Luc PENNOD 1 1 Yn gymaint ag y mae llawer wedi cymryd mewn llaw i osod allan mewn trefn ddatganiad o'r pethau hynny a gredir yn fwyaf sicr yn ein plith, 2 Ac fel yr oeddynt yn eu traddodi i ni, y rhai oedd o'r dechreuad yn llygad-dystion, ac yn weinidogion y gair; 3 Yr oedd yn dda i mi hefyd, wedi cael dealltwriaeth berffaith o bob peth o'r cychwyn cyntaf, i ysgrifennu atat ti mewn trefn, Theophilus ardderchog, 4 Fel y gwypoch sicrwydd y pethau hynny, yn mha rai y'th gyfarwyddwyd. 5 Yr oedd yn nyddiau Herod, brenin Jwdea, offeiriad o'r enw Sachareias, o gwrs Abia: a'i wraig oedd o ferched Aaron, a'i henw Elisabeth. 6 Ac yr oeddynt ill dau yn gyfiawn gerbron Duw, yn rhodio yn holl orchymmynion ac ordeiniadau yr Arglwydd yn ddi-fai. 7 Ac nid oedd ganddynt blentyn, oherwydd yr oedd Elisabeth yn ddiffrwyth, a'r ddau yn awr wedi eu taro'n dda mewn blynyddoedd. 8 A bu, tra yr oedd efe yn gweithredu swydd yr offeiriad gerbron Duw, yn nhrefn ei adran, 9 Yn ôl defod swydd yr offeiriad, ei goelbren ef oedd arogldarthu wrth fyned i deml yr Arglwydd. 10 A'r holl dyrfa oedd yn gweddio y tu allan ar amser yr arogl-darth. 11 Ac ymddangosodd iddo angel yr Arglwydd yn sefyll o'r tu deau i allor yr arogl-darth. 12 A phan welodd Zacharias ef, efe a gythryblwyd, ac ofn a syrthiodd arno. 13 Ond yr angel a ddywedodd wrtho, Nac ofna, Zacharias: canys gwrandawyd dy weddi; a dy wraig Elisabeth a esgor i ti fab, a thi a elwi Ioan. 14 A bydd i ti lawenydd a gorfoledd; a llawer a lawenychant wrth ei enedigaeth. 15 Canys mawr fydd efe yng ngolwg yr Arglwydd, ac ni yfa na gwin na diod gadarn; ac efe a lenwir â'r Yspryd Glân, sef o groth ei fam. 16 A llawer o feibion Israel a dry efe at yr Arglwydd eu Duw. 17 Ac efe a â o'i flaen ef yn yspryd a nerth Elias, i droi calonnau y tadau at y plant, a'r anufudd i ddoethineb y cyfiawn; i barotoi pobl a baratowyd i'r Arglwydd. 18 A Zacharias a ddywedodd wrth yr angel, Pa fodd y caf wybod hyn? canys hen ŵr ydwyf fi, a’m gwraig wedi ymledu yn dda mewn blynyddoedd. 19 A'r angel a attebodd a ddywedodd wrtho, Myfi yw Gabriel, yr hwn sydd yn sefyll o flaen Duw ; ac fe'm hanfonwyd i lefaru wrthyt, ac i fynegi i ti'r newydd da hyn. 20 Ac wele, byddi fud, ac heb allu llefaru, hyd y dydd y cyflawnir y pethau hyn, am nad wyt yn credu i'm geiriau i, y rhai a gyflawnir yn eu hamser hwynt. 21 A'r bobl a ddisgwyliasant Sachareias, ac a ryfeddasant ei fod wedi aros cyhyd yn y deml. 22 A phan ddaeth efe allan, ni allai efe lefaru wrthynt: a hwy a ddeallasant ei fod wedi gweled gweledigaeth yn y deml: canys efe a amneidiodd arnynt, ac a arhosodd yn fud.
23 A bu, cyn gynted ag y cyflawnwyd dyddiau ei weinidogaeth ef, efe a aeth i'w dŷ ei hun. 24 Ac ar ôl y dyddiau hynny ei wraig Elisabeth a feichiogodd, ac a ymguddiodd am bum mis, gan ddywedyd, 25 Fel hyn y gwnaeth yr Arglwydd â mi yn y dyddiau yr edrychodd arnaf, i dynnu ymaith fy ngwaradwydd ymhlith dynion. 26 Ac yn y chweched mis yr angel Gabriel a anfonwyd oddi wrth Dduw i ddinas yn Galilea, a elwid Nasareth, 27 At wyryf a briododd ŵr a’i enw Ioseph, o dŷ Dafydd; ac enw y wyryf oedd Mair. 28 A'r angel a ddaeth i mewn ati hi, ac a ddywedodd, Henffych well, yr hwn wyt yn gymeradwy iawn, yr Arglwydd sydd gyda thi: bendigedig wyt ti ymhlith gwragedd. 29 A phan welodd hi ef, hi a drallododd wrth ei ymadrodd ef, ac a fwriodd yn ei meddwl pa gyfarch a ddylai hwn fod. 30 A'r angel a ddywedodd wrthi, Nac ofna, Mair: canys ti a gefaist ffafr gyda Duw. 31 Ac wele, ti a feichiogi yn dy groth, ac a esgor ar fab, ac a alw ei enw ef IESU. 32 Efe a fydd fawr, ac a elwir Mab y Goruchaf: a'r Arglwydd Dduw a rydd iddo orseddfainc ei dad Dafydd. 33 Ac efe a deyrnasa ar dŷ Iacob yn dragywydd; ac ar ei deyrnas ef ni bydd diwedd. 34 Yna Mair a ddywedodd wrth yr angel, Pa fodd y bydd hyn, gan nad wyf yn adnabod dyn? 35 A’r angel a attebodd ac a ddywedodd wrthi, Yr Yspryd glân a ddaw arnat, a nerth y Goruchaf a’th gysgoda di: am hynny hefyd y peth sanctaidd hwnnw a aned o honot, a elwir Mab Duw. 36 Ac wele, dy gyfnither Elisabeth, hi hefyd a feichiogodd fab yn ei henaint: a hwn yw y chweched mis gyd â hi, yr hwn a elwid yn ddiffrwyth. 37 Canys gyda Duw ni bydd dim yn anmhosibl. 38 A Mair a ddywedodd, Wele lawforwyn yr Arglwydd; boed i mi yn ôl dy air. A'r angel a ymadawodd â hi. 39 A Mair a gyfododd yn y dyddiau hynny, ac a aeth ar frys i'r mynydd-dir, i ddinas yn Jwda; 40 Ac a aeth i dŷ Sacharias, ac a gyfarchodd Elisabeth. 41 A bu, pan glybu Elisabeth gyfarch Mair, y baban a lamodd yn ei chroth; ac Elisabeth a lanwyd o'r Ysbryd Glân: 42 A hi a lefarodd â llef uchel, ac a ddywedodd, Bendigedig wyt ti ymhlith gwragedd, a bendigedig yw ffrwyth dy groth. 43 Ac o ba le y mae hyn i mi, i fam fy Arglwydd ddyfod attaf ? 44 Canys wele, cyn gynted ag y seiniodd llais dy gyfarch yn fy nghlustiau, y baban a lamodd yn fy nghroth mewn llawenydd. 45 A bendigedig yw hi a gredodd: canys perfformiad o'r pethau hynny a ddywedwyd wrthi gan yr Arglwydd. 46 A Mair a ddywedodd, Fy enaid sydd yn mawrhau yr Arglwydd, 47 A'm hysbryd a lawenychodd yn Nuw fy Ngwaredwr. 48 Canys efe a ystyriodd ystad isel ei lawforwyn : canys wele, o hyn allan yr holl genhedlaethau a'm geilw yn wynfydedig. 49 Canys yr hwn sydd nerthol a wnaeth i mi bethau mawrion ; a sanctaidd yw ei enw. 50 A'i drugaredd sydd ar y rhai a'i hofnant ef o genhedlaeth i genhedlaeth.