'ulampau.

5Traoeddypriodfabynaros,hwyollahunasantaca hunasant

6Achanolnosygwaeddwyd,Weleypriodfabyndyfod; ewchallani'wgyfarfod.

7Ynaygwyryfonhynnyollagyfodasant,acadorrasant eulampauhwynt.

8A'rffôladdywedoddwrthydoethion,Rhoddwchini o'cholew;canysymaeeinlampauwedidiffodd

9Ondydoethaattebodd,ganddywedyd,Nidfelly;rhag boddigoniniachwithau:eithrewchynhytrachatyrhai sy'ngwerthu,aphrynwchichwieichhunain

10Athraoeddynthwyynmynedibrynu,ypriodfaba ddaeth;a’rrhaiparodaaethantimewngydagefi’rbriodas: achauwydydrws

11Wedihynnyydaethygwyryfoneraillhefyd,gan ddywedyd,Arglwydd,Arglwydd,agorini

12Eithrefeaatteboddacaddywedodd,Ynwirmeddafi chwi,nidadwaenichwi.

13Gwyliwchganhynny,canysniwyddochydyddna'r awrymaeMabydynyndyfod

14Canysteyrnasnefoeddsyddmegisgŵrynteithioiwlad bell,yrhwnaalwoddeiweisioneihun,acaroddodd iddynteieiddoef

15Aciunyrhoddoddefebumtalent,iarallddwy,aci arallun;ibobdynynoleiamrywallu;acarunwaith cymeroddeidaith

16Ynayrhwnoeddwediderbynypumtalentaaeth,aca fasnachoddâ'run,acawnaethiddyntbumtalenteraill

17A'runmoddyrhwnadderbyniasaiddau,efea ennilloddddaueraillhefyd.

18Ondyrhwnadderbyniasaiun,aaethacagloddioddyn yddaear,acaguddioddarianeiarglwydd

19Ymhenhiramserymaearglwyddygweisionhynnyyn dyfod,acyncyfrifgydâhwynt

20Fellyyrhwnadderbyniasaibumtalent,addaeth,aca ddugbumtalenteraill,ganddywedyd,Arglwydd,pum talentaroddaistimi:wele,miaenillaisyneullawhwy bumtalentmwy

21Eiarglwyddaddywedoddwrtho,Daiawn,wasdaa ffyddlon:buostffyddlonarychydigobethau,mia'thwnaf ynllywodraethwrarlawerobethau:dosimewni lawenydddyarglwydd.

22Yrhwnhefydadderbyniasaiddwydalent,addaethaca ddywedodd,Arglwydd,dwydalentaroddaistimi:wele, miaenillaisddwydalenteraillyneuhymylhwynt.

23Eiarglwyddaddywedoddwrtho,Daiawn,wasdaa ffyddlon;buostffyddlonarychydigobethau,gwnafdiyn llywodraethwrarlawerobethau:dosimewnilawenydd dyarglwydd

24Ynaydaethyrhwnoeddwediderbynyrundalent,aca ddywedodd,Arglwydd,miawyddwnitidyfodynddyn caled,ynmedilleniheuaist,acyncasglulleniwelltaist

25Amiaofnais,acaaethum,acaguddiaisdydalentyny ddaear:wele,dynasyddeiddotti.

26Eiarglwyddaatteboddacaddywedoddwrtho,Tiwas drygionusadiog,tiawyddostfymodynmedilleniheuais, acyncasglulleniwellais

27Dylettiganhynnyroifyariani'rcyfnewidwyr,acyna arfynyfodiadderbyniaisfyeiddoagusuriaeth.

28Cymerganhynnyydalentoddiwrtho,adyrohii'rhwn syddganddoddegtalent

29Canysibobunsyddganddoyrhoddir,acefeagaiff helaethrwydd:ondoddiwrthyrhwnnidoesganddoy cymeriryrhynsyddganddo

30Abwriwchygwasanfuddioli'rtywyllwcheithaf:ynoy byddwylofainarhinciandannedd.

31PanddeloMabydynyneiogoniant,a'rhollangylion sanctaiddgydagef,ynayreisteddefearorseddfaincei ogoniantef:

32Aco'iflaenefycesgliryrhollgenhedloedd:acefea'u gwahanahwyntoddiwrtheigilydd,felymaebugailyn rhannueiddefaidoddiwrthygeifr.

33Acefeaosodydefaidareilawddeau,ondygeifraryr aswy

34YnaydywedyBreninwrthyntareiddeheulaw, Deuwch,chwifendigedigfyNhad,etifeddwchydeyrnasa baratowydichwierseiliadybyd:

35Canysnewynogoeddwn,achwiaroddasochimi ymborth:sychedoeddwn,arhoddasochimiddiod: dieithroeddwn,achymerasochfiimewn.

36Noeth,agwisgasochfi:glaffum,acymwelsochâmi: yroeddwnynycarchar,adaethochataffi

37Ynaycyfiawnaattebantiddo,ganddywedyd, Arglwydd,pabrydy'thwelsomynnewynog,acybuomyn dyborthi?neusychedig,acaroddesitiddiod?

38Pabrydy'thwelsomynddieithr,aca'thgymerasomi mewn?neunoeth,a'thddilladu?

39Neupabrydy'thwelsomynglaf,neuyngngharchar,ac ydaethomattat?

40A'rBreninaattebacaddywedwrthynt,Ynwirmeddaf ichwi,Yngymmainta'chbodwedieiwneuthuriuno'r rhailleiafo'mbrodyrhyn,chwia'igwnaethochimi.

41Ynaydywedhefydwrthyntaryllawaswy,Ewchoddi wrthyf,chwiraimelltigedig,idântragwyddol,a baratowydiddiafola'iangylion:

42Canysnewynoeddwn,acniroddasochimiymborth: sychedoeddwn,acniroddasochimiddiod

43Dieithroeddwn,acnichymerasochfiimewn:ynnoeth, acni’mdilladasoch:ynglaf,acynycarchar,acnid ymwelasochâmi

44Ynayrattebanthwythauiddo,ganddywedyd, Arglwydd,pabrydy'thwelsomynnewynog,neuyn sychedig,neuynddieithr,neuynnoeth,neuynglaf,neu ynycarchar,acnibuostyngweiniarnat?

45Ynayrattebefehwynt,ganddywedyd,Ynwirmeddafi chwi,Yngymaintagnawnaethochi'runlleiafo'rrhaihyn, nidimiygwnaethoch.

46A'rrhaihynaântymaithigosbedigaethdragywyddol: ondyrhaicyfiawnifywydtragwyddol

PENNOD26

1Acwedii'rIesuorffenyrhollymadroddionhyn,efea ddywedoddwrtheiddisgyblion,

2ChwiawyddochfodgŵylyPasgwedideuddydd,aMab ydynyncaeleifradychui'wgroeshoelio.

3Ynayprifoffeiriaid,a'rysgrifenyddion,ahenuriaidy bobl,agynullasant,ibalasyrarchoffeiriad,yrhwnaelwid Caiaffas,

4AcymgynghorasantarddalyrIesutrwygynnil,a'iladd 5Ondhwyaddywedasant,Nidaryrwyl,rhagcynnwrf ymysgybobloedd

6AphanoeddyrIesuymMethania,ynnhŷSimony gwahanglwyfus,

7Daethgwraigatoachanddifocsalabastroennaint gwerthfawriawn,aca'itywalltoddareiben,felyroeddefe yneisteddwrthymborth

8Ondpanweloddeiddis-gyblionhyn,digiasant,gan ddywedyd,Ibaddibenymaeyranrhaithhwn?

9Canyserllawerygwerthasidyrennainthwn,a'iroddii'r tlodion

10PanddealloddyrIesu,efeaddywedoddwrthynt,Paham yrydychynpoeniywraig?canyshiawnaethwaithda arnaffi

11Canysymaegennychytlodionbobamsergydachwi; ondmyfinidoesgennychbobamser

12Canysynyrhwnytywalltoddhiyrennainthwnarfy nghorph,i'mcladdedigaethygwnaethhi

13Ynwirmeddafichwi,Palebynnagypregetheryr efengylhonynyrhollfyd,ynohefydyrhynawnaethy wraighon,addywedirercoffadwriaethohoni

14Ynauno'rdeuddeg,aelwidJwdasIscariot,aaethaty prifoffeiriaid,

15Acaddywedoddwrthynt,Betharoddwchimi,amia'i traddodafefichwi?Ahwyagyfammodasantagefam ddegarhugainoddarnauarian.

16Aco'rprydhwnnwefeageisioddgyflei'wfradychuef 17A'rdyddcyntafoŵylyBaraCroyw,ydisgybliona ddaethantatyrIesu,ganddywedydwrtho,Paleyrwytti aminnibaratoiitifwytagwleddyPasg?

18Acefeaddywedodd,Dosi'rddinasatycyfrywddyn,a dywedwrtho,Ymae'rMeistryndywedyd,Ymaefyamser iynagos;Byddafyncadw'rPasgyndydŷgyda'm disgyblion

19A’rdisgyblionawnaethantfelygorchmynasaiyrIesu iddynt;ahwyabaratoesantypasg

20Aphanddaethyrhwyr,efeaeisteddoddgyda'rdeuddeg 21Acfelyroeddyntynbwytta,efeaddywedodd,Ynwir meddafichwi,fodunohonochi'mbradychui

22Abutristwchmawrganddynt,acaddechreuasantbob unohonyntddywedydwrtho,Arglwydd,aimyfiyw?

23Acefeaatteboddacaddywedodd,Yrhwnsyddyn trochieilawgydâmiynyddysgl,hwnnwsyddynfy mradychui.

24YmaeMabydynynmynedfelymaeynysgrifenedig amdano:ondgwaeydynhwnnwtrwyyrhwnybradychir Mabydyn!buasaiynddai'rgwrhwnwpenabuasaiwedi eieni

25YnaJwdas,yrhwna'ibradychoddef,aatteboddaca ddywedodd,Athro,aimyfiyw?Efeaddywedoddwrtho, Tiaddywedaist

26Acfelyroeddyntynbwyta,yrIesuagymmerthfara,ac a’ibendithiodd,aca’itorrodd,aca’irhoddesi’rdisgyblion, acaddywedodd,Cymmerwch,bwytewch;dymafynghorff

27Acefeagymmerthycwpan,acaddiolchodd,aca’i rhoddesiddynt,ganddywedyd,Yfwchycwblohono; 28Canyshwnywfyngwaedo'rtestamentnewydd,yrhwn adywelltirdroslawerermaddeuantpechodau

29Eithryrydwyffiyndywedydichwi,nidyfafohyn allanoffrwythywinwyddenhon,hydydyddhwnnwyr yfwyfefynnewyddgydâchwiynnheyrnasfyNhad. 30Acwediiddyntganuemyn,hwyaaethantallani fynyddyrOlewydd

31YnaydywedoddyrIesuwrthynt,Chwychwiolla dramgwyddiro'mhachosiynoshon:canysysgrifenedig yw,Trawafybugail,adefaidypraiddawasgerir

32Eithrwediimiatgyfodi,miaafo'chblaenchwii Galilea.

33Pedraatteboddacaddywedoddwrtho,Ery tramgwyddopawbo'thachosdi,etoni'mtroseddirbyth.

34YrIesuaddywedoddwrtho,Ynwirmeddafiti,Ynos hon,cyni'rceiliogganu,y'mgwediideirgwaith

35Pedraddywedoddwrtho,Ermarwgydâthi,ni'th wadaf.Yrunmoddhefydydywedoddyrhollddisgyblion.

36YnaydaethyrIesugydâhwyntileaelwir Gethsemane,acaddywedoddwrthydisgyblion, Eisteddwchyma,trayrelwyfiweddiodraw

37AcefeagymeroddgydagefPedr,adaufabSebedeus, acaddechreuoddfodyndristathrwmiawn.

38Ynaydywedoddefewrthynt,Ymaefyenaidyndrist iawnhydangau:arhoswchyma,agwyliwchgydami

39Acefeaaethychydigymhellach,acasyrthioddarei wyneb,acaweddïodd,ganddywedyd,OfyNhad,osyw bosibl,gollwngycwpanhwnoddiwrthyf:erhynnynidfel yrwyfynewyllysio,ondfelymynnidi.

40Acefeaddaethatydisgyblion,aca’ucafoddhwyntyn cysgu,acaddywedoddwrthPedr,Beth,niallechchi wyliogydamiunawr?

41Gwyliwchagweddiwch,felnadelochidemtasiwn:yr ysprydynwirsyddewyllysgar,ondycnawdsyddwan

42Efeaaethymaithdrachefnyrailwaith,acaweddïodd, ganddywedyd,OfyNhad,osnadaiffycwppanhwn heibiooddiwrthyf,onibaiimieiyfed,dyewyllysdia wneir.

43Acefeaddaethaca’ucafoddhwyntyncysgudrachefn: canystrwmoeddeullygaidhwynt

44Acefea’ugadawoddhwynt,acaaethymaithdrachefn, acaweddïoddydrydeddwaith,ganddywedydyrun geiriau

45Ynaydaethefeateiddisgyblion,acaddywedodd wrthynt,Cysgwchynawr,achymerwchorffwystra:wele, ymae'rawrynagos,aMabydynwedieifradychui ddwylopechaduriaid.

46Cyfod,awn:wele,ymaeefewrthlawyrhwnsyddyn fymradychu

47Athrayroeddefeetoynllefaru,weleJwdas,uno'r deuddeg,addaeth,achydagefdyrfafawrâchleddyfaua throsolion,oddiwrthyprifoffeiriaidahenuriaidybobl

48A'rhwna'ibradychoddefaroddesarwyddiddynt,gan ddywedyd,Pwybynnagagusanaf,hwnnwywefe:daliwch ef

49AcynebrwyddefeaddaethatyrIesu,acaddywedodd, Henffychwell,meistr;aca'icusanoddef

50A'rIesuaddywedoddwrtho,Gyfaill,pahamyrwytti yndyfod?Ynaydaethant,acaroddasantddwyloaryrIesu, aca'idaliasantef

51Acwele,uno'rrhaioeddgydâ'rIesuaestynnoddei law,acadynnoddeigleddyf,acadrawoddwasyr archoffeiriad,acadynnoddeiglustiffwrdd

52YnaydywedoddyrIesuwrtho,Cyfoddrachefndy gleddyfyneileef:canyspawbagymerantycleddyfa ddifethirâ'rcleddyf

53AwyttiyntybiednaallaffiynawrweddioarfyNhad, acefearyddimiarhynobrydfwynadeuddegllengo angylion?

54Ondpafoddganhynnyycyflawniryrysgrythurau,fel hynymaeynrhaid?

55YnyrawrhonnoydywedoddyrIesuwrthytorfeydd, Aifelynerbynlleidrydaethochchwiallanâchleddyfaua throsolioni'mdali?Eisteddaisbeunyddgydachwiyn dysguynydeml,acniroddasochafaelarnaf.

56Eithrhynollawnaethpwyd,felycyflawnid ysgrythurauyprophwydiYnaydisgyblionigyda'i gadawoddef,acaffoesant

57A'rrhaioeddwediymaflydynyrIesu,a'idygasantef ymaithatCaiaffasyrarchoffeiriad,lleyroeddyr ysgrifenyddiona'rhenuriaidwediymgynnull

58OndPedra'icanlynoddefohirbellidŷyrarchoffeiriad, acaaethimewn,acaeisteddoddgyda'rgweision,iweled ydiwedd.

59A'rarchoffeiriaid,a'rhenuriaid,a'rhollgyngor,a geisiasantgau-dystiolaethynerbynyrIesu,i'wroddii farwolaeth;

60Eithrnichawsant:ie,erdyfodllawerogaudystion,ni chawsantddimO'rdiwedddaethdaugaudyst,

61Acaddywedodd,Ycymrawdhwnaddywedodd,Mia fedrafddifethatemlDduw,a’ihadeiladumewntridiau

62A'rarchoffeiriadagyfododd,acaddywedoddwrtho, Onidatebididdim?bethymaeyrhaihynynei dystiolaethuyndyerbyn?

63OnddalioddIesueiheddwchA'rarchoffeiriada atteboddacaddywedoddwrtho,Yrwyfyndydyngui'r Duwbyw,iddywedydwrthymaitydiywyCrist,Mab Duw

64YrIesuaddywedoddwrtho,Tiaddywedaist:erhynny meddafichwi,WedihynygwelwchFabydynyneistedd arddeheulawygallu,acyndyfodyngnghymylauynef

65Ynayrarchoffeiriadarwygoddeiddillad,gan ddywedyd,Cableddaddywedodd;paangenpellachsydd gennymardystion?wele,ynawrchwiaglywsochei gableddef.

66Bethdybygwchchwi?Hwythauaattebasantaca ddywedasant,Efesyddeuogofarwolaeth

67Ynahwyaboerasantyneiwynebef,aca'ibwriasantef; trawodderaillefâchledraueudwylo,

68Ganddywedyd,Prophwydaini,tiGrist,Pwyywyr hwna'thdrawodd?

69YroeddPedryneisteddytuallanynypalas:allances addaethatto,ganddywedyd,Yroeddittihefydgydâ'r IesuoGalilea.

70Eithrefeawadoddgereubronhwyntoll,gan ddywedyd,Niwnibethyrwytyneiddywedyd 71Acwediiddofynedallani'rcyntedd,morwynaralla'i gweloddef,acaddywedoddwrthyrhaioeddyno,Yroedd hwnhefydgydâ'rIesuoNasareth.

72Athrachefnefeawadoddâllw,Nidadwaeniydyn

73Acymhenyspaidydaethyrhaioeddynsefyllgerllaw, acaddywedasantwrthPedr,Ynddiauyrwyttihefydyn unohonynthwy;canysymaedyymadroddyndy fradychu

74Ynaydechreuoddefefelltithioathyngu,ganddywedyd, NidadwaeniydynAcarunwaithycriwceiliog

75APhedragofioddairyrIesu,yrhwnaddywedodd wrtho,Cyni'rceiliogganu,tia'mgwediideirgwaith.Ac efeaaethallan,acawyloddynchwerw

PENNOD27

1Panddaethybore,yrhollbrifoffeiriaidahenuriaidy boblaymgynghorasantynerbynyrIesui'wroii farwolaeth:

2Acwediiddynteirwymoef,hwya'idygasantefymaith, aca'itraddodasantefiPontiusPilatyrhaglaw

3YnaJwdas,yrhwnoeddwedieifradychuef,panwelodd eifodwedieigondemnio,aedifarhaodd,acaddug drachefnydegarhugainoddarnauariani'rarchoffeiriaid a'rhenuriaid,

4Ganddywedyd,Pechaistrwyfradychuygwaeddieuog Ahwyaddywedasant,Bethywhynnyini?gweldii hynny

5Acefeafwrioddilawrydarnauarianynydeml,aca aethymaith,acaaethaca'icrogoddeihun.

6A'rarchoffeiriaidagymmerasantydarnauarian,aca ddywedasant,Nidcyfreithlawni'wrhoddiynydrysorfa, canysprisgwaedydyw.

7Ahwyagymerasantgyngor,acabrynasantgydahwynt faesycrochenydd,igladdudieithriaidimewn

8Amhynnyygalwydymaeshwnnw,Maesygwaed,hyd ydyddhwn

9YnaycyflawnwydyrhynaddywedasidtrwyIeremiy prophwyd,ganddywedyd,Ahwyagymerasantydegdarn arhugainoarian,prisyrhwnabrisid,yrhwnofeibion Israelawerthasant;

10Aca'urhoddeshwyntermaesycrochenydd,megisy gosododdyrArglwyddimi

11A’rIesuasafoddgerbronyrhaglaw:a’rrhaglawa ofynoddiddo,ganddywedyd,AitiywBreninyrIddewon? A’rIesuaddywedoddwrtho,Yrwyttiyndywedyd 12Aphangyhuddwydefganyrarch-offeiriaida'r henuriaid,nidatteboddefeddim.

13YnaydywedoddPilatwrtho,Onichlywidifainto bethauymaenthwyyntystiolaethuyndyerbyn?

14Acefeaatteboddiddohebairbyth;felyrhyfeddoddy rhaglawynfawr

15Aryrwylhonnoyroeddyrhaglawynewyllysio rhyddhaui'rboblgarcharor,yrhwnaewyllysient.

16Acyroeddganddyntyprydhynnygarcharornodedig,a elwidBarabbas

17Amhynnywedieucynnullynghyd,Peilataddywedodd wrthynt,Pwyafynnwchimieiryddhauichwi?Barabbas, neuyrIesuaelwirCrist?

18Canysefeawyddaimaiogenfigenytraddodasantef.

19Wedieiosodilawrarybrawdle,eiwraigaanfonodd ato,ganddywedyd,Nawnelychddimawneloâ'rgwr cyfiawnhwnnw:canysdioddefaislawerobethauheddiw mewnbreuddwydo'iachosef

20Ondyprifoffeiriaida'rhenuriaidaberswadioddydyrfa iofynBarabbas,adistrywio'rIesu.

21Yrhaglawaatteboddacaddywedoddwrthynt,Paun o'rddauafynwchimiollwngynrhyddichwi?Hwythaua ddywedasant,Barabbas

22Pilataddywedoddwrthynt,Bethganhynnyawnafâ'r IesuaelwirCrist?Ymaentollyndywedydwrtho, Croeshoeliaef

23A'rrhaglawaddywedodd,Paham,paddrwgawnaeth efe?Eithrhwyalefasantynfwy-fwy,ganddywedyd, Croeshoeliaef

24PanweloddPeilatnaallaiefegaeldim,ondbod cynnwrfynhytrachwedieiwneud,efeagymmerthddwfr, acaolchoddeiddwylooflaenydyrfa,ganddywedyd, dieuogydwyffiowaedycyfiawnhwn:gwelwchhynny.

25Ynayrhollboblaattebasant,acaddywedasant,Ei waedefsyddarnomni,acareinplant

26YnaefearyddhaoddBarabbasiddynt:acwediiddo fflangelluyrIesu,efea'itraddododdefi'wgroeshoelio.

27YnamilwyryrhaglawagymerasantyrIesui'rneuadd gyffredin,acagynullasantatoyrhollfintai

28Ahwya'itynasantef,aca'igwisgasantefwisgysgarlad

29Acwediiddyntblygucoronoddrain,hwya'i rhoddasanthiareibenef,agwialenyneilawddeau:a hwyaymgrymasanto'iflaenef,aca'igwatwarasantef,gan ddywedyd,Henffychwell,FreninyrIddewon!

30Ahwyaboerasantarno,acagymerasantygorsen,aca'i trawsantefareiben

31Acwediiddynteiwatwar,hwyagymerasantyfantell oddiarno,acaroddasanteiddilladeihunamdano,aca'i dygasantymaithi'wgroeshoelio

32Acfelyroeddyntyndyfodallan,hwyagawsantŵro Cyrene,o’renwSimon:efeaorfuiddyntddwyneigroesef.

33AphanddaethantileaelwirGolgotha,hynnyyw,lle penglog,

34Hwyaroddasantiddofinegri'wyfed,wediei gymmysguâbustl:acwediiddoeiflasu,nidyfaefe

35Ahwya'icroeshoeliasantef,acarannasanteiddillad, ganfwrwcoelbren:felycyflawnidyrhynaddywedwyd trwyyprophwyd,Hwyarannasantfynilladyneuplith hwynt,acarfyngwisgybwriasantgoelbrennau

36Aceisteddasantefyno;

37Agosodareibeneigyhuddiadysgrifenedig,HWN IESUBRENHINYRluddewon

38Ynaycroeshoeliwydgydagefddauleidr,unaryllaw ddeau,acunarallaryllawaswy

39A'rrhaioeddynmynedheibioa'idirmygasantef,gan ysgwydeupennau,

40Adywedyd,Tiyrhwnwytyndistrywioydeml,acyn eihadeiladumewntridiau,achubdyhunOsMabDuw wytti,disgynoddiarygroes.

41Yrunmoddhefydyprifoffeiriaid,ganwawdioef, ynghydâ'rysgrifenyddiona'rhenuriaid,addywedasant, 42Efeaachubodderaill;eihunniallachub.Osefeyw BreninIsrael,deuedynawriwaeredoddiarygroes,a chredwnef

43YmddiriedoddynNuw;gwarededefynawr,osbydd ganddoef:canysefeaddywedodd,MabDuwydwyffi

44Ylladronhefyd,yrhaiagroeshoeliwydgydâgef,a fwriasantyrunpethyneiddannedd

45Aco'rchwechedawrybutywyllwcharyrhollwlad hydynawfedawr

46AcynghylchynawfedawryrIesualefoddâllefuchel, ganddywedyd,Eli,Eli,lamasabachthani?hynnyyw,Fy Nuw,fyNuw,pahamyrwytwedifyngadael?

47Rhaio'rrhaioeddynsefyllyno,panglywsanthynny,a ddywedasant,YmaehwnyngalwamElias

48Acynebrwyddrhedoddunohonynt,acagymmerth yspwng,aca'illanwoddofinegr,aca'irhoddesargorsen, aca'irhoddesi'wyfed

49Acmeddai'rlleill,"Gadewch,gadewchinniwelda ddawEliasi'wachub"

50YrIesu,wediiddolefaindrachefnâllefuchel,aildiodd yrysbryd.

51Acwele,gorchuddydemlwedieirwygoynddauo'r peni'rgwaelod;a'rddaearagrynodd,a'rcreigiaua rwygasant;

52A'rbeddauaagorwyd;achododdllawerogyrffysaint oeddyncysgu,

53Acwedidyfodallano'rbeddauwedieiadgyfodiadef, acaaethi'rddinassanctaidd,acaymddangosoddilawer

54Aphanweloddycanwriad,a'rrhaioeddgydagef,yn gwylio'rIesu,ydaeargryn,a'rpethauawnaethid,hwya ofnasantynddirfawr,ganddywedyd,YnwirMabDuw oeddhwn.

55Acyroeddllawerowrageddynoynedrychohirbell,y rhaioeddyncanlynyrIesuoGalilea,yngweinidogaethu iddo:

56YmysgyrhaiyroeddMairMagdalen,aMairmamIago aJoses,amamplantSebedeus

57Aphanddaethyrhwyr,daethgŵrcyfoethogo Arimatheao'renwJoseff,yrhwnhefydoeddynddisgybli Iesu:

58EfeaaethatPilat,acaymbilioddargorffyrIesu.Yna Peilataorchmynnoddesgorarycorff

59AcwediiIosephgymmerydycorph,efea'igwisgodd mewnlliainglân,

60Aca'igosododdyneifeddnewyddeihun,yrhwna naddwydefeynygraig:acefeadreigloddfaenmawrat ddrwsybedd,acaaethymaith.

61AcyroeddMairMagdalen,a'rFairarall,yneistedd gyferbynâ'rbedd

62Trannoeth,arôldyddyparatoad,daethyprifoffeiriaid a'rPhariseaidynghydatPeilat,

63Ganddywedyd,Syr,cofiwnddarfodi’rtwyllwrhwnnw ddywedyd,traydoeddefeettoynfyw,Ymhentridiaumia atgyfodaf

64Gorchymynganhynnysicrhâuybeddhydytrydydd dydd,rhagi'wddisgyblionddyfodliwnos,a'iladrataef,a dywedydwrthybobl,Efeagyfododdoddiwrthymeirw: fellyycyfeiliornaddiwethafafyddwaethna'rcyntaf

65Pilataddywedoddwrthynt,Ymaegennych wyliadwriaeth:ewchymaith,gwnewchmorsicragy gallwch

66Fellyhwyaaethant,acasicrhasantybedd,ganselioy maen,agosodgwyliadwriaeth

PENNOD28

1ArddiweddySaboth,felyroeddhiyngwawriotua'r dyddcyntafo'rwythnos,ydaethMairMagdalena'rFair aralliweledybedd

2Acwele,budaeargrynmawr:canysangelyrArglwydda ddisgynnoddo'rnef,acaddaethacadreigloddyneiôl oddiwrthydrws,acaeisteddoddarno 3Yroeddeiwynebfelmellten,a'iddilladynwynfeleira: 4A'rceidwaidaysgydwasantrhageiofnef,acaaethant megisgwŷrmeirw

5A'rangelaatteboddacaddywedoddwrthygwragedd, Nacofnwch:canysmiawneichbodynceisioyrIesu,yr hwnagroeshoeliwyd

6Nidywefeyma:canysefeagyfododd,felydywedodd. Dewch,gwelwchylleygorweddoddyrArglwydd

7Adosarfrys,amynegwchi'wddisgyblioneifodwedi atgyfodioddiwrthymeirw;acwele,ymaeefeynmyned o'chblaenchwiiGalilea;ynoygwelwchef:wele, dywedaiswrthych.

8Achychwynasantarfryso'rbedd,danofnallawenydd mawr;acaredoddiddwyngairi'wddisgyblion

9Acfelyroeddyntynmynedifynegii'wddisgyblion, weleyrIesuagyfarfuâhwynt,ganddywedyd,Cenllysgi gydAhwyaddaethant,aca'idaliasantefwrtheutraed,ac a'ihaddolasantef

10YnaydywedoddyrIesuwrthynt,Nacofnwch:ewch, dywedwchwrthfymrodyramfynediGalilea,acynoy'm gwelanti.

11Acwedieumynedhwy,wele,rhaio'rwyliadwriaetha ddaethanti'rddinas,acafynegasanti'rarchoffeiriaidyr hollbethauawnaethid.

12Acwediiddyntymgynullynghydâ'rhenuriaid,a chymmerydcyngor,hwyaroddasantarianmawri'rmilwyr, 13Ganddywedyd,Dywedwch,Eiddisgyblionefa ddaethantliwnos,aca’illadratasanteftraoeddymniyn cysgu

14Acosdawhyniglustyrhaglaw,nia'iperswadiwnef, aca'chdiogelwnchwi

15Fellyhwyagymerasantyrarian,acawnaethantfely dysgwydiddynt:acymaeyrymadroddhwnyncaelei adroddyngyffredinymhlithyrIddewonhydydyddhwn

16YnayrundisgyblarddegaaethantiGalilea,i'r mynyddyroeddyrIesuwedieibenodiiddynt.

17Aphanwelsantef,hwya’ihaddolasantef:ondrhaia amheuasant

18A'rIesuaddaethacalefaroddwrthynt,ganddywedyd, imiymaepobgalluynynefacaryddaear

19Ewchganhynny,adysgwchyrhollgenhedloedd,gan eubedyddiohwyntynenwyTad,a'rMab,a'rYsprydGlân:

20Dysgiddyntgadwpobpethaorchmynnaisichwi:ac wele,yrydwyffigydachwibobamser,hydddiweddybyd Amen.

EfengylMarc

PENNOD1

1DechreuefengyllesuGrist,MabDuw;

2Megisymaeynysgrifenedigynyprophwydi,Welefiyn anfonfynghennadoflaendywyneb,yrhwnabaratoady fforddo'thflaendi.

3Llefunynllefainynyranialwch,Paratowchfforddyr Arglwydd,unionwcheilwybrauef

4YroeddIoanynbedyddioynyranialwch,acynpregethu bedyddedifeirwchermaddeuantpechodau

5AhollwladJwdea,arhaioJerwsalem,aaethantallan atoef,ahwyollafedyddiwydganddoynafonyr Iorddonen,gangyffesueupechodau

6AcIoanoeddwedieiwisgoâgwalltcamel,agwregyso groenameilwynau;acefeafwytaoddlocustiaidamêl gwyllt;

7Acabregethodd,ganddywedyd,Ymaeuncryfachnami yndyfodarfyôli,yrhwnnidwyfdeilwngo'ihesgidiaui blyguilawraci'wdatod

8Myfiynwira'chbedyddiaischwiâdwfr:ondefea'ch bedyddiachwiâ'rYsprydGlân.

9Abuynydyddiauhynny,yrIesuaddaethoNasareth Galilea,acafedyddiwydganIoanynyrIorddonen

10Acarunwaithyndyfodifynyo'rdwfr,efeaganfuy nefoeddynagored,a'rYsbrydfelcolomenyndisgynarno: 11Adaethllefo'rnef,ganddywedyd,TiywfyMab anwylyd,ynyrhwny'mboddlon-wydyndda.

12AcarunwaithyrYsbryda'igyrroddefi'ranialwch

13Acefeafuynoynyranialwchddeugainniwrnod,wedi eidemtioganSatan;acyroeddgyda'rbwystfilod gwylltion;a'rangylionoeddyngweinidogaethuiddo

14AcwediiIoangaeleiroiynycarchar,yrIesuaddaeth iGalilea,ganbregethuefengylteyrnasDduw, 15Adywedyd,Cyflawnwydyramser,atheyrnasDduw syddagos:edifarhewch,achredwchyrefengyl.

16AcwrthgerddedarlanmôrGalilea,efeaganfuSimon acAndreaseifrawdynbwrwrhwydi'rmôr:canys pysgotwyroeddynt

17A'rIesuaddywedoddwrthynt,Deuwcharfyôli,ac fe'chgwnafynbysgodwyrdynion

18Acarunwaithaadawsanteurhwydau,aca'i canlynasantef

19Acwediiddofynedychydigymhellachoddiyno,efea ganfuIagomabSebedeus,acIoaneifrawd,yrhaihefyd oeddynyllongyntrwsioeurhwydauhwynt

20Acynebrwyddefea’ugalwoddhwynt:ahwya adawsantSebedeuseutadynyllonggyda’rgweision cyflog,acaaethantareiôlef

21AhwyaaethantiGapernaum;acarunwaitharydydd Sabothaethimewni'rsynagog,acaddysgu.

22Ahwyasynasantwrtheiathrawiaethef:canysyroedd efeyneudysguhwyntfelunagawdurdodganddo,acnid felyrysgrifenyddion.

23Acyroeddyneusynagogddynagysprydaflan;acefe alefodd,

24Ganddywedyd,Gadini;bethsyddawneloiniâthi, IesuoNasareth?aii'ndifethaydaethostti?Mia'thadwaen pwywyt,SanctDuw

25A’rIesua’iceryddoddef,ganddywedyd,Cadwdy dangnefedd,adosallanohono

26Acwedii'rysbrydaflaneirwygoef,allefainâllef uchel,efeaddaethallanohono

27Ahwyollasynasant,felyrymholasantyneuplitheu hunain,ganddywedyd,Bethywhyn?paathrawiaeth newyddywhon?canysagawdurdodymaeefeyn gorchymynhydynoedi'rysbrydionaflan,acymaentyn ufuddhauiddo.

28Acynebrwyddymledoddeienwogrwyddtrwyyrholl frooamgylchGalilea

29Acynebrwydd,wediiddyntddyfodallano'rsynagog, hwyaaethantimewnidŷSimonacAndreas,gydagIago acIoan

30OndyroeddmamgwraigSimonyngorweddynglafo dwymyn,acyndywedydwrthoamdanihi

31Acefeaddaethacagymeroddhierbyneillaw,aca'i cododdhi;acynebrwyddgadawoddydwymynhi,ahia wasanaethoddiddynt

32Acynyrhwyr,wedimachludhaul,hwyaddygasantato bawboeddynafiechyd,a'rrhaioeddymmeddiant cythreuliaid

33A'rhollddinasaymgasglasantwrthydrws.

34Acefeaiachaoddlaweroeddglafoamrywglefydau,ac afwrioddallanlawerogythreuliaid;acniadawoddi gythreuliaidlefaru,ameubodyneiadnabod

35A'rbore,wedicodigryndipyncyndydd,efeaaeth allan,acaaethileunig,acynoygweddïodd

36ASimon,a'rrhaioeddgydagef,aganlynasantareiôl ef

37Acwediiddynteigaelef,hwyaddywedasantwrtho,Y maepawbyndygeisiodi.

38Acefeaddywedoddwrthynt,Awni'rtrefyddnesaf,i bregethuynohefyd:canysfellyydeuthumallan

39Acyroeddefeynpregethuyneusynagogauhwynt trwyhollGalilea,acynbwrwallangythreuliaid.

40Adaethgwahanglwyfusattoef,ganymbilarno,aca benlinioddiddo,acaddywedoddwrtho,Osmynni,tiaelli fynglanhaui

41A'rIesuadosturiodd,acaestynnoddeilaw,aca gyffyrddoddagef,acaddywedoddwrtho,Gwnaf;bydd lân

42Achyngyntedagyllefaroddefe,ynebrwyddy gwahanglwyfaymadawoddoddiwrtho,acefealanhawyd.

43Acefea'igorchmynnoddefynllym,aca'igyrroddef ymaitharunwaith;

44Acaddywedoddwrtho,Gwêlnaddywediddimwrth neb:eithrdos,dangosdyhuni'roffeiriad,acoffrymaerdy lanhâdypethauaorchmynnoddMoses,yndystiolaeth iddynt.

45Ondefeaaethallan,acaddechreuoddgyhoeddiypeth, athanioypeth,felnaallaiIesumwyachfynedimewni'r ddinasynfwyagored,ondyroeddoddiallanmewn anialdiroedd:ahwyaddaethantatoobobcwr

PENNOD2

1AthrachefnefeaaethiGapernaumymhenrhaidyddiau; aswneifodynyty.

2Acynebrwyddyrymgynull-asantlawer,felnadoeddle i'wderbyn,nacychwaithddimcymaintacynghylchydrws: acefeabregethoddygairiddynt.

3Ahwyaddaethantatto,ganddwynunclafo'rparlys,yr hwnoeddwedieieniobedwar.

4Aphannaallentddyfodynagosatoi'rwasg,hwya ddadorchuddiasantytôlleyroeddefe:acwediiddyntei dorriifyny,hwyaollyngasantygwelyyrhwnyroeddy clafo'rparlysyngorweddynddo

5PanweloddyrIesueuffyddhwynt,efeaddywedodd wrthyclafo'rparlys,Fab,maddeuiritidybechodau.

6Ondyroeddrhaio'rysgrifenyddionyneisteddyno,acyn ymresymuyneucalonnau,

7Pahamymaeydynhwnfelhynynllefarucableddau? pwyallfaddaupechodauondDuwynunig?

8AcynebrwyddpanddealloddyrIesuyneiysbrydeu bodhwyynymresymufellyynddynteuhunain,efea ddywedoddwrthynt,Pahamyrydychynymresymuy pethauhynyneichcalonnau?

9Paunaihawddafywdywedydwrthyclafo'rparlys, Maddeuwyditidybechodau;neuiddywedyd,Cyfod,a chymerdywely,arhodia?

10OndfelygwypochfodganFabydynalluaryddaeari faddaupechodau,(meddaiwrthyclafo'rparlys,) 11Yrwyfyndywedydwrthyt,Cyfod,achymerdywely,a dosi'thdŷ

12Acynebrwyddefeagyfododd,acagymerthygwely, acaaethallano'ublaenhwyntoll;yngymaintagiddynt ollsyfrdanu,agogonedduDuw,ganddywedyd,Niwelsom erioedmohono

13Acefeaaethallandrachefnarlanymôr;a'rholldyrfaa ddaethantato,acefea'udysgoddhwynt

14Acfelyroeddefeynmynedheibio,efeaganfuLefi mabAlffeusyneisteddwrthyddelw,acaddywedodd wrtho,CanlynfiAcefeagyfododdaca'icanlynoddef 15Abu,felyroeddyrIesuyneisteddwrthymborthynei dŷ,laweropublicanodaphechaduriaidaeisteddasant hefydgydâ’rIesua’iddisgyblion:canysllaweroedd,a hwya’icanlynasantef

16Aphanweloddyrysgrifenyddiona'rPhariseaidefyn bwytagydâpublicanodaphechaduriaid,hwya ddywedasantwrtheiddisgyblion,Pafoddymaeefeyn bwytaacynyfedgydâpublicanodaphechaduriaid?

17PanglybuyrIesu,efeaddywedoddwrthynt,Yrhai iachusnidoesarnyntangenymeddyg,ondycleifion:nidi edifeirwchydeuthumialwyrhaicyfiawn,ond pechaduriaid

18AdisgyblionIoana’rPhariseaidoeddynarfer ymprydio:ahwyaddaethantacaddywedasantwrtho, PahamymaedisgyblionIoana’rPhariseaidynymprydio, onddyddisgybliondiddimynymprydio?

19A’rIesuaddywedoddwrthynt,Aallplantyrystafell briodasymprydio,trafyddoypriodfabgydahwynt?cyn belledâbodganddyntypriodfabgydahwy,niallant ymprydio.

20Ondfeddawydyddiau,pandynnirypriodfaboddi wrthynt,acynayrymprydiantynydyddiauhynny

21Nidoesnebhefydyngwnïodarnofrethynnewyddar henddilledyn:felarallymae'rdarnnewydda'illanwodd yncymrydoddiaryrhen,a'rrhwygawaethygir.

22Acnidywnebynrhoigwinnewyddmewnhenboteli: felarall,ygwinnewyddarwygyteiseli,a'rgwina dywalltir,a'rcostreliaddifethir:ondgwinnewyddsydd i'wroimewnpotelinewydd

23Abu,efeaaethtrwyymeysyddŷdarydyddSabboth; a'iddisgyblionaddechreuasant,felyroeddyntynmyned, dynuclustiauŷd

24A'rPhariseaidaddywedasantwrtho,Wele,pahamy gwnântarydyddSabbothyrhynnidywcyfreithlawn?

25Acefeaddywedoddwrthynt,Oniddarllenasocherioed bethawnaethDafydd,panoeddarnoangen,anewynog, efea’rrhaioeddgydagef?

26PafoddyraethefeidŷDduwynnyddiauAbiatharyr archoffeiriad,acafwytaoddybaragosod,yrhwnnidoedd gyfreithloni'wfwyta,ondi'roffeiriaid,acaroddoddhefyd i'rrhaioeddgydagef?

27Acefeaddywedoddwrthynt,YSabothawnaethpwydi ddyn,acniddynargyferySaboth:

28AmhynnyymaeMabydynynArglwyddarySaboth hefyd.

PENNOD3

1Acefeaaethdrachefni'rsynagog;acyroeddynoddyna chanddolawwedigwywo

2Ahwya'igwyliasantef,aiachaiefeefarydyddSaboth; felycyhuddentef

3Acefeaddywedoddwrthygŵroeddâ’rllawwywedig ganddo,Safallan.

4Acefeaddywedoddwrthynt,Aicyfreithlongwneuthur daarydyddiauSaboth,aigwneuthurdrwg?iachubbywyd, neuiladd?Onddaliasanteuheddwch.

5Acwediiddoedrychoamgylcharnyntynddicllon,yn dristoherwyddcaledwcheucalon,efeaddywedoddwrthy dyn,Estyndylaw.Acefea’ihestynnodd:a’ilawa adferwydyngyfanfelyllall

6A'rPhariseaidaaethantallan,acaymgynghorasantar unwaithgydâ'rHerodianiaidyneierbynef,pafoddi'w ddifethaef

7EithryrIesuaymneilltuodda’iddisgyblioni’rmôr:a thyrfafawroGalileaa’icanlynasantef,acoJwdea, 8AcoIerusalem,acoIdumaea,aco'rtuhwnti'r Iorddonen;AhwyoamgylchTyrusaSidon,tyrfafawr, wediclywedypethaumawryroeddefeyneugwneuthur, addaethantato

9Acefeaddywedoddwrtheiddisgyblion,amlongfechan iddisgwylamdanooachosydyrfa,rhagiddynteidyrfaef.

10Canysefeaiachaoddlawer;felypwysasantarnoi gyffwrddagef,cyniferagoeddâphlâu

11A'rysbrydionaflan,panwelsantef,asyrthiasantilawr gereifronef,acalefasant,ganddywedyd,MabDuwwyt ti.

12Acefea'ugorchmynnoddhwyntynllymibeidioei hysbysuef

13Acefesyddynmynedifynydd,acyngalwattoyrhwn afynnaiefe:ahwyaddaethantatto.

14Acefeaordeinioddddeuddeg,ifodgydagef,aci'w hanfonallanibregethu,

15Acifodâgalluiiachauafiechydon,acifwrwallan gythreuliaid:

16ASimonagyfenwoddPedr;

17AcIagomabZebedeus,acIoanbrawdIago;aca'i cyfenwoddhwyntBoanerges,hynnyyw,Meibiony taranau:

18AcAndreas,aPhilip,aBartholomeus,aMathew,a Thomas,acIagomabAlffeus,aThadeus,aSimony Canaanead,

19AJwdasIscariot,yrhwnhefyda'ibradychoddef:ahwy aaethantidŷ.

20A'rdyrfaaddaethantynghyddrachefn,felnaallent gymmaintabwytabara

21Aphanglybueigyfeillion,hwyaaethantallaniddal gafaelynddo:canyshwyaddywedasant,Ymaeefeynei ymyleihun

22A'rysgrifenyddionyrhaioeddyndyfodiwaeredo Ierusalemaddywedasant,YmaeBeelsebubganddo,a thrwydywysogycythreuliaidymaeefeynbwrwallan gythreuliaid

23Acefea'ugalwoddhwyntatto,acaddywedoddwrthynt mewndamhegion,PafoddydichonSatanfwrwallan Satan?

24Acosbyddbrenhiniaethwediymrannuyneiherbynei hun,niddichonydeyrnashonnosefyll.

25Acosymranutŷyneierbyneihun,niddichonytŷ hwnnwsefyll

26AcosSatanagyfydyneierbyneihun,acaymrannu, niddichonefesefyll,ondymaediweddiddo

27Niddichonnebfynedimewnidŷgŵrcryf,acysbeilio eieiddoef,onirwymoefeyngyntafycadarn;acyna ysbeiliaefeeidŷ

28Ynwirmeddafichwi,Maddeuirpobpechodifeibion dynion,achableddyrhaiagablant:

29OndyrhwnagabloynerbynyrYsprydGlân,nichaiff faddeuantbyth,eithrymaemewnperygloddamnedigaeth dragywyddol:

30Amiddyntddywedyd,Ysprydaflansyddganddo 31Ynadaetheifrodyra'ifam,achansefyllytuallan, anfonasantato,ganeialw.

32A'rdyrfayneisteddo'iamgylchef,ahwya ddywedasantwrtho,Weledyfama'thfrodyrhebymofyn amdanat.

33Acefeaatteboddiddynt,ganddywedyd,Pwyywfy mami,neufymrodyri?

34Acefeaedrychoddoamgylcharyrhaioeddyneistedd o'iamgylch,acaddywedodd,Welefymama'mbrodyri!

35CanyspwybynnagawneloewyllysDuw,hwnnwywfy mrawd,a'mchwaer,a'mmam.

PENNOD4

1Acefeaddechreuodddrachefnddysguarlanymôr:a thyrfafawraymgynulloddato,felyraethefei’rllong,aca eisteddoddarymôr;a'rholldyrfaoeddarlanymôrarytir

2Acefeaddysgoddiddyntlawerobethauarddamhegion, acaddywedoddwrthyntyneiathrawiaeth, 3Clywch;Wele,heuwraaethallanihau:

4Acfelyroeddefeynhau,syrthioddrhaiarfinyffordd, acehediaidyrawyraddaethantaca'ihysodd

5Aphethasyrthioddardircaregog,llenidoeddganddo fawrobridd;acynebrwyddcododd,amnadoeddynddo ddyfnderdaear:

6Ondwedii'rhaulgodi,hialosgodd;achannadoedd ganddowreiddyn,efeawywodd

7Aphethasyrthioddymmhlithdrain,a'rdrainadyfasant, aca'itagodd,acniroddoddffrwyth

8Acarallasyrthioddardirda,acaroddesffrwythyncodi acyncynnyddu;acaddugallan,rhywddegarhugain,ac untrigain,aceraillgant

9Acefeaddywedoddwrthynt,Ynebsyddganddo glustiauiwrando,gwrandawed.

10Aphanoeddefeareibeneihun,yrhaioeddynei gylchefgydâ'rdeuddegaofynasantiddoyddameg

11Acefeaddywedoddwrthynt,Ichwiyrhoddirgwybod dirgelwchteyrnasDduw:ondi’rrhaisyddoddiallan,ar ddamhegionygwneiryrhollbethauhyn

12Felygwelont,acnasynnant;achlywyclywant,acni ddeallant;rhagiddyntgaeltroedigaethunamser,amaddeu iddynteupechodau.

13Acefeaddywedoddwrthynt,Oniwyddochchwiy ddameghon?aphafoddganhynnyygwybyddwchbob damhegion?

14Yrheuwrsyddynhauygair

15Adyma'rrhaiarfinyffordd,lleyrheuwydygair;ond wediiddyntglywed,ymaeSatanyndyfodarunwaith,ac yntynnuymaithygairahauwydyneucalonnau

16Adyma'rrhaihefydaheuirardircaregog;yrhai,wedi iddyntglywedygair,yneidderbynarunwaithgyda llawenydd;

17Acnidoesganddyntwreiddynynddynteuhunain,ac fellyygoddefantonddrosamser:wedihynny,pangyfyd cystuddneuerlidigaethermwynygair,ynebrwyddy troseddirhwynt

18Adyma'rrhaiaheuirymmhlithdrain;megisclywedy gair,

19Acymaegofalonybydhwn,athwyllogyfoeth,a chwantaupethaueraillynmynedimewn,yntaguygair, acynmynedynddiffrwyth

20Adyma'rrhaiaheuirardirda;megisgwrando'rgair,a'i dderbyn,adwynffrwyth,rhaidegarhugain,rhaitrigain, aceraillgant

21Acefeaddywedoddwrthynt,Addygircanwylli'wdodi danfwsiel,neudanwely?acibeidioâ'iosodar ganhwyllbren?

22Canysnidoesdimcuddiedig,yrhwnnidamlygir;ni chadwyddimynddirgel,ondiddoddyfodallan.

23Osbyddgannebglustiauiwrando,gwrandawed

24Acefeaddywedoddwrthynt,Gwyliwchyrhyna glywch:âphafesuryrydychyneifesur,ichiymesurir:ac i'rrhaisy'nclywedyrhoddirmwy

25Canysyrhwnsyddganddo,i'rhwnsyddganddo,y rhoddir:a'rhwnnidoesganddo,oddiwrthoefycymerir yrhynsyddganddo

26Acefeaddywedodd,FellyymaeteyrnasDduw,felpe bwrwdynhadi'rddaear;

27Acefeaddylaigysgu,achodinosadydd,a'rhadyn tardduathyfu,niwyrefepafodd

28Canysyddaearsyddyndwyneiffrwytheihun;yn gyntafyllafn,ynayglust,wedihynnyydllawnynyglust

29Ondpanddelo'rffrwyth,ynebrwyddymae'nrhoi'r crymanimewn,oherwydddaethycynhaeaf

30Acefeaddywedodd,Ibabethycyffelybwndeyrnas Dduw?neuâphagymhariaethybyddwnyneichymharu?

31Ymaeyndebygironynohadmwstard,yrhwn,wediei hauynyddaear,syddlaina'rhollhadausyddynyddaear: 32Ondwedieihau,ymaeyntyfu,acyntyfu'nfwyna'r holllysiau,acynsaethucanghennaumawr;felygall ehediaidyrawyrletyadaneigysgod

33Acâllaweroddamhegiono'rfathalefaroddefeygair wrthynt,felygallenteiglywed.

34Eithrhebddamegnilefaroddefewrthynt:aphan oeddyntynunig,efeaegluroddbobpethi'wddisgyblion.

35A'rdyddhwnnw,panddaethyrhwyr,efeaddywedodd wrthynt,Awndrosoddi'rochrdraw

36Acwediiddyntollwngydyrfaymaith,hwya'idaliasant effelyroeddefeynyllong.Acyroeddhefydgydagef longaubychaineraill

37Achododdtymestlfawrowynt,a'rtonnauaguroddi'r llong,felyroeddyrawrhonynllawn

38Acyroeddefeyngnghwryllong,yncysguar obennydd:ahwya'ideffroasantef,acaddywedasant wrtho,Athro,onidoesarnattiigaeleindifani?

39Acefeagyfododd,acageryddoddygwynt,aca ddywedoddwrthymôr,Tangnefedd,llonyddwch.A'r gwyntabeidiodd,abutawelwchmawr

40Acefeaddywedoddwrthynt,Pahamyrydychmor ofnus?pafoddymaenadoesgenychffydd?

41Ahwyaofnasantynddirfawr,acaddywedasantwrthei gilydd,Pafathddynywhwn,fodygwynta'rmôryn ufuddhauiddo?

PENNOD5

1Ahwyaddaethantdrosoddi'rochrdrawi'rmôr,iwlady Gadareniaid

2Acwediiddoddyfodallano'rllong,ynebrwyddcyfarfu agefo'rbeddauddynagysbrydaflanynddo,

3Yrhwnoedda'idrigfanymmysgybeddau;acniallai nebeirwymo,na,nidâchadwynau:

4Ameifodwedieirwymoynfynychâllyffetheiriaua chadwynau,a'rcadwynauwedieutynnuganddoef,a'r llyffetheiriauwedieudryllio:acniallainebeiddofi.

5Acynwastad,nosadydd,yroeddefeynymynyddoedd, acynybeddau,ynllefain,acyneidorrieihunâmeini

6OndpanweloddyrIesuohirbell,efearedoddaca'i haddoloddef,

7Acalefoddâllefuchel,acaddywedodd,Bethsyddimi awnelwyfâthi,Iesu,MabyDuwgoruchaf?Yrwyfyndy erfynarDduw,rhagitifymhoeni

8Canysefeaddywedoddwrtho,Tyredallano'rdyn, ysbrydaflan.

9Acefeaofynnoddiddo,Bethywdyenw?Acefea atebodd,ganddywedyd,Llengywfyenw:canysllawer ydym.

10Acefeaymbilioddyndaerarnonadoeddefeameu hanfonallano'rwlad.

11Yroeddynymylymynyddoeddgenfaintfawrofoch ynymborth

12A'rhollgythreuliaidaattolygasantiddo,ganddywedyd, Danfonnii'rmoch,felyrelomimewniddynt.

13AcynebrwyddyrhoddoddyrIesuganiatâdiddyntA’r ysbrydionaflanaaethantallan,acaaethantimewni’r moch:a’rgenfaintaredoddynffyrnigilawrileserthi’r môr,(seftuadwyfilohonynt;)acadaguwydynymôr

14A'rrhaioeddynporthiymochaffoesant,aca fynegasanthynnyynyddinas,acynywladAhwya aethantallaniedrychbethawnaethid

15AhwyaddaethantatyrIesu,acawelentyrhwnoedd ymmeddiantycythraul,acachanddo’rlleng,yneistedd, acwedieiwisgo,acyneiiawnbwyll:ahwyaofnasant

16A'rrhaia'igwelsantafynegasantiddynt,pafoddy digwyddoddi'rhwnoeddymmeddiantycythraul,achefyd amymoch

17Ahwyaddechreuasantweddioarnoymadaelo'u terfynauhwynt.

18Aphanddaethefei'rllong,yrhwnoeddwediei feddiannugangythraulaweddïoddarnofodgydâgef

19ErhynnyniadawoddyrIesuiddo,ondaddywedodd wrtho,Dosadrefatdygyfeillion,amynegaiddyntgymaint ypethauawnaethyrArglwydditi,acadosturioddwrthyt 20Acefeaymadawodd,acaddechreuoddgyhoeddiyn DecapolisgymaintypethauawnaethaiyrIesuiddoef:a phawbaryfeddasant.

21AphanaethyrIesudrosodddrachefnmewnllongi’r lanarall,tyrfaoeddlaweraymgasglasantato:acyroedd efeynagosatymôr.

22Acwele,unolywodraethwyrysynagogyndyfod, Jairuswrtheienw;aphanweloddef,efeasyrthioddwrth eidraed,

23Acaattolygoddynddirfawriddo,ganddywedyd,Arfin marwygorweddfymerchfach:tyred,atolwg,agosoddy ddwyloarni,felyriacheirhi;ahiafyddbyw.

24A’rIesuaaethgydâgef;aphobllawera'icanlynasant ef,aca'idyrysasantef

25Arhywwraig,yrhonoeddâdiferlifowaedam ddeuddengmlynedd,

26Acwedidioddefllawerobethauganlawerofeddygon, acwedigwarioyrhynolloeddganddi,achebfoddim wedieiwella,ondynhytrachwedigwaethygu,

27PanglybuhisonamyrIesu,addaethynywasgo'rtuôl, acagyffyrddoddâ'iwisgef.

28Canyshiaddywedodd,Oscyffyrddafondâ’iddilladef, miafyddafiach

29Acynebrwyddysychoddffynnoneigwaedhi;a theimlaiyneichorffeibodwedieihiachauo'rplahwnnw

30A'rIesu,ynebrwyddganwybodynddoeihunfod rhinweddwedimynedallanohono,adroddefynywasg, acaddywedodd,Pwyagyffyrddoddâ'mdillad?

31A'iddiscyblionaddywedasantwrtho,Tiaweliydyrfa yndyymffrostio,acaddywedidi,Pwyagyffyrddoddâmi?

32Acefeaedrychoddoamgylchiweledyrhonoeddwedi gwneuthurypethhyn

33Ondywraigdangrynu,yngwybodyrhynawnaethid ynddi,addaeth,acasyrthioddilawrgereifronef,aca fynegoddiddoyrhollwirionedd

34Acefeaddywedoddwrthi,Merch,dyffydda'th gyfannodd;dosmewnheddwch,abyddgyfano'thbla

35Trayroeddefeetoynllefaru,daethrhaiodŷ llywodraethwrysynagogyndweud,"Bufarwdyferch; pamyrwytynpoeni'rMeistrymhellach?"

36CyngyntedagyclywoddyrIesuygairalefarwyd,efe addywedoddwrthlywodraethwrysynagog,Nacofna,yn unigcred

37Acniadawoddinebeiganlynef,ondPedr,acIago,ac IoanbrawdIago

38Acefeaddaethidŷllywodraethwrysynagog,aca weloddycynnwrf,a’rrhaioeddynwyloacynwyloyn fawr

39Aphanddaethefeimewn,efeaddywedoddwrthynt, Pahamygwnewchygwaehwn,acyrwylwch?nidyw'r llanceswedimarw,ondyncysgu

40Ahwya'igwatwarasantefOndwediiddoeubwrw hwyntollallan,ymaeefeyncymrydtadamamyllances, a'rrhaioeddgydagef,acaâimewnlleyroeddyllances yngorwedd.

41Acefeagymmerthyllanceserbyneilaw,aca ddywedoddwrthi,Talithacumi;sef,o'iddehongli,llances, meddafiti,cyfod

42Acynebrwyddyllancesagyfododd,acagerddodd; canysdeuddengmlwyddoedoeddhiAhwyasynasantâ syndodmawr

43Acefeaorchmynnoddiddyntynllym,nawyddaineb hynny;agorchmynnoddfodrhywbethi'wroiiddii'w fwyta.

PENNOD6

1Acefeaaethallanoddiyno,acaddaethi'wwladeihun; a'iddisgybliona'icanlynasantef

2AphanddaethydyddSaboth,efeaddechreuoddddysgu ynysynagog:allaweroeddyneiglywedefasynasant,yn dywedyd,Obaleymaeganydynhwnypethauhyn?a phaddoethinebywhonaroddiriddo,felycyflawniry cyfrywweithredoeddnertholtrwyeiddwyloef?

3Onidhwnywysaer,mabMair,brawdIago,aJoses,a Jwda,aSimon?aconidyweichwioryddefymagydani? Ahwyadramgwyddasantarno

4OndyrIesuaddywedoddwrthynt,Nidywproffwydheb anrhydedd,ondyneiwladeihun,acymhlitheideuluei hun,acyneidŷeihun

5Acniallaiefewneuthurdimnertholyno,oddieithriddo osodeiddwyloarychydigo'rclaf,a'uhiachauhwynt.

6Acefearyfeddoddoherwyddeuhanghrediniaethhwynt Acefeaaethoamgylchypentrefi,ganddysgu

7Acefeaalwoddattoydeuddeg,acaddechreuoddeu hanfonallanbobynddauadau;acaroddesiddynt awdurdodarysbrydionaflan;

8Agorchmynnoddiddyntnachymerentddimi'wtaith, ondffonynunig;dimysgrythur,dimbara,dimarianyneu pwrs:

9Eithrsandalaui'wpedoli;apheidiogwisgodwygot.

10Acefeaddywedoddwrthynt,Ymmhalebynnagyr elochimewnidŷ,arhoswchynohydonielochallano'rlle hwnnw.

11Aphwybynnagni'chderbynio,acni'chgwrandawo, panelochoddiyno,ysgydwchyllwchdaneichtraedyn dystiolaethyneuherbynhwynt.Ynwirmeddafichwi, GoddefadwyfyddiSodomaGomorraynnyddyfarn,nag i'rddinashonno.

12Ahwyaaethantallan,acabregethasantfodiddynion edifarhau

13Ahwyafwriasantallanlawerogythreuliaid,aca eneiniasantagolewlawerogleifion,acaiachaasanthwynt. 14A’rbreninHerodaglybusônamdano;(canyseienwef aledwyd:)acefeaddywedodd,FodIoanFedyddiwrwedi atgyfodioddiwrthymeirw,acamhynnyymae gweithredoeddnertholynamlygueuhunainynddoef 15Erailladdywedasant,maiEliasydyw.Acerailla ddywedasant,Maiproffwydyw,neufeluno’rproffwydi 16OndpanglybuHerodhynny,efeaddywedodd,Ioanyw, yrhwnadorraisi:efeagyfododdoddiwrthymeirw.

17CanysHerodeihunaanfonasaiacaymafloddynIoan, aca’irhwymasaiyngngharcharermwynHerodias,gwraig Philipeifrawd:canysefea’ipriododdhi

18CanysIoanaddywedasaiwrthHerod,Nidcyfreithloni tigaelgwraigdyfrawd.

19AmhynnyHerodiasafuymrysonyneierbynef,aca fynnaieiladdef;ondniallaihi:

20CanysHerodaofnoddloan,ganwybodeifodynŵr cyfiawnasanctaidd,acyneigadw;aphanglybuefeef,efe awnaethlawerobethau,aca’igwrandawoddefynllawen 21Aphanddaethdyddcyfleus,yHerod,areibenblwydd, awnaethswperi'warglwyddi,a'iben-capteniaid,a phenaethiaidGalilea;

22AphanddaethmerchydywededigHerodiasimewn,a dawnsio,arhynguboddiHeroda'rrhaioeddyneistedd gydâgef,ybreninaddywedoddwrthyreneth,Gofynimi bethbynnagafynni,amia'irhoddafiti

23Acefeadyngoddiddi,Bethbynnagaofynnogennyffi, mia’irhoddafiti,hydhannerfynheyrnas.

24Ahiaaethallan,acaddywedoddwrtheimam,Betha ofynnaf?Ahiaddywedodd,PenIoanFedyddiwr

25Ahiaddaetharfrysimewnatybrenin,acaofynnodd, ganddywedyd,Yrwyfynewyllysioitiroddiimiynolac ynymanbenIoanFedyddiwr

26A'rbreninoedddristiawn;etoermwyneilw,acer mwynyrhaioeddyneisteddgydagef,nifynnaiefeei gwrthod

27Acynebrwyddybreninaanfonoddddienyddwr,aca archoddddwyneibenef:acefeaaethacadorroddeiben efynycarchar,

28Acaddugeibenefmewnhwrdd,aca'irhoddesi'r llances:a'rllancesa'irhoddesi'wmam

29Aphanglybueiddisgyblionef,hwyaddaethantaca gymerasanteigorffef,aca’idodasantmewnbedd.

30A’rapostolionaymgasglasantatyrIesu,aca fynegasantiddoyrhollbethau,yrhynawnaethenthwy,a’r hynaddysgasent.

31Acefeaddywedoddwrthynt,Deuwcheichhunaino’r neilltuileanial,agorffwyswchennyd:canysllaweroedd ynmynedacynmyned,acnidoeddganddynthamdden gymaintabwyta

32Achychwynasantileanialarlongo'rneilltu

33A'rbobla'ugwelsanthwyynymadael,allawera'i hadwaenasantef,acaredasantardroedynoo'rholl ddinasoedd,aca'ucyrchasanthwynt,acaddaethant ynghydatoef.

34A’rIesu,panddaethefeallan,aganfubobllawer,aca dosturioddwrthynt,ameubodfeldefaidhebfugail:acefe addechreuoddddysgullawerobethauiddynt

35Acwedii'rdyddbellachfynedheibio,eiddisgybliona ddaethantato,acaddywedasant,Ymaehwnynleanial,ac ynawrymae'ramserwedimynedheibio.

36Anfonhwyntymaith,felyrelenti'rwladoamgylch,ac i'rpentrefydd,acyprynontiddynteuhunainfara:canys nidoesganddyntddimi'wfwyta

37Efeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Rhoddwch chwiiddynti'wfwyta.Ahwyaddywedasantwrtho,Aawn niibrynugwerthdaucanceiniogofara,a'iroiiddynti'w fwyta?

38Efeaddywedoddwrthynt,Pasawltorthsyddgennych? ewchiweldAphanwybuant,hwyaddywedasant,Pump, adaubysgodyn

39Acefeaorchmynnoddiddyntwneudibawbeisteddyn fintaiaryglaswelltglas.

40Ahwyaeisteddasantynrhengoedd,yngannoedd,acyn ddegadeugain.

41Acwediiddogymmerydypumtortha'rddaubysgodyn, efeaedrychoddifynui'rnef,acafendithiodd,aca dorroddytorthau,aca'urhoddesi'wddisgyblioni'wgosod gereubron;a'rddaubysgodynarannoddeferhyngddynt oll

42Ahwyafwytasantoll,acaddigonwyd

43Achodasantddeuddegbasgedynllawno'rtameidiau, aco'rpysgod

44A'rrhaioeddynbwytao'rtorthauoeddynghylchpum milowŷr

45Acynebrwyddefearwygoddeiddisgyblionifynedi'r cwch,acifynedi'rochrarallo'rblaeniBethsaida,trayr oeddefeynanfonymaithybobl

46Acwediiddoeuhanfonhwyntymaith,efeaaethi'r mynyddiweddio.

47Aphanaethhiynhwyr,yroeddyllongyngnghanoly môr,acefeynunigarytir

48Acefea'ugweloddhwyntynllafuriowrthrwyfo;canys ygwyntoeddyneuherbynhwynt:acynghylchy bedwareddwylfao’rnosydaethefeatynt,ganrodioary môr,acaewyllysiaifynedheibioiddynt.

49Ondpanwelsantefynrhodioarymôr,hwyadybiasant maiysbrydydoedd,acalefasant:

50Canyshwyolla'igwelsantef,acadrallodasant.Acyn ebrwyddefeaymddiddanoddâhwynt,acaddywedodd wrthynt,Byddwchlawen:myfiyw;paidagofni

51Acefeaaethifynyatynti'rllong;a'rgwyntabeidiodd: ahwyaryfeddasantynddirfawrynddynteuhunain,aca ryfeddasant

52Canysnidystyriasantwyrthytorthau:canyseucalona galedwyd

53Acwediiddyntfynedtrosodd,hwyaddaethantiwlad Genesaret,acadynnoddi'rlan.

54Aphanddaethantallano'rllong,ynebrwyddyr adnabuantef,

55Acaredoddtrwyyrhollfrooamgylch,aca ddechreuasantddwynoamgylchynygwelyauycleifion, lleyclywsanteifod

56Aphalebynnagyrâiefeimewn,ibentrefi,neu ddinasoedd,neuwlad,hwyaddodasantycleifionaryr heolydd,acaattolygasantiddogyffwrddpebyddaiond terfyneiwisgef:achyniferagagyffyrddoddagef,a iacheir

PENNOD7

1YnayPhariseaidaddaethantynghydato,arhaio'r ysgrifenyddion,yrhaioeddyndyfodoJerwsalem.

2Aphanwelsantraio'iddisgyblionefynbwytabara halogedig,hynnyyw,dwylohebeugolchi,hwyagawsant fai

3CanysyPhariseaid,a'rhollIddewon,onibaiiddyntolchi eudwyloynaml,nidydyntynbwyta,yndaltraddodiadyr henuriaid

4Aphanddelonto'rfarchnad,oddieithriddyntymolchi, nidydyntynbwyta.Allawerobethaueraillsydd,yrhaia gawsanti'wdal,megisgolchicwpanau,achastri,llestri pres,abyrddau

5YnayPhariseaida'rysgrifenyddionaofynasantiddo, Pahamnarodiadyddisgyblionynôltraddodiadyr henuriaid,ondbwytabaraâdwylohebeugolchi?

6Efeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Day prophwydoddEsaiasamochchwiragrithwyr,felymaeyn ysgrifenedig,Ymaeyboblhynynfyanrhydedduâ'u gwefusau,ondeucalonsyddbelloddiwrthyf

7Erhynnyynoferymaentynfyaddoli,ganddysgui athrawiaethauorchymyniondynion

8Canysganroio’rneilltuorchymynDuw,yrydychyndal traddodiaddynion,felgolchillestriachwpanau:allawero bethaueraillcyffelybyrydychyneugwneuthur

9Acefeaddywedoddwrthynt,Dayrydychynymwrthod âgorchymynDuw,felycadwocheichtraddodiadeich hunain

10CanysMosesaddywedodd,Anrhydeddadydada’th fam;a,Ynebafelltithiodadneufam,byddedmarw:

11Eithrchwiaddywedwch,Osdywedgŵrwrtheidad neueifam,Corbanyw,hynnyyw,rhodd,trwybabeth bynnagaelwitimi;efeafyddrhydd

12Acnidydychyngadaeliddomwyachwneuthurdimi'w dadneui'wfam;

13GanwneuthurgairDuwynaneffeithioltrwyeich traddodiad,yrhwnadraddodasochchwi:allawero bethaucyffelybyrydychyneugwneuthur.

14Acwediiddoalwyrhollboblatto,efeaddywedodd wrthynt,Gwrandewcharnaffibobunohonoch,adeallwch 15Nidoesdimoddiallaniddyn,a'ihalogief:ondy pethausyddyndyfodallanohono,yrhaisyddynhalogi dyn

16Osbyddgannebglustiauiwrando,gwrandawed.

17Acwediiddofynedimewni'rtŷoddiwrthybobl,ei ddisgyblionaofynasantiddoamyddameg

18Acefeaddywedoddwrthynt,Aydychchwithaufelly hebddeall?Onidydychyndirnad,pabethbynnago'rtu allansyddynmynedimewni'rdyn,niallefeeihalogief; 19Amnadywynmynedimewni'wgalon,ondi'rbol,ac ynmynedallani'rbrasder,ganlanhaupobymborth?

20Acefeaddywedodd,Yrhynsyddyndyfodallano'r dyn,syddynhalogiydyn.

21Canyso'rtumewn,ogalondynion,ydawmeddyliau drwg,godineb,godineb,llofruddiaethau,

22Lladradau,trachwant,drygioni,twyll,anlladrwydd, llygaddrwg,cabledd,balchder,ynfydrwydd:

23Ypethaudrwghynollsyddyndyfodo'rtufewn,acyn halogiydyn.

24Acefeagyfododdoddiyno,acaaethiderfynauTyrus aSidon,acaaethidŷ,acnibuasaiinebwybodhynny: ondniallaifodynguddiedig

25Canysrhywwraig,yroeddeimerchieuancagynddi ysbrydaflan,wediclywedamdano,acaddaeth,aca syrthioddwrtheidraedef:

26Groegesoeddywraig,Syroffeniadwrthgenedl;ahia attolygoddiddofwrwycythraulallano'imerch

27A’rIesuaddywedoddwrthi,Digonedyplantyngyntaf: canysnidgwedduscymmerydbarayplant,a’ifwrwaty cwn.

28Ahiaatteboddacaddywedoddwrtho,Ie,Arglwydd: etoycŵndanybwrddsyddynbwytaofriwsionyplant 29Acefeaddywedoddwrthi,Amyrymadroddhwndos ymaith;ydiafolaaethallano'thferch

30Aphanddaethhii'wthŷ,hiaganfuycythraulwedi mynedallan,a'imerchyngorweddarygwely.

31Athrachefn,ganymadaeloderfynauTyrusaSidon,efe addaethhydfôrGalilea,trwyganolterfynauDecapolis.

32Adygasantatounbyddar,acachanddorwystrynei ymadrodd;ahwyaattolygasantiddoroddieilawarno

33Acefea'icymmeroddefo'rneilltuoddiwrthydyrfa,ac aroddeseifyseddyneiglustiau,acaboerodd,aca gyffyrddoddâ'idafod;

34Achanedrychifynyi'rnef,efeaochneidiodd,aca ddywedoddwrtho,Ephphatha,hynnyyw,agor

35Acynebrwyddeiglustiauaagorwyd,allinyneidafod aymollyngodd,acefealefaroddynblaen.

36Acefeaorchmynnoddiddyntnaddywedentwrthneb: ondpofwyafaorchmynnoddefeiddynt,mwyafolla'i cyhoeddasantef;

37Asynasanttuhwntifesur,ganddywedyd,Efeawnaeth bobpethyndda:efeawnai'rbyddariaidglywed,a'rmudi lefaru.

PENNOD8

1Ynydyddiauhynnyyroeddydyrfaynfawriawn,aheb ddimi'wfwyta,yrIesuaalwoddeiddisgyblionato,aca ddywedoddwrthynt,

2Tosturiafwrthydyrfa,ameubodynawrwedibodgyda midridiau,acnidoesganddyntddimi'wfwyta

3Acosanfonafhwyntymaithynymprydiaui'wtaieu hunain,hwyalewygantaryffordd:canysdarfodwyr ohonyntaddaethantobell

4A'iddisgyblionaattebasantiddo,Obaleydichondyn fodloniarydynionhynâbaraymaynyranialwch?

5Acefeaofynnoddiddynt,Pasawltorthsyddgennych?A hwyaddywedasant,Saith.

6Acefeaorchmynnoddi'rbobleisteddarlawr:acefea gymmerthysaithdorth,acaddiolchodd,acadorrodd,aca roddoddi'wddisgyblioni'wgosodgereubron;ahwya'u gosodasantoflaenybobl

7Acyroeddganddyntychydigobysgodbychain:acefea fendithiodd,acaarchoddeugosodhefydgereubron.

8Fellyhwyafwytasant,acaddigonwyd:ahwya gymerasantsaithbasgedo'rymborthtoredig

9A'rrhaiafwytasentoeddynghylchpedairmil:acefea'u hanfonoddhwyntymaith

10Acynebrwyddefeaaethilonggyda'iddisgyblion,aca ddaethibarthauDalmanutha.

11A'rPhariseaidaddaethantallan,acaddechreuasant ymholiagef,gangeisioganddoarwyddo'rnef,ganei demtio

12Acefeaochneidioddynddwysyneiysbryd,aca ddywedodd,Pahamymaeygenhedlaethhonynceisio arwydd?ynwirmeddafichwi,Niroddirarwyddi'r genhedlaethhon

13Acefea'ugadawoddhwynt,acaaethi'rllongdrachefn, acaaethi'rochrdraw

14Yroeddydisgyblionwedianghofiocymrydbara,ac nidoeddganddyntynyllongfwynagundorth.

15Acefeaorchmynnoddiddynt,ganddywedyd, Gwyliwch,gwyliwchrhagsurdoesyPhariseaid,asurdoes Herod.

16Ahwyaymresymasantyneuplitheuhunain,gan ddywedyd,Ymaehynamnadoesgennymnifara

17A’rIesupanwybu,efeaddywedoddwrthynt,Pahamyr ydychynymresymu,amnadoesgennychfara?Onid ydychchwiyndealleto,nacyndeall?aydychchwieto wedicaledueichcalon?

18Allygaid,oniwelwchchwi?achlustiaugennych,oni wrandewch?aconidydychyncofio?

19Pandorraisypumtorthymhlithpummil,pasawl basgedaidynllawnodameidiauagymerasochifyny? Hwythauaddywedasantwrtho,Deuddeg

20Aphanddaethysaithoblithpedairmil,pasawl basgedaidynllawnodameidiauagymerasochifyny?A hwyaddywedasant,Saith

21Acefeaddywedoddwrthynt,Pafoddnadydychyn deall?

22AcefeyndyfodiBethsaida;ahwyaddygasantddyn dallato,acaattolygasantiddogyffwrddagef.

23Acefeagymmertherbynllawydall,aca'iharweiniodd efallano'rdref;acwediiddoboeriareilygaid,adodiei ddwyloarno,efeaofynoddiddoaweloddefeddim.

24Acefeaedrychoddifynu,acaddywedodd,Yrwyfyn gweleddynionfelcoed,ynrhodio

25Wedihynnyefearoddeseiddwylodrachefnarei lygaid,acabaroddiddoedrychifynu:acefeaadferwyd, acaweloddbobunyneglur

26Acefea'ihanfonoddefi'wdŷ,ganddywedyd,Naddos i'rdref,acnaddywedwrthnebynydref

27A’rIesuaaethallan,a’iddisgyblion,idrefiCesarea Philipi:acaryfforddefeaofynnoddi’wddisgyblion,gan ddywedydwrthynt,Pwyymaedynionyndywedydydwyf fi?

28Ahwyaattebasant,loanFedyddiwr:ondymaerhaiyn dywedyd,Elias;aceraill,Uno'rprophwydi

29Acefeaddywedoddwrthynt,Ondpwyyrydychyn dywedydfymodi?APhedraateboddacaddywedodd wrtho,TiywyCrist

30Acefeaorchmynnoddiddyntnaddywedentddimo honowrthneb.

31Acefeaddechreuoddeudysgu,fodynrhaidiFaby dynddioddefllawer,achaeleiwrthodganyrhenuriaid,a'r archoffeiriaid,a'rysgrifenyddion,a'iladd,acweditridiau atgyfodi

32AcefealefaroddyrymadroddhwnnwynagoredA Phedra'icymerthef,acaddechreuoddeigeryddu.

33Eithrwediiddodroioddiamgylch,acedrycharei ddisgyblion,efeageryddoddPedr,ganddywedyd,Dosar fyôli,Satan:canysnidwyttiynarogliypethausyddo Dduw,ondypethausyddoddynion

34Acwediiddoalwyboblattogydâ'iddisgyblionhefyd, efeaddywedoddwrthynt,Pwybynnagafynnoddyfodar fyôli,ymwadedagefeihun,achymeredeigroes,a chanlynedfi

35Canyspwybynnagaewyllysiogadweieinioes,a'icyll; ondpwybynnagagolloeieinioeserfymwynia'refengyl, hwnnwa'ihachub

36Canyspalesiddyn,osefeaennillyrhollfyd,acholli eienaideihun?

37Neubetharydddynyngyfnewidameienaid?

38Pwybynnagganhynnyagywilyddierohonoffiaco'm geiriauynygenhedlaethodinebusaphechadurushon; ohonoefhefydybyddcywilyddarFabydyn,panddelo yngngogonianteiDadgyda'rangylionsanctaidd

1Acefeaddywedoddwrthynt,Ynwirmeddafichwi,fod rhaio’rrhaisyddynsefyllyma,yrhainiphrofantangau, hydoniwelontdeyrnasDduwyndyfodmewnnerth.

2AcarôlchwediwrnodyrIesuagymeroddgydagefPedr, acIago,acIoan,aca'uharweinioddhwyntifynydduchel o'rneilltuareupennaueuhunain:acefeaweddnewidiwyd o'ublaenhwynt

3A'iddilladalewyrchodd,ynfwygwynfeleira;felna ddichonunllawnacharyddaeareugwynio

4AcymddangosoddiddyntEliasgydâMoses:acyr oeddyntynymddiddanâ'rIesu.

5APhedraatteboddacaddywedoddwrthyrIesu,Athro, daywinifodyma:agwnawndairpabell;uniti,acuni Moses,acuniElias.

6Canysniwyddaiefebethi'wddywedyd;canysyroedd arnyntofnmawr

7Abucwmwlyncysgodidrostynt:allefaddaetho'r cwmwl,ganddywedyd,HwnywfyMabanwylyd: gwrandewcharno

8Acynddisymwth,wediiddyntedrychoamgylch,ni welsantnebmwyach,ondyrIesuynuniggydahwyeu hunain

9Acfelyroeddyntyndyfodiwaeredo'rmynydd,efea orchmynnoddiddyntnaddywedentwrthnebypethaua welsant,hydoniatgyfodasaiMabydynoddiwrthymeirw 10Ahwyagadwasantyrymadroddhwnnwwrthynteu hunain,ganofyni'wgilyddbethoeddystyratgyfodiad oddiwrthymeirw

11Ahwyaofynasantiddo,ganddywedyd,Pahamy dywedyrysgrifenyddionfodynrhaidiEliasddyfodyn gyntaf?

12Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Eliasynwir syddyndyfodyngyntaf,acynadferupobpeth;a'rmoddy maeynysgrifenedigamFabydyn,fodynrhaididdo ddioddefllawerobethau,achaeleiddiystyru.

13Eithryrydwyffiyndywedydichwi,fodEliasynwir wedidyfod,ahwyawnaethantiddoyrhynarestrasant,fel ymaeynysgrifenedigamdano.

14Aphanddaethefeateiddisgyblion,efeaganfudyrfa fawryneucylchhwynt,a’rysgrifenyddionynymholigyd âhwynt.

15Acarunwaithyrhollbobl,panwelsantef,asynasant ynfawr,arhedasantato,a'igyfarch

16Acefeaofynnoddi'rysgrifenyddion,Pabethyrydych yneiholiwrthynt?

17Acuno'rdyrfaaatteboddacaddywedodd,Athro, dygaisatatfymab,yrhwnsyddagysbrydmud;

18Aphalebynnagycymmeroefeef,ymaeefeynei rhwygoef:acymaeefeynewynnu,acynrhincianâ'i ddannedd,acynpigo:acmiaddywedaiswrthdy ddisgyblionameifwrwefallan;acniallent

19Efeaatteboddiddo,acaddywedodd,Ogenhedlaeth ddi-ffydd,pahydybyddafgydâchwi?pahydydioddefaf di?dwgefataffi

20Ahwya'idygasantefato:aphanweloddefeef,yr ysbryda'iryngoddef;acefeasyrthioddarlawr,aca ewynoddarwalch

21Acefeaofynnoddi’wdad,Pamorhirsydderpan ddaethhwnato?Acefeaddywedodd,Ofab

22Acynaml,efea'ibwrioddefi'rtân,aci'rdyfroedd,i'w ddifethaef:ondosgellidiwneuthurdim,tosturiawrthym, achynorthwyani

23YrIesuaddywedoddwrtho,Osgellidigredu,pobpeth syddbosibli’rhwnsyddyncredu.

24Acarunwaithtadyplentynalefodd,acaddywedoddâ dagrau,Arglwydd,yrwyfyncredu;cynorthwyafy anghrediniaeth.

25PanweloddyrIesufodyboblyncydredeg,efea geryddoddyrysbrydaflan,ganddywedydwrtho,Ysbryd mudabyddar,yrwyfyngorchymyniti,tyredallanohono, acnacewchimewniddomwyach

26A’rysbrydalefodd,aca’irhwygoddefynchwyrn,aca ddaethallanohono:acyroeddefemegisunmarw;fely dywedaillawer,Ymaeefewedimarw

27OndyrIesua'icymertheferbyneilaw,aca'icododdef; acefeagyfododd

28Aphanddaethefei'rtŷ,eiddisgyblionaofynasantiddo o'rneilltu,Pahamnaallemnieifwrwefallan?

29Acefeaddywedoddwrthynt,Niallyrhywogaethhon ddyfodallanoddim,ondtrwyweddiacympryd

30Ahwyaaethantoddiyno,acaaethanttrwyGalilea;ac nifynnaiinebeiwybod

31Canysefeaddysgoddeiddisgyblion,acaddywedodd wrthynt,Mabydynadraddodiriddwylodynion,ahwya'i lladdantef;acwediiddogaeleiladd,efeagyfydytrydydd dydd

32Ondniddeallasantygairhwnnw,acyroeddarnyntofn gofyniddo

33AcefeaddaethiGapernaum:achanfodynytŷefea ofynnoddiddynt,Bethoeddgennychyneiymrysonyn eichplitheichhunainaryffordd?

34Eithrhwyaddaliasanteutangnefedd:canysaryffordd yrymrysonasantâ’igilydd,pwyaddylaifodfwyaf.

35Acefeaeisteddodd,acaalwoddydeuddeg,aca ddywedoddwrthynt,Osmynnebfodyngyntaf,hwnnw fyddolafoll,acynwasibawb.

36Acefeagymmerthfab,aca'igosododdefyneucanol hwynt:acwediiddoeigymrydefyneifreichiau,efea ddywedoddwrthynt,

37Pwybynnagadderbyniouno'rcyfrywblantynfyenwi, syddynfynerbyni:aphwybynnaga'mderbynioi,nid myfisyddyneidderbyn,ondyrhwna'mhanfonoddi.

38AcIoanaatteboddiddo,ganddywedyd,Athro,nia welsomunynbwrwallangythreuliaidyndyenwdi,acnid ywyneincanlynni:aniawaharddasomiddo,amnadyw efeyneincanlynni

39A'rIesuaddywedodd,Nawaherddwchiddo:canysnid oesnebawnawyrthynfyenwi,aallynysgafnddywedyd drwgamdanaf

40Canysyrhwnnidywi'nherbyn,syddo'nrhanni

41Canyspwybynnagaroddoichwigwpanaidoddwfri'w yfedynfyenwi,oherwyddeichbodynperthyniGrist,yn wirmeddafichwi,nichollefeeiwobr

42Aphwybynnagadroseddouno'rrhaibychainhynsydd yncreduynoffi,gwellywiddofodmaenmelinwediei grogiameiwddf,a'ifwrwi'rmôr.

43Acosdylawa'thdrosedda,torhiymaith:gwelliti fynedimewni'rbywydynanafus,nachaeldwylawi fynediuffern,i'rtânnaddiffoddirbyth.

44Llenibyddoeupryfhwyntynmarw,a'rtânhebei ddiffodd

45Acosdydroeda'thdrosedda,toref:gwellitifynedi mewni'rbywyd,nadaudroeda'thfwrwiuffern,i'rtânna ddiffoddirbyth

46Llenibyddoeupryfhwyntynmarw,a'rtânhebei ddiffodd.

47Acosdylygada'thdramgwyddant,tynefallan:gwelli tifynedimewnideyrnasDduwagunllygad,nachaeldy dafluâdaulygadidânuffern.

48Llenibyddoeupryfhwyntynmarw,a'rtânhebei ddiffodd

49Canyspobunahelltirâthân,aphobaberthahelltirâ halen

50Halensydddda:ondosbyddyrhalenwedicolliei halen,âphabethyrydychi'wflasu?Byddedhalenynoch eichhunain,aheddwchâ'chgilydd

PENNOD10

1Acefeagyfododdoddiyno,acaddaethiderfynau Jwdea,yrochrdrawi'rIorddonen:a'rbobladdychwelasant ato;acfelyroeddynewyllysio,efea'udysgodddrachefn

2A'rPhariseaidaddaethantatto,acaofynasantiddo,Ai cyfreithlawniŵrfwrwymaitheiwraig?yneidemtio

3Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Betha orchmynnoddMosesichwi?

4Ahwyaddywedasant,Mosesaddioddefoddysgrifennu ysgar,a'ibwrwhiymaith

5A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Er caledwcheichcalonyrysgrifennoddefeygorchymynhwn ichwi

6OndoddechreuadygreadigaethygwnaethDuwhwynt ynwrywacynfenyw

7Amhynygadawedgŵreidada'ifam,acalynowrthei wraig;

8A'rddaufydduncnawd:fellyniddauydyntmwyach, onduncnawd

9Amhynnyyrhynagyd-gysylltoddDuw,naddiystyred dyn

10Acynytŷeiddisgyblionefaofynasantiddodrachefn amyrunpeth.

11Acefeaddywedoddwrthynt,Pwybynnagaroddo ymaitheiwraig,acabriodounarall,syddyngodinebuyn eiherbynhi.

12Acosgwraigaryddeigwrymaith,acabrioderagarall, ymaehiyngodinebu

13Ahwyaddygasantblantieuaincatto,felycyssylltaiefe âhwynt:a'iddisgyblionageryddasantyrhaioeddyneu dwynhwynt.

14A'rIesupanweloddhynny,afuddrwgganddo,aca ddywedoddwrthynt,Goddefwchi'rplantosddyfodataffi, acnawaherddwchiddynt:canyso'rcyfrywymaeteyrnas Dduw.

15Ynwirmeddafichwi,Pwybynnagnidderbynio deyrnasDduwynblentynbach,nidâimewniddi

16Acefea'ucymmerthhwyntifynuyneifreichiau,aca roddeseiddwyloarnynt,aca'ubendithioddhwynt

17Acwediiddofynedallani'rffordd,unaddaethyn rhedeg,acabenlinioddiddo,acaofynoddiddo,Athroda, bethawnafietifeddubywydtragwyddol?

18A'rIesuaddywedoddwrtho,Pahamyrwytynfyngalw iyndda?nidoesdimdaioniondun,sefDuw

19Tiawyddostygorchymynion,Naodineba,Naladd,Na ladrata,Naddwggam-dystiolaeth,Nacham-dwyll, Anrhydeddadydada'thfam

20Acefeaatteboddacaddywedoddwrtho,Athro,yrhai hynollawelaiso'mhieuenctid.

21A’rIesua’igweloddefyneigaru,acaddywedodd wrtho,Unpethsyddgennyt:dos,gwerthyrhynsydd gennyt,adyroi’rtlodion,athiageidrysorynynef:a thyred,cymerygroes,adilynfi

22Abudristganyymadroddhwnnw,acaaethymaithyn drist:canysyroeddganddoeiddomawr

23A'rIesuaedrychoddoamgylch,acaddywedoddwrth eiddisgyblion,Morbrinyrâ'rrhaisyddganddyntgyfoethi mewnideyrnasDduw!

24A'rdisgyblionasynasantwrtheieiriauefOndyrIesua atebodddrachefn,acaddywedoddwrthynt,Blant,mor anoddywi'rrhaisy'nymddiriedmewncyfoethfyndi mewnideyrnasDduw!

25Hawsywigamelfynedtrwylygadnodwydd,nagi ddyncyfoethogfynedimewnideyrnasDduw

26Ahwyasynasantofesur,ganddywedydwrtheugilydd, Pwyganhynnyaallfodyngadwedig?

27A’rIesuganedrycharnyntaddywedodd,Gydadynion ymaehynynamhosibl,ondnidgydaDuw:canysgyda Duwymaepobpethynbosibl.

28YnaydechreuoddPedrddywedydwrtho,Wele,nia adawsomoll,aca'thganlynasomdi

29A’rIesuaatteboddacaddywedodd,Ynwirmeddafi chwi,nidoesnebaadawodddŷ,neufrodyr,neu chwiorydd,neudad,neufam,neuwraig,neublant,neu diroedd,erfymwyni,a’refengyl.,

30Eithrefeagaiffganwaithynawrynyramserhwn,dai, abrodyr,achwiorydd,amamau,aphlant,athiroedd, ynghydagerlidiau;acynybydaddawbywyd tragywyddol

31Eithrllaweroraiblaenaf,afyddantolaf;a'rolafyn gyntaf.

32AcyroeddyntaryfforddynmynedifynuiIerusalem; a’rIesuaaetho’ublaenhwynt:ahwyaryfeddasant;ac wrthddilyn,yroeddarnyntofn.Acefeagymerodd drachefnydeuddeg,acaddechreuoddfynegiiddyntpa bethauaddigwyddaiiddo,

33Ganddywedyd,Wele,yrydymynmynedifynui Ierusalem;aMabydynadraddodiri'rarchoffeiriaid,aci'r ysgrifenyddion;condemniantefifarwolaeth,arhoddantef i'rCenhedloedd:

34Ahwya'igwatwarantef,aca'ifflangellantef,aca boerantarno,aca'illaddantef:a'rtrydydddyddefea gyfyddrachefn

35AcIagoacIoan,meibionSebedeus,addaethantatto, ganddywedyd,Athro,niafynnwnitiwneuthurinibeth bynnagaewyllysiwn.

36Acefeaddywedoddwrthynt,Bethaewyllysiwchimi eiwneuthurichwi?

37Hwythauaddywedasantwrtho,Caniatâinieistedd,un ardylawddeau,a'rllallardylawaswy,yndyogoniant

38OndyrIesuaddywedoddwrthynt,Niwyddochbethyr ydychyneiofyn:aellwchchwiyfedo'rcwpanyrwyffi yneiyfed?achaeleichbedyddioâ'rbedyddybedyddirfi agef?

39Ahwyaddywedasantwrtho,GallwnA’rIesua ddywedoddwrthynt,Chwiayfwchynwiro’rcwpanyr

wyffiyneiyfed;acâ'rbedyddybedyddirfiagefy bedyddirchwi:

40Eithreisteddarfyneheulaw,acarfyllawaswynid eiddoffiiroddi;ondfe'irhoddiri'rrhaiyparatowydef.

41Aphanglybuydeg,hwyaddechreuasantfodyn ddirfawrwrthIagoacIoan

42OndyrIesua'ugalwoddhwyntatto,acaddywedodd wrthynt,Chwiawyddochfodyrhaiagyfrifiryn arglwyddiaethuaryCenhedloeddynarglwyddiaethu arnynt;acymaeeumawrionynarferawdurdodarnynt

43Ondfellynibyddyneichplithchwi:ondpwybynnaga fynnofodynfawryneichplith,byddedynweinidogichwi 44Aphwybynnagohonochafyddopennaf,afyddwasi bawb

45CanysniddaethMabydyni'wwein-idogaethu,ondi weinidogaethu,aciroddieieinioesynbridwerthdros lawer

46AhwyaddaethantiJericho:acfelyroeddefeyn mynedallanoIericho,a’iddisgyblion,allumawro’rbobl, yroeddBartimeusdall,mabTimaeus,yneisteddarfiny fforddyncardota

47AphanglybuefemaiyrIesuoNasarethydoedd,efea ddechreuoddlefain,adywedyd,Iesu,FabDafydd,trugarhâ wrthyf

48Allaweraorchmynnoddiddogadweiheddwch:ond efealefoddynddirfawr,TiFabDafydd,trugarhawrthyf

49A’rIesuasafodd,acaarchoddeialwAhwya alwasantydall,ganddywedydwrtho,Byddgysurus,cyfod; ymaeefeyndyalw

50Acefe,ganfwrwymaitheiwisg,agyfododd,aca ddaethatyrIesu.

51A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Bethafynni imieiwneuthuriti?Ydalladdywedoddwrtho,Arglwydd, felycaffwyffyngolwg.

52A'rIesuaddywedoddwrtho,Dosymaith;dyffydda'th gyflawnoddAcynebrwyddefeagafoddeiolwg,aca ddilynoddyrIesuaryffordd.

PENNOD11

1AphannesaasantatIerusalem,atBethphageaBethania, wrthFynyddyrOlewydd,efeaanfonoddddauo'i ddisgyblion,

2Acaddywedoddwrthynt,Ewchi'rpentrefgyferbynâ chwi:achyngyntedagyrelochimewniddo,chwia gewchebolynrhwym,hebnebyneisteddarno;rhyddhaef, adygwchef

3Acosdywednebwrthych,Pahamyrydychyn gwneuthurhyn?dywedwchfodyrArglwyddeiangenarno; acynebrwyddefea'ihanfonaefyma

4Ahwyaaethant,acagawsantyrebolwedieirwymo wrthydrwsoddiallan,ynymanycyfarfudwyffordd;a hwya'igollyngasantef

5Arhaio'rrhaioeddynsefyllynoaddywedasantwrthynt, Bethyrydychyneiwneud,ganollwngyrebol?

6Ahwyaddywedasantwrthyntmegisygorchmynasaiyr Iesu:ahwya’ugollyngasanthwyntymaith.

7AhwyaddygasantyrebolatyrIesu,acafwriasanteu dilladarno;acefeaeisteddoddarno

8Allaweradaenasanteudilladaryffordd:acerailla dorrasantgangauoddiarycoed,aca’ugwelltasantary ffordd

9A'rrhaioeddynmynedo'rblaen,a'rrhaioeddyncanlyn, alefasant,ganddywedyd,Hosanna;Gwyneifydyrhwn syddyndyfodynenwyrArglwydd:

10BendigedigfyddoteyrnaseintadDafydd,yrhwnsydd yndyfodynenwyrArglwydd:Hosannaynygoruchaf.

11A’rIesuaaethimewniJerwsalem,aci’rdeml:acwedi iddoedrycho’iamgylcharbobpeth,acynawryrhwyr wedicyrraedd,efeaaethallaniBethaniagyda’rDeuddeg.

12Athrannoeth,wediiddyntddyfodoBethania,newynu oeddarno:

13Achanweledffigysbrenohirbellachanddoddail,efea ddaeth,oscaffaiefeddimarno:aphanddaethato,ni chafoddonddail;canysnidoeddamserffigyseto.

14A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthi,Nafwytaed nebffrwythohonottibythohynallanA'iddisgybliona glywsant.

15AhwyaddaethantiIerusalem:a’rIesuaaethi’rdeml, acaddechreuoddfwrwallanyrhaioeddyngwerthuacyn prynuynydeml,acaddymchweloddfyrddau’r cyfnewidwyrarian,aseddauyrhaioeddyngwerthu colomennod;

16Acnioddefaiinebgariounrhywlestrtrwy'rdeml.

17Acefeaddysgodd,ganddywedydwrthynt,Onidywyn ysgrifenedig,Fynhŷiaelwiro'rhollgenhedloeddyndŷ gweddi?eithrchwia'igwnaethochynffaulladron.

18A'rysgrifenyddiona'rarch-offeiriaidaglywsant,aca geisiasantpafoddydifethentef:canysyroeddyntynei ofnief,oblegidyrhollbobloeddynsynnuwrthei athrawiaethef

19Aphanaethhiynhwyr,efeaaethallano'rddinas

20Acynybore,wrthfynedheibio,hwyawelsanty ffigysbrenwedisychuoddiwrthygwreiddiau

21APhedryngalwigoffadwriaethaddywedoddwrtho, Athro,weleyffigysbrenyrhwnafelltithiaist,wedigwywo.

22A'rIesuaateboddaddywedoddwrthynt,Credwchyn Nuw

23Canysynwirmeddafichwi,Pwybynnagaddywedo wrthymynyddhwn,Ymaith,abwrierdii'rmôr;acnid amheuayneigalon,eithragredoydawypethaua ddywedoefeiben;byddganddobethbynnagaddywed.

24Amhynnyyrwyfyndywedydichwi,Pabethaubynnag aewyllysioch,panweddïwch,credwcheichbodyneu derbyn,achwia'ucewchhwynt.

25Aphanfyddwchynsefyllyngweddïo,maddau,osoes gennychunrhywbethynerbynunrhywun:felybyddeich Tadhefydyrhwnsyddynynefoeddfaddauichwieich camweddau

26Eithrosnifaddeuwch,nifaddeueichTadyrhwnsydd ynynefoeddeichcamweddauchwiychwaith

27AhwyaddaethantdrachefniJerwsalem:acfelyroedd efeynrhodioynydeml,daethyprifoffeiriaid,a'r ysgrifenyddion,a'rhenuriaidato,

28Adywedwrtho,Trwybaawdurdodyrwyttiyn gwneuthurypethauhyn?aphwyaroddesitiyrawdurdod honiwneuthurypethauhyn?

29A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Myfia ofynnaffinnauhefyduncwestiwnichwi,aca’mhatebaf, acaddywedafichwitrwybaawdurdodyrwyfyn gwneuthurypethauhyn

30Bedyddloan,aio'rnefyroedd,aioddynion?atebfi.

31Ahwyaymresymmasantâhwynteuhunain,gan ddywedyd,Osdywedwn,O'rnef;efeaddywed,Paham ganhynnynachredasochef?

32Ondosdywedwn,Oddynion;ofnasantybobl:canys pawboeddyncyfrifIoan,eifodynbroffwydynwir.

33AhwyaattebasantacaddywedasantwrthyrIesu,Ni allwnnihysbysuA’rIesuaateboddacaddywedodd wrthynt,Nidwyffiychwaithyndweudwrthychtrwyba awdurdodyrwyfyngwneudypethauhyn

PENNOD12

1Acefeaddechreuoddlefaruwrthynttrwyddamhegion. Rhywŵrablannoddwinllan,acaosododdbertho’i hamgylch,acagloddioddlei’rgwinwryf,acaadeiladodd dwr,aca’igosododdiwladwyr,acaaethiwladbell.

2Acaryprydefeaanfonoddwasatyllafurwyr,fely derbyniasaioddiwrthygwŷroffrwythywinllan

3Ahwya'idaliasantef,aca'icurasantef,aca'igyrrasant efymaithynwaglaw

4Athrachefnefeaanfonoddatyntwasarall;abwriasant gerrigato,a'iglwyfoyneiben,a'ianfonymaithyn gywilyddus

5Athrachefnefeaanfonoddunarall;acefaladdasant,a llawereraill;curorhai,alladdrhai.

6Acetoganhynnyunmab,eianwylyd,efea'ihanfonodd efynolafatynt,ganddywedyd,Dymunantbarchi'mmab

7Ondygwŷrhynnyaddywedasantyneuplitheuhunain, Hwnywyretifedd;deuwch,lladdwnef,a'retifeddiaeth fyddeiddomni

8Ahwya'idaliasantef,aca'illaddasantef,aca'i bwriasantefallano'rwinllan

9Bethganhynnyawnaarglwyddywinllan?efeaddawac addifethayramaethwyr,acaryddywinllanieraill.

10Aconiddarllenasochyrysgrythurhon;Daethymaena wrthododdyradeiladwyrynbenygongl: 11HynawnaethyrArglwydd,arhyfeddywyneingolwg ni?

12Ahwyageisiasantymaflydynddo,ondyroeddarnynt ofnybobl:canyshwyawyddentmaiyneuherbynhwynt ydywedasaiefeyddameg:ahwya’igadawsantef,aca aethantymaith

13Ahwyaanfonasantatoraio'rPhariseaid,aco'r Herodianiaid,i'wddalefyneieiriauef

14Aphanddaethant,hwyaddywedasantwrtho,Athro,ni awyddomdyfodtiynwir,acnadwytyngofaluamneb: canysnidwyttiynystyriedpersondynion,ondyndysgu fforddDuwmewngwirionedd:Aicyfreithlonrhoi teyrngediCesar,aipeidio?

15Aroddwn,ainiroddwn?Ondefe,ganwybodeu rhagrith,addywedoddwrthynt,Pahamyrydychynfy nhemtioi?dygwchimigeiniog,felycafweled.

16Ahwya'idygasantAcefeaddywedoddwrthynt,Pwy ywyddelwhona'rarysgrif?Ahwyaddywedasantwrtho, eiddoCesar

17A'rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Talwchi GesarypethausyddeiddoCesar,aciDduwypethausydd eiddoDuwAhwyaryfeddasantato

18YnaySadwceaid,yrhaisyddyndywedydnidoes adgyfodiad;ahwyaofynasantiddo,ganddywedyd,

19OFeistr,Mosesaysgrifennoddatom,Osbyddmarw brawdgŵr,agadaeleiwraigareiôl,hebadaelplant,i'w frawdgymrydeiwraig,achodihadi'wfrawd

20Acyroeddsaithofrodyr:a’rcyntafagymerthwraig, acafufarwniadawoddhad.

21A'raila'icymerthhi,acafufarw,acniadawoddefe had:a'rtrydyddyrunmodd

22A’rsaitha’icawsanthi,acniadawsanthad:yn ddiweddafollbufarwywraighefyd

23Ynyratgyfodiadganhynny,pangyfodant,gwraigpwy fyddhiohonynt?canyscafoddysaithhiynwraig

24A’rIesuganattebaddywedoddwrthynt,Onidydych ganhynnyyncyfeiliorni,amnawyddochyrysgrythurau, nagalluDuw?

25Canyspangyfodantoddiwrthymeirw,niphriodant,ac niroddirmewnpriodas;eithrmegisyrangylionsyddyny nef

26Acamymeirw,ycyfodant:oniddarllenasochynllyfr Moses,felynyberthyllefaroddDuwwrtho,gan ddywedyd,MyfiywDUWAbraham,aDuwIsaac,aDuw Jacob?

27NidDuwymeirwywefe,ondDuwybyw:yrydych ganhynnyyncyfeiliorniynddirfawr

28Adaethuno'rysgrifenyddion,acwedieuclywedhwynt ynymresymu,acyngweledmaidaaattebasaiefeiddynt,a ofynoddiddo,Paunywygorchymyncyntafoll?

29A'rIesuaatteboddiddo,Ycyntafo'rhollorchymynion yw,Clyw,OIsrael;YrArglwyddeinDuwsyddun Arglwydd:

30AchâryrArglwydddyDduwâ'thhollgalon,acâ'th hollenaid,acâ'thhollfeddwl,acâ'thhollnerth:hwnywy gorchymyncyntaf

31A'railsyddgyffelyb,sefhyn,Cârdygymmydogfelti dyhun.Nidoesungorchymynarallmwyna'rrhain.

32A'rysgrifenyddaddywedoddwrtho,Wel,Meistr,tia ddywedaistygwirionedd:canysunDuwsydd;acnidoes arallondefe:

33Aci'wgaruefâ'rhollgalon,acâ'rhollddeall,acâ'rholl enaid,acâ'rhollnerth,acharueigymmydogfeleihun, syddfwynaphobpoethoffrwmacebyrthcyfan.

34AphanweloddyrIesueifodynatebynsynhwyrol,efe addywedoddwrtho,Nidwyttibelloddiwrthdeyrnas Dduw.Acniburaidinebarolhynyofyndimcwestiwn iddo

35A’rIesuaatteboddacaddywedodd,trayroeddefeyn dysguynydeml,Pafoddydywedyrysgrifenyddionmai CristywMabDafydd?

36CanysDafyddeihunaddywedoddtrwyyrYsprydglân, YrArglwyddaddywedoddwrthfyArglwydd,Eisteddar fyneheulaw,hydoniosodwyfdyelynionyndroedfainciti

37YmaeDafyddeihunganhynnyyneialwefyn Arglwydd;acobaleganhynnyymaeefeynfabiddo?A'r boblgyffredina'iclybuefynllawen

38Acefeaddywedoddwrthyntyneiddysgeidiaeth, Gochelwchrhagyrysgrifenyddion,yrhaiahoffantfyned mewngwisghir,acharucyfarchionynymarchnadoedd, 39A'rprifeisteddleoeddynysynagogau,a'rystafelloedd uchafynygwyliau:

40Yrhaiaysantdaigwrageddgweddwon,acawnânt weddïauhirfaithermwynesgus:yrhaihynagânt ddamnedigaethfwy

41A’rIesuaeisteddoddgyferbynâ’rdrysorfa,aca edrychoddfelyroeddyboblynbwrwariani’rdrysorfa:a llawero’rcyfoethogionafwriasantlawerimewn

42Adaethrhywwraigweddwdlawd,ahiadafloddi mewnddwywiddon,yrhaisyddyngwneuthurffyrling.

43Acefeaalwoddattoeiddisgyblion,acaddywedodd wrthynt,Ynwir,meddafichwi,maiyweddwdlawdhona fwrioddfwyimewn,na’rrhaiollafwriasanti’rdrysorfa: 44Canysycwblafwriasantimewno'udigonedd;ondhi o'iheisiauhiafwrioddimewnyrhynolloeddganddi,sef eihollfywoliaeth

PENNOD13

1Acfelyroeddefeynmynedallano'rdeml,uno'i ddisgyblionaddywedoddwrtho,Athro,edrychparyw gerrig,aphaadeiladausyddyma!

2A’rIesuganattebaddywedoddwrtho,Awelidiyr adeiladaumawrionhyn?niadewircarregaryllall,yrhwn nitheflirilawr

3AcfelyroeddefeyneisteddarfynyddyrOlewydd gyferbynâ'rdeml,PedracIago,acIoanacAndreasa ofynasantiddoo'rneilltu, 4Dywedini,pabrydybyddypethauhyn?abethfyddyr arwyddpangyflawnirypethauhynoll?

5A’rIesuaateboddiddynt,addechreuoddddywedyd, Gwyliwchrhaginebeichtwyllochwi: 6Canysllaweraddawynfyenwi,ganddywedyd,Myfi ywCrist;acadwyllalawer

7Aphanglywchamryfeloedd,asonamryfeloedd,na ofelwch:canysrhaidywycyfrywbethau;ondnibyddy diweddeto

8Canyscyfydcenedlynerbyncenedl,atheyrnasynerbyn teyrnas:abydddaeargrynfeyddmewnamrywiolleoedd,a byddnewynahelbul:dymaddechreuadaugofidiau

9Eithrgofalwchichwieichhunain:canyshwya'ch rhoddantchwiifynyigynghorau;acynysynagogaufe'ch curir:adygirchwigerbronllywodraethwyrabrenhinoedd erfymwyni,feltystiolaethyneuherbyn

10A'refengylyngyntafsyddraideichyhoeddiymmhlith yrhollgenhedloedd

11Ondpanarweiniantchwi,a'chtraddodi,nafeddyliwch ymlaenllawbethaddywedwch,acnafeddyliwch:eithrpa bethbynnagaroddirichwiynyrawrhonno,llefarwch: canysnidchwychwisyddynllefaru,ondyrYsprydGlan

12Ynawrybrawdafradychaybrawdifarwolaeth,a'rtad ymab;aphlantagyfydynerbyneurhieni,aca'urhoddant ifarwolaeth.

13Achasfyddwchganbawbermwynfyenwi:ondyr hwnabarhaohydydiwedd,hwnnwafyddcadwedig

14Ondpanwelwchffieidd-draanghyfannedd,ysoniwyd amdanoganDanielyproffwyd,ynsefyllllenaddylai hynny,(byddedi'runsy'ndarllenddeall,)ynaffoedyrhai syddynJwdeai'rmynyddoedd: 15Acnaaedyrhwnsyddarbenytŷiwaeredi'rtŷ,acna ddeuedimewn,igymryddimallano'idŷ:

16A'rhwnsyddynymaes,nathroyneiôligymrydei wisg

17Ondgwaeyrhaibeichiog,a'rrhaisy'nrhoisugnyny dyddiauhynny!

18Agweddïwchnafyddoeichehediadynygaeaf

19Canysynydyddiauhynnyybyddcystudd,ycyfrywni buoddechreuadygreadigaethagreoddDuwhydyramser hwn,acnibydd

20Aconibaii’rArglwyddfyrhau’rdyddiauhynny,ni byddaiunrhywgnawdyngadwedig:eithrermwynyr etholedigion,yrhaiaddewisoddefe,efeafyrhaoddy dyddiau

21Acynaosdywednebwrthych,Wele,dymaGrist;neu, weleefeyno;nachredwchef:

22CanysgauGristiauagau-brophwydiagyfyd,aca ddangosantarwyddionarhyfeddodau,ihudo,pebyddai modd,yretholedigion

23Eithrgofalwch:wele,rhagddywedaisichwibobpeth.

24Ondynydyddiauhynny,wedi'rgorthrymderhwnnw, yrhauladywyllir,a'rlleuadniryddiddihi,

25Aserynefasyrthiant,a'rnerthoeddsyddynynefa ysgwyd

26AcynaygwelantFabydynyndyfodynycymylauâ galluagogoniantmawr.

27Acynaefeaanfoneiangylion,acagynnullei etholedigiono'rpedwargwynt,oeithafyddaearhydeithaf ynef.

28Ynawrdysgwchddamego'rffigysbren;Panfyddoei changenetoyndyner,acynbwrwdail,chwiawyddoch fodyrhafynagos:

29Fellychwithauynyrunmodd,panwelochypethauhyn wedidigwydd,gwybyddwcheibodhiynagos,wrthy drysau.

30Ynwirmeddafichwi,nadâygenhedlaethhonheibio, hydoniwnelerypethauhynoll

31Nefadaearaântheibio:ondfyngeiriaunidântheibio.

32Ondamydyddhwnnwa'rawrniŵyrneb,na'rangylion syddynynefoedd,na'rMab,ondyTad

33Gwyliwch,gwyliwchagweddiwch:canysniwyddoch pabrydybyddoyramser

34CanysMabydynsyddmegisgŵryncymmerydtaith bell,yrhwnaadawoddeidŷ,acaroddesawdurdodi'w weision,acibobuneiwaith,acaorchmynnoddi'rporthor wylio

35Gwyliwchganhynny:canysniwyddochpabrydydelo meistrytŷ,gyda'rhwyr,aihannernos,neuaryceiliog, neuynybore

36Rhagiddoddodynsydyndygaeldi'ncysgu.

37A'rhynyrwyfyneiddywedydwrthych,yrwyfynei ddywedydwrthbawb,Gwyliwch

PENNOD14

1YmhendeuddyddyroeddgŵylyPasg,a'rbaracroyw: a'rarchoffeiriaida'rysgrifenyddionageisiasantpafoddi'w gymrydefwrthgof,a'iroiifarwolaeth

2Ondhwyaddywedasant,Nidarddyddyrŵyl,rhag cynnwrfybobl

3AcwedibodymMethania,ynnhŷSimony gwahanglwyfus,acefeyneisteddwrthymborth,daeth gwraigachanddiflwchalabastroennaintysicnard gwerthfawriawn;ahiadorroddyblwch,aca'itywalltodd areiben

4Acyroeddrhaiwedidigioynddynteuhunain,aca ddywedasant,Pahamygwnaedydiffeithwchhwnaryr ennaint?

5Canysfeallasideiwerthuermwynathrichanto geiniogau,a'irhoddii'rtlodion.Agrwgnachasantynei herbynhi

6A'rIesuaddywedodd,Gadlonyddiddi;pamyrydychyn eiphoenihi?hiawnaethwaithdaarnaf.

7Canysytlodionsyddgennychbobamsergydachwi,a phalebynnagymynochygwnewchddaiddynt:ondmyfi nidoesgennychbobamser.

8Hiawnaethyrhynaallai:hiaddaethymlaenllawi eneiniofynghorffi’rcladdedigaeth

9Ynwirmeddafichwi,Palebynnagypregethiryr efengylhontrwyyrhollfyd,yrhynhefydawnaethhia ddywedir,ercoffadwriaetho'ihi.

10AJwdasIscariot,uno'rdeuddeg,aaethatyrarchoffeiriaid,i'wfradychuefiddynt

11Aphanglywsant,hwyafulawenychus,acaaddawsant roddiarianiddoAcefeageisioddpafoddygallaiyn gyfleuseifradychuef

12A'rdyddcyntafo'rbaracroyw,wediiddyntladdyPasc, eiddisgyblionaddywedasantwrtho,Ibaleyrwyttiami nifynd,apharatoiifwyta'rpasg?

13Acefeaanfonoddddauo'iddisgyblion,aca ddywedoddwrthynt,Ewchi'rddinas,abyddichwi gyfarfodâgŵryndwynystroddwfr:dilynwchef

14Aphalebynnagyreloefeimewn,dywedwchwrthŵr ytŷ,Ymae’rMeistryndywedyd,Paleymaeyrystafell wely,lleybwyttâfypasggyda’mdisgyblion?

15Acefeaddengysichwioruwch-ystafellfawrwediei dodrefnua'ipharatoi:ynoparatowchini

16A’iddisgyblionaaethantallan,acaddaethanti’rddinas, acagawsantfelydywedasaiefewrthynt:ahwya baratoesantwleddyPasg

17A'rhwyrymaeefeyndyfodgydâ'rdeuddeg

18Acfelyroeddyntyneisteddacynbwyta,yrIesua ddywedodd,Ynwirmeddafichwi,Ymaeunohonoch syddynbwyttagydâmi,ynfymradychui

19Ahwyaddechreuasantfodyndrist,adywedydwrtho bobynun,Aimyfiyw?acunaralladdywedodd,Aimyfi?

20Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Uno'r deuddegywefe,yrhwnsyddyntrochigydâmiyny ddysgl

21Mabydynynwirsyddynmyned,felymaeyn ysgrifenedigamdano:eithrgwaeydynhwnnwtrwyyr hwnybradychirMabydyn!dafyddaii'rdynhwnnwpena buasaierioedwedieieni

22Acfelyroeddyntynbwyta,yrIesuagymmerthfara,ac afendithiodd,aca’itorrodd,aca’irhoddesiddynt,aca ddywedodd,Cymmerwch,bwytewch:hwnywfynghorff.

23Acefeagymmerthycwpan,acwedidiolch,efea’i rhoddesiddynt:ahwyollayfasantohono

24Acefeaddywedoddwrthynt,Hwnywfyngwaedio'r testamentnewydd,yrhwnadywelltirdroslawer.

25Ynwirmeddafichwi,Nidyfafmwyachoffrwythy winwydden,hydydyddhwnnwyryfwyfefynnewyddyn nheyrnasDduw

26Acwediiddyntganuhymn,hwyaaethantallani fynyddyrOlewydd.

27A’rIesuaddywedoddwrthynt,Chwychwiolla dramgwyddiro’mhachosiynoshon:canysysgrifenedig yw,Trawafybugail,a’rdefaidawasgerir.

28Eithrwediimigyfodi,miaafo'chblaenchwiiGalilea

29EithrPedraddywedoddwrtho,Erytramgwyddopawb, niwnaffiddim.

30A’rIesuaddywedoddwrtho,Ynwirmeddafiti,Y dyddhwn,hydynoshon,cyni’rceiliogganuddwywaith, y’thwaduideirgwaith.

31Ondefeaddywedoddynfwytanllyd,Pebawnifarw gydathi,ni'thwadafmewnunmoddYrunmoddhefydy dywedasantoll.

32AhwyaddaethantileaelwidGethsemane:acefea ddywedoddwrtheiddisgyblion,Eisteddwchyma,tray byddafyngweddïo

33AcefeagymeroddgydagefPedracIago,acIoan,aca ddechreuoddryfedduynddirfawr,abodyndrwmiawn; 34Acaddywedoddwrthynt,Ymaefyenaidyndristiawn hydangau:arhoswchyma,agwyliwch

35Acefeaaethymlaenychydig,acasyrthioddarlawr,ac aweddïodd,pebyddaimodd,yrawrheibiooddiwrtho

36Acefeaddywedodd,Abba,ODad,pobpethsydd bosibliti;cymerycwpanhwnoddiwrthyf:erhynnynid yrhynaewyllysiaf,ondyrhynafynni

37Acefeaddaeth,aca’ucafoddhwyntyncysgu,aca ddywedoddwrthPedr,Simon,awyttiyncysgu?oniallech wyliounawr?

38Gwyliwchagweddiwch,rhagichwifynedi brofedigaeth.Ymae'rysbrydynwirbarod,ondycnawdyn wan

39Athrachefnefeaaethymaith,acaweddïodd,aca lefaroddyrungeiriau.

40Acwediiddoddychwelyd,efea'ucafoddhwynt drachefnyncysgu,(canysyroeddeullygaidyndrwm,)ac niwyddentbethi'watebef.

41Acefeaddaethydrydeddwaith,acaddywedodd wrthynt,Cysgwchynawr,achymerwchorffwystra:digon yw,daethyrawr;wele,Mabydynwedieifradychui ddwylawpechaduriaid

42Cyfod,awn;wele,yrhwnsyddynfymradychu,sydd wrthlaw.

43Acynebrwydd,trayroeddefeetoynllefaru,addaeth Jwdas,uno'rdeuddeg,achydagefdyrfafawrâchleddyfau athrosolion,oddiwrthyprifoffeiriaida'rysgrifenyddion, a'rhenuriaid

44A'rhwna'ibradychoddefaroddasaiiddyntarwydd, ganddywedyd,Pwybynnagagusanaf,hwnnwywefe; cymeref,athywysefymaithynddiogel

45Acwediiddoddyfod,efeaaetharunwaithatto,aca ddywedodd,Meistr,meistr;aca'icusanoddef.

46Ahwyaddodasanteudwylawarno,aca'idaliasantef

47Acuno'rrhaioeddynsefyllgerllawadynnoddgleddyf, acadrawoddwasyrarchoffeiriad,acadorroddeiglusti ffwrdd

48A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,A ddaethochchwiallan,megisynerbynlleidr,âchleddyfau acâffyni’mdali?

49Yroeddwnibeunyddgydachwiynydemlyndysgu,ac nichymerasochfi:ondymaeynrhaidcyflawniyr ysgrythyrau

50Ahwyolla'igadawsantef,acaffoesant.

51Arhywwrieuanca'icanlynoddef,alliainwedieifwrw ameigorffnoethion;a'rllanciauaymaflasantynddo:

52Acefeaadawoddylliain,acaffoddoddiwrthyntyn noeth

53AhwyaddygasantyrIesuymaithatyrarchoffeiriad:a chydagefyroeddyrhollarchoffeiriaid,a'rhenuriaid,a'r ysgrifenyddion

54APhedra'icanlynoddefohirbell,ibalasyr archoffeiriad:acefeaeisteddoddgyda'rgweision,aca ymdwymoddwrthytân

55A'rarchoffeiriaida'rhollgyngorageisiasantdystiolaeth ynerbynyrIesu,i'wroddiifarwolaeth;acnichafwyddim.

56Canysllaweraddygasantgam-dystiolaethyneierbyn ef,ondnidoeddeutystyncytuno

57Arhaiagyfodasant,acaddygasantgam-dystiolaethyn eierbynef,ganddywedyd,

58Clywsomefyndywedyd,Miaddinistriafydemlhona wnaethpwydâdwylo,acofewntridiauadeiladafunarall hebddwylo

59Ondnidoeddeutystyncytunochwaith.

60A'rarchoffeiriadagyfododdynycanol,acaofynnodd i'rIesu,ganddywedyd,Onidatebididdim?bethymaey rhaihynyneidystiolaethuyndyerbyn?

61Ondefeaddalioddeiheddwch,acnidattebodddim Drachefnyrarchoffeiriadaofynoddiddo,acaddywedodd wrtho,AitiywyCrist,MabyBendigedig?

62A’rIesuaddywedodd,Myfiyw:achwiawelwchFaby dynyneisteddarddeheulaw’rgallu,acyndyfodyng nghymylauynef.

63Ynayrarchoffeiriadarwygoddeiddillad,aca ddywedodd,Bethsyddangenarnomnirhagorodystion?

64Chwiaglywsochycabledd:bethadybygwchchwi?A hwyolla'icondemniasantefifodyneuogofarwolaeth

65Adechreuoddrhaiboeriarno,achuddioeiwyneb,a'i fwgio,adywedydwrtho,Proffwyda:a'rgweisiona'i tarawasantefâchledraueudwylo

66AcfelyroeddPedrodditanoddynypalas,ydaethuno forynionyrarchoffeiriad:

67AphanweloddhiPedrynymdwymo,hiaedrychodd arno,acaddywedodd,Athithauhefydoedditgydâ'rIesu oNasareth.

68Eithrefeawadodd,ganddywedyd,Niwn,acnidwyf yndeallbethyrwytyneiddywedydAcefeaaethallani'r cyntedd;a'rcriwceiliog.

69Amorwyna'igwelodddrachefn,acaddechreuodd ddywedydwrthyrhaioeddynsefyllgerllaw,Dymauno honynt.

70AcefeawadodddrachefnAcychydigwedihynny,y rhaioeddynsefyllgerllawaddywedasantdrachefnwrth Pedr,Ynddiauyrwyttiynunohonynt:canysGalileadwyt, a’thymadroddyncydfynedâhynny

71Ondefeaddechreuoddfelltithioathyngu,gan ddywedyd,Nidadwaeni'rgŵrhwnyrydychynllefaru amdano

72A'railwaithycriwceiliogAPhedraalwoddigofy gairaddywedoddyrIesuwrtho,Cyni'rceiliogganu ddwywaith,tia'mgwediideirgwaithAphanfeddyliodd amhynny,efeawylodd

PENNOD15

1Acynebrwyddynyboreu,yprifoffeiriaida ymgynghorasantâ'rhenuriaida'rysgrifenyddion,a'rholl gyngor,acarwymasantyrIesu,aca'idygasantefymaith, aca'itraddododdefiPilat

2APheilataofynnoddiddo,AitiywBreninyrIddewon? Acefeaatteboddiddo,Yrwyttiyneiddywedyd.

3A'rarch-offeiriaida'icyhuddasantefolawerobethau: ondnidatteboddefeddim.

4APheilatdrachefnaofynoddiddo,ganddywedyd,Onid atebididdim?welefaintobethauymaentyntystiolaethu yndyerbyn

5OndnidatteboddyrIesuddim;felyrhyfeddoddPilat.

6Acaryrwylhonnoefeaollyngoddiddyntuncarcharor, paunbynnagaddymunent

7Acyroedduno'renwBarabbas,yrhwnoeddyn gorweddynrhwymgyda'rrhaioeddwedigwrthryfelaagef, yrhwnoeddwedilladdynygwrthryfel.

8Adechreuoddydyrfalefainddeisyfarnowneuthurfely gwnaethefeiddynterioed

9EithrPilataatteboddiddynt,ganddywedyd,Afynwch chwiimiollwngynrhyddichwiFreninyrIddewon?

10Canysefeawybumaiercenfigenytraddododdyr archoffeiriaidef.

11Ondyprifoffeiriaidagynhyrfoddybobl,felybyddai efeynhytrachynrhyddhauBarabbasiddynt

12APeilataatteboddacaddywedoddwrthyntdrachefn, Bethganhynnyaewyllysiwchimieiwneuthuri'rhwnyr ydychyneialwynFreninyrIddewon?

13Ahwyalefasantdrachefn,Croeshoeliaef.

14YnaPilataddywedoddwrthynt,Paham,paddrwga wnaethefe?Ahwyalefasantynddirfawr,Croeshoeliaef

15FellyPeilat,ynewyllysiobodloni'rbobl,aryddhaodd Barabbasiddynt,acadraddododdyrIesu,wediiddoei fflangellu,i'wgroeshoelio

16A'rmilwyra'idygasantefymaithi'rcyntedd,aelwid Praetorium;acymaentyngalwybandigydynghyd

17Ahwya'igwisgasantefâphorffor,acawisgasant goronoddrain,aca'irhoddasantameiben,

18Adechreuoddgyfarchiddo,Henffychwell,Freninyr Iddewon!

19Trawasantefareibenâgwialen,aphoeriarno,a phlygueugliniaua'iaddoli

20Acwediiddynteiwatwar,hwyadynasantoddiarnoy porffor,acaroddasanteiddilladeihunamdano,aca'i dygasantallani'wgroeshoelio

21GorfodasanthefydunSimonoCyrenian,yrhwnoedd ynmynedheibio,yndyfodo'rwlad,tadAlecsandera Rufus,iddwyneigroesef

22Ahwya'idygasantefileGolgotha,hynnyyw,o'i ddehongli,Llepenglog.

23Ahwyaroddasantiddoi'wyfedwinwedieigymysguâ myrr:ondefeni'sderbyniodd.

24Acwediiddynteigroeshoelioef,hwyaranasantei ddilladef,ganfwrwcoelbrenarnynt,yrhynagymerai pawb

25A'rdrydeddawroeddhi,ahwya'icroeshoeliasantef.

26Acyroedddesgrifiadeigyhuddiadefwediei ysgrifennudrosodd,BRENHINYRluddewon

27Achydagefycroeshoeliasantddauleidr;ynaillarei lawddeau,a'rllallareilawaswy

28Achyflawnwydyrysgrythyr,yrhonsyddyndywedyd, Acefeagyfrifwydgydâ'rtroseddwyr

29A'rrhaioeddynmynedheibioa'icynhyrfasantef,gan ysgwydeupennau,adywedyd,Oti,yrhwnwytyndifetha ydeml,acyneihadeiladumewntridiau, 30Achubdyhun,adisgynoddiwrthygroes

31Yrunmoddhefydyprifoffeiriaid,ganwatwar,a ddywedasantwrtheugilyddâ'rysgrifenyddion,Efea achubodderaill;eihunniallachub

32DisgynedCristBrenhinIsraelynawroddiarygroes, felygwelomacycredom.A'rrhaiagroeshoeliwydgydag ef,a'idirmygasantef

33Aphanddaethychwechedawr,butywyllwcharyrholl wladhydynawfedawr.

34AcarynawfedawryrIesualefoddâllefuchel,gan ddywedyd,Eloi,Eloi,lamasabachthani?sef,o'iddehongli, FyNuw,fyNuw,pahamy'mgadewaist?

35Arhaio'rrhaioeddynsefyllgerllaw,panglywsant,a ddywedasant,Wele,ymaeefeyngalwElias.

36Acunaredodd,acalanwoddyspwngcynllawno finegr,aca'irhoddesargorsen,aca'irhoddesi'wyfed,gan ddywedyd,Gadlonydd;gadewchinniweldaddawElias i'wdynnuefilawr

37A’rIesualefoddâllefuchel,acaroddesifynyyr ysbryd.

38Agorchuddydemlarwygwydynddauo'rpeni'r gwaelod

39Aphanweloddycanwriad,yrhwnoeddynsefyll gyferbynagef,efeynllefainfelly,acaroddesifynyyr ysbryd,efeaddywedodd,YnwirMabDuwoeddydyn hwn.

40Yroeddhefydwrageddynedrychymlaenohirbell: ymhlithyrhaiyroeddMairMagdalen,aMairmamIago lleiafaJoses,aSalome;

41(Yrhwnhefyd,panoeddefeynGalilea,a'icanlynodd ef,acaweini∣dogoddiddo;)allawerowragedderaill,y rhaiaddaethentifynygydagefiIerusalem.

42Acynawrwedidyfodyrhwyr,ammaiyparatoad ydoedd,hynnyyw,ydyddcynySaboth, 43DaethIosephoArimathea,cynghorwranrhydeddus,yr hwnhefydoeddyndisgwylamdeyrnasDduw,acaaethi mewnyneofnatPilat,acachwennychoddgorffyrIesu

44APeilataryfeddoddosoeddefeeisoeswedimarw:a chanalwycanwriadato,efeaofynnoddiddoafuefeoes hirfarw

45Aphanwybuefehynnyganycanwriad,efearoddesy corphiIoseph

46Acefeabrynoddliainmain,aca’itynnoddefilawr,ac a’ihamdynnoddynylliain,aca’igosododdmewnbedd wedieinadduograig,acadreigloddfaenatddrwsybedd 47AMairMagdalenaMairmamJosesaedrychasantlley gosodwydef.

PENNOD16

1AphanaethySabothheibio,MairMagdalen,aMair mamIago,aSalome,abrynasantberaroglau,felygallent ddyfodi’weneinioef.

2Acynforeiawnydyddcyntafo'rwythnos,hwya ddaethantatybedd,argodiadhaul

3Ahwyaddywedasantwrtheugilydd,Pwyadreiglaini ymaenoddiwrthddrwsybedd?

4Aphanedrychasant,hwyawelsantfodymaenwediei dreigloymaith:canysmawriawnydoedd.

5Acynmynedimewni'rbedd,hwyawelsantŵrieuanc yneisteddo'rtudeau,wedieiwisgomewngwisghirwen; adychrynasant.

6Acefeaddywedoddwrthynt,Naofelwch:yrydychyn ceisioyrIesuoNasareth,yrhwnagroeshoeliwyd:efea atgyfododd;nidywefeyma:weleylleydodasantef 7Eithrewchymaith,dywedwchwrtheiddisgybliona Phedreifodefynmynedo'chblaenchwiiGalilea:ynoy gwelwchef,megisydywedoddwrthych

8Ahwyaaethantallanarfrys,acaffoesanto'rbedd; canyshwyagrynasant,acaryfeddasant:acni ddywedasantddimwrthneb;canysyroeddarnyntofn

9A'rIesuwediatgyfodiynforeydyddcyntafo'rwythnos, efeaymddangosoddyngyntafiMairMagdalen,o'rhonyr oeddefewedibwrwsaithgythraul

10Ahiaaethacafynegoddi'rrhaioeddwedibodgydag ef,felyroeddynthwyyngalaruacynwylo

11Ahwythau,wediclywedeifodefynfyw,acwediei weledganddihi,nichredasant.

12Wedihynnyefeaymddangosoddmewnffurfaralli ddauohonynt,wrthgerdded,amynedi'rwlad

13Ahwyaaethantacafynegasanti'rgweddill:acni chredasantiddynt

14Wedihynnyefeaymddangosoddi'run-ar-ddeg,yn eisteddwrthymborth,aca'uceryddoddhwyntâ'u hanghrediniaetha'ucaledwchcalon,amnachredasanti'r rhaia'igwelsentefwediiddoatgyfodi

15Acefeaddywedoddwrthynt,Ewchi'rhollfyd,a phregethwchyrefengylibobcreadur

16Ynebagredoacafedyddier,afyddcadwedig;ondy nebnichredo,agaiffeiddamnio.

17A'rarwyddionhynaganlynantyrhaiagredant;Ynfy enwiybwriantallangythreuliaid;llefarantâthafodau newydd;

18Cymerantseirff;acosyfantddimmarwol,niwna niwediddynt;rhoddantddwyloaryclaf,agwellhânt

19Fellywedii'rArglwyddlefaruwrthynt,efea dderbyniwydifynyi'rnef,acaeisteddoddarddeheulaw Duw

20Ahwyaaethantallan,acabregethasantymmhobman, yrArglwyddyngweithiogydâhwynt,acyncadarnhauy gairâ'rarwyddioncanlynolAmen

Luc

PENNOD1

1Yngymaintagymaellawerwedicymrydmewnllawi osodallanmewntrefnddatganiado'rpethauhynnyagredir ynfwyafsicryneinplith,

2Acfelyroeddyntyneutraddodiini,yrhaioeddo'r dechreuadynllygad-dystion,acynweinidogionygair; 3Yroeddynddaimihefyd,wedicaeldealltwriaeth berffaithobobpetho'rcychwyncyntaf,iysgrifennuatatti mewntrefn,Theophilusardderchog, 4Felygwypochsicrwyddypethauhynny,ynmharaiy'th gyfarwyddwyd.

5YroeddynnyddiauHerod,breninJwdea,offeiriado'r enwSachareias,ogwrsAbia:a'iwraigoeddoferched Aaron,a'ihenwElisabeth.

6AcyroeddyntilldauyngyfiawngerbronDuw,yn rhodioynhollorchymmynionacordeiniadauyrArglwydd ynddi-fai.

7Acnidoeddganddyntblentyn,oherwyddyroedd Elisabethynddiffrwyth,a'rddauynawrwedieutaro'ndda mewnblynyddoedd.

8Abu,trayroeddefeyngweithreduswyddyroffeiriad gerbronDuw,ynnhrefneiadran, 9Ynôldefodswyddyroffeiriad,eigoelbrenefoedd arogldarthuwrthfynedidemlyrArglwydd

10A'rholldyrfaoeddyngweddioytuallanaramseryr arogl-darth.

11AcymddangosoddiddoangelyrArglwyddynsefyllo'r tudeauialloryrarogl-darth

12AphanweloddZachariasef,efeagythryblwyd,acofn asyrthioddarno

13Ondyrangeladdywedoddwrtho,Nacofna,Zacharias: canysgwrandawyddyweddi;adywraigElisabethaesgor itifab,athiaelwiIoan

14Abydditilawenyddagorfoledd;allawera lawenychantwrtheienedigaeth.

15CanysmawrfyddefeyngngolwgyrArglwydd,acni yfanagwinnadiodgadarn;acefealenwirâ'rYsprydGlân, sefogrotheifam

16AllawerofeibionIsraeladryefeatyrArglwyddeu Duw.

17Acefeaâo'iflaenefynysprydanerthElias,idroi calonnauytadauatyplant,a'ranufuddiddoethineby cyfiawn;ibarotoipoblabaratowydi'rArglwydd.

18AZachariasaddywedoddwrthyrangel,Pafoddycaf wybodhyn?canyshenŵrydwyffi,a’mgwraigwedi ymleduynddamewnblynyddoedd.

19A'rangelaatteboddaddywedoddwrtho,Myfiyw Gabriel,yrhwnsyddynsefylloflaenDuw;acfe'm hanfonwydilefaruwrthyt,acifynegiiti'rnewydddahyn.

20Acwele,byddifud,acheballullefaru,hydydyddy cyflawnirypethauhyn,amnadwytyncredui'mgeiriaui, yrhaiagyflawniryneuhamserhwynt.

21A'rbobladdisgwyliasantSachareias,acaryfeddasant eifodwediaroscyhydynydeml

22Aphanddaethefeallan,niallaiefelefaruwrthynt:a hwyaddeallasanteifodwedigweledgweledigaethyny deml:canysefeaamneidioddarnynt,acaarhosoddynfud

23Abu,cyngyntedagycyflawnwyddyddiauei weinidogaethef,efeaaethi'wdŷeihun

24AcarôlydyddiauhynnyeiwraigElisabetha feichiogodd,acaymguddioddambummis,ganddywedyd, 25FelhynygwnaethyrArglwyddâmiynydyddiauyr edrychoddarnaf,idynnuymaithfyngwaradwyddymhlith dynion

26AcynychwechedmisyrangelGabrielaanfonwyd oddiwrthDduwiddinasynGalilea,aelwidNasareth, 27Atwyryfabriododdŵra’ienwIoseph,odŷDafydd;ac enwywyryfoeddMair

28A'rangeladdaethimewnatihi,acaddywedodd, Henffychwell,yrhwnwytyngymeradwyiawn,yr Arglwyddsyddgydathi:bendigedigwyttiymhlith gwragedd.

29Aphanweloddhief,hiadrallododdwrtheiymadrodd ef,acafwrioddyneimeddwlpagyfarchaddylaihwnfod 30A'rangeladdywedoddwrthi,Nacofna,Mair:canystia gefaistffafrgydaDuw

31Acwele,tiafeichiogiyndygroth,acaesgorarfab,ac aalweienwefIESU.

32Efeafyddfawr,acaelwirMabyGoruchaf:a'r ArglwyddDduwaryddiddoorseddfainceidadDafydd.

33AcefeadeyrnasaardŷIacobyndragywydd;acarei deyrnasefnibydddiwedd

34YnaMairaddywedoddwrthyrangel,Pafoddybydd hyn,gannadwyfynadnaboddyn?

35A’rangelaatteboddacaddywedoddwrthi,YrYspryd glânaddawarnat,anerthyGoruchafa’thgysgodadi:am hynnyhefydypethsanctaiddhwnnwaanedohonot,a elwirMabDuw

36Acwele,dygyfnitherElisabeth,hihefydafeichiogodd fabyneihenaint:ahwnywychwechedmisgydâhi,yr hwnaelwidynddiffrwyth

37CanysgydaDuwnibydddimynanmhosibl.

38AMairaddywedodd,WelelawforwynyrArglwydd; boedimiynôldyairA'rangelaymadawoddâhi

39AMairagyfododdynydyddiauhynny,acaaethar frysi'rmynydd-dir,iddinasynJwda;

40AcaaethidŷSacharias,acagyfarchoddElisabeth 41Abu,panglybuElisabethgyfarchMair,ybabana lamoddyneichroth;acElisabethalanwydo'rYsbryd Glân:

42Ahialefaroddâllefuchel,acaddywedodd, Bendigedigwyttiymhlithgwragedd,abendigedigyw ffrwythdygroth

43Acobaleymaehynimi,ifamfyArglwyddddyfod attaf?

44Canyswele,cyngyntedagyseinioddllaisdygyfarch ynfynghlustiau,ybabanalamoddynfynghrothmewn llawenydd

45Abendigedigywhiagredodd:canysperfformiado'r pethauhynnyaddywedwydwrthiganyrArglwydd.

46AMairaddywedodd,Fyenaidsyddynmawrhauyr Arglwydd,

47A'mhysbrydalawenychoddynNuwfyNgwaredwr.

48Canysefeaystyrioddystadiseleilawforwyn:canys wele,ohynallanyrhollgenhedlaethaua'mgeilwyn wynfydedig.

49Canysyrhwnsyddnertholawnaethimibethau mawrion;asanctaiddyweienw

50A'idrugareddsyddaryrhaia'ihofnantefogenhedlaeth igenhedlaeth

51Efeaddangosoddnerthâ'ifraich;efeawasgaroddy beilchionynnychymygeucalonnau.

52Efeaostyngoddycedyrno'uheisteddoedd,aca'u dyrchafoddhwyntoiselradd.

53Efealanwoddynewynogâphethauda;a'rcyfoethoga anfonoddynwag

54EfeagynnorthwyoddeiwasIsrael,ercofamei drugaredd;

55Megisyllefaroddefewrtheintadauni,wrthAbraham, acwrtheihadyndragywydd

56AMairaarhosoddgydâhiynghylchtrimis,aca ddychweloddi'wthŷeihun

57YnawrdaethllawnamserElisabethigaeleithraddodi; ahiaddugfab

58A’ichymdogiona’ichefndrydaglywsantfelygwnaeth yrArglwydddrugareddfawriddi;ahwyalawenychasant gydâhi

59Acaryrwythfeddyddydaethantienwaeduary bachgen;ahwya'igalwasantefSachareias,wrthenwei dad

60A'ifamaatteboddacaddywedodd,Nidfelly;eithrefe aelwirloan.

61Ahwyaddywedasantwrthi,Nidoesnebo'thgenedla elwiraryrenwhwn

62Ahwyawnaethantarwyddioni'wdad,pafoddy mynasaiefeeialw

63Acefeaofynnoddamfwrddysgrifen,acaysgrifennodd, ganddywedyd,Ioanyweienw.Arhyfedduawnaethant oll

64A'ienauefaagorwydynebrwydd,a'idafoda ymollyngodd,acefealefarodd,acafoliannoddDduw.

65Acofnaddaetharbawboeddyntrigoo'uhamgylch hwynt:a'rymadroddionhynolladraethwydtrwyholl fynydd-dirJwdea.

66A'rhollraia'uclywsant,a'igosodasantifynuyneu calonnau,ganddywedyd,Parywblentynfyddhwn!Allaw yrArglwyddoeddgydagef.

67A'idadSachareiasalanwydo'rYsprydglân,aca brophwydodd,ganddywedyd, 68BendigedigfyddoArglwyddDduwIsrael;canysefea ymweloddacabrynoddeibobl,

69Acagyfododdinigorniachawdwriaethynnhŷeiwas Dafydd;

70Felyllefaroddefetrwyenaueibroffwydisanctaidd,y rhaisydderdechreuadybyd:

71Felyrachubidnirhageingelynion,acolawpawba'n casânt;

72Igyflawni'rdrugareddaddawoddi'ntadau,Achofioei sanctaiddgyfamod;

73YllwadyngoddefewrtheintadAbraham, 74Yrhoddaiefeini,fely'ngwaredniolaweingelynion, i'wwasanaethuefynddi-ofn,

75Mewnsancteiddrwyddachyfiawndergereifronef,holl ddyddiaueinbywyd

76Athithau,fachgen,aelwirproffwydyGoruchaf:canys tiaâioflaenwynebyrArglwyddibaratoieiffyrddef;

77Iroigwybodaethiachawdwriaethi'wbobltrwy faddeuanteupechodau,

78TrwydynerdrugareddeinDuw;trwy'rhwnyr ymweloddygwanwyndyddo'ruchelderâni,

79Iroddigoleunii'rrhaisyddyneisteddmewntywyllwch, acyngnghysgodangau,idywyseintraediffordd tangnefedd

80A'rbachgenagynnyddodd,acagryfhaoddeiysbryd,ac afuynyranialwchhydddyddeieniiIsrael.

PENNOD2

1Abuynydyddiauhynny,arorchymynaaethoddiwrth CesarAwgwstus,idrethu'rhollfyd

2(A'rdrethhonawnaedgyntafpanoeddCyreniusyn rhaglawarSyria)

3Aphawbaaethanti'wtrethu,pobuni'wddinaseihun.

4AIosephhefydaaethifynuoGalilea,oddinasNazareth, iJwdea,iddinasDafydd,yrhonaelwirBethlehem;(amei fododŷacolinachDafydd:)

5I'wdrethugydaMaireibriodbriod,ynfawro feichiogrwydd

6Acfelly,trayroeddynthwyyno,ycyflawnwydy dyddiauigaeleithraddodi

7Ahiaddugeimabcyntaf‐anedig,aca’igwisgoddef mewngwisgwanc,aca’igosododdmewnpreseb;amnad oeddlleiddyntynydafarn

8Acyroeddynyrunwladbugeiliaidynarosynymaes, acyngofaluameupraiddliwnos.

9Acwele,angelyrArglwyddaddaetharnynt,agogoniant yrArglwyddaddisgleirioddo'uhamgylchhwynt:ahwya ofnasantynddirfawr.

10A'rangeladdywedoddwrthynt,Nacofnwch:canys wele,yrwyfyndwynichwiyrhanesdaolawenyddmawr, yrhwnafyddi'rhollbobloedd.

11CanysganwydichwiheddiwynninasDafydd Waredwr,sefCristyrArglwydd

12Ahynfyddarwyddichwi;Chwiagewchybabanwedi eiamwisgomewndilladswadlan,yngorweddmewn preseb

13Acynddisymwthyroeddgyda'rangeldyrfao'rllu nefolynmoliDuw,acyndywedyd,

14GogoniantynygoruchafiDduw,acaryddaear tangnefedd,ewyllysdaiddynion.

15Abu,felyroeddyrangylionynmynedoddiwrthynti'r nef,ybugeiliaidaddywedasantwrtheigilydd,Awnyn awrhydBethlehem,agwelwnypethhwnsyddwedi digwydd,yrhwnahysbysoddyrArglwyddiddyntni

16Ahwyaddaethantarfrys,acagawsantMair,aIoseph, a'rbabanyngorweddmewnpreseb.

17Aphanwelsant,hwyafynegasantyrymadrodda ddywedasidwrthyntamyplentynhwn.

18A'rhollraia'iclywsant,aryfeddasantatypethaua ddywedasididdyntganybugeiliaid

19OndMairagadwoddyrhollbethauhyn,aca'u meddylioddyneichalon.

20A'rbugeiliaidaddychwelasant,ganogonedduamoli Duwamyrhollbethauaglywsantacawelsant,fely dywedwydwrthynt

21Aphangyflawnwydwythniwrnodienwaeduary bachgen,eienwefIESU,yrhwnaenwydfellyganyr angelcyneigenhedluynygroth

22Aphangyflawnwyddyddiaueiphuredigaethhiynôl cyfraithMoses,hwya’idygasantefiIerusalem,i’w gyflwynoi’rArglwydd;

23(FelymaeynysgrifenedigyngnghyfraithyrArglwydd, Pobgwrywaagoro'rgroth,aelwirsanctaiddi'rArglwydd;)

24Acioffrymuaberth,ynôlyrhynaddywediryng nghyfraithyrArglwydd,Pârodurturiaid,neuddaugyw colomen.

25AcweleŵrynIerusalem,a’ienwSimeon;a’rungŵr oeddgyfiawnaduwiol,yndisgwyldiddanwchIsrael:a’r YsprydGlânoeddarno.

26AcaamlygwydiddotrwyyrYsprydGlân,nawelaiefe angau,cyngweledCristyrArglwydd

27AcefeaddaethtrwyyrYsprydi'rdeml:aphan ddygoddyrhieniyplentynIesuimewn,iwneuthuriddo ynôldefodyGyfraith,

28Ynaefea'icymerthefifynuyneifreichiau,aca fendithioddDduw,acaddywedodd, 29OArglwydd,ynawrgiliadywasmewntangnefedd,yn ôldyair:

30Canysfyllygaidawelsantdyiachawdwriaeth, 31Yrhwnabaratoaistoflaenwynebyrhollbobloedd;

32GoleuniioleuoyCenhedloedd,agogoniantdybobl Israel

33AIosepha'ifamaryfeddasantatypethauaddywedasid amdano

34ASimeona’ubendithioddhwynt,acaddywedoddwrth Maireifam,Wele,ybachgenhwnsyddwedieiosoder cwympachyfodiadllawerynIsrael;acamarwydda ddywedirynerbyn;

35(Ie,cleddyfadrywanatrwydyenaiddyhunhefyd,)fel yramlygermeddyliaucalonnaulawer

36AcyroeddunAnna,prophwydes,merchPhanuel,o lwythAser:yroeddhiooedranmawr,abufywgydâgŵr saithmlyneddo'imorwyndod;

37Ahioeddweddwambedairblyneddaphedwarugain, yrhonnichiliasaio'rdeml,eithrawasanaethoddDduwag ymprydiauagweddiau,nosadydd

38Ahiwedidyfodimewnyrunmoddaddiolchoddi'r Arglwydd,acalefaroddamdanowrthyrhaiolloeddyn edrychambrynedigaethynIerusalem

39Acwediiddyntwneuthurpobpethynolcyfraithyr Arglwydd,hwyaddychwelasantiGalilea,i'wdinaseu hunainNazareth

40A'rbachgenagynnyddodd,acagryfhaoddoysbryd, wedieilenwioddoethineb:agrasDuwoeddarno.

41YroeddeirieniynmynedbobblwyddyniJerwsalemar ŵylyPasg

42Aphanddeuddengmlwyddoedefe,hwyaaethanti fynuiIerusalem,wedidefodyrŵyl

43Acwediiddyntgyflawniydyddiau,felyroeddentyn dychwelyd,ybachgenIesuaarhosoddarôlynJerwsalem; acniwyddaiJosepha'ifamamypeth

44Ondhwy,gandybiedeifodefynyfintai,ynmyned ymdaithdiwrnod;ahwya'iceisiasantefymhlitheu perthnasaua'ucydnabyddwyr

45Aphannachawsantef,hwyadroesanteilwaithi Ierusalem,ganeigeisioef

46Acweditridiauycawsantefynydeml,yneisteddyng nghanolymeddygon,illdauyneuclywed,acyngofyn cwestiynauiddynt

47Aphawba'ra'iclywsantefasynasantwrtheiddealla'i attebion.

48Aphanwelsantef,hwyasynasant:a’ifama ddywedoddwrtho,Fab,pahamygwnaethostfelhynâni? wele,dydadaminnaua'thgeisiaisyndrist

49Acefeaddywedoddwrthynt,Pafoddyceisiasochfi? Oniwyddochfodynrhaidimifodynghylchbusnesfy Nhad?

50Acniddeallasantyrymadroddalefarasaiefewrthynt

51Acefeaaethiwaeredgydâhwynt,acaddaethi Nazareth,acaddarostyngoddiddynt:ondeifama gadwoddyrhollymadroddionhynyneichalon

52A'rIesuagynyddoddmewndoethinebamaintioli,ac mewnffafrganDduwadyn

PENNOD3

1YnybymthegfedflwyddynodeyrnasiadTiberiusCesar, yroeddPontiusPilatynllywodraethwrarJwdea,aHerod yntetrarcharGalilea,a'ifrawdPhilipyndetrarchoIturaea acoranbarthTrachonitis,aLysaniasyntetrarchAbilene, 2AnnasaCaiaffasoeddyrarchoffeiriaid,gairDuwa ddaethatIoanfabSachareiasynyranialwch

3Acefeaddaethi’rhollwladoamgylchyrIorddonen, ganbregethubedyddedifeirwchermaddeuantpechodau; 4MegisymaeynysgrifenedigynllyfrgeiriauEsaiasy prophwyd,ganddywedyd,Llefunynllefainynyr anialwch,ParatowchfforddyrArglwydd,unionwchei lwybrauef

5Pobdyffrynalenwir,aphobmynyddabrynaostyngir; a'rcamawneirynunion,a'rffyrddgarwawneiryn esmwyth;

6AphobcnawdawelantiachawdwriaethDuw.

7Ynaydywedoddefewrthydyrfaoeddyndyfodallani'w bedyddioganddo,Ogenhedlaethgwiberod,pwya'ch rhybuddioddchwiiffoirhagydigofaintsyddiddod?

8Dygwchganhynnyffrwythauteilwngoedifeirwch,acna ddechreuwchddywedydo'chmewneichhunain,Ymae gennymniAbrahami'ntad:canysyrwyfyndywedydi chwi,ydichonDuwo'rcerrighyngyfodiplantiAbraham 9Acynawrhefydymae'rfwyellwedieigosodwrth wreiddynycoed:pobprenganhynnyyrhwnnidywyn dwynffrwythda,anaddwyd,acadefliri'rtân 10A'rboblaofynasantiddo,ganddywedyd,Bethgan hynnyawnawnni?

11Efeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Yrhwnsydd ganddoddwygot,rhoddedi'rnebnidoesganddo;a'rhwn syddganddoymborth,gwnayrunmodd.

12Ynapublicanodhefydaddaethanti'wbedyddio,aca ddywedasantwrtho,Athro,bethawnawnni?

13Acefeaddywedoddwrthynt,Nacunionyrhyna benodirichwi

14A'rmilwyryrunmoddaofynasantiddo,ganddywedyd, Aphabethawnawnni?Acefeaddywedoddwrthynt,Na thraisarneb,acnachyhuddanebyngelwyddog;a byddwchfodlonareichcyflog

15Acfelyroeddyboblyndisgwyl,aphawbyn synfyfyrioyneucalonnauamIoan,aiefeoeddyCristai peidio;

16Ioanaattebodd,ganddywedydwrthyntoll,Yrwyffi ynwiryneichbedyddioâdwfr;ondymaeuncryfachna miyndyfod,cliciedyrhwnnidwyfdeilwngo'iesgidiau i'wddatod:efea'chbedyddiachwiâ'rYsprydGlân,acâ thân

17Ymaeeiwyntyllyneilaw,acalwyrlanhaueilawr,ac agasglygwenithi'wgarner;ondyusalosgaâthânna ellireiddiffodd

18Allawerobethaueraillyneianogaethabregethoddefe i'rbobl.

19OndHerodytetrarch,wedieigerydduganddoefam HerodiasgwraigeifrawdPhilip,acamyrhollddrygaua wnaethaiHerod, 20Ychwanegwydhynetouwchlawpopeth,felycauodd efeIoanynycarchar

21Acwedii'rhollboblgaeleubedyddio,wedii'rIesu hefydgaeleifedyddio,agweddïo,agorwydynef, 22A'rYsprydGlânaddisgynnoddarluncorphorolmegis colomen,allefyndyfodo'rnef,yndywedyd,Tydiywfy anwylFab;ynottiyrymhyfrydaf

23A'rIesueihunaddechreuoddfodynghylchdeng mlwyddarhugainoed,acyntau(felytybid)ynfabi Ioseph,yrhwnoeddfabHeli, 24YrhwnoeddfabMatthat,yrhwnoeddfabLefi,yrhwn oeddfabMelchi,yrhwnoeddfabJanna,yrhwnoeddfab Joseff,

25YrhwnoeddfabMattathias,yrhwnoeddfabAmos,yr hwnoeddfabNaum,yrhwnoeddfabEsli,yrhwnoedd fabNagge,

26YrhwnoeddfabMaath,yrhwnoeddfabMattathias,yr hwnoeddfabSemei,yrhwnoeddfabIoseph,yrhwnoedd fabJwda,

27YrhwnoeddfabJoanna,yrhwnoeddfabRhesa,yr hwnoeddfabSorobabel,yrhwnoeddfabSalathiel,yrhwn oeddfabNeri,

28YrhwnoeddfabMelchi,yrhwnoeddfabAddi,yrhwn oeddfabCosam,yrhwnoeddfabElmodam,yrhwnoedd fabEr,

29YrhwnoeddfabJose,yrhwnoeddfabElieser,yrhwn oeddfabJorim,yrhwnoeddfabMatthat,yrhwnoeddfab Lefi,

30YrhwnoeddfabSimeon,yrhwnoeddfabJwda,yr hwnoeddfabJoseff,yrhwnoeddfabJonan,yrhwnoedd fabEliacim,

31YrhwnoeddfabMelea,yrhwnoeddfabMenan,yr hwnoeddfabMatatha,yrhwnoeddfabNathan,yrhwn oeddfabDafydd,

32YrhwnoeddfabJesse,yrhwnoeddfabObed,yrhwn oeddfabBoos,yrhwnoeddfabSalmon,yrhwnoeddfab Naasson,

33YrhwnoeddfabAminadab,yrhwnoeddfabAram,yr hwnoeddfabEsrom,yrhwnoeddfabPhares,yrhwnoedd fabJwda,

34YrhwnoeddfabIacob,yrhwnoeddfabIsaac,yrhwn oeddfabAbraham,yrhwnoeddfabThara,yrhwnoedd fabNachor,

35YrhwnoeddfabSaruch,yrhwnoeddfabRagau,yr hwnoeddfabPhalec,yrhwnoeddfabHeber,yrhwnoedd fabSala,

36YrhwnoeddfabCainan,yrhwnoeddfabArphaxad,yr hwnoeddfabSem,yrhwnoeddfabNoe,yrhwnoeddfab Lamech,

37YrhwnoeddfabMathusala,yrhwnoeddfabEnoch,yr hwnoeddfabJared,yrhwnoeddfabMaleel,yrhwnoedd fabCainan, 38YrhwnoeddfabEnos,yrhwnoeddfabSeth,yrhwn oeddfabAdda,yrhwnoeddfabDuw

1A'rIesuynllawno'rYsbrydGlânaddychweloddo'r Iorddonen,acaarweiniwydganyrYsbrydi'ranialwch, 2Wedieidemtioamddeugainniwrnodganydiafol.Acyn ydyddiauhynnynifwytaoddefeddim:acwedieudarfod, efeanewynoddwedihynny

3A'rdiafoladdywedoddwrtho,OsMabDuwwytti, gorchymyni'rmaenhwngaeleiwneuthurynfara

4A’rIesuaatteboddiddo,ganddywedyd,Ymaeyn ysgrifenedig,Nidtrwyfaraynunigybyddbywdyn,ond trwybobgairDuw

5A'rdiafol,ganeigymrydefifynydduchel,a ddangosoddiddoholldeyrnasoeddybydmewnamsero amser

6A'rdiafoladdywedoddwrtho,Yrhollalluhwnaroddaf iti,a'rgogonianthwynt:canyshynnyadraddodirimi;aci bwybynnaga'irhoddaf

7Ostydiganhynnya'mhaddoli,eiddottifyddycwbl.

8A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Dosarfyôli, Satan:canysysgrifenedigyw,AddoliyrArglwydddy Dduw,acefynunigawasanaethi.

9Acefea’idugefiIerusalem,aca’igosododdefarbinacl ydeml,acaddywedoddwrtho,OsMabDuwwyt,bwrw dyhunilawroddiyma:

10Canysymaeynysgrifenedig,Efearyddorchymyni'w angylionamdanat,amgadwdi:

11Ahwya'thddygantyneudwylo,rhagitiunamserdaro dydroedynerbyncarreg

12A'rIesuganattebaddywedoddwrtho,Dywedwyd,Na themtiayrArglwydddyDduw.

13Acwedidarfodiddiafolyrholldemtasiwn,efea ymadawoddoddiwrthoamdymor

14A'rIesuaddychweloddynnerthyrYsprydiGalilea:ac addaethenwogrwyddohonotrwyyrhollfrooamgylch 15Acefeaddysgoddyneusynagogauhwynt,gangaelei ogonedduganbawb.

16AcefeaddaethiNasareth,lleymagwydef:acynôlei arfer,efeaaethi’rsynagogarydyddSaboth,acasafoddi ddarllen.

17ArhoddwydiddolyfryprophwydEsaiasAcwediiddo agoryllyfr,efeagafoddymanlleyroeddynysgrifenedig, 18YsbrydyrArglwyddsyddarnaf,amiddofyeneinioi bregethu'refengyli'rtlodion;efea'mhanfonoddiiachau'r rhaidrylliedig,ibregethuymwaredi'rcaethion,aciwella golwgi'rdeillion,iryddhau'rcleision, 19IbregethublwyddyngymeradwyyrArglwydd

20Acefeagaeoddyllyfr,aca'irhoddesdrachefni'r gweinidog,acaeisteddoddAcyroeddllygaidpawboedd ynysynagogynglynuarno

21Acefeaddechreuoddddywedydwrthynt,Ydyddhwn ycyflawniryrysgrythurhonyneichclustiauchwi.

22Aphawbadystiolaethasantiddo,acaryfeddasantaty geiriaugrasoloeddyndyfodallano'ienauefAhwya ddywedasant,OnidmabJoseffywhwn?

23Acefeaddywedoddwrthynt,Ynddiauydywedwch wrthyfyddiharebhon,Phyy,iachâdyhun:pabethau bynnagaglywsomwedieugwneuthurynCapernaum, gwnahefydymayndywladdi

24Acefeaddywedodd,Ynwirmeddafichwi,Nidyw proffwydyncaeleidderbynyneiwladeihun

25Eithryrydwyffiyndywedydwrthychynwirionedd, llaweroweddwonoeddynIsraelynnyddiauElias,pan gaewydynefdairblyneddachwemis,anewynmawrtrwy yrhollwlad;

26OndnidatyrunohonynthwyyranfonwydElias,ondi Sarepta,dinasoSidon,atwraigweddw

27AllawerowahangleifionoeddynIsraelynamser Eliseusyproffwyd;acnilanhawydyrunohonynt,ac achuboddNaamanySyriad

28Ahwythauollynysynagog,panglywsantypethauhyn, alanwydoddigofaint,

29Acagyfododd,aca'illuchioddefallano'rddinas,aca'i harweiniasantefhydaelybrynaryrhwnyradeiladwydeu dinashwynt,i'wfwrwefilawrareiben

30Ondefeadramwyoddtrwyeucanolhwynt,aaeth ymaith,

31AdaethiwaerediGapernaum,dinasoGalilea,aca'u dysgoddhwyntarydyddiauSaboth

32Ahwyasynasantwrtheiathrawiaethef:canysnerthol oeddeiairef

33Acyroeddynysynagogddyn,yroeddganddoysbryd cythraulaflan,acalefoddâllefuchel, 34Ganddywedyd,Gadini;bethsyddawneloiniâthi, IesuoNasareth?aii'ndifethaydaethostti?mia'thadwaen pwywyt;SanctDuw.

35A'rIesua'iceryddoddef,ganddywedyd,Cadwdy dangnefedd,adosallanohonoAcwedii'rdiafoleidaflu ynycanol,efeaddaethallanohono,acniniwediddo.

36Ahwyollasynasant,acalefarasantyneuplitheu hunain,ganddywedyd,Paairywhwn!canysagawdurdod anerthymaeefeyngorchymyni'rysbrydionaflan,acy maentyndyfodallan

37A'ienwogrwyddefaaethallanibobmano'rwlado amgylch.

38Acefeagyfododdo'rsynagog,acaaethimewnidŷ SimonAchymerwydmamgwraigSimonâthwymyn mawr;ahwyaattolygasantiddodrosti.

39Acefeasafodddrosti,acageryddoddydwymyn;aca'i gadawoddhi:acynebrwyddhiagyfododd,aca weini∣dogoddiddynt.

40Aphanfachludoddyrhaul,pawboeddynglafoamryw glefydaua'udygasanthwyato;acaosododdeiddwyloar bobunohonynt,aca'uhiachaoddhwynt.

41Achythreuliaidhefydaddaethantallanolawer,gan lefain,acyndywedyd,TydiywCristMabDuwAcefea’u ceryddoddhwyntnaadawoddiddyntlefaru:canyshwya wyddentmaiCristydoedd

42Aphanaethhiynddydd,efeaymadawodd,acaaethi leanial:a’rbobla’iceisiasantef,acaddaethantattoef,ac a’idaliasantef,felnadadawaiefeoddiwrthynt

43Acefeaddywedoddwrthynt,Ymaeynrhaidimi bregethuteyrnasDduwiddinasoedderaillhefyd:canysam hynnyy'mhanfonwyd

44AcyroeddefeynpregethuynsynagogauGalilea

PENNOD5

1Abu,felyroeddyboblynpwysoarnoiwrandogair Duw,efeasafoddwrthlynGennesaret, 2Agweloddddwylongynsefyllwrthyllyn:ondy pysgotwyraaethantallanohonynt,acyngolchieu rhwydau

3Acefeaaethimewniuno'rllongau,yrhonoeddeiddo Simon,acaattolygoddiddofwrwallanychydigo'rwlad. Acefeaeisteddodd,acaddysgoddyboblo'rllong

4Acwediiddoymadaelâllefaru,efeaddywedoddwrth Simon,Lansiwchi'rdyfnder,agollyngwcheichrhwydaui lawrynddŷn

5ASimonaatteboddaddywedoddwrtho,Athro,nia lafuriasomarhydynos,acnichymerasomddim:erhynny ardyairdiygollyngafyrhwyd

6Acwediiddyntwneuthurhyn,hwyaamgaeasantdyrfa fawrobysgod:a'urhwydhwynt

7Ahwyaattolygasantareupartneriaid,yrhaioeddyny llongarall,iddyfodi'wcynorthwyo.Ahwyaddaethant,ac alanwasantyddwylong,felydechreuasantsuddo

8PanweloddSimonPedrhyn,efeasyrthioddwrthliniau'r Iesu,ganddywedyd,Ciliaoddiwrthyf;canysdyn pechadurusydwyffi,OArglwydd

9Canysefeasynnodd,aphawboeddgydagef,gany brasdero’rpysgodagymerasant:

10AcfellyhefydIago,acIoan,meibionSebedeus,yrhai oeddynbartneriaidiSimonA’rIesuaddywedoddwrth Simon,Nacofna;ohynallantiaddaldynion.

11Acwediiddyntddwyneullongauidir,hwyaadawsant bawb,aca'icanlynasantef

12Abu,panoeddefemewnrhywddinas,weleŵryn llawno'rgwahanglwyf:yrhwnaweloddyrIesuynsyrthio areiwyneb,acaattolygoddiddo,ganddywedyd, Arglwydd,osmynni,tiaellifynglanhau.

13Acefeaestynnoddeilaw,acagyffyrddoddagef,gan ddywedyd,Gwnaf:byddlânAcarunwaithy gwahanglwyfaymadawoddoddiwrtho.

14Acefeaorchmynnoddiddobeidiodweudwrthneb: eithrdos,amynegadyhuni'roffeiriad,acoffrymaerdy lanhad,felygorchmynnoddMoses,yndystiolaethiddynt. 15Ondmwyolaweryraethenwogrwyddohonoef:a thyrfaoeddmawraddaethantynghydiwrando,acigaeleu hiacháuganddoo'ugwendidau.

16Acefeaymneilltuoddi'ranialwch,acaweddiodd 17Acarddiwrnodpenodol,felyroeddefeyndysgu,yr oeddPhariseaidameddygonygyfraithyneisteddgerllaw, yrhaioeddwedidyfodoholldrefiGalilea,aJwdea,a Ierusalem:agalluyrArglwyddoeddynbresenoli'w hiachau.

18Acwele,dynionaddygasantimewnwelyddynwediei gymmeryda'rparlys:ahwyageisiasantfoddi'wddwynef imewn,aci'wddodigereifronef.

19Aphannaallentganfodpafforddydygentefimewno achosydyrfa,hwyaaethantarbenytŷ,aca’i gollyngasantefilawrtrwy’rteilsa’iwelyi’rcanolgerbron yrIesu

20Aphanweloddefeeuffyddhwynt,efeaddywedodd wrtho,Ddyn,maddeuwyditidybechodau.

21A'rysgrifenyddiona'rPhariseaidaddechreuasant ymresymu,ganddywedyd,Pwyywhwnsyddyndywedyd cabledd?Pwyallfaddaupechodau,ondDuwynunig?

22OndpanddealloddyrIesueumeddyliauhwynt,efea atteboddiddynt,Pareswmyrydychyneichcalonnau?

23Paunbynnagaihawsywdywedyd,Maddeuwyditidy bechodau;neuiddywedyd,Cyfod,arhodia?

24OndfelygwypochfodganFabydynalluaryddaeari faddeupechodau,(efeaddywedoddwrthyclafo'rparlys,)

Yrwyfyndywedydwrthyt,Cyfod,achymerdywely,a dosi'thdŷ.

25Acynebrwyddefeagyfododdo'ublaenhwynt,aca gymmerthifynuyrhonyroeddefeyngorwedd,acaaeth i'wdŷeihun,ganogonedduDuw.

26Ahwyasynasantoll,ahwyaogoneddasantDduw,aca lanwydoofn,ganddywedyd,Niawelsomheddiwbethau rhyfedd.

27Acwediypethauhynefeaaethallan,acaganfu publican,o'renwLefi,yneisteddwrthdderbynfa'rddefod: acefeaddywedoddwrtho,Canlynfi

28Acefeaadawoddycwbl,acagyfododd,aca’i canlynoddef.

29ALefiawnaethiddowleddfawryneidŷeihun:abu hefydlumawropublicanod,aceraill,yrhaiaeisteddasant gydâhwynt.

30Eithreuhysgrifenyddiona'uPhariseaida grwgnachasantynerbyneiddisgyblion,ganddywedyd, Pahamyrydychynbwytaacynyfedgydâpublicanoda phechaduriaid?

31A'rIesuaateboddacaddywedoddwrthynt,Nidoes angenmeddygaryrhaiiach;ondyrhaisyddynglaf.

32Niddeuthumialwycyfiawn,ondpechaduriaidi edifeirwch

33Ahwyaddywedasantwrtho,Pahamymaedisgyblion Ioanynymprydioynaml,acyngweddïo,a'runmodd disgyblionyPhariseaid;ondyrwyttiynbwytaacynyfed?

34Acefeaddywedoddwrthynt,Aellwchchwiwneudi blantyrystafellbriodasymprydio,trafyddoypriodfab gydahwynt?

35Ondfeddawydyddiau,pandynnirypriodfaboddi wrthynt,acynayrymprydiantynydyddiauhynny

36Acefealefaroddhefydddamegwrthynt;Nidoesneb ynrhoidarnoddilledynnewyddarhen;osamgen,ynay mae'rnewyddilldauyngosodrhent,acnidyw'rdarna dynnwydo'rnewyddyncytunoâ'rhen

37Acnidywnebynrhoigwinnewyddmewnhenffiolau; felarall,byddygwinnewyddyntorri'rpoteli,acyncaelei golli,a'rpoteliaddifethir

38Eithrgwinnewyddsyddraideiroddimewnpoteli newydd;acymaeyddauyngadwedig

39Nidoesnebsyddwediyfedhenwinarunwaith,yn dymuno'nnewydd,oherwyddymae'ndweud,"Gwellyw'r hen"

PENNOD6

1AbuaryrailSabotharôlycyntaf,efeaaethtrwyy meysyddŷd;a'iddisgyblionadynasantyclustiauoŷd,ac afwytasant,ganeurhwbioyneudwylo

2Arhaio'rPhariseaidaddywedasantwrthynt,Pahamyr ydychyngwneuthuryrhynnidywgyfreithloni'w wneuthurarydyddiauSaboth?

3A'rIesuaatteboddiddynt,acaddywedodd,Oni ddarllenasochgymaintahyn,yrhynawnaethDafydd,pan oeddnewynog,a'rrhaioeddgydagef;

4FelyraethefeidŷDDUW,acagymerodd,aca fwytaoddybaragosod,acaroddeshefydi'rrhaioedd gydagef;yrhwnnidywgyfreithloneifwytaondi'r offeiriaidynunig?

5Acefeaddywedoddwrthynt,FodMabydynyn ArglwyddarySabothhefyd

6AcarSabotharallhefyd,efeaaethimewni'rsynagog, acaddysgodd:acyroeddynoddynyroeddeiddeheulaw wedigwywo

7A'rysgrifenyddiona'rPhariseaidawylasantef,aiachaai efearydyddSaboth;felycaffontgyhuddiadyneierbyn.

8Eithrefeawybueumeddyliauhwynt,acaddywedodd wrthygŵra’rllawwywedig,Cyfod,asafynycanolAc efeagyfododdacasafoddallan.

9YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Unpethaofynnafi chwi;AicyfreithlawnarySabbothauywgwneuthurdaioni, neuwneuthurdrwg?iachubbywyd,neui'wddinistrio?

10Achanedrychoamgylcharnyntoll,efeaddywedodd wrthydyn,Estyndylaw.Acefeawnaethfelly:a’ilawef aadferwydyngyfanfelyllall

11Ahwyalanwydowallgofrwydd;adywedasantwrthei gilyddbethallenteiwneudiIesu.

12Abuynydyddiauhynny,efeaaethallani'rmynyddi weddïo,acabarhaoddarhydynosmewngweddiarDduw 13Aphanaethhiynddydd,efeaalwoddattoei ddisgyblion:acohonyntefeaetholoddddeuddeg,yrhai hefydaenwoddefeynapostolion;

14Simon,(yrhwnhefydaenwoddefePedr,)acAndreas eifrawd,IagoacIoan,PhilipaBartholomeus, 15MathewaThomas,IagofabAlffeus,aSimono'renw Selotes,

16AJwdasbrawdIago,aJwdasIscariot,yrhwnhefyd oeddybradwr

17Acefeaddaethiwaeredgydahwynt,acasafoddyny gwastadedd,athyrfaeiddisgyblion,athyrfafawroboblo hollJwdeaaJerwsalem,acolanmôrTyrusaSidon,yrhai addaethantiwrandoarno,acigaeleuhiachauo'u clefydau;

18A'rrhaiaflinidganysprydionaflan:ahwyaiachawyd 19A’rholldyrfaageisiasantgyffwrddagef:canys rhinweddaaethallanohono,aca’uhiachaoddhwyntoll 20Acefeaddyrchafoddeilygaidareiddisgyblion,aca ddywedodd,Bendigedigydychchwidlodion:canys eiddochchwiywteyrnasDduw

21Gwyneichbydynewynynawr:canyschwiaddigonir Gwyneichbydyrhaiydychynwyloynawr:canyschwia chwerthin

22Gwyneichbyd,panfyddodynionyneichcasáu,aphan y'chgwahanontoddiwrtheufintai,acy'chgwaradwyddant, acybwriantallaneichenwfeldrwg,ermwynMabydyn 23Llawenhewchydyddhwnnw,allamuynllawen:canys wele,mawryweichgwobrynynef:canysyrunmoddy gwnaetheutadauhwyntwrthyproffwydi

24Ondgwaechwiycyfoethogion!canysderbyniasoch eichdiddanwch

25Gwaechwiyrhaisyddlawn!canyschwianewyn Gwaechwisy'nchwerthinynawr!canyschwiaalarwchac awylwch.

26Gwaechwi,panddywedopawbynddaamdanoch! canysfellyygwnaetheutadaui'rgaubroffwydi

27Ondyrwyfyndywedydwrthychchwiyrhaiydychyn clywed,Carwcheichgelynion,gwnewchddai'rrhaisy'n eichcasáu,

28Bendithiwchyrhaisy'neichmelltithio,agweddïwch drosyrhaisy'neichdefnyddioergwaeth

29Aci'rhwnsyddyndydaroarynaillfochoffrwmhefyd aryllall;a'rhwnsy'ntynnudyglogyn,paidâchymryddy gôthefyd

30Dyroibobunaofynogennyt;a'rhwnsy'ndwyndy eiddodi,nacymofynâhwyntdrachefn.

31Acfelymynochwneuthurdynionichwi,gwnewch chwithauhefydiddynthwythau.

32Canysosydychyncaruyrhaisy'neichcaru,paddiolch syddichwi?canysymaepechaduriaidhefydyncaruy rhaisyddyneucaru

33Acosgwnewchddai'rrhaisyddyngwneuthurdaionii chwi,paddiolchsyddichwi?canysyrunpethhefyda wnapechaduriaid

34Acosrhoddwchfenthygi'rrhaiyrydychyngobeithio euderbyn,paddiolchsyddichwi?canyspechaduriaid hefydsyddynrhoibenthygibechaduriaid,idderbyn cymainteto

35Eithrcarwcheichgelynion,agwnewchdda,a rhoddwchfenthyg,ganobeithiodimeto;amawrfyddeich gwobr,achwiafyddwchblantyGoruchaf:canyscaredig ywefei'rdi-ddiolchaci'rdrwg

36Byddwchdrugarogganhynny,felymaeeichTadhefyd yndrugarog

37Nafarnwch,acni'chbernir:nachondemniwch,acni'ch condemnier:maddeuwch,amaddeuirichwi.

38Rhoddwch,acferoddirichwi;mesurda,wedieiwasgu ilawr,acwedieiysgwydynghyd,arhedegdrosodd,arydd dynioni'chmynwes.Canysâ'runmesuragyrydychchwi yneifesur,fe'imesuririchwieto

39Acefeaddywedoddddamegwrthynt,Aallydall arwainydall?onisyrthyddaui'rffos?

40Nidywydisgyblgoruwcheifeistr:ondpobun perffaithfyddofeleifeistr

41Aphahamyrwytynedrycharybrycheuynsyddyn llygaddyfrawd,ondhebganfodytrawstsyddyndylygad dyhun?

42Naillaipafoddydywediwrthdyfrawd,Frawd,gadi midynnuallanybrycheuynsyddyndylygad,pannadwyt ynedrycharytrawstsyddyndylygaddyhun? Rhagrithiwr,bwrwallanyngyntafytrawsto'thlygaddy hun,acynaygwelyneglurdynnuallanybrycheuynsydd ynllygaddyfrawd

43Canysprendaniddwgffrwythllygredig;acniddwg prenllygredigffrwythda

44Canyswrtheiffrwytheihunaadwaenirpobpren Canysoddrainnichasglantffigys,acnichasglantolwyn mieri

45Gŵrdaodrysordaeigalonaddwgyrhynsydddda;a dyndrwgodrysordrwgeigalonaddwgyrhynsydd ddrwg:canysohelaethrwyddygalonyllefaraeienauef

46Aphahamyrydychynfyngalwi,Arglwydd,Arglwydd, acnadydychyngwneuthurypethauyrwyfyneu dywedyd?

47Pwybynnagaddêlataffi,acawrandawoarfy ymadroddion,aca'ugwna,miafynegafichwiibwyy maeefeyndebyg:

48Cyffelybywefeiŵraadeiladodddŷ,acagloddioddyn ddwfn,acaosododdysylfaenargraig:aphangyfododdy dilyw,yffrwdaguroddynddirfawrarytŷhwnnw,acni allaieiysgwyd:canysargraigysylfaenwydef..

49Ondyrhwnsyddyngwrando,acnidywyngwneuthur, sydddebygiŵrhebsylfaenaadeiladodddŷaryddaear; ynerbynyrhwnytaroddyffrwdynchwyrn,acyn ebrwyddydisgynodd;amawroeddadfailytŷhwnnw

PENNOD7

1Acwediiddoorffeneihollymadroddionyng nghynulleidfa'rbobl,efeaaethimewniGapernaum.

2Arhywganwriadowas,yrhwnoeddannwylganddo, oeddglaf,acynbarodifarw

3AphanglybuefeamyrIesu,efeaanfonoddatto henuriaidyrIddewon,ganattolwgiddoddyfodaciachauei was

4AphanddaethantatyrIesu,hwyaattolygasantiddoar unwaith,ganddywedyd,Eifodyndeilwngi’rhwnyroedd efeiwneuthurhyn:

5Canysefesyddyncarueincenedlni,acefeaadeiladodd innisynagog

6YnayrIesuaaethgydâhwyntAphannadoeddefeyr awrhonymhelloddiwrthytŷ,ycanwriadaanfonodd gyfeillionato,ganddywedydwrtho,Arglwydd,na thralloderdyhun:canysnidwyfdeilwngitifynedimewn danfynen.

7Amhynnyacnifeddyliaisifyhunyndeilwngiddyfod attat:eithrdywedmewngair,a'mgwasaiachair

8Canysgwrydwyffihefydwedieiosoddanawdurdod,a chanddoamdanaffilwyr,acyrwyfyndywedydwrthun, Dos,acefeaâ;acwrtharall,Tyred,acymaeyndyfod;ac wrthfyngwas,Gwnahyn,acefea'igwna.

9PanglybuyrIesuypethauhyn,efearyfeddoddwrtho, aca’itroddefoamgylch,acaddywedoddwrthybobl oeddyneiganlynef,Yrwyfyndywedydichwi,Ni chefaisffyddmorfawr,nacychwaithynIsrael

10A'rrhaiaanfonasid,wedidychwelydi'rtŷ,agawsanty gwasynglafyngyfan.

11Athrannoeth,efeaaethiddinasaelwidNain;allawer o'iddisgyblionaaethantgydagef,aphobllawer

12Aphannesaoddefeatborthyddinas,weleŵrmarw wedieiddwynallan,unigfabeifam,ahioeddweddw:a phobllawero’rddinasoeddgydâhi

13AphanweloddyrArglwyddhi,efeadosturioddwrthi, acaddywedoddwrthi,Nacwylwch

14Acefeaddaethacagyffyrddoddâ’relor:a’rrhaia’i magasantefasafasant.Acefeaddywedodd,wrieuanc, meddafiti,Cyfod

15A'rhwnoeddfarwaeisteddodd,acaddechreuodd lefaru.Acefea'itraddododdefi'wfam.

16Adaethofnarbawb:ahwyaogoneddasantDduw,gan ddywedyd,Fodprophwydmawrwedicyfodiyneinplith ni;ac,FodDuwwediymweleda'ibobl.

17A'rsônhwnamdanoaaethallantrwyhollJwdea,a thrwy'rhollwladoamgylch.

18AdisgyblionIoanafynegasantiddoamypethauhyn oll

19Acloanyngalwattoddauo'iddisgybliona'uhanfonodd hwyntatyrIesu,ganddywedyd,Aitiywyrhwnoeddi ddyfod?neuedrychamunarall?

20Panddaethygwŷrattoef,hwyaddywedasant,Ioan Fedyddiwra'nhanfonoddniattat,ganddywedyd,Aitiyw yrhwnsyddiddyfod?neuedrychamunarall?

21Acynyrawrhonnoefeaiachaoddlawero'ugwendidau a'uplâu,acoysbrydiondrwg;acilaweroeddynddallefe aroddesolwg

22YnayrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Ewch ymaith,amynegwchiIoanypethauawelsochaca glywsoch;felygwelydeillion,ycloffionynrhodio,y

gwahangleifionyncaeleuglanhau,ybyddariaidynclywed, ymeirwyncaeleucyfodi,yrefengylyncaeleiphregethu i'rtlodion

23Abendigedigywefe,pwybynnagnithramgwyddo ynoffi.

24Acwediigenhadauloanymadael,efeaddechreuodd lefaruwrthyboblamloan,Bethyraethochchwiallani'r anialwchiweled?Corswedieihysgwydganygwynt?

25Eithrbethyraethochallani'wweled?Dynwediei wisgomewndilladmeddal?Wele,yrhaisyddwedieu gwisgoynhyfryd,acynbywyngywrain,mewncynteddau brenhinol

26Eithrbethyraethochallani'wweled?Ynbroffwyd?Ie, meddafichwi,allawermwynaphrophwyd

27Hwnywefe,amyrhwnymaeynysgrifenedig,Welefi ynanfonfynghennadoflaendywyneb,yrhwnabaratoa dyfforddo'thflaen

28Canysyrwyfyndywedydichwi,Ymmhlithyrhaia anedowragedd,nidoesprophwydmwynagloan Fedyddiwr:eithryrhwnsyddleiafynnheyrnasDduw, syddfwynagefe

29A'rhollbobla'iclybuef,a'rpublicanod,a gyfiawnhasantDduw,gangaeleubedyddioâbedyddloan 30OndyPhariseaida'rcyfreithwyrawrthodasantgyngor Duwyneuherbyneuhunain,hebeubedyddioganddo.

31AdywedoddyrArglwydd,Ibabethganhynnyy cyffelybafwŷrygenhedlaethhon?acibabethymaent?

32Cyffelybydyntiblantyneisteddynyfarchnadfa,acyn galwynaillatyllall,acyndywedyd,Yrydymwedipibau ichwi,acniddawnsiasoch;nyniaalarasomichwi,acnid wylasoch.

33CanysIoanFedyddiwraddaethnidoeddynbwytabara nacynyfedgwin;achwiaddywedwch,Ymaecythraul ganddo.

34DaethMabydynifwytaacyfed;acyrydychyn dywedyd,Weleŵrglwth,agwinwr,cyfaillpublicanoda phechaduriaid!

35Eithrdoethinebagyfiawnhâeihollblanthi

36Acuno'rPhariseaidaddymunoddarnofwyttagydâgef AcefeaaethidŷyPharisead,acaeisteddoddiymborth.

37Acwele,gwraigynyddinas,yrhonoeddbechadurus, panwybuhifodyrIesuyneisteddwrthymborthynnhŷy Pharisead,addugbocsalabastroennaint,

38Acasafoddwrtheidraedo'rtuôliddoganwylo,aca ddechreuoddolchieidraedâdagrau,aca'usychoddhwynt âgwallteiphen,acagusanoddeidraedef,aca'u heneinioddâ'rennaint

39AphanweloddyPhariseada’ihoffasai,efealefarodd ynddoeihun,ganddywedyd,Ygŵrhwn,pebuasaiyn brophwyd,awybuasaipwy,apharywwraig,ywhonsydd yncyffwrddagef:canyspechadurusywhi

40A’rIesuganattebaddywedoddwrtho,Simon,ymae gennyfbethi’wddywedydwrthytAcefeaddywedodd, Meistr,dywedymlaen

41Yroeddrhywgredydwrachanddoddauddyledwr:yr oeddarynaillbumcanceiniog,a'rllallhannercant

42Aphannadoeddganddyntddimi'wdalu,efea faddeuoddynddidwylliddyntilldauDywedwchwrthyf felly,paunohonyntfyddyneigarufwyaf?

43Simonaatteboddacaddywedodd,Tybiwnmaiefe,i'r hwnymaddeuoddefefwyafAcefeaddywedoddwrtho, Cyfiawnafarnaist

44Acefeadroddatywraig,acaddywedoddwrthSimon, Awelidiywraighon?Aethumimewni’thdŷ,niroddaist imiddwfri’mtraed:ondhiaolchoddfynhraedâdagrau, aca’usychoddhwyntâgwallteiphen.

45Niroddaistgusanimi:ondywraighoneryramsery deuthumimewn,nipheidioddâchusanufynhraed

46Fymhenagolewnideneiniaist:ondywraighona eneinioddfynhraedagennaint.

47Amhynnymeddafiti,Eiphechodauhi,yrhaisyddlu, afaddeuir;canyshiagaroddlawer:ondi'rhwny maddeuwydychydig,ychydigagarant

48Acefeaddywedoddwrthi,Maddeuwyddybechodau 49A'rrhaioeddyneisteddgydâgefaddechreuasant ddywedydynddynteuhunain,Pwyywhwnsyddyn maddeupechodauhefyd?

50Acefeaddywedoddwrthywraig,Dyffydda'th achubodd;ewchmewnheddwch

PENNOD8

1Wedihynny,efeaaethtrwybobdinasaphentref,gan bregethu,amynegu'rEfengylamdeyrnasDduw:a'r deuddegoeddgydagef,

2Arhaigwragedd,aiachawydoysbrydiondrwgallesg, MairaelwidMagdalen,o'rhonyraethaisaithgythraul,

3AJoannagwraigChusagoruchwyliwrHerod,aSusanna, allawereraill,yrhaioeddyngweiniarnoo'uhanfod

4Aphanddaethpobllawerynghyd,adyfodatoobob dinas,efealefaroddarddameg:

5Heuwraaethallanihaueihadef:acfelyroeddefeyn hau,rhaiasyrthiasantarfinyffordd;asathrwydhi,ac ehediaidyrawyra'ihysodd

6Arhaiasyrthiasantargraig;achyngyntedagytarddodd, fewywodd,ameifodynbrinoleithder.

7Arhaiasyrthiasantymmhlithdrain;a'rdraina gyneuoddagef,aca'itagasant

8Acarallasyrthioddardirda,acagynyddodd,acaddug ffrwythganwaithAcwediiddoddywedydypethauhyn, efealefodd,Ynebsyddganddoglustiauiwrando, gwrandawed.

9A'iddisgyblionaofynasantiddo,ganddywedyd,Betha allaifodyddameghon?

10Acefeaddywedodd,Ichwiyrhoddirgwyboddirgelion teyrnasDduw:eithrieraillarddamhegion;felnachaent weled,achlywednaddeallent

11Adyma'rddameg:GairDuwyw'rhad.

12Yrhaiarfinyfforddyw'rrhaisy'ngwrando;ynaymae diafolyndyfod,acyntynnu'rgairo'ucalonnau,rhag iddyntgreduabodyngadwedig

13Arygraigymaent,yrhai,panglywant,adderbynianty gairynllawen;acnidoesganyrhaihynwreiddyn,yrhaia gredantamychydig,acynamsertemtasiwnsyrthiant ymaith

14A'rhynasyrthiasantymmysgdrain,yrhai,wediiddynt glywed,aântallan,acadaguâgofalon,achyfoeth,a phleserauybywydhwn,hebddwynffrwythi berffeithrwydd.

15Ondarytirdaywyrhaisyddmewncalononestada, wediclywedygair,yneigadw,acyndwynffrwythyn amyneddgar.

16Nidoesneb,wediiddooleuocanwyll,yneichuddioâ llestr,neuyneigosoddanwely;ondyneiosodar

ganhwyllbren,felygwelo'rrhaisy'nmyndimewny goleuni.

17Canysnidoesdimynddirgel,nichaiffeiamlygu;acna chuddirdim,yrhwnniwyddysacaddawallan.

18Sylwchganhynnypafoddygwrandewch:canysi'r hwnybyddoganddo,iddoefyrhoddir;aphwybynnagnid oesganddo,oddiwrthoefycymeriryrhynymae'n ymddangoseifodyneigael.

19Ynaydaetheifama'ifrodyrato,acniallentddyfodato i'rwasg

20Amynegwydiddoganraioeddyndywedyd,Ymaedy fama'thfrodyrynsefyllytuallan,yndymunodyweled

21Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Fymama'm brodyriywyrhaihynsyddyngwrandogairDuw,acynei wneuthur

22Acarrywddydd,efeaaethilonggydâ'iddisgyblion: acefeaddywedoddwrthynt,Awntrosoddi'rochrdrawi'r llynAcfewnaethonnhwlansioymlaen

23Ondfelyroeddyntynhwylio,efeahunodd:athymestl owyntaddaethiwaeredaryllyn;ahwyalanwydoddwfr, acafumewnperygl

24Ahwyaddaethantatto,aca'ideffroasantef,gan ddywedyd,Athro,feistr,yrydymniwedidarfodYnaefea gyfododd,acageryddoddygwyntachynddeiriogydwfr: ahwyabeidiasant,abutawelwch.

25Acefeaddywedoddwrthynt,Paleymaeeichffydd?A hwyaofnasant,asynasant,ganddywedydwrtheigilydd, Pafathddynywhwn!canysymaeefeyngorchymyni'r gwyntoedda'rdwfr,acymaentynufuddhauiddo

26AhwyagyrhaeddasantwladyGadarenes,yrhonsydd gyferbynâGalilea.

27Aphanaethefeallanidir,yrhwnagyfarfuagefo'r ddinasrywŵra'ihiraethaiogythreuliaid,acnidoeddyn gwisgodillad,acnidoeddynarosmewntŷ,ondyny beddau

28PanweloddefeyrIesu,efealefodd,acasyrthioddi lawro'iflaenef,acâllefucheladdywedodd,Bethsyddi miawnelwyfâthi,Iesu,MabyDuwGoruchaf?Yrwyfyn atolwgiti,paidâ'mpoenydio

29(Canysefeaorchmynnoddi'rysbrydaflanddodallan o'rdyn:Canysynfynychyroeddwedieiddalef:acefea gedwidâchadwynauacmewnllyffetheiriau;acefea dorroddyrhwymau,acayrrwydganddiafoli'ranialwch.)

30A'rIesuaofynnoddiddo,ganddywedyd,Bethywdy enw?Acefeaddywedodd,Lleng:canysllawero gythreuliaidaaethantimewniddo.

31Ahwyaattolygasantiddonaorchymynaiefeiddynt fynedallani'rdyfnder.

32Acyroeddynogenfaintofochlawerynymborthary mynydd:ahwyaattolygasantiddoganiatáuiddyntfynedi mewniddyntAcefeaddioddefoddiddynt

33Ynaycythreuliaidaaethantallano'rdyn,acaaethanti mewni'rmoch:a'rgenfaintaredoddilawrynserthi'rllyn, acadaguwyd

34Panweloddyrhaioeddyneubwydoyrhynawnaethid, hwyaffoesant,acaaethantacafynegasanthynnyyny ddinasacynywlad.

35Ynahwyaaethantallaniweledyrhynawnaethid;aca ddaethatyrIesu,acagafoddydyn,yrhwnyroeddy cythreuliaidwediymadaelohono,yneisteddwrthdraedyr Iesu,wedieiwisgo,acyneiiawnbwyll:ahwyaofnasant

36Yrhaihefyd,yrhaia'igwelsant,afynegasantiddynt trwybafoddyriachawydyrhwnoeddymmeddianty cythreuliaid

37YnayrholldyrfaowladyGadareniaidoamgylcha attolygasantiddoymadaelâhwynt;canyshwyaddaliwyd ganofnmawr:acefeaaethifynyi’rllong,aca ddychweloddyneiôl

38A’rgŵro’rhwnyrymadawoddycythreuliaidallana attolygoddiddofodgydâgef:ondyrIesua’ihanfonoddef ymaith,ganddywedyd,

39Dychweli'thdŷdyhun,amynegamorfawrypethaua wnaethDuwitiAcefeaaethymaith,acagyhoeddodd trwy’rhollddinasgymaintypethauawnaethai’rIesuiddo.

40Abu,wedii'rIesuddychwelyd,yboblynllawena'i derbyniasantef:canysyroeddyntollyneiddisgwyl

41Acwele,gŵro’renwJairusaddaeth,acefeoedd lywodraethwrysynagog:acefeasyrthioddwrthdraedyr Iesu,acaattolygoddiddoddyfodi’wdŷ:

42Canysununigferchoeddganddo,ynghylchdeuddeng mlwyddoed,ahiafufarwOndfelyroeddefeynmyned ymgynulloddyboblef

43Agwraigachanddidiferynowaedamddeuddeng mlynedd,yrhonadreulioddeihollfywoliaetharfeddygon, acniallasaigaeliachâdoneb,

44Daethareiol,achyffyrddoddâtherfyneiwisgef:ac ynebrwyddeidiferynowaedhiablygodd

45A’rIesuaddywedodd,Pwyagyffyrddoddâmi?Wedii bawbwadu,dywedoddPedra'rrhaioeddgydagef,"Meistr, ymae'rdyrfayndyguroacynpwysoarnat,acawytyn dweud,Pwyagyffyrddoddâmi?"

46A’rIesuaddywedodd,Rhywunagyffyrddoddâmi: canysyrwyfyngweledfodrhinweddwedimynedallan oddiwrthyf

47Aphanweloddywraignadoeddhiynguddiedig,hia ddaethdangrynu,acasyrthioddo'iflaenef,hiafynegodd iddogerbronyrhollbobl,ambaachosycyffyrddoddhiag ef,aphafoddycafoddhieihiachauynebrwydd.

48Acefeaddywedoddwrthi,Merch,byddgysurus:dy ffydda'thgyflawnodd;ewchmewnheddwch

49Trayroeddefeetoynllefaru,unaddaetho lywodraethwrtŷysynagog,ganddywedydwrtho,Ymae dyferchwedimarw;paidathrafferthu'rMeistr

50OndpanglybuyrIesu,efeaatteboddiddo,gan ddywedyd,Nacofna:credynunig,ahiaiacheir

51Aphanddaethefei'rtŷ,niadawoddinebfynedimewn, ondPedr,acIago,acIoan,athadamamyforwyn.

52Aphawbawylasant,acawylasanthi:ondefea ddywedodd,Nacwylwch;nidywhiwedimarw,ondyn cysgu

53Ahwya'igwatwarasantef,ganwybodeibodhiwedi marw

54Acefea'ugosododdhwyntollallan,aca'icymerthhi erbyneillaw,acaalwodd,ganddywedyd,Forwyn,cyfod 55A'ihysbrydhiaddaethdrachefn,acagyfododdyn ebrwydd:acefeaorchmynnoddroddibwydiddi

56A'irhieniasynasant:ondefeaorchmynnoddiddyntna ddywedentinebyrhynawnaethid.

1Ynaefeaalwoddeiddeuddegdisgyblynghyd,aca roddesiddyntawdurdodacawdurdodarbobcythreuliaid, aciwellaclefydau.

2Acefea'uhanfonoddhwyntibregethuteyrnasDduw,ac iiachauycleifion

3Acefeaddywedoddwrthynt,Nachymerwchddimat eichtaith,nathrosolion,nacyspryd,nabara,nacarian;na dwygotyrun

4Aphadŷbynnagyrewchimewniddo,arhoswchyno,ac oddiynoewch

5Aphwybynnagni'chderbynio,panelochallano'rddinas honno,ysgydwchyllwchiawnoddiareichtraedyn dystiolaethyneuherbynhwynt

6Ahwyaymadawsant,acaaethanttrwyytrefydd,gan bregethuyrefengyl,aciachauynmhobman

7AHerodytetrarchaglybuamyrhynollawnaethid trwyddoef:acefeaddryg-iodd,amydywediramrai,loan agyfodasaioddiwrthymeirw;

8Acorai,yroeddEliaswediymddangos;aceraiU,fodun o'rhenbrophwydiwediatgyfodi.

9AHerodaddywedodd,torraisbenIoan:ondpwyyw hwn,yrhwnyrwyfynclywedycyfrywbethauohono?A dymunoddeiweled.

10A'rapostolion,wedieudychwelyd,afynegasantiddoyr hynollawnaethidAcefea’ucymerth,acaaetho’rneilltu o’rneilltuileanialynperthyni’rddinasaelwirBethsaida.

11A’rbobl,panwybu,a’icanlynasantef:acefea’u derbynioddhwynt,acalefaroddwrthyntamdeyrnasDduw, acaiachaoddyrhaioeddangeniachâdarnynt.

12Aphanddechreuoddydyddddiflanu,ynaydeuddega ddaethant,acaddywedasantwrtho,Anfonydyrfaymaith, felyrelonti’rtrefydda’rwladoamgylch,aciletty,aci gaelbwyd:canysyrydymniymamewnunllelle anialwch

13Ondefeaddywedoddwrthynt,Rhoddwchchwiiddynt i'wfwytaAhwyaddywedasant,Nidoesgennymmwyach ondpumtorthadaubysgodyn;oddieithrinifynedibrynu ymborthi'rhollboblhyn.

14CanysyroeddyntynghylchpummilowŷrAcefea ddywedoddwrtheiddisgyblion,Gwnaiddynteisteddbob degadeugainmewnfintai.

15Ahwyawnaethantfelly,acabaroddiddyntolleistedd

16Ynaefeagymeroddypumtorth,a'rddaubysgodyn,ac aedrychoddifynyi'rnef,efea'ubendithioddhwynt,aca'i torrodd,aca'irhoddesi'rdisgyblioni'wgosodgerbrony dyrfa.

17Ahwyafwytasant,acalanwydoll:adeuddeg basgedaidaddygwydifynyo’rtamaidoeddynweddill iddynt

18Abu,acefeynunigyngweddio,eiddisgyblionoedd gydâgef:acefeaofynoddiddynt,ganddywedyd,Pwyy maeyboblyndywedydydwyffi?

19Hwythauaattebasantaddywedasant,loanFedyddiwr; onddywedrhai,Elias;acerailladdywedant,foduno'r henbrophwydiwediatgyfodi.

20Efeaddywedoddwrthynt,Ondpwyyrydychchwiyn dywedydfymodi?AteboddPedr,"CristDuw"

21Acefea’ugorchmynnoddhwynt,acaarchoddiddynt beidiodweudypethhwnnwwrthneb;

22Ganddywedyd,RhaidiFabydynddioddefllawero bethau,achaeleiwrthodganyrhenuriaida'rarchoffeiriaid, a'rysgrifenyddion,a'iladd,a'igyfodiytrydydddydd

23Acefeaddywedoddwrthyntoll,Osmynnebddyfodar fyôli,ymwadedagefeihun,achymeredeigroes beunydd,achanlynedfi

24Canyspwybynnagaewyllysiogadweieinioes,a’icyll: ondpwybynnagafynnogollieieinioeserfymwyni, hwnnwa’igwaredo

25Canyspafantaissyddiddyn,osennillefeyrhollfyd, a'igollieihun,neugaeleifwrwymaith?

26Canyspwybynnagafyddocywilyddganddoohonoffi aco'mgeiriau,ohonoefybyddcywilyddganFabydyn, panddeloyneiogonianteihun,acyneiddoeiDad,a'r angylionsanctaidd

27Eithryrydwyffiyndywedydichwiynwir,ymaerhai ynsefyllyma,yrhainiphrofantangau,hydoniwelant deyrnasDduw

28Acynghylchwythniwrnodwediyrymadroddionhyn, efeagymmerthPedracIoanacIago,acaaethifynyi fynyddiweddïo

29Acfelyroeddefeyngweddïo,gweddnewidioddei wyneprydef,a'iddilladoeddynwynacynddisglair

30Acwele,dauŵrynymddiddanagef,sefMosesac Elias:

31Yrhwnaymddangosoddmewngogoniant,aca lefaroddameiymadawiadyrhwnagyflawnaiefeyn Ierusalem.

32EithrPedr,a'rrhaioeddgydagef,afudrwmogwsg:a phanddeffroasant,hwyawelsanteiogoniantef,a'rddau ŵroeddynsefyllgydâgef.

33Acfelyroeddyntynymadaeloddiwrthoef,Pedra ddywedoddwrthyrIesu,Athro,daywinifodyma:a gwnawndairpabell;uniti,acuniMoses,acuniElias: hebwybodbethaddywedodd

34Trayroeddefeynllefarufelhyn,daethcwmwl,aca gysgododdhwynt:ahwyaofnasantwrthfynedi'rcwmwl.

35Adaethllefo'rcwmwl,ganddywedyd,HwnywfyMab anwylyd:gwrandewcharno

36Aphanaethyrlesuheibio,yrIesuagafwydynunig.A hwya'icadwasantynagos,acnifynegasantinebyny dyddiauhynnyddimo'rpethauawelsent

37Athrannoeth,wediiddyntddodiwaeredo'rbryn,pobl laweragyfarfuagef

38Acwele,gŵro'rfintaialefodd,ganddywedyd,Athro, yrwyfynatolwgiti,edrycharfymab:canysfyunig blentynywefe

39Acwele,ysprydyneigymmerydef,acynddisymmwth ymaeefeyngweiddi;acymaeyneirwygofelymaeyn ewynudrachefn,aphrinymaeeigleisioynciliooddi wrtho

40Acmiaattolygaisi'thddisgyblioneifwrwefallan;ac nisgallent

41A’rIesuaatteboddacaddywedodd,Ogenhedlaeth anffyddlonagwrthnysig,pahydybyddafgydâchwi,ac y’chdioddefaf?Dwgdyfabyma

42Acfelyroeddefeettoarddyfod,ycythraula'itaflodd efilawr,aca'illygraA’rIesuageryddoddyrysbrydaflan, acaiachaoddybachgen,aca’itraddodwydefeilwaithi’w dad.

43AhwyollasynasantwrthnertholalluDuwOndtrayr oeddentynrhyfedduatbobunamyrhollbethauawnaeth yrIesu,efeaddywedoddwrtheiddisgyblion, 44Byddedi'rymadroddionhynsuddoi'chclustiau:canys Mabydynadraddodiriddwylodynion.

45Eithrniddeallasanthwyyrymadroddhwn,acyroedd ynguddiedigoddiwrthynt,felnadoeddyneiddeall:acyr oeddarnyntofngofyniddobethyw'rymadroddhwnnw.

46Ynaycododdymresymiadyneuplith,paunohonynta ddylaifodfwyaf

47A'rIesu,ganddeallmeddwleucalon,agymerthblentyn, aca'igosododdyneiymyl,

48Acaddywedoddwrthynt,Pwybynnagadderbynioy plentynhwnynfyenwi,syddynderbynyrhwna'm hanfonoddi:canysyrhwnsyddleiafyneichplithchwioll, mawrfyddohwnnw.

49AcIoanaatteboddacaddywedodd,Athro,niawelsom unynbwrwallangythreuliaidyndyenwdi;ania waharddasomiddo,amnadywefeyncanlyngydani.

50A’rIesuaddywedoddwrtho,Nawaherddwchiddo: canysyrhwnnidywi’nherbynni,trosomni

51Aphanddaethyramseri'wdderbyn,efeaosododdei wynebynddiysgogifynediIerusalem,

52Acaanfonasantgenhadauoflaeneiwynebef:ahwya aethant,acaaethantimewnibentrefo'rSamariaid,i ymbaratoiiddo

53Acnidderbyniasantef,amfodeiwynebeffelpe byddaiefeynmynediIerusalem.

54AphanweloddeiddisgyblionIagoacloanhyn,hwya ddywedasant,Arglwydd,afynnidiiniorchymynidân ddyfodiwaeredo'rnef,a'udifahwynt,megisygwnaeth Elias?

55Ondefeadrodd,aca'uceryddoddhwynt,aca ddywedodd,Niwyddochobarywysbrydyrydych.

56CanysnididdistrywiobywydaudynionydaethMaby dyn,ondi'whachubhwyntAdymanhw'nmyndibentref arall.

57Abu,felyroeddyntynmynedaryffordd,rhywŵra ddywedoddwrtho,Arglwydd,canlynafdiibalebynnagyr elo.

58A'rIesuaddywedoddwrtho,Llwynogodsyddâthyllau, acadaryrawyrnythod;ondnidoesganFabydynlei osodeiben.

59Acefeaddywedoddwrthunarall,CanlynfiOndefea ddywedodd,Arglwydd,gadimiyngyntaffynedigladdu fynhad.

60YrIesuaddywedoddwrtho,Gadi’rmeirwgladdueu meirw:eithrdosaphregethuteyrnasDduw.

61Acunarallhefydaddywedodd,Arglwydd,canlynafdi; ondgadewchimiyngyntafffarwelioahwynt,yrhaisydd gartrefynfynhy

62A’rIesuaddywedoddwrtho,Nidoesneb,wedigosod eilawaryraradr,acynedrychynôl,ynaddasideyrnas Dduw

PENNOD10

1Wedi'rpethauhynpenododdyrArglwyddddega thrigaineraillhefyd,aca'uhanfonoddhwyntbobdwya dauo'iflaeneiwynebibobdinasalle,lleydeuaiefeei hun

2Amhynnyefeaddywedoddwrthynt,Ycynhaeafynwir syddfawr,ondygweithwyrsyddbrin:gweddïwchgan hynnyarArglwyddycynhaeaf,ariddoanfongweithwyr allani'wgynhaeaf.

3Ewcheichffyrdd:wele,yrwyfyneichanfonallanfel ŵynymhlithbleiddiaid

4Nacherwchbwrs,nacysgrífen,nacesgidiau:acna chyfarchwchnebaryffordd.

5Acibadŷbynnagyrewchimewn,yngyntafdywedwch, Tangnefeddi'rtŷhwn

6Acosmabtangnefeddafyddoyno,eichtangnefedda orphwysoarno:onidê,efeadryattochdrachefn

7Acerysynyruntŷ,ganfwytaacyfedypethaua roddant:canysteilwngywygweithiwro'igyflog Peidiwchâmyndodŷidŷ

8Acibaddinasbynnagyrewchimewn,acymaentyn eichderbyn,bwytewchypethauaosodirgereichbron: 9Aciachaycleifionsyddynddo,adywedwrthynt,Daeth teyrnasDduwynagosatoch.

10Ondibaddinasbynnagyrewchimewniddi,acnid ydyntyneichderbyn,ewchallani'rheolydd,adywedwch, 11Hydeithafllwcheichdinas,yrhwnsyddynglynu wrthym,yrydymynsychui'cherbyn:erhynnybyddwch sicrohyn,nesaoddteyrnasDduwatochchwi

12Eithryrydwyffiyndywedydichwi,maimwy goddefolydyddhwnnwiSodom,nagi'rddinashonno

13Gwaedi,Chorazin!gwaedi,Bethsaida!canyspe gwneidygweithredoeddnertholynTyrusaSidon,yrhaia wnaethpwydynochchwi,hwyaedifarhasanterstalwm,yn eisteddmewnsachliainalludw

14OndmwygoddefoliTyrusaSidonynyfarn,nagi chwithau

15Athithau,Capernaum,yrhwnwytwedidyddyrchafu i'rnef,a'thfwrwiuffern.

16Yrhwnsyddyneichgwrando,syddynfyngwrando;a'r hwnsyddyneichdirmygu,syddynfynirmygui;a'rhwn syddynfynirmygui,syddyndirmyguyrhwna'm hanfonoddi

17A'rdegathrigainaddychwelasantdrachefnynllawen, ganddywedyd,Arglwydd,ymaehydynoedycythreuliaid ynddarostyngediginitrwydyenwdi

18Acefeaddywedoddwrthynt,MiawelaisSatanfel melltenyndisgyno'rnef.

19Wele,yrydwyffiynrhoddiichwialluisathruarseirff acysgorpionau,athroshollalluygelyn:acnibydddimyn periniwedichwi.

20Erhynnalawenycha,fodyrysbrydionyn ddarostyngedigichwi;ondynhytrachgorfoleddwch,am fodeichenwauynysgrifenedigynynef

21YnyrawrhonnoyrIesualawenychoddynyrysbryd, acaddywedodd,Yrwyfyndiolchiti,ODâd,Arglwydd nefadaear,amguddiaistypethauhynoddiwrthy doethiona'rcall,aca'udatguddioddifabanod:erhynny,O Dad;canysfellyyrymddangosoddynddayndyolwg 22PobpethadraddodirimiganfyNhad:acniŵyrneb pwyywyMab,ondyTad;aphwyywyTad,ondyMab, a'rhwnymaeyMabyneiddatguddioef.

23Acefea’itroddefateiddisgyblion,acaddywedodd o’rneilltu,Gwyneubydyllygaidsy’ngweldypethauyr ydychyneugweld:

24Canysyrwyfyndywedydichwi,fodllawero brophwydiabrenhinoeddwedichwennychgweledy

pethauyrydychchwiyneugweled,acnisgwelsant;aci glywedypethauhynnyyrydychchwiyneuclywed,acni chlywsochhwynt

25Acwele,rhywgyfreithiwragyfododd,aca’itemtiodd ef,ganddywedyd,Athro,bethawnafietifeddubywyd tragwyddol?

26Efeaddywedoddwrtho,Bethsyddysgrifenedigyny gyfraith?pamorddarllenwytti?

27Acefeaattebodd,addywedodd,CâryrArglwydddy Dduwâ'thhollgalon,acâ'thhollenaid,acâ'thhollnerth, acâ'thhollfeddwl;a'thgymydogfeltidyhun

28Acefeaddywedoddwrtho,Uniawnaattebaist:gwna hyn,abywfyddi.

29Eithrefe,ganewyllysioeigyfiawnhaueihun,a ddywedoddwrthyrIesu,Aphwyywfynghymydog?

30A’rIesuaattebodd,acaddywedodd,Rhywŵraaethi waeredoIerusalemiIericho,acasyrthioddymmhlith lladron,yrhaia’irhwygasantefo’iddillad,aca’i clwyfasantef,acaaethymaith,ganeiadaelynhanner marw

31Acarhapydaethrhywoffeiriadiwaeredyffordd honno:aphanweloddef,efeaaethheibioo'rtuarall.

32A'runmoddLefiad,panoeddefeynylle,addaethaca edrychoddarno,acaaethheibioo'rochrdraw

33OndrhywSamariad,wrtheidaith,addaethlleyroedd efe:aphanweloddef,efeadosturioddwrtho,

34Acaaethattoef,acarwymoddeiarchollion,gan dywalltolewagwinynddo,aca'igosododdareianifailei hun,aca'idugidŷtafarn,acaofaloddohono

35Athrannoeth,panymadawoddefe,efeadynnoddallan ddwygeiniog,aca'urhoddesi'rllu,acaddywedoddwrtho, Cymerofal;aphabethbynnagadreuliechynychwaneg, panddofdrachefn,mia'italafiti

36Paunynawro'rtrihyn,dybygei,oeddgymydogi'rhwn asyrthiasaiymmysgylladron?

37Acefeaddywedodd,Yrhwnadrugareddawnaethefe YnayrIesuaddywedoddwrtho,Dos,agwnayrunmodd.

38Acfelyroeddyntynmyned,efeaaethimewniryw bentref:arhywwraigo'renwMarthaa'iderbynioddefi'w thŷ.

39AcyroeddganddichwaeraelwidMair,yrhonhefyda eisteddoddwrthdraedyrIesu,acaglywsaieiairef

40EithrMarthaadrallododdynghylchllawerowasanaeth, acaddaethattoef,acaddywedodd,Arglwydd,onidoes otsgennychfodfychwaerwedifyngadaeliwasanaethu ynunig?gofyniddifellyfynghynorthwyo.

41A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthi,Martha, Martha,yrwyttiynofalusacynofidusynghylchllawero bethau:

42Eithrunpethsyddanghenrheidiol:aMairaddewisodd yrhanddaionushonno,yrhonnichymeriroddiwrthi

PENNOD11

1Abu,felyroeddefeyngweddiomewnrhywle,wedi iddobeidio,uno'iddisgyblionaddywedoddwrtho, Arglwydd,dysginiweddio,megisydysgoddIoanhefyd i'wddisgyblion

2Acefeaddywedoddwrthynt,Panweddïoch,dywedwch, EinTadyrhwnwytynynefoedd,Sancteiddierdyenw. DeleddydeyrnasGwnelerdyewyllys,megisynynef, fellyaryddaear

3Dyroinioddyddiddyddeinbarabeunyddiol

4Amaddeuinieinpechodau;canysyrydymninnau hefydynmaddauibobunsyddynddyledusiniAcnac arwainniidemtasiwn;eithrgwarednirhagdrwg.

5Acefeaddywedoddwrthynt,Paunohonochafyddo ganddogyfaill,acaâattohannernos,acaddywedwrtho, Gyfaill,rhofenthygtairtorthimi;

6Canyscyfaillimiyneidaithaddaethataf,acnidoes gennyfddimi'wosodgereifronef?

7Acefeo'rtufewnaattebacaddywed,Nacofnafi:y maeydrwsynawrwedieigau,a'mplantgydâmiyny gwely;niallafgodiarhoiiti

8Yrwyfyndywedydichwi,Ernachyfydefea'irhoddi, ameifodyngyfailliddo,ettooherwyddeibwysigrwydd efeagyfyd,acaryddiddogyniferagsyddangen

9Acyrwyfyndywedydichwi,Gofynwch,arhoddiri chwi;ceisiwch,achwiagewch;curwch,acfeagoriri chwi

10Canyspobunaofynosyddynderbyn;a'rhwnsyddyn ceisio,syddyncael;aci'rneba'icuro,yragorir

11Osbyddmabyngofynfarainebohonochyrhwnsydd dad,aryddefegarregiddo?neuosgofynpysgodyn,arydd efesarffiddoambysgodyn?

12Neuosgofynefewy,aoffrym∣maefeiddoysgorpion?

13Osydychchwi,ganhynny,ynddrwg,yngwybodsuti roirhoddiondai'chplant:pafaintmwyyrhyddeichTad nefolyrYsbrydGlâni'rrhaisy'ngofyniddo?

14Acyroeddefeynbwrwallangythraul,acyroeddyn fudAcwedii'rdiafolfynedallan,ymudalefarodd;a'r boblaryfeddasant

15Eithrrhaiohonyntaddywedasant,trwyBeelsebub penafycythreuliaidymaeefeynbwrwallangythreuliaid 16Aceraill,ganeidemtio,ageisiasantganddoarwyddo'r nef.

17Ondefe,ganwybodeumeddyliau,addywedodd wrthynt,Pobteyrnasymranedigyneiherbyneihuna ddygirianghyfannedd;athŷwedieirannuynerbyntŷa syrth.

18OsbyddSatanhefydwediymrannuyneierbyneihun, pafoddysaifeideyrnasef?ameichbodyndywedydfy modiynbwrwallangythreuliaidtrwyBeelsebub

19AcostrwyBeelzebubyrwyffiynbwrwallan gythreuliaid,trwybwyymaeeichmeibionchwiyneu bwrwhwyntallan?amhynnyybyddanthwyynfarnwyri chwi

20OndosmyfiâbysDuwsyddynbwrwallan gythreuliaid,ynddiauydaethteyrnasDduwarnochchwi

21Pangadwodyncryfarfogeibalas,eieiddosyddmewn heddwch:

22Ondpanddêlcryfachnagefearno,a'iorchfygu,ymae efeyncymrydoddiarnoeihollarfogaethynyrhonyr ymddiriedoddefe,acarannoddeiysbail.

23Yrhwnnidywgydâmi,syddi'mherbyn:a'rhwnnid ywyncasglugydâmi,syddyngwasgaru

24Paneloyrysbrydaflanallanoddyn,ymaeefeyn rhodiotrwyleoeddsychion,gangeisiogorffwystra;achan gaeldim,efeaddywedodd,Dychwelafi'mtŷo'rlley deuthumallan.

25Aphanddêl,efea'icafoddhiwedieihysguboa'i haddurno

26Ynaymaeefeynmyned,acyncymmerydattosaith ysprydamgenachnagefeihun;acymaentynmynedi

mewn,acyntrigoyno:achyflwrdiweddafydynhwnnw syddwaethna'rcyntaf.

27Abu,trayroeddefeynllefaruypethauhyn,rhyw wraigo'rfintaiagododdeillef,acaddywedoddwrtho, Bendigedigywygrotha'thddugdi,a'rbabauasugnaist.

28Eithrefeaddywedodd,Ieynhytrach,gwyneubydy rhaisyddyngwrandogairDuw,acyneigadw

29Aphangynnulloddyboblyndew,efeaddechreuodd ddywedyd,Dymagenhedlaethddrwg:arwyddymaentyn ceisio;acniroddirarwyddiddo,ondarwyddJonasy proffwyd

30CanysmegisybuJonasynarwyddi'rNinefeaid,felly hefydybyddMabydyni'rgenhedlaethhon.

31Brenhinesydeauagyfydynyfarngydâgwŷry genhedlaethhon,aca’ucondemniahwynt:canyshia ddaethoeithafoeddyddaeariwrandodoethinebSolomon; acweleymafwynaSolomon

32GwŷrNinefeagyfodantynyfarngydâ'rgenhedlaeth hon,aca'icondemnianthi:canysedifarhasantwrth bregethuJonas;acwele,mwynaJonassyddyma

33Nidoesneb,wediiddooleuocanwyll,yneigosod mewnlledirgel,nacodanfwseli,ondarganhwyllbren,er mwyni'rrhaiaddeuantweledygoleuni

34Goleuniycorphywyllygad:amhynnypanfyddody lygadynsengl,dyhollgorffhefydsyddlawnooleuni;ond panfyddodylygadynddrwg,dygorffhefydsyddlawno dywyllwch

35Gwyliaganhynnynafyddoygoleunisyddynottiyn dywyllwch

36Osbydddyhollgorphganhynnyynllawnooleuni,heb fodiddoranyndywyll,ycwblafyddlawnooleuni,fel panfyddollewyrchcanwyllyngoleuoiti

37Acfelyroeddefeynllefaru,rhywPhariseada attolygoddiddoginiawagydâgef:acefeaaethimewn, acaeisteddoddiymborth

38AphanweloddyPharisead,efearyfeddoddnadoedd efewediymolchiyngyntafcynciniaw.

39AdywedoddyrArglwyddwrtho,Ynawryrydychchwi Phariseaidynglanhauytuallani'rcwpana'rddysgl;ondy maeeichrhanfewnolynllawnogigfranadrygioni.

40Ffyliaid,oniwnaethyrhwnsyddoddiallanyrhynsydd oddifewnhefyd?

41Eithrynhytrachrhoddwcheluseno'rcyfrywbethauag syddgennych;acwele,pobpethsyddlânichwi

42Ondgwaechwi,Phariseaid!canysyrydychchwiyn degwm,mintysarw,aphobmatholysiau,acyn trosglwyddobarnachariadDuw:yrhaihynaddylasech,a pheidiogadaelyllallhebeiwneud.

43Gwaechwi,Phariseaid!canysyrydychyncaruyr eisteddleoedduchafynysynagogau,achyfarchionyny marchnadoedd

44Gwaechwi,ysgrifenyddionaPhariseaid,ragrithwyr! oherwyddyrydychfelbeddaunadydyntynymddangos, a'rrhaisy'ncerddeddrostynt,nidydyntynymwybodol ohonynt

45Ynauno'rcyfreithwyraattebodd,acaddywedodd wrtho,Athro,felhynydywediyrwytyneingwaradwyddo ninnauhefyd

46Acefeaddywedodd,Gwaechwihefyd,gyfreithwyr! oherwyddyrydychynllwythogfeichiaublinioni'wdwyn, acnidydychyncyffwrddâ'rbeichiauaguno'chbysedd

47Gwaechwi!canysyrydychynadeiladubeddauy proffwydi,a'chtadaua'ulladdasanthwynt.

48Ynwiryrydychyntystiolaethueichbodyncaniatáu gweithredoeddeichtadau:canyshwyynwira'ulladdasant hwynt,acyrydychynadeiladueubeddauhwynt.

49AmhynnyhefydydywedodddoethinebDuw,Mia anfonafatyntbroffwydiacapostolion,arhaiohonynta laddantacaerlidiant:

50Felygofynoamwaedyrhollbroffwydi,yrhaia dywalltwyderseiliadybyd,ganygenhedlaethhon;

51OwaedAbelhydwaedZacharias,yrhwnaddifethodd rhwngyrallora'rdeml:ynwirmeddafichwi,Ymaeyn ofynoli'rgenhedlaethhon.

52Gwaechwi,gyfreithwyr!canyschwiadynasochymaith allweddgwybodaeth:nidaethochimewnynocheich hunain,a'rrhaioeddynmynedimewnarwystrasoch.

53Acfelyroeddefeyndywedydypethauhynwrthynt,yr ysgrifenyddiona'rPhariseaidaddechreuasanterfynarnoef ynddirfawr,a'iysgogiilefaruamlawerobethau:

54Yndisgwylamdano,acynceisiodalrhywbetho'ienau ef,ermwyniddynteigyhuddo

PENNOD12

1Ynycyfamser,wediymgynullynghydlliawsdirifedio bobl,felyroeddyntynsathruareigilydd,efea ddechreuoddddywedydwrtheiddisgyblionyngyntafoll, GochelwchrhagsurdoesyPhariseaid,yrhwnywrhagrith. 2Canysnidoesdimaorchuddir,niddatguddir;naccudd, niwyddys

3Amhynnypabethbynnagalefarasochmewntywyllwch, aglywirynygoleuni;a'rhynaddywedasochynyglust mewnclosau,agyhoeddirarbennau'rtai

4Acyrwyfyndywedydichwifynghyfeillion,Nac ofnwchyrhaisyddynlladdycorph,acwedihynynidoes ganddyntmwyachaallantwneuthur

5Ondrhag-rybuddiafchwipwyaofnwch:Ofnwchyrhwn, wediiddoladd,syddâ'rgalluifwrwiuffern;ie,meddafi chwi,Ofnwchef

6Onidywpumaderynytowedieugwerthuynddwy ffyrling,acnidoesunohonyntwedieianghofiogerbron Duw?

7Ondhydynoedunionfleweichpensyddwedieurhifo. Nacofnaganhynny:yrydychynfwygwerthfawrna llaweroadaryto

8Acmeddafichwi,Pwybynnaga'mcyffesigerbron dynion,Mabydynhefydagyffesantgerbronangylion Duw:

9Eithryrhwnsyddynfyngwaduigerbrondynion,a wadiroflaenangylionDuw

10AphwybynnagaddywedoairynerbynMabydyn,fea faddeuiriddo:ondi'rhwnagabluynerbynyrYsprydGlân, nifaddeuir

11Aphanddôntâchwii'rsynagogau,acatynadon,a phwerau,peidiwchâmeddwlsutnaphabethaatebwch, neubethaddywedwch:

12CanysyrYsprydGlânaddysgichwiynyrunawryr hynaddylecheiddywedyd

13Acuno'rfintaiaddywedoddwrtho,Athro,dywedwrth fymrawd,amrannu'retifeddiaethâmi.

14Acefeaddywedoddwrtho,Ddyn,pwya'mgwnaethi ynfarnwrneuynrannwrarnat?

15Acefeaddywedoddwrthynt,Gwyliwch,agwyliwch rhagtrachwant:canysnidywbywyddynyncynnwys helaethrwyddypethausyddganddo

16Acefealefaroddddamegwrthynt,ganddywedyd,Tir rhywgyfoethogaddygoddallanynhelaeth:

17Acefeafeddylioddynddoeihun,ganddywedyd,Beth awnaf,gannadoesgennyfleiroddifyffrwythau?

18Acefeaddywedodd,Hynawnaf:tynnaffyysguboriau ilawr,acadeiladaffwy;acynoyrhoddaffyhollffrwythau a'mheiddo

19Adywedafwrthfyenaid,Enaid,ymaegennytnwyddau lawererysblynyddau;cymeresmwythdra,bwyta,yf,a byddlawen.

20OndDuwaddywedoddwrtho,Ynfyd,ynoshony gofynirdyenaidgennyt:ynapwyfyddypethauhynnya ddarparaistti?

21Fellyymae'rhwnsyddyngosodtrysoriddoeihun,ac nidywogyfoethogiDduw

22Acefeaddywedoddwrtheiddisgyblion,Amhynny meddafichwi,Nafeddyliwchameicheinioes,betha fwytewch;nacamycorph,yrhynawisgwch

23Ymae'rbywydynfwynachig,a'rcorffynfwyna dillad

24Ystyriwchycigfrain:canysnidydyntynhaunacyn medi;nadoesganddyntstordynacysgubor;aDuwsydd yneuporthihwynt:pafaintmwygwellwyttina'rehediaid?

25Aphaunohonochâmeddwlaallychwaneguuncufydd ateifaint?

26Osnaellwchchwiwneuthurypethlleiaf,pahamy meddyliwchamweddill?

27Ystyriwchylilïausutymaentyntyfu:nidydyntyn llafurio,nidydyntynnyddu;acettoyrwyfyndywedydi chwi,nawisgwydSolomonyneihollogoniantfeluno'r rhaihyn.

28OsfellyydilladaDuwyglaswelltyn,yrhwnsydd heddywynymaes,acyforywedieifwrwi'rffwrn;pafaint mwyydilladaefechwi,chwioychydigffydd?

29Acnacheisiwchbethafwytewch,neubethayfaoch,ac nafyddwchammheus

30Canysypethauhynollymaecenhedloeddybydyneu ceisio:a’chTadaŵyrfodarnochangenypethauhyn

31EithrynhytrachceisiwchdeyrnasDduw;a'rhollbethau hynachwanegiratoch.

32Nacofna,ypraiddbach;canysdaionieichTadyw rhoddiydeyrnasichwi

33Gwerthwchyrhynsyddgennych,arhoddwchelusen; darparwchichwieichhunainsachaunadydyntyn heneiddio,yndrysorynynefoeddnadyw'nmethu,llenad oeslleidrynnesáu,acnallygrugwyfyn

34Canyslleymaeeichtrysor,ynohefydybyddeich calon

35Byddedeichlwynauwediymwregysuoamgylch,a'ch goleuadauynllosgi;

36Achwithaueichhunainyngyffelybiwŷryndisgwyleu harglwydd,panddychweloefeo'rbriodas;felpanddeloa churo,yragorontiddoarunwaith

37Gwyneubydygweisionhynny,yrhaiagaiffyr arglwyddpanddêlyngwylio:ynwirmeddafichwi,efea ymwregyso,acawnaiddynteisteddiymborth,acaddaw allanaca’ugwasanaethohwynt.

38Acosdawefeynyrailwyliadwriaeth,neuosdawyny drydeddwyliadwriaeth,a'ucaelhwyntfelly,gwyneubyd ygweisionhynny

39Agwybyddhyn,pegwybuasaigwrytŷpaawrydeuai ylleidr,ybuasaiefeyngwylio,acnaadawsaii'wdŷgael eidorritrwodd

40Byddwchchwithaubarodhefyd:canysymaeMaby dynyndyfodarawrhebfeddwl.

41YnaydywedoddPedrwrtho,Arglwydd,aiwrthymni yrwyttiynllefaruyddameghon,neuwrthbawb?

42AdywedoddyrArglwydd,Pwyganhynnyywy goruchwyliwrffyddlonadoethhwnnw,yrhwnawnaei arglwyddynllywodraethwrareidŷ,iroddiiddynteu cyfranoymborthyneibryd?

43Gwyneifydygwashwnnw,yrhwnagaiffeiarglwydd panddêlyngwneuthurfelly.

44Ynwirmeddafichwi,ygwneloefeefyn llywodraethwraryrhynollsyddganddo

45Ondosdywedygwashwnnwyneigalon,Ymaefy arglwyddynoedieiddyfodiad;adechreucuroygweision a'rmorwynion,abwytaacyfed,ameddwi;

46Byddarglwyddygwashwnnwyndodmewndyddnad yw'nedrychamdano,acarawrnadyw'nymwybodol ohono,abyddyneidorri'nwan,acynpenodiiddoeiran gyda'ranghredinwyr.

47A'rgwashwnnw,yrhwnawybuewyllyseiarglwydd, acnisparatôddeihun,acniwnaethynôleiewyllys,a gurirâllawerostreipiau.

48Eithryrhwnniwybu,acagyflawnoddbethauteilwngo riwiau,aguriragychydigoriwiauCanysibwybynnagy rhoddirllawer,ganddoefygofynirynhelaeth:aci’rhwny troseddodddynionlawer,ganddoefygofynnanthwy fwyaf

49Daethumianfontânaryddaear;aphabethawnaf,os ywwedieienynueisoes?

50Eithrymaegennyffifedyddi'mbedyddioagef;apha foddy'mcaethiwoneseigyflawni!

51Tybiwchchwifymodiwedidyfodirodditangnefedd aryddaear?Rwy'ndweudwrthych,Nage;ondynhytrach rhannu:

52Canysohynallanbyddpumpynuntŷwedieurhannu, triynerbyndau,adauynerbyntri

53Ytadarennirynerbynymab,a'rmabynerbynytad;y famynerbynyferch,a'rferchynerbynyfam;yfam-yngnghyfraithynerbyneimerch-yng-nghyfraith,a'rferchyng nghyfraithynerbyneimam-yng-nghyfraith.

54Acefeaddywedoddhefydwrthybobl,Panweloch gwmwlyncodio'rgorllewin,ynebrwyddydywedwch,Y maecawodyndyfod;acfellyymae

55Aphanwelochydeheuwyntynchwythu,chwia ddywedwch,Byddgwres;acymaeyndyfodiben

56Rhagrithwyr,chwiaellwchddirnadwynebynefoedd a'rddaear;ondpafoddnadydychyndirnadyramserhwn?

57Ie,aphahamnadydychynbarnuyrhynsydduniawn?

58Panelychgydâ'thelyni'rynad,felyrwytynyffordd, dyroddiwydrwyddi'thwareduoddiwrtho;rhagiddody hudoatybarnwr,a'rbarnwrdydrosglwyddoi'rswyddog, a'rswyddogdyfwrwigarchar

59Ynwir,'rwy'ndweudwrthyt,paidâmyndoddiyno,nes talu'rgwiddonynolafun.

1Yroeddynbresennolyprydhwnnwraiafynegasant iddoamyGalileaid,yrhaiycymmysgasaiPilatwaedâ'u haberthau.

2A'rIesuganattebaddywedoddwrthynt,Tybiwchchwi fodyGalileaidhynynbechaduriaidgoruwchyrholl Galileaid,amiddyntddioddefycyfrywbethau?

3Yrwyfyndywedydwrthych,Nage:eithr,oni edifarhewch,chwiollhefydaddifethir

4Neuydeunawhynny,aryrhaiysyrthioddytŵryn Siloam,aca’ulladdoddhwynt,adybygwchchwimai pechaduriaidoeddyntgoruwchpawboeddyntrigoyn Ierusalem?

5Yrwyfyndywedydwrthych,Nage:eithroni edifarhewch,chwiollhefydaddifethir.

6Llefaroddhefydyddameghon;Yroeddganddyn ffigysbrenwedieiblannuyneiwinllan;acefeaddaethac ageisioddffrwytharni,acnichafodd.

7Ynaydywedoddefewrthwisgwraigeiwinllan,Wele,y tairblyneddhynyrwyfyndyfodigeisioffrwythary ffigysbrenhwn,acnichefaisddim:toref;pahamymaeyn llethuyddaear?

8Acefeaatteboddiddo,Arglwydd,gadiddielenihefyd, hydonichloddiafia'itail.

9Acosdygoffrwyth,yndda:aconide,ynawedihynnyti a'itorrefilawr

10Acyroeddefeyndysguynuno'rsynagogauary Saboth

11Acwele,gwraigoeddachanddiysprydllesgedd ddeunawmlynedd,acaymgrymodd,acniallaiynun moddymddyrchafu

12A’rIesupaneigwelodd,efea’igalwoddhiatto,aca ddywedoddwrthi,Owraig,yrwytynrhyddoddiwrthdy lesgedd

13Acefeaosododdeiddwylawarni:acynebrwyddy gwnaedhiynuniawn,acaogoneddoddDduw.

14Athywysogysynagogaatteboddynddig,amddarfod i'rIesuiachauarydyddSabboth,acaddywedoddwrthy bobl,Chwediwrnodymaeiddynionweithio:ynddyntgan hynnydeuwch,aciacheirwch,acnidarydyddsabbath

15YnayrArglwyddaatteboddiddo,acaddywedodd, Rhagrithiwr,onidywpobunohonocharySabothyn gollwngeiychna'iasynoddiarygeuell,acyneiarwain ymaithiddyfrhau?

16Aconiddylaiywraighon,ahithauynferchiAbraham, yrhonarwymoddSatan,wele,ydeunawmlyneddhyn, gaeleirhyddhauo'rrhwymynhwnarydyddSaboth?

17Acwediiddoddywedydypethauhyn,eihollelyniona gywilyddiodd:a’rhollboblalawenychasantamyrholl bethaugogoneddusawnaethidtrwyddoef

18Ynaydywedoddefe,IbabethymaeteyrnasDduwyn debyg?acibabethycyffelybafhi?

19Tebygywironynohadmwstard,yrhwnagymmerth dyn,aca'ibwrioddi'wardd;athyfodd,acachwyroddbren mawr;acehediaidyrawyraletyasantyneichangau

20Acefeaddywedodddrachefn,Ibabethycyffelybaf deyrnasDduw?

21Ymaefelsurdoes,yrhonagymmeroddgwraigaca guddioddmewntrimesurofwyd,hydonisurdoesycwbl.

22Acefeaaethtrwyydinasoedda'rpentrefydd,gan ddysgu,acaymdeithioddtuaIerusalem

23Ynaydywedoddunwrtho,Arglwydd,aiychydigsydd gadwedig?Acefeaddywedoddwrthynt, 24Ymdrechwchfynedimewnwrthyporthcyfyng:canys llawer,meddafichwi,ageisiantfynedimewn,acniallant. 25Pangyfodomeistrytŷ,achauatydrws,achwithau ddechrausefyllytuallan,achurowrthydrws,gan ddywedyd,Arglwydd,Arglwydd,agorini;acefeaatteb acaddywedwrthych,Niwnichwiobaleyrydych.

26Ynaydechreuwchddywedyd,Nyniafwyttasomaca yfasomyndyŵydddi,acaddysgaistyneinheolydd

27Eithrefeaddywed,Yrwyfyndywedydwrthych,niwn ichwiobaleyrydych;Ciliwchoddiwrthyf,holl weithredwyranwiredd.

28Byddwylofainarhinciandannedd,panwelwch Abraham,acIsaac,aJacob,a'rhollbroffwydi,ynnheyrnas Dduw,achwithauynbwrwallan.

29Ahwyaddeuanto'rdwyrain,aco'rgorllewin,aco'r gogledd,aco'rdeau,acaeisteddantynnheyrnasDduw

30Acwele,yrhaiolafafyddgyntaf,a'rrhaicyntafafydd olaf

31Ydyddhwnnwydaethrhaio’rPhariseaid,gan ddywedydwrtho,Dosallan,adosoddiyma:canysHerod a’thladd

32Acefeaddywedoddwrthynt,Ewch,adywedwchwrth yllwynoghwnnw,Wele,yrwyfynbwrwallan gythreuliaid,acyrwyfyngwneudiachâdheddiwacyfory, a'rtrydydddyddbyddafynberffeithir

33Erhynnyrhaidimirodioheddyw,acyfory,a'rdyddyn canlyn:canysniddichonfodprophwydyndarfodo Jerwsalem

34Olerusalem,lerusalem,yrhonsyddynlladdy prophwydi,acynllabyddioyrhaiaanfonwydattat;pamor amlybyddwnwedicasgludyblantynghyd,felymaeiâr yncasglueihepildaneihadenydd,acnifyddech!

35Wele,eichtŷaadawydichwiynanghyfannedd:acyn wirmeddafichwi,Ni'mgwelwch,hydoniddeloyramser ydywedwch,Bendigedigywyrhwnsyddyndyfodynenw yrArglwydd

PENNOD14

1Abu,felyroeddefeynmynedidŷuno'rpennaf PhariseaidifwytabaraarydyddSaboth,hwyawyliasant ef

2Acwele,rhywddyno'iflaenefa'rdiferynohono

3A’rIesuaattebodd,acalefaroddwrthycyfreithwyra’r Phariseaid,ganddywedyd,Aicyfreithloniachauarydydd Saboth?

4AhwyaddaliasanteutangnefeddAcefea’icymerthef, aca’ihiachaoddef,aca’igollyngoddef;

5Acaateboddiddynt,ganddywedyd,Paunohonocha fyddaasynneuychynsyrthioibydew,acni'stynefallan arunwaitharydyddSaboth?

6Acniallasenteiattebdrachefni'rpethauhyn

7Acefeaosododdallanddamegi'rrhaiawahoddasid, wrthnodipafoddyroeddyntyndewisyprifystafelloedd; ganddywedydwrthynt, 8Panwahodderdigannebibriodas,naceisteddynyr ystafelloruchaf;rhagiŵrmwyanrhydeddusnathigaelei wahoddganddo;

9Adeuedyrhwnaorchmynnodditiacyntau,adywedyd wrthyt,Dyrolei'rdynhwn;adechreuagydachywilydd gymmerydyrystafellisaf

10Ondpanwahodderdi,dosaceisteddilawrynyr ystafellisaf;felpanddelo’rhwna’thorchmynnodd,y dywedoefewrthyt,Gyfaill,dosifynyynuwch:ynay byddiitiaddoliyngngŵyddyrhaisy’neisteddgydathi 11Canyspwybynnaga'idyrchafoeihun,aostyngir;a'r hwna'idarostyngoeihun,addyrchefir

12Ynaydywedoddefehefydwrthyrhwna'i gorchmynnodd,Panwneiginiawneuswper,naalwdy gyfeillion,na'thfrodyr,na'thgeraint,na'thgymydogion cyfoethog;rhagiddynthwythauhefyderfynarnatdrachefn, aderbyntâliti

13Ondpanfyddogennytwledd,galwytlodion,yrhai anafus,ycloff,ydeillion:

14Abyddibendigedig;canysniallanteuhad-daluiti: canysynadgyfodiadycyfiawnadeliriti

15Aphanglybuuno'rrhaioeddyneisteddgydâgefy pethauhyn,efeaddywedoddwrtho,Gwyneifydyrhwna fwytaofaraynnheyrnasDduw

16Ynaydywedoddefewrtho,Rhywŵrawnaethswper mawr,acaarchoddlawer:

17Acaanfonoddeiwasaramserswperiddywedydwrth yrhaiawahoddasid,Deuwch;canysymaepobpethyn awrynbarod

18Ahwyollaguncydsyniadaddechreuasantwneuthur esgus.Ycyntafaddywedoddwrtho,Miabrynaisddarno dir,acymaeynrhaidimifynedi’wweled:attolwga’m hesgusodir

19Acunaralladdywedodd,Miabrynaisbumiauoychen, acyrwyfynmynedi'wprofihwynt:attolwgitify esgusodi

20Acunaralladdywedodd,Priodaiswraig,acamhynny niallafddyfod

21Fellyygwashwnnwaddaeth,acafynegoddi'w arglwyddypethauhyn.Ynadigiomeistrytŷaddywedodd wrtheiwas,Dosallanarfrysiheolyddaheolyddyddinas, adwgimewnymaytlawd,a'ranafus,a'ratalfa,a'rdeillion

22A'rgwasaddywedodd,Arglwydd,gwnaedfely gorchymynnaistti,acettoymaelle

23Adywedoddyrarglwyddwrthygwas,Dosallani'r priffyrdda'rcloddiau,agorfuiddyntddyfodimewn,fely llanwerfynhŷ

24Canysyrwyfyndywedydichwi,Nachaiffnebo'r gwŷrhynnyawahoddasidflaso'mswpperi.

25Adaethtyrfaoeddmawrgydagef:acefeadrodd,aca ddywedoddwrthynt, 26Osdawnebataffi,hebgasâueidad,a'ifam,a'iwraig, a'iblant,abrodyr,achwiorydd,ie,a'ieinioeseihunhefyd, niddichonefefodynddisgyblimi

27Aphwybynnagnidywyndwyneigroesef,acyn dyfodarfyôli,niddichonfodynddisgyblimi

28Canyspaunohonochsyddynbwriaduadeiladutŵr,nid ywyneisteddyngyntaf,acyncyfrifygost,aoesganddo ddigoni'worffen?

29Rhagiddoosodysylfaen,aheballueigorphen,fod pawba'igwelantyndechraueiwatwar, 30Ganddywedyd,Ygŵrhwnaddechreuoddadeiladu,ac nialloddorffen.

31Neupafrenin,ynmynediryfelaynerbynbreninarall, nidywyneisteddyngyntaf,acynymgynghoriaallefeâ dengmilgyfarfodâ'rhwnsyddyneierbynefagugainmil?

32Neu,trabo'rllallgrynbellteriffwrdd,ymae'nanfon llysgennad,acyndymunoamodauheddwch.

33Fellyyrunmodd,pwybynnagsyddohonochyrhwn nidywyncefnuaryrhynollsyddganddo,niddichonefe fodynddisgyblimi.

34Daywhalen:ondoscolloddyrhaleneiflas,âphabeth ymaei'wflasu?

35Nidywynaddasi'rtir,naci'rtail;onddynionynei fwrwallanYrhwnsyddganddoglustiauiwrando, gwrandawed.

PENNOD15

1Ynanesaoddyrhollpublicanoda'rpechaduriaidato,i'w wrando

2A'rPhariseaida'rysgrifenyddionagrwgnachasant,gan ddywedyd,Ymaehwnynderbynpechaduriaid,acyn bwyttagydâhwynt

3Acefealefaroddyddameghonwrthynt,ganddywedyd, 4Paŵrohonoch,achanddogantoddefaid,oscollefeun ohonynt,nadywyngadaelynawdeganawathrigainyn yranialwch,acynmynedarôlyrhwnagollwyd,hydoni chaffoefehi?

5Acwediiddoeigael,efea'igosododdareiysgwyddau, ganlawenhau.

6Aphanddaethadref,ymaeefeyngalweigyfeilliona'i gymmydogionynghyd,ganddywedydwrthynt, Llawenhewchgydâmi;canyscefaisfynefaidoeddyn golledig

7Yrwyfyndywedydichwi,yrunmoddybydd llawenyddynynefarunpechaduraedifarhao,mwynagar nawdeganawogyfiawnion,yrhainidoesarnyntangen edifeirwch

8Naillaipawraigachanddiddegdarnoarian,oscollhi undarn,nadywyngoleuocanwyll,acynysguboytŷ,ac ynceisioynddyfalhydonichaffohi?

9Acwediiddieichael,hiaalweichyfeillesaua'i chymydogionynghyd,ganddywedyd,Llawenhewchgydâ mi;canyscefaisydarnagollais

10Yrunmodd,meddafichwi,ymaellawenyddyng ngŵyddangylionDuwdrosunpechaduraedifarha

11Acefeaddywedodd,Yroeddganddynddaufab:

12Adywedoddyrieuangafohonyntwrtheidad,ODad, dyroimiyrhano'reiddosyddimiAcefearannodd iddynteifywoliaeth.

13Acymhenychydigddyddiauwedii'rmabieuangaf gasgluynghyd,amyndareidaithiwladbell,acyno gwastraffueisylweddâbywoliaethterfysglyd

14Acwediiddodreulioycwbl,newynmawragyfododd ynywladhonno;adechreuoddfodmewneisiau

15Acefeaaethacaymlynoddwrthddinesyddo'rwlad honno;aca'ihanfonoddi'wfaesyddiborthimoch

16Acefeafyddaiwedillenwieifolâ'rplisgafwytaoddy moch:acniroddoddnebiddo.

17Aphanddaethefeattoeihun,efeaddywedodd,Sawl gwascyflogoeiddofynhadsyddâdigonofaraacyn arbed,acyrwyffiynmarwonewyn!

18Miagodafacaafatfynhad,acaddywedafwrtho,O Dad,pechaisynerbynynef,aco'thflaendi,

19Acnidwyfmwyachdeilwngi'mgalwynfabiti:gwna fifeluno'thweisioncyflog.

20Acefeagyfododd,acaddaethateidadOndpanoedd etogrynbellteriffwrdd,eidada'igwelodd,aca dosturiodd,acaredodd,acasyrthioddareiwddf,aca'i cusanoddef

21A'rmabaddywedoddwrtho,ODad,pechaisynerbyny nef,acyndyolwgdi,acnidwyfmwyachdeilwngi'm galwynfabiti

22Ondytadaddywedoddwrtheiweision,Dygwchallan ywisgoreu,agwisgwchhi;arhoddesfodrwyareilaw,ac esgidiauameidraed:

23Adygwchymayllobras,alladdwchef;abwytawn,a byddwnlawen:

24Canyshwnfufarwfymab,acymaeynfywdrachefn; collwydef,acheiref.Adechreuasantfodynllawen.

25A'ifabhynafefoeddynymaes:acfelyroeddefeyn nesauacynnesuatytŷ,efeaglywoddberoriaetha dawnsio.

26Acefeaalwoddaruno'rgweision,acaofynoddbeth oeddystyrypethauhyn

27Acefeaddywedoddwrtho,Dyfrawdaddaeth;a'thdad aladdoddyllotew,amiddoeidderbynynddiogelacyn iach

28Acefeaddigiodd,acnifynnaifynedimewn:amhynny eidadaddaethallan,acaymbilioddagef

29Acefeaatteboddwrtheidad,Wele,yblynyddaulawer hynyrydwyffiyndywasanaethudi,acnithroseddais erioeddyorchymyn:acerhynnyniroddaistfynnimi,er mwynymhyfryduwrthfynghyfeillion

30Ondcyngyntedagydaethhwndyfab,yrhwnaysodd dyfywoliaethâphuteiniaid,tialeddaistiddoyllowediei besgi

31Acefeaddywedoddwrtho,Fab,yrwyttigydamibyth, a’rhynollsyddgennyf,eiddottiyw’rcwblsyddgennyf

32Cyfaddasoeddiniymhyfrydu,abodynllawen:canys hwnafufarwdyfrawd,acymaeynfywdrachefn;aca gollwyd,acageir

PENNOD16

1Acefeaddywedoddhefydwrtheiddisgyblion,Yroedd rhywŵrcyfoethog,yrhwnastiward;achyhuddwydyrun iddoeifodwedigwastraffueinwyddau

2Acefea’igalwoddef,acaddywedoddwrtho,Pafoddyr wyfynclywedhynohonotti?rhogyfrifo'thstiwardiaeth; canysniellifodynstiwardmwyach

3Ynaygoruchwyliwraddywedoddynddoeihun,Betha wnaf?canysfyarglwyddsyddyncymrydoddiwrthyfy stiwardiaeth:niallafgloddio;ierfynymaearnafgywilydd

4Yrwyfwedipenderfynubethi'wwneud,ermwyniddynt, wediimigaelfyngosodallano'rstiwardiaeth,fynerbyn i'wtai

5Fellyefeaalwoddbobunoddyledwyreiarglwyddato, acaddywedoddwrthycyntaf,Pafaintsyddarnattii'm harglwydd?

6Acefeaddywedodd,Cantmesuroolew.Acefea ddywedoddwrtho,Cymerdybil,aceisteddarfrys,ac ysgrifennaddegadeugain

7Ynaydywedoddefewrthunarall,Aphafaintsyddarnat ti?Acefeaddywedodd,CantmesurowenithAcefea

ddywedoddwrtho,Cymerdybil,acysgrifennabedwar ugain.

8A’rarglwyddaganmoloddygoruchwyliwranghyfiawn, amiddowneuthurynddoeth:canysdoethachywplanty bydhwnyneucenhedlaethhwynameibionygoleuni.

9Acyrwyfyndywedydichwi,Gwnewchichwieich hunaingyfeillionifammonanghyfiawnder;fel,pan fethoch,yderbyniantchwiidrigfannautragywyddol.

10Yrhwnsyddffyddlonynyrhynsyddleiaf,sydd ffyddlonhefydmewnllawer:a'rhwnsyddanghyfiawnyn ylleiaf,syddanghyfiawnhefydmewnllawer

11Osnabuochganhynnyynffyddlonynymammon anghyfiawn,pwyaymddiriedygwirgyfoethichwi?

12Aconibuochffyddlawnynyrhynsyddeiddodynarall, pwyaryddichwiyrhynsyddeiddotti?

13Niddichongwaswasanaethudaufeistr:canysnaillai efeagasaynaill,acagâryllall;neufelarallbyddyn gafaelynynaill,acyndirmygu'rllallNiellwch wasanaethuDuwamammon.

14A’rPhariseaidhefyd,yrhaioeddgybyddus,aglywsant yrhollbethauhyn:ahwya’igwatwarasantef

15Acefeaddywedoddwrthynt,Chwychwiywyrhaisydd yncyfiawnhaueichhunaingerbrondynion;eithrDuwa adwaeneichcalonnauchwi:canysyrhynsydduchelei barchymhlithdynion,syddffiaiddyngngolwgDuw.

16Ygyfraitha'rprophwydioeddhydloan:erhynyymae teyrnasDduwyncaeleiphregethu,aphawbynpwysoarni 17Ahawsywinefadaearfynedheibio,nagiunteitlo'r gyfraithfethu

18Ynebaroddoymaitheiwraig,acabriodounarall, syddyngodinebu:aphwybynnagabriodoyrhona ddisoderoddiwrtheigŵr,syddyngodinebu

19Yroeddrhywddyncyfoethog,yrhwnoeddwediei wisgoâphorfforalliainmain,acyngwneuthurynfoethus beunydd

20Acyroeddrhywgardotyno'renwLasarus,yrhwnoedd wedieiosodwrtheiborthef,ynllawnoddoluriau, 21Acyndymunoymborthi'rbriwsionasyrthiasaioddiar fwrddygwrgoludog:hefydycwnaddaethantacalyfuei ddoluriauef.

22Abufarwycardotyn,acagludwydganyrangelioni fynwesAbraham:ygwrgoludoghefydafufarw,aca gladdwyd;

23Acynuffernefeaddyrchafoddeilygaid,mewn poenedigaethau,acawêlAbrahamohirbell,aLazarusyn eifynwes.

24Acefealefoddacaddywedodd,ODadAbraham, trugarhâwrthyf,acanfonLazarus,felytrochiblaeneifys mewndwfr,acoerifynhafod;canyspoenydirfiynyfflam hon

25EithrAbrahamaddywedodd,Mab,cofiaddarfoditiyn dyoesgaeldybethauda,a'runmoddLasarusbethaudrwg: eithrynawrefeagafoddgysur,athiaboenydiodd

26Acheblawhynoll,rhyngomniathithauymae gagendormawrwedieiosod:felnaallyrhaiafynnent fynedheibioichwi;niallantychwaithdrosglwyddoini,a fyddai'ndododdiyno.

27Ynaydywedoddefe,Ganhynny,atolwg,yranfonech efidŷfynhad:

28Canysymaeimibumpofrodyr;felytystiolaethoefe iddynt,rhagiddynthwythauddyfodi'rllepoenedigaeth hwn

29Abrahamaddywedoddwrtho,YmaeganddyntMoses a'rprophwydi;gadewchiddynteuclywed.

30Acefeaddywedodd,Nage,tadAbraham:eithrosaeth unattyntoddiwrthymeirw,hwyaedifarhânt.

31Acefeaddywedoddwrtho,OniwrandawantarMoses a'rprophwydi,nichânteuhargyhoeddi,eriungyfodioddi wrthymeirw

PENNOD17

1Ynaydywedoddefewrthydisgyblion,Anmhosiblyw, ondydawtramgwyddau:ondgwaeef,trwyyrhwny deuant!

2Gwelliddoefoeddcrogimaenmelinameiwddf,a thaflui'rmôr,nathrosedduaruno'rrhaibychainhyn

3Gwyliwchichwieichhunain:oscamweddadyfrawd i'therbyn,ceryddaef;acosedifarhaefe,maddeuiddo

4Acosefeadroseddai'therbynseithwaithynydydd,a seithwaithynydyddaddychwelatatti,ganddywedyd,Yr wyfynedifarhau;tiafaddeuiddo

5A'rapostolionaddywedasantwrthyrArglwydd, Cynyddwcheinffydd.

6A'rArglwyddaddywedodd,Pebyddaigennytffydd megisgronynohadmwstard,chwiaddywedechwrthy sycamin-brenhwn,Tynnirdiwrthygwreiddyn,a'th blannwydynymôr;adylaiufuddhauichi

7Ondpaunohonoch,achanddowasynaredigneuyn porthianifeiliaid,addywedwrthoynawr,wediiddo ddyfodo'rmaes,Dosaceisteddiymborth?

8Acnaddywedynhytrachwrtho,Paratoayrhynycafi swpera,agwregysadyhun,agwasanaethafi,nesbwytaac yfed;acwedihynnyybwyteiacayfant?

9Aydywefeyndiolchi'rgwashwnnwamiddowneuthur ypethauaorchymynwydiddo?Nidwyfyntwyllo.

10Fellychwithauhefyd,panfyddochwedigwneuthuryr hollbethauhynnyaorchymynwydichwi,dywedwch, Gweisionanfuddiolydymni:nyniawnaethomyrhyn oeddynddyledswyddarnomi'wwneuthur

11AcfelyroeddefeynmynediIerusalem,efea dramwyoddtrwyganolSamariaaGalilea.

12Acfelyroeddefeynmynedimewnibentref,cyfarfu agefddegowŷrgwahanglwyfus,yrhaioeddynsefyllo hirbell:

13Ahwyagodasanteullef,acaddywedasant,Iesu,Athro, trugarhâwrthym

14Aphanweloddefehwynt,efeaddywedoddwrthynt, Ewch,dangoswcheichhunaini'roffeiriaidAbu,felyr oeddynthwyynmyned,gaeleuglanhau.

15Aphanweloddunohonynteifodwediiacháu,adrodd yneiôl,acâllefuchelyngogonedduDuw,

16Acasyrthioddareiwynebwrtheidraed,ganddiolch iddo:aSamariadoeddefe.

17A'rIesuganattebaddywedodd,Onidoedddegwedieu glanhau?ondblemae'rnaw?

18Nichafwydyrhaiaddychweloddiroigogonianti Dduw,ondydieithrynhwn

19Acefeaddywedoddwrtho,Cyfod,dosymaith:dy ffydda'thgyflawnodd

20AphanofynnwydiddoganyPhariseaid,pabrydydelo teyrnasDduw,efeaatteboddiddynt,acaddywedodd,Nid âsylwymaeteyrnasDduwyndyfod

21Acniddywedantychwaith,Weleyma!neu,wele!canys wele,teyrnasDduwo'chmewn.

22Acefeaddywedoddwrthydisgyblion,Dawydyddiau, panchwennychochweledunoddyddiauMabydyn,acni's gwelwch.

23Ahwyaddywedantwrthych,Gwelwchyma;neu, gwelwchyno:nacewchareuhôlhwynt,acnaddilynwch hwynt.

24Canysmegisymaeyfellten,yrhwnsyddyngoleuoo'r naillrandanynef,ynllewyrchui'rrhanaralldanynef; fellyhefydybyddMabydynyneiddydd

25Eithryngyntafrhaididdoddioddefllawerobethau,a chaeleiwrthodganygenhedlaethhon.

26AcmegisybuynnyddiauNoe,fellyhefydybyddyn nyddiauMabydyn

27Hwyafwyttasant,acayfasant,abriodasantwrageddos, aroddasidmewnpriodas,hydydyddyraethNoeimewn i'rarch,acydaethydilyw,aca'udifethasanthwyntoll

28YrunmoddhefydagybuynnyddiauLot;bwytasant, yfasant,prynasant,gwerthasant,planasant,adeiladasant; 29OndydyddhwnnwyraethLotallanoSodom, glawiodddânabrwmstano'rnefa'udinistrioigyd.

30FellyhefydybyddynydyddyramlygirMabydyn

31Ydyddhwnnw,yrhwnafyddoarbenytŷ,a'istwffyn ytŷ,naddeuediwaeredi'wdynnuef:a'rhwnsyddyny maes,naddychweledyntauynôl

32CofiawraigLot

33Pwybynnagageisiantgadweieinioes,a'icyll;aphwy bynnagagolloeieinioes,a'iceidwhi

34Yrwyfyndweudwrthych,ynoshonnoybydddauŵr mewnungwely;ynaillagymmerir,a'rllallaadewir.

35Bydddwywraigynmaluynghyd;cymerirynaill,a gadewiryllall

36Dauwrafyddynymaes;cymerirynaill,agadewiry llall

37Ahwyaattebasantacaddywedasantwrtho,Pale, Arglwydd?Acefeaddywedoddwrthynt,Palebynnagy byddo’rcorff,ynoycesgliryreryrod

PENNOD18

1Acefeaddywedoddddamegwrthynti’rdybenhwn,fod dynioniweddiobobamser,acnidllewygu;

2Ganddywedyd,Yroeddmewndinasfarnwr,yrhwnnid oeddynofniDuw,nacynystyrieddyn:

3Acyroeddgwraigweddwynyddinashonno;ahia ddaethato,ganddywedyd,Dialfirhagfyngwrthwynebwr

4Acnifynnaiefedrosennyd:eithrwedihynnyefea ddywedoddynddoeihun,ErnadofnafDduw,acnad ystyriafddyn;

5Erhynny,ganfodyweddwhonynfynghythruddo,mi a'idialafhi,rhagiddiflinofitrwyeidyfodiadparhaus.

6A'rArglwyddaddywedodd,Gwrandewchbethaddywed ybarnwranghyfiawn

7AconiddialDuweietholedigioneihun,yrhaisyddyn llefainarnoddyddanos,eriddohiraethugydâhwynt?

8Rwy'ndweudwrthychybyddyndialarnyntarfyrder.Er hynnypanddêlMabydyn,agaiffefeffyddaryddaear?

9Acefealefaroddyddameghonwrthraioeddyn ymddiriedynddynteuhunaineubodyngyfiawn,acyn dirmygueraill:

10Dauddynaaethantifynyi'rdemliweddio;ynaillyn Pharisead,a'rllallynpublican.

11YPhariseadasafoddacaweddïoddgydagefeihun,O Dduw,yrwyfyndiolchitinadwyffeldynioneraill,yn gribddeilwyr,ynanghyfiawn,ynodinebwyr,neuhydyn oedfelypublicanhwn

12Yrwyfynymprydioddwywaithynyrwythnos,acyn rhoidegwmo'rhynollsyddgennyf.

13A'rpublican,gansefyllohirbell,nifynnaiddyrchafu cymainta'ilygaidtua'rnef,eithradrawoddareiddwyfron, ganddywedyd,Duwafyddotrugarogwrthyffibechadur

14Yrwyfyndywedydichwi,ygŵrhwnaaethiwaered i’wdŷyngyfiawnynhytrachna’rllall:canyspobuna’r a’idyrchafoeihunaddisbyddir;a'rhwna'idarostyngoei hun,addyrchefir

15Ahwyaddygasantatohefydfabanod,felycyffyrddai efeâhwynt:ondpanweloddeiddisgyblion,hwya’u ceryddasanthwynt

16A’rIesua’ugalwoddhwyntatto,acaddywedodd, Goddefwchiblantbychainddyfodataffi,acna waherddwchiddynt:canyso’rcyfrywymaeteyrnasDduw 17Ynwirmeddafichwi,Pwybynnagnidderbynio deyrnasDduwynblentynbach,nidâimewniddimewn unrhywfodd

18Arhywlywodraethwraofynoddiddo,ganddywedyd, Athroda,bethawnafietifeddubywydtragwyddol?

19A'rIesuaddywedoddwrtho,Pahamyrwytynfyngalw iyndda?nidoesyrunyndda,ondun,sefDuw.

20Tiawyddostygorchymynion,Naodineba,Naladd,Na ladrata,Naddwggam-dystiolaeth,Anrhydeddadydada'th fam.

21Acefeaddywedodd,Yrhaihynollagedwaiso'm hieuenctid

22A’rIesupanglybuypethauhyn,efeaddywedodd wrtho,Etounpethsyddeisiauarnat:gwerthyrhynoll syddgennyt,arhannai’rtlodion,athiageidrysorynynef: athyred,canlynfi.

23Aphanglybuefehyn,tristiawnafu:canyscyfoethog iawnoeddefe

24AphanweloddyrIesueifodyndristiawn,efea ddywedodd,Morbrinyrâ'rrhaisyddganddyntgyfoethi mewnideyrnasDduw!

25Canyshawsywigamelfynedtrwygraunodwydd,nagi ddyncyfoethogfynedimewnideyrnasDduw

26A'rrhaia'iclywsantaddywedasant,Pwyganhynnya allfodyngadwedig?

27Acefeaddywedodd,Ypethausyddanmhosibli ddynion,syddbosibliDduw.

28YnaydywedoddPedr,Wele,niaadawsomoll,aca'th ganlynasomdi

29Acefeaddywedoddwrthynt,Ynwirmeddafichwi, Nidoesnebaadawodddŷ,neurieni,neufrodyr,neuwraig, neublant,ermwynteyrnasDduw,

30Yrhwnnidderbynfwyfwyynyramserpresennolhwn, acynybydaddawfywydtragwyddol

31Ynaefeagymmerthattoefydeuddeg,acaddywedodd wrthynt,Wele,yrydymynmynedifynuiIerusalem,a phobpethsyddynysgrifenedigtrwyyproffwydiynghylch Mabydyn,agyflawnir

32Canysefeadraddodiri'rCenhedloedd,acawatwarir,ac aymbilir,acaboeriref:

33Ahwya'ifflangellantef,aca'irhoddantifarwolaeth:a'r trydydddyddefeagyfyd.

34Acniddeallasantddimo'rpethauhyn:a'rymadrodd hwnoeddguddiedigoddiwrthynt,acniwyddentypethau addywedasid.

35Abu,trayroeddefeynnesâuatJericho,rhywddyn dallyneisteddarfinyfforddyncardota:

36Aphanglywoddydyrfaynmynedheibio,efea ofynnoddbethoeddystyrhynny

37Ahwyafynegasantiddo,fodyrIesuoNasarethyn mynedheibio

38Acefealefodd,ganddywedyd,Iesu,MabDafydd, trugarhawrthyf.

39A'rrhaioeddynmynedo'rblaena'iceryddasantef,am gadweiheddwchef:eithrefealefoddynfwyolawer,Ti FabDafydd,trugarhâwrthyf.

40A’rIesuasafodd,acaorchmynnoddeiddwynato:a phannesaoddefe,efeaofynoddiddo, 41Ganddywedyd,Bethafynnidiimieiwneuthuriti?Ac efeaddywedodd,Arglwydd,felycaffwyffyngolwg

42A’rIesuaddywedoddwrtho,Derbyndyolwg:dyffydd a’thachubodd.

43Acynebrwyddefeagafoddeiolwg,aca'icanlynoddef, ganogonedduDuw:a'rhollbobl,panwelsant,aroddasant foliantiDduw.

PENNOD19

1A'rIesuimewnacaaethtrwyJericho

2Acwele,yroeddgŵro'renwSacheus,yrhwnoedd benafymmysgypublicanod,acefeoeddgyfoethog.

3AcefeageisioddweledyrIesupwyydoedd;acniallai i'rwasg,amnadoeddfawrofaintioli

4Acefearedoddo’rblaen,acaddringoddi’rsycomor preni’wweledef:canysyroeddefeifynedheibioyffordd honno

5AphanddaethyrIesui'rlle,efeaedrychoddifynu,ac a'igwelodd,acaddywedoddwrtho,Sacheus,brysia,a thyrediwaered;canysrhaidimiarosyndydŷdiheddiw

6Acefeafrysiodd,acaddaethiwaered,aca’iderbyniodd efynllawen

7Aphanwelsant,hwyagrwgnachasantoll,ganddywedyd, Eifodefwedimynedynwestaigydâgŵrpechadurus.

8ASacheusasafodd,acaddywedoddwrthyrArglwydd; Wele,Arglwydd,hannerfyeiddoaroddafi'rtlodion;acos cymeraisddimoddiwrthnebtrwygam-gyhuddiad,mia'i hadferafefbedairgwaith

9A’rIesuaddywedoddwrtho,Ydyddhwnydaeth iachawdwriaethi’rtŷhwn,ereifodyntauynfabi Abraham

10CanysMabydynaddaethigeisioaciachubyrhyna gollasid.

11Acwrthglywedypethauhyn,efeaychwanegoddaca lefaroddddameg,ameifodynagosatIerusalem,acameu bodyntybiedyrymddangosaiteyrnasDduwarunwaith

12Ynaydywedoddefe,Pendefigaaethiwladbell,i dderbyniddoeihunfrenhiniaeth,aciddychwelyd.

13Acefeaalwoddeiddeggwas,acaroddoddiddynt ddegpunt,acaddywedoddwrthynt,Meddiannuhydoni ddelwyf.

14Eithreiddinaswyra'icasasantef,acaanfonasant genadwriareiolef,ganddywedyd,Niagawnniygwr hwnideyrnasuarnomni

15Acwediiddoddychwelyd,wediiddodderbyny frenhiniaeth,efeaorchmynnoddi'rgweisionhyngaeleu galwattoef,i'rrhaiyrhoddasaiefeyrarian,felygwypo faintaennillasaipawbtrwyfasnach

16Ynaydaethycyntaf,ganddywedyd,Arglwydd,dy buntaennilloddddegpunt

17Acefeaddywedoddwrtho,Wel,tiwasda:amitifod ynffyddlonmewnychydigiawn,ymaeitiawdurdodar ddegoddinasoedd

18A'railaddaeth,ganddywedyd,Arglwydd,dybunta ennilloddbumpunt

19Acefeaddywedoddyrunmoddwrtho,Bydddihefyd drosbumdinas.

20Acunaralladdaeth,ganddywedyd,Arglwydd,wele, dymadybunt,yrhwnagedwaismewnnapcyn:

21Canysmia'thofnais,amdyfodynŵrllym:yrwytyn cymrydyrhynniddarostyngaist,acynmediyrhynni heuaist

22Acefeaddywedoddwrtho,O'thenaudyhunybarnaf di,wasdrwgTiawyddostmaigŵrllymoeddwn,yn cymrydyrhynnidoeddwnyngorwedd,acynmedinad oeddwnynhau:

23Amhynnynaroddaistfyariani'rbanc,fel,arfy nyfodiad,ybyddaiarnafangenfyngwrchodfyhun?

24Acefeaddywedoddwrthyrhaioeddynsefyllynymyl, Cymmerwchoddiwrthoefypwys,arhoddwchi'rhwn syddganddoddegpunt

25(Ahwyaddywedasantwrtho,Arglwydd,ymaeganddo ddegpunt)

26Canysyrwyfyndywedydichwi,Ibobunsyddganddo yrhoddir;acoddiwrthyrhwnnidoesganddo,yrhynsydd ganddoadynniroddiwrtho

27Ondfyngelynionhynny,yrhainifynnafideyrnasu arnynt,dygasantyma,alladdhwynto'mblaeni.

28Acwediiddolefarufelhyn,efeaaetho'rblaen,gan esgynifynuiIerusalem

29AphanddaethefeynagosiBethphageaBethania,wrth ymynyddaelwirMynyddyrOlewydd,efeaanfonodd ddauo'iddisgyblion,

30Ganddywedyd,Ewchi'rpentrefsyddgyferbynâchwi; ynyrhwnycewchebolwrtheichmynediad,yrhwnni eisteddoddnebeto:rhyddhewchef,adygwchefyma

31Acosgofynnebichwi,Pahamyrydychyneiollwng ynrhydd?felhynydywedwchwrtho,Amfodeisieuyr Arglwyddarno.

32A'rrhaiaanfonasidaaethant,acagawsantfely dywedasaiefewrthynt

33Acfelyroeddyntyngollwngyrebol,eiberchenogiona ddywedasantwrthynt,Pahamyrydychyngollwngyrebol ynrhydd?

34Ahwyaddywedasant,YrArglwyddsyddeisieuarno

35Ahwya'idygasantefatyrIesu:ahwyafwriasanteu gwisgoeddaryrebol,acaosodasantyrIesuarno

36Acfelyroeddefeynmyned,hwyaledasanteudilladar yffordd

37Aphannesaoddefe,hydynawrwrthddisgynfa MynyddyrOlewydd,yrholldyrfao'rdisgybliona ddechreuasantlawenychuachanmolDuwâllefuchelam yrhollnerthoeddawelsent;

38Ganddywedyd,BendigedigfyddoyBrenhinsyddyn dyfodynenwyrArglwydd:tangnefeddynynef,a gogoniantynygoruchaf

39Arhaio'rPhariseaidofysgydyrfaaddywedasant wrtho,Athro,ceryddadyddisgyblion.

40Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Yrwyfyn dywedydwrthych,pebyddaiyrhaihynyndalyndawel,y cerrigalefaiarunwaith.

41Aphannesaoddefe,efeaedrychoddaryddinas,aca wylodddrosti,

42Ganddywedyd,Pegwybuasitti,oleiafyndyddydd hwn,ypethausyddeiddodyheddwch!ondynawrymaent ynguddiedigoddiwrthdylygaid.

43Canysydyddiauaddawarnat,ybyddodyelynionyn bwrwffosamdanat,acyndyamgylchuoamgylch,acyn dygadwimewnobobtu,

44A'thosodgydâ'rllawr,a'thblanto'thfewn;acni adawantynotunfaenaryllall;amnawyddostamserdy ymweliad.

45Acefeaaethi'rdeml,acaddechreuoddfwrwallany rhaioeddyngwerthuynddi,a'rrhaioeddynprynu;

46Ganddywedydwrthynt,Ymaeynysgrifenedig,Ty gweddiywfynhŷi:eithrchwia'igwnaethochynffau lladron

47Acyroeddefeyndysgubeunyddynydeml.Ondyprif offeiriaida'rysgrifenyddionaphenaethiaidybobla geisiasanteiddifethaef,

48Acniallentgaelbethaallenteiwneuthur:canysyr hollbobloeddyndrasylwgarwrthwrandoarno

PENNOD20

1Acaruno'rdyddiauhynny,wrthddysgu'rboblyny deml,aphregethu'refengyl,ydaethyprifoffeiriaida'r ysgrifenyddionarnogyda'rhenuriaid,

2Acalefaroddwrtho,ganddywedyd,Mynegaini,trwy baawdurdodyrwyttiyngwneuthurypethauhyn?neu pwyywyrhwnaroddoddyrawdurdodhoniti?

3Acefeaatteboddacaddywedoddwrthynt,Unpetha ofynnafichwithauhefyd;acatebwchfi:

4Bedyddloan,aio'rnefyroedd,aioddynion?

5Ahwyaymresymmasantâhwynteuhunain,gan ddywedyd,Osdywedwn,O'rnef;efeaddywed,Paham ganhynnynachredasochiddo?

6Ondacosdywedwn,Oddynion;yrhollbobla'n llabyddiani:canyshwyaberswadirmaiproffwydoedd Ioan

7Ahwyaattebasant,nasgallentfyneguobaleyrydoedd.

8A'rIesuaddywedoddwrthynt,Niddywedafychwaithi chwitrwybaawdurdodyrwyfyngwneuthurypethauhyn

9Ynaydechreuoddefelefaruwrthyboblyddameghon; Rhywŵrablannoddwinllan,aca’igosododdhii amaethwyr,acaaethamamsermaithiwladbell

10Acaryprydefeaanfonoddwasatyllafurwyr,iroddi iddooffrwythywinllan:ondyllafurwyra’icurasantef,ac a’ihanfonasantefymaithynwaglaw

11Athrachefnefeaanfonoddwasarall:ahwya'icurasant efhefyd,acaattolygasantiddoyngywilyddus,aca'i gollyngasantefymaithynwaglaw

12Athrachefnefeaanfonodddrydydd:ahwya’i clwyfasantefhefyd,aca’ibwriasantefallan

13Ynaarglwyddywinllanaddywedodd,Bethawnaf? Myfiaanfonaffyanwylfab:efallaiyparchantefpan welantef

14Ondpanweloddyllafurwyref,hwyaymresymasantyn euplitheuhunain,ganddywedyd,Hwnywyretifedd: deuwch,lladdwnef,felybyddoyretifeddiaethyneiddom ni

15Fellyhwya'ibwriasantefallano'rwinllan,aca'i lladdasantefBethganhynnyawnaarglwyddywinllan iddynt?

16Efeaddaw,acaddifethayllafurwyrhyn,acaryddy winllanieraillAphanglywsant,hwyaddywedasant,Na atoDuw.

17Acefeaedrychoddarnynt,acaddywedodd,Bethyw hynganhynnyymaeynysgrifenedig,Ymaena wrthododdyradeiladwyr,addaethynbenygongl?

18Pwybynnagasyrtharymaenhwnnw,addryllir;ondar bwybynnagysyrth,fe'imaluynbowdr

19A'rarchoffeiriaida'rysgrifenyddionyrunawra geisiasantroddidwylawarno;ahwyaofnasantybobl: canyshwyaddeallasantmaiyneuherbynhwynty dywedasaiefeyddameghon.

20Ahwya'igwyliasantef,acaanfonasantallanysbiwyr, yrhaiaddylentffugioeuhunainddynioncyfiawn,i ymaflydyneieiriauef,felyrhoddentefialluacawdurdod yrhaglaw

21Ahwyaofynasantiddo,ganddywedyd,Athro,nia wyddomdyfodtiyndywedydacyndysguyngywir,ac nadwytynderbynpersonneb,ondyndysgufforddDuw ynwir:

22AicyfreithloninirodditeyrngediCesar,ainidoes?

23Ondefeaganfueucyfrwysdra,acaddywedodd wrthynt,Pahamyrydychynfynhemtio?

24Dangoswchgeiniogimi.Delweddacarysgrifpwysydd ganddo?Hwythauaattebasantacaddywedasant,Eiddo Cesar

25Acefeaddywedoddwrthynt,Talwchganhynnyi GesarypethausyddeiddoCesar,aciDduwypethausydd eiddoDuw

26Acniallentymaflydyneieiriauefoflaenybobl:a rhyfedduawnaethantwrtheiatebef,acaddaliasanteu tangnefedd

27Ynarhaio'rSadwceaidaddaethantatto,yrhaiawadant foddimatgyfodiad;agofynasantiddo, 28Ganddywedyd,Athro,Mosesaysgrifennoddatom,Os byddmarwbrawddyn,achanddowraig,amarwhebblant, i'wfrawdgymrydeiwraig,achyfodihadi'wfrawd

29Yroeddganhynnysaithofrodyr:a'rcyntafagymmerth wraig,acafufarwhebblant

30A'raila'icymerthhiynwraig,abuefefarwynddiblant

31A'rtrydydda'icymerthhi;acynyrunmoddysaith hefyd:acniadawsantblant,acafuontfeirw

32Ynolafollbufarwywraighefyd

33Amhynnyynyradgyfodiadgwraigpwyohonyntywhi? canyssaitha'icafoddhiynwraig

34A’rIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Maeplant ybydhwnynpriodi,acyncaeleurhoimewnpriodas:

35Ondyrhaiagyfrifiryndeilwngigaelybydhwnnw,a'r adgyfodiadoddiwrthymeirw,nidydyntynpriodi,nacyn caeleurhoimewnpriodas:

36Acniallantfeirwmwyach:canyscyfartalydynti'r angylion;acynblantiDduw,ynblantyradgyfodiad.

37Acwedicyfodiymeirw,Mosesaddangosoddwrthy berth,panalwoefeyrArglwyddDduwAbraham,aDuw Isaac,aDuwJacob.

38CanysnidywefeynDduwi'rmeirw,ondi'rrhaibyw: canysiddoefymaepawbynfyw

39Ynarhaio'rysgrifenyddionaattebasantaddywedasant, Athro,daydywedaist

40Acwedihynnynidoeddynrhaididdyntofyndim cwestiwniddo

41Acefeaddywedoddwrthynt,Pafoddydywedantfod CristynfabDafydd?

42ADafyddeihunaddywedynllyfrySalmau,Yr ArglwyddaddywedoddwrthfyArglwydd,Eisteddarfy neheulaw,

43Hydoniosodwyfdyelynionyndroedfainciti

44YmaeDafyddganhynnyyneialwefynArglwydd,pa foddganhynnyyweifabef?

45Ynaydywedoddefeyngnghynulleidfayrhollbobl wrtheiddisgyblion,

46Gochelwchrhagyrysgrifenyddion,yrhaiaewyllysiant rodiomewngwisgoeddhirion,ahoffantgyfarchionyny marchnadoedd,a'reisteddleoedduchafynysynagogau,a'r prifystafelloeddmewngwleddoedd;

47Yrhaiaysantdaigwrageddgweddwon,acawnânt weddïauhirfaith:yrhaiagaiffddamnedigaethfwy

PENNOD21

1Acefeaedrychoddifynu,acaganfuycyfoethogionyn bwrweurhoddioni'rdrysorfa

2Acefeaweloddhefydrywwraigweddwdlawdynbwrw ynoddauwiddon.

3Acefeaddywedodd,Ynwir,meddafichwi,yweddw dlawdhonafwrioddimewnfwynahwyntoll

4Canysyrhaihynollo'udigoneddafwrioddimewni offrymauDuw:ondhio'ichyfoethhiafwrioddimewnyr hollfywioliaethoeddganddi

5Acfelyroeddrhaiynllefaruamydeml,felyroeddhi wedieihaddurnoâcherrigharddacârhoddion,efea ddywedodd,

6Amypethauhynyrydychchwiyneugweled,ydyddiau addaw,ynyrhainiadewircarregaryllall,yrhwnni thaflirilawr

7Ahwyaofynasantiddo,ganddywedyd,Athro,ondpa brydybyddypethauhyn?aphaarwyddfyddpanddawy pethauhyniben?

8Acefeaddywedodd,Gwyliwchrhagichwigaeleich twyllo:canysllaweraddawynfyenwi,ganddywedyd, MyfiywCrist;acymaeyramserynnesau:nacewchgan hynnyareuhôlhwynt.

9Ondpanglywchchwiamryfeloeddachynnwrf,na ddychrynwch:canysrhaidyngyntafi'rpethauhyn ddigwydd;ondnidywydiwedderbynacerbyn

10Ynaydywedoddefewrthynt,Cenedlagyfydynerbyn cenedl,atheyrnasynerbynteyrnas:

11Adaeargrynfeyddmawrionafyddantmewnamrywiol leoedd,anewyn,aphlâu;agolygfeyddofnusacarwyddion mawrionafyddo'rnef.

12Ondoflaenyrhaihynoll,hwyaroddanteudwylo arnoch,aca'cherlidiantchwi,ganeichtraddodii'r

synagogau,acigarchardai,ganeichdwyngerbron brenhinoeddallywodraethwyrermwynfyenwi.

13Abyddyntroiichwiyndystiolaeth

14Gosodwchfellyyneichcalonnau,rhagmyfyriooflaen yrhynaatebwch:

15Canysmiaroddafichwigenauadoethineb,yrhwnni alleichhollwrthwynebwyreuhennillna'ugwrthwynebu

16Achwiafradychirganrieni,abrodyr,acheraint,a chyfeillion;arhaiohonochawnântberiifarwolaeth

17Achasfyddwchganbawbermwynfyenwi

18Ondniddifethirblewdyben

19Yneichamyneddmeddiannwcheicheneidiau

20Aphanwelochlerusalemwedieiamgylchuâ byddinoedd,ynagwybyddwchfodeihanrhaithynagos

21YnaffoedyrhaisyddynJwdeai'rmynyddoedd;a byddedi'rrhaisyddyneichanolhiymadael;acnaadi'r rhaisyddynygwledyddfynedimewniddi

22Canysdymaddyddiaudial,felycyflawnidpobpeth syddysgrifenedig.

23Ondgwaeyrhaibeichiog,a'rrhaisy'nrhoisugn,yny dyddiauhynny!canysgofidmawrafyddynywlad,a digofaintaryboblhyn.

24Ahwyasyrthianttrwyfinycleddyf,acaddygirymaith yngaethi'rhollgenhedloedd:aIerusalemasathrirgany Cenhedloedd,hydonichyflawneramseroeddy Cenhedloedd

25Abyddarwyddionynyrhaul,acynylleuad,acyny ser;acaryddaeartrallodcenhedloedd,gydadryswch;y môra'rtonnauynrhuo;

26Calonnaudynionyneusiomirhagofn,acamofaluam ypethausyddarddyfodaryddaear:canysnerthoeddynef aysgydwir

27AcynaygwelantFabydynyndyfodmewncwmwlâ nerthagogoniantmawr.

28Aphanddechreuoypethauhynddarfod,yna edrychwchifynu,adyrchafwcheichpennau;canysymae eichprynedigaethynagoshau.

29Acefeaddywedoddddamegwrthynt;Weley ffigysbren,a'rhollgoed;

30Panfyddantynawrynsaethuallan,chwiawelwch,ac yrydychyngwybodeichhunainfodyrhafynawrynagos

31Fellychwithau,panwelochypethauhynwedidigwydd, byddwchyngwybodfodteyrnasDduwynagos.

32Ynwirmeddafichwi,Nidâ'rgenhedlaethhonheibio, hydonichyflawnerycwbl

33Nefadaearaântheibio:ondfyngeiriaunidântheibio.

34Acedrychwcharnocheichhunain,rhagi'chcalonnau gaeleugorlethuoddirgelwch,ameddwdod,agofalonam ybywydhwn,aci'rdyddhwnnwddyfodarnochyn ddiarwybod

35Canysfelmaglydawaryrhaiollsyddyntrigoar wynebyrhollddaear.

36Gwyliwchganhynny,agweddïwchbobamser,fely'ch cyfrifiryndeilwngiddiancrhagyrhollbethauhynaddaw, acisefyllgerbronMabydyn

37Acynydyddyroeddefeynathrawiaethuynydeml;a'r nosefeaaethallan,acaarhosoddynymynyddaelwir MynyddyrOlewydd

38A'rhollbobladdaethantynfore,attoefynydeml,i wrandoarno.

PENNOD22

1AnesaoddgŵylyBaraCroyw,yrhonaelwiryPasg

2A'rarch-offeiriaida'rysgrifenyddionageisiasantpafodd ylladdentef;canysofnasantybobl.

3YnaSatanaaethimewniJwdasagyfenwidIscariot,yr hwnoeddorifediydeuddeg

4Acefeaaetheiffordd,acaymddiddanoddâ’r archoffeiriaida’rcapteiniaid,pafoddybradychaiefeef iddynt

5Ahwyafulawen,acagyfammodasantroddiarianiddo

6Acefeaaddawodd,acageisioddgyflei'wfradychuef iddyntynabsenoldebydyrfa.

7Ynaydaethdyddybaracroyw,prydyroeddynrhaid lladdypasg

8AcefeaanfonoddPedracIoan,ganddywedyd,Ewch,a darparwchinniyPasg,felybwytaom

9Ahwyaddywedasantwrtho,Paleymynniinibaratoi?

10Acefeaddywedoddwrthynt,Wele,panddelochi mewni'rddinas,gŵra'chcyfarfyddirchwi,yndwynystrŷd oddwfr;canlynefi'rtŷymaeefeynmynediddo

11Achwiaddywedwchwrthŵrytŷ,Ymae’rMeistryn dywedydwrthych,Paleymaeyrystafellwely,lley bwyttâfypasggyda’mdisgyblion?

12Acefeaddengysichwioruwch-ystafellfawrwediei dodrefnu:paratowchyno

13Ahwyaaethant,acagawsantfelydywedasaiefe wrthynt:ahwyabaratoesantwleddyPasg.

14Aphanddaethyrawr,efeaeisteddodd,a’rdeuddeg apostolgydagef

15Acefeaddywedoddwrthynt,Gydadymuniadmia ddymunaisfwytayPasghwngydachwicyndioddef: 16Canysyrwyfyndywedydichwi,nifwytâfmwyohoni, hydonichyflawnerynnheyrnasDduw.

17Acefeagymmerthycwpan,acaddiolchodd,aca ddywedodd,Cymmerwchhwn,arhannwchefyneichplith eichhunain.

18Canysyrwyfyndywedydichwi,nidyfafoffrwythy winwydden,hydoniddeloteyrnasDduw

19Acefeagymmerthfara,acaddiolchodd,aca’itorrodd, aca’irhoddesiddynt,ganddywedyd,Hwnywfynghorffi, yrhwnaroddirdrosoch:gwnewchhynercofamdanaf

20Yrunmoddhefydycwpanarolswper,ganddywedyd, Ycwpanhwnywytestamentnewyddynfyngwaedi,yr hwnadywelltirichwi

21Eithrwele,llawyrhwnsyddynfymradychusyddgyd âmiarybwrdd

22AcynwirymaeMabydynynmyned,fely penderfynwyd:ondgwaeydynhwnnwtrwyyrhwny bradychiref!

23Ahwyaddechreuasantymholiyneuplitheuhunain,pa unohonyntoeddiwneuthurypethhyn.

24Abuymrysonhefydyneuplithhwynt,paunohonynt agyfrifidymwyaf

25Acefeaddywedoddwrthynt,Brenhinoeddy Cenhedloeddsyddarglwyddiaetharnynt;a'rrhaisy'narfer awdurdodarnyntaelwiryngymwynaswyr.

26Eithrnafyddwchchwithaufelly:eithryrhwnsydd fwyafyneichplith,byddedfelyrieuangaf;a'rhwnsydd benaf,felyrhwnsyddyngwasanaethu.

27Canyspaunbynnagaimwy,yrhwnsyddyneistedd wrthymborth,aiyrhwnsyddyngweini?onidyrhwnsydd

yneisteddwrthymborth?ondyrwyffiyneichplithfelyr hwnsyddyngwasanaethu.

28Chwychwiywyrhaiabarhasantgydâmiynfy nheimladau.

29Acyrydwyffiynpenodiichwifrenhiniaeth,megisy gosododdfyNhadimi;

30Felybwytaochacyryfochwrthfymwrddiynfy nheyrnas,acyreisteddocharorseddauynbarnudeuddeg llwythIsrael

31A'rArglwyddaddywedodd,Simon,Simon,wele,Satan addeisyfoddeichcaelchwi,felygalloefeeichrhidyllu chwifelgwenith:

32Eithrmiaattolygaistrosot,naphallodyffydd:aphan dröedigaeth,nerthadyfrodyr

33Acefeaddywedoddwrtho,Arglwydd,parodydwyfi fynedgydâthi,igarchar,acifarwolaeth.

34Acefeaddywedodd,Yrwyfyndywedyditi,Pedr,ni chânyceiliogheddiw,cynitideirgwaithwadudyfodyn fyadnabodi.

35Acefeaddywedoddwrthynt,Pananfonaisichwiheb bwrs,acysgrífen,acesgidiau,aoeddarnocheisiaudim?A hwyaddywedasant,Dim.

36Ynaydywedoddefewrthynt,Ondynawr,yrhwnsydd ganddobwrs,cymmeredef,a'runmoddeiscrifen:a'rhwn nidoesganddogleddyf,gwerthedeiwisg,aphrynaun.

37Canysyrwyfyndywedydichwi,fodynrhaidettoyr hynsyddysgrifenedigyncaeleigyflawniynoffi,Acefea gyfrifwydymmhlithytroseddwyr:canysymaediweddi'r pethauamdanaffi

38Ahwyaddywedasant,Arglwydd,wele,ymaddau gleddyf.Acefeaddywedoddwrthynt,Digonyw.

39Acefeaddaethallan,acaaeth,felyrarferai,ifynydd yrOlewydd;a'iddisgyblionhefyda'icanlynasantef

40Aphanoeddefeynyfan,efeaddywedoddwrthynt, Gweddïwchnadewchchwiidemtasiwn

41Acefeadynnwydoddiwrthyntynghylchcastcarreg,ac abenliniodd,acaweddïodd, 42Ganddywedyd,ODad,osewyllysidi,symudycwppan hwnoddiwrthyf:erhynnynidfyewyllysi,ondeiddotti, awneir.

43Acangelaymddangosoddiddoo'rnef,yneinerthuef 44Achaneiflinder,efeaweddïoddyndaer:a’ichwys oeddfeldiferionmawrowaedyndisgyni’rllawr.

45Acwediiddogyfodioweddi,adyfodateiddisgyblion, efea'ucafoddhwyntyncysgugandristwch, 46Acaddywedoddwrthynt,Pahamyrydychyncysgu? cyfod,agweddiwch,rhagichwifynedibrofedigaeth

47Athrayroeddefeettoynllefaru,weledyrfa,a’rhwna elwidJwdas,uno’rdeuddeg,ynmynedo’ublaenhwynt, acanesaoddatyrIesui’wgusanuef

48OndyrIesuaddywedoddwrtho,Jwdas,âchusanyr wyttiynbradychuMabydyn?

49A'rrhaioeddo'iamgylchefyngweledbethoeddyn canlyn,hwyaddywedasantwrtho,Arglwydd,adrawwnâ'r cleddyf?

50Acunohonyntadrawoddwasyrarchoffeiriad,aca dorroddymaitheiglustddeauef.

51A'rIesuaatteboddacaddywedodd,Dioddefwchhyd ymaAcefeagyffyrddoddâ’iglust,aca’ihiachaoddef

52YnayrIesuaddywedoddwrthyrarch-offeiriaid,a thywysogionydeml,a'rhenuriaid,yrhaiaddaethentatto,

Aifelynerbynlleidrydeuwchallan,âchleddyfaua throsolion?

53Panoeddwnbeunyddgydachwiynydeml,nid estynasochddwyloi'mherbyn:eithrhonyweichawrchwi, anerthytywyllwch.

54Ynaycymerasantef,aca'iharweiniasantef,aca'i dygasantefidŷyrarchoffeiriadAPhedraddilynoddo hirbell.

55Acwediiddyntgynnautânyngnghanolycyntedd,a chyd-osod,Pedraeisteddoddyneuplithhwynt

56Eithrrhywforwynaedrychoddarnoyneisteddwrthy tân,acaedrychoddyndaerarno,acaddywedodd,Ygŵr hwnhefydoeddgydâgef.

57Acefea’igwadoddef,ganddywedyd,Wraig,nid adwaeni

58Acymhenychydig,unaralla'igweloddef,aca ddywedodd,YrwyttihefydohonyntAPhedra ddywedodd,Ddyn,nidwyffi

59Acynghylchysbaidawrarôlyllallagadarnhaoddyn hyderus,ganddywedyd,Ynwiryroeddhwnhefydgydag ef:canysGalileadywefe

60APhedraddywedodd,Ddyn,niwnibethyrwytynei ddywedydAcarunwaith,traoeddefeetoynllefaru,y ceiliogagriwodd

61A'rArglwyddadrodd,acaedrychoddarPedr.APhedr agofioddairyrArglwydd,felydywedasaiefewrtho,Cyn i'rceiliogganu,tia'mgwediideirgwaith

62APhedraaethallan,acawyloddynchwerw.

63A'rgwŷroeddyndalyrIesu,a'igwatwarasantef,aca'i trawsantef

64Acwediiddyntwisgomwgwdef,hwya'itarawasantef areiwyneb,acaofynasantiddo,ganddywedyd, Prophwyda,pwya'thdrawodd?

65Allawerobethaueraillyngableddusalefarasantynei erbynef

66Achyngyntedagyraethhiynddydd,henuriaidybobl a'rarchoffeiriaida'rysgrifenyddionaddaethantynghyd,ac a'iharweiniasantefi'wcyngorhwynt,ganddywedyd, 67AitiywyCrist?dywedwchwrthymAcefea ddywedoddwrthynt,Osdywedafwrthych,nichredwch: 68Acosgofynnafichwihefyd,nidattebwchfi,acni'm gollyngwch

69OhynallanyreisteddMabydynarddeheulawgallu Duw

70Ynaydywedasantoll,AiMabDuwwyttiganhynny? Acefeaddywedoddwrthynt,Yrydychchwiyndywedyd fymodi

71Ahwyaddywedasant,Bethsyddangenarnomni rhagorodystiolaeth?canysnynieinhunainaglywsomo'i enauefeihun

PENNOD23

1A'rholldyrfaagyfodasant,aca'iharweiniasantefat Pilat

2Ahwyaddechreuasanteigyhuddoef,ganddywedyd,Ni agawsomycymmydoghwnyngwyrdroiygenedl,acyn gwaharddrhodditeyrngediCesar,ganddywedydmaiefe ywCristBrenin

3APheilataofynnoddiddo,ganddywedyd,Aitiyw BreninyrIddewon?Acefeaateboddiddo,aca ddywedodd,Yrwyttiyneiddywedyd

4YnaydywedoddPeilatwrthyrarch-offeiriaid,acwrthy bobl,Nidwyffiyncaeldimbaiarydynhwn.

5Ahwyafufwyafffyrnig,ganddywedyd,Ymaeefeyn cyffroiybobl,ganddysgutrwyyrhollIddewon,gan ddechreuoGalileai'rllehwn.

6PanglywoddPilatsônamGalilea,gofynnoddaoeddy dynynGalilead

7Achyngyntedagygwybueifodynperthyniawdurdod Herod,efea'ihanfonoddefatHerod,yrhwnhefydoedd ynJerwsalemyprydhwnnw

8AphanweloddHerodyrIesu,bulaweniawn:canysyr oeddefeynchwenychueiweledefdrosamsermaith,o herwyddiddoglywedllawerobethauganddo;agobeithiai weledrhywwyrthwedieigwneydganddo

9Ynaefeaymholoddagefmewnllaweroeiriau;ondnid ateboddefeddim.

10A'rarchoffeiriaida'rysgrifenyddionasafasant,aca'i cyhuddasantefynddirfawr

11AHeroda'iwŷrrhyfela'igosodasantefyn ddisymmwth,aca'igwatwarasantef,aca'igwisgasantef mewngwisgbrydferth,aca'ihanfonodddrachefnatPilat

12A'rdyddhwnnwygwnaedPilataHerodyngyfeillion i'wgilydd:canyscynhynnyyroeddyntynelyniaeth rhyngddynteuhunain

13APheilat,wediiddoalwynghydyprifoffeiriaida'r llywodraethwyr,a'rbobl,

14Dywedasantwrthynt,Chwiaddygasochydynhwnataf fi,felunyngwyrdroiybobl:acwele,wediimiei archwilioo'chblaenchwi,nichefaisunrhywfaiynydyn hwn,amypethauyrydychyneigyhuddoef:

15Na,nacettoHerod:canysattoefyranfonaischwi;ac wele,niwneirdimteilwngofarwolaethiddo

16Amhynnymia'iceryddafef,aca'igollyngafef

17(Oherwyddoreidrwyddymae'nrhaididdoryddhauun iddyntaryrŵyl)

18Ahwyalefasantollarunwaith,ganddywedyd,Ymaith â’rgŵrhwn,arhyddiniBarabbas:

19(Pwyamrywingawnaethidynyddinas,aco lofruddiaeth,afwriwydigarchar)

20GanhynnyPeilat,ynewyllysiorhyddhauyrIesu,a lefarodddrachefnwrthynt

21Eithrhwyalefasant,ganddywedyd,Croeshoeliaef, croeshoeliaef.

22Acefeaddywedoddwrthyntydrydeddwaith,Paham, paddrwgawnaethefe?Nichefaisachosmarwolaeth ynddo:ceryddafef,agollyngafefymaith.

23Acyroeddentarunwaithâlleisiauuchel,yngofyniddo gaeleigroeshoelio.Alleisiau'rrhaia'rprifoffeiriaidaorfu.

24APheilataroddesddedfryd,felymynnont

25Acefeaollyngoddiddyntyrhwnoachosterfysga llofruddiaethafwriwydigarchar,yrhwnaddymunent; ondtraddododdyrIesui'whewyllyshwynt.

26Acfelyroeddyntyneiarwainef,hwyaymaflasantyn unSimon,oCyreniad,yndyfodo'rwlad,acaosodasanty groesarno,i'wdwynarolyrIesu

27Achanlynoddefdyrfafawrobobl,acowragedd,yrhai hefydawylasantacaalarasantamdano.

28A'rIesugandroiatyntaddywedodd,FerchedIerusalem, nacwylwchamdanaffi,eithrwylwchdrosocheichhunain, acameichplant.

29Canysweleydyddiauyndyfod,ynyrhaiydywedant, Gwyneubydydiffrwyth,a'rcrothauniesgorasant,a'r babauniroddasantsugn

30Ynaydechreuantddywedydwrthymynyddoedd, Syrthiwcharnomni;acwrthybryniau,Gorchuddiwchni.

31Canysosmewnprengwyrddlasygwnantypethauhyn, bethawneirynysychdir?

32Acyroeddhefydddauaralloddrwg-weithredwyr,wedi euharwaingydagefi'wrhoiifarwolaeth

33Aphanddaethanti'rlleaelwirCalfaria,ynoy croeshoeliasantef,a'rdrwg-weithredwyr,unaryllaw ddeau,a'rllallaryraswy

34YnaydywedoddyrIesu,ODad,maddeuiddynt;canys niwyddantbethymaentyneiwneuthurAhwya rannasanteiddilladef,acafwriasantgoelbrennau

35A'rboblasafasantynedrych.A’rllywodraethwyrhefyd gydahwynta’igwatwarasantef,ganddywedyd,Efea achubodderaill;byddediddoeiachubeihun,osefeyw Crist,etholedigDuw.

36A'rmilwyrhefyda'igwatwarasantef,ganddyfodato, acaoffrymmasantiddofinegr,

37Adywedyd,Ostiywbreninyrluddewon,achubdyhun.

38Acyroedddesgrifiadhefydwedieiysgrifenudrosto mewnllythyrauGroeg,aLladin,aHebraeg,HWNYW BRENHINYRluddewon.

39Acuno'rdrwg-weithredwyragrogwydaddigiodd wrtho,ganddywedyd,OstydiywCrist,achubdyhuna ninnau.

40Ondyllallaattebodda'iceryddoddef,ganddywedyd, OnidwyttiynofniDuw,athithauynyruncondemniad?

41Aninnauynwiryngyfiawn;canysyrydymynderbyn gwobrdyleduseingweithredoedd:ondydynhwnni wnaethddimo'ile

42AcefeaddywedoddwrthyrIesu,Arglwydd,cofiafi panddelychi'thdeyrnas

43A’rIesuaddywedoddwrtho,Ynwirmeddafiti, Heddiwybyddigydâmiymmharadwys.

44Acyroeddhiynghylchychwechedawr,athywyllwch afuaryrhollddaearhydynawfedawr

45A'rhauladywyllwyd,agorchuddydemlarwygwydyn ycanol

46A’rIesuwedillefainâllefuchel,efeaddywedodd,O Dad,i’thddwylodiyrwyfyncyflwynofyysbryd:acwedi dweudhyn,efearoddoddifynyyrysbryd

47Ynawr,panweloddycanwriadyrhynawnaethid,efea ogoneddoddDduw,ganddywedyd,Ynddiau,dyncyfiawn oeddhwn

48A'rhollboblyrhaiaymgynullasanti'rolwghonno,gan weledypethauawnaethid,adrawasanteubronnauhwynt, acaddychwelasant

49A'ihollgydnabod,a'rgwrageddoeddareiôloGalilea, asafasantohirbell,ganweledypethauhyn.

50Acwele,gŵro'renwIoseph,cynghorwr;acyroeddyn ddynda,acyngyfiawn:

51(Yrhwnnichydsynioddâchyngoragweithredhwynt;) yroeddefeoArimathea,dinasi’rIddewon:yrhwnhefyda ddisgwyliasaideyrnasDduw.

52YdynhwnaaethatPilat,acaymbilioddâchorffyr Iesu

53Acefea'icymerthefilawr,aca'ihamwisgoddmewn lliain,aca'igosododdmewnbeddwedieinadduogarreg, yrhwnniddodasidnebo'rblaen

54A'rdyddhwnnwoeddyparatoad,a'rSabothadynnodd 55A'rgwrageddhefyd,yrhaiaddaethentgydagefo Galilea,addilynasant,acaedrychasantarybedd,a'rmodd ygosodwydeigorffef.

56Ahwyaddychwelasant,acabaratoesantberaroglauac ennaint;acaorffwysoddydyddSabothynôlygorchymyn

PENNOD24

1Arydyddcyntafo'rwythnos,ynforeiawn,daethantaty bedd,ganddwynyperaroglauabaratowydganddynt,a rhaieraillgydahwynt

2Achawsantymaenwedieidreiglooddiwrthybedd.

3Ahwyaaethantimewn,acnichawsantgorffyr ArglwyddIesu

4Abu,felyroeddyntmewnpenbletho'ihamgylch,wele ddauŵrynsefyllyneuhymylmewngwisgoeddgloywon: 5Acfelyroeddyntynofni,acynplygueuhwynebautua'r ddaear,hwyaddywedasantwrthynt,Pahamyrydychyn ceisioybywoblithymeirw?

6Nidywefeyma,eithrymaewediatgyfodi:cofiafely llefaroddefewrthychpanoeddefeetoynGalilea, 7Ganddywedyd,YmaeynrhaidtraddodiMabydyni ddwylawdynionpechadurus,a'igroeshoelio,a'rtrydydd dyddatgyfodi.

8Ahwyagofiasanteieiriauef, 9Acaddychweloddo'rbedd,acafynegoddypethauhyn olli'runarddeg,aci'rlleilloll.

10MairMagdalen,aJoanna,aMairmamIago,a gwragedderaillyrhaioeddgydâhwynt,yrhaia fynegasantypethauhynwrthyrapostolion.

11A'ugeiriauaymddangosasantiddyntfelchwedlausegur, acnichredasantiddynt

12YnaycyfododdPedr,acaredoddatybedd;achan blygu,efeaedrychoddarylliainoeddwedieiosodareu pennaueuhunain,acaaethymaith,ganryfedduynddoei hunamyrhynoeddwedidigwydd.

13Acwele,dauohonyntynmynedydwthwnhwnnwi bentrefaelwidEmaus,yrhwnoeddoIerusalem,ynghylch trigainowŷr.

14Ahwyaymddiddanasantâ'ugilyddamyrhollbethau hynaddigwyddasai

15Abu,trayroeddyntynymddiddanacynymresymu,yr Iesueihunanesaodd,acaaethgydâhwynt

16Eithreullygaidhwyntaddaliasant,felnadadwaenent ef.

17Acefeaddywedoddwrthynt,Pafathgyfathrebuywy rhaihynsyddgennychwrtheichgilydd,wrthgerdded,ac yndrist?

18A'runohonynt,a'ienwCleopas,aatteboddiddo,A wyttiynunigynddieithrynynIerusalem,achebwybody pethausyddwedidigwyddynoynydyddiauhyn?

19Acefeaddywedoddwrthynt,Pabethau?Ahwya ddywedasantwrtho,AmIesuoNasareth,yrhwnoedd broffwydnertholmewngweithredagairgerbronDuwa’r hollbobl:

20A’rmoddytraddododdyprifoffeiriaida’n llywodraethwyrniefi’wgondemnioifarwolaeth,a’i groeshoelioef

21Ondyroeddymniynhyderumaiyrhwnawaredasai Israel:acheblawhynoll,heddywywytrydydddydder gwneuthurypethauhyn

22Ie,arhaigwrageddhefydo'nfintainia'nsynasantni,y rhaioeddforeuynybedd;

23Aphannachawsanteigorphef,hwyaddaethant,gan ddywedyd,iddynthwythauweledgweledigaethoangylion, yrhaiaddywedasanteifodefynfyw.

24Arhaio'rrhaioeddgydaniaaethanti'rbedd,aca'i cawsantfelydywedasaiygwragedd:ondniwelsantef

25Ynaefeaddywedoddwrthynt,Offyliaid,ac hwyrfrydigogalonigreduyrhynollalefaroddy proffwydi:

26OniddylaiCristddioddefypethauhyn,amyndimewn i'wogoniant?

27AchanddechreuarMosesa'rhollbrophwydi,efea egluroddiddyntynyrhollysgrythurauypethauamdanoei hun

28Ahwyanesasantatypentref,lleyroeddyntynmyned: acefeabaroddfelpebuasaiynmynedymhellach

29Eithrhwya’irhwystrasantef,ganddywedyd,Aros gydani:canystua’rhwyrymae,a’rdyddsyddwedi darfodlawerAcefeaaethimewniarosgydahwynt

30Abu,acefeyneisteddwrthymborthgydahwynt,efea gymmerthfara,aca'ibendithiodd,aca'itorrodd,aca'i rhoddesiddynt

31A'ullygaidhwyntaagorwyd,aca'ihadwaenasantef;ac efeaddiflannoddo'ugolwg.

32Ahwyaddywedasantwrtheigilydd,Onilosgoddein calonniynom,trayroeddefeynymddiddanâniary ffordd,athrayroeddefeynagorydiniyrysgrythurau?

33Ahwyagyfodasantyrunawr,acaddychwelasanti Ierusalem,acagawsantyrunarddegwediymgasglu ynghyd,a'rrhaioeddgydâhwynt,

34Ganddywedyd,YrArglwyddynwiragyfododd,aca ymddangosoddiSimon

35Ahwyafynegasantypethauawnaethidaryffordd,a phafoddyroeddefeynhysbysiddyntamdorribara

36Acfelyroeddynthwyynllefarufelhyn,yrIesueihun asafoddyneucanolhwynt,acaddywedoddwrthynt, Tangnefeddichwi

37Ondyroeddarnyntofnabraw,acyntybiedeubod wedigweldysbryd.

38Acefeaddywedoddwrthynt,Pahamyrydychyn cythryblus?aphahamycyfydmeddyliauyneichcalonnau?

39Welefynwyloa'mtraed,maimyfifyhunydyw:trinfi, agwêl;canysnidoesganysbrydgnawdacesgyrn,fely gwelwchfisyddganddo

40Acwediiddolefarufelhyn,efeaddangosoddiddyntei ddwylawa'idraed

41Athrayroeddyntettohebgreduerllawenydd,acyn synu,efeaddywedoddwrthynt,Aoesgennychchwiyma ddimymborth?

42Arhoddasantiddoddarnobysgodynbrith,acodiliau mêl.

43Acefea'icymmerth,acafwytaoddgereubronhwynt

44Acefeaddywedoddwrthynt,Dymaygeiriaualefarais iwrthych,traoeddwnettogydâchwi,fodynrhaid cyflawnipobpethsyddysgrifenedigyngnghyfraithMoses, acynyproffwydi,acynypsalmau,amdanaffi.

45Ynaefeaagoroddeudealltwriaethhwynt,felydeallont yrysgrythurau,

46Acaddywedoddwrthynt,Felhynymaeyn ysgrifenedig,acfelhynygorfuiGristddioddef,achyfodi oddiwrthymeirwytrydydddydd:

47Abodedifeirwchamaddeuantpechodauigaeleu pregethuyneienwefymhlithyrhollgenhedloedd,gan ddechrauynIerusalem

48Athystionydychchwio'rpethauhyn.

49Acwele,yrydwyffiynanfonaddewidfyNhadarnoch: eithrarhoswchchwiynninasJerusalem,hydonibyddoch nertho'ruchelder

50Acefea'uharweinioddhwyntallanhydBethania,aca ddyrchafoddeiddwylo,aca'ubendithioddhwynt

51Athraoeddefeyneubendithiohwynt,efea ymwahanwydoddiwrthynt,acaddugifynyi'rnef

52Ahwya'ihaddolasantef,acaddychwelasanti Ierusalemâllawenyddmawr: 53Acoeddyntynwastadolynydeml,ynmoliabendithio DuwAmen

Efengylloan

PENNOD1

1YnydechreuadyroeddyGair,a'rGairoeddgydaDuw, aDuwoeddyGair.

2YrunoeddynydechreuadgydaDuw

3Trwyddoefygwnaedpobpeth;achebddoefni wnaethpwyddimawnaethpwyd

4Ynddoefyroeddbywyd;a'rbywydoeddoleunidynion

5A'rgoleunisyddynllewyrchumewntywyllwch;a'r tywyllwchnidoeddyneiamgyffred

6YroeddgŵrwedieianfonoddiwrthDduw,a’ienwIoan 7Daethhwnyndyst,idystiolaethuamyGoleuni,fely credaipawbtrwyddoef

8NidefeoeddyGoleunihwnnw,eithrefeaanfonwydi dystiolaethuamyGoleunihwnnw.

9HwnoeddygwirOleuni,yrhwnsyddyngoleuopobdyn syddyndyfodi'rbyd

10Yroeddefeynybyd,a'rbydawnaethpwydganddoef, a'rbydnidadnabuef

11Efeaddaethateieiddoeihun,acnidderbynioddei eiddoef.

12Ondcynniferaga'iderbyniasantef,iddynthwya roddasantalluiddyfodynfeibioniDduw,i'rrhaisyddyn creduyneienwef:

13Yrhaiaaned,nidowaed,nacoewyllysycnawd,naco ewyllysdyn,ondoDduw

14A'rGairawnaethpwydyngnawd,acadrigoddynein plithni,(aniawelsomeiogoniantef,ygogoniantmegis unig-anedigyTad,)ynllawngrasagwirionedd

15Ioanadystiolaethoddamdano,acalefodd,gan ddywedyd,Hwnoeddyrhwnydywedaisiamdano,Yr hwnsyddyndyfodarfyôlisyddwellgerfymroni:canys yroeddefegerfymroni.

16Aco'igyflawnderefyderbyniasomnioll,agrasamras 17CanystrwyMosesyrhoddwydyddeddf,eithrgrasa gwirioneddaddaethanttrwylesuGrist.

18NiweloddnebDduwerioed;yrunig-anedigFab,yr hwnsyddynmynwesyTad,a'idatgenoddef

19AdymahanesIoan,pananfonoddyrIddewonoffeiriaid aLefiaidoJerwsalemiofyniddo,Pwywytti?

20Acefeagyffesodd,acniwadodd;eithrcyffesu,nid myfiywyCrist

21Ahwyaofynasantiddo,Bethganhynny?AitiywElias? Acefeaddywed,Nidwyffi.Aitiyw'rproffwydhwnnw?

Acefeaatebodd,Nacydwyf

22Ynaydywedasantwrtho,Pwywytti?felyrhoddom attebi'rrhaia'nhanfonodd.Bethwytti'neiddweud amdanatdyhun?

23Acefeaddywedodd,Myfiywllaisunynllefainynyr anialwch,UnionwchfforddyrArglwydd,megisy dywedoddyproffwydEsaias

24A'rrhaiaanfonasidoeddo'rPhariseaid

25Ahwyaofynasantiddo,acaddywedasantwrtho, Pahamganhynnyyrwyttiynbedyddio,onidtydiywy Cristhwnnw,nacElias,na’rprophwydhwnnw?

26Ioanaatteboddiddynt,ganddywedyd,Yrydwyffiyn bedyddioâdwfr:eithrymaeunynsefyllyneichplith chwi,yrhwnnidadwaenoch;

27Efe,yrhwnsyddyndyfodarfyôlisyddwellgerfy mroni,acnidwyfdeilwngo'mhesgidi'wddatod

28YpethauhynawnaethpwydynBethabara,ytuhwnti'r Iorddonen,lleyroeddIoanynbedyddio

29TrannoethIoanygweloddyrIesuyndyfodatto,aca ddywedodd,WeleOenDuw,yrhwnsyddyndwynymaith bechodauybyd

30Hwnywyrhwnydywedaisamdano,Arfyoli,ymae gwrsyddwellyndyfodgerfymroni:canysyroeddefe o'mblaeni

31Acnidadnabûmef:eithrermwyneiwneuthurefyn amlwgiIsrael,amhynnyyrydwyffiwedidyfodi fedyddioâdwfr

32AcIoanagofnododd,ganddywedyd,Miawelaisyr Ysbrydyndisgyno'rneffelcolomen,acyroeddynaros arno

33Acnidadnabuimief:eithryrhwna'mhanfonoddii fedyddioâdwfr,hwnnwaddywedoddwrthyf,Aryrhwny gweliyrYsprydyndisgyn,acynarosarno,hwnnwywyr hwnsyddynbedyddioâ'rYsprydGlân

34Acmiawelais,acadystiolaethaismaihwnywMab Duw

35TrannoethwediiIoansefyll,adauo'iddisgyblion; 36AchanedrycharyrIesuwrthgerdded,efea ddywedodd,WeleOenDuw!

37A'rddauddisgybla'iclywsantefynllefaru,ahwya ganlynasantyrIesu.

38A’rIesuadrodd,aca’ugweloddyncanlyn,aca ddywedoddwrthynt,Bethyrydychyneigeisio?Hwythau addywedasantwrtho,Rabbi,(hynyw,o'igyfieithu,O Feistr,)paleyrwytyntrigo?

39Efeaddywedoddwrthynt,Deuwch,agwelwch.Hwya ddaethant,acawelsantlleyroeddefeyntrigo,aca arhosasantgydagefydyddhwnnw:canysynghylchy ddegfedawryroeddhi.

40Uno'rddauaglywoddIoanynllefaru,aca'icanlynodd ef,oeddAndreas,brawdSimonPedr

41YngyntafefeagafoddSimoneifrawdeihun,aca ddywedoddwrtho,NiagawsomyMeseia,hynnyyw,o'i ddehongli,yCrist

42Acefea'idugefatyrIesu.AphanweloddyrIesuef, efeaddywedodd,TiywSimonmabJona:gelwirdiCeffas, yrhwnywtrwyddehongliad,Maen

43YdyddwedynyroeddyrIesuynewyllysiomyned allaniGalilea,acaganfuPhilip,acaddywedoddwrtho, Canlynfi

44YroeddPhilipoBethsaida,dinasAndreasaPhedr.

45DaethPhilipohydiNathanael,adywedoddwrtho,Nia gawsomyrhwnyrysgrifennoddMosesynyGyfraith,a'r proffwydi,amIesuoNasareth,mabJoseff.

46ANathanaeladdywedoddwrtho,Addichondimda ddyfodoNazareth?DywedoddPhilipwrtho,"Tyrdi weld."

47GweloddIesuNathanaelyndodato,adywedodd amdano,"DymaIsraeliadynwir,hebunrhywdwyll ynddo."

48Nathanaeladdywedoddwrtho,Obaleyrwytynfy adnabodi?YrIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Cyn iPhilipdyalwdi,panoedditdanyffigysbren,mia'th welais

49Nathanaelaatteboddacaddywedoddwrtho,Rabbi,ti ywMabDuw;tiywBreninIsrael.

50YrIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Amimi ddywedydwrthyt,mia'thwelaisdanyffigysbren,awytti yncredu?tiageiweledpethaumwyna'rrhaihyn

51Acefeaddywedoddwrtho,Ynwir,ynwir,meddafi chwi,Wedihynygwelwchynefynagored,acangylion DuwynesgynacyndisgynarFabydyn

PENNOD2

1A'rtrydydddyddyroeddpriodasyngNghanaGalilea;a mamyrIesuoeddyno:

2AgalwydyrIesuilldau,a’iddisgyblion,i’rbriodas

3Aphanoeddarnynteisiaugwin,mamyrIesua ddywedoddwrtho,Nidoesganddyntwin

4YrIesuaddywedoddwrthi,Wraig,bethsyddimia wnelwyfâthi?niddaethfyawreto.

5Eifamaddywedoddwrthygweision,Bethbynnaga ddywedoefewrthych,gwnewch

6Acyroeddynochwecholestridwfrofaen,ynoldefod puredigaethyrluddewon,yncynnwysdauneudrioffynon yrun

7YrIesuaddywedoddwrthynt,Llanwyllestriâdwfr.A hwya'ullanwasanthydyrymyl

8Acefeaddywedoddwrthynt,Tynwchallanynawr,a dygwchatlywodraethwryrŵyl.Ahwya'idygasant.

9Panbrofoddllywodraethwrywleddydwfra wnaethpwydynwin,acniwyddaiobleydaeth:(ondy gweisionoeddyntynnuydwfryngwybod;)rhaglawy wleddaalwoddypriodfab,

10Acaddywedoddwrtho,Pobdynarydechreusyddyn gosodallanwinda;aphanfyddodynionwediyfedyndda, ynayrhynsyddwaeth:ondtiagedwaistygwindahydyn awr

11YdechreuadhwnowyrthiauawnaethyrIesuyng NghanaGalilea,acaamlygoddeiogoniant;a'iddisgyblion agredasantynddo

12WedihynefeaaethiwaerediGapernaum,efe,a’ifam, a’ifrodyr,a’iddisgyblion:acnidarhosasantynolawero ddyddiau

13AcyroeddPasgyrIddewonynymyl,a'rIesuaaethi fynyiJerwsalem,

14Achaelynydemlyrhaioeddyngwerthuychen,a defaid,acholomennod,a'rcyfnewidwyrarianyneistedd:

15Acwedigwneuthurfflangellogortynnau,efea'u gyrroddhwyntollallano'rdeml,a'rdefaid,a'rychen;aca dywalltoddarianycyfnewidwyr,acaddymchweloddy byrddau;

16Acaddywedoddwrthyrhaioeddyngwerthu colomennod,Cymerypethauhynganhynny;nawnadŷfy Nhadyndŷmarsiandïaeth

17A'iddisgyblionagofiasantfelyrysgrifenwyd,Sêldy dŷdia'mbwytaoddi.

18YnayrIddewonaattebasantacaddywedasantwrtho, Paarwyddyrwyttiyneiddangosini,gandyfodyn gwneuthurypethauhyn?

19YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt, Dinistriwchydemlhon,acmewntridiauycyfodafhi.

20YnaydywedoddyrIddewon,Chweblyneddadeugain ybu'rdemlhonyncaeleihadeiladu,acawyttiamei chodimewntridiau?

21Eithrefealefaroddamdemleigorphef

22Amhynnywediiddoatgyfodioddiwrthymeirw,ei ddisgyblionagofiasantiddoddywedydhynwrthynt;ahwy agredasantyrysgrythur,a'rgairaddywedasaiyrIesu 23AphanoeddefeynIerusalemaryPasc,arddyddgŵyl, llaweragredasantyneienwef,panwelsantygwyrthiaua wnaethefe

24OndnidymrwymoddyrIesuiddynt,ameifodyn adnabodpawb, 25Acnidoeddangeninebdystiolaethuamddyn:canys efeawyddaibethoeddmewndyn

PENNOD3

1Yroeddgŵro'rPhariseaid,o'renwNicodemus,tywysog yrIddewon:

2YrhwnaddaethatyrIesuliwnos,acaddywedodd wrtho,Rabbi,niawyddomdyfodtiynathrawoddiwrth Dduw:canysniddichonnebwneuthurygwyrthiauhynyr wyttiyneugwneuthur,onibyddoDuwgydâgef.

3YrIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Ynwir,ynwir, meddafiti,Oddieithrgenidyndrachefn,niddichonefe weledteyrnasDduw.

4Nicodemusaddywedoddwrtho,Pafoddygenirdynpan heneiddio?aallefefynedimewnigrotheifamyrail waith,achaeleieni?

5YrIesuaattebodd,Ynwir,ynwir,meddafiti,Oddieithr genidynoddwfraco'rYspryd,niddichonefefynedi mewnideyrnasDduw.

6Yrhynaanedo'rcnawdsyddgnawd;a'rhynaanedo'r Ysbryd,ysbrydyw

7Naryfeddaimiddywedydwrthyt,Ymaeynrhaideich genichwidrachefn

8Ymae'rgwyntynchwythulleymynno,athithau'n clywedeisain,ondniellwchddweudobleymae'ndod,ac ibleymae'nmynd:fellyymaepobunaanedo'rYsbryd 9Nicodemusaatteboddacaddywedoddwrtho,Pafoddy dichonypethauhynfod?

10YrIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Awyttiyn feistrarIsrael,acniwyddostypethauhyn?

11Ynwir,ynwir,meddafiti,Yrydymynllefarufely gwyddom,acyntystiolaethuygwelsom;acnidydychyn derbyneintyst

12Osdywedaisichwibethaudaearol,acnichredwch,pa foddycredwch,osdywedafwrthychambethaunefol?

13Acnidesgynoddnebi'rnef,ondyrhwnaddisgynodd o'rnef,sefMabydynyrhwnsyddynynef.

14AcfelydyrchafoddMosesysarffynyranialwch,felly hefydymaeynrhaiddyrchafuMabydyn:

15Felnachollerpwybynnagagredoynddoef,ondcael bywydtragwyddol

16CanysfellyycaroddDuwybyd,felyrhoddoddefeei unig-anedigFab,felnachollerpwybynnagagredoynddo ef,ondiddogaelbywydtragwyddol

17CanysnidanfonoddDuweiFabi'rbydigondemnioy byd;ondfelyrachubidybydtrwyddoef

18Yrhwnsyddyncreduynddo,nidywyncaelei gondemnio:eithryrhwnnidywyncreduagondemnir eisoes,amnachredoddynenwunig-anedigFabDuw

19Adyma'rcondemniad,fodgoleuniwedidyfodi'rbyd,a dynionyncarutywyllwchynhytrachnagoleuni,amfod eugweithredoeddynddrwg

20Canyspobuna'rsyddyngwneuthurdrwg,syddyn casauygoleuni,acnidywyndyfodatygoleuni,rhagi'w weithredoeddgaeleuceryddu

21Ondyrhwnsyddyngwneuthurgwirionedd,syddyn dyfodi'rgoleuni,felyreglurereiweithredoeddef,maiyn Nuwymaentwedieugwneuthur

22Wedi'rpethauhynydaethyrIesua'iddisgyblioniwlad Jwdea;acynoefeaarhosoddgydahwynt,acafedyddiodd.

23AcyroeddIoanhefydynbedyddioynAenon,ynagosi Salim,amfodllaweroddwfryno:ahwyaddaethant,aca fedyddiwydhwynt

24Canysnidloanafwriwydettoigarchar

25YnaycododdcwestiwnrhwngrhaioddisgyblionIoan a'rIddewonynghylchpuro

26AhwyaddaethantatIoan,acaddywedasantwrtho, Rabbi,yrhwnoeddgydâthio'rtuhwnti'rIorddonen,i'r hwnyrwyttiyntystiolaethu,wele,hwnnwsyddyn bedyddio,aphawbyndyfodatto

27Ioanaatteboddacaddywedodd,Niddichondyn dderbyndim,oddieithreiroddiiddoo'rnef

28Chwychwieichhunainsyddyndwyntystiolaethimi, felydywedais,NidmyfiywyCrist,eithrfymodwedify anfongereifronef

29Yrhwnsyddganddoypriodfab,ywypriodfab:ond cyfaillypriodfab,yrhwnsyddynsefyllacyneiwrando,a lawenychaynddirfawroachosllaisypriodfab:fy llawenyddiganhynnyagyflawna

30Ymae'nrhaididdogynyddu,ondmyfisyddileihau.

31Yrhwnsyddyndyfododdiuchod,syddgoruwchpawb: yrhwnsyddo'rddaearsyddddaearol,acsyddynllefaru amyddaear:yrhwnsyddyndyfodo'rnef,syddgoruwch pawb

32A'rhynaweloddacaglywodd,ymaeefeynei dystiolaethu;acnidoesnebynderbyneidystiolaethef.

33Yrhwnadderbynioddeidystiolaethef,aosododdi'w sêlfodDuwynwir

34CanysyrhwnaanfonoddDuw,syddyndywedyd geiriauDuw:canysnidtrwyfesurymaeDuwynrhoddi yrYsbrydiddo

35YTadsyddyncaruyMab,acaroddoddbobpethynei lawef

36YrhwnsyddyncreduynyMab,ymaebywyd tragywyddolganddo:a'rhwnnidywyncredui'rMab,ni wêlfywyd;ondymaedigofaintDuwynarosarno

PENNOD4

1FellypanddealloddyrArglwyddsutyclywoddy PhariseaidfodIesuyngwneudacynbedyddiomwyo ddisgyblionnagIoan,

2(ErnadyrIesueihunafedyddiodd,ondeiddisgyblion,)

3EfeaadawoddJwdea,acaaethdrachefniGalilea.

4AcymaeynrhaididdofynedtrwySamaria

5YnaydaethiddinasynSamaria,yrhonaelwirSychar, ynagosi'rllainodiraroddesJacobi'wfabIoseph

6YroeddffynnonJacobynoYrIesuganhynny,wedi blinoareidaith,aeisteddoddfelhynarypydew:abu ynghylchychwechedawr

7YmaegwraigoSamariayndyfodidynnudwfr:yrIesu addywedoddwrthi,Dyroimiiyfed.

8(Canyseiddisgyblionefaaethanti'rddinasibrynu ymborth)

9YnaywraigoSamariaaddywedoddwrtho,Pafoddyr wytti,athithauynIddew,yngofyndiodgennyffi,yrhwn ydwyfwraigoSamaria?canysnidoesganyrluddewon ymwneyda'rSamariaid.

10YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthi,Pegwyddost tiddawnDuw,aphwysyddyndywedydwrthyt,Dyroimi iyfed;buasitwedigofynganddo,acefearoddasaiiti ddwfrbywiol.

11Ywraigaddywedoddwrtho,Syr,nidoesgennytti ddimi'wdynnuagef,a'rpydewsyddddwfn:obalegan hynnyymaegennytydwfrbywiolhwnnw?

12Awyttiynfwyna'ntadJacob,yrhwnaroddoddiniy pydew,acayfoddohonoeihun,a'iblant,a'ianifeiliaid?

13YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthi,Pwybynnaga yfoo’rdwfrhwn,asychedadrachefn

14Ondpwybynnagayfoo'rdwfraroddaffiiddo,ni sychedabyth;ondydwfraroddafiddo,afyddynddoyn ffynnonoddwfryntardduifywydtragywyddol

15Ywraigaddywedoddwrtho,Syr,rhoimiydu373?r hwn,felnadoesarnafsyched,acnaddeuafymaidynnu llun

16YrIesuaddywedoddwrthi,Dos,galwdyŵr,athyred yma

17Ywraigaatteboddacaddywedodd,Nidoesgennyfŵr YrIesuaddywedoddwrthi,Daydywedaist,Nidoes gennyfŵr:

18Canysbuitibumpowyr;a'rhwnsyddgennytynawr, nidywynŵriti:ynyrhwnaddywedaistynwir.

19Ywraigaddywedoddwrtho,Syr,yrwyfynsylwimai proffwydwytti

20Eintadauniaaddolasantynymynyddhwn;acyr ydychchwiyndywedyd,maiynJerusalemymaeylley dylaidynionaddoli

21YrIesuaddywedoddwrthi,Wraig,credwchfi,ymae'r awryndyfod,pannafyddwchynaddoli'rTadyny mynyddhwn,nacynJerwsalem

22Chwychwiaaddolwchniwyddochbeth:niawyddom bethaaddolwn:canysiachawdwriaethsyddo'rIuddewon 23Ondymae'rawryndyfod,acynawrymae,pan addolo'rgwiraddolwyryTadmewnysbrydagwirionedd: canysyTadsyddynceisioycyfrywi'waddolief 24YsprydywDuw:arhaidi'rrhaia'ihaddolantef,ei addoliefmewnysbrydagwirionedd.

25Ywraigaddywedoddwrtho,MiawnfodyMessiasyn dyfod,yrhwnaelwirCrist:panddelo,efeafynegaini bobpeth.

26YrIesuaddywedoddwrthi,Myfiywyrhwnsyddyn dywedydwrthytti.

27Acarhynydaetheiddisgyblion,acaryfeddasanteifod ynymddiddanâ’rwraig:etoniddywedoddneb,Bethyr wyttiyneigeisio?neu,Pahamyrwytynymddiddanâhi?

28Ynaywraigaadawoddeillestr,acaaethi'rddinas,ac addywedoddwrthygwŷr,

29Tyred,gwelddyn,yrhwnafynegoddimibobpetha wneuthumerioed:onidhwnywyCrist?

30Ynahwyaaethantallano'rddinas,acaddaethantatto

31Ynycyfamser,eiddisgyblionyngweddïoarno,gan ddywedyd,Meistr,bwyta

32Eithrefeaddywedoddwrthynt,Ymaegennyffigigi'w fwytanawyddochddimohono.

33Amhynnyydisgyblionaddywedasantwrtheigilydd, Addygoddnebefi'wfwyta?

34YrIesuaddywedoddwrthynt,Fymwydiyw gwneuthurewyllysyrhwna'mhanfonodd,agorffenei waithef

35Oniddywedwch,Ymaepedwarmiseto,acynaydaw cynhaeaf?wele,meddafichwi,Dyrchefwcheichllygaid, acedrychwcharymeysydd;canysgwynydynteisoesi'w cynaeafu

36A'rhwnsyddynmedisyddynderbyncyflog,acyn casgluffrwythifywydtragywyddol:felybyddoi'rhwn syddynhau,a'rhwnsyddynmedi,gydlawenhau

37Acymaymaeyrymadroddhwnnwynwir,Ymaeun ynhau,acarallynmedi

38Myfia'chanfonaischwiifediyrhynniroddasochlafur iddo:gwŷreraillalafuriasant,achwithauaaethochi mewni'wllafurhwynt

39AllaweroSamariaidyddinashonnoagredasantynddo efamymadroddywraig,yrhonoeddyntystiolaethu,Efea fynegoddimiyrhynollawneuthum

40AphanddaethySamariaidato,hwyaattolygasantiddo arosgydâhwynt:acefeaarhosoddynoddauddiwrnod

41Allawermwyagredasantoherwyddeiaireihun;

42Acaddywedoddwrthywraig,Ynawryrydymniyn credu,nidoherwydddyymadrodddi:canysnynia'i clywsomefeinhunain,acawyddommaihwnynwiryw Crist,Iachawdwrybyd.

43Ymhendeuddydd,efeaymadawoddoddiyno,acaaeth iGalilea

44CanysyrIesueihunadystiolaethodd,nadoesi broffwydanrhydeddyneiwladeihun

45YnapanddaethefeiGalilea,yGalileaida’i derbyniasantef,wediiddyntweledyrhollbethauawnaeth efeynIerusalemaryrŵyl:canyshwythauaaethanti’rŵyl 46FellyyrIesuaddaethdrachefniGanaGalilea,lley gwnaethefeydwfrynwin.Acyroeddrhywuchelwr,yr hwnyroeddeifabynglafyngNghapernaum

47PanglybuefefodyrIesuwedidyfodoJwdeaiGalilea, efeaaethatto,acaattolygoddiddoddyfodiwaered,ac iachaueifab:canysyroeddefearfinmarw

48YnaydywedoddyrIesuwrtho,Oniwelwcharwyddion arhyfeddodau,nichredwch.

49Yruchelwraddywedoddwrtho,Syr,tyrediwaeredcyn marwfymab

50YrIesuaddywedoddwrtho,Dosymaith;bywhadyfab. A’rgŵragredoddygairalefarasaiyrIesuwrtho,acefea aethymaith

51Acfelyroeddefeynawrynmynediwaered,ei weisionagyfarfuantagef,acafynegasantiddo,gan ddywedyd,Bywywdyfab.

52Ynaefeaofynnoddiddyntyrawrydechreuoddefe ddiwygioAhwyaddywedasantwrtho,Ddoearyseithfed awrygadawoddydwymynef

53A'rtadawybumaiyrunawroeddhi,ynyrhony dywedoddyrIesuwrtho,Ymaedyfabynfyw:acefea gredodd,a'iholldŷ

54DymaetoyrailwyrthawnaethyrIesu,panddaethefe oJwdeaiGalilea

PENNOD5

1Wedihynbugŵyli'rIddewon;a'rIesuaaethifynyi Jerwsalem

2YnawrymaeynJerwsalemwrthfarchnadydefaidbwll aelwirynyriaithHebraegBethesda,achanddobum cyntedd

3Ynyrhaihyngorweddailliawsmawrowerinanalluog,o ddall,attalfa,gwywedig,yndisgwylamsymudiadydwfr. 4Canysyrangelaaethiwaeredarrywamseri’rpwll,aca gythryblwydydwfr:pwybynnagganhynny,yngyntaf,ar ôlcythrwflydwfr,agamasaiimewn,awnaethpwydyn gyfanobaglefydbynnagoeddarno

5Acyroeddrhywŵryno,yrhwnafulesgeddarbymtheg arhugainoflynyddoedd

6PanweloddyrIesuefyngorwedd,agwybodeifodyn awrwedibodynhiramserynyrachoshwnnw,efea ddywedoddwrtho,Awneididyiacháu?

7Ygŵranalluogaatteboddiddo,Syr,nidoesgennyffi neb,pangythryblwydydwfr,i’mrhoiynypwll:ondtra byddaffiyndyfod,ymaeunarallyncamuilawro’m blaeni

8YrIesuaddywedoddwrtho,Cyfod,cymerdywely,a rhod

9Acynebrwyddydynaiachâodd,acagyfododdeiwely, acagerddodd:a'rdyddhwnnwoeddySaboth.

10Yrluddewonganhynnyaddywedasantwrthyrhwna iachawyd,Ydyddsabbathywhi:nidcyfreithlonitigario dywely.

11Efeaatteboddiddynt,Yrhwna'mcyflawnoddi, hwnnwaddywedoddwrthyf,Cyfoddywely,arhodia

12Ynaygofynasantiddo,Paddynywyrhwna ddywedoddwrthif,Cyfoddywely,arhodia?

13A'rhwnaiachawydniwyddaipwyydoedd:canysyr Iesua'idygasaieihunymaith,lliawsoeddynyllehwnnw. 14WedihynnyyrIesua’icafoddefynydeml,aca ddywedoddwrtho,Wele,iachawdwriaethawnaethpwyddi: naphechamwyach,rhagdyfoditibethgwaeth.

15AethydynadweudwrthyrIddewonmaiIesuoedd wedieiiacháu

16AcamhynnyyrIddewonaerlidiasantyrIesu,aca geisiasanteiladdef,amiddowneuthurypethauhynary dyddSaboth

17OndyrIesuaatteboddiddynt,YmaefyNhadiyn gweithiohydynhyn,aminnauyngweithio

18Amhynnyyrluddewonageisiasantynfwy-fwyeiladd ef,ameifodnidynunigweditoriySabboth,ondyn dywedydhefydmaiDuwoeddeiDad,yneiwneuthurei hunyngydraddâDuw

19YnayrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Ynwir, ynwir,meddafichwi,NiddichonyMabwneuthurdim ohonoeihun,ondyrhynymaeefeyngweledyTadynei wneuthur:canyspabethaubynnagymaeefeyneu gwneuthur,yrhaihynhefydsyddyngwneuthuryMabyr unmodd

20CanysyTadsyddyncaruyMab,acyndangosiddo bobpethymaeeihunyneiwneuthur:acefeaddengys iddoweithredoeddmwyna'rrhaihyn,felyrhyfeddoch

21CanysmegisymaeyTadyncyfodiymeirw,acyneu bywhau;erhynyymaeyMabynbywhauyrhwna ewyllysio.

22Canysnidyw’rTadynbarnuneb,eithrefeawnaeth bobbarni’rMab:

23FelyranrhydeddopawbyMab,felymaentyn anrhydedduyTadYrhwnnidywynanrhydedduyMab, nidywynanrhydedduyTadyrhwna'ihanfonoddef

24Ynwir,ynwir,meddafichwi,Yrhwnsyddyn gwrandofyngairi,acyncreduynyrhwna'mhanfonoddi, syddganddofywydtragywyddol,acniddawi gondemniad;eithradrosglwyddirofarwolaethifywyd.

25Ynwir,ynwir,meddafichwi,Ymaeyrawryndyfod, acynawrsydd,panglywoymeirwlefMabDuw:a'rrhai aglywant,afyddantbyw

26CanysmegisymaeganyTadfywydynddoeihun; fellyyrhoddesefei'rMabgaelbywydynddoeihun;

27Acaroddesiddoawdurdodiweithredubarnhefyd, oblegidMabydynywefe

28Naryfeddahyn:canysymaeyrawryndyfod,ynyr honyclywopawbsyddynybeddaueilaisef, 29Acaddawallan;yrhaiawnaethantdda,hyd adgyfodiadbuchedd;a'rrhaiawnaethantddrwg,hyd adgyfodiaddamnedigaeth.

30Niallaffio'mhunwneuthurdim:felyclywo,yrwyf ynbarnu:a'mbarnsyddgyfiawn;amnadwyfynceisiofy ewyllysfyhun,ondewyllysyTadyrhwna'mhanfonoddi.

31Osdygafdystiolaethamdanaffyhun,nidywfy nhystiolaethynwir

32Unarallsyddyntystiolaethuamdanaffi;agwnfody dystiolaethymaeefeyneithystioamdanaffiynwir

33ChwiaanfonasochatIoan,acefeadystiolaethoddi'r gwirionedd.

34Eithrnidydwyffiynderbyntystiolaethganddyn:eithr ypethauhynyrwyfyneudywedyd,felybyddoch gadwedig.

35Yroeddefeynoleuniynllosgiacyndisgleirio:a chwithauoeddewyllysgardrosdymorilawenhauynei oleunief.

36EithrymaegennyffidystiolaethfwynageiddoIoan: canysygweithredoeddaroddesyTadimii’wgorffen,y gweithredoeddhynnyyrwyffiyneugwneuthur,syddyn tystiolaethuamdanaffi,mai’rTada’mhanfonoddi

37A'rTadeihun,yrhwna'mhanfonoddi,a dystiolaethoddamdanaffi.Nichlywsocherioedeilais,ac niwelsocheiwedd

38Acnidoesgennychchwieiairefynarosynoch:canys yrhwnaanfonoddefe,nidydychyncredu.

39Chwiliwchyrysgrythyrau;canysynddynthwyyr ydychyntybiedfodgennychfywydtragywyddol:ahwynthwyywyrhaisyddyntystiolaethuamdanaffi.

40Acniddeuwchataffi,felycaffochfywyd

41Nidwyfynderbynanrhydeddganddynion

42Eithrmyfia'chgwn,nadoesgennychgariadDuw ynoch

43MyfiaddeuthumynenwfyNhad,acnidydychynfy nerbyni:osaralladdawyneienweihun,hwnnwa dderbyniwch

44Pafoddygellwchchwigredu,yrhaisyddynderbyn anrhydeddganeichgilydd,acnicheisiantyranrhydedd syddyndyfododdiwrthDduwynunig?

45NathybiwchycyhuddaffichwiatyTad:ymaeunyn eichcyhuddo,sefMoses,ynyrhwnyrydychynymddiried

46CanyspebuasityncreduiMoses,buasitynfynghredu i:canysefeaysgrifenoddamdanaf.

47Ondosnachredwchi'wysgrifeniadauef,pafoddy credwchfyngeiriaui?

PENNOD6

1ArôlypethauhynyraethyrIesudrosfôrGalilea,sef môrTiberias.

2Athyrfafawra'icanlynasantef,amiddyntweledei wyrthiauef,yrhaiawnaethaiefearyrhaioeddyn afiechyd

3A'rIesuaaethifynui'rmynydd,acaeisteddoddynogyd â'iddisgyblion

4A'rpasg,gŵylyrIddewon,oeddagos

5YnayrIesupanddyrchafoddeilygaid,agweledtyrfa fawryndyfodatto,efeaddywedoddwrthPhilip,Obaley prynwnnifara,i'rrhaihynfwytta?

6Ahynaddywedoddefei’wbrofief:canysefeeihuna wyddaibethawnaiefe

7AteboddPhilipef,"Niddigoniddynthwywerthdaucan ceiniogofara,ibobunohonyntgymrydychydig"

8Dywedodduno'iddisgyblion,Andreas,brawdSimon Pedrwrtho,

9Ymaeymallanc,achanddobumtorthhaidd,adau bysgodynbychain:ondbethydyntymmysgcynnifer?

10A'rIesuaddywedodd,Gwnai'rgwŷreistedd.Ynawryr oeddllawerowairynylleFellyygwŷraeisteddasant, mewnrhifediynghylchpummil

11A'rIesuagymmerthytorthau;acwediiddoddiolch,efe arannoddi'rdysgyblion,a'rdysgyblioni'rrhaiaosodasid; a'runmoddo'rpysgodcymaintagybyddent

12Acwediiddyntddigoni,efeaddywedoddwrthei ddisgyblion,Cesglwchytameidiausyddynweddill,felna chollerdim

13Amhynnyhwya'ucasglasanthwynt,acalanwasant ddeuddegbasgedo'rtameidiauo'rpumtorthhaidd,yrhai oeddynweddilli'rrhaioeddwedibwyta

14Ynaygwŷrhynny,panwelsantywyrthawnaethyr Iesu,addywedasant,Hynowirioneddyw’rproffwyd hwnnwsyddiddyfodi’rbyd

15PanweloddyrIesuganhynnyybyddenthwyyndyfod a'iddaltrwyrym,i'wwneuthurynfrenin,efeaaeth drachefni'rmynyddeihun

16Aphanddaethyrhwyr,eiddisgyblionaaethanti waeredatymôr,

17Acwedimynedilong,acaaethdrosymôri Gapernaum.Yroeddhiynawryndywyll,acniddaeth Iesuatynt

18A'rmôragyfododdtrwywyntmawrachwythodd 19Fellywediiddyntrwyfoynghylchpumparhugainneu ddegarhugainoffyrnau,hwyawelsantyrIesuynrhodio arymôr,acynnesauatyllong:ahwyaofnasant.

20Eithrefeaddywedoddwrthynt,Myfiyw;paidagofni 21Ynahwya'iderbyniasantefynewyllysgari'rllong:ac ynebrwyddyroeddyllongynywladyroeddyntyn mynediddi.

22Trannoeth,panweloddybobloeddynsefyllyrochr drawi'rmôrnadoeddcwcharallyno,heblawyrhwnyr aetheiddisgyblioniddo,acnadaethyrIesugyda'i ddisgyblioni'rcwch,ondeiyroedddisgyblionwedi mynedymaithareupeneuhunain;

23(ErhynnyydaethcychoderailloTiberiasynagosaty lleybwytasantfara,wedii'rArglwyddddiolch:)

24PanweloddyboblganhynnynadoeddyrIesuyno,na'i ddisgyblion,hwyhefydagymerasantlongau,aca ddaethantiGapernaumigeisioyrIesu

25Acwediiddynteigaelefyrochrdrawi'rmôr,hwya ddywedasantwrtho,Rabbi,pabrydydaethostyma?

26YrIesuaatteboddiddyntacaddywedodd,Ynwir,yn wir,meddafichwi,Yrydychynfyngheisioi,nidami chwiweledygwyrthiau,ondamichwifwytao'rtorthau,a chaeleichdigoni

27Llafuriwchnidamybwydaddifethir,ondamybwyd hwnnwsyddynparaifywydtragwyddol,yrhwnarydd Mabydynichwi:canysefeaselioddDuwDad

28Ynaydywedasantwrtho,Bethawnawnni,fely gweithredemweithredoeddDuw?

29YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Hynyw gwaithDuw,eichbodyncreduynyrhwnaanfonoddefe.

30Amhynnyydywedasantwrtho,Paarwyddganhynny yrwyttiyneiddangos,felygwelom,acycredwndi?beth wytti'ngweithio?

31Eintadauniafwytasantfannaynyranialwch;felymae ynysgrifenedig,Efearoddesiddyntfarao'rnefi'wfwyta

32YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Ynwir,ynwir, meddafichwi,niroddoddMosesichwiybarahwnnwo'r nef;ondfyNhadsyddynrhoddiichwiygwirfarao'rnef

33CanysbaraDuwywyrhwnsyddyndyfodiwaeredo'r nef,acynrhoddibywydi'rbyd

34Ynaydywedasantwrtho,Arglwydd,dyroiniybara hwnbyth.

35A’rIesuaddywedoddwrthynt,Myfiywbara’rbywyd: yrhwnsyddyndyfodataffi,nibyddnewynbyth;a'rhwn syddyncreduynoffi,nibyddsychedbyth.

36Eithrmiaddywedaisichwi,Chwichwithauhefyda'm gwelsoch,acnidydychyncredu

37YrhynollaryddyTadimi,addawataffi;a'rhwn syddyndyfodataffini'sbwriafallanmewnunmodd 38Canysdisgynnaiso'rnef,nidiwneuthurfyewyllysfy hun,ondewyllysyrhwna'mhanfonodd.

39AhynywewyllysyTadyrhwna'mhanfonoddi,na chollerdimo'rhynollaroddoddefeimi,ondimiei atgyfodiynydydddiweddaf.

40Ahynywewyllysyrhwna'mhanfonoddi,fodpobun syddyngweledyMab,acyncreduynddo,gaelbywyd tragywyddol:amia'icyfodafefynydydddiweddaf.

41Ynayrluddewonagrwgnachasantwrtho,amiddo ddywedyd,Myfiywybaraaddisgynoddo'rnef 42Ahwyaddywedasant,OnidhwnywyrIesu,mab Ioseph,yrhwnyrydymniynadnabodeidada'ifam?pa foddganhynnyymaeefeyndywedyd,Desiwaeredo'r nef?

43YrIesuganhynnyaatteboddacaddywedoddwrthynt, Nagrwgnachwchyneichplitheichhunain.

44Niddichonnebddyfodataffi,oddieithri’rTadyrhwn a’mhanfonoddieidynnuef:amyfia’icyfodafefyny dydddiweddaf

45Ymaeynysgrifenedigynyprophwydi,Ahwya ddysgirollganDduwPobunganhynnyaglywodd,aca ddysgoddganyTad,syddyndyfodataffi

46NidywnebwedigweldyTad,ondyrhwnsyddo Dduw,ymaewedigweldyTad

47Ynwir,ynwir,meddafichwi,Ymaeganyrhwnsydd yncreduynoffifywydtragywyddol

48Myfiywbara'rbywyd

49Eichtadauchwiafwytasantfannaynyranialwch,aca fuantfeirw

50Hwnyw'rbarasyddyndisgyno'rnef,felybwytaodyn ohono,acnabyddomarw.

51Myfiywybarabywiolyrhwnaddisgynnoddo'rnef: osbwyttanebo'rbarahwn,efeafyddbywyndragywydd: a'rbaraaroddaffi,ywfynghnawdi,yrhwnaroddafer bywydybyd

52YrIddewonganhynnyaymrysonasantyneuplitheu hunain,ganddywedyd,Pafoddyrhyddhwninieignawd i'wfwyta?

53YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Ynwir,ynwir, meddafichwi,OnifwytewchgnawdMabydyn,aconi fwytewcheiwaedef,nidoesgennychfywydynoch

54Yrhwnsyddynbwyttafynghnawdi,acynyfedfy ngwaedi,syddganddofywydtragywyddol;amia'i cyfodafefynydydddiweddaf

55Canysfynghnawdynwirsyddymborth,a'mgwaedi syddddiod

56Yrhwnsyddynbwyttafynghnawdi,acynyfedfy ngwaedi,syddyntrigoynoffi,aminnauynddoyntau.

57FelyTadbywa'mhanfonoddi,abywydwyffitrwyy Tad:fellyyrhwnsyddynfybwyttai,efeafyddbyw trwoffi.

58Hwnyw'rbarahwnnwaddisgynnoddo'rnef:nidfel eichtadauchwiafwytasantfanna,acafuontfeirw:yneba fwytaoo'rbarahwn,afyddbywyndragywydd.

59Ypethauhynaddywedasaiefeynysynagog,felyr oeddefeyndysguynCapernaum

60Amhynnyllawero'iddisgyblion,panglywsanthyn,a ddywedasant,Ymaehwnynymadroddcaled;pwyallei glywed?

61PanddealloddyrIesuynddoeihunfodeiddisgyblion yngrwgnacho'rpeth,efeaddywedoddwrthynt,Aywhyn yneichtramgwyddo?

62BethacosgwelwchFabydynynesgynifynulleyr oeddefeo'rblaen?

63Yrysbrydsyddynbywhau;nidyw'rcnawdynelwa dim:ygeiriauyrwyfyneullefaruwrthych,ysbrydydynt, abywydydynt

64EithrymaerhaiohonochchwiddimyncreduCanys yrIesuawyddaio'rdechreuadpwyoeddyrhainichredent, aphwyoeddi'wfradychuef

65Acefeaddywedodd,Amhynnyydywedaiswrthych, naddichonnebddyfodataffi,oddieithreiroddiiddogan fyNhad

66O'rprydhwnnwaethllawero'iddisgyblionyneuhôl, acnirodientmwyachgydagef.

67YnayrIesuaddywedoddwrthydeuddeg,Aewch chwithauhefydymaith?

68YnaSimonPedraatteboddiddo,Arglwydd,atbwyyr awnni?ymaegennyteiriauybywydtragywyddol

69AcyrydymniyncreduacynsicrmaitydiywyCrist hwnw,MabyDuwbyw.

70YrIesuaatteboddiddynt,Onidwyffiwedidewis deuddegichwi,acunohonochynddiafol?

71YroeddefeynllefaruamJwdasIscariotmabSimon: canysyrhwnoeddi'wfradychuef,acyntauynuno'r deuddeg.

1ArôlypethauhynyrIesuarodioddynGalilea:canysni fynnaieferodioynyrIuddew,amfodyrIddewonyn ceisioeiladdef.

2YroeddgŵylytabernaclauyrIddewonynymyl

3Amhynnyeifrodyraddywedasantwrtho,Dosoddiyma, adosiJwdea,felygwelodyddisgyblionhefydy gweithredoeddyrwyttiyneugwneuthur

4Canysnidoesnebyngwneuthurdimynydirgel,acefe eihunsyddynceisiocaeleiadnabodynagoredOsgwnei ypethauhyn,dangosdyhuni'rbyd

5Canysnichredoddeifrodyrefynddo.

6YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Niddaethfyamseri eto:ondymaeeichamserchwiynbarodbobamser

7Niallybydeichcasáuchwi;ondymaeyngasgennyffi, amfymodyntystiolaethu,fodeiweithredoeddynddrwg

8Ewchifynui'rŵylhon:nidafifynuetoi'rwylhon; canysnidywfyamserietoynllawndoedaddelo.

9Wediiddoddywedydygeiriauhynwrthynt,efea arhosoddyngNgalilea

10Ondwedii'wfrodyrfynedifynu,ynaefehefydaaethi fynyi'rŵyl,nidynagored,ondmegisynydirgel

11YnayrIddewona'iceisiasantefynyrŵyl,aca ddywedasant,Paleymaeefe?

12Abugrwgnachmawrymhlithyboblyneigylchef: canysrhaiaddywedasant,Gŵrdaywefe:erailla ddywedasant,Nage;ondymaeefeyntwylloybobl.

13Erhynnynilefaroddnebynagoredamdanorhagofnyr Iddewon

14Ynawr,tuachanolyrŵyl,yrIesuaaethifynyi'rdeml, acaddysgodd

15A'rIddewonaryfeddasant,ganddywedyd,Pafoddy gŵyrygŵrhwnlythyrau,hebddysguerioed?

16YrIesuaatteboddiddynt,acaddywedodd,Nideiddof fi,ondyrhwna'mhanfonoddi

17Osewyllysianebwneuthureiewyllys,efeagaiff wybodyrathrawiaeth,aioDduwymae,aiohonoffyhun yrydwyffiynllefaru

18Yrhwnsyddynllefaruohonoeihun,syddynceisioei ogonianteihun:ondyrhwnsyddynceisioeiogoniantef yrhwna'ihanfonodd,ymaehwnnwynwir,acnidoes anghyfiawnderynddo.

19OniroddoddMosesygyfraithichwi,acetonidoesneb ohonochyncadw'rgyfraith?Pamyrydychynmyndi'm lladdi?

20Yboblaattebasantacaddywedasant,Ymaegennytti gythraul:pwysyddynmynedi'thladddi?

21YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Unwaitha wneuthum,acyrydychollynrhyfeddu

22Mosesganhynnyaroddesichwienwaediad;(nidamei fodoMoses,ondo'rtadau;)achwithauarySabothyn enwaeduarddyn

23OsbydddynarydyddSabothynderbynenwaediad,fel nathorrircyfraithMoses;aydychynddigwrthyf,amimi wneuddynbobwhityngyfanarydyddSaboth?

24Nafarnynolyrolwg,eithrbarngyfiawn.

25Ynaydywedoddrhaio'rlerusalem,Onidhwnywefe,y rhaiymaentynceisioeiladd?

26Ondwele,ymaeefeynllefaruynhy,acnidydyntyn dywedyddimwrthoAwyryllywodraethwyrynwirmai hwnywyrunionGrist?

27Erhynnyniaadwaenomydynhwnobaleymae:ond panddeloCrist,niŵyrnebobaleymae.

28YnayllefoddyrIesuynydeml,felyroeddefeyn dysgu,ganddywedyd,Chwychwiilldauynfyadnabod,a chwiawyddochobaleyrydwyffi:acnidohonoffyhun ydeuthum,eithryrhwna'mhanfonoddisyddwir,yrhwn nidadwaenoch

29Eithrmyfia'ihadwaenef:canysoddiwrthoefyr ydwyffi,acefea'mhanfonoddi

30Ynayceisiasanteiddalef:ondniosododdnebddwylo arno,amnaddaetheiawrefeto

31Allawero'rboblagredasantynddo,acaddywedasant, PanddeloCrist,awnaefewyrthiaumwynâ'rrhaihyna wnaethygŵrhwn?

32ClywoddyPhariseaidfodyboblyngrwgnacho'rfath bethauamdano;a'rPhariseaida'rarchoffeiriaida anfonasantswyddogioni'wddalef

33YnaydywedoddyrIesuwrthynt,Ychydigennydyr ydwyffigydachwi,acynayrwyfynmynedatyrhwna'm hanfonoddi

34Chwia'mceisiwch,acni'mcewch:alleyrydwyffi,ni ellwchchwiddyfod.

35Ynayrluddewonaddywedasantyneuplitheuhunain,I baleyrâefe,felnachawnef?aâefeatyrhai gwasgaredigoblithyCenhedloedd,acaddysgefey Cenhedloedd?

36Pafoddydywedaiefehyn,Chwia'mceisiwch,acni'm cewch:alleyrydwyffi,niellwchchwiddyfod?

37Ynydydddiweddaf,ydyddmawrhwnnwo'rŵyl,yr Iesuasafoddacalefodd,ganddywedyd,Ossychedarneb, deuedataffi,acyfed.

38Yrhwnsyddyncreduynoffi,felydywedyrysgrythyr, o'ifolefydylifafonyddoddwfrbywiol

39(OndhwnalefaroddefeamyrYspryd,yrhaiagredent ynddoefadderbyniasant:canysniroddwydyrYspryd Glânetto;amnaogoneddwydyrIesuetto)

40Fellyllawero'rbobl,panglywsantyrymadroddhwn,a ddywedasant,Ynwir,hwnywyProphwyd

41Erailladdywedasant,HwnywyCristEithrrhaia ddywedasant,AddawCristoGalilea?

42Oniddywedoddyrysgrythur,OhadDafyddymaeCrist yndyfod,acodrefBethlehem,lleyroeddDafydd?

43Fellybuymraniadymysgyboblo'iachosef.

44Arhaiohonyntaewyllysienteigymmerydef;ondni osododdnebddwyloarno

45Ynayswyddogionaddaethantatyrarchoffeiriaida'r Phariseaid;ahwyaddywedasantwrthynt,Pahamna ddygasochef?

46Yswyddogionaattebasant,Nilefaroddneberioedfel hwn

47YnayPhariseaidaattebasantiddynt,Adwyllwyd chwithauhefyd?

48Aoesnebo'rllywodraethwyrneuo'rPhariseaidwedi creduynddo?

49Ondyboblhynniwyddantygyfraith,melltigedig ydynt

50DywedoddNicodemuswrthynt,(yrhwnaddaethaiatyr Iesuliwnos,acyntauynunohonynt,)

51Ayweincyfraithniynbarnuneb,cyngwrandoarno,a gwybodbethymaeefeyneiwneuthur?

52Hwythauaattebasantacaddywedasantwrtho,Awytti hefydoGalilea?Chwiliwch,acedrychwch:canyso Galileanidywproffwydyncodi 53Aphobunaaethi'wdŷeihun.

PENNOD8

1YrIesuaaethifynyddyrOlewydd.

2Acynfore,efeaddaethdrachefni'rdeml,a'rhollbobla ddaethantatto;acefeaeisteddodd,acaddysgoddiddynt

3A'rysgrifenyddiona'rPhariseaidaddygasantattowraig wedieichymmerydmewngodineb;acwediiddyntei gosodhiynycanol,

4Hwythauaddywedasantwrtho,Athro,ywraighona gymmerwydmewngodineb,ynyriawnweithred 5YnawrygorchmynnoddMosesynygyfraithini labyddio'rcyfryw:ondbethyrwyttiyneiddywedyd?

6Hynaddywedasant,ganeidemtio,felybyddairaid iddynteigyhuddo.OndplygoddyrIesuilawr,ac ysgrifennoddâ'ifysarlawr,felpenabai'neuclywed

7Acwediiddyntbarhauiofyniddo,efea'idyrchafoddei hun,acaddywedoddwrthynt,Yrhwnsyddhebbechodyn eichplith,bwriedyngyntafgarregati

8Athrachefnefeaymgrymodd,acaysgrifenoddarlawr

9A’rrhaia’iclywsant,wedieucollfarnuganeucydwybod euhunain,aaethantallanbobynun,ganddechreuo’r hynaf,hydyrolaf:a’rIesuaadawydynunig,a’rwraigyn sefyllynycanol.

10Wedii'rIesuymddyrchafu,hebwelednebondywraig, efeaddywedoddwrthi,Wraig,paleymaedygyhuddwyr hynny?onichondemnioddnebdi?

11Hiaddywedodd,Naneb,ArglwyddA’rIesua ddywedoddwrthi,Nidwyffiychwaithyndygondemniodi: dos,acnaphechamwyach.

12YnayllefaroddyrIesuwrthyntdrachefn,gan ddywedyd,Goleuniybydydwyffi:yrhwnsyddynfy nilyni,nirodiaynytywyllwch,ondgoleuniybywyda gaiff

13AmhynnyyPhariseaidaddywedasantwrtho,Yrwytti yncadwcofnodohonotdyhun;nidywdygofnodynwir.

14YrIesuaatteboddacaddywedoddwrthynt,Erfymod yndwyncofnodohonoffyhun,ettoymaefyhanesynwir: canysmiawnobaleydeuthum,acibaleyrwyfyn myned;ondniellwchchwifyneguobaleyrwyffiyn dyfod,acibaleyrwyfynmyned

15Yrydychchwiynbarnuynôlycnawd;Nidwyfyn barnuneb

16Acettoosydwyffiynbarnu,gwirywfymarni:canys nidmyfiynunig,ondmyfia'rTadyrhwna'mhanfonoddi

17Ymaehefydynysgrifenedigyneichcyfraithchwi,fod tystiolaethdauddynynwir

18Myfisyddyntystiolaethuamdanaffyhun,a'rTadyr hwna'mhanfonoddisyddyntystiolaethuamdanaf

19Ynaydywedasantwrtho,PaleymaedyDaddi?Yr Iesuaattebodd,Nidadwaenochchwifi,na'mTadi:pe buasitynfyadnabodi,chwiaadnabuasechfyNhadhefyd

20YgeiriauhynalefaroddyrIesuynydrysorfa,felyr oeddefeyndysguynydeml:acniosododdnebddwylo arno;canysniddaetheiawrefeto

21YnaydywedoddyrIesuwrthyntdrachefn,Yrwyffiyn mynedfyffordd,achwia'mceisiwch,acafyddwchfeirw

yneichpechodau:lleyrwyffiynmyned,niellwchchwi ddyfod.

22YnaydywedoddyrIddewon,Aladdefeeihun?amei fodyndywedyd,Ibaleyrwyffiynmyned,niellwchchwi ddyfod.

23Acefeaddywedoddwrthynt,Chwychwisyddoddiisod; Myfisyddoddiuchod:chwychwiydycho'rbydhwn;Nid wyfo'rbydhwn.

24Dywedaisganhynnywrthych,ybyddwchfeirwyneich pechodau:canysonichredwchmaimyfiyw,chwia fyddwchfeirwyneichpechodau

25Ynaydywedasantwrtho,Pwywytti?A’rIesua ddywedoddwrthynt,Yrunpethaddywedaisiwrthycho’r dechreuad

26Ymaegennyffilawerobethaui'wdywedyd,aci'w barnuohonoch:eithrgwirywyrhwna'mhanfonoddi;ac yrwyfynllefaruwrthybydypethauhynnyaglywais ganddo

27NiddeallasantmaiamyTadyroeddefeyndywedyd wrthynt

28YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Wediichwi ddyrchafuMabydyn,ynaycewchwybodmaimyfiyw,ac nadwyfyngwneuthurdimohonoffyhun;ondmegisy dysgoddfyNhadfi,yrwyfynllefaruypethauhyn

29A'rhwna'mhanfonoddi,syddgydâmi:niadawoddy Tadfiynunig;canysyrwyfbobamseryngwneuthury pethauhynnysyddynrhynguboddiddo

30Felyroeddefeynllefaruygeiriauhyn,llawera gredasantynddo

31YnaydywedoddyrIesuwrthyrIddewonhynnyyrhai agredasantynddo,Osparhewchynfyngairi,yna disgyblionimiynwirydych;

32Achwiagewchwybodygwirionedd,a'rgwirionedd a'chgwnaynrhyddion.

33Hwythauaattebasantiddo,HadAbrahamydymni,ac nibuomerioedmewncaethiwedineb:pafoddydywedi, Chwiawneirynrhyddion?

34YrIesuaatteboddiddynt,Ynwir,ynwir,meddafi chwi,Yrhwnsyddyngwneuthurpechod,syddwasi bechod.

35A'rgwasnidywynarosynytŷyndragywydd:eithry Mabsyddynarosyndragywydd

36OsbyddyMabganhynnyyneichrhyddhauchwi, byddwchryddynwir

37MiawnmaihadAbrahamydych;ondyrydychchwi ynceisiofylladdi,amnadoesi'mgairleynoch.

38Yrwyfyndywedydyrhynawelaisgydâ'mTad:acyr ydychchwiyngwneuthuryrhynawelsochgydâ'chtad.

39Hwythauaattebasantacaddywedasantwrtho, AbrahamyweintadniYrIesuaddywedoddwrthynt,Pe plantAbrahamfyddech,gweithredoeddAbrahamawnaech

40Eithrynawryrydychchwiynceisiofylladdi,gŵra fynegoddichwiygwirionedd,yrhwnaglywaisganDduw: hynniwnaethAbraham

41Yrydychchwiyngwneuthurgweithredoeddeichtad Ynaydywedasantwrtho,Nidobutteindray'nganed;un Tadsyddgennym,sefDuw.

42YrIesuaddywedoddwrthynt,PebyddaiDuwynDadi chwi,chwia'mcarasochi:canysoddiwrthDduwy deuthumallan;niddeuthumiohonoffyhunychwaith,ond efea'mhanfonoddi

43Pahamnadydychyndeallfyymadrodd?ernaellwch glywedfyngairi.

44Chwychwisyddo'chtadydiafol,achwantaueichtada wnewch.Llofruddydoeddo'rdechreuad,acnidarhosodd ynygwirionedd,amnadoesgwirioneddynddo.Pan ddywedoefegelwydd,o’ieiddoeihunymaeefeynllefaru: canyscelwyddogywefe,athadypeth

45Achanfymodyndywedydygwirwrthych,nidydych ynfynghredu

46Pwyohonochsy'nfyargyhoeddiiobechod?Acos dywedafygwir,pahamnadydychynfynghredu?

47YrhwnsyddoDduw,syddyngwrandogeiriauDuw: amhynnynidydychchwiyneugwrando,amnadydycho Dduw

48Ynayrluddewonaattebasant,acaddywedasantwrtho, OniddaydymniyndywedydmaiSamariadwytti,abod gennytgythraul?

49YrIesuaattebodd,Nidoesgennyffigythraul;ondyr wyffiynanrhydeddufyNhad,achwithauynfyngwneydi.

50Acnidwyfynceisiofyngogoniantfyhun:unsyddyn ceisioacynbarnu

51Ynwir,ynwir,meddafichwi,Osceidwdynfy ymadroddi,niwêlefefarwolaethbyth

52Ynayrluddewonaddywedasantwrtho,Ynawrnia wyddomfodgennytgythraul.Abrahamynfarw,a'r proffwydi;acyrwytyndywedyd,Osceidwdynfy ymadroddi,nichaiffflasmarwolaethbyth

53Awyttiynfwynâ'ntadniAbraham,yrhwnafufarw? a'rprophwydiafuantfeirw:pwyyrwytyneiwneuthurdy hun?

54YrIesuaattebodd,Osanrhydeddaffifyhun,nidywfy anrhydeddiddim:fyNhadsyddynfyanrhydeddui;amyr hwnyrydychchwiyndywedyd,maiefeyweichDuw chwi:

55Erhynnynidadnabuochef;ondmyfia'ihadwaenef:a phedywedwn,nidadwaenef,miafyddafgelwyddogfel chwi:eithrmyfia'ihadwaenef,achadweiymadroddef.

56LlawenychoddeichtadAbrahamwrthweledfynyddi: acefea'igwelodd,acafulawen

57Ynayrluddewonaddywedasantwrtho,Nidwytetofab dengmlwyddadeugain,acawelaisttiAbraham?

58YrIesuaddywedoddwrthynt,Ynwir,ynwir,meddafi chwi,CynbodAbraham,myfiyw.

59Ynahwyagymerasantgerrigi'wbwrwattoef:ondyr Iesuaymguddiodd,acaaethallano'rdeml,ganfyned trwyeucanolhwynt,acfellyyraethheibio.

PENNOD9

1AcfelyroeddyrIesuynmynedheibio,efeaganfuddyn dallo'ienedigaethef

2A'iddisgyblionaofynasantiddo,ganddywedyd,Athro, pwyawnaethbechod,ydynhwn,neueirieni,ganeifod wedieieniynddall?

3YrIesuaattebodd,Niphechoddydynhwnychwaith, na’irieni:eithriweithredoeddDuwgaeleuhamlygu ynddoef.

4Rhaidimiweithiogweithredoeddyrhwna'mhanfonodd, traymaehiynddydd:ymae'rnosyndyfod,panna ddichonnebweithio.

5Trabyddafynybyd,goleuni'rbydydwyffi

6Wediiddolefarufelhyn,efeaboeroddarlawr,aca wnaethglaio'rboer,acaeneinioddlygaidydallâ'rclai, 7Acaddywedoddwrtho,Dos,ymolchymmhwllSiloam, (seftrwyddehongliad,Anfonedig.)Acefeaaethymaith, acaymolchodd,acaddaethganweled.

8Ycymmydogionganhynny,a'rrhaiawelsento'rblaenei fodefynddall,addywedasant,Onidhwnywyrhwnoedd yneisteddacynerfyn?

9Rhaiaddywedasant,Hwnywefe:erailladdywedasant, Cyffelybywefe:ondefeaddywedasant,Myfiywefe 10Amhynnyydywedasantwrtho,Pafoddyragorwyddy lygaiddi?

11Efeaatteboddacaddywedodd,GwraelwidyrIesua wnaethglai,acaeneinioddfyllygaid,acaddywedodd wrthyf,DosibwllSiloam,acymolch:acmiaeuthumaca ymolchais,acagefaisolwg.

12Ynaydywedasantwrtho,Paleymaeefe?Efea ddywedodd,nisgwn

13Daethantâ'rhwnoeddgyntynddallatyPhariseaid.

14A'rdyddSabothoeddhipanwnaethyrIesuyclai,acyr agoroddeilygaid

15YnayPhariseaiddrachefnaofynasantiddopafoddyr oeddefewedicaeleiolwgEfeaddywedoddwrthynt,Efe aroddesglaiarfyllygaid,amiaolchais,acawelaf

16Amhynnyydywedoddrhaio'rPhariseaid,Nidywy dynhwnoDduw,amnadywefeyncadwydyddSabboth Erailladdywedasant,Pafoddydichondynpechadur wneuthuryfathwyrthiau?Acyroeddymraniadyneuplith. 17Hwyaddywedasantdrachefnwrthydall,Bethyrwytti yneiddywedydamdano,felyragoroddefedylygaiddi? Efeaddywedodd,Prophwydywefe.

18Eithryrluddewonnichredasantamdanoef,ddarfod iddofodynddall,achaeleiolwgef,nesgalwrhieniyr hwnadderbyniasaieiolwgef.

19Ahwyaofynasantiddynt,ganddywedyd,Aihwnyw eichmabchwi,yrhwnyrydychchwiyndywedydeieni ynddall?pafoddganhynnyymaeefeyngweledynawr?

20Eirieniaattebasantiddynt,acaddywedasant,Nia wyddommaihwnyweinmabni,aciddogaeleieniyn ddall.

21Eithrpafoddymaeefeyngweledynawr,niwyddom ni;neupwyaagoroddeilygaid,niwyddom:ymaeefe mewnoedran;gofyniddo:heshallspeakforhimself.

22Ygeiriauhynalefarasaieirieni,amfodarnyntofnyr Iddewon:canysyrIddewonagytunasanteisoes,os cyffesainebmaiefeoeddCrist,ydylideifwrwallano'r synagog

23Amhynnyydywedoddeirieni,Ymaeefemewn oedran;gofyniddo

24Ynaeilwaithygalwasantydyndall,acaddywedasant wrtho,DyrofawliDduw:niawyddommaipechaduryw hwn.

25Yntauaatteboddacaddywedodd,Paunaipechadurai naddo,nisgwn:unpethawn,sef,traoeddwnddall,yn awryrwyfyngweled

26Ynaydywedasantwrthodrachefn,Bethawnaethefei ti?pafoddyragoroddefedylygaiddi?

27Efeaatteboddiddynt,Myfiaddywedaiswrthycheisoes, acnichlywsoch:pahamygwrandewcharnodrachefn?a fyddwchchwithauhefydynddisgyblioniddo?

28Ynaydialasantef,acaddywedasant,Eiddisgyblef wytti;onddysgyblionMosesydymni

29NiawyddomddarfodiDduwlefaruwrthMoses:amy cymmydoghwn,niwyddomniobaleymaeefe.

30Ydynaatteboddacaddywedoddwrthynt,Pahamy maehynynbethrhyfeddol,felnawyddochchwiobaley mae,acefeaagoroddfyllygaidi.

31YnawrniawyddomnadywDuwyngwrando pechaduriaid:eithrodoesnebynaddolwriDduw,acyn gwneuthureiewyllysef,efesyddyngwrando.

32Erdechreuadybydnichlywydinebagorllygaiduna anesidynddall

33OnibaifodydynhwnoDduw,niallaiefewneuthur dim

34Hwythauaattebasantacaddywedasantwrtho,Mewn pechodauy'thanwydyngyfangwbl,acawyttiynein dysguni?Ahwya'ibwriasantefallan

35YrIesuaglywsantddarfodiddynteifwrwefallan;ac wediiddoeigael,efeaddywedoddwrtho,Awyttiyn creduymMabDuw?

36Efeaatteboddacaddywedodd,Pwyywefe,Arglwydd, felycredwyfynddo?

37A’rIesuaddywedoddwrtho,Tiilldaua’igwelaistef, a’rhwnsyddynymddiddanâthi.

38Acefeaddywedodd,Arglwydd,yrwyfyncreduAc efea'ihaddoloddef

39A'rIesuaddywedodd,Erbarnydeuthumi'rbydhwn, felygwelentyrhainidydyntyngweled;acermwyni'r rhaisy'ngweldgaeleugwneudynddall

40Arhaio'rPhariseaidoeddgydâgefaglywsanty geiriauhyn,acaddywedasantwrtho,Aydymninnau hefydynddall?

41YrIesuaddywedoddwrthynt,Pedeillionfyddech,ni byddaiichwibechod:eithrynawryrydychyndywedyd, Yrydymyngweled;amhynnyymaeeichpechodynaros

PENNOD10

1Ynwir,ynwir,meddafichwi,Yrhwnnidywynmyned imewni'rdrwsi'rgorlan,ondyndringorhywfforddarall, hwnnwsyddleidracynlleidr

2Ondyrhwnsyddynmynedimewntrwyydrws,bugaily defaid

3Iddoefymae'rporthorynagor;a’rdefaidsyddyn gwrandoareilaisef:acefesyddyngalweiddefaideihun wrtheuhenwau,acyneuharwainhwyntallan

4Aphanestynoefeeiddefaideihun,ymaeefeynmyned o'ublaenhwynt,a'rdefaidyneiganlynef:canysymaent ynadnabodeilaisef

5Adieithrniddilynant,eithrffooddiwrthoef:canysnid adwaenantlaisdieithriaid

6YddameghonalefaroddyrIesuwrthynt:ondni ddeallasanthwypabethauoeddefealefarasaiefewrthynt

7YnaydywedoddyrIesuwrthyntdrachefn,Ynwir,yn wir,meddafichwi,Myfiywdrwsydefaid

8Lladronacysbeilwyrydyntolladdaethanto’mblaeni: ondydefaidniwrandawsantarnynt

9Myfiywydrws:trwoffiosânebimewn,efeafydd cadwedig,acaâimewnacallan,acagaiffborfa. 10Nidywylleidryndyfod,ondiladrata,aciladd,aci ddifetha:miaddeuthum,felycaentfywyd,acycaentef ynhelaethach.

11Myfiywybugailda:ybugaildaaryddeieinioesdros ydefaid

12Ondyrhwnsyddgyflogwr,acnidybugail,yrhwnnid ywydefaid,syddyngweledyblaiddyndyfod,acyn gadaelydefaid,acynffoi:a'rblaiddsyddyneudalhwynt, acyngwasgarydefaid.

13Ymae'rllogwrynffoi,ameifodyngyflogwr,acnid yw'ngofaluamydefaid

14Myfiywybugailda,acaadwaenfynefaid,a'm hadwaeni.

15Megisymae'rTadynfyadnabodi,fellyyrwyffiyn adnabodyTad:acyrwyfyngosodfyeinioesdrosy defaid

16Adefaideraillsyddgennyf,yrhainidydynto'rgorlan hon:hwynt-hwyhefydsyddraidimieudwyn,ahwya wrandawantarfyllais;abyddungorlan,acunbugail

17AmhynnyymaefyNhadynfyngharui,amfymodyn gosodfyeinioes,fely'mcymmerwnhidrachefn.

18Nidoesnebyneigymrydoddiwrthyf,ondyrwyfynei osodilawrohonoffyhunYmaegennyfallui'wosodi lawr,acymaegennyfawdurdodi'wgymrydeto.Y gorchymynhwnadderbyniaisganfyNhad

19FellyburhwygetoymhlithyrIddewonoranyr ymadroddionhyn.

20Allawerohonyntaddywedasant,Ymaeganddo gythraul,acymaeynwallgof;pahamygwrandewcharno?

21Erailladdywedasant,Nidgeiriauyrhwnsyddganddo gythraulywyrhaihynAalldiafolagorllygaidydeillion? 22AgŵylycysegriadoeddhiynIerusalem,agaeafoedd hi.

23A'rIesuarodioddynydeml,yngnghynteddSolomon 24YnaydaethyrIddewono'iamgylch,acaddywedasant wrtho,Pahydyrwyttiynperiiniamheu?Ostydiywy Crist,mynegainiyneglur

25YrIesuaatteboddiddynt,Miaddywedaisichwi,acni chredasoch:ygweithredoeddyrydwyffiyneugwneuthur ynenwfyNhad,ymaentyntystiolaethuamdanaffi 26Eithrnidydychchwiyncredu,amnadydycho'm defaidi,megisydywedaiswrthych.

27Ymaefynefaidyngwrandoarfyllais,acyrwyfyneu hadnabod,acymaentynfynghanlyni:

28Acyrwyfynrhoddiiddyntfywydtragywyddol;acni ddifethirhwyntbyth,acnithynnebhwynto'mllawi

29FyNhad,yrhwna'urhoddesimi,syddfwynâphawb; acnidoesnebyngallueutynnuallanolawfyNhad.

30Yrwyffia'mTadynun

31YnayrIddewonagodasantgerrigdrachefni'wlabyddio ef.

32YrIesuaatteboddiddynt,Llaweroweithredoedddaa ddangosaisichwioddiwrthfyNhad;canysparaio'r gweithredoeddhynnyyrydychynfyllabyddioi?

33Yrluddewonaattebasantiddo,ganddywedyd,Am waithdanidydymyndylabyddiodi;ondamgabledd;ac amdyfoddi,athithauynddyn,yndywneuthurdyhunyn Dduw

34YrIesuaatteboddiddynt,Onidywynysgrifenedigyn eichcyfraithchwi,Miaddywedais,Duwiauydych?

35Osgalwoddefehwyntyndduwiau,atyrhaiydaeth gairDuw,acniellirtorri'rysgrythur;

36DywedwchamyrhwnasancteiddioddyTad,aca'i hanfonoddi'rbyd,Yrydychyncablu;amimiddywedyd, MabDuwydwyffi?

37OsnawnafweithredoeddfyNhad,nachredwchfi

38Eithrosmyfi,ernachredwchfi,credwchy gweithredoedd:felygwypoch,acycredoch,fodyTad ynoffi,aminnauynddoyntau

39Amhynnyhwyageisiasanteilwaitheiddalef:ondefe addihangoddo'ullawhwynt, 40Acaaethymaithdrachefno'rtuhwnti'rIorddonen,i'r lleybedyddioddIoanarycyntaf;acynoyrarhosodd 41Allaweraddaethantatto,acaddywedasant,loanni wnaethwyrth:eithrgwiroeddyrhollbethaualefarasai Ioanamygŵrhwn

42Allaweragredasantynddoef

PENNOD11

1Yroeddrhywddynynglaf,o'renwLasarus,oFethania, trefMaira'ichwaerMartha.

2(YMairhonnoaeneinioddyrArglwyddagennaint,aca sychoddeidraedefâ'igwallt,yrhonyroeddeibrawd Lasarusynglaf.)

3Amhynnyeichwioryddaanfonasantatto,ganddywedyd, Ar-glwydd,weleyrhwnyrwytyneigaruynglaf

4PanglybuyrIesuhynny,efeaddywedodd,Nidywy clefydhwnifarwolaeth,ondergogoniantDuw,fely gogonedderMabDuwtrwyhynny

5YroeddyrIesuyncaruMartha,a'ichwaer,aLazarus.

6Acwediiddoglywedfellyeifodynglaf,efeaarhosodd ddauddiwrnodetoynyrunlleyroeddefe

7Ynawedihynnyefeaddywedoddwrtheiddisgyblion, AwniJwdeadrachefn

8Eiddisgyblionaddywedasantwrtho,OFeistr,yr luddewondiweddarageisiasantdylabyddiodi;acawytti ynmynedynodrachefn?

9YrIesuaattebodd,Onidoesdeuddegawrynydydd?Os rhodianebynydydd,nidywynbaglu,ameifodyn gweledgoleuniybydhwn

10Ondosrhodiadynynynos,ymaeefeynbaglu,amnad oesgoleuniynddo.

11Ypethauhynaddywedoddefe:acwedihynnyefea ddywedoddwrthynt,EincyfaillLazarussyddyncysgu; ondyrwyfynmyned,felydeffrowyfefogwsg.

12Ynaydywedoddeiddisgyblion,Arglwydd,oscysgefe, daawna

13ErhynnyyroeddyrIesuynllefaruameifarwolaethef: ondhwyadybiasanteifodwedillefaruamorffwysomewn cwsg

14YnaydywedoddyrIesuwrthyntyneglur,Lazarusafu farw

15Acyrwyfynllawenereichmwynchwinadoeddwni yno,i'rbwriadycredwch;erhynnygadewchinnifyndato

16YnaydywedoddThomas,yrhwnaelwirDidymus, wrtheigyd-ddisgyblion,Awnninnauhefyd,felybyddom feirwgydâgef.

17YnapanddaethyrIesu,efeaganfueifodwedi gorweddynybeddbedwardiwrnodeisoes

18YroeddBethaniaynagosatJerwsalem,ynghylch pymthegllath

19Allawero'rIddewonaddaethantatMarthaaMair,i'w cysuroynghylcheubrawd

20YnaMartha,cyngyntedagyclywoddhifodyrIesuyn dyfod,aaethacagyfarfuagef:ondMairaeisteddoddyn ytŷ

21YnaMarthaaddywedoddwrthyrIesu,Arglwydd,pe buasittiyma,nibuasaifarwfymrawd.

22Ondmiwn,hydynoedynawr,bethbynnagafynnidi ganDduw,byddDuwyneiroiiti.

23YrIesuaddywedoddwrthi,Dyfrawdaatgyfodi.

24Marthaaddywedoddwrtho,Miawnyratgyfodiynyr atgyfodiadynydydddiweddaf

25YrIesuaddywedoddwrthi,Myfiywyradgyfodiad,a’r bywyd:yrhwnsyddyncreduynoffi,ereifodefwedi marw,efeafyddbyw

26Aphwybynnagsyddynbywacyncreduynoffi,ni byddmarwbythAwyttiyncreduhyn?

27Hiaddywedoddwrtho,Ie,Arglwydd:yrwyfyncredu maitydiywyCrist,MabDuw,yrhwnsyddiddyfodi'r byd

28Acwediiddiddywedydhyn,hiaaethhi,acaalwodd ynddirgelareichwaerMair,ganddywedyd,Ymae’r Meistrwedidyfod,acymaeyngalwamdanat

29Cyngyntedagyclywoddhihynny,hiagyfododdar frys,acaddaethato

30NidoeddyrIesuetowedidodi'rdref,ondyroeddyny lleycyfarfuMarthaagef.

31YrIddewonganhynnyoeddgydâhiynytŷ,aca'i cysurasanthi,panwelsantMair,hiagyfododdarfrys,aca aethallan,a'icanlynasanthi,ganddywedyd,Ymaehiyn mynedatybeddiwyloyno

32YnaydaethMairi'rlleyroeddyrIesu,a'iweled,hia syrthioddwrtheidraedef,ganddywedydwrtho,Arglwydd, pebuasittiyma,nibuasaifarwfymrawd

33FellypanweloddyrIesuhiynwylo,a'rIddewonhefyd yrhaiaddaethgydahiynwylo,efeariddfanoddynyr ysbryd,acagythryblwyd,

34Acaddywedodd,Paleydodasochef?Hwythaua ddywedasantwrtho,Arglwydd,tyrediweled.

35YrIesuawylodd

36YnayrIddewonaddywedasant,Welefelyroeddefeyn eigaruef!

37Arhaiohonyntaddywedasant,Oniallasaiygŵrhwn, yrhwnaagoroddlygaidydall,berii’rgŵrhwnfodheb farw?

38Ymae'rIesuganhynnydrachefnyngriddfanynddo'i hunyndyfodatybeddOgofydoedd,acharregyn gorweddarni.

39YrIesuaddywedodd,DygwchymaithymaenMartha, chwaeryrhwnfufarw,addywedoddwrtho,Arglwydd,y maeefeerbynhynyndrewi:canysefeafufarwbedwar diwrnod

40YrIesuaddywedoddwrthi,Oniddywedaisiwrthyt,pe buasechyncredu,ycaiweledgogoniantDuw?

41Ynahwyadynasantymaeno'rlleygosodasidymarw A’rIesuagododdeilygaid,acaddywedodd,ODad,yr wyfyndiolchitiamwrandoarnaffi.

42Amiawyddwndyfodynfyngwrandobobamser:eithr oachosyboblsyddynsefyllgerllaw,miaddywedais hynny,felycredontmaitydia'mhanfonodd

43Acwediiddolefarufelhyn,efealefoddâllefuchel, Lazarus,tyredallan.

44A’rhwnoeddfarwaddaethallan,wedieirwymoeilaw a’ithroedâllieiniau:a’iwynebefoeddwedieirwymoâ napcyn.YrIesuaddywedoddwrthynt,Gollyngwchef,a gollyngwchef

45Ynallawero'rIddewon,yrhaiaddaethantatMair,aca welsentypethauawnaethaiyrIesu,agredasantynddo.

46EithrrhaiohonyntaaethantatyPhariseaid,aca fynegasantiddyntypethauawnaethaiyrIesu.

47Ynayprifoffeiriaida'rPhariseaidagynullasantgyngor, acaddywedasant,Bethawnawnni?canysgwyrthiau lawerawnaydynhwn

48Osgadawniddofelhynynunig,pawbagredantynddo: a'rRhufeiniaidaddeuant,acaddygantymaitheinllea'n cenedlni

49Acunohonynt,o'renwCaiaffas,yrarchoffeiriady flwyddynhonno,addywedoddwrthynt,Niwyddochchwi ddim.

50Acnacystyriamaibuddioliniywiungŵrfarwdrosy bobl,acnaddifethiryrhollgenedl

51Ahynnilefaroddefeohonoeihun:eithracyntauyn archoffeiriadyflwyddynhonno,efeabrophwydoddam farwyrIesudrosygenedlhonno;

52Acnidi'rgenedlhonnoynunig,ondhefydigasglu ynghydynunfeibionDuwyrhaioeddarwasgar

53Ynao'rdyddhwnnwallan,hwyagymerasantgyngor ynghydi'wroiifarwolaeth.

54AmhynnynirodioddyrIesumwyachymmysgyr Iddewon;ondaethoddiynoiwladynagosi'ranialwch,i ddinasaelwidEffraim,acabarhaoddynogyda'i ddisgyblion

55APascyrIddewonoeddynagos:allaweraaethanto'r wladifynyiJerwsalemcynyPasg,iburoeuhunain.

56YnayceisiasantamyrIesu,acalefarasantwrtheu gilydd,felyroeddyntynsefyllynydeml,Bethyweich barnchwi,naddeuaiefei'rŵyl?

57Yroeddyprifoffeiriaida'rPhariseaidilldauwedirhoi gorchymyn,osgwyddainebobaleyroeddefe,eifodi'w ddangos,i'wddalef.

PENNOD12

1ChwediwrnodcynyPasg,daethIesuiFethania,lle'r oeddLasaruswedimarw,yrhwnagyfododdefeoddiwrth ymeirw.

2Ynoygwnaethantiddoswper;aMarthayngwasanaethu: ondLasarusoedduno’rrhaioeddyneisteddwrthybwrdd gydagef.

3YnaMairagymmerthbwysoennaintysicnard,costus iawn,acaeneiniodddraedyrIesu,acasychoddeidraedef â’igwallt:allanwydytŷagaroglyrennaint.

4Ynaydywedodduno'iddisgyblion,JwdasIscariot,mab Simon,yrhwnsyddi'wfradychuef, 5Pahamnawerthwydyrennainthwnertrichanceiniog, a'iroddii'rtlodion?

6Hynaddywedoddefe,nideifodyngofaluamytlawd; ondameifodynlleidr,achanddo'rcwd,acyndwynyr hynaroddwydynddo

7YnaydywedoddyrIesu,Gollwnghi:erbyndyddfy nghladdedigaethycadwoddhihwn

8Canysytlodionsyddbobamsergydâchwi;ondmyfi nidoesgennychbobamser.

9Amhynnyygwybullawero'rIuddewoneifodefyno: acnidermwynyrIesuynunigydaethanthwy,onder mwyngweledLasarushefyd,yrhwnagyfodasaiefeoddi wrthymeirw

10Eithryrarch-offeiriaidaymgynghorasantamroddi Lazarushefydifarwolaeth; 11Amhynnyo'iachosefyraethllawero'rIddewon ymaith,acagredasantynyrIesu.

12Trannoethydaethllawerobobladdaethi'rŵyl,pan glywsantfodyrIesuyndodiJerwsalem, 13Achymeroddganghennaupalmwydd,acaaethallani'w gyfarfodef,acalefodd,Hosanna:BendigedigywBrenin IsraelyrhwnsyddyndyfodynenwyrArglwydd

14A’rIesu,wediiddogaelasynieuanc,aeisteddoddarno; felymae'nysgrifenedig, 15Nacofna,ferchSion:weledyFreninyndyfod,yn eisteddarebolasyn.

16Ypethauhynniddealloddeiddisgyblionefarycyntaf: eithrpanogoneddwydyrIesu,ynaycofiasantfodypethau hynynysgrifenedigamdano,aciddyntwneuthurypethau hyniddo

17Amhynnyybobloeddgydagefpanalwoddefe Lasaruso'ifedd,aca'icyfododdefoddiwrthymeirw,yn gofnod

18Amhynyyboblhefydagyfarfuantagef,amhynyy clywsantddarfodiddowneuthurywyrthhon.

19YPhariseaidganhynnyaddywedasantyneuplitheu hunain,Awelwchchwipafoddyrydychyngorchfygu dim?weleybydwedimynedareiolef.

20AcyroeddrhaiGroegiaidynmysgyrhaiaddaethenti fynyiaddoliaryrŵyl:

21YrhwnganhynnyaddaethatPhilip,yrhwnoeddo BethsaidaoGalilea,acaddeisyfasantarno,ganddywedyd, Syr,niagaemweledyrIesu

22Philipaddaeth,acafynegoddiAndreas:acAndreasa PhilipaddywedasantwrthyrIesu

23A’rIesuaatteboddiddynt,ganddywedyd,Daethyrawr, iogonedduMabydyn.

24Ynwir,ynwir,meddafichwi,Onisyrthioŷdowenith i'rddaearamarw,ymaeefeynarosynunig:ondosbydd marw,ymaeyndwynffrwythlawer.

25Ynebagaroeieinioes,a'icyll;a'rhwnsyddyncasauei einioesynybydhwn,a'iceidwifywydtragywyddol

26Osgwasanaethanebfi,canlynedfi;alleyrydwyffi, ynohefydybyddfyngwas:osgwasanaethanebfi,efea anrhydeddafyNhad

27Ynawrymaefyenaidyndrallodus;aphabetha ddywedaf?ODad,achubfio'rawrhon:eithro'rachos hynydeuthumhydyrawrhon

28ODad,gogoneddadyenw.Ynaydaethllaiso'rnef,yn dywedyd,Mia'igogoneddais,aca'igogoneddafdrachefn

29Yboblganhynny,yrhaioeddynsefyllgerllaw,acyn eichlywed,addywedasanteifodyntaranu:erailla ddywedasant,Angelalefaroddwrtho

30YrIesuaatteboddacaddywedodd,Niddaethyrlesu hwno'mplegidi,ondereichmwynchwi.

31Yrawrhonywbarnybydhwn:ynawrtywysogybyd hwnafwrirallan

32Amyfi,osdyrchefirfioddiaryddaear,adynnafbawb ataffi

33Hynaddywedoddefe,ganarwyddoccaupafarwolaeth ybyddaiefefarw

34Yboblaattebasantiddo,Niaglywsomo'rddeddffod Cristynarosyndragywydd:aphafoddyrwyttiyn dywedyd,YmaeynrhaiddyrchafuMabydyn?pwyyw Mabydynhwn?

35YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Ychydigennydetto ymaeygoleunigydâchwi.Cerddwchtrabyddogennych ygoleuni,rhagi'rtywyllwchddyfodarnoch:canysyrhwn syddynrhodioynytywyllwch,niŵyribaleymaeyn myned.

36Trafyddogennycholeuni,credwchynygoleuni,fely byddochblantygoleuniYpethauhynalefaroddyrIesu, acaaethymaith,acaymguddioddoddiwrthynt.

37Onderiddowneuthurcymaintowyrthiauo'ublaen hwynt,nichredasantynddoef:

38FelycyflawnidymadroddyprophwydEsaias,yrhwna ddywedoddefe,Arglwydd,pwyagredoddi'nhadroddiad ni?acibwyydatguddiwydbraichyrArglwydd?

39Amhynnyniallentgredu,amiEsaiasddywedyd drachefn,

40Efeaddallueullygaidhwynt,acagaledoddeucalon; felnawelentâ'ullygaid,nadeallâ'ucalon,achael troedigaeth,aminnaui'whiacháu

41YpethauhynaddywedoddEsaias,panweloddei ogoniantef,acalefaroddamdano

42Erhynnyymhlithypenaethiaidhefydllawera gredasantynddo;ondoherwyddyPhariseaidni chyffesasantef,rhageubwrwallano'rsynagog:

43Canysyroeddyntyncarumawldynionynfwynâ moliantDuw.

44YrIesualefoddacaddywedodd,Yrhwnsyddyncredu ynoffi,nidynoffiymaeyncredu,ondynyrhwna'm hanfonoddi.

45A'rhwnsyddynfyngweldi,syddyngweledyrhwn a'mhanfonoddi

46Yrwyffiwedidodynoleunii'rbyd,felnadyw'rsawl sy'ncreduynoffiynarosynytywyllwch

47Acosclywnebfyngeiriaui,acnichred,myfinidwyf yneifarnuef:canysnidifarnuybydydeuthum,ondi achubybyd

48Yrhwnsyddynfyngwrthodi,acnidywynderbynfy ngeiriau,syddganddounsyddyneifarnuef:ygaira lefarais,hwnnwa'ibarnefynydydddiweddaf

49Canysnileferaisohonoffyhun;ondyTadyrhwna'm hanfonoddi,efearoddesorchymynimi,bethaddywedwn, aphabethalefarwn

50Acmiawnfodeiorchymynefynfywydtragywyddol: fellybethbynnagyrwyfyneilefaru,megisydywedoddy Tadwrthyf,fellyyrwyfynllefaru

PENNOD13

1YnawrcyngŵylyPasg,panwybuyrIesufodeiawref wedidyfod,ifynedallano'rbydhwnatyTad,wediiddo garuyrhwnoeddynybyd,efea'ucaroddhwynthydy diwedd

2Aswperwedieiderfynu,ydiafolynawrwedirhoiyng nghalonJwdasIscariot,mabSimon,i'wfradychuef;

3YrIesuyngwybodddarfodi'rTadroddipobpethynei ddwylawef,a'ifodwedidyfododdiwrthDduw,acyn mynedatDduw;

4Efeagyfododdoswper,acaneilltuoddeiddillad;aca gymmerthdywel,acaymwregysodd

5Wedihynnyefeadywalltoddddu373?ri'rbadell,aca ddechreuoddolchitraedydisgyblion,a'usychuâ'rtywelyr oeddwedieiwregysu

6YnaydaethefeatSimonPedr:aPhedraddywedodd wrtho,Arglwydd,awyttiyngolchifynhraedi?

7YrIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Yrhynni wyddosttiynawr;ondtiageiwybodwedihyn.

8Pedraddywedoddwrtho,Nidwytiolchifynhraedi bythYrIesuaateboddiddo,Onigolchafdi,nidoesitiran gydami

9SimonPedraddywedoddwrtho,Arglwydd,nidfy nhraedynunig,ondhefydfynwyloa'mpen

10YrIesuaddywedoddwrtho,Yrhwnaolchwyd,nidoes angeniddoondiolchieidraed,eithrglânywpobchwyn:a glânydychchwi,ondnidpawb

11Canysefeawyddaipwya’ibradychaief;amhynnyefe addywedodd,Nidydychchwiollynlân

12Fellywediiddoolchieutraed,achymerydeiddillad,a'i osodilawrdrachefn,efeaddywedoddwrthynt,A wyddochchwibethawneuthumichwi?

13YrydychynfyngalwiynFeistracynArglwydd:ada yrydychyndywedyd;canysfellyyrwyf.

14Osmyfi,eichArglwydda'chMeistr,aolchaiseichtraed; dylechchwithauhefydolchitraedeichgilydd

15Canysrhoddaissiamplichwi,iwneuthurfely gwneuthumichwi

16Ynwir,ynwir,meddafichwi,Nidywygwasynfwy na'iarglwydd;na'rhwnaanfonwydynfwyna'rhwna'i hanfonoddef

17Osgwyddochypethauhyn,gwyneichbydosgwnewch hwynt.

18Nidwyffiynllefaruohonochchwioll:miawnpwya ddewisais:eithrfelycyflawnidyrysgrythyr,Yrhwnsydd ynbwyttabaragydâmi,addyrchafoddeisawdli'm herbyn

19Ynawryrwyfyndywedydwrthychcyndyfod,fel, wedidarfod,ycredochmaimyfiywefe.

20Ynwir,ynwir,meddafichwi,Yrhwnsyddynderbyn ynebaanfonaf,syddynfynerbyni;a'rhwnsyddynfy nerbyni,syddynderbynyrhwna'mhanfonoddi.

21Wedii'rIesuddywedydfelhyn,efeagynhyrfwydynyr yspryd,acadystiolaethodd,acaddywedodd,Ynwir,yn wir,meddafichwi,ybyddiunohonochfymradychui.

22Ynaydisgyblionaedrychasantareigilydd,ganamau pwyyroeddefeynllefaru

23Yroedduno'iddisgyblion,yrhwnyroeddyrIesuynei garu,ynpwysoarfynwesIesu

24AmhynnySimonPedraattolygoddarno,iofynpwy ydoeddamyrhwnyroeddefeynllefaru.

25YnaefeaorweddoddarfronyrIesuaddywedodd wrtho,Arglwydd,pwyyw?

26YrIesuaattebodd,Efeyw,i'rhwnyrhoddafsop,wedi imieidrochiAcwediiddodrochiysop,efea'irhoddesi JwdasIscariot,mabSimon

27AcwediysopyraethSatanimewniddo.YnayrIesua ddywedoddwrtho,Yrwyttiyngwneuthur,gwnaarfrys

28Ynawrniwyddainebwrthybwrddibafwriadyroedd efeyndywedydhynwrtho

29Canysrhaiohonyntadybiasant,ganfodganJwdasy cwd,fodyrIesuwedidywedydwrtho,Prynypethau hynnysyddarnomeuhangenerbynyrŵyl;neu,eifodi roddirhywbethi'rtlodion

30Acefeganhynnywediderbynysopaaethallanyn ebrwydd:anosoeddhi

31Amhynny,wediiddofynedallan,yrIesuaddywedodd, YnawrygogoneddwydMabydyn,aDuwaogoneddwyd ynddoef

32OsgogoneddirDuwynddoef,Duwhefyda'igogonedda efynddoeihun,aca'igogoneddaefynebrwydd.

33Blant,etoychydigamseryrwyfgydachwiChwia'm ceisiwch:acfelydywedaiswrthyrluddewon,Ibaleyr wyffiynmyned,niellwchchwiddyfod;fellyynawryr wyfyndywedydwrthych

34Gorchymynnewyddyrwyfyneiroddiichwi,Argaru eichgilydd;felyceraisichwi,eichbodchwithauyncaru eichgilydd

35Wrthhynygwybyddpawbmaidysgyblionimiydych, odoesgennychgariadateichgilydd

36SimonPedraddywedoddwrtho,Arglwydd,ibaleyr wyttiynmyned?YrIesuaateboddiddo,Ibaleyrwyffi ynmyned,niellidiynawrfynghanlyni;ondtia'mcanlyn wedihyny

37Pedraddywedoddwrtho,Arglwydd,pahamnaallaffi dyddilynynawr?gosodaffyeinioeserdyfwyndi

38YrIesuaatteboddiddo,Aosodididyeinioeserfy mwyni?Ynwir,ynwir,meddafiti,Nichânyceiliog,hyd oniwadidifideirgwaith

PENNOD14

1Nathrallodereichcalon:yrydychyncreduynNuw, credwchhefydynoffi.

2YnnhŷfyNhadymaellawerofanau:onibuasaifelly, miaddywedaswnichwiDwi'nmyndibaratoilleichi

3Acosafapharatoilleichwi,miaddeuafdrachefn,ac a'chderbyniafchwiimifyhun;fellleyrwyffi,ybyddoch chwithauhefyd

4Acibaleyrwyffiynmyned,chwiawyddoch,a'rffordd yrydychyngwybod

5Thomasaddywedoddwrtho,Arglwydd,niwyddomnii baleyrwyttiynmyned;asutgallwnniwybodyffordd?

6YrIesuaddywedoddwrtho,Myfiywyffordd,y gwirionedd,a’rbywyd:nidywnebyndyfodatyTad,ond trwoffi.

7Pebuasitynfyadnabodi,chwiaadnabuasechfyNhad hefyd:acohynallanyradwaenochef,aca'igwelsochef 8Philipaddywedoddwrtho,Arglwydd,mynegainiyTad, adigonywini

9YrIesuaddywedoddwrtho,Abûmcyhydoamsergydâ chwi,acettonidadnabuostfi,Philip?yrhwna'mgwelodd i,aweloddyTad;aphafoddydywediganhynny, DangosiniyTad?

10OnichredidifymodiynyTad,a'rTadynoffi?y geiriauyrwyfyneullefaruwrthych,nidohonoffyhunyr wyfyneullefaru:ondyTadsyddyntrigoynoffi,syddyn gwneuthurygweithredoedd.

11CredwchfifymodiynyTad,a'rTadynoffi:neufel arallcredwchfiermwynyrunionweithredoedd

12Ynwir,ynwir,meddafichwi,Yrhwnsyddyncredu ynoffi,ygweithredoeddyrwyffiyneugwneuthur,efea wnahefyd;agweithredoeddmwyna'rrhaihynawna;am fymodynmynedatfyNhad

13Aphabethbynnagaofynnwchynfyenwi,hwnnwa wnaffi,felygogonedderyTadynyMab. 14Osgofynwchddimynfyenwi,mia'igwnaf

15Osydychynfyngharui,cadwfyngorchmynion

16AmiaweddïafyTad,acefearyddichwiGysurwr arall,felyrarosoefegydâchwiyndragywydd; 17Ysprydygwirionedd;yrhwnniddichonybydei dderbyn,amnadywyneiweledef,acnidywynei adnabod:eithrchwia'ihadwaenochef;canysymaeefeyn trigogydâchwi,acafyddynoch

18Niadawafchwiynddigysur:miaddeuafattoch

19Etoychydigamser,a'rbydni'mgwelmwyach;eithr chwia'mgwelwch:canysbywydwyffi,bywfyddwch chwithauhefyd

20YdyddhwnnwycewchwybodfymodiynfyNhad,a chwithauynoffi,aminnauynochchwithau

21Yrhwnsyddganddofyngorchymynioni,acsyddyneu cadwhwynt,hwnnwsyddynfyngharui:a'rhwnsyddyn fyngharui,agerirganfyNhad,amia'icarafef,aca'm hamlygaffyhuniddo.

22Jwdasaddywedoddwrtho,NidIscariot,Arglwydd,pa foddyrydwytynamlygudyhunini,acnidi'rbyd?

23YrIesuaatteboddacaddywedoddwrtho,Oscârnebfi, efeageidwfyngeiriau:a'mTada'icâref,anynia ddeuwnattoef,acawnawneintrigfagydâgef

24Yrhwnnidywynfyngharui,nidywyncadwfy ymadroddioni:a'rgairyrydychyneiglywednideiddoffi, ondyTadyrhwna'mhanfonoddi

25Ypethauhynalefaraiswrthych,ganfymodettoyn bresennolgydachwi

26EithryCysurwr,sefyrYsprydGlân,yrhwnaanfonoy Tadynfyenwi,efeaddysgichwibobpeth,acaddwg bobpethi'chcoffadwriaeth,pabethbynnagaddywedaisi wrthych

27Tangnefeddyrwyfyneiadaelichwi,fynhangnefedd yrwyfyneiroddiichwi:nidfelymaeybydyneiroddi, yrwyfyneiroddiichwiPaidâgofidiodygalon,acnac ofna.

28Chwiaglywsochfelydywedaiswrthych,Yrwyfyn mynedymaith,acyndyfoddrachefnattochPecarasochfi, gorfoleddechchwi,amimiddywedyd,Yrwyfynmyned atyTad:canysmwyywfyNhadnamyfi

29Acynawrmiaddywedaiswrthychcyndyfod,fel,wedi darfod,ycredoch.

30Ohynallanniddywedaffawrwrthych:canystywysog ybydhwnsyddyndyfod,acnidoesganddoddimynoffi 31EithrfelygwypoybydfymodiyncaruyTad;acfel yrhoddoddyTadorchymynimi,fellyyrwyffiyn gwneuthurCyfod,awnganhyny

PENNOD15

1Myfiyw'rwirwinwydden,a'mTadyw'rffermwr

2Pobcangenynoffinadywyndwynffrwythymaeefeyn eithynnu:aphobcangensyddyndwynffrwyth,ymaeyn eiglanhau,felydygoffrwythmwy.

3Ynawryrydychchwiynlântrwyygairaleferaisi wrthych

4Arhoswchynoffi,aminnauynochchwiMegisna ddichonygangenddwynffrwythohonieihun,oddieithr iddiarosynywinwydden;niellwchchwimwyach, oddieithrichwiarosynoffi

5Myfiyw'rwinwydden,chwiyw'rcanghennau:yrhwn syddynarosynoffi,aminnauynddoef,hwnnwsyddyn dwynffrwythlawer:canysheboffiniellwchchwi wneuthurdim

6Oniarhosodynynoffi,efeafwrirallanfelcangen,aca wywodd;adyniona'ucasglasant,aca'ubwrianti'rtân,a hwyalosgir

7Osarhoswchynoffi,a'mgeiriauaarhoswchynoch,chwi aofynwchbethaewyllysiwch,agwneirichwi.

8YnhynygogoneddwydfyNhad,arichwiddwyn ffrwythlawer;fellyybyddwchddiscyblionimi

9MegisycaroddyTadfi,fellyycaraischwithau: parhewchynfynghariadi

10Oscedwchfyngorchymynion,glynwchynfynghariad; felyrwyfwedicadwgorchmynionfyNhad,acynarosyn eigariad

11Ypethauhynaleferaiswrthych,felyrarhosaify llawenyddynoch,acfelybyddaieichllawenyddyn gyflawn

12Dymafyngorchymyni,Arichwigarueichgilydd,fel yceraisichwi

13Cariadmwynidoesganddynnahwn,felygosododd dyneieinioesdroseigyfeillion.

14Chwychwiywfynghyfeillion,osgwnewchyrhyna orchmynnwyfichwi

15Ohynallannidwyfyneichgalwynweision;canysni ŵyrygwasbethawnaeiarglwydd:eithrmia’chgelwais chwiyngyfeillion;canysyrhollbethauaglywaisganfy Nhad,yrwyffiwedieuhysbysuichwi.

16Nidchwia'mdewisasochi,eithrmyfia'chdewisais chwi,aca'chordeiniaischwi,ifyned,aciddwynffrwyth, aci'chffrwytharos:felyrhoddoefeichwibethbynnaga ofynnochganyTadynfyenwi

17Ypethauhynyrwyfyneugorchymynichwi,arichwi garueichgilydd.

18Osyw'rbydyneichcasáuchwi,fewyddocheifodwedi fynghasáuicyniddoeichcasáuchwi

19Pebyddecho'rbyd,ybydagaraieieiddoeihun:eithr amnadydycho'rbyd,eithrmyfia'chdewisaischwiallan o'rbyd,amhynnyymaeybydyneichcasauchwi

20Cofiwchygairaddywedaisiwrthych,Nidywygwas ynfwyna'iarglwyddOserlidiasantfi,hwya'cherlidiant chwithauhefyd;oscadwasantfyymadroddi,hwya gadwanteichymadroddchwihefyd.

21Ondypethauhynollawnantichwiermwynfyenwi, amnadadwaenantyrhwna'mhanfonoddi

22Onibaiimiddyfodallefaruwrthynt,nibuasai ganddyntbechod:ondynawrnidoesganddyntglocameu pechod

23Ymae'rhwnsy'nfynghasáui,yncasáufyNhadhefyd.

24Onibaiimiwneuthuryneuplithygweithredoeddni wnaethnebarall,nibuasaiarnyntbechod:ondynawry maentilldauwedifyngwelda'mcasáuia'mTad

25Eithrhynsyddyndigwydd,felycyflawnidygairyr hwnsyddysgrifenedigyneucyfraithhwynt,Hwya'm casasantihebachos.

26Ondpanddelo'rCysurwr,yrhwnaanfonaffiatoch oddiwrthyTad,sefYsbrydygwirionedd,yrhwnsyddyn dyfododdiwrthyTad,efeadystiolaethaamdanaffi:

27Achwithauhefydadystiolaethwch,amichwifodgydâ mio'rdechreuad.

PENNOD16

1Ypethauhynaleferaisiwrthych,rhagichwigaeleich tramgwyddo

2Hwya'chbwriantchwiallano'rsynagogau:ie,ymaeyr amseryndyfod,ytybiapwybynnaga'chlladdoeifodyn gwneuthurgwasanaethiDduw

3A'rpethauhynawnantichwi,amnadadnabuantyTad, namyfi.

4Ondypethauhynaddywedaisiwrthych,felpanddelo yramser,ycofiwchmaiohonynthwyydywedaiswrthych A'rpethauhynniddywedaisiwrthycharydechrau, oherwyddyroeddwngydachwi

5Ondynawryrwyfynmynedfyfforddatyrhwna'm hanfonodd;acnidoesnebohonochyngofynimi,Ibale yrydychynmynd?

6Eithramimiddywedydypethauhynwrthych,tristwcha lanwoddeichcalon

7Erhynnyyrwyfyndywedydygwirwrthych;Ymaeyn fuddiolichwifymodynmynedymaith:canysosnidaf ymaith,niddawyCysurwrattoch;ondosymadawaf,mi a'ihanfonafefatoch

8Aphanddelo,efeageryddaybydobechod,aco gyfiawnder,abarn:

9Obechod,amnadydyntyncreduynoffi;

10Ogyfiawnder,amfymodynmynedatfyNhad,acnid ydychynfyngweldmwyach;

11Ofarn,amfodtywysogybydhwnyncaeleifarnu

12Ymaegennyfettolawerobethaui'wdywedydichwi, ondniellwchchwieudwynynawr

13Erhynnypanddêlefe,Ysprydygwirionedd,efea'ch tywyschwiibobgwirionedd:canysnidohonoeihuny llefaraefe;ondbethbynnagaglywo,hwnnwalefara:ac efeafynegaichwiypethausyddiddod

14Efea'mgogoneddai:canysefeadderbyno'reiddoffi, aca'imynegaichwi

15YrhollbethausyddganyTad,syddeiddoffi:am hynnyydywedais,ycymerefeo'reiddoffi,aca'imynega ichwi

16Ychydigennyd,acni'mgwelwch:athrachefn,ychydig ennyd,achwia'mgwelwchi,amfymodynmynedaty Tad

17Ynarhaio'iddisgyblionaddywedasantyneuplitheu hunain,Bethywhynymaeefeyndywedydwrthym, Ychydigennyd,acni'mgwelwch:athrachefn,ychydig ennyd,achwia'mgwelwch:ac,Amfymodynmynedi'r Tad?

18Hwythauaddywedasantganhynny,Bethywhynymae efeyneiddywedyd,Ychydigennyd?niallwnddweudyr hynymae'neiddweud.

19A'rIesuyngwybodeubodynewyllysioymofynagef, acaddywedoddwrthynt,Aholwchyneichplitheich hunainyrhynaddywedais,Ychydigennyd,acni'm gwelwch:athrachefn,ychydigamser,achwia'm gwelwch?

20Ynwir,ynwir,meddafichwi,Chwiawylwchaca alarwch,ondybydalawenycha:achwithauafyddwch drist,ondeichtristwchadroirynllawenydd

21Ymaegwraigaresgoryngofidio,oherwydddaethei hawr,ondcyngyntedagytraddodirhio'rplentyn,nidyw hi'ncofio'ringmwyach,erllawenyddiddyngaeleienii'r byd

22Achwithauynawrganhynnyaofidiwch:ondmia'ch gwelafdrachefn,a'chcalonalawenycha,a'chllawenyddni chymerneboddiwrthych

23A'rdyddhwnnwniofynnwchddimimiYnwir,ynwir, meddafichwi,Bethbynnagaofynnochi'rTadynfyenwi, efea'irhyddichwi

24Hydynhynniofynasochddimynfyenwi:gofynwch, achwiadderbyniwch,felybyddoeichllawenyddyn gyflawn

25Ypethauhynaleferaiswrthychmewndiarhebion:eithr ymaeyramseryndyfod,pannalefarafwrthychmwyach mewndiarhebion,eithrmynegafichwiynegluramyTad

26Ydyddhwnnwygofynnwchynfyenwi:acnidwyfyn dywedydwrthych,ygweddïaffiaryTaddrosoch: 27CanysyTadeihunsyddyneichcaruchwi,amichwi fyngharui,achredumaioddiwrthDduwydeuthumallan.

28DeuthumallanoddiwrthyTad,adeuthumi'rbyd:eto, yrwyfyngadaelybyd,acynmyndatyTad

29Eiddisgyblionaddywedasantwrtho,Wele,ynawryr wyttiynllefaruyneglur,acnidwytynllefarudihareb

30Ynawryrydymynsicrdyfodyngwybodpobpeth,ac nidoesangeninebofyniti:wrthhynyrydymyncredu maioddiwrthDduwydaethostallan

31YrIesuaatteboddiddynt,Aydychchwiynawryn credu?

32Wele,ymaeyrawryndyfod,ie,yrawrhonsyddwedi dyfod,ygwasgerirchwi,bobuni'weiddoeihun,aca'm gadawantiynunig:acettonidwyffiynunig,oblegidy maeyTadgydâmi

33Ypethauhynaddywedaiswrthych,felycaffoch heddwchynoffi.Ynybydybyddgorthrymderichwi: eithrbyddwchdda;Rwyfwedigoresgynybyd

PENNOD17

1YgeiriauhynalefaroddyrIesu,acaddyrchafoddei lygaidi'rnef,acaddywedodd,ODad,daethyrawr; gogoneddadyFab,felygogonedderdyFabdihefyd: 2Megisyrhoddaistiddoalluarbobcnawd,felyrhoddo efefywydtragywyddoligynniferagaroddaistiddo.

3Ahynywbywydtragwyddol,felyradwaenentdiyrunig wirDduw,aIesuGrist,yrhwnaanfonaist

4Mia'thogoneddaisaryddaear:gorphenaisygwaitha roddaistimii'wwneuthur

5Acynawr,ODad,gogoneddafiâthidyhunâ'r gogoniantoeddimigydâthicynbodybyd.

6Amlygaisdyenwi'rgwŷraroddaistimio'rbyd:eiddot tioeddynt,athia'urhoddaistimi;achadwasantdyairdi

7Ynawrygwybuantmaieiddottiymaepobpetha roddaistimi

8Canysmyfiaroddaisiddyntygeiriauaroddaistimi;a hwya'uderbyniasant,acawybuantynddiaumaioddi wrthyttiydeuthumallan,ahwyagredasantmaitydia'm hanfonoddi

9Drostynthwyyrydwyfyngweddio:niddrosybydyr wyfyngweddio,ondtrosyrhaiaroddaistimi;canys eiddottiydynt

10A'reiddoffiollsyddeiddotti,a'reiddoffisyddeiddot ti;acyrwyfyncaelfyngogonedduynddynt

11Acynawrnidwyffimwyachynybyd,ondyrhaihyn syddynybyd,acyrwyfyndyfodatattiDadSanctaidd, cadwtrwydyenwdyhunyrhaiaroddaistimi,fely byddontun,felninnau.

12Traoeddwngydahwyntynybyd,mia'ucedwaisyndy enwdi:yrhaiaroddaistimiagedwais,acnidoesuno

honyntargoll,ondmabycolledigaeth;felycyflawnidyr ysgrythur.

13Acynawryrwyfyndyfodatatti;a'rpethauhynyrwyf yneullefaruynybyd,felycyflawnidfyllawenyddi ynddynteuhunain.

14Dyairaroddaisiddynt;a'rbyda'ucasasanthwynt,am nadydynto'rbyd,megisnadwyffinnauo'rbyd

15Nidwyfynattolwgitieucymmerydhwyntallano'r byd,eithraritieucadwhwyntrhagydrwg

16Nidydynto'rbyd,felnadwyffio'rbyd

17Sancteiddiahwynttrwydywirionedd:dyairsydd wirionedd

18Felyranfonaistfii'rbyd,fellyhefydyranfonais hwythaui'rbyd

19Acereumwynhwyyrydwyfynfysancteiddiofyhun, felysancteiddierhwythauhefydtrwyygwirionedd.

20Acniddrosyrhaihynynunigyrydwyfyngweddio, onddrosyrhaihefydagredantynoffitrwyeugairhwynt; 21Felybyddontollynun;megisyrwytti,ODad,ynoffi, aminnauynotti,felybyddonthwythauynunynomni:fel ycredo'rbydmaitydia'mhanfonoddi

22A'rgogoniantaroddaistimi,miaroddaisiddynt;fely byddontun,felyrydymniynun:

23Myfiynddynthwy,athithauynoffi,fely'uperffeithir ynun;acfelygwypo'rbydmaitydia'mhanfonaisti,aca'u ceraisthwynt,megisyceraistfi

24ODad,myfiaewyllysiafiddynthwythau,yrhaia roddaistimi,fodgydamilleyrydwyffi;felygwelontfy ngogoniant,yrhwnaroddaistimi:canystia’mcaroddcyn seiliadybyd

25ODadcyfiawn,nidadnabuybyddi:eithrmyfia'th adnabu,a'rrhaihynawybumaitydia'mhanfonaisti

26Amyfiafynegaisiddyntdyenw,aca'imynegaf:fely byddoycariadyrhwna'mceraisti,ynddynthwy,a minnauynddynt

PENNOD18

1Wedii'rIesulefaruygeiriauhyn,efeaaethallangyda'i ddisgybliondrosnantCedron,lleyroeddgardd,i'rhonyr aethefea'iddisgyblion

2AJwdashefyd,yrhwnoeddyneifradychuef,a adwaenaiylle:canysyrIesuagyrchaiynoynfynych gyda’iddisgyblion

3YnaJwdas,wediderbynmintaiowŷraswyddogionoddi wrthyprifoffeiriaida'rPhariseaid,addaethynoâ llusernau,affaglauacarfau

4YrIesuganhynny,yngwybodyrhollbethauaddaethai arno,aaethallan,acaddywedoddwrthynt,Pwyyrydych yneigeisio?

5Hwythauaattebasantiddo,IesuoNasarethYrIesua ddywedoddwrthynt,Myfiywefe.AJwdashefyd,yrhwn a'ibradychoddef,asafoddgydahwynt

6Cyngyntedagydywedoddefewrthynt,Myfiyw,hwya aethantyneuhôl,acasyrthiasanti'rllawr

7Ynaefeaofynnoddiddyntdrachefn,Pwyyrydychynei geisio?Ahwyaddywedasant,IesuoNasareth.

8YrIesuaattebodd,Myfiaddywedaiswrthychmaimyfi yw:osfellyyrydychynfyngheisio,gollyngwchi'rrhai hynfynedymaith.

9Felycyflawnidyrymadroddalefaroddefe,O'rrhaia roddaistiminichollaisyrun

10YnaSimonPedra'itynnoddgleddyf,acadrawoddwas yrarchoffeiriad,acadorroddymaitheiglustddeauef. Malchusoeddenw'rgwas

11YnaydywedoddyrIesuwrthPedr,Cyfoddygleddyf ynywain:ycwpanaroddesfyNhadimi,onidyfafef?

12YnayfintaiathywysogaswyddogionyrIddewona gymerasantyrIesu,aca'irhwymasantef, 13Aca'idygoddefymaithatAnnasyngyntaf;canysefe oedddad-yng-nghyfraithiCaiaffas,yrhwnoeddyr archoffeiriadyflwyddynhonno

14CaiaphasoeddyrhwnagynghoroddyrIddewon,fodyn fuddioliundynfarwdrosybobl

15ASimonPedraddilynoddyrIesu,acfellyhefyd ddisgyblarall:ydisgyblhwnnwoeddadnabyddusi’r archoffeiriad,acaaethimewngyda’rIesuidŷyr archoffeiriad.

16OndsafoddPedrwrthydrwsoddiallanYnayraethy disgyblarallhwnnwallan,yrhwnoeddgydnabyddusâ'r archoffeiriad,acalefaroddwrthyrhwnoeddyncadwy drws,acaddugimewnPedr

17Ynaydywedoddyllancesoeddyncadwydrwswrth Pedr,Onidwyttihefydynunoddisgyblionydynhwn? Efeaddywed,Nidwyffi

18A'rgweisiona'rswyddogionasafasantyno,yrhaia wnaethantdânolo;canysoeroeddhi:ahwya ymdwymasant:aPhedrasafoddgydâhwynt,aca ymdwymodd

19Ynayrarchoffeiriadaofynoddi'rIesuamei ddisgyblion,acameiathrawiaeth

20YrIesuaatteboddiddo,Myfialefaraisynagoredwrth ybyd;Dysgaiserioedynysynagog,acynydeml,llemae'r Iddewonbobamserynmynd;acynydirgelnidwyfwedi dweuddim

21Pahamyrwytyngofynimi?gofyni'rrhaia'mclywsant, yrhynaddywedaisiwrthynt:wele,hwyawyddantyrhyn addywedais

22Acwediiddolefarufelhyn,uno'rswyddogionoeddyn sefyllgerllaw,adrawoddyrIesuâchledreilaw,gan ddywedyd,Aifellyyrwyttiynatebyrarchoffeiriad?

23YrIesuaatteboddiddo,Osdrwgalefarais,tystiolaetha amydrwg:ondosda,pahamyrwytynfynharoi?

24YroeddAnnaswedieianfonynrhwymatCaiaffasyr archoffeiriad.

25ASimonPedrasafoddacaymdwymoddHwythaua ddywedasantwrtho,Onidwyttihefydynuno'i ddisgyblionef?Efeawadodd,acaddywedodd,Nidwyffi.

26Unoweisionyrarchoffeiriad,yrhwnoeddberthynas iddoytoroddPedreiglustiffwrdd,addywedodd,Oni welaisidiynyrarddgydagef?

27Pedrawadodddrachefn:acynebrwyddyceilioga ganodd

28YnahwyaarweiniasantyrIesuoCaiaffasineuaddy farn:abufore;acnidaethanthwyeuhunainimewni'r neuaddfarn,rhagiddyntgaeleuhalogi;ondfelybwytaont ypasg

29YnaPeilataaethallanattynt,acaddywedodd,Pa gyhuddiadyrydychyneiddwynynerbynydynhwn?

30Hwythauaattebasantacaddywedasantwrtho,Oni byddaiefeynddrwg-weithredwr,nibuasemwediei draddodiefiti.

31YnaydywedoddPilatwrthynt,Cymmerwchchwief,a bernwchefynôleichcyfraithYrIddewonganhynnya

ddywedasantwrtho,Nidywgyfreithloniniroinebi farwolaeth:

32FelycyflawnidymadroddyrIesu,yrhwnalefarasai efe,ynarwyddocaupafarwolaethybyddaiefefarw.

33YnaPeilataaethdrachefnimewni'rllys,acaalwodd yrIesu,acaddywedoddwrtho,AitiywBreninyr Iddewon?

34YrIesuaatteboddiddo,Awyttiyndywedydypeth hynohonotdyhun,aierailladdywedoddwrthytamdanaf fi?

35Pilataattebodd,AiIddewydwyffi?Dygenedldyhun a'rarchoffeiriaida'thdraddodasantimi:bethawnaethost?

36YrIesuaattebodd,Nidywfynheyrnasio'rbydhwn: peo'rbydhwnybyddaifynheyrnasi,fyngweisionia ymladdent,felna'mtraddodwydi'rluddewon:eithrynawr nidywfynheyrnasioddiyma.

37Peilatganhynnyaddywedoddwrtho,Awyttiynfrenin?

YrIesuaatebodd,Yrwyttiyndywedydmaibreninydwyf fi.I'rdybenhwny'mganed,aco'rachoshwnydeuthumi'r byd,idystiolaethui'rgwirioneddYmaepobuno'r gwirioneddyngwrandoarfyllais

38Pilataddywedoddwrtho,Bethywgwirionedd?Ac wediiddoddywedydhyn,efeaaethallandrachefnatyr Iddewon,acaddywedoddwrthynt,Nidwyfyncaeldim baiarnoefogwbl.

39Eithrymaegennycharferiad,imiollwngynrhyddi chwiunaryPasg:awnewchchwiganhynnyimiollwng ynrhyddichwiFreninyrIddewon?

40Ynaygwaeddasantolldrachefn,ganddywedyd,Nidy dynhwn,ondBarabbasYroeddBarabbasynlleidr

PENNOD19

1YnaPeilatganhynnyagymeroddyrIesu,aca'i fflangelloddef

2Arhoesymilwyrgoronddraina'irhoiareiben,a rhoesantwisgborfforamdano,

3Acaddywedodd,Henffychwell,FreninyrIddewon!a hwya'itrawsantefâ'udwylo

4Peilatganhynnyaaethallandrachefn,acaddywedodd wrthynt,Welefiyneiddwynefallanatochchwi,fely gwypochnadwyffiyncaeldimbaiynddo

5YnaydaethyrIesuallan,yngwisgoygoronddrain,a'r fantellborfforAPeilataddywedoddwrthynt,Weleydyn!

6Fellypanweloddyprifoffeiriaida'rswyddogionef,hwy alefasant,ganddywedyd,Croeshoeliaef,croeshoeliaef. Peilataddywedoddwrthynt,Cymmerwchchwief,a chroeshoeliwchef:canysnidwyffiyncaeldimbaiynddo.

7YrIddewonaattebasantiddo,Ymaegennymnigyfraith, athrwyeincyfraithniymaeefeifarw,oherwyddiddoei wneudeihunynFabDuw

8PanglywoddPilatygairhwnnw,daethofnarnofwyaf; 9Acaaethdrachefni'rllys,acaddywedoddwrthyrIesu, Obaleyrwytti?OndniroddoddIesuatebiddo

10YnaydywedoddPilatwrtho,Onidwyttiynllefaru wrthyffi?oniwyddostfodgennyffiawdurdodi'th groeshoelio,abodgennyfawdurdodi'thryddhau?

11YrIesuaattebodd,Niallasaigennytalluogwbli'm herbyn,oddieithreiroddiitioddiuchod:amhynnyymae yrhwna'mtraddododditi,ypechodmwyaf.

12AcohynnyallanPeilatageisioddeiollwngef:ondyr Iddewonalefasant,ganddywedyd,Osgollyngidiygŵr

Efengylloan

hwn,nidcyfaillCesarwytti:pwybynnagsyddynei wneuthureihunynfrenin,syddynllefaruynerbynCesar.

13FellypanglybuPeilatydywediadhwnnw,efeaddugyr Iesuallan,acaeisteddoddaryfarnedigaethynylleaelwir yPalmant,ondynyrHebraeg,Gabbatha.

14AbaratoadyPasgoeddhi,acynghylchychwechedawr: acefeaddywedoddwrthyrIddewon,WeleeichBrenin!

15Eithrhwyalefasant,Ymaithagef,ymaithagef, croeshoeliaefDywedoddPilatwrthynt,"Agroeshoeliaf eichBreninchwi?"Ateboddyprifoffeiriaid,"Nidoes gennymnifreninondCesar"

16Ynaytraddododdefeefiddynti'wgroeshoelioAhwy addaliasantyrIesu,aca'idygasantefymaith.

17Acefeyndwyneigroesef,aaethallanileaelwidlle penglog,yrhwnaelwirynyrHebraegGolgotha: 18Lleycroeshoeliasantef,adaueraillgydagef,uno bobtu,a'rIesuynycanol

19APeilatascrifennodddeitl,aca'igosododdarygroes A'rysgrifenoedd,IESUONAZARETHBRENHINYR IDDEWON

20Yteitlhwnganhynnyaddarllenoddllawero’rIddewon: canysylleycroeshoeliwydyrIesuoeddagosi’rddinas:ac yroeddynysgrifenedigynHebraeg,aGroeg,aLladin

21Ynaprifoffeiriaidyrluddewonaddywedasantwrth Pilat,Nacysgrifena,Breninyrluddewon;ondiddo ddywedyd,BreninyrIddewonydwyffi

22Pilataattebodd,Yrhynaysgrifenaisaysgrifenais

23Ynaymilwyr,wediiddyntgroeshoelioyrIesu,a gymerasanteiddilladef,acawnaethantbedairrhan,ibob milwrran;achefydeiwisgef:ynawryroeddywisgheb wêdd,wedieigweuo'rbrigdrwyddidraw.

24Amhynnyydywedasantyneuplitheuhunain,Na rwygwnef,eithrbwriwngoelbrendrosti,pwy[fyddo]:fel ycyflawnidyrysgrythur,yrhonsyddyndywedyd,Hwya rannasantfynilladyneuplithhwynt,acamfyngwisgy bwriasantgoelbrennauYpethauhynfellyawnaethy milwyr.

25YroeddynsefyllwrthgroesyrIesueifam,achwaerei fam,MairgwraigCleophas,aMairMagdalen

26FellypanweloddyrIesueifam,a'rdisgyblyrhwnoedd yneigaruynsefyllgerllaw,efeaddywedoddwrtheifam, Wraig,weledyfab!

27Ynaydywedoddefewrthydisgybl,Weledyfam!Ac o'rawrhonnoaethydisgyblhwnnwâhii'wgartrefeihun

28Wedihyn,yrIesuyngwybodfodpobpethynawrwedi eigyflawni,felycyflawnidyrysgrythur,addywedodd,Y maearnafsyched

29Ynawryroeddllestrwedieiosodynllawnofinegr:a hwyalanwasantyspwngâfinegr,aca'irhoddasantarisop, aca'irhoddasantateienau

30Amhynnywedii'rIesudderbynyfinegr,efea ddywedodd,Gorphenwyd:acefeaymgrymoddeiben,ac aroddesifynyyrysbryd

31YrIddewonganhynny,ganmaiparatoadydoedd,nad oeddycyrffiarosarygroesarydyddSaboth,(canysyr oeddydyddSabothhwnnwynddydduchel,)a attolygasantiPeilatdorrieucoesau,aciddyntgaeleutorri. cymrydiffwrdd

32Ynaymilwyraddaethant,acadorrasantgoesauy cyntaf,a'rllallagroeshoeliwydgydâgef.

33OndpanddaethantatyrIesu,agweldeifodwedimarw eisoes,nithorasanteigoesauef:

34Onduno'rmilwyrâgwaywffonadrywanoddeiystlys, acynebrwydddaethallanwaedadwfr.

35A'rhwna'igwelodd,agofnododd,a'ihanesefsyddwir: acefeaŵyreifodyndywedydynwir,felycredoch.

36Canysypethauhynawnaethpwyd,felycyflawnidyr ysgrythur,Nithorrirasgwrnohono

37Athrachefnymaeysgrythyrarallyndywedyd,Hwya edrychantaryrhwnadrywanasant.

38AcwedihynIosephoArimathea,yrhwnoeddddisgybl i'rIesu,ondynddirgelrhagofnyrIddewon,aattolygoddi PeilatdynnucorphyrIesuymaith:aPheilataroddesiddo ganiatâdDaethfelly,achymeroddgorffyrIesu

39AdaethhefydNicodemus,yrhwnarycyntafaddaethai atyrIesuliwnos,acadduggymmysgeddofyrracaloes, ynghylchcanpwysobwys

40YnahwyagymerasantgorffyrIesu,aca'iclwyfasant mewnlliainâ'rperaroglau,felyroedddullyrIddewoni'w gladdu

41Ynawryroeddgarddynylleycroeshoeliwydef;acyn yrarddbeddnewydd,yrhwnniosodwyddynerioedeto 42Fellydymanhw'ngosodIesuoherwydddiwrnod paratoi'rIddewon;canysyroeddybeddynagos.

PENNOD20

1Ydyddcyntafo'rwythnosydaethMairMagdalenyn fore,acetoyndywyll,atybedd,acymaeyngweledy maenwedieidynnuoddiwrthybedd.

2Ynahiaredodd,acaddaethatSimonPedr,acaty disgyblarall,yrhwnyroeddyrIesuyneigaru,aca ddywedoddwrthynt,HwyadynasantyrArglwyddo’r bedd,acniwyddompaleydodasantef

3FellyPedraaethallan,a'rdisgyblarallhwnnw,aca ddaethantatybedd.

4Fellyrhedasantilldauynghyd:a'rdisgyblarallaredodd ynwellnaPhedr,acaddaethyngyntafatybedd 5Acefeablygodd,acaedrychoddimewn,aganfuy lliainyngorwedd;etonidaethefeimewn

6YnaydaethSimonPedrareiôl,acaaethi'rbedd,aca weloddylliainyngorwedd,

7A'rnapcyn,yrhwnoeddameiben,nidyngorweddgyd â'rlliain,ondwedieiamwisgowrtheigilyddmewnlle wrthoeihun.

8Ynayraethydisgyblarallhwnnwimewnhefyd,yrhwn addaethyngyntafatybedd,acefeawelodd,acagredodd 9Canyshydynhynniwyddentyrysgrythyr,fodynrhaid iddoatgyfodioddiwrthymeirw

10Ynaydisgyblionaaethantdrachefni'wcartrefeu hunain

11OndMairasafoddytuallanwrthybedd,ynwylo:ac felyroeddhiynwylo,hiaymgrymodd,acaedrychoddi'r bedd,

12Acyngweleddauangelmewngwynyneistedd,un wrthypen,a'rllallwrthytraed,lleyroeddcorffyrIesu wedigorwedd

13Ahwyaddywedasantwrthi,Wraig,pahamyrwytyn wylo?Dywedoddhithauwrthynt,Amiddyntgymrydfy Arglwyddymaith,acniwnipaleygosodasantef 14Acwediiddiddywedydhyn,hiadroddyneihôl,aca ganfuyrIesuynsefyll,acniwybumaiyrIesuydoedd. 15YrIesuaddywedoddwrthi,Wraig,pahamyrwytyn wylo?pwyyrwytyneigeisio?Ahithau,gandybiedmai

Efengylloan

efoeddygarddwr,addywedoddwrtho,Syr,osesgoraist arno,dywedwrthyfobaleydodaistef,amia'icymerafef ymaith

16YrIesuaddywedoddwrthi,Mair.Hiadroddeihun,ac addywedoddwrtho,Rabboni;sef,Meistr.

17YrIesuaddywedoddwrthi,Nachyffyrddwchâmi; canysnidwyfetowediesgynatfyNhad:eithrdosatfy mrodyr,adywedwrthynt,YrwyfynesgynatfyNhad,a'ch Tadchwi;aci'mDuw,a'chDuwchwi

18MairMagdalenaddaeth,acafynegoddi'rdisgyblion ddarfodiddiweledyrArglwydd,aciddoddywedydy pethauhynwrthihi

19A'rundyddgyda'rhwyr,sefydyddcyntafo'rwythnos, pangaewydydrysaulleyroeddydisgyblionwedi ymgynnullrhagofnyrIddewon,ydaethyrIesu,aca safoddynycanol,acaddywedoddwrthynt,Tangnefeddi chwi

20Acwediiddoddywedydfelly,efeaddangosoddiddynt eiddwyloa'iystlys.Ynaydisgyblionalawenychasant,pan welsantyrArglwydd

21YnaydywedoddyrIesuwrthyntdrachefn,Tangnefedd ichwi:megisyranfonoddfyNhadfi,fellyyrwyffiyn eichanfonchwi

22Acwediiddoddywedydhyn,efeaanadloddarnynt,ac addywedoddwrthynt,DerbyniwchyrYsprydGlân:

23Pabechodaubynnagyrydychyneugorchwylio,y maentyncaeleutaluiddynt;aphabechodaubynnagyr ydychyneucadw,fe'ucedwir.

24OndnidoeddThomas,uno'rdeuddeg,aelwidDidymus, gydahwyntpanddaethyrIesu

25Ydisgyblioneraillganhynnyaddywedasantwrtho,Ni awelsomyrArglwyddOndefeaddywedoddwrthynt,Oni chafweledprintyrhoelionyneiddwyloef,arhoifymys ynbrintyrhoelion,athaflufyllawi'wystlys,nichredaf.

26Acymhenwythniwrnoddrachefnyroeddei ddisgyblionefoddifewn,aThomasgydahwynt:ynayr Iesuaddaeth,a’rdrysauwedieucau,acasafoddyny canol,acaddywedodd,Tangnefeddichwi

27YnaydywedoddefewrthThomas,Estyndyfys,ac edrycharfynwylo;acestynhyddylaw,athafluhii'm hymyl:acnafyddddi-ffydd,eithrcrediniol

28AThomasaatteboddacaddywedoddwrtho,Fy Arglwydda'mDuw.

29YrIesuaddywedoddwrtho,Thomas,amitifyngweld i,tiagredasoch:gwyneubydyrhainiwelsant,acettoa gredasant.

30AllaweroarwyddioneraillynwirawnaethyrIesuyng ngŵyddeiddisgyblion,nadydyntynysgrifenedigyny llyfrhwn:

31Eithryrhaihynsyddysgrifenedig,felycredochchwi maiIesuywyCrist,MabDuw;achangreduycaffoch fywydtrwyeienwef.

PENNOD21

1Wedi'rpethauhynyrymdangosoddyrIesudrachefni'w ddisgyblion,arlanMôrTiberias;acarhynydangosodd efeeihun

2YroeddynghydSimonPedr,aThomasaelwidDidymus, aNathanaeloCanayngNgalilea,ameibionSebedeus,a daueraillo'iddisgyblion

3SimonPedraddywedoddwrthynt,Yrwyffiynmynedi bysgota.Hwythauaddywedasantwrtho,Yrydymninnau ynmynedgydathiHwyaaethantallan,acaaethanti mewnilongarunwaith;a'rnoshonnoniddaliasantddim. 4Ondpanddaethyboreynawr,yrIesuasafoddarylan: ondniwyddentydisgyblionmaiyrIesuydoedd

5YnayrIesuaddywedoddwrthynt,Blant,aoesgennych chwiymborth?Hwythauaattebasantiddo,Nage.

6Acefeaddywedoddwrthynt,Bwriwchyrhwydo'rtu deaui'rllong,achwiagewchHwyafwriasantfelly,acyn awrniallasenteidynuamylliawsobysgod

7Amhynnyymaeydisgyblhwnnwyrhwnyroeddyr IesuyneigaruyndywedydwrthPedr,YrArglwyddyw.A phanglybuSimonPedrmaiyrArglwyddydoedd,efea wregysoddeiwisgpysgotwrwrtho,(canysyroeddefeyn noeth,)aca’ibwrioddeihuni’rmôr.

8A'rdisgyblionerailladdaethantmewnllongfechan; (canysnidoeddyntymhellodir,ondmegisynddaucan cufydd,)ynllusgoyrhwydâphysgod.

9Ynacyngyntedagydaethantidir,hwyawelsantyno dânolo,aphysgodwedieugosodarno,abara

10YrIesuaddywedoddwrthynt,Dygwcho'rpysgodyr hwnaddaliasochynawr

11SimonPedraaethifynu,acadynnoddyrhwydilanio ynllawnobysgodmawrion,cantadegadeugainathri:ac ercymaintoeddyno,nithorrwydyrhwyd

12YrIesuaddywedoddwrthynt,DeuwchaciniawAcni feiddiainebo'rdisgyblionofyniddo,Pwywytti?gan wybodmaiyrArglwyddydoedd

13Ynaymae'rIesuyndyfod,acyncymmerydbara,acyn eiroddiiddynt,aphysgodyrunmodd.

14Honynawrywydrydeddwaithi'rIesuddangoseihun i'wddisgyblion,wediiddoatgyfodioddiwrthymeirw 15Fellywediiddyntginiawa,yrIesuaddywedoddwrth SimonPedr,Simon,mabJonas,awyttiynfyngharuiyn fwyna'rrhaihyn?Efeaddywedoddwrtho,Ie,Arglwydd; tiawyddostfymodyndygarudi.Efeaddywedoddwrtho, Porthafyŵyn

16Efeaddywedoddwrthodrachefnyrailwaith,Simon, mabJonas,awyttiynfyngharui?Efeaddywedoddwrtho, Ie,Arglwydd;tiawyddostfymodyndygarudiEfea ddywedoddwrtho,Porthafynefaid

17Efeaddywedoddwrthoydrydeddwaith,Simon,mab Jonas,awyttiynfyngharui?YroeddPedryndristam iddoddweudwrthoydrydeddwaith,"Awytti'nfyngharu i?"Acefeaddywedoddwrtho,Arglwydd,tiawyddostbob peth;tiawyddostfymodyndygarudiYrIesua ddywedoddwrtho,Porthafynefaid.

18Ynwir,ynwir,meddafiti,Panoedditieuanc, ymwregysaist,acarodioddlleymynnit:ondpan heneiddio,estyndyddwylo,acunaralla'thwregysi,aca'th ddygillebynnagyrwyt.fyddaiddim.

19Hynalefaroddefe,ganarwyddocautrwybafarwolaeth ygogoneddaiefeDduwAcwediiddolefaruhyn,efea ddywedoddwrtho,Canlynfi

20YnaPedr,gandroioddiamgylch,aweloddydisgyblyr oeddyrIesuyneigaruyncanlyn;yrhwnhefydabwysodd areiddwyfronwrthswper,acaddywedodd,Arglwydd, pwyywyrhwnsyddyndyfradychudi?

21GweloddPedrefyndweudwrthyrIesu,"Arglwydd,a bethawna'rdynhwn?"

22YrIesuaddywedoddwrtho,Osmynnafiddoaroshyd oniddelwyf,bethywhynnyiti?canlynfi.

23Ynayraethyrymadroddhwnymmhlithybrodyr,na byddaii’rdisgyblhwnnwfarw:etoniddywedoddyrIesu wrtho,Nibyddefemarw;ond,"Osmynafiddoaroshyd oniddelwyf,bethywhynyiti?"

24Hwnywydisgyblsyddyntystiolaethuamypethauhyn, acaysgrifennoddypethauhyn:aniawyddomfodei dystiolaethefynwir

25AcymaehefydlawerobethaueraillawnaethyrIesu,y rhai,pebyddentynysgrifenedigbobun,niadybiafna allaihydynoedybydeihungynnwysyllyfrausyddi'w hysgrifennu.Amen.

Actau'rApostolion

PENNOD1

1Ytraethawdblaenorolawneuthum,Theophilus,o'rhyn ollydechreuoddyrIesueiwneuda'iddysgu, 2Hydydyddycymerwydefifynu,wediiddotrwyyr YsprydGlânroddigorchymynioni'rapostoliona ddewisasaiefe:

3I'rhwnhefydydangosoddefeeihunynfywynei angerddtrwylawerobrofedigaethauanffaeledig,wediei weledohonyntddeugainniwrnod,acynllefaruamy pethauaberthynentideyrnasDduw:

4Ac,wediymgynullynghydâhwynt,aorchmynnodd iddyntnadymadawentoIerusalem,eithrdisgwylwrth addewidyTad,yrhwn,meddefe,aglywsochgennyffi 5Canysloanynwirafedyddioddâdwfr;eithrchwia fedyddirâ'rYsprydGlânnidllaweroddyddiauganhynny 6Panddaethantganhynnyynghyd,hwyaofynasantiddo, ganddywedyd,Arglwydd,aadferidiyprydhwny frenhiniaethiIsrael?

7Acefeaddywedoddwrthynt,Nidywichwiwybodyr amseroeddna'rtymhorau,yrhaiaosododdyTadyneiallu eihun

8Eithrchwiadderbyniwchnerth,wedii'rYsprydGlân ddyfodarnoch:abyddwchdystionimiynJerusalem,ac ynhollJwdea,acynSamaria,ahydeithafyddaear 9Acwediiddolefaruypethauhyn,trayngweled,efea gymmerwydifynu;achwmwla'iderbynioddefo'ugolwg.

10Athrayroeddyntynedrychynddyfaltua'rnefwrth fynedifynu,weleddauŵrynsefyllyneuhymylmewn gwisgwen;

11Yrhaihefydaddywedasant,ChwiwŷrGalilea,paham yrydychynsyllui'rnef?yrunIesuhwn,yrhwna gymerwydifynyoddiwrthychi'rnef,addawfellyynyr unmoddagygwelsochefynmynedi'rnef

12YnaydychwelasantiJerwsalemo'rmynyddaelwir Olewydd,yrhwnsyddoJerwsalem,daithSaboth.

13Acwediiddyntddyfodimewn,hwyaaethantifynyi oruwchystafell,lleyroeddPedr,acIago,acIoan,ac Andreas,Philip,aThomas,Bartholomeus,aMathew,Iago mabAlffeus,aSimonSelotes,aJwdasbrawdIago 14Parhaoddyrhaihynollynunfrydmewngweddiac ymbil,gyda'rgwragedd,aMairmamyrIesu,achyda'i frodyr

15AcynydyddiauhynnycododdPedrareidraedyng nghanolydisgyblion,adweud,(cyfrifyrenwauoedd ynghylchcantacugain,)

16Gwŷrachyfeillion,rhaidfodyrysgrythurhonwediei chyflawni,yrhonalefaroddyrYsprydGlântrwyenau Dafyddo'rblaenamJwdas,yrhwnoeddarweiniadi'rrhai agymeroddyrIesu.

17Canysefeagyfrifwydgydâni,acagafoddrano’r weinidogaethhon

18Ynawrhwnabrynoddfaesâgwobranwiredd;achan syrthioyneiben,efeadorroddynycanol,a'iholl ymysgaroeddaruthroddallan

19AcyroeddynhysbysiholldrigolionIerusalem;yn gymaintagygelwirymaeshwnnwyneuhiaithbriodol, Aceldama,hynnyyw,Maesygwaed

20CanysymaeynysgrifenedigynllyfryPsalmau, Byddedeidrigfaefynanghyfannedd,acnathrigoneb ynddi:a’iesgobaethagymmertharall.

21Amhynnyo'rgwŷrhynsyddwedibodyngnghwmnini yrhollamseryraethyrArglwyddIesuimewnacallanyn einplith,

22GanddechrauofedyddIoan,hydydyddhwnnwy cymerwydefifynyoddiwrthymni,ymae'nrhaidei ordeinioifodyndystgydanio'iatgyfodiadef.

23Ahwyabennodasantddau,IosephaelwidBarsabas,yr hwnagyfenwidJustus,aMatthias

24Ahwyaweddïasant,acaddywedasant,Ti,Arglwydd, yrhwnawyddostgalonnaupawb,dangosaio'rddauhyna ddewisaist,

25Felycymmeroeferano'rweinidogaetha'rapostoliaeth hon,o'rhonysyrthioddJwdastrwygamwedd,felyrelai efei'wleeihun

26Ahwyaroddasanteucoelbrenhwynt;a'rcoelbrena syrthioddarMatthias;acefeagyfrifwydgydâ'runapostol arddeg

PENNOD2

1AphanddaethdyddyPentecost,yroeddentollynunfryd ynyrunlle

2Acynddisymwthydaethsŵno'rnefmegisgwynt nertholynrhuthro,acalanwoddyrholldŷlleyroeddynt yneistedd

3Acymddangosoddiddyntdafodauclofionmegisodân, acyroeddyneisteddarbobunohonynt

4Ahwyollalanwydo'rYsprydglân,acaddechreuasant lefaruâthafodaueraill,megisyrhoddesyrYsbrydiddynt ymadrodd

5AcyroeddyntrigoynIerusalemIddewon,gwŷrselog,o bobcenedldanynef.

6Ynawr,panglybuhyn,ydyrfaaymgynullasant,aca waradwyddwyd,amfodpawbyneuclywedynllefaruyn eiiaitheihun.

7Ahwyollasynasantacaryfeddasant,ganddywedyd wrtheigilydd,Wele,onidGalileaidywyrhaihynollsydd ynllefaru?

8Aphafoddyrydymniynclywedpobunyneintafodein hunain,ynyrhwny'nganedni?

9Parthiaid,aMediaid,acElamiaid,a'rtrigolionym Mesopotamia,acynJwdea,aCappadocia,ynPontus,ac Asia,

10Phrygia,aPamffylia,ynyrAifft,acynyrhannauo LibyaoamgylchCyrene,adieithriaidRhufain,Iddewona phroselytiaid,

11CretiaidacArabiaid,yrydymyneuclywedynllefaru yneintafodauryfeddodauDuw

12Ahwyollasynasant,acaamheusant,ganddywedyd wrtheigilydd,Bethywystyrhyn?

13Aceraillyngwatwaraddywedasant,Ygwŷrhynsydd lawnowinnewydd

14APhedr,gansefyllgyda'runarddeg,addyrchafoddei lef,acaddywedoddwrthynt,ChwychwiwŷrJwdea,a chwiollsyddyntrigoynJerwsalem,aadnabyddwchhyni chwi,agwrandewcharfyngeiriau:

15Canysnidywyrhaihynynfeddw,felytybiwch,gan nadywondydrydeddawro'rdydd

16Eithrhynywyrhynaddywedasidtrwyyprophwyd Joel;

17Abyddynydyddiaudiwethaf,meddDuw,Tywalltaf o'mYsbrydarbobcnawd:a'chmeibiona'chmercheda broffwydant,a'chgwŷrieuaincawelantweledigaethau, a'chhenwŷrafreuddwydiantfreuddwydion.:

18Acarfyngweisionacarfyllawforynionytywalltaffy Ysbrydynydyddiauhynny;ahwyabroffwydant: 19Amiaddangosafryfeddodauynynefuchod,ac arwyddionynyddaearisod;gwaed,athân,acanwedd mwg:

20Yrhauladryyndywyllwch,a'rlleuadynwaed,cyn dyfoddyddmawranodedigyrArglwydd: 21Abydd,pwybynnagaalwoarenwyrArglwyddafydd cadwedig.

22ChwiwŷrIsrael,gwrandewchygeiriauhyn;Iesuo Nasareth,gŵrcymeradwyganDduwyneichplithtrwy wyrthiauarhyfeddodauacarwyddion,yrhaiawnaeth Duwtrwyddoefyneichplith,felygwyddochchwithau hefyd:

23Yrhwn,wedieiwaredutrwygyngorpendanta rhagwybodaethDuw,addaliasoch,athrwyddwylo drygionusycroeshoeliwydacaladdasoch:

24YrhwnagyfododdDuwifynu,wediiddoddatod poenauangau:amnadoeddbosibleiddalef

25CanysymaeDafyddynllefaruamdano,Rhagwelaisyr Arglwyddbobamseroflaenfywyneb,canysymaearfy neheulaw,felna'mcyffroer

26Amhynnyllawenychoddfynghalon,allawenychoddfy nhafod;arbenhynnyhefydfynghnawdaorffwysmewn gobaith:

27Amnaadewifyenaidynuffern,acnaadewii'thSanct weledllygredigaeth.

28Gwnaethostynhysbysimiffyrddybywyd;gwnafi'n llawnllawenyddâ'thwynepryd

29Gwŷrachyfeillion,gadewchimilefaruwrthychamy patriarchDafydd,eifodwedimarwacwedieigladdu,a'i feddrodgydanihydydyddhwn

30Amhynny,ganeifodynbrophwyd,acyngwybodfod Duwwedityngullwiddo,offrwytheilwynauef,ynôly cnawd,ycyfodasaiefeGristieisteddareiorseddfainc;

31AcefeaweloddhyncynllefaruamadgyfodiadCrist, naadawydeienaidynuffern,acniweloddeignawd lygredigaeth

32YrIesuhwnagyfododdDuw,yrhwnyrydymniollyn dystionohono

33Amhynny,wedieiddyrchafutrwyddeheulawDuw,a derbynganyTadaddewidyrYsprydGlân,efea dywalltoddallanyrhonyrydychynawryneiweledacyn eiglywed.

34CanysnidesgynoddDafyddi'rnefoedd:eithrefea ddywedeihun,YrArglwyddaddywedoddwrthfy Arglwydd,Eisteddarfyneheulaw, 35Hydoniosodwyfdyelynionyndroedfainciti.

36AmhynnybyddedgwybodynsicriholldŷIsrael,mai DuwawnaethyrIesuhwnnw,yrhwnagroeshoeliasoch chwi,ynArglwyddacynGrist

37Ynawr,panglywsanthyn,hwyabigwydyneucalon, acaddywedasantwrthPedr,acwrthyrhanarallo'r apostolion,Gwŷrabrodyr,bethawnawnni?

38YnaydywedoddPedrwrthynt,Edifarhewch,a bedyddierbobunohonochynenwlesuGristermaddeuant pechodau,achwiadderbyniwchddawnyrYsprydGlân

39Canysichwiymae'raddewid,aci'chplant,acibawbo bell,cynniferagaalwoyrArglwyddeinDuwni.

40Acâllaweroeiriaueraillytystiolaethoddaca erfyniodd,ganddywedyd,Achubwchrhagygenhedlaeth hon.

41Ynayrhaiynllawenadderbyniasanteiairef,a fedyddiwydhwynt:a'rdyddhwnnwychwanegwydatynt hwyynghylchtairmiloeneidiau.

42Ahwyabarhasantynddiysgogynathrawiaetha chymdeithasyrapostolion,acyntorribara,acmewn gweddïau

43Acofnaddaetharbobenaid:allaweroryfeddodauac arwyddionawnaethpwydganyrapostolion.

44Aphawba'roeddyncreduoeddynghyd,acyroedd ganddyntbobpethyngyffredin;

45Acawerthasanteuheiddoa'uheiddo,aca'urhannoddi bawb,felyroeddangenarbawb

46Ahwy,ganbarhaubeunyddynunfrydynydeml,a thorribaraodŷidŷ,afwytasanteuhymborthâllawenydd acunigrwyddcalon,

47GanfoliannuDuw,achaelffafrgyda'rhollboblA'r Arglwyddachwanegoddbeunyddatyreglwysyrhaia ddylentfodyngadwedig

PENNOD3

1APhedracIoanaaethantynghydi'rdemlaryrawr weddi,sefynawfedawr.

2Arhywddyncloffogrotheifamaddygwyd,yrhwna osodasentbeunyddwrthborthydeml,yrhwnaelwir Prydferth,iofynelusenganyrhaioeddynmynedimewn i'rdeml;

3YrhaiaweloddPedracIoanarfinmyndi'rdemla ofynnoddelusen.

4APhedr,gangaueilygaidarnoefagIoan,addywedodd, Edrycharnomni

5Acefeaofaloddarnynt,ganddisgwylderbynpeth ganddynt

6YnaydywedoddPedr,Arianacaurnidoesgennyffi; eithrycyfrywraiaroddaisiti:YnenwIesuGristo Nasarethcyfodarhodia

7Acefea'icymmertheferbynyllawddeau,aca'i dyrchafoddef:acynebrwyddeidraedacesgyrneiffêra dderbyniasantnerth

8Acefeaneidioddifynu,asafodd,acagerddodd,aca aethimewngydâhwynti'rdeml,ganrodio,aneidio,a moliDuw

9A'rhollbobla'igweloddefynrhodioacynmoliDuw: 10Ahwyawybuantmaiyrhwnoeddyneisteddielusen wrthborthPrydferthydeml:ahwyalanwydoryfeddoda syndodamyrhynaddigwyddasaiiddo

11AcfelyroeddycloffaiachawydyndalPedracIoan, yrhollboblaredasantynghydattynti'rcynteddaelwir eiddoSolomon,ganryfedduynddirfawr

12AphanweloddPedr,efeaatteboddwrthybobl,Chwi wŷrIsrael,pahamyrhyfeddwchwrthhyn?neupahamyr edrychwchmordaerarnom,felpebuasemtrwyeinnerth neueinsancteiddrwyddeinhunainwediperiinirodio?

13DuwAbraham,acIsaac,aIacob,Duweintadauni,a ogoneddoddeiFabIesu;yrhwnadraddodasochchwi,aca wadasochefyngngŵyddPeilat,panoeddefeyn benderfynoli'wollwngynrhydd

14EithrchwiawadasochySanctaidda'rCyfiawn,aca ddeisyfasochilofruddgaeleiganiatauichwi; 15AlladdTywysogybywyd,yrhwnagyfododdDuw oddiwrthymeirw;ohynyrydymyndystion.

16A'ienweftrwyffyddyneienwefagryfhaoddygŵr hwn,yrhwnyrydychchwiyneiweledacyneiadnabod: ie,yffyddsyddtrwyddoefaroddesiddoyperffaith gadernidhwnyneichgŵyddchwioll.

17Acynawr,frodyr,gwnmaitrwyanwybodaethy gwnaethoch,felygwnaetheichllywodraethwyrhefyd

18EithrypethauhynnyafynegoddDuwgynttrwyenauei hollbroffwydi,iGristddioddef,efeagyflawnodd 19Edifarhewchganhynny,athröer,felydileereich pechodau,panddeloamseroeddadfywioloŵyddyr Arglwydd;

20AcefeaanfonlesuGrist,yrhwnabregethwydichwi o'rblaen:

21Yrhwnsyddraidi'rnefeidderbynhydamseroedd adferiadpobpeth,yrhaialefaroddDuwtrwyenaueiholl sanctaiddbrophwydierdechreuadybyd

22CanysMosesynwiraddywedoddwrthytadau, ProphwydagyfydyrArglwyddeichDuwichwio’ch brodyr,tebygimi;efaglywchchwiymmhobpetha ddywedoefewrthych

23Aphobenaid,yrhwnniwrendyaryprophwydhwnnw, addifethirofysgybobl

24A'rhollbroffwydioSamuel,a'rrhaidilynol,cynnifer agalefarasant,aragfynegasantyrunmoddamydyddiau hyn

25Chwychwiywmeibionyproffwydi,a'rcyfammoda wnaethDuwâ'ntadauni,ganddywedydwrthAbraham, Acyndyhaddiybendithirholldylwythauyddaear

26Duwyngyntaf,wedicyfodieiFabIesu,a'ihanfonodd efi'chbendithiochwi,trwydroipobunohonochoddiwrth eianwireddau

PENNOD4

1Acfelyroeddyntynllefaruwrthybobl,yroffeiriaid,a phennaethydeml,a'rSadwceaid,addaethantarnynt, 2Gandristueubodyndysgu'rbobl,acynpregethutrwy Iesuyratgyfodiadoddiwrthymeirw

3Ahwyaroddasantddwyloarnynt,aca'udaliasanthyd drannoeth:canysyroeddhiynawrynhwyr

4Erhynnyllawero'rrhaiaglywsantygairagredasant;a rhifediygwŷroeddynghylchpummil.

5Athrannoeth,i'wllywodraethwyr,a'uhenuriaid,a'u hysgrifenyddion,

6AcAnnasyrarchoffeiriad,aCaiaffas,acIoan,ac Alecsander,achyniferagoeddodylwythyrarchoffeiriad, aymgasglasantiIerusalem

7Acwedieugosodhwyntynycanol,hwyaofynasant, Trwybaallu,neuwrthbaenw,ygwnaethochchwihyn?

8YnaPedr,wedieilenwio'rYsprydglân,addywedodd wrthynt,Chwychwilywodraethwyrybobl,ahenuriaid Israel,

9Osarchwilirniheddiwamyweithredddaawnaedi'r dynanalluog,trwybafoddygwneirefyniach;

10Byddedhysbysichwioll,acihollboblIsrael,maitrwy enwIesuGristoNasareth,yrhwnagroeshoeliwyd gennych,yrhwnagyfododdDuwoddiwrthymeirw,y maehwnynsefyllymagereichbronyngyfan

11Dyma'rmaenaosodwydynerbyndimo'chadeiladwyr, yrhwnaddaethynbenygongl.

12Acnidoesiachawdwriaethynnebarall:canysnidoes enwaralldanynefwedieiroddiymmhlithdynion,trwy yrhwnymaeynrhaidinifodyngadwedig.

13AphanwelsanthyfdraPedracIoan,adeallmaigwŷr annysgedigacanwybodusoeddynt,hwyaryfeddasant;a hwyagymmerasantwybodiddynt,eubodwedibodgyda'r Iesu

14Acweleydynaiachawydynsefyllgydâhwynt,ni allentddywedyddimyneierbyn

15Ondwediiddyntorchymyniddyntfynedo'rneilltuo'r cyngor,hwyaymddiddanasantâ'ugilydd,

16Ganddywedyd,Bethawnawnnii'rdynionhyn?canys ynwirymaegwyrthnodedigwedieigwneuthurganddynt hwy,syddamlwgibawbsyddyntrigoynJerusalem;acni allwneiwadu

17Eithrrhagiddoymleduymhellachymmysgybobl, bygythiwnhwyntynllym,felnaddywedontohynallan wrthnebynyrenwhwn

18Ahwya'ugalwasanthwynt,acaorchymynasantiddynt beidiollefaruogwbl,nadysguynenwyrIesu.

19OndPedracIoanaattebasantacaddywedasantwrthynt, PaunaicyfiawnyngngolwgDuwywgwrandoarnoch chwiynfwynagarDduw,bernwch.

20Canysniallwnniondllefaruypethauawelsomaca glywsom

21Fellywediiddyntfygwthymhellach,hwya'u gollyngasanthwyymaith,hebgaeldimpafoddy cosbasanthwynt,oachosybobl:canyspawba ogoneddasantDduwamyrhynawnaethid.

22Canysygŵroedduwchlawdeugainoed,i’rhwny dangoswydywyrthiachâdhon

23Acwedieugollwngynrhydd,hwyaaethanti'wfintai euhunain,acaadroddasantyrhynolladdywedasaiyprif offeiriaida'rhenuriaidwrthynt

24Aphanglywsanthynny,hwyaddyrchafasanteullefat Dduwynunfryd,acaddywedasant,Arglwydd,tisydd Dduw,yrhwnawnaethostynefoedd,a’rddaear,a’rmôr, a’rhynollsyddynddynt:

25PwytrwyenaudywasDafyddaddywedodd,Pahamy cynddeirioddycenhedloedd,a'rbobloedda ddychmygasantbethauofer?

26Brenhinoeddyddaearasafasant,a'rllywodraethwyra ymgasglasantynerbynyrArglwydd,acynerbyneiGrist ef.

27CanysowirioneddynerbyndyfabsanctaiddIesu,yr hwnaeneinaist,Herod,aPhontiusPilat,ynghydâ'r Cenhedloedd,aphoblIsrael,aymgasglasantynghyd, 28Canysgwnabethbynnagabenderfynodylawa'th gyngoro'rblaen

29Acynawr,Arglwydd,edrychareubygythionhwynt:a chaniatâi'thweision,felytraethontâphobhyder,dyair, 30Ganestyndylawiiachau;acfelygwnelerarwyddiona rhyfeddodautrwyenwdysanctaiddblentynIesu

31Acwediiddyntweddio,ysgydwydymanlleyroeddynt wediymgynnullynghyd;ahwyollalanwydo'rYspryd Glân,ahwyalefarasantairDuwynhyf

32Athyrfayrhaiagredasantoeddoungalonacoun enaid:acniddywedasainebo'rpethauafeddai,oeddeiddo efeihun;ondyroeddganddyntbobpethyngyffredin

33Acânerthmawraroddasantdystiolaethi'rapostolion amadgyfodiadyrArglwyddIesu:agrasmawroedd arnyntoll

34Acnidoeddnebynmysgyrhaioeddynddiffygiol: canyscynniferagoeddynfeddianwyrtiroeddneudaia'u gwerthasant,acaddygasantbrisypethauawerthasid, 35Aca'ugosododdhwyntwrthdraedyrapostolion:a dosraniadibobunynoleiangen.

36AJoses,yrhwntrwyyrapostolionagyfenwid Barnabas,(sef,o’iddehongli,Mabdiddanwch,)Lefiad,ac owladCyprus,

37Wedicaeltir,a'igwerthodd,acaddugyrarian,aca'i gosodasantwrthdraedyrapostolion.

PENNOD5

1Ondrhywddyno'renwAnanias,aSaffiraeiwraig,a werthoddfeddiant,

2Acagadwoddrano'rpris,a'iwraigyntauynddirgel,aca ddugran,aca'igosododdwrthdraedyrapostolion

3EithrPedraddywedodd,Ananias,pahamyllanwodd SatandygaloniddywedydcelwyddwrthyrYsprydGlân, acigadwynôlranobrisywlad?

4Traparhaodd,onideiddottidyhunydoedd?acwediei werthu,onidoeddyndyalludidyhun?pahamy beichiogaistypethhynyndygalon?niddywedaist gelwyddwrthddynion,ondiDduw

5AcAnanias,wrthglywedygeiriauhyn,asyrthioddi lawr,acaroddesifynuyryspryd:acofnmawraddaethar yrhaiollaglywsantypethauhyn

6A'rgwŷrieuaincagyfodasant,aca'iclwyfasantef,aca'i dygasantefallan,aca'icladdasantef

7Acymhentairawrwedihynny,panddaetheiwraigi mewn,hebwybodbethawnaethid.

8APhedraatteboddiddi,Mynegaimiawerthasochy wladercymmaint?Ahiaddywedodd,Ie,ercymaint

9YnaPedraddywedoddwrthi,Pafoddycydsyniasochi demtioYsprydyrArglwydd?wele,traedyrhaia gladdodddyŵrdiwrthydrws,aca’thddygantallan

10Ynahiasyrthioddarunwaithwrtheidraedef,aca esgoroddaryrysbryd:a'rgwŷrieuaincaddaethantimewn, aca'icawsantynfarw,acwedieichludohiallan,a'i claddasantwrtheigŵr.

11Adaethofnmawraryrholleglwys,acargyniferaga glywsantypethauhyn

12Athrwylawyrapostolionyroeddllaweroarwyddiona rhyfeddodauwedieugwneuthurymmhlithybobl;(acyr oeddyntollynunfrydyngnghynteddSolomon.

13Aco'rlleillnidoeddynrhaidinebymunoâhwynt:ond ybobla'umawrhaoddhwynt

14AmwycredinwyrachwanegwydatyrArglwydd,yn dyrfaoeddowŷragwragedd.)

15Felydygasantycleifionallani'rheolydd,a'ugosodar welyauasoffas,felygallaicysgodPedroeddynmyned heibiooleiafgysgodirhaiohonynt

16Daethtyrfahefydo'rdinasoeddoamgylchiIerusalem, ganddwyncleifion,a'rrhaioeddwedieutrallodigan ysprydionaflan:ahwyaiachawydbobun

17Ynayrarchoffeiriadagyfododd,a'rrhaiolloeddgydag ef,(sefsectySadwceaid,)acalanwydoddicllonedd, 18Acaosodasanteudwylawaryrapostolion,aca'u rhoddasantynycarcharcyffredin

19OndangelyrArglwyddliwnosaagoroddddrysauy carchar,aca'udughwyntallan,acaddywedodd, 20Dos,saf,allefaraynydemlwrthyboblholleiriauy bywydhwn.

21Aphanglywsanthynny,hwyaaethantimewni'rdeml ynfore,acaddysgasantEithryrarchoffeiriadaddaeth,a’r rhaioeddgydagef,acaalwasantycyngorynghyd,aholl seneddmeibionIsrael,acaanfonasanti’rcarchari’wdwyn hwynt

22Ondpanddaethyswyddogion,hebeucaelynycarchar, hwyaddychwelasant,acaddywedasant, 23Ganddywedyd,Ycarcharagawsomynwirwedieigau iniobobdiogelwch,a’rceidwaidynsefyllo’rtuallano flaenydrysau:ondwediinniagoryd,nichawsomneboddi mewn

24Aphanglybuyrarchoffeiriad,aphennaethydeml,a'r arch-offeiriaidypethauhyn,hwyaamheuasantganddynti baleycynyddaihwn

25Ynaydaethunacafynegoddiddynt,ganddywedyd, Wele,ygwŷraroddasochynycarchar,syddynsefyllyny deml,acyndysguybobl

26Ynaytywysogaaethgydâ'rswyddogion,aca'idug hwyntynddi-drais:canysyroeddarnyntofnybobl,rhag iddyntgaeleullabyddio

27Acwediiddynteudwynhwynt,hwya'ugosodasant gerbronycyngor:a'rarchoffeiriadaofynnoddiddynt, 28Ganddywedyd,Oniorchymynasomyngaethichwina ddysgwyliasochynyrenwhwn?acwele,chwia lanwasochJerusalemâ'chathrawiaeth,acafwriadwch ddwyngwaedydynhwnarnom

29YnaPedra'rapostolioneraillaattebasantaca ddywedasant,NiaddylemufuddhauiDduwynhytrach nagiddynion

30DuweintadauniagyfododdyrIesu,yrhwna laddasochchwiacagrogasocharbren

31EfeaddyrchafoddDuwâ'iddeheulawifodyn DywysogacynWaredwr,iroddiedifeirwchiIsrael,a maddeuantpechodau

32Anyniydymeidystionefo'rpethauhyn;acfelly hefydyrYsprydGlân,yrhwnaroddesDuwi'rrhaia ufuddhantiddo

33Panglywsanthynny,hwyadorrwydatygalon,aca gymerasantgyngori'wlladd.

34Ynacododdunynycyngor,Phariseado'renwGamaliel, meddygygyfraith,enwdaymhlithyrhollbobl,a gorchmynnoddanfonychydigolei'rapostolion;

35Acaddywedoddwrthynt,ChwiwŷrIsrael,gofalwch wrthycheichhunainbethyrydychynbwriadueiwneud ynghylchydynionhyn

36CanyscynydyddiauhynycyfododdTheudas,gan ymffrostioeifodynrhywun;i'rrhaiyrymunoddnifero wŷr,ynghylchpedwarcant,euhunain:yrhwnaladdwyd; aphawb,cyniferagaufuddhasantiddo,awasgarwyd,aca ddygwydiddim

37ArôlhynycyfododdJwdasoGalileaynnyddiau'r dreth,acadynnoddlaweroboblareiôlefhefyd;aphawb, hydynoedcyniferagaufuddhasantiddo,awasgarwyd.

38Acynawrmeddafichwi,Ymgedwchoddiwrthygwŷr hyn,agadewchlonyddiddynt:canysosoddynionybydd ycyngorhwn,neuygwaithhwn,niddawiddim.

39EithrosoDduwymae,niellwchchwieiddymchwel; rhageichcaelhydynoediymladdynerbynDuw

40Aciddoefycyttunasant:acwediiddyntalwyr apostolion,a'ucuro,hwyaorchmynnoddnalefarentyn enwyrIesu,aca'ugollyngasantymaith

41Ahwyaaethantallanoŵyddycyngor,ganlawenychu eucyfrifhwyntyndeilwngiddioddefgwarthi'wenwef.

42Abeunyddynydeml,acymmhobtŷ,nipheidiasantâ dysguaphregethuIesuGrist

PENNOD6

1Acynydyddiauhynny,panamlhaoddrhifediy disgyblion,bugrwgnachganyGroegiaidynerbynyr Hebreaid,amfodeugweddwonyncaeleuhesgeulusoyny weinidogaethfeunyddiol

2Ynaydeuddegaalwasantdyrfaydisgyblionatynt,aca ddywedasant,NidywynachosiniadaelgairDuw,a gwasanaethubyrddau

3Amhynny,frodyr,edrychwchyneichplithsaithowŷr gonest,llawno'rYsprydGlânadoethineb,yrhaiaosodwn nidrosybusneshwn

4Eithrrhoddwneinhunainynwastadoliweddi,aci weinidogaethygair.

5A’rymadroddoeddynplesio’rholldyrfa:ahwya ddewisasantSteffan,gŵrllawnffyddaco’rYsprydGlân,a Philip,aProchorus,aNicanor,aTimon,aParmenas,a Nicolas,proselytoAntiochia:

6Yrhaiaosodasantgerbronyrapostolion:acwedi iddyntweddio,hwyaddodasanteudwylawarnynt.

7AgairDuwagynnyddodd;arhifediydisgybliona amlhaoddynJerwsalemynddirfawr;abucwmnimawro'r offeiriaidynufuddi'rffydd.

8AStephen,ynllawnffyddanerth,awnaethryfeddodaua gwyrthiaumawrymhlithybobl

9Ynaycyfododdrhaio'rsynagog,yrhonaelwirsynagog yLiberiaid,a'rCyreniaid,acAlecsandriaid,aco'rrhaio CiliciaacoAsia,ynymrysonâStephen

10Acniallasentymwrthodâ'rdoethineba'rysbrydtrwyyr hwnyroeddefeynllefaru

11Ynaycymhellasantwŷr,yrhaiaddywedasant,Nia’i clywsomefynllefarugeiriaucableddusynerbynMoses, acynerbynDuw

12Ahwyagyffroesantybobl,a'rhenuriaid,a'r ysgrifenyddion,acaddaethantarno,aca'idaliasantef,ac a'idygasantefi'rcyngor,

13Agosodifynygaudystion,yrhaiaddywedasant,Nid ywydynhwnynpeidioâdywedydgeiriaucableddusyn erbynycysegrhwn,a'rgyfraith

14Canysnia’iclywsomefyndywedyd,yrIesuhwno Nasarethaddifethayllehwn,acanewidiayrarferiona draddododdMosesini

15A'rhollraioeddyneisteddynycyngor,ganedrychyn ddyfalarno,aganfueiwynebfelwynebangel.

PENNOD7

1Ynaydywedoddyrarchoffeiriad,Aifellyymae'rpethau hyn?

2Acefeaddywedodd,Gwŷr,frodyr,athadau, gwrandewch;Duwygogoniantaymddangosoddi'ntad Abraham,panoeddefeymMesopotamia,cyniddodrigo ynCharran,

3Acaddywedoddwrtho,Dosallano'thwlad,aco'th genedl,athyredi'rwladaddangosafiti.

4YnaydaethefeallanowladyCaldeaid,acadrigoddyn Charran:acoddiyno,wedimarweidad,efea'isymudodd efi'rwladhon,yrhonyrydychynpreswylioynawrynddi.

5Acniroddoddefeiddoetifeddiaethynddi,nacychwaith, dimcymaintagiosodeidroedarno:ettoefeaaddawoddy rhoddaiefehiiddoefynfeddiant,aci'whadareiôlef,pan nadoeddganddoetoblentyn

6Duwaddywedoddarydoethhwn,Ardrigo'ihadmewn gwladddieithr;aci'wdwynhwyntigaethiwed,acymbil arnyntddrwgbedwarcanmlynedd

7A'rgenedlybyddontmewncaethiwedabarnaffi,medd Duw:acwedihynnyydeuantallan,aca'mgwasanaethanti ynyllehwn

8Acefearoddesiddogyfammodyrenwaediad:acfelly AbrahamagenhedloddIsaac,acaenwaedoddarnoyr wythfeddydd;acIsaacagenhedloddJacob;aJacoba genhedloddydeuddegpatriarch.

9A'rpatriarchiaid,gangenfigen,awerthasantJoseffi'r Aifft:ondDuwoeddgydagef, 10Aca'igwaredoddefo'ihollgystuddiau,acaroddes iddoffafradoethinebyngngŵyddPharobreninyrAipht;a gwnaethefynllywodraethwraryrAiffta'iholldŷ

11AbuprinderarhollwladyrAipht,aChanaan,a chystuddmawr:acnichafoddeintadaunigynhaliaeth 12OndpanglybuIacobfodŷdynyrAipht,efeaanfonodd allaneintadauniyngyntaf.

13A'railwaithygwnaedIosephynhysbysi'wfrodyr;a thylwythJoseffawnaedynhysbysiPharo

14YnayranfonoddIoseph,acaalwoddeidadIacobatto, a'ihollgenedloedd,sefpymthegenaidathrigain

15FellyJacobaaethiwaeredi'rAifft,acafufarw,efea'n tadauni,

16AcaddygwyddrosoddiSychem,acaddodwydyny beddabrynoddAbrahamerswmoarianganfeibion EmmortadSychem.

17Ondpannesaoddamseryraddewid,adyngoddDuwi Abraham,yboblagynyddasantacaamlhaoddynyrAifft, 18Hydonigyfododdbreninarall,yrhwnnidadnabu Ioseph

19Yrhaihynawnaethantyngynnilwrtheintylwyth,a drwgaerfynioddareintadau,felybwriasantallaneuplant ieuainc,i'rdiweddnibyddontfyw

20YnyramserhwnnwyganwydMoses,acafudegdros ben,acafeithrinodddrimisynnhŷeidad:

21Acwedieifwrwefallan,merchPharoa'icymerthefi fynu,aca'imaethoddefi'wmabeihun.

22AMosesoeddddysgedigynhollddoethinebyrAipht, acoeddnertholmewngeiriauacmewngweithredoedd

23Aphanoeddefeyngyflawnddeugainoed,ydaethynei galoniymweledâ'ifrodyr,meibionIsrael.

24Achanweledunohonyntyncamwedd,efea'i hamddiffynnoddef,acaddialoddyrhwnoeddormes,aca drawoddyrEifftiwr:

25Canysefeadybioddybuasaieifrodyryndeallpafodd ygwaredaiDuwhwynttrwyeilawef:ondniddeallasant.

26Athrannoethefea'imynegoddeihuniddyntwrth ymryson,acaewyllysiaieugosodhwynteilwaith,gan ddywedyd,Hawŷr,frodyrydych;pamyrydychyn gwneudcamâ'chgilydd?

27Ondyrhwnawnaethgamâ'igymydog,a'ibwrioddef ymaith,ganddywedyd,Pwya'thosododddiyn llywodraethwracynfarnwrarnomni?

28Aladddifi,megisygwnaethostyrAiphtddoe?

29YnayffoddMoseswrthyrymadroddhwn,acafu ddieithryngngwladMadian,lleycenhedloddefeddaufab 30Aphanddaethdeugainmlyneddiben,yr ymddangosoddiddoynanialwchmynyddSinaangelyr Arglwyddmewnfflamdânmewnllwyn

31PanweloddMoses,efearyfeddoddwrthygolwg:acfel yroeddefeynnesâui'wgweled,llefyrArglwyddaddaeth ato, 32Ganddywedyd,MyfiywDUWdydadau,Duw Abraham,aDUWIsaac,aDuwIacobYnaMosesa grynodd,acnifeiddiaiweled

33YnaydywedoddyrArglwyddwrtho,Diffodddy esgidiauoddiamdydraed:canystirsanctaiddywylleyr wytynsefyllynddo

34Gwelais,gwelaisgystuddfymhoblyrhaisyddynyr Aipht,achlywaiseugriddfan,adisgynnaisi'whachub hwyntAcynawrtyred,mia'thanfonafdii'rAifft

35YMoseshwnawrthodasant,ganddywedyd,Pwya'th osododddiynllywodraethwracynfarnwr?yrunpetha anfonoddDuwifodynllywodraethwracynwaredwrtrwy lawyrangelaymddangosoddiddoynyberth.

36Acefea'udughwyntallan,wediiddoddangos rhyfeddodauacarwyddionyngngwladyrAipht,acyny môrcoch,acynyranialwchddeugainmlynedd.

37Hwnyw'rMoseshwnnw,yrhwnaddywedoddwrth feibionIsrael,ProphwydagyfydyrArglwyddeichDuwi chwio'chbrodyr,megismyfi;efaglywch.

38Hwnywefe,yrhwnoeddynyreglwysynyranialwch, gydâ'rangelyrhwnalefaroddwrthoefymmynyddSina, acâ'ntadauni:yrhwnadderbynioddyroraclaubywiog i'wrhoddiini

39I'rhwnnifynnaieintadauufuddhau,eithreiwthioef oddiwrthynt,acyneucalonnauaddychwelasanti'rAifft, 40GanddywedydwrthAaron,Gwnainidduwiauifyned o’nblaen:canysamyMoseshwn,yrhwna’ndugallano wladyrAipht,niwyddombethaddaethohonoef.

41Ahwyawnaethantloynydyddiauhynny,aca offrymasantaberthi'reilun,acalawenychasantyng ngweithredoeddeudwylaweuhunain.

42YnaDuwadrodd,aca'urhoddesIfynuIaddolilluy nef;felymaeynysgrifenedigynllyfryproffwydi,Odŷ Israel,aoffrymasochimianifeiliaidlladdedigacebyrth drosddeugainmlyneddynyranialwch?

43Ie,cymerasochbabellMoloch,asereneichduw Remphan,yrhaiawnaethochi'whaddolihwynt:amia'ch dygafchwiytuhwntiBabilon

44Yroeddganeintadaubabellydystiolaethynyr anialwch,felygorchmynnoddefe,ynllefaruwrthMoses, ameiwneuthurynôlymoddawelsaiefe

45Yrhaihefydeintadauni,yrhaiaddaethantarol,a ddygasantimewngydâ’rIesuifeddiantyCenhedloedd,y rhaiadynnoddDuwallanoflaenwynebeintadau,hyd ddyddiauDafydd;

46YrhwnagafoddffafroflaenDuw,acaddymunodd gaeltabernacliDduwJacob

47OndSolomonaadeiladodddŷiddo.

48Erhynnynidyw'rGoruchafyntrigomewntemlauo waithdwylo;felydywedyproffwyd,

49Nefoeddywfyngorseddfainc,adaearywfynhraed:pa dŷaadeiladwchimi?meddyrArglwydd:neubethywlle fygorffwysfa?

50Onidfyllawiawnaethypethauhynoll?

51Chwychwianystwythadienwaededigogalona chlustiau,yrydychbobamserynymwrthodâ'rYspryd Glân:megisygwnaetheichtadau,fellychwithauhefyd

52Paraio'rproffwydinierlidioddeichtadauchwi?ahwy aladdasantyrhaiafynegasanto'rblaenamddyfodiadyr UnCyfiawn;o'rrhaiyrydychynawrwedibodynfradwyr acynllofruddion:

53Yrhaiadderbyniasantyddeddftrwywaredigaeth angylion,acnichadwasanthi.

54Panglywsantypethauhyn,hwyadorrwydynygalon, arhincianarnoâ'udannedd

55Eithrefe,acyntauynllawno'rYsprydglân,a edrychoddynddyfali'rnef,acaganfuogoniantDuw,a'r IesuynsefyllarddeheulawDuw,

56Acaddywedodd,Wele,miawelafynefoeddwediei hagor,aMabydynynsefyllarddeheulawDuw

57Ynahwyalefasantâllefuchel,acaataliasanteu clustiau,acaredasantarnoynunfryd,

58Abwriasantefallano'rddinas,aca'illabyddiasantef: a'rtystionaosodasanteudilladwrthdraedllanc,a'ienw Saul.

59AhwyalabyddiasantStephen,ganalwarDduw,a dywedyd,ArglwyddIesu,derbynfyysbryd

60Acefeabenliniodd,acalefoddâllefuchel,Arglwydd, naosodypechodhwndaneugofalhwyntAcwediiddo ddywedydhyn,efeahunodd

PENNOD8

1YroeddSaulyncydsynioi'wfarwolaethef.A’rpryd hwnnwybuerlidigaethfawrynerbynyreglwysoeddyn Jerwsalem;ahwyollawasgarwydtrwyhollranbarthau JwdeaaSamaria,heblawyrapostolion.

2AgwŷrduwioladdygasantStepheni'wgladdedigaeth, acaalarasantarnoefynfawr

3AcamSaul,efeawnaethanrhaitho'reglwys,ganfynedi mewnibobtŷ,achanhelgwŷragwragedd,a'utraddodii garchar

4Amhynnyyrhaioeddarwasgaraaethantibobmangan bregethuygair

5YnaPhilipaaethiwaerediddinasSamaria,aca bregethoddGristiddynt.

6A'rboblynunfrydawrandawsantarypethaualefarasai Philip,wrthglywedagweledygwyrthiauawnaethefe.

7Canysysprydionaflan,ynllefainâllefuchel,addaethant allanolaweroeddymmeddiantganddynt:allawera ddaliwydâpharlys,a'rcloffion,aiachawyd

8Abullawenyddmawrynyddinashonno.

9Ondyroeddrhywŵro'renwSimon,yrhwnoeddgynt ynyrunddinasynarferdewiniaeth,acynswynopobl Samaria,ganroddiallanmaiunmawrydoeddeihun:

10Aryrhwnyrhoesantollofal,o'rlleiafhydymwyaf, ganddywedyd,MawralluDuwywydynhwn.

11Abuontyndalsylwarno,oherwyddiddoeferstalwm swynoarnyntâswynion

12EithrpangredasantiPhilipwrthbregethuypethauam deyrnasDduw,acienwIesuGrist,hwyafedyddiwyd,yn wŷracynwragedd

13YnaSimoneihunagredoddhefyd:acwedieifedyddio, efeabarhaoddgydâPhilip,acaryfeddodd,wrthweledy gwyrthiaua'rarwyddionawnaethid

14AphanglywoddyrapostolionoeddynJerwsalemfod SamariawediderbyngairDuw,hwyaanfonasantatynt PedracIoan:

15Yrhwn,wediiddyntddisgyn,aweddîodddrostynt,ar dderbynyrYsprydGlân:

16(Canysnidoeddefehydynhynwedisyrthioaryrun ohonynt:ynunighwyafedyddiwydynenwyrArglwydd Iesu)

17Ynaygosodasanteudwylawarnynt,ahwya dderbyniasantyrYsprydGlân.

18AphanweloddSimonmaitrwyarddodiaddwylawyr apostolionyrhoddidyrYsprydGlân,efeagynigioddarian iddynt,

19Ganddywedyd,Rhoddwchimihefydygalluhwn,fel arbwybynnagygosodwyffi,yderbynioefeyrYspryd Glân.

20EithrPedraddywedoddwrtho,Ymaedyarianyn darfodgydâthi,amitidybiedyprynwydrhoddDuwag arian.

21Nidoesitinarhannachoelbrenynymaterhwn:canys nidywdygalonynuniawnyngngolwgDuw

22Edifarhaganhynnyamdyddrygionihyn,agweddïa Dduw,osdichonitifeddwldygalon

23Canysyrwyfyngweleddyfodmewnbustlchwerwder, acyngnghwlwmanwiredd.

24YnayratteboddSimon,acaddywedodd,Gweddïwch chwiaryrArglwyddtrosoffi,naddawdimo'rpethauhyn addywedasocharnaf.

25Ahwy,wediiddyntdystiolaethuaphregethugairyr Arglwydd,addychwelasantiIerusalem,acabregethasant yrefengylynllawerobentrefiySamariaid.

26AcangelyrArglwyddalefaroddwrthPhilip,gan ddywedyd,Cyfod,adostua'rdeaui'rfforddsyddyn mynediwaeredoIerusalemiGasa,yrhonsyddanialwch.

27Acefeagyfododdacaaeth:acweleŵroEthiopia, eunuchoawdurdodmawrdanCandacebrenhinesyr Ethiopiaid,yrhwnoeddâgofaleiholldrysor,acwedi dyfodiJerwsalemiaddoli, 28Yroeddyndychwelyd,acyneisteddyneigerbydyn darllenyproffwydEsaias.

29YnayrYsprydaddywedoddwrthPhilip,Dosynnes,ac ymlynawrthycerbydhwn

30APhiliparedoddynoato,aca'iclybuefyndarlleny prophwydEsaias,acaddywedodd,Awyttiyndeallyr hynyrwytyneiddarllen?

31Acefeaddywedodd,Pafoddygallaf,onibaiiryw ddynfyarwain?AgofynnoddiPhilipddodifynyac eisteddgydagef

32Lleyrysgrythyraddarllenoddefeoeddhon, Arweiniwydeffeldafadi’rlladdfa;acfeloenmudoflaen eigneifiwr,fellynidagoroddeienau

33Yneiddarostyngiadydygwydeifarnef:aphwya fynegaeigenhedlaethef?canyseieinioesefadynnwyd oddiaryddaear.

34A'reunuchaatteboddiPhilip,acaddywedodd,Atolwg, ambwyymae'rproffwydyndywedydhyn?ohono'ihun, neuorywddynarall?

35YnaPhilipaagoroddeienau,acaddechreuoddaryrun ysgrythur,acabregethoddiddoyrIesu

36Acfelyroeddyntynmynedareuffordd,hwya ddaethantatrywddwfr:a’reunuchaddywedodd,Wele, dymaddwfr;bethsyddynfyrhwystroigaelfymedyddio?

37APhilipaddywedodd,Oswytyncreduâ'thhollgalon, tiaall.Acefeaatteboddacaddywedodd,Yrwyfyncredu mailesuGristywMabDuw

38Acefeaorchmynnoddi'rcerbydsefyll:ahwyaaethant iwaeredilldaui'rdwfr,Philipa'reunuch;acefea'i bedyddioddef

39Aphanddaethantifynyo'rdwfr,YsbrydyrArglwydda ddalioddymaithPhilip,felnaweloddyreunuchef mwyach:acefeaaethareifforddynllawen

40EithrPhilipagafoddynAzotus:acefeynmyned trwodd,efeabregethoddynyrhollddinasoedd,hydoni ddaethefeiCesarea

PENNOD9

1ASaul,etowedianadluallanfygythionalladdynerbyn disgyblionyrArglwydd,aaethatyrarchoffeiriad, 2AdymunoddarnolythyrauatDdamascusi'rsynagogau, oscaiefeddimo'rfforddhon,paunbynnagaigwŷrai gwrageddoeddynt,ydygaiefehwyntynrhwymi Ierusalem

3Acfelyroeddefeareidaith,efeanesaoddat Ddamascus:acynddisymmwthyllewyrchoddo'iamgylch oleunio'rnef

4Acefeasyrthioddi'rddaear,acaglybulefyndywedyd wrtho,Saul,Saul,pahamyrwytynfyerlidi?

5Acefeaddywedodd,Pwywytti,Arglwydd?A’r Arglwyddaddywedodd,MyfiywyrIesuyrhwnyrwytti yneierlid:anoddywitigicioynerbynypigau

6Acefeagrynuacaddy∣wedodd,Arglwydd,betha fynnidiimieiwneuthur?A’rArglwyddaddywedodd wrtho,Cyfod,adosi’rddinas,adywediritibethsyddraid itieiwneuthur

7A'rgwŷroeddyncyd-deithioagefasafasantynfud,yn clywedllais,hebweledneb.

8ASaulagyfododdoddiaryddaear;aphanagorwydei lygaidef,niweloddefeneb:eithrhwya’iharweiniasantef erbynllaw,aca’idygasantefiDdamascus

9Acefeafudridiauhebolwg,acnifwytaoddacniyfai 10AcyroeddrhywddisgyblynDamascus,o'renw Ananias;adywedoddyrArglwyddwrthomewn gweledigaeth,AnaniasAcefeaddywedodd,Welefiyma, Arglwydd.

11AdywedoddyrArglwyddwrtho,Cyfod,adosi'rheola elwirSyth,acymholiynnhŷJwdasamunaelwirSaulo Tarsus:canyswele,ymaeefeyngweddïo, 12Acefeaweloddmewngweledigaethddyno'renw Ananiasyndyfodimewn,acyngosodeilawarno,fely caffaieiolwgef.

13YnaAnaneiasaattebodd,Arglwydd,miaglywaisgan lawero'rgŵrhwn,faintoddrwgawnaethefei'thsaintyn Jerwsalem:

14Acymaymaeganddoawdurdodganyrarch-offeiriaidi rwymopawbaalwantardyenwdi

15OnddywedoddyrArglwyddwrtho,Dosymaith:canys llestretholedigywefeimi,iddwynfyenwgerbrony Cenhedloedd,abrenhinoedd,ameibionIsrael: 16Canysmiaddangosafiddopamorfawrymaeynrhaid iddoeiddioddefermwynfyenwi

17AcAnaniasaaetheiffordd,acaaethi'rtŷ;arhoiei ddwyloarnoaddywedodd,YbrawdSaul,yrArglwydd,yr ArglwyddIesu,yrhwnaymddangosodditiaryfforddfel ydaethost,a’mhanfonoddi,idderbyndyolwg,aci’th lenwiâ’rYsbrydGlân.

18Acynebrwyddysyrthioddoddiwrtheilygaidfel cloriau:acefeagafoddolwgarunwaith,acagyfododd,ac afedyddiwyd.

19Acwediiddodderbynymborth,efeagryfhawydYna buSaulamraidyddiaugyda'rdisgyblionoeddyn Damascus

20AcynebrwyddefeabregethoddGristynysynagogau, maiMabDuwydoedd.

21Eithrpawba’ra’iclywsantefasynasant,aca ddywedasant;Onidhwnaddifethoddyrhaiaalwoddaryr enwhwnynJerwsalem,acaddaethymai’rbwriadhwnnw, i’wdwynynrhwymatyrarchoffeiriaid?

22EithrSaulagynyddoddonerth,acawaradwyddoddyr IddewonoeddyntrigoynDamascus,ganbrofimaihwn ywCristiawn

23Acwedicyflawnidyddiaulawer,yrIddewona ymgynghorasanti'wladdef:

24OndyroeddeucynllwynynhysbysiSaulAhwya wylasantypyrthddyddanosi'wladdef

25Ynaydisgybliona'icymmerasantefliwnos,aca'i gollyngasantefilawrwrthymurmewnbasged

26AphanddaethSauliIerusalem,efeageisioddymlynu wrthydisgyblion:ondhwyolla’idychrynasantef,acni chredasanteifodynddisgybl

27OndBarnabasa'icymerthef,aca'idugatyrapostolion, acafynegoddiddyntfelygwelsaiefeyrArglwyddary ffordd,acyllefarasaiefewrtho,acfelyroeddefewedi pregethuynhyynDamascusynenwyrIesu

28Acyroeddefegydahwyntyndyfodimewnacyn mynedallaniIerusalem

29AcefealefaroddynhyynenwyrArglwyddIesu,aca ymddadleuoddynerbynyGroegiaid:ondhwyaaethant i’wladdef

30Aphanwybuybrodyr,hwya’idygasantefiwaeredi Cesarea,aca’ihanfonasantefallaniTarsus.

31YnayreglwysiaorffwysasanttrwyhollJwdea,a Galilea,aSamaria,acaadeiladasant;achanrodioynofn yrArglwydd,acyndiddanwchyrYsprydGlân,a amlhasant

32Abu,felyroeddPedryntramwyobobcyfeiriad,efea ddaethiwaeredhefydatysaintoeddyntrigoynLydda.

33Acefeagafoddynorywŵro’renwAeneas,yrhwna gadwasaieiwelywythmlynedd,acefeynglafo’rparlys.

34APhedraddywedoddwrtho,Aeneas,ymaelesuGrist yndyiachaudi:cyfod,agwnadywelyAcefeagyfododd arunwaith

35AphawboeddyntrigoynLyddaaSarona'igwelsantef, acadroesantatyrArglwydd

36YroeddynJoparywddisgyblo'renwTabitha,yrhono ddehongliadaelwirDorcas:ywraighonoeddgyflawno weithredoeddda,acelusenau,yrhaiawnaethaihi

37Abuynydyddiauhynny,hiafuglaf,acafufarw:yr hwnwediiddyntolchi,hwya’idodasanthimewnystafell oruchaf

38AchanfodLyddaynagosiJopa,a'rdisgyblionwedi clywedfodPedryno,hwyaanfonasantatoddauŵr,gan ddeisyfarnonadoeddynoedidyfodattynt

39YnaycyfododdPedr,acaaethgydâhwyntPanddaeth efe,hwya’idygasantefi’rystafelluchaf:a’rholl weddwonasafasantyneiymylefynwylo,acyndangosy cotiaua’rgwisgoeddawnaethaiDorcas,traoeddhigyda hwynt.

40EithrPedra'ugosododdhwyntollallan,acabenliniodd, acaweddiodd;a'idroiatycorffaddywedodd,Tabitha, cyfod.Ahiaagoroddeillygaid:aphanweloddhiPedr,hi aeisteddodd

41Acefearoddoddeilawiddi,aca’idyrchafoddhi,ac wediiddoalwysainta’rgwrageddgweddwon,a’i cyflwynoddhiynfyw

42AbuhysbystrwyhollJopa;allaweragredasantynyr Arglwydd

43AcefeaarhosoddlaweroddyddiauynJopagydagun Simon,barcer.

PENNOD10

1YroeddrhywŵryngNghesareao'renwCornelius, canwriado'rfintaiaelwidyrEidalwr,

2Gŵrduwiol,acunynofniDuwâ’iholldŷ,yrhwna roddeselusenlaweri’rbobl,acaweddïoddarDduwbob amser

3Acefeaweloddynamlwgmewngweledigaeth, ynghylchynawfedawro'rdyddangelDuwyndyfodi mewnatto,acaddywedoddwrtho,Cornelius

4Aphanedrychoddefearno,efeaofnodd,aca ddywedodd,Bethsydd,Arglwydd?Acefeaddywedodd wrtho,Dyweddïaua'thelusenaddaethantifynyyn goffadwriaethgerbronDuw.

5AcynawranfonwŷriJopa,agalwamSimon,a'i gyfenwPedr:

6YmaeefeynlletyagydagunSimon,barcer,yrhwny maeeidŷarlanymôr:efeafynegaitibethsydditii'w wneuthur

7Aphanymadawoddyrangelyrhwnoeddynllefaruwrth Cornelius,efeaalwoddddauoweisioneidy,amilwr defosiynolo'rrhaioeddyndisgwylarnoynwastadol;

8Acwediiddofynegiyrhollbethauhyniddynt,efea'u hanfonoddiJopa

9Trannoeth,wrthfynedareutaith,anesuatyddinas, Pedraaethifynyarbenytŷiweddïo,ynghylchy chwechedawr:

10Acefeanewynoddynfawr,acafynnaifwyta:ondtra oeddenthwyynymbaratoi,efeasyrthioddiddirnad, 11Agweloddynefwedieihagor,arhywlestryndisgyn ato,felllestrfawrwedieigwauarypedaircongl,acwedi eiollwngilawri'rddaear

12Ynyrhwnyroeddpobrhywanifeiliaidpedwartroedy ddaear,abwystfilodgwylltion,acymlusgiaid,acehediaid yrawyr.

13Adaethllefatto,Cyfod,Pedr;lladd,abwyta

14EithrPedraddywedodd,Nidfelly,Arglwydd;canysni fwyteaiserioedddimcyffredinnacaflan

15A'rlesuaddywedoddwrthodrachefnyrailwaith,Yr hynalanhaoddDuw,nidwytyngalwyngyffredin.

16Hynawnaethpwyddeirgwaith:a'rllestradderbyniwyd drachefni'rnef

17TrayroeddPedrynamauynddo'ihunbethoeddystyry weledigaethhonawelodd,weleygwŷraanfonasido

CorneliuswediymholiidŷSimon,acasafasantoflaeny porth,

18Acaalwodd,acaofynoddaoeddSimon,yrhwna gyfenwidPedr,ynlletyayno.

19TraoeddPedrynmeddwlyweledigaeth,yrYspryda ddywedoddwrtho,Wele,trigŵrsyddyndygeisiodi

20Cyfodganhynny,adosiwaered,adosgydâhwynt, hebamaudim:canysmyfia'uhanfonaishwynt.

21YnaPedraaethiwaeredatygwŷraanfonasidatooddi wrthCornelius;acaddywedodd,Wele,myfiywyrhwnyr ydychyneigeisio:bethywyrachospahamydaethoch?

22Ahwyaddywedasant,Corneliusycanwriad,gŵr cyfiawn,acunynofniDuw,acoenwdaymhlithholl genedlyrIddewon,arybuddiwydganDduwganangel sanctaiddianfonamdanati'wdŷ,aciwrandogeiriaudi

23Ynaefea'ugalwoddhwyntimewn,aca'ulletyodd hwyntAthrannoethPedraaethymaithgydahwynt,arhai brodyroJopaaddaethantgydagef

24AthrannoethwediiddyntfynedimewniCesarea.A Corneliusaddisgwylioddamdanynt,acaalwoddynghyd eiberthnasaua'igyfeillionagos

25AcfelyroeddPedryndyfodimewn,Corneliusa gyfarfuagef,acasyrthioddwrtheidraedef,aca'i haddoloddef

26EithrPedra'icymmeroddefifynu,ganddywedyd, Cyfod;Yrwyffifyhunhefydynddyn

27Acfelyroeddefeynymddiddanagef,efeaaethi mewn,acagafoddlaweroeddwedidyfodynghyd.

28Acefeaddywedoddwrthynt,Chwiawyddochmaipeth anghyfreithlonywiŵrIddewgadwcwmni,neuddyfodat uncenedlarall;eithrDuwaddangosoddiminaalwafneb yngyffredinnacynaflan

29Amhynnyydeuthumatochchwiynddi-ddweud,cyn gyntedagyranfonwydamdanaf:ganhynnyyrwyfyn gofynpafwriadaanfonasochataf?

30ACorneliusaddywedodd,Pedwardiwrnodynolyr oeddwnynymprydiohydyrawrhon;acarynawfedawry gweddïaisynfynhŷ,acweleŵrynsefyllo’mblaenmewn gwisgddisglair,

31Acaddywedodd,Cornelius,gwrandawyddyweddi, a'thelusenagawsantercofyngngolwgDuw

32AnfonganhynnyiJopa,agalwymaSimon,a'igyfenw Pedr;efealetyirynnhŷunSimon,barcerarlanymôr:yr hwn,panddelo,alefarawrthyt

33Ynebrwyddganhynnyyranfonaisattat;adaa wnaethostdyfodyndyfod.Ynawrganhynnyyrydymni ollymaynbresennolgerbronDuw,iglywedpobpetha orchymyniritiganDduw.

34YnaPedraagoroddeienau,acaddywedodd,Ynwiryr wyfyngwelednadywDuwynparchupersonau

35Eithrymmhobcenedlyneba'ihofnantef,aca weithredocyfiawnder,agymeradwyirgydagef.

36YgairaanfonoddDuwatfeibionIsrael,ynpregethu tangnefeddtrwyIesuGrist:(Arglwyddpawbywefe:)

37Ygairhwnnw,meddaf,awyddoch,agyhoeddwydtrwy hollJwdea,acaddechreuoddoGalilea,arôlybedydda bregethoddIoan;

38YmoddyreneinioddDuwIesuoNasarethâ'rYspryd Glân,acânerth:yrhwnaaethoddiamgylchgan wneuthurdaioni,aciiachaupawba'raorthrymidgan ddiafol;canysyroeddDuwgydagef

39Athystionydymnio'rhollbethauawnaethefeyng ngwladyrIddewon,acynIerusalem;yrhwnaladdasantac agrogasantarbren:

40EfeagyfododdDuwytrydydddydd,acafynegodd iddoynagored;

41Nidi'rhollbobl,ondidystionetholediggerbronDuw, sefini,yrhaiafwytasantacayfasantgydagefwediiddo atgyfodioddiwrthymeirw.

42Acefeaorchmynnoddinibregethui'rbobl,athystio maiyrhwnaordeiniwydganDduwynFarnwrbywa meirw

43Iddoefytystiwchyrhollbroffwydi,maitrwyeienwef yderbyniantfaddeuantpechodau.

44TraoeddPedretoynllefaruygeiriauhyn,yrYspryd Glânasyrthioddarbawbaglywsantygair

45A'rrhaio'renwaediadagredasantasynasant,cynnifer agaddaethantgydâPhedr,amfodaryCenhedloedd hefydwedieidywalltdawnyrYsprydGlân

46Canyshwya'uclywsantynllefaruâthafodau,acyn mawryguDuwYnaateboddPedr,

47Addichonnebwahardddwfr,felnafedyddieryrhai hyn,yrhaiadderbyniasantyrYsprydGlânyngystala ninnau?

48Acefeaorchmynnoddeubedyddiohwyntynenwyr Arglwydd.Ynagweddïasantiddoarosamraidyddiau.

PENNOD11

1A’rapostoliona’rbrodyroeddynJwdeaaglywsant ddarfodi’rCenhedloeddhefyddderbyngairDuw 2AphanddaethPedrifynyiJerwsalem,yrhaio'r enwaediadaymrysonasantagef, 3Ganddywedyd,Aethostimewnatwŷrdienwaededig,ac afwyttâaistgydâhwynt.

4OndPedraadroddoddymatero'rdechreuad,aca'i esbonioddiddynttrwyorchymyn,ganddywedyd, 5YroeddwnynninasJopayngweddio:acmewngorchwylygwelaisweledigaeth,Rhywlestryndisgyn,fel llenfawr,wedieiollwngilawro'rnefwrthbedaircongl;a daethataffi:

6Aryrhwn,wediimigaufyllygaid,miaystyriais,aca welaisanifeiliaidpedwartroedyddaear,abwystfilod gwylltion,acymlusgiaid,acehediaidyrawyr.

7Acmiaglywaislefyndywedydwrthyf,Cyfod,Pedr; lladdabwyta

8Ondmiaddywedais,Nidfelly,Arglwydd:canysnid aethdimamsercyffredinnacaflanimewni'mgenau

9Eithryrlesuaatteboddfidrachefno'rnef,Yrhyna lanhaoddDuw,nidwytyngalwyngyffredin

10Ahynawnaethpwyddeirgwaith:aphawbadynnwyd drachefni'rnef

11Acwele,ynebrwyddtrigwrwedidyfodeisoesi'rtŷyr oeddwni,wedieuhanfonoCesareaataffi

12A'rYsbrydaarchoddimifynedgydâhwynt,hebddim amheuAethychwebrawdhyngydami,adaethomi mewnidŷydyn

13Acefeafynegoddinifelygwelsaiefeangelyneidŷ, yrhwnoeddynsefyllacaddywedoddwrtho,Anfonwŷri Jopa,agalwamSimon,a’igyfenwPedr; 14Pwyafynegaitieiriau,trwyyrhaiyrachuberdia'th holldŷ

15Acfelydechreuaislefaru,yrYsprydGlânasyrthiodd arnynthwy,megisarnomninnauynydechreuad.

16YnaycofiaisairyrArglwydd,felydywedasaiefe,Ioan ynwirafedyddioddâdwfr;eithrchwiafedyddirâ'r YsprydGlân.

17Ganhynny,felyrhoddesDuwiddynthwyyrhodd gyffelybagawnaethefeini,yrhaiagredasantynyr ArglwyddlesuGrist;bethoeddwni,felygallwn wrthsefyllDuw?

18Panglywsantypethauhyn,hwyaddaliasanteu heddwch,acaogoneddasantDduw,ganddywedyd,Ynay rhoddesDuwhefydi'rCenhedloeddedifeirwchifywyd 19A'rrhaioeddarwasgarganyrerlidigaethagododd ynghylchSteffan,adeithiasanthydPhenice,aCyprus,ac Antiochia,ganbregethu'rgairinebondi'rIddewonyn unig.

20Arhaiohonynt[oeddynt]wŷroCyprusaCyrene,y rhai,wedieudyfodhwyiAntiochia,alefarasantwrthy Groegiaid,ganbregethuyrArglwyddIesu.

21AllawyrArglwyddoeddgydâhwynt:anifermawra gredasant,acadroesantatyrArglwydd

22Ynaydaethyrhaneshyniglustiauyreglwysoeddyn Ierusalem:ahwyaanfonasantBarnabas,ifynedcynbelled agAntiochia

23Yrhwn,panddaeth,acaweloddrasDuw,a lawenychodd,aca'ucymhelloddhwyntoll,ilynuwrthyr Arglwyddâbwriadogalon

24Canysgwrdaoeddefe,allawno'rYsprydGlân,aco ffydd:aphobloeddlawerachwanegwydatyrArglwydd

25YnacilioddBarnabasiTarsus,igeisioSaul:

26Acwediiddoeigaelef,efea'idugefiAntiochia.Abu, flwyddyngyfan,ymgynullgyda'reglwys,adysgupobl lawerA'rdisgyblionaalwydynGristnogionyngyntafyn Antiochia.

27AcynydyddiauhynydaethproffwydioIerusalemi Antiochia

28Achyfododdunohonynt,aelwidAgabus,aca arwyddoddtrwyyrYspryd,fodgorthrymdermawrtrwyyr hollfyd:yrhynafuynnyddiauClaudiusCesar

29Ynaydisgyblion,pobunynôleiallu,abenderfynasant anfonymwaredatybrodyroeddyntrigoynJwdea: 30Ahwyawnaethanthefyd,aca'ihanfonasantatyr henuriaidtrwylawBarnabasaSaul.

PENNOD12

1Tua'ramserhwnnwestynnoddHerodybrenineiddwylo iboenirhaio'reglwys.

2AcefealaddoddIagobrawdIoanâ'rcleddyf

3AchaneifodyngweledfodynddaganyrIddewon,efe aaethrhagddoymhellachigymrydPedrhefyd(Ynabu dyddiau'rbaracroyw.)

4Acwediiddoeiddal,efea'irhoddesefyngngharchar,ac a'itraddododdefibedwarbanofilwyri'wgadwef;gan fwriaduarolyPasgeiddwynefallanatybobl

5Pedrganhynnyagadwydynycarchar:eithrgweddioyn ddi-baidganyreglwysatDduwdrostoef.

6AphanfynnaiHerodeiddwynefallan,ynoshonnoyr oeddPedryncysgurhwngdaufilwr,wedieirwymoâdwy gadwyn:a'rceidwaidoflaenydrwsoeddyncadwy carchar

7Acwele,angelyrArglwyddaddaetharno,agoleunia lewyrchoddynycarchar:acefeadrawoddPedrarytu,ac a’icyfododdef,ganddywedyd,CyfodarfrysA'i gadwynauasyrthiasantoddiareiddwylo.

8A'rangeladdywedoddwrtho,Gwregysadyhun,a rhwymamdysandalauAcfellyygwnaethAcefea ddywedoddwrtho,Bwrdywisgamdanat,achanlynfi 9Acefeaaethallan,aca'icanlynoddef;aconiwybumai gwiroeddyrhynawnaedganyrangel;ondmeddylioddei fodyngweledgweledigaeth

10Wediiddyntfynedheibioi'rwardgyntafa'rail,hwya ddaethantatyporthhaearnsyddynarwaini'rddinas;yr hwnaagoroddiddynto'iwirfodd:ahwyaaethantallan, acaaethantymlaentrwyunheol;acynebrwydd ymadawoddyrangeloddiwrtho

11AphanddaethPedratoeihun,efeaddywedodd,Yn awrmiawnynsicr,yrArglwyddaanfonoddeiangel,ac a’mgwarediolawHerod,acoddiwrthhollddisgwyliad poblyrIddewon.

12Acwediiddoystyriedypeth,efeaddaethidŷMair mamIoan,a’icyfenwMarc;lieyroeddllawerwedi ymgasgluynghydiweddio.

13AcfelyroeddPedryncurowrthddrwsyporth,llances addaethiwrando,o'renwRhoda

14AphanadnabuhilaisPedr,nidagoroddhiyporthi lawenhau,eithrhiaredoddimewn,acafynegoddfelyr oeddPedrynsefylloflaenyporth

15Ahwyaddywedasantwrthi,Yrwytynwallgof.Ond roeddhi'ncadarnhau'ngysonmaifellyybuYnay dywedasant,Eiangelefydyw 16OndyroeddPedryndalatiiguro,aphanagorasanty drwsa'iweld,syfrdanasant

17Ondefeaamneidioddarnyntâllawigadweuheddwch, afynegoddiddyntfelydygasaiyrArglwyddefallano'r carcharAcefeaddywedodd,Dos,mynegwchypethau hyniIago,aci’rbrodyrAcefeaymadawodd,acaaethi learall.

18Cyngyntedagyraethhiynddydd,nibucynnwrf bychanymhlithymilwyr,yrhynaddigwyddoddiPedr 19AphanymofynasaiHerodamdanoef,ahebeigael,efe aholoddyceidwaid,acaarchoddeurhoddiifarwolaeth AcefeaaethiwaeredoJwdeaiCesarea,acaarhosodd yno.

20YroeddHerodynanfodloniawngyda'rrhaioTyrusa Sidon:onddaethantynunfrydato,acwedigwneudBlastus ystafellyddybreninyngyfailliddynt,dymunoddheddwch; amfodeugwladwedieimaethganwladybrenin

21AcarddiwrnodgosodedigHerod,wedieiwisgomewn gwisgfrenhinol,aeisteddoddareiorseddfainc,aca ymddiddanoddâhwynt

22A'rboblaroddasantfloedd,ganddywedyd,Llaisduw yw,acnidllaisdyn.

23AcynebrwyddangelyrArglwydda'itrawoddef,amna roddesefeygogoniantiDduw:acefeafwyttawydo bryfed,acaroddesifynuyryspryd

24OndgairDuwagynyddoddacaamlhaodd 25ABarnabasaSauladdychwelasantoIerusalem,wedi iddyntgyflawnieugweinidogaeth,acagymerasantgyda hwyntIoan,a’igyfenwMarc

PENNOD13

1YroeddynyreglwysoeddynAntiochiaraiproffwydiac athrawon;megisBarnabas,aSimeonyrhwnaelwidNiger, aLuciusoCyrene,aManaen,yrhwnoeddwedieiddwyni fynugydaHerodytetrarch,aSaul

2Felyroeddynthwyyngweinidogaethui'rArglwydd,ac ynymprydio,yrYsprydGlânaddywedodd,Gwahanwchfi BarnabasaSaul,i'rgwaithygelwaishwyntiddo

3Acwediiddyntymprydioagweddio,adodieudwylaw arnynt,hwya'uhanfonasantymaith

4Fellyhwy,wedieuhanfonallanganyrYsprydGlân,a aethantiSeleucia;acoddiynohwyliasantiCyprus.

5AphanoeddynthwyynSalamis,hwyabregethasantair DuwynsynagogauyrIddewon:acyroeddganddynthefyd Ioani’wgweinidog.

6AcwediiddyntfynedtrwyyrynysiPaphos,hwya gawsantrywddewin,gaubroffwyd,Iddew,a'ienw Barjesus:

7Yrhwnoeddgydâdirprwyywlad,SergiusPaulus,gŵr call;yrhwnaalwoddamBarnabasaSaul,acaddeisyfodd glywedgairDuw.

8EithrElymasydewin(canysfellyymaeeienwtrwy ddeongl)a'iherbyna'iherbyn,gangeisiotroiymaithy gorthrymwroddiwrthyffydd.

9YnaSaul,(yrhwnhefydaelwirPaul,)alanwydo'r YsprydGlân,aosododdeilygaidarno,

10Acaddywedodd,Olawnobobcynnildebaphob drygioni,tiblentyndiafol,gelynpobcyfiawnder,oni pheidiaistâgwyrdroiuniawnffyrddyrArglwydd?

11Acynawrwele,llawyrArglwyddsyddarnat,adalla fyddi,hebweledyrhauldrosdymorAcynebrwyddy syrthioddarnoniwlathywyllwch;acefeaaethoddi amgylchigeisiorhaii'warwaingerfyddllaw.

12Ynaydirprwy,panweloddyrhynawnaethid,a gredodd,gansynuwrthathrawiaethyrArglwydd

13AcwediiPaula'ifintaiymollwngoPaphos,hwya ddaethantiPergaynPamffylia:acIoanwediymadaelâ hwyntaddychweloddiIerusalem

14OndwediiddyntymadaeloPerga,hwyaddaethanti AntiochiaynPisidia,acaaethanti'rsynagogarydydd Saboth,acaeisteddasant

15Acwedidarllenygyfraitha'rprophwydi llywodraethwyrysynagogaanfonasantatynt,gan ddywedyd,Chwychwiwŷrafrodyr,osoesgennychairo anogaethi'rbobl,dywedwch.

16YnaycododdPaulareidraed,acaamneidioddâ'ilaw addywedodd,GwŷrIsrael,a'rrhaisyddynofniDuw, gwrandewch

17DuwyboblhynoIsraeladdewisoddeintadauni,aca ddyrchafoddyboblpanoeddyntyntrigofeldieithriaidyng ngwladyrAifft,acâbraichuchelydugefehwyntallan ohoni

18Acynghylchyramseroddeugainmlyneddy dioddefoddefeeumoesauynyranialwch

19Acwediiddoddinistriosaithgenedlyngngwlad Chanaan,efearannoddeugwladhwyntiddynttrwy goelbren

20Acwedihynnyefearoddoddiddyntfarnwyrynghylch ycyfnodobedwarcantahanneroflynyddoedd,hyd Samuelyproffwyd

21Wedihynnyydymunasantgaelbrenin:aDUWa roddoddiddyntSaulmabCis,gŵrolwythBenjamin, ymhendeugainmlynedd

22Acwediiddoeisymudef,efeagyfododdiddynt Ddafyddifodynfreninarnynt;i'rhwnhefydyrhoddesefe dystiolaeth,acaddywedodd,CefaisDafyddmabJesse, gŵrynôlfynghalonfyhun,yrhwnagyflawnafyholl ewyllys.

23OhadydynhwnycyfododdDuw,ynôleiaddewid, WaredwriIsrael,sefIesu:

24PanoeddIoanwedipregethugyntafcyneiddyfodiad fedyddedifeirwchihollboblIsrael

25AcfelyroeddIoanyncyflawnieigwrs,efea ddywedodd,Pwyyrydychynmeddwlfymodi?Nidmyfi ywefeOndweleunyndyfodarfyôli,nadwyfyn deilwngo'iesgidiaueidraedi'wgollwng.

26Gwŷrabrodyr,meibionAbraham,aphwybynnagyn eichplithsyddynofniDuw,ichwiyranfonwydgairyr iachawdwriaethhon.

27CanysyrhaisyddyntrigoynIerusalem,a'u llywodraethwyr,amnadadnabuantef,nalleisiauy proffwydiaddarllennirbobdyddSaboth,hwya'u cyflawnasanthwywrtheigondemnioef

28Acernachawsantddimachosofarwolaethynddoef, etohwyaddeisyfasantarPilatareiladdef.

29Acwediiddyntgyflawniyrhynolloeddysgrifenedig amdano,hwya'icymerasantefilawroddiarypren,aca'i dodasantefmewnbedd.

30OndDuwa'icyfododdefoddiwrthymeirw:

31Acefeawelwydamddyddiaulawer,yrhaiaddaethent ifynygydagefoGalileaiIerusalem,yrhaisydddystion iddoi’rbobl

32Acyrydymniynmynegiichwiynewyddda,pafodd yraddaw-wydi'rtadau,

33Duwagyflawnoddyrunpethinieuplanthwy,trwy gyfodiyrIesudrachefn;felymaehefydynysgrifenedigyn yrailsalm,FyMabwytti,heddiwycenhedlaisdi.

34Acameigyfodiefoddiwrthymeirw,ynawrheb ddychwelydmwyachilygredigaeth,efeaddywedoddary doethhwn,RhoddafichwisicrdrugareddauDafydd.

35Amhynnyymaeefeyndywedydhefydmewnsalm arall,Naadi'thSanctweledllygredigaeth

36CanysDafydd,wediiddowasanaethueigenhedlaethei huntrwyewyllysDuw,asyrthioddigysgu,acaroddwydi orweddateidadau,acaweloddlygredigaeth:

37Eithryrhwn,yrhwnagyfododdDuwdrachefn,ni weloddlygredigaeth

38Byddedhysbysichwiganhynny,wŷrabrodyr,mai trwyydynhwnypregethwydichwifaddeuantpechodau:

39Athrwyddoefycyfiawnheirpawba'rsyddyncredu, oddiwrthbobpeth,o'rhwnniallesideichcyfiawnhautrwy gyfraithMoses.

40Gochelwchganhynnyrhagdyfodattoch,yrhwna ddywedirynyprophwydi;

41Wele,chwiddirmygwyr,arhyfeddwch,adifethwch: canysgwaithyrydwyffiyneiweithioyneichdyddiau, gwaithnichredwchynddiau,eriddyneifynegiichwi.

42Acwedii'rIddewonfynedallano'rsynagog,y Cenhedloeddaattolygasanti'rgeiriauhyngaeleupregethu iddyntySabothnesaf.

43Aphandorroddygynulleidfaifynu,llawero'r Iuddewon,aphroselytiaidcrefyddolaganlynasantPaula

Barnabas:yrhai,wrthsiaradâhwynt,a'uperswadiodd hwyntibarhauyngngrasDuw.

44A'rdyddSabothnesafaddaethbronyrhollddinas ynghydiwrandogairDuw.

45OndpanweloddyrIddewonytyrfaoedd,hwyalanwyd ogenfigen,acalefarasantynerbynypethauaddywedasid ganPaul,ganwrthddywedydacyncablu

46YnayroeddPaulaBarnabasynymhyfrydu,acyn dywedyd,YroeddynrhaidfodgairDuwyngyntafwediei lefaruwrthychchwi:ondganeichbodyneiosododdi wrthych,acyneichbarnueichhunainynannheilwngo fywydtragywyddol,wele,yrydymyntroiaty Cenhedloedd..

47CanysfellyygorchmynnoddyrArglwyddini,gan ddywedyd,Mia'thosodaisdiynoleunii'rCenhedloedd,i fodyniachawdwriaethhydeithafyddaear.

48AphanglybuyCenhedloeddhyn,hwyalawenychasant, acaogoneddasantairyrArglwydd:a’rrhaioeddwedieu hordeinioifywydtragywyddolagredasant.

49AgairyrArglwyddagyhoeddwydtrwyyrhollfro

50OndyrIddewonagyffrôddygwrageddduwiolac anrhydeddus,agwŷrpennafyddinas,acagyfodasant erlidigaethynerbynPaulaBarnabas,aca'udiarddelasant hwynto'uterfynau

51Ondhwyaysgydwasantlwcheutraedyneuherbyn hwynt,acaddaethantiIconium

52A'rdisgyblionalanwydolawenydd,acâ'rYsprydGlân

PENNOD14

1AcynIconium,hwyaaethantilldauisynagogyr Iddewon,acalefarasant,felycredoddtyrfafawro'r Iddewonaco'rGroegiaid

2OndyrIddewonanghrediniolagyffrôddyCenhedloedd, acawnaethanteumeddyliauynddrwgynerbynybrodyr

3Amhynnyarosasantynhirynllefaruynhyynyr Arglwydd,yrhwnadystiolaethoddaireiras,aca roddasantarwyddionarhyfeddodaui'wgwneuthurtrwyeu dwylohwynt

4Eithrlliawsyddinasarannwyd:arhanaddaliwyd gyda'rIddewon,arhangyda'rapostolion

5AphanddaethymosodiadganyCenhedloedd,achefyd o'rIddewongyda'ullywodraethwyr,i'wdefnyddioyn erlidgar,aci'wllabyddio,

6Yroeddentynwyliadwrusohono,acaffoesantiLystraa Derbe,dinasoeddLycaonia,aci'rardaloamgylch.

7Acynoypregethasantyrefengyl

8AcyroeddrhywddynyneisteddynLystra,analluogyn eidraed,ynglauogrotheifam,yrhwnnidoedderioed wedicerdded

9YrhaihynaglywoddPaulynllefaru:yrhwna'igwelodd efynddiysgog,acyngweledfodganddoffyddigaelei iacháu,

10Dywedoddâllefuchel,Sefynunionsythardydraed Acefeaneidioddacagerddodd

11AphanweloddyboblyrhynawnaethaiPaul,hwya godasanteullef,ganddywedydynymadroddLycaonia,Y duwiauaddisgynasantiniarlundynion

12AhwyaalwasantBarnabas,Jupiter;aPaul,Mercurius, ammaiefeoeddyprifsiaradwr.

13YnayroffeiriadJwpiter,yrhwnoeddoflaeneudinas,a ddugychena'rgarlantauatypyrth,acaewyllysiasai wneuthuraberthgyda'rbobl

14Aphanglywoddyrapostolion,BarnabasaPaul,,hwya rwygasanteudillad,acaredasantimewnifysgybobl, ganweiddi,

15Adywedyd,Hawŷr,pahamyrydychyngwneuthury pethauhyn?Yrydymninnauhefydynddyniononwydau tebyggydachwi,acynpregethuichwidroioddiwrthyr ofereddhynatyDuwbyw,yrhwnawnaethynefoedd,a’r ddaear,a’rmôr,a’rhollbethausyddynddynt: 16Yrhwnynygorffennoladdioddefoddyrholl genhedloeddirodioyneuffyrddeuhunain.

17Erhynnyniadawoddefeeihunhebdystiolaeth,am iddowneuthurdaioni,arhoddiinilawo'rnef,a thymhorauffrwythlon,ganlenwieincalonnauâbwyda llawenydd

18Acâ'rymadroddionhynprinyrhwystrasantybobl,fel naaberthasentaberthiddynt.

19AdaethynoIddewonrhaioAntiochiaacIconium,y rhaiaberswadiasantybobl,acwedillabyddioPaul,a'i tynnoddefallano'rddinas,gandybiedeifodwedimarw.

20Erhynny,felyroeddydisgyblionynsefyllo'iamgylch, efeagyfododd,acaddaethi'rddinas:athrannoethefea aethgydâBarnabasiDerbe.

21Acwediiddyntbregethuyrefengyli'rddinashonno,a dysgullawer,hwyaddychwelasantdrachefniLystra,aci Iconium,acAntiochia,

22Gangadarnhaueneidiau'rdisgyblion,a'uhannogi barhauynyffydd,abodynrhaidinitrwylawero orthrymderfyndimewnideyrnasDduw.

23Acwediiddyntordeinioiddynthenuriaidymmhob eglwys,agweddïoagympryd,hwya'ucymeradwyoddi'r Arglwydd,yrhwnycredasantynddo.

24AcwediiddyntdramwytrwyPisidia,hwyaddaethanti Pamffylia

25AcwediiddyntbregethuygairynPerga,hwyaaethant iwaerediAtalia:

26AcoddiynohwylioiAntiochia,obaleyr argymhellwydhwyntirasDuw,amygwaithagyflawnent.

27Aphanddaethant,achynnullyreglwysynghyd,hwya adroddasantyrhynollawnaethaiDuwâhwynt,aphafodd yragorasaiefeddrwsffyddi'rCenhedloedd.

28Acynoybuontynaroshiramsergydâ'rdisgyblion

PENNOD15

1Arhaio'rrhaioeddyndyfodiwaeredoJwdeaa ddysgasantybrodyr,acaddywedasant,Onienwaedirchwi ynôldefodMoses,niellwchfodyngadwedig

2FellypannadoeddganPaulaBarnabasfawroymryson achynnenâhwynt,hwyabenderfynasantfodPaula Barnabas,arhaieraillohonynt,ifynedifynyiJerwsalem atyrapostoliona'rhenuriaidynghylchycwestiwnhwn

3Acwedieudwynareufforddganyreglwys,hwya dramwyasanttrwyPheniceaSamaria,ganfynegi troedigaethyCenhedloedd:ahwyabaroddlawenydd mawri'rhollfrodyr

4AphanddaethantiIerusalem,hwyadderbyniwydganyr eglwys,achanyrapostoliona'rhenuriaid,acafynegasant bobpethawnaethaiDuwgydâhwynt

Actau'rApostolion

5OndcyfododdrhaiosectyPhariseaidyrhaiagredasant, ganddywedyd,Maianghenrheidioloeddeuhenwaedu,a gorchymyniddyntgadwcyfraithMoses

6A’rapostoliona’rhenuriaidaddaethantynghydi ystyriedymaterhwn.

7Acwedibodllaweroymryson,Pedragyfododd,aca ddywedoddwrthynt,Wŷrafrodyr,chwiawyddochfely gwnaethDuw,erstalwm,ddewisyneinplithni,fody Cenhedloeddtrwyfyngenauiiglywedgairyrefengyl,ac yncredu

8ADuw,yrhwnsyddynadnabodycalonnau,a dystiolaethoddiddynt,ganroddiiddyntyrYsprydGlân, megisygwnaethefeini;

9Acnaroddwchwahaniaethrhyngomniahwynt-hwy, ganburoeucalonnautrwyffydd

10YnawrganhynnypahamyrydychyntemtioDuw,iroi iauarwddfydisgyblion,yrhonniallasaieintadauna ninnaueidwyn?

11EithryrydymniyncredutrwyrasyrArglwyddlesu Gristy'nhachubir,megishwythau

12Ynayrholldyrfaadawelasant,acagynnullasant BarnabasaPhaul,ganfynegipawyrthiauarhyfeddodaua wnaethaiDuwtrwyddynthwyymhlithyCenhedloedd

13Acwediiddyntymdawelu,Iagoaattebodd,gan ddywedyd,wŷrafrodyr,gwrandewcharnaf.

14MynegoddSimeonfelyrymweloddDuwarycyntafâ'r Cenhedloedd,igymrydallanohonyntbobli'wenw 15Acihyncytunwcheiriauyprophwydi;felymae'n ysgrifenedig,

16Wedihynmiaddychwelaf,acaadeiledafdrachefn babellDafydd,yrhonsyddwedidisgyn;amiaadeiladaf etoeiadfeilion,aca'igosodafhi:

17FelybyddaigweddilldynionynceisioyrArglwydd,a'r hollGenhedloedd,aryrhaiygelwirfyenwi,meddyr Arglwydd,yrhaisyddyngwneuthuryrhollbethauhyn 18HysbysiDduwyweihollweithredoeddefo ddechreuadybyd.

19Amhynnyfynhraedyw,rhaginniboeniyrhaioblithy CenhedloeddadrowydatDduw:

20Eithryrydymniynysgrifennuatynt,eubodynymatal oddiwrthlygredigaethaueilunod,agodineb,acoddiwrth bethaudagedig,acoddiwrthwaed

21CanysymaeganMoseso'rhenamserymmhobdinasy rhaia'ipregethantef,yncaeleudarllenynysynagogau bobdyddSaboth

22Ynayrhyngoddboddi'rapostoliona'rhenuriaid, ynghydâ'rholleglwys,anfongwŷretholedigo'uplitheu hunainiAntiochiagydaPaulaBarnabas;sefJwdasa gyfenwidBarsabas,aSilas,gwŷrpennafymmysgy brodyr:

23Ahwyaysgrifenasantlythyrauganddyntynôlymodd hwn;Mae’rapostoliona’rhenuriaida’rbrodyrynanfon cyfarchionatybrodyrsyddo’rCenhedloeddynAntiochia aSyriaaCilicia:

24Oblegidniaglywsom,fodyrhaiaaethallanohonom wedieichtrallodichwiâgeiriau,ganwyrdroieicheneidiau, ganddywedyd,Ymaeynrhaidichwigaeleichenwaedu,a chadw'rgyfraith:i'rhwnniroddasomycyfryworchymyn: 25Yroeddynddaini,wediinniymgynnullynunfryd, anfondynionetholedigatochgyda'nhanwyliaidBarnabas aPaul,

26Gwŷraberyglasanteuheinioesermwynenwein HarglwyddlesuGrist.

27NyniaanfonasomganhynnyJwdasaSilas,yrhai hefydafynegantichwiyrunpethauynllafar.

28Canysyroeddynddai'rYsprydGlân,acininnau, beidiogosodarnochfaichmwyna'rpethauangenrheidiol hyn;

29Eichbodynymwrthodâbwydaoffrymwydieilunod, acoddiwrthwaed,acoddiwrthbethaudieithr,agodineb: o'rhynoscedwcheichhunain,daygwnewchHwylfawri chi

30Fellywedieudiswyddo,hwyaddaethantiAntiochia: acwediiddyntgasgluydyrfaynghyd,hwyadraddodasant yrepistol:

31Acwedidarllen,hwyalawenychasantamydiddanwch 32AJwdasaSilas,ahwythauhefydynbroffwydieu hunain,agymhellasantybrodyrâllaweroeiriau,aca'u cadarnhaoddhwynt

33Acwediiddyntarosynogrynamser,hwyaollyngwyd ymaithmewnheddwchoddiwrthybrodyratyrapostolion 34Erhynny,daoeddiSilasarosyno

35YroeddPaulhefydaBarnabasynparhauynAntiochia, ganddysguaphregethugairyrArglwydd,ynghydâllawer eraillhefyd

36ArhaidyddiauwediiPaulddywedydwrthBarnabas, Awndrachefn,acymwelwnâ'nbrodyrymmhobdinasy pregethasomairyrArglwyddynddi,agweledpafoddy maentyngwneuthur.

37ABarnabasabenderfynoddgymrydgydahwyntIoan, a’igyfenwMarc

38EithrnifeddylioddPaulynddaeigymmerydefgydâ hwynt,yrhwnaymadawsaiâhwyntoPamphylia,acnid aethgydâhwynti’rgwaith

39A'rgynnenafumorsydynrhyngddynt,felyr ymadawsantâ'rnailloddiwrthyllall:acfellyBarnabasa gymerthMarc,acahwylioddiCyprus;

40APhauladdewisoddSilas,acaaethymaith,wediei gymmeradwyoganybrodyrirasDuw

41AcefeaaethtrwySyriaaCilicia,gangadarnhauyr eglwysi.

PENNOD16

1YnaydaethefeiDerbeaLystra:acwele,rhywddisgybl oeddyno,o'renwTimotheus,mabrhywwraig,yrhon oeddIddewes,acagredasai;ondGroegwroeddeidad: 2AhysbyswydynddaganybrodyroeddynLystraac Iconium.

3EfeafyddairaidiPaulfynedallangydâgef;aca’i cymerthaca’ihenwaedoddefoachosyrIddewonyrhai oeddynycyffiniau:canyshwyawyddentollmaiGroegwr oeddeidad.

4Acfelyroeddyntynmynedtrwyydinasoedd,hwya roddasantiddyntygorchmynioni'wcadw,yrhaia ordeiniwydganyrapostoliona'rhenuriaidoeddyn Ierusalem

5Acfellyyreglwysiagadarnhawydynyffydd,aca gynyddasantmewnrhifbeunydd

6AcwediiddyntfynedtrwyPhrygiaachyffiniauGalatia, achaeleugwaharddganyrYsprydGlânibregethuygair ynAsia,

7WedieudyfodhwyiMysia,hwyageisioddfynedi Bithynia:ondniadawoddyrYsbrydiddynt.

8A'rrhaioeddynmynedheibioiMysia,addaethanti waerediTroas.

9AgweledigaethaymddangosoddiPaulynynos;Safodd gŵroMacedoniaagweddïoarno,ganddywedyd,Tyred drosoddiFacedonia,achynorthwyani

10Acwediiddoweledyweledigaeth,ynebrwyddnia ymdrechasomfynediMacedonia,gangasgluynddiaufod yrArglwyddwedieingalwniibregethuyrefengyliddynt 11Ganhynny,ganymollwngoTroas,niaddaethomarei unioniSamothracia,athrannoethiNeapolis; 12AcoddiynoiPhilipi,yrhonywprifddinasyrhan honnooMacedonia,athrefedigaeth:abuomynyddinas honnoynarosrhaidyddiau

13AcarySaboth,niaaethomallano'rddinasarlanyr afon,lleyroeddgweddio;acaeisteddasom,acalefarasom wrthygwrageddoeddyndyfodyno

14Arhywwraigo'renwLydia,gwerthwrporffor,oddinas Thyatira,yrhonoeddynaddoliDuw,a'nclywoddni:yr honaagoroddyrArglwyddeichalonhi,aofaloddamy pethauaddywedasidganPaul.

15Acwedieibedyddiohi,a’ithylwyth,hiaattolygoddi ni,ganddywedyd,Osbarnasochfiynffyddloni’r Arglwydd,deuwchi’mtŷ,acarhoswchyno.Acmaehi'n cyfynguni

16Abu,wrthfynediweddi,rhywllancesynmeddu ysbryddewiniaetha'ncyfarfu,yrhonaddugelwmawri'w meistriaidtrwyleddfa:

17YrunaganlynoddPaulaninnau,acalefodd,gan ddywedyd,YdynionhynydyntweisionyDuwgoruchaf,y rhaisyddyndangosinifforddiachawdwriaeth

18AhynawnaethhilaweroddyddiauEithrPaul,yndrist, adroddacaddywedoddwrthyrysbryd,Yrwyfyn gorchymynitiynenwIesuGristddyfodallanohoniAc efeaddaethallanyrunawr

19Aphanweloddeimeistriaidfodgobaitheuhelwhwynt wedidiflannu,hwyaddaliasantPaulaSilas,aca’u tynnoddhwynti’rfarchnadfaatyllywodraethwyr, 20Aca'udugatyrynadon,ganddywedyd,Ymaey dynionhyn,ahwythauynIddewon,yncynhyrfueindinas ynddirfawr,

21Adysgwcharferion,yrhainidydyntgyfreithloninieu derbyn,na'ucadw,ganeinbodynRhufeinwyr

22A'rdyrfaagyfodasantyneuherbynhwynt:a'rynadona rwygasanteudillad,acaorchymynasanteucurohwynt.

23Acwediiddyntosodllawerorwymauarnynt,hwya'u bwriasantigarchar,ganorchymyni'rcarcharoreucadwyn ddiogel:

24Yrhwn,wediderbynyfathgyhuddiad,a'ibwriodd hwynti'rcarcharmewnol,acaymprydioddeutraedyny cyffion.

25AchanolnosPaulaSilasaweddiodd,acaganasant fawliDduw:a’rcarcharoriona’uclywsant

26Acynddisymwthbudaeargrynmawr,felyrysgwyd seiliauycarchar:acynebrwyddyrhollddrysauaagorwyd, arhwymaupawbaymollyngwyd.

27Acheidwadycarcharddeffroo'igwsg,agweleddrysau ycarcharynagored,efeadynnoddeigleddyf,aca ewyllysiailaddeihun,gandybiedfodycarcharorionwedi ffoi

28EithrPaulalefoddâllefuchel,ganddywedyd,Nawna niweditidyhun:canysyrydymniollyma.

29Ynaefeaalwoddamoleuni,acaymchwyddodd,aca ddaethdangrynu,acasyrthioddilawroflaenPaulaSilas, 30Aca'udughwyntallan,acaddywedodd,Hawŷr,beth syddraidimieiwneuthurifodyngadwedig?

31Ahwyaddywedasant,CredynyrArglwyddlesuGrist, athiafyddigadwedig,a'thdŷ.

32AhwyalefarasantairyrArglwyddwrtho,acwrth bawboeddyneidŷef

33Acefea'ucymmerthhwyntyrunawro'rnos,aca olchoddeubriwiauhwynt;abedyddiwydef,efea'ihollrai, arunwaith.

34Acwediiddoeudwynhwynti'wdŷ,efeaosododd ymbortho'ublaenhwynt,acalawenychodd,gangreduyn Nuwâ'iholldŷ.

35Aphanaethhiynddydd,yrynadonaanfonasanty gweinyddion,ganddywedyd,Gollwngygwŷrhynny

36Acheidwadycarcharafynegoddyrymadroddhwni Paul,Yrynadonaanfonasanti'chgollwngchwiynrhydd: ynawrganhynnyewch,adosmewntangnefedd

37EithrPauladdywedoddwrthynt,Hwya'ncurasantni ynagoredhebeigondemnio,ynRhufeinwyr,aca'n bwriasantniigarchar;acynawrymaentyneingwthio allanynddirgel?nageynwir;onddeuedhwyeuhunaina'n tynuallan

38A'rgweisionafynegasantygeiriauhynwrthyrynadon: ahwyaofnasant,panglywsantmaiRhufeinwyroeddynt. 39Ahwyaddaethantacaattolygasantiddynt,aca'i dygasantallan,acaddeisyfasantarnyntymadaelo'rddinas 40Ahwyaaethantallano'rcarchar,acaaethantidŷ Lydia:aphanwelsantybrodyr,hwya'ucysurasant,aca ymadawsant

PENNOD17

1AcwediiddyntdramwytrwyAmffipolisacApolonia, hwyaddaethantiThesalonica,lleyroeddsynagogyr Iddewon:

2APhaul,ynôleiarfer,aaethimewnatynt,athri diwrnodSabothaymresymoddâhwynto'rysgrythurau, 3Ganagorydahaeru,fodynrhaidiGristddioddef,a chyfodioddiwrthymeirw;acmaiyrIesuhwn,yrhwnyr wyfyneibregethuichwi,ywCrist

4Arhaiohonyntagredasant,acaymgyfathrachasantâ PhaulaSilas;aco'rGroegiaidselog,dyrfafawr,aco'r gwrageddpennafnidychydig

5OndyrIddewonyrhainichredasant,achenfigenasant,a gymerasantatyntraianllado'rdosbarthsylfaenol,aca gasglasantfintai,acagynhyrfasantyrhollddinas,aca ymosodasantardŷJason,acageisioddeudwynallani'r bobl.

6Aphannachawsanthwynt,hwyadynnoddJasonarhai brodyratlywodraethwyryddinas,ganlefain,Yrhaia droesantybydwynebiwaeredaddaethantymahefyd; 7YrhwnadderbynioddJason:a'rrhaihynollsyddyn groesiorchymynionCesar,ganddywedydfodbreninarall, unIesu

8Ahwyagynhyrfwydyboblallywodraethwyryddinas, panglywsantypethauhyn.

9AcwediiddyntgaelsicrwyddoJason,aco'rllall,hwy a'ugollyngasanthwyntymaith

10A’rbrodyrynebrwyddaanfonasantPaulaSilasliw nosiBerea:yrhaiarddyfodynoaaethantisynagogyr Iddewon

11Yroeddyrhaihynynfonheddigna'rrhaioeddyn Thesalonica,oranderbynygairgydaphobparodrwydd meddwl,achwilio'rysgrythuraubeunydd,aoeddypethau hynnyfelly

12Amhynnyllawerohonyntagredasant;hefydo wrageddanrhydeddusyGroegiaid,acowŷr,nidychydig 13OndpanddealloddyrIddewonoThesalonicafodgair DuwwedieibregethuganPaulynBerea,hwyaddaethant ynohefyd,acagyffrôddybobl

14AcynaynebrwyddybrodyraanfonasantPaulifyned megisatymôr:ondSilasaThimotheusaarhosasantynoo hyd

15A'rrhaioeddynarwainPaula'idygasantefiAthen:a derbyngorchymyniSilasaThimotheusddyfodattoefyn fuan,hwyaymadawsant

16TraoeddPaulyndisgwylamdanyntynAthen, cynhyrfoddeiysbrydynddo,panweloddyddinasyncael eirhoiieilunaddoliaeth

17Amhynnyyroeddefeynysynagogynymrysonâ'r Iddewon,acâ'rduwiolion,acynyfarchnadbeunyddâ'r rhaioeddyncyfarfodagef

18Ynarhaioathronwyro'rEpicuriaid,aco'rStoiciaid,a gyfarfuantagefArhaiaddywedasant,Bethaddywedy llanchwn?eraill,Efeaymddengysynosodwrduwiau dieithr:ameifodynpregethuiddyntyrIesu,a'ratgyfodiad.

19Ahwya'icymmerasantef,aca'idygasantefi Areopagus,ganddywedyd,Agawnniwybodbethywyr athrawiaethnewyddhon,yrwyttiynllefaruamdani?

20Canysyrwyttiyndwynrhaipethaudieithri'nclustiau: niafynnemwybodbethywystyrypethauhyn

21(CanysyrhollAtheniaida'rdieithriaidyrhaioeddyno yntreulioeuhamsermewndimarall,ondnaillaiiadrodd, neuiglywedpethnewydd)

22YnaysafoddPaulynghanolbrynMars,aca ddywedodd,ChwychwiwŷrAthen,yrwyfyngweledeich bodchwiymmhobpethynrhyofergoelus

23Canysfelyroeddwnynmynedheibio,acyngweled eichdefosiynauchwi,miagefaisallorâ'rysgrifhonarni,I DDUWANHYSBYSYrhwnganhynnyyrydychynei addoliynanwybodus,yrwyffiyneifynegiichwi.

24Yrhwnawnaethybyd,aphobpethsyddynddo,gan weledeifodynArglwyddnefadaear,nidywyntrigo mewntemlauowaithdwylo;

25Niaddolirchwaithâdwylodynion,felpebaiangendim arno,ganeifodynrhoiibobbywyd,acanadl,aphobpeth;

26Acawnaethoungwaedhollgenhedloeddoddynioni drigoarhollwynebyddaear,acabenderfynoddyr amseroeddo'rblaen,atherfynaueutrigfannau;

27FelyceisiantyrArglwydd,osteimlentareiôlef,a'i gaelef,ernadywefeymhelloddiwrthbobunohonom:

28Canysynddoefyrydymynbyw,acynsymud,acyn caeleinbod;felydywedoddrhaio'chbeirddchwi,Canys eihiliogaethefhefydydymni

29Ganhynnyganhynny,ganeinbodynhiliogaethi Dduw,niddylemfeddwlfodyDuwdodyndebygiaur, neuarian,neufaen,wedieigerfiogangelfyddydadyfais dyn.

30AcamseroeddyranwybodaethhwnawinoddDuw;ond ynawrymaeyngorchymynibawbymmhobman edifarhau:

31Amiddoosoddydd,ynyrhwnybarnoefeybydmewn cyfiawnder,trwyygwrhwnnwaordeinioddefe;o'rhyny rhoddoddefesicrwyddibawb,trwyeigyfodiefoddiwrth ymeirw

32Aphanglywsantsônamadgyfodiadymeirw,rhaia watwarasant:acerailladdywedasant,Niawrandawndi drachefnarymaterhwn

33FellyPaulaymadawoddo'uplithhwynt

34Erhynnyrhaigwŷraymlynasantwrtho,acagredasant: ymhlithyrhaiyroeddDionysiusyrAreopagiad,agwraig o'renwDamaris,aceraillgydâhwynt

PENNOD18

1GwediypethauhynPaulaymadawoddoAthen,aca ddaethiCorinth;

2AchafoddIddewo'renwAcwila,wedieieniymPontus, wedidodo'rEidal,gyda'iwraigPriscila;(amfodClaudius wedigorchymyni'rhollIuddewonymadaeloRufain:)aca ddaethattynt

3Acameifodo'rungrefft,efeaarhosoddgydâhwynt,ac aweithiodd:canysgwneuthurwyrpebylloeddyntwrtheu galwedigaeth

4Acyroeddefeynymresymmuynysynagogbob Sabboth,acynperswadioyrIddewona'rGroegiaid.

5AphanddaethSilasaThimotheusoMacedonia,Paula bwyswydynyrysbryd,acadystiolaethoddi'rIddewonmai IesuoeddyMeseia.

6Aphanwrthwynebasant,acagablodd,efeaysgydwodd eiddillad,acaddywedoddwrthynt,Eichgwaedfyddoar eichpennaueichhunain;Glanydwyffi:ohynallanyraf atyCenhedloedd

7Acefeaaethoddiyno,acaaethidŷgŵro'renwJustus, yrhwnoeddynaddoliDuw,yrhwnoeddynagosi'wdŷ â'rsynagog

8ACrispus,priflywodraethwrysynagog,agredoddynyr Arglwyddâ'iholldŷ;allawero'rCorinthiaidoeddyn clywedagredasant,acafedyddiwyd

9YnayllefaroddyrArglwyddwrthPaulynynostrwy weledigaeth,Nacofna,eithrllefara,acnaddaldyheddwch: 10Canysmyfisyddgydâthi,acniosodonebarnatniwed iti:canyspobllawersyddgennyfynyddinashon

11Acefeabarhaoddynoflwyddynachwemis,gan ddysgugairDuwyneuplithhwynt

12AphanoeddGallioynddirprwywriAchaia,yr IddewonynunfrydawnaethantwrthryfelynerbynPaul,ac a'idygasantefi'rbrawdle,

13Ganddywedyd,Ymaeycyd-ddynhwnynperswadio dynioniaddoliDuwyngroesi'rddeddf.

14AphanoeddPaulyrawrhonaragoreienau,Galioa ddywedoddwrthyrIddewon,Pebaicamweddneu anlladrwydddrygionus,OIddewon,rheswmafyddaiimi ddwyngydachwi:

15Ondoscwestiwnoeiriauacenwau,a'chcyfraithchwi, edrychwcharni;canysnifyddaffarnwrarycyfryw faterion

16Acefea'ugyrroddhwynto'rcarchar.

Actau'rApostolion

17A'rhollRoegiaidagymerasantSosthenes,prif lywodraethwrysynagog,aca'icurasantefoflaenbrawdle. AcnidoeddganGallioofalamyruno'rpethauhynny 18APhaulwedihynaarhosoddynoettogrynamser,ac ynaagymmertheiwyliau,acahwylioddoddiynoiSyria, achydagefPriscilaacAcwila;wedicneifioeibenefyn Cenchrea:canysaddunedoeddganddo 19AcefeaddaethiEphesus,aca’ugadawoddhwyntyno: ondefeeihunaaethimewni’rsynagog,acaymresymodd â’rIddewon

20Panddeisyfasantarnoarosynhwyoamsergydahwynt, nichydsynioddefe; 21Eithrffarweloddhwynt,ganddywedyd,Ymaeynrhaid imiarbobcyfrifgadwywŷlhonsyddyndyfodyn Ierusalem:eithrmiaddychwelafattochdrachefn,osmyn Duw.AcefeahwylioddoEffesus.

22AcwediiddolanioynCesarea,amynedifynu,a chyfarchyreglwys,efeaaethiwaerediAntiochia 23Acwediiddodreuliopethamseryno,efeaymadawodd, acaaethdroshollwladGalatiaaPhrygiamewntrefn,gan gryfhauyrhollddisgyblion

24DaethrhywIddewo'renwApolos,aanwydyn Alexandria,gŵrhuawdl,achadarnynyrysgrythurau,i Effesus

25YdynhwnagyfarwyddwydynfforddyrArglwydd;a chanfodynselogynyrysbryd,efealefaroddaca ddysgoddynddyfalbethauyrArglwydd,hebwybodond bedyddIoan.

26Acefeaddechreuoddlefaruynhyynysynagog:yr hwn,panglybuAcwilaaPhriscila,a’icymerasantefatynt, acaeglurasantiddofforddDuwynwell.

27AcwedieiosodifynediAchaia,ybrodyra scrifennasant,ganannogydisgyblioni’wdderbynef:yr hwn,wediiddoddyfod,agynnorthwyasantlaweroedd wedicredutrwyras:

28CanysefeaargyhoeddoddyrIddewonynddirfawr,a hynnyyngyhoeddus,ganddangostrwy'rysgrythuraumai IesuoeddCrist

PENNOD19

1Abu,traoeddApolosyngNghorinth,Paul,wediiddo dramwyotrwy'rterfynauuchaf,ddyfodiEffesus,a chanfodrhaidisgyblion,

2Acefeaddywedoddwrthynt,Adderbyniasochyr Ysprydglânerpangredasoch?Ahwyaddywedasant wrtho,NiaglywsomnigymaintaoesdimYsprydGlân

3Acefeaddywedoddwrthynt,Ibabethganhynnyy bedyddiwydchwi?Ahwyaddywedasant,IfedyddIoan

4YnaydywedoddPaul,Ioanynwirafedyddioddâ bedyddedifeirwch,ganddywedydwrthybobl,amiddynt greduynyrhwnoeddiddyfodareiôlef,hynnyyw,yng NghristIesu

5Panglywsanthyn,hwyafedyddiwydynenwyr ArglwyddIesu

6AcwediiPaulosodeiddwylawarnynt,yrYsprydGlân addaetharnynt;ahwyalefarasantâthafodau,aca broffwydasant

7A'rgwŷrolloeddynghylchdeuddeg

8Acefeaaethimewni'rsynagog,acalefaroddynhyam drimis,ganymrysonadarbwylloypethauynghylch teyrnasDduw

9Eithrpangaledoddamryw-wyr,apheidiocredu,ond llefaruynddrwgamyfforddhonnooflaenydyrfa,efea ymadawoddâhwynt,acawahanoddydisgyblion,gan ymrysonbeunyddynysgolunTyrannus.

10Ahynabarhaoddymhendwyflynedd;fely gwrandawoddpawboeddyntrigoynAsiaairyrArglwydd Iesu,ynIddewonaGroegiaid

11AgwnaethDuwwyrthiauarbennigtrwyddwyloPaul: 12Felydygido'igorphefatyrhancesboced,neu ffedogau,a'rclefydauagiliasantoddiwrthynt,a'r ysbrydiondrwgynmynedallanohonynt

13Ynarhaio'rIuddewoncrwydriaid,yrhaioeddynalltud, aymgymerasantarnyntialwtrosyrhaioeddagysbrydion drwgarnynt,arenwyrArglwyddIesu,ganddywedyd,Yr ydymyneichtynghedutrwyyrIesuymaePaulynei bregethu.

14AcyroeddsaithofeibioniunScefa,ynIddew,acyn benaryroffeiriaid,yrhaiawnaethantfelly

15A'rysbryddrwgaatteboddacaddywedodd,YrIesua adwaen,aPhaulaadwaen;ondpwyydychchwi?

16A'rgŵrynyrhwnyroeddyrysbryddrwgynneidio arnynt,aca'igorchfygoddhwynt,acaorfuarnynt,fely ffoesantallano'rtŷhwnnwynnoethacynfriw

17Ahynoeddhysbysi'rhollIddewonaGroegiaidhefyd yntrigoynEphesus;acofnasyrthioddarnyntoll,a mawrhawydenwyrArglwyddIesu

18Allawero'rrhaiagredasantaddaethant,aca gyffesasant,acafynegasanteugweithredoedd.

19Llawero'rrhaioeddynarfercywreinrwyddaddygasant eullyfrauynghyd,aca'ullosgasantoflaenpawb:ahwya gyfrifasanteupris,aca'icawsantynddegadeugaino ddarnauarian

20MornertholytyfoddgairDuw,acadrechodd 21Wedii'rpethauhynorffen,Paulafwriadoddynyr ysbryd,wediiddodramwyotrwyMacedoniaacAchaia, fynediIerusalem,ganddywedyd,Wediimifodyno,rhaid imihefydweledRhufain.

22FellyefeaanfonoddiFacedoniaddauo'rrhaioeddyn gweinidogaethuiddo,TimotheusacErastus;ondefeeihun aarhosoddynAsiaamdymor.

23A'runamsernichododdcynnwrfbychanoamgylchy fforddhonno

24Canysgŵro'renwDemetrius,gofarian,yrhwnoedd yngwneuthurcysegrauarianiDiana,addugelwnid bychani'rcrefftwyr;

25Yrhwnaalwoddefeynghydâgweithwyrcyffelyb alwedigaeth,acaddywedodd,Hawŷr,chwiawyddoch maitrwyygreffthonymaegennymeincyfoeth.

26Yrydychchwihefydyngweldacynclywed,mainid ynEffesusynunig,ondbrontrwyhollAsia,ymae'rPaul hwnwediperswadioathroipobllaweriffwrdd,gan ddywedydnadydyntyndduwiau,yrhaiawnaedâdwylo: 27Nidynunigymaeeincrefftnimewnperyglogaelei ddiystyru;ondhefydiddirmygutemlydduwiesfawr Diana,adifaeigwychderhi,yrhonymaeAsiaolla'rbyd yneihaddoli

28Aphanglywsantyrymadroddionhyn,hwyafuantlawn oddigofaint,acalefasant,ganddywedyd,MawrywDiana yrEphesiaid

29Allanwydyrhollddinasoddryswch:acwedidalGaius acAristarchus,gwŷrMacedonia,cymdeithionPaulyneu taith,hwyaruthrasantynunfrydi'rtheatr

Actau'rApostolion

30AphanfynnaiPaulfynedimewnatybobl,niadawsant ydisgyblioniddo.

31ArhaiobenaethiaidAsia,yrhaioeddyngyfeillioniddo, aanfonasantato,ganddeisyfarnonadanturiaiefeeihuni'r theatr.

32Rhaiganhynnyalefasantunpeth,aphetharall:canys ygynnull-eidfaaddrysu;a'rrhanfwyafniwyddaipaham ydaethantynghyd.

33AhwyadynnasantAlexanderallano'rdyrfa,a'r IddewonyneiddwynefymlaenAcAlecsandera amneidioddâ’ilaw,acaewyllysiaiwneuthurei amddiffynfai’rbobl

34OndpanwybuantmaiIddewydoedd,pawbagunllais ynghylchdwyawralefasant,MawrywDianayrEffesiaid

35Acwediiglercydrefgymwynasâ'rbobl,efea ddywedodd,ChwychwiwŷrEphesus,paŵrsyddnaŵyr pafoddymaedinasyrEphesiaidynaddolwri'rdduwies fawrDiana,aci'rddelwaddisgynnoddoJupiter?

36Ganweledganhynnynaellirdywedydynerbyny pethauhyn,chwiaddylechfodyndawel,hebwneuthur dimynfyrbwyll

37Canysdygasochymaygwŷrhyn,yrhainidydyntyn ysbeilwyreglwysi,nacetoyngablwyreichduwies

38AmhynnyosbyddganDemetrius,a'rcrefftwyrsydd gydagef,faterynerbynneb,ymae'rgyfraithynagored,a dirprwyon:erfyniantareigilydd

39Ondosymholwchddimambethaueraill,fe'ipennir mewncymanfagyfreithlon.

40Canysyrydymnimewnperygligaeleingalwdansylw oherwyddcynnwrfydyddhwn,hebfodachosiniroddi cyfrifo'rcynnwrfhwn.

41Acwediiddolefarufelhyn,efeaddiystyroddy gymanfa

PENNOD20

1Acwedii'rcynnwrfddarfod,Paulaalwoddydisgyblion ato,aca'ucofleidioddhwynt,acaaethymaithifynedi Macedonia

2Acwediiddofyneddrosyparthauhynny,arhoddi llaweroanogaethiddynt,efeaddaethiGroeg, 3AcaarhosodddrimisAphanddisgwylioddyrIddewon amdano,felyroeddarhwylioiSyria,efeafwriadodd ddychwelydtrwyFacedonia

4AethgydagefiAsiaSopateroBerea;aco'rThesaloniaid, AristarchusaSecundus;aGaiusoDerbe,aThimotheus;ac oAsia,TychicusaTrophimus

5Yroeddyrhaihyno'rblaenynarosiniynTroas.

6AnyniahwyliasomymaithoPhilipiaroldyddiauybara croyw,acaddaethomatynthwyiTroasmewnpum niwrnod;llebuomynarossaithniwrnod

7Acarydyddcyntafo'rwythnos,panddaethydisgyblion ynghydidorribara,Paulabregethoddiddynt,ynbarodi ymadaeldrannoeth;apharhaoddeiaraethhydhannernos

8Allawerooleuadauoeddynyrystafelloruchaf,lleyr oeddyntwediymgynnull

9Acynyffenestryroeddrhywddynieuanco'renw Eutychuswedisyrthioidrwmgwsg:athrayroeddPaulyn hirynpregethu,efeasuddoddigysgu,acasyrthioddi lawro'rdrydeddlofft,acagymerwydifynyynfarw.

10APhaulaaethiwaered,acasyrthioddarno,aca'i cofleidioddefaddywedodd,Nathristwcheichhunain; canysynddoefymaeeifywyd

11Ynapanddaethefeifynydrachefn,acadorroddfara, acafwytaodd,acalefaroddlaweroamser,hyddoriad dydd,fellyefeaaethymaith 12Ahwyaddygasantyllancynfyw,acnichawsant ychydiggysur.

13Aniaaethomo'rblaeni'rllong,acahwyliasomiAsos, ganfwriaducymrydPaulimewn:canysfellyefea benodasai,ganfeddwlmynedrhagddo

14AphangyfarfuefeâniynAsos,nynia'icymerasomefi mewn,acaddaethomiMitylene.

15Aniahwyliasomoddiyno,acaddaethomdrannoeth trosoddiChios;athrannoethcyraeddasomSamos,ac arosasomynTrogyllium;athrannoethydaethomiMiletus.

16CanysPaulabenderfynasaiforioiEphesus,amna threuliasaiefeyramserynAsia:canysefeafrysiai,pe byddaibosibliddo,fodynIerusalemddyddyPentecost.

17AcoMiletusefeaanfonoddiEphesus,acaalwodd henuriaidyreglwys

18Aphanddaethantato,efeaddywedoddwrthynt,Chwia wyddoch,o'rdyddcyntafydeuthumiAsia,pafoddybûm gydachwibobamser,

19Gwasanaethu'rArglwyddâphobgostyngeiddrwydd meddwl,acâllaweroddagrau,athemtasiynau,yrhaia'm tarawoddtrwyweddi'rIddewon:

20Aphafoddycadwaisynôlddimafufuddiolichwi, ondaddangosaisichwi,aca'chdysgaisyngyhoeddus,ac odŷidŷ,

21Gandystiolaethui'rIddewon,aci'rGroegiaidhefyd, edifeirwchtuagatDduw,affyddtuagateinHarglwydd IesuGrist

22Acynawrwelefiynmynedynrhwymynyrysbrydi Ierusalem,hebwybodypethauaddigwyddimiyno:

23AceithriobodyrYsprydGlânyntystiolaethuymmhob dinas,ganddywedydfodrhwymauagorthrymderauynfy arosi

24Ondnidywyruno'rpethauhynynfynghyfeilio,nac yncyfriffymywydynannwylimifyhun,ermwynimi orffenfynghwrstrwylawenydd,a'rweinidogaethagefais ganyrArglwyddIesu,idystiolaethuefengylgrasDuw

25Acynawrwele,miawnnawelwchchwioll,yrhaiyr euthumibregethuteyrnasDduwi'mplith,fywyneb mwyach

26Amhynnyyrwyfyneichcymrydigofnodiheddiwfy modynburoddiwrthwaedpawb

27CanysnipheidiaisifynegiichwihollgyngorDuw.

28Gwyliwchganhynnyarnocheichhunain,acaryrholl braidd,aryrhwnygwnaethyrYsprydGlânchwiyn oruchwylwyr,iborthieglwysDduw,yrhonabrynoddefe â'iwaedeihun.

29Canysmiawnhyn,arôlimiymadael,ydaw bleiddiaidblinionimewni'chplith,hebarbedypraidd

30Hefydohonocheichhunainycyfyddynion,ganlefaru pethaugwrthnysig,idynnudisgyblionareuhôl

31Amhynnygwyliwch,achofiwch,napheidiaisâ rhybuddiobobunnosadyddâdagrauymhentairblynedd 32Acynawr,frodyr,yrwyfyneichcyflwynoiDduw,aci aireiras,yrhwnsyddabli'chadeiladuchwi,aciroddii chwiynetifeddiaethi'rrhaiollasancteiddiwyd 33Nichwennychaisarianneb,nacaur,neuddillad

34Ie,chwiawyddoch,maiydwylawhynaweiniasanti'm hangenrheidiaui,aci'rrhaioeddgydâmi.

35Myfiafynegaisichwibobpeth,pafoddydylechmor lafurusgynnalygwan,achofiogeiriauyrArglwyddIesu, felydywedodd,Mwybendigedigywrhoddinaderbyn.

36Acwediiddolefarufelhyn,efeabenliniodd,aca weddioddgydâhwynt

37Ahwyollawylasantynchwerw,acasyrthiasantar wddfPaul,aca'icusanasantef,

38Gandristâuynbennafollamygeiriaualefaroddefe, felnawelenteiwynebefmwyachAethantgydagefi'r llong

PENNOD21

1Abu,wediinigaeleincaeloddiwrthynt,aglanio,nia ddaethomynunioniCoos,a'rdyddaganlyniRhodes,ac oddiynoiPatara:

2AchanfodllongynhwyliodrosoddiPhenicia,nia aethomarybwrdd,acagychwynasom

3AcwediinniddarganfodCyprus,nia'igadawsomary llawaswy,acahwyliasomiSyria,aglanioynTyrus: canysynoyroeddyllongiollwngeibaichhi

4Achanfoddisgyblion,niaarhosasomynosaithniwrnod: yrhaiaddywedasantwrthPaultrwyyrYspryd,nadelai efeifynyiIerusalem

5Acwedicyflawniydyddiauhynny,niaymadawsomac aaethomeinffordd;ahwyolla’ndygasantareinffordd, gydagwrageddaphlant,hydonidoeddemallano’rddinas: acniabenliniasomarylan,acaweddïasom

6Acwediinigymmerydymadawiadeingilydd,nia gymerasomlong;adychwelasantadrefdrachefn

7AcwediiniorffeneincwrsoTyrus,niaddaethomi Ptolemais,acagyfarchasomybrodyr,acaarhosasomgyda hwyntundiwrnod

8AthrannoethyrhaioeddofintaiPaulaymadawsom,ac addaethomiCesarea:acniaaethomidŷPhilipyr efengylwr,yrhwnoedduno'rsaith;acarosgydagef 9Acyroeddi'rgwrhwnnwbedairoferched,oforynion,y rhaioeddynproffwydo.

10Acfelyroeddymniynarosynoddyddiaulawer,rhyw broffwydaddaethiwaeredoJwdea,o'renwAgabus 11Aphanddaethefeatomni,efeagymmerthwregysPaul, acarwymoddeiddwyloa'idraedeihun,acaddywedodd, FelhynydywedyrYsprydGlân,Fellyyrhwymoyr IddewonynIerusalemygŵrsyddberchenygwregyshwn, aca'itraddodiantefimewndwylawyCenhedloedd 12Aphanglywsomypethauhyn,nyni,aphoblylle hwnnw,aattolygwniddobeidiomynedifynuiJerusalem 13YnaPaulaattebodd,Bethsydditiiwyloacidorrify nghalon?canysparodydwyfnidynunigigaelfyrhwymo, ondhefydifarwynJerwsalemermwynenwyrArglwydd Iesu

14Aphannabyddaiefeyncaeleiddarbwyllo,nia beidiasom,ganddywedyd,GwnelerewyllysyrArglwydd 15Acarôlydyddiauhynnynyniagymerasomifynuein cerbydau,acaaethomifynuiIerusalem. 16ArhaihefydoddisgyblionCesareaaaethantgydâni, acaddygasantgydâhwyntunMnasonoCyprus,hen ddisgybl,yrhwnydylemletyagydagef.

17AphanddaethomiIerusalem,ybrodyra'nderbyniasant niynllawen

18A'rdydddilynolPaulaaethimewngydâniatIago;ac yroeddyrhollhenuriaidynbresenol.

19Acwediiddoeucyfarch,efeafynegoddynneillduoly pethauawnaethaiDuwymhlithyCenhedloeddtrwyei weinidogaethef.

20Aphanglywsant,hwyaogoneddasantyrArglwydd,ac addywedasantwrtho,Tiaweli,frawd,faintofiloeddo Iddewonsyddyncredu;acymaentollynselogdrosy gyfraith:

21Ahwyahysbyswyditi,dyfodtiyndysguyrholl IddewonsyddymmysgyCenhedloeddiymwrthodâ Moses,ganddywedydnaddylentenwaeduareuplant,na rhodioynôlyrarferion.

22Bethydywfelly?ymaeynrhaidi'rdyrfaddyfod ynghyd:canyshwyaglywantdyfodwedidyfod

23Gwnaganhynnyyrhynyrydymyneiddywedyd wrthyt:Ymaegennymnibedwarowŷrymaeadduned arnynt;

24Cymerhwynt,aglanhadyhungydâhwynt,abyddofal arnynt,felyreillioeupennau:aphawbyngwybodnadyw ypethauhynnyahysbyswydamdanattiynddim;onditi dyhunhefydrodioyndrefnus,achadwygyfraith.

25Ynglŷnâ'rCenhedloeddsy'ncredu,nyniaysgrifenasom, acadrigasomnadydyntynsylwiarddimo'rfath,ac eithrioynunigeubodyneucadweuhunainrhagyrhyna offrymwydieilunod,acoddiwrthwaed,athagedig,ac oddiwrthbuteindra

26YnaPaulagymmerthygwŷr,athrannoethynpuroei hungydâhwynt,aaethimewni'rdeml,iarwyddocau cyflawniaddyddiau'rpuredigaeth,hydonibyddaioffrwm drosbobunohonynt.

27Aphanoeddysaithniwrnodbrondarfod,yrIddewono Asia,panwelsantefynydeml,agynhyrfoddyrhollbobl, acaddodasanteiddwyloarno,

28Ynllefain,wŷrIsrael,cymmorth:hwnywygŵrsydd yndysgupawbymmhobmanynerbynybobl,a’rgyfraith, a’rllehwn:acymhellachaddugGroegiaidhefydi’rdeml, acahalogoddycysegrhwn

29(Oherwyddyroeddentwedigweldo'rblaengydagefyn yddinasTrophimusyrEffesiad,yrhwnyroeddyntyn tybiedfodPaulwedieiddwynimewni'rdeml)

30A'rhollddinasagynhyrfwyd,a'rboblaredasant ynghyd:ahwyaddaliasantPaul,aca'itynasantefallano'r deml:acynebrwyddcaewydydrysau

31Acfelyroeddynthwyynmynedoamgylchi'wladdef, ychwedladdaethatben-captenyfintai,fodJerwsalemoll mewncynnwrf

32Yrhwnynebrwyddagymeroddfilwyrachanwriaid,ac aredoddiwaeredatynt:aphanwelsantypen-captena'r milwyr,hwyaadawsantguroPaul

33Ynaypen-captenanesaodd,aca'icymerthef,aca archoddeirwymoâdwygadwyn;acafynnoddpwy ydoedd,aphabethawnaethai

34Arhaialefasantunpeth,petharall,ymmysgydyrfa:a phannaallaiefewybodsicrwyddycynnwrf,efea orchmynnoddeiddwyni’rcastell

35Aphanddaethefearygrisiau,fellyydygwydefgany milwyramdraisybobl

36Canysyroeddtyrfayboblyncanlyn,ganlefain, Ymaithagef.

37AcfelyroeddPauligaeleiarwaini'rcastell,efea ddywedoddwrthypen-capten,Agaffilefaruwrthyt?Pwy addywedodd,AellidisiaradGroeg?

38Onidtydiyw'rEifftiwrhwnnw,yrhwnawnaethostcyn ydyddiauhyngynnwrf,acaddygaistallani'ranialwch bedairmilowŷrllofruddion?

39EithrPauladdywedodd,GwrydwyffiynIddewo Tarsus,dinasynCilicia,dinesyddoddinasddiystyr:ac,yr wyfynatolwgiti,goddefimilefaruwrthybobl

40Acwediiddorodditrwyddediddo,Paulasafoddary grisiau,acaamneidioddâ'ilawatyboblAphanddaeth distawrwyddmawr,efealefaroddwrthyntynyriaith Hebraeg,ganddywedyd,

PENNOD22

1Gwŷr,frodyr,athadau,gwrandewchfyamddiffyniadyr wyfyneiwneudynawrichwi

2(AphanglywsanteifodynllefaruwrthyntynyrHebraeg, hwyagadwasantfwyoddistawrwydd:acefea ddywedodd,)

3Ynwir,gŵrydwyffi,ynIddew,wedieieniynTarsus, dinasynCilicia,acetowedieifaguynyddinashonwrth draedGamaliel,acwedidysguynôlperffaithddefod cyfraithytadau,acynselogtuagat.Dduw,felyrydych chwiollheddyw

4Amiaerlidiaisfelhynhydangau,ganrwymoa thraddodiigarcharauynwŷragwragedd.

5Megishefydymae'rarchoffeiriadyntystiolaethuimi,a holleiddo'rhenuriaid:oddiwrthyrhwnhefydyderbyniais lythyrauatybrodyr,acyreuthumiDdamascus,iddwyny rhaioeddynoynrhwymiIerusalem,i'wcosbi

6Abu,felyroeddwnarfynhaith,acynnesauat Ddamascus,ynghylchhannerdydd,ynddisymwthy disgleirioddo'rnefoleunimawro'mhamgylch

7Amiasyrthiaisarlawr,acaglywaislefyndywedyd wrthyf,Saul,Saul,pahamyrwytynfyerlidi?

8Amiaattebais,Pwywytti,Arglwydd?Acefea ddywedoddwrthyf,MyfiywIesuoNasareth,yrhwnyr wyttiyneierlid.

9A'rrhaioeddgydâmiawelsantynwirygoleuni,aca ofnasant;ondnichlywsantlaisyrhwnoeddynllefaru wrthyf.

10Adywedais,Bethawnaf,Arglwydd?A’rArglwydda ddywedoddwrthyf,Cyfod,adosiDdamascus;acynoy dywediritiambobpethabenodwyditiiwwneuthur.

11Aphannaallwnweledergogoniantygoleunihwnnw, yncaelfyarwainganlawyrhaioeddgydâmi,mia ddeuthumiDdamascus

12AcunAnaneias,gŵrselogynôlygyfraith,achanddo adroddiaddaganyrhollIddewonoeddyntrigoyno, 13Daethattaffi,asafodd,adywedoddwrthyf,"Frawd Saul,derbyndyolwg"A'runawredrychaisifynyarno

14Acefeaddywedodd,Duweintadaunia’thddewisodd di,iwybodeiewyllysef,aciweledyrUnCyfiawnhwnnw, aciwrandoarlaiseienauef

15Canystiafyddoeidystiolaethefibawbo'rhyna welaistacaglywaist

16Acynawrpahamyrwytynaros?cyfod,abedyddier,a golchymaithdybechodau,ganalwarenwyrArglwydd.

17Abu,wediimiddyfoddrachefniIerusalem,trayr oeddwnyngweddioynydeml,mewntrwst;

18Agweloddefyndywedydwrthyf,Brysia,adosarfrys allanoIerusalem:canysnidderbyniantdydystiolaeth amdanaffi

19Adywedais,Arglwydd,ymaentyngwybodimi garcharuachuroymmhobsynagogyrhaiagredasantynot: 20AphandywalltwydgwaeddyferthyrStephen,myfi hefydoeddynsefyllgerllaw,acyncydsynioâ'ifarwolaeth ef,acyncadwdilladyrhaia'illaddasantef.

21Acefeaddywedoddwrthyf,Dosymaith:canysmia'th anfonafdiohynallanatyCenhedloedd

22Ahwya'irhoddasantefyngynulleidfai'rgairhwn,ac ynaagodasanteullef,acaddywedasant,Ymaithgydâ'r cyfrywoddiaryddaear:canysnidgweddusiddofyw.

23Acfelyroeddyntyngweiddi,acyntaflueudillad,ac yntaflullwchi'rawyr,

24Ypen-captenaorchmynnoddeiddwynefi'rcastell,a gorchmynnoddeiarchwiliotrwyfflangellu;felygwypo pahamygwaeddasantyneierbynef

25Acfelyroeddyntyneirwymoefâthipynau,Paula ddywedoddwrthycanwriadoeddynsefyllgerllaw,Ai cyfreithlawnichwifflangellugŵrRhufeinaidd,adigondemniad?

26Panglybuycanwriadhynny,efeaaethacafynegodd i'rpen-capten,ganddywedyd,Gwêlbethyrwytynei wneuthur:canysRhufeiniadywygŵrhwn.

27Ynaypen-captenaddaeth,acaddywedoddwrtho, Dywedimi,aiRhufeiniadwytti?Dywedoddyntau,Ie 28A'rpen-captenaattebodd,Gydaswmmawrycefaisy rhyddidhwnAdywedoddPaul,Ondmiaanedynrhydd 29Ynaynebrwyddyrymadawsantoddiwrthyrhwnoedd i'wholief:a'rpen-captenhefydaofnodd,wediiddowybod maiRhufeiniadydoedd,acameirwymoef

30Trannoeth,ganybuasaiefeyngwybodpahamy cyhuddidefganyrIddewon,efea’igollyngoddefo’i luoedd,acaorchmynnoddi’rarchoffeiriaida’uholl gyngorhwyntymddangos,acaddugPauliwaered,aca’i gosododdefo’ublaenhwynt.

PENNOD23

1APhaul,wrthedrychyndaerarycyngor,addywedodd, Wŷrafrodyr,bûmifywymmhobcydwybodddagerbron Duwhydydyddhwn.

2A'rarchoffeiriadAnaniasaorchmynnoddi'rrhaioeddyn sefyllyneiymyleidaroefarenau

3YnaydywedoddPaulwrtho,Duwa'thdrawodi,walch gwynn:canysyrwyttiyneisteddi'mbarnuiynôly gyfraith,acaorchymynaistimigaelfynharoyngroesi'r Gyfraith?

4A'rrhaioeddynsefyllgerllawaddywedasant,Awytti yndifrïoarchoffeiriadDuw?

5YnaydywedoddPaul,Niwyddwni,frodyr,maiyr archoffeiriadoeddefe:canysymaeynysgrifenedig,Na ddywedoddrwgamlywodraethwrdybobl

6OndpanddealloddPaulmaiSadwceaidoeddynaillran, a'rPhariseaideraill,efealefoddynycyngor,Gwŷra brodyr,Phariseadydwyffi,mabPharisead:oobaithac atgyfodiadymeirwy'mgelwirdansylw

7Acwediiddoddywedydhyn,buymrysonrhwngy Phariseaida'rSadwceaid:a'rdyrfaarannwyd.

8CanysySadwceaidaddywedantnadoesadgyfodiad,nac angel,nacyspryd:eithryPhariseaidagyffesantilldau

9Abullefainmawr:a'rysgrifenyddionoeddorany Phariseaidagyfodasant,acaymrysonasant,ganddywedyd, Nidydymyncaeldimdrwgynydynhwn:ondosysbryd neuangelalefaroddwrtho,nacymladdwnyneierbyn. Dduw.

10Aphangyfododdymrysonmawr,ypen-capten,gan ofnirhagiPaulgaeleidynnuynddarnauohonynt,a orchmynnoddi’rmilwyrfynediwaered,a’igymrydef trwyrymo’uplithhwynt,a’iddwyni’rcastell

11A'rnoswedihynnyyrArglwyddasafoddgerllawiddo, acaddywedodd,Byddlawen,Paul:canysmegisy tystiolaethaistamdanaffiynIerusalem,fellyymaeyn rhaiditidystiolaethuhefydynRhufain.

12Aphanaethhiynddydd,rhaio'rIddewona ymrysonasant,acaymrwymasantdanfelltithion,gan ddywedydnafwytasentnacyfenthydoniladdentPaul.

13Ahwyoeddfwynadeugain,yrhaiawnaethanty cynllwynhwn

14Ahwyaddaethantatyrarch-offeiriaida'rhenuriaid,ac addywedasant,Nynia'nrhwymasomeinhunaindan felldithfawr,nafwytawnddimneslladdPaul

15Ynawrganhynnyyrydychchwigyda'rcyngoryn arwyddoi'rpen-capteneifodyneiddwynefiwaered atochyfory,felpebuasitynymholirhywbethynfwy perffaithyneigylchef:aninnau,neuefeanesa,ydym barodi'wladdef

16AphanglybumabchwaerPauleugorweddfa,efeaaeth acaaethimewni’rcastell,acafynegoddiPaul.

17YnaPaulaalwodduno'rcanwriaidato,aca ddywedodd,Dwgyllanchwnatypen-capten:canysymae ganddobethi'wddywedydwrtho.

18Fellyefea'icymmerth,aca'idugatypen-capten,aca ddywedodd,Paulycarcharora'mgalwoddatto,aca weddioddarnafddwynyllanchwnattat,yrhwnsydd ganddorywbethi'wddywedydwrthyt

19Ynaypen-captena'icymertheferbyneilaw,acaaeth gydagefo'rneilltu,acaofynnoddiddo,Bethsyddgennyt i'wddywedydwrthyf?

20Acefeaddywedodd,YrIddewonagytunasanti ddeisyfuarnatddwynPauliwaeredyforyi’rcyngor,felpe buasentynymholibraiddynfwyperffaithganddo

21Ondpaidagildioiddynt:canysymaemwynadeugain owŷryndisgwylamdano,yrhaia'urhwymasanteuhunain âllw,nafwytaantacnayfaontneslladdef:acynawry maentynbarod,edrychamaddewidgennyt

22Ynaypen-captenaollyngoddyllancymaith,aca orchmynnoddiddo,Edrychnaddywediwrthnebmaiimi ydangosaistypethauhyn.

23Acefeaalwoddatoddauganwriad,ganddywedyd, ParatowchddaugantofilwyrifynediCesarea,agwŷr meirchdrigainadeg,adaugantowŷrgwaywffon,ary drydeddawro’rnos;

24Adarparwchiddyntanifeiliaid,felygosodontPaular, a'iddwynynddiogelatFfelixyrhaglaw

25Acefeaysgrifennoddlythyrarôlymoddhwn:

26ClaudiusLysiasatyrhaglawrhagorolFfelixynanfon cyfarch.

27Ygŵrhwnagymmerwydo’rIddewon,acaddylasem laddohonynt:ynamiaddaethumâbyddin,aca’i hachubaisef,wedideallmaiRhufeiniadydoedd.

28Aphanfynnwnwybodyrachospahamycyhuddasant ef,mia'idygaisefallani'wcyngorhwynt:

29Yrhaiawelaisiyncaeleucyhuddoogwestiynauo'u cyfraithhwynt,hebddimwedieiosodi'wofalynhaeddu marwolaethneurwymau

30AphanfynegwydimifodyrIddewonyncynllwynam ydyn,miaanfonaisarunwaithatatti,acaroddais orchymyni'wgyhuddwyrhefydiddywedydgerdyfrondi yrhynoeddganddyntyneierbynefFfarwel

31Ynaymilwyr,felygorchmynnwydiddynt,a gymerasantPaul,aca’idygasantliwnosiAntipatris

32Trannoethgadawsantygwŷrmeirchifynedgydagef,a dychwelasanti'rcastell:

33PanddaethantiCesarea,athraddodi'repistoli'rrhaglaw, agyflwynoddPaulhefydgereifronef.

34Acwedii'rrhaglawddarllenyllythyr,efeaofynoddo badalaithyrydoeddAphanddealloddeifodoCilicia;

35Mia'thwrandawaf,meddefe,panddelodygyhuddwyr hefydAcefeaorchmynnoddeigadwynneuaddyfarn Herod

PENNOD24

1Ymhenpumdiwrnod,daethAnaniasyrarchoffeiriadi lawrgyda'rhenuriaid,achydagareithiwro'renwTertulus, yrhwnahysbysoddyrhaglawynerbynPaul

2Acwedieialwefallan,Tertullusaddechreuoddei gyhuddoef,ganddywedyd,Ganweledeinbodyn mwynhautawelwchmawrtrwotti,abodgweithredoedd teilwngiawnyncaeleugwneuthuri'rgenedlhontrwydy ragluniaethdi,

3Derbyniwnefbobamser,acymmhobman,Ffelics anwylaf,gydaphobdiolchgarwch.

4Erhynny,rhagimiflinoymhellachwrthyt,atolwgiti glywedychydigeiriauo'thdrugaredd

5Canysniagawsomydynhwnynbla,acyngynnwr terfysgymhlithyrhollIddewontrwy’rbyd,acyn arweinyddisectyNasareaid:

6Yrhwnhefydaaethoamgylchihalogiydeml:yrhwna gymerasom,acafarnasomynôleincyfraithni

7Ondypen-captenLysiasaddaetharnomni,athrais mawra'icymeroddefymaitho'ndwyloni,

8Yngorchymyni'wgyhuddwyrddyfodattat:trwyarholi pwyafynnidyhuno'rpethauhynoll,yrhaiyrydymynei gyhuddoef.

9A'rluddewonhefydagydsyniasant,ganddywedydfody pethauhynfelly

10YnaPaul,wedii'rrhaglawamneidioarnoilefaru,a attebodd,Ganfymodyngwyboddyfodwediboderys llaweroflynyddoeddynfarnwri'rgenedlhon,yrydwyfyn atebynfwysirioldrosoffyhun

11Amitiddeallnadoesetoonddeuddegdiwrnoderpan euthumifynyiaddoliiJerwsalem

12Acnichawsantfiynydemlynymrysonâneb,nacyn cyfodiybobl,nacynysynagogau,nacynyddinas:

13Niallantychwaithbrofiypethauymaentynawrynfy nghyhuddoi

14Ondhynyrwyfyneigyffesuiti,maifellyyrwyffiyn addoliDuwfynhadauynôlyfforddymaentyneigalw heresi,gangredupobpethsyddysgrifenedigynyGyfraith acynyproffwydi:

15AcymaeganddyntobaithynNuw,yrhwnymaent hwythauhefydyneiganiatáu,ybyddadgyfodiadymeirw, ycyfiawna'ranghyfiawn

16Acynhynyrwyfynfyarferfyhun,ifodâgwag gydwybodbobamseryndramgwyddusiDduw,aci ddynion

17Ynawrarôlllaweroflynyddoeddydeuthumiddwyn eluseni'mcenedl,acoffrymau.

18YnarhaiIddewonoAsiaa'mcawsantwedifynglanhau ynydeml,nidâlliaws,nachynnwrf

19Pwyafuasaiymagerdyfrondi,acawrthwynebai,pe buasentynfyerbyni

20Neufelaralldywededyrhaihynyma,oscawsant ddrwgyngwneuthurdimynof,traoeddwnynsefyll gerbronycyngor,

21Onibaiamyrunllaishwn,ygwaeddaiswrthsefyllyn euplith,Gangyffwrddagatgyfodiadymeirwy'mgelwir dansylwgennychheddiw

22AphanglybuFfelixypethauhyn,achanddo wybodaethfwyperffaitho’rfforddhonno,efea’u gohirioddhwynt,acaddywedodd,PanddêlLysiasypencapteniwaered,miaŵyreithafeichmaterchwi.

23Acefeaorchmynnoddi’rcanwriadgadwPaul,a’i ollwngynrhydd,acnawaherddidinebo’igydnabyddus weini,nadyfodatto.

24Acarolrhaidyddiau,panddaethFfelixgydâ'iwraig Drusilla,yrhonoeddIuddew,efeaanfonoddamPaul,ac a'igwrandawoddefamyffyddsyddyngNghrist.

25Acfelyroeddefeynymresymmuamgyfiawnder, dirwest,abarniddyfod,Ffelixaddychrynodd,aca attebodd,Dosymaitherhynoamser;panfyddgennyf dymorcyfleus,fealwafarnat

26Yroeddefeyngobeithiohefydfodarianwedieiroddi iddooddiwrthPaul,i'wollwngynrhydd:amhynnyefea anfonoddamdanoynfynych,acaymddiddanoddagef

27EithrwedidwyflynedddaethPorciusFfestusiystafell Ffelics:aFfelix,ynewyllysiomynegipleseri'rIddewon,a adawoddPaulynrhwym

PENNOD25

1PanddaethFfestusi'rdalaith,ymhentridiau,efea esgynnoddoCesareaiJerwsalem.

2YnayrarchoffeiriadaphennaethyrIddewona'i hysbysasantefynerbynPaul,acaattolygasantiddo, 3Adymunoddffafryneierbynef,aranfonamdanoefi Ierusalem,gangynllwynaryfforddi'wladdef

4OndFfestusaattebodd,fodPauligaeleigadwyn Cesarea,acyrâiefeeihunynfuanyno.

5Ganhynny,meddefe,yrhaiaddichonyneichplith,a ântiwaeredgydâmi,achyhuddaygŵrhwn,odoesdim drygioniynddo

6Acwediiddoarosyneuplithhwyamddengniwrnod, efeaaethiwaerediCesarea;athrannoetheisteddary farnedigaethaorchmynnoddddwynPaul.

7Aphanddaethefe,yrluddewonyrhaiaddaethenti waeredolerusalemasafasantoamgylch,acaosodasant gwynionlawerablinynerbynPaul,yrhainiallenthwyeu profi

8Trayroeddefeynattebdrostoeihun,Nidynerbyn cyfraithyrluddewon,nacynerbynydeml,nacetoyn erbynCesar,miadroseddaisddimogwbl

9OndFfestus,ganewyllysiogwneuthurpleseri'rIddewon, aatteboddPaul,acaddywedodd,Afynnidifynedifynui

Ierusalem,achaeldyfarnuynogerfymroniamypethau hyn?

10YnaydywedoddPaul,Yrwyfynsefyllwrth farnedigaethCesar,lleydylwngaelfymarnu:i’rIddewon niwneuthumiddimcam,felygwyddostynddaiawn.

11Canysostroseddwrydwyf,neuosgwneuthumddim teilwngofarwolaeth,nidwyfyngwrthodmarw:eithros nadoesdimo'rpethauhynymaeyrhaihynynfy nghyhuddoi,niallnebfynhraddodiiddyntApeliafat Cesar

12YnaFfestus,wediymddiddanâ'rcyngor,aattebodd,Ai atCesaryrapelidi?atCesaryrâi

13Acwedirhaidyddiau,ybreninAgripaaBernicea ddaethantiCesareaigyfarchFfestus

14Acwedibodynolaweroddyddiau,Ffestusafynegodd achosPauli'rbrenin,ganddywedyd,Ymaerhywddyn wedieiadaeldanrwymauganFfelics:

15Ynglŷnâ'rhwn,panoeddwnynJerwsalem,yprif offeiriaidahenuriaidyrIddewona'mhysbysasant,gan ddymunobarnyneierbynef

16Wrthyrhwnyrattebaisi,NidywdullyRhufeiniaidi waredunebifarw,cynbodganysawlagyhuddiry cyhuddwyrwynebynwyneb,achaeltrwyddediateb drostoeihunynghylchytroseddaosodwydyneierbyn

17Amhynny,wediiddyntddyfodyma,heboedi drannoeth,miaeisteddaisaryfarnedigaeth,aca orchmynnaisddwynygŵrallan

18Ynerbynyrhwn,pangododdycyhuddwyr,ni ddygasantunrhywgyhuddiado'rcyfrywbethauagyr oeddwniyntybied:

19Eithryroeddganddyntraicwestiynauyneierbynefam euhoergoeleddeuhunain,acamunIesu,yrhwnoedd farw,yrhwnagadarnhaoddPauleifodynfyw

20Achanfymodynamauycyfrywgwestiynau,mia ofynaisiddoafyddaiefeynmynediIerusalem,acynoi gaeleifarnuamypethauhyn

21OndwediiPaulerfynamgaeleigadwatwrandawiad Augustus,miaorchmynnaiseigadwef,hydonianfonwn efatGesar

22YnaAgripaaddywedoddwrthFfestus,Myfihefyda wrandawnarygŵrfyhunYfory,meddef,tiaglywief 23Athrannoeth,panddaethAgripa,aBernice,ârhwysg mawr,acaaethimewni'rllegwrandawiad,gyda'rpencapteniaid,aphrifwŷryddinas,arorchymynFfestusy dygwydPaulallan

24AFfestusaddywedodd,YBrenhinAgripa,aphawb syddymaynbresennolgydani,chwiawelwchygŵrhwn, yrhwnybuholldyrfayrIddewonynymwneudâmi,yn Jerwsalem,acymahefyd,ynllefainnaddylaiefebyw mwyach

25Ondpanganfyddaisnadoeddefewedicyflawnidim teilwngofarwolaeth,a'ifodefeihunwediapelioat Augustus,miabenderfynaiseianfonef

26Amyrhwnnidoesgennyfddimsicri'wysgrifennuat fyarglwyddAmhynnydygaisefallano'thflaendi,acyn arbenniggerdyfrondi,OfreninAgripa,felybyddai gennyfrywbethi'wysgrifennuarôlcaeleiarchwilio.

27Canysymaeynymddangosimiynafresymolanfon carcharor,acnidynunigiarwyddoccauytroseddaua osodwydyneierbynef.

PENNOD26

1YnaydywedoddAgripawrthPaul,Caniattâitilefaru drosotdyhun.YnaPaulaestynnoddeilaw,acaatebodd drosto’ihun:

2Yrwyfynmeddwlfyhunynhapus,freninAgripa, oherwyddyrwyfynatebdrosoffyhunheddiwo'thflaendi yncyffwrddâ'rhollbethauy'mcyhuddirganyrIddewon:

3Ynenwedigamfymodyndyadnabodynarbenigwrar bobdefodauachwestiynausyddymhlithyrIddewon:am hynnyyrwyfynatolwgitifyngwrandoynamyneddgar

4Fyfforddofywo'mhieuenctid,yrhonoeddarycyntaf ymhlithfynghenedlfyhunynIerusalem,aadwaenyrholl Iddewon;

5Yrhaia'mhadwaenentio'rdechreuad,osmynent dystiolaethu,maiynolysectgyfyngafo'ncrefyddyr oeddwniynbywynPharisead

6Acynawryrwyfynsefyllacyncaelfymarnuamobaith yraddewidawnaedganDduwi'ntadau:

7Ibaaddewidymaeeindeuddegllwyth,yngwasanaethu Duwynebrwyddddyddanos,yngobeithiodyfodEr mwynpaobaithycyhuddirfi,freninAgripa,ganyr Iddewon

8Pamydylidmeddwlynbethanhygoelgydachi,fodDuw igyfodi'rmeirw?

9Yroeddwnynmeddwlynwirwrthyffyhun,ydylwn wneuthurllawerobethauyngroesienwIesuoNasareth 10YrhynhefydawneuthumynIerusalem:allawero'r saintagaeaisiynycarchar,wediderbynawdurdodganyr archoffeiriaid;aphanroddwydhwyntifarwolaeth,mia roddaisfyllaisyneuherbyn.

11Acmia'ucosbaishwyntynfynychymmhobsynagog, aca'ugorfodaishwyntigablu;achanfymodynhynod wallgofyneuherbyn,mia'uherlidiaishwynthyd ddinasoedddieithr

12Arhynny,wrthfyndiDdamascus,gydagawdurdoda gorchymynoddiwrthyprifoffeiriaid, 13Arganoldydd,Ofrenin,miawelaisaryfforddoleuad o'rnef,uwchlawllewyrchhaul,yndisgleirioo'mhamgylch, a'rrhaioeddyncyd-deithioâmi.

14Aphansyrthioddniolli'rddaear,miaglywaislaisyn llefaruwrthyf,acyndywedydynyriaithHebraeg,Saul, Saul,pahamyrwytynfyerlidi?caledywitigicioyn erbynypigau

15Adywedais,Pwywytti,Arglwydd?Acefea ddywedodd,MyfiywyrIesuyrhwnyrwyttiyneierlid.

16Ondcyfod,asafardydraed:canysi'rdibenhwnyr ymddangosaisiti,i'thwneuthurdiynweinidogacyndyst o'rpethauhynawelaist,aco'rpethauaymddangosafiti;

17Gandywareduoddiwrthybobloedd,arhagy Cenhedloedd,yrhaiyrwyfynawryndyanfonatynt, 18Iagorydeullygaidhwynt,a'utroiodywyllwchioleuni, acoddiwrthalluSatanatDduw,felycaffontfaddeuant pechodau,acetifeddiaethymmhlithyrhaisyddwedieu sancteiddiotrwyffyddsyddynoffi

19Arhynny,OfreninAgripa,nidoeddwnynanufuddi'r weledigaethnefol:

20EithrmynegoddyngyntafiddynthwyoDdamascus,ac ynJerwsalem,acarhydhollderfynauJwdea,acynai'r Cenhedloedd,iddyntedifarhauathroiatDduw,agwneud gweithredoeddcyfaddasiedifeirwch

21AmyrachosionhynyrIddewona'mdaliasantiyny deml,acaaethantoamgylchi'mlladd.

22GanhynnywedicaelcymmorthganDduw,yrydwyfyn parhauhydydyddhwn,gandystiolaethui’rbychana’r mawr,hebddywedyddimondyrhaiaddywedoddy proffwydiaMosesaddeuai:

23FelydioddefaiCrist,acybyddaiefeycyntafa gyfodasaioddiwrthymeirw,acaddangosaioleunii'r bobloedd,aci'rCenhedloedd

24Acfelyroeddefefelhynynllefarudrostoeihun, Ffestusaddywedoddâllefuchel,Paul,yrwyttiynymyl dyhun;dysglawera'thwnaynwallgof

25Eithrefeaddywedodd,Nidwyffiynwallgof,Ffestus bendefigaidd;ondllefaraeiriaugwirioneddasobrrwydd

26Canysybreninaŵyramypethauhyn,gerbronyrhwn hefydyrwyfynllefaruynrhydd:canysyrwyfyn argyhoeddedignadoesdimo'rpethauhynynguddiedig rhagddo;canysniwnaethpwydypethhynmewncongl 27YBreninAgripa,awyttiyncreduyproffwydi?mia wndyfodyncredu

28YnaydywedoddAgripawrthPaul,Bronyrwyttiynfy mherswadioifodynGristion.

29APhauladdywedodd,MiafynnwniDduw,nidyn unigtydi,ondhefydyrhaiollsyddynfyngwrandoheddiw, ymron,acyngwblgyfrywagydwyffi,heblawyrhwymau hyn

30Acwediiddoddywedydhyn,ybreninagyfododd,a’r rhaglaw,aBernice,a’rrhaioeddyneisteddgydahwynt: 31Acwediiddyntfynedo'rneilltu,hwyaymddiddanasant â'igilydd,ganddywedyd,Nidywydynhwnyngwneuthur dimteilwngofarwolaeth,nacorwymau.

32YnaydywedoddAgripawrthFfestus,Gallasaiydyn hwngaeleiollwngynrhydd,onibuasaiiddoapelioat Cesar.

PENNOD27

1Aphanbenderfynwydinihwylioi'rEidal,hwya roddasantPaulacharcharorionerailliuno'renwJulius, canwriadofintaiAugustus.

2AmyndimewnilongoAdramyttium,nialansasom, oeddyngolyguhwylioarhydarfordiroeddAsia;un Aristarchus,MacedoniadoThesalonica,oeddgydani.

3AthrannoethniagyffyrddasomâSidonAJuliusa erfynioddyngwrtaisarPaul,acaroesiddoryddidifyned ateigyfeillioniymgeleddu.

4Acwediinilansiooddiyno,niahwyliasomdanCyprus, amfodygwyntoeddyngroes.

5AcwedihwyliodrosfôrCiliciaaPhamffylia,nia ddaethomiMyra,dinasoLycia

6AcynoycanwriadaganfulongoAlecsandriaynhwylio i'rEidal;acefea'ngosododdniyno.

7Acwediinihwylioynaraflaweroddyddiau,aphrin ddyfoddrosoddynerbynCnidus,ygwynthebeindioddef, niahwyliasomdanCreta,ynerbynSalmone;

8Acwediprineibasio,daethileaelwirYhafanauteg;yn agosibaleyroedddinasLasea.

9Acweditreuliollaweroamser,ahwylioynawryn beryglus,ganfodyrymprydynawrwedimyndheibio, ceryddoddPaulhwynt,

Actau'rApostolion

10Acaddywedoddwrthynt,Hawŷr,yrwyfyngweledy byddyfordaithhonynddrwgallaweroniwed,nidyn unigo’rllencyna’rllong,ondhefydi’nbywydauni

11Erhynnyycanwriadagredoddymeistrapherchennog yllong,ynfwyna'rpethauaddywedasidganPaul.

12Achannadoeddyhafanynddaiaeafuynddi,yrhan fwyafagynghoroddiymadaeloddiynohefyd,osgallent trwyunmoddgyrraeddPhenice,acynoiaeafu;yrhon syddhafaniCreta,acsyddyngorweddtua'rde-orllewina'r gogledd-orllewin

13Aphanchwythoddydeheuwyntyndawel,gandybied eubodwedicaeleubwriad,ganymollwngoddiyno,a hwyliasantynagosiCreta.

14Ondymhenhirahwyr,cododdgwynttymhestlogynei erbyn,aelwidEuroclydon

15Aphanddaliwydyllong,acniallaiddwyni'rgwynt,ni a'igyrrasomhi

16AchanredegdanrywynysaelwirClauda,yroedd gennymlawerowaithiddyfodarhydycwch:

17Acwediiddyntgymmerydifyny,hwyaarferasant gynnorthwy,ganwregysuyllong;arhagofniddyntsyrthio i'rmôr-wiail,hwylioergydiol,acfellycaeleugyrru.

18Aninnauwedieinlluchioynddirfawrgandymestl, drannoethhwyaysgafnhasantyllong;

19A'rtrydydddyddbwriasomallanâ'ndwyloeinhunain offeryllong

20Aphannadymddangosoddhaulnasermewndyddiau lawer,athymestlfechanyngorweddarnomni,ypryd hynnyytynnwydymaithbobgobaithamgaeleinhachub

21Ondwedihirymataliad,safoddPaulallanyneucanol hwynt,acaddywedodd,Hawŷr,chwiaddylasechwrando arnaffi,achebymollwngoCreta,acennillyniweda'r golledhon

22Acynawryrwyfyneichannogifodynsiriol:canys nichollireinioesnebyneichplith,ondo'rllong

23CanyssafoddgerfymronhenoangelDuw,yrhwn ydwyffi,acyrhwnyrydwyfyneiwasanaethu, 24Ganddywedyd,Nacofna,Paul;rhaiddyddwyn gerbronCesar:acwele,Duwaroddesitiyrhaiollsyddyn moriogydathi.

25Amhynny,syr,byddwchsiriol:canysyrwyffiyn creduiDduw,felydywedwydwrthyf 26Erhynnyrhaideinbwrwniarrywynys.

27Ondpanddaethybedwareddnosarddeg,fely'n gyrrwydifynyacilawrynAdria,tuachanolnosbarnodd yllongwyreubodynnesauatrywwlad;

28Acaseinio,aca'icawsantynugaintarth:acwedi iddyntfynedychydigymhellach,hwyaseiniodrachefn,ac a'icawsantynbymthegohyd

29Ynaganofnirhaginisyrthioargreigiau,hwya fwriasantbedairangoro'rstarn,acaddeisyfasantamy dydd.

30Acfelyroeddyllongwyrarffoallano'rllong,wedi iddyntollwngycwchi'rmôr,danliwfelpebuasentwedi bwrwangorauallano'rfordaith,

31DywedoddPaulwrthycanwriada'rmilwyr,Oni arhoso'rrhainynyllong,niallwchfodyngadwedig.

32Ynaymilwyradorrasantraffauycwch,aca ollyngasantiddi

33Athraoeddydyddyndyfod,Paulaattolygoddiddynt ollgymmerydymborth,ganddywedyd,Dymay

pedwerydddyddarddegichwiaros,apharhauiymprydio, hebgymryddim.

34Amhynnyyrydwyfynattolwgichwigymmerydpeth ymborth:canyshynsyddereichiechyd:canysnisyrth blewynoddiarbennebohonoch.

35Acwediiddolefarufelhyn,efeagymmerthfara,aca ddiolchoddiDduwyneugŵyddhwyntoll:acwediiddoei dorri,efeaddechreuoddfwyta.

36Ynaycawsantollsirioldeb,achymerasanthefydbeth ymborth

37Acyroeddymollynyllongddaugantathrigainacun arbymthegoeneidiau

38Acwediiddyntfwytadigon,hwyaysgafnhasanty llong,acafwriasantygwenithi'rmôr

39Aphanaethhiynddydd,nidadnabuantywlad:ond hwyaganfuantgilfacha’rlan,i’rhonymynent,osoedd modd,hyrddioynyllong

40Acwediiddyntgodi'rangorau,hwyaymrwymasanti'r môr,acaymollyngasantyrhwymaullyw,acagodasanty prifforwyni'rgwynt,acaymgroesasanttua'rlan

41Asyrthioi'rlleycyfarfudaufôr,hwyaredasantyllong i'rllawr;a'rblaenafalynoddyngyflym,acabarhaoddyn ansymudol,ondtorwydyrhanatalgandraisytonnau

42Achyngorymilwyroeddladdycarcharorion,rhagi nebohonyntnofioallan,adianc.

43Eithrycanwriad,ewyllysgariachubPaul,a'ucadwodd hwyntoddiwrtheuhamcan;agorchmynnoddi'rrhaioedd yngallunofiofwrweuhunainyngyntafi'rmôr,a chyrraeddtir

44A'rrhanarall,rhaiarystyllod,arhaiarddarnau drylliedigo'rllong.Acfellyydiangasantollynddiogeli dir

PENNOD28

1Aphanddihangoddhwynt,hwyawybuantmaiMelitaa elwidyrynys.

2A'rboblfarbaraiddniwnaethantfawrogaredigrwydd: canyshwyagyneuasantdân,aca'nderbyniasantbobun,o achosyglawpresennol,acoherwyddyroerfel.

3AcwediiPaulgasglusypynoffyn,a'ugosodarytân, daethgwiberodallano'rgwres,acagaeoddareilaw

4Aphanweloddybarbariaidybwystfilgwenwynigyn crogiareilaw,hwyaddywedasantwrtheugilydd,Diau maillofruddywhwn,yrhwn,eriddoddiancrhagymôr,ni chaiffddialeddfyw.

5Acefeaysgydwoddybwystfili'rtân,acnitheimlodd niwed.

6Erhynnyhwyaedrychasantpabrydybuasaiefewedi chwyddo,neuynsyrthioynfarwynddisymwth:ondwedi iddyntedrychgrynamser,agweleddimniwedyndyfod iddo,hwyanewidiasanteumeddyliau,acaddywedasant eifodyndduw

7Ynyrunlleyroeddeiddoprifŵryrynys,a'ienw Publius;yrhwna'nderbyniodd,aca'nlletyodddridiauyn gwrtais

8AbutadPubliusyngorweddynglafodwymyn,aco dylifiadgwaedlyd:atyrhwnyraethPaulimewn,aca weddiodd,acaosododdeiddwyloarno,aca'ihiachaoddef 9Fellywedigwneudhyn,eraillhefyd,yrhaioeddâ chlefydauynyrynys,addaeth,acaiachawyd:

10Yrhwnhefyda'nhanrhydeddoddniâganrhydeddau lawer;aphanymadawsom,hwya'nlleddasantâ'rcyfryw bethauagoeddynangenrheidiol

11Acymhentrimis,niaaethommewnllongoAlexandria, yrhonoeddwedigaeafuynyrynys,a'iharwyddoedd CastoraPollux

12AglanioynSyracuse,niaarosasomynodridiau

13Acoddiynoycyrchasomamgylchiad,acaddaethomi Rhegium:acwediundiwrnodydeheuwyntachwythodd,a niaddaethomdrannoethiPuteoli:

14Lleycawsomfrodyr,acydymunasomarosgydâ hwyntsaithniwrnod:acfellyniaaethomtuaRhufain 15Acoddiyno,panglybuybrodyrni,hwyaddaethanti'n cyfarfodnicynbelledagAppiiforum,a'rtairtafarn:yrhai panweloddPaul,efeaddiolchoddiDduw,aca gymmeroddddewrder.

16AphanddaethomiRufain,ycanwriadadraddododdy carcharorionibennaethygwarchodlu:ondgoddefwydi Pauldrigoareibeneihungydâ'rmilwroeddyneigadw ef

17Abu,ymhentridiau,Paulaalwoddbenaethiaidyr Iddewonynghyd:aphanddaethantynghyd,efea ddywedoddwrthynt,Gwŷrabrodyr,ernawneuthumddim ynerbynybobl,nacarferioneintadau,ettomia draddodwydfiyngarcharoroJerusalemiddwylawy Rhufeiniaid

18Yrhwn,wediiddyntfyarchwilio,a'mgollyngasaii,am nadoeddachosmarwolaethynof.

19OndpanlefaroddyrIuddewonyneierbyn,mia gyfyngwydarnafiapelioatGesar;nidydylwnigyhuddo fynghenedl.

20Amhynganhynnyygelwaisamoch,i'chgweled,aci ymddiddanâchwi:oherwyddmaiergobaithIsraelyrwyf ynrhwymwrthygadwynhon.

21Ahwyaddywedasantwrtho,Nidderbyniasomni chwaithlythyrauoJwdeaamdanatti,acnifynegoddacni lefaroddnebo'rbrodyraddaethantniwedamdanat.

22Eithrnyniafynnwnglywedgennytbethafeddyliech: canysynghylchysecthon,niawyddomymmhobmany llefarirynerbyn.

23Acwediiddyntosoddyddiddo,llaweraddaethantatto i'wletty;i'rhwnyregluroddacytystiolaethodddeyrnas Dduw,ganeuperswadiohwyntynghylchyrIesu,o gyfraithMoses,aco'rproffwydi,oforehydhwyr

24Arhaiagredasantypethauaddywedasid,arhaini chredasant.

25Aphannachytunasantyneuplitheuhunain,hwya ymadawsant,wediiPaulddywedydungair,Daalefarodd yrYsprydGlântrwyEsaiasyprophwydwrtheintadauni, 26Ganddywedyd,Ewchatyboblhyn,adywedwch,Wrth glywedyclywch,acniddeallwch;achanweledy gwelwch,acnichanfyddwch:

27Canyscrynuywcalonyboblhyn,a'uclustiaua ddiflasasanteuclyw,a'ullygaidagaeasant;rhagiddynt weledâ'ullygaid,achlywedâ'uclustiau,adeallâ'ucalon, achaeltroedigaeth,acimieuhiachauhwynt

28Byddedhysbysichwiganhynny,fodiachawdwriaeth Duwwedieihanfoni'rCenhedloedd,aca'igwrandawanthi 29Acwediiddoddywedydygeiriauhyn,yrluddewona ymadawsant,acaymresymasantynfawryneuplitheu hunain

30APauladrigoddddwyflyneddgyfanyneidŷcyflogei hun,acadderbynioddyrhynolladdaethaiimewnato, 31GanbregethuteyrnasDduw,adysguypethausyddyn perthyni'rArglwyddIesuGrist,gydaphobhyder,hebneb yneiwahardd.