A’rterfynoeddyndisgynhydbenymynyddsyddoflaendyffrynmabHinnom,acsyddyngnghwmycewri arygogledd,acyndisgyniddyffrynHinnom,iochrJebusiaryde,acyndisgyniEn-rogel,Josua18:16
1Samuel17
1YnacasgloddyPhilistiaideubyddinoeddiryfel,acymgasglasantynSocho,yrhonsy'nperthyniJwda,a gwersyllasantrhwngSochoacAseca,ynEffesdammim
2ASaulagwŷrIsraelaymgasglasantynghyd,acawersyllasantwrthddyffrynEla,acaosodasantyfrwydr mewntrefnynerbynyPhilistiaid
3A’rPhilistiaidasafoddarfynyddarynailldu,acIsraelasafoddarfynyddarytuarall:acyroedddyffryn rhyngddynt
4AdaethallanbencampwrowersyllyPhilistiaid,o’renwGoliath,oGath,a’iuchderynchwechufydda rhychwant
5Acyroeddganddohelmbresareiben,acyroeddwedieiwisgoâchôtorheiliau;aphwysau'rgôtoedd bummilosiclauobres.
6Acyroeddganddogribaupresareigoesau,athargedpresrhwngeiysgwyddau.
7Aphaneleiwaywffonoeddfeltrawstgwehydd;apheneiwaywffonynpwysochwechantosiclauohaearn: acunyndwyntarianynmyndo'iflaen.
8Acefeasafodd,acalefoddarfyddinoeddIsrael,acaddywedoddwrthynt,Pahamydaethochallanidrefnu eichbrwydr?OnidPhilistiadydwyffi,agweisioniSaul?dewiswchŵrichwi,adeuedilawrataffi.
9Osgallefeymladdâmi,a’mlladdi,ynabyddwnni’nweisionichwi:ondosbyddafyneiorchfygu,a’i laddef,ynabyddwchchwithau’nweisionini,acyneingwasanaethuni.
10AdywedoddyPhilistiad,YrwyfynheriobyddinoeddIsraelheddiw;rhowwchŵrimi,felygallom ymladdâ’ngilydd.
11PanglywoddSaulahollIsraeleiriau’rPhilistiad,aethantynddychrynllydacynofnusiawn.
12.DafyddoeddfabyrEffrateadhwnnwoBethlehemJwda,a'ienwJesse;acyroeddganddowythmab:ac yroeddygŵrynmyndymhlithdynionamfodynhenŵrynnyddiauSaul.
13AthrimabhynafJesseaaethant,acaddilynasantSauli’rfrwydr:acenwaueidrimabaaethanti’rfrwydr oeddEliabycyntafanedig,acynaAbinadab,a’rtrydyddSamma 14ADafyddoeddyrieuengaf:a'rtrihynafaddilynasantSaul.
15OndaethDafyddadychweloddoddiwrthSaulifugeiliodefaideidadymMethlehem 16AnesaoddyPhilistiadforeahwyr,acymddangosoddddeugaindiwrnod
17AdywedoddJessewrthDafyddeifab,Cymerynawri’thfrodyreffao’rŷdcrashwn,a’rdegtorthhyn,a rhedegi’rgwersyllatdyfrodyr;
18Adwgydegcawshynatgapteneumil,acedrychsutmaedyfrodyrynmynd,achymereugwystl 19YroeddSaul,ahwythau,ahollwŷrIsrael,yngnghwmEla,ynymladdâ'rPhilistiaid
20ADafyddagododdynfore,acaadawoddydefaidgydagwarcheidwad,acagymerodd,acaaeth,fely gorchmynnoddJesseiddo;acefeaddaethi'rffos,felyroeddylluynmynedallani'rfrwydr,acaweiddiodd amyfrwydr
21OherwyddyroeddIsraela'rPhilistiaidweditrefnu'rfrwydr,byddinynerbynbyddin
22AgadawoddDafyddeigerbydyngngofalceidwadycerbyd,acaredoddi'rfyddin,acaddaethaca gyfarchoddeifrodyr
23Acfelyroeddefeynymddiddanâhwynt,wele,ypencampwr,sefGoliath,yPhilistiadoGath,yndodi fynyofyddinoeddyPhilistiaid,acynllefaruynôlyrungeiriau:aDafydda’uclybuhwynt
24AhollwŷrIsrael,panwelsantydyn,affoesantrhagddo,acaofnasantynfawr
25AdywedoddgwŷrIsrael,Awelsochchwiygŵrhwnsyddyndodifyny?ynsicriherioIsraelymaeyn dodifyny:abydd,ygŵra’illaddef,ybrenina’icyfoethogaefâchyfoethmawr,acaryddiddoeiferch,aca rydddŷeidadynrhyddynIsrael
26AdywedoddDafyddwrthydynionoeddynsefyllyneiymyl,ganddywedyd,Bethawneiri'rgŵra laddo'rPhilistiadhwn,acadynno'rgwarthoddiwrthIsrael?Pwyyw'rPhilistiaddienwaededighwn,fely byddai'nheriobyddinoeddyDuwbyw?
27A’rbobla’ihateboddeffelhyn,ganddywedyd,Fellyygwneiri’rdyna’illaddef
28AchlywoddEliabeifrawdhynafpanlefaroddefewrthydynion;allidiodddicterEliabynerbynDafydd, adywedodd,Pamydaethostilawryma?achydaphwyygadewaistyrychydigddefaidhynnyynyranialwch? Miawndyfalchder,adrygionidygalon;oherwyddiweldyfrwydrydaethostilawr
29AdywedoddDafydd,Bethawneuthumynawr?Onidoesachos?
30Acefeadroddoddiwrthoefatunarall,acalefaroddynyrunmodd:acateboddyboblefdrachefnynôly dullcyntaf
31AphanglywsantygeiriaualefaroddDafydd,hwya’uhadroddasantgerbronSaul:acefeaanfonodd amdano
32AdywedoddDafyddwrthSaul,Nafyddedcalondynynpalluo’iachosef;dywasaâacaymladdaâ’r Philistiadhwn
33AdywedoddSaulwrthDafydd,NiellidifyndynerbynyPhilistiadhwniymladdagef:canysllancwytti, acyntauynŵrrhyfelo’iieuenctid
34AdywedoddDafyddwrthSaul,Bugeiliodddywasddefaideidad,adaethllewacarth,achymerasantoen o'rpraidd:
35Amiaesallanareiôlef,aca’itrawais,aca’igwaredaiso’ienau:aphangododdefeynfyerbyn,mia’i daliaisefwrtheifarf,aca’itrawais,aca’illeddaisef
36Lladdodddywasyllewa'rarth:abyddyPhilistiaddienwaededighwnfelunohonynthwy,ganiddoherio byddinoeddyDuwbyw.
37DywedoddDafyddhefyd,YrARGLWYDDa’mgwaredoddografangau’rllew,acografangau’rarth,efe a’mgwaredoolaw’rPhilistiadhwn.AdywedoddSaulwrthDafydd,Dos,abyddedyrARGLWYDDgydathi. 38ASaulawisgoddDafyddâ'iarfau,acaroddoddhelmpresareiben;aca'iwisgoddâchôtorheiliau.
39AgwregysoddDafyddeigleddyfameiarfwisg,acefeageisioddfyned;canysnidoeddwedieibrofi.A dywedoddDafyddwrthSaul,Niallaffynedgyda'rrhain;canysnidwyfwedieuprofi.AdiosgoddDafydd hwyoddiarno.
40Acefeagymeroddeiffonyneilaw,acaddewisoddiddobumcarregesmwytho’rnant,aca’urhoddodd hwyntmewnbagbugailoeddganddo,sefmewnsgrap;a’idafloeddyneilaw:acefeanesaoddatyPhilistiad.
41AdaethyPhilistiadymlaen,acanesaoddatDafydd;a'rgŵroeddyndwynydarianaaetho'iflaenef.
42AphanedrychoddyPhilistiadogwmpas,agweloddDafydd,efea’idirmygoddef:canysllancynunig ydoedd,acyngochlyd,acyndegoolwg.
43AdywedoddyPhilistiadwrthDafydd,Aiciydwyffi,dyfodyndodatafâffyn?Amelltithioddy PhilistiadDafyddynenweidduwiau.
44AdywedoddyPhilistiadwrthDafydd,Tyredataffi,arhoddafdygnawdiadaryrawyr,acianifeiliaidy maes.
45YnadywedoddDafyddwrthyPhilistiad,Yrwytti’ndodataffiâchleddyf,acâgwaywffon,acâtharian: ondyrwyffi’ndodatattiynenwARGLWYDDylluoedd,DuwbyddinoeddIsrael,yrhwnaheriaistti 46YdyddhwnyrhoddyrARGLWYDDdiynfyllawi;amia’thdarodddi,acagymerafdybenoddiwrthyt ti;amiaroddafgelaneddllu’rPhilistiaidydyddhwniadaryrawyr,acianifeiliaidgwylltyddaear;fely gwypo’rhollddaearfodDuwynIsrael
47Abyddyrhollgynulliadhwnyngwybodnadâchleddyfnagwaywffonymae'rARGLWYDDynachub: oherwyddeiddo'rARGLWYDDyw'rfrwydr,acefea'chrhoddochwiyneindwyloni
48AphangyfododdyPhilistiad,adodanesáuigyfarfodâDafydd,ynabrysioddDafydd,acaredoddtua’r fyddinigyfarfodâ’rPhilistiad
49ArhoddoddDafyddeilawyneifag,acagymeroddoddiynogarreg,aca’ithaflodd,acadaroddy Philistiadyneidalcen,nesi’rgarregsuddoi’wdalcen;acefeasyrthioddareiwynebi’rddaear
50FellygorchfygoddDafyddyPhilistiadâsbringacharreg,athrawoddyPhilistiad,a'iladd;ondnidoedd cleddyfynllawDafydd
51AmhynnyrhedoddDafydd,acasafoddaryPhilistiad,acagymeroddeigleddyf,aca’itynnoddallano’i wain,aca’illaddoddef,acadorroddeibenagefAphanweloddyPhilistiaidfodeupencampwrwedimarw, hwyaffoesant
52AchyfodasantwŷrIsraelaJwda,acaweiddiasant,acaerlidiasantyPhilistiaid,nesdyfodi’rdyffryn,acat byrthEcronAsyrthioddclwyfedigionyPhilistiaidarhydyfforddiSaaraim,hydatGath,achydatEcron
53AdychweloddmeibionIsraeloymlidyPhilistiaid,acysbeiliasanteupebyll
54AchymeroddDafyddbenyPhilistiad,a'iddwyniJerwsalem;ondrhoddoddeiarfauyneibabell
55AphanweloddSaulDafyddynmyndallanynerbynyPhilistiad,efeaddywedoddwrthAbner,capteny llu,Abner,mabpwyyw’rllanchwn?AdywedoddAbner,Felymaedyenaidynfyw,Ofrenin,niwnaf
56Adywedoddybrenin,Gofynnadifabpwyyw’rllanc
57AphanddychweloddDafyddoladdyPhilistiad,cymeroddAbneref,a’iddwyngerbronSaul,âpheny Philistiadyneilaw
58AdywedoddSaulwrtho,Mabpwywytti,ŵrifanc?AdywedoddDafydd,MabdywasJessey Bethlehemiadydwyffi
AcIsbibenob,yrhwnoeddofeibionycawr,yroeddpwysaueiwaywffonynpwysotrichantosiclobres,ac efewedieiwregysuâchleddyfnewydd,afeddylioddladdDafyddOndAbisaimabSerfiaa’icynorthwyodd ef,acadrawoddyPhilistiad,aca’illaddoddYnatyngoddgwŷrDafyddwrtho,ganddywedyd,Nacheidi fyndallanmwyachgydaniiryfel,rhagitiddiffoddgoleuniIsraelAcwedihyn,buetofrwydrâ’rPhilistiaid ynGob:ynalladdoddSibbechaiyrHusathiadSaff,yrhwnoeddofeibionycawrAcyroeddetofrwydryn Gobâ’rPhilistiaid,lleylladdoddElhananmabJaareoregim,Bethlehemiad,frawdGoliathyGittiad,yroedd ffoneiwaywffonfeltrawstgwehyddAcetobubrwydrynGath,lleyroeddgŵrofaintmawr,achwebysar bobllaw,achwebysarbobtroed,pedwararhugainorannifer;acyntauhefydoeddwedieienii’rcawr.A phanherioddefeIsrael,JonathanmabSimeabrawdDafydda’iladdoddefYpedwarhynoeddwedieugeni i’rcawrynGath,asyrthiasanttrwylawDafydd,athrwylaweiweision.2Samuel21:16-22
AcwedihynyburhyfelynGeserynerbynyPhilistiaid;yprydhwnnwylladdoddSibbechaiyrHusathiad Sippai,yrhwnoeddofeibionycawr:ahwyaddarostyngwyd.AcetoyburhyfelynerbynyPhilistiaid;a lladdoddElhananmabJairLahmibrawdGoliathyGittiad,yrhwnyroeddeiwaywffonfeltrawstgwehydd. AcetoyburhyfelynGath,lleyroeddgŵrogorffolaethfawr,a’ifysedda’ifyseddtraedynbedwararhugain, chwecharbobllaw,achwecharbobtroed:acyntauhefydoeddfabycawr.OndpanherioddefeIsrael, lladdoddJonathanmabSimea,brawdDafydd,ef.Yrhaihynaanedi’rcawrynGath;asyrthiasanttrwylaw Dafydd,athrwylaweiweision.1Cronicl20:4-8
Mae'nfynhroiâthoriadarôlthoriad,mae'nrhedegarnaffelcawr.Job16:14
Apocryffa
Oherwyddnisyrthioddyruncadarnganygwŷrieuainc,acnithrawoddmeibionyTitaniaidef,acni ymosododdcewriuchelarno:ondJudithferchMeraria'igwanhaoddefâharddwcheihwynebJudith16:7
Oherwyddynyrhenamserhefyd,panddiflannoddycewribalch,dihangoddgobaithybydalywodraethwyd gandylawmewnllestrgwan,agadawoddiboboeshadcenhedlaeth.DoethinebSolomon14:6
Nichafoddeidawelutuagatyrhengewri,asyrthiasantymaithyngnghryfdereuffolineb.Pregethwr16:7
Felytynnirybrasteroddiaryroffrwmhedd,fellyydewiswydDafyddoblithmeibionIsrael.Chwaraeoddâ llewodfelâmynnod,acâ’reirthfelagŵyn.Oniladdoddefegawr,panoeddetoondynifanc?Aconi chymeroddefewarthoddiarybobl,pangododdeilawâ’rgarregynysling,achuroilawrymffrostGoliath? OherwyddgalwoddaryrArglwyddGoruchaf;acefearoddesnerthiddoyneilawddeiladdyrhyfelwr cadarnhwnnw,achodicorneibobl.Pregethwr47:2-5
Yroeddycewrienwogo’rdechrau,yrhaioeddofaintmorfawr,amorarbenigmewnrhyfel.Niddewisodd yrArglwyddyrhaihynny,acniroddoddiddyntfforddgwybodaeth:Ondfe’udinistriwyd,amnadoedd ganddyntddoethineb,abufarwtrwyeuffolinebeuhunain.Baruch3:26-28
YnacododdeifabJwdas,aelwidMaccabeus,yneile.A'ihollfrodyra'icynorthwyoddef,a'runpethwnaeth pawbaoeddynglynuwrtheidad,acaymladdasantynllawenymmrwydrIsrael.Fellyenilloddefe anrhydeddmawri'wbobl,agwisgoddddwyfronnegfelcawr,agwregysoddeiharnaisrhyfelgaramdano,aca wnaethfrwydrau,ganamddiffynylluâ'igleddyfYneiweithredoeddyroeddfelllew,acfelcenawllewyn rhuoameiysglyfaeth.Oherwyddyroeddynymlidydrygionus,acyneuceisio,acynllosgi'rrhaiaflinaiei boblAmhynnyycilioddydrygionusrhageiofnef,ahollweithredwyranwireddagynhyrfwyd,oherwydd bodiachawdwriaethwediffynnuyneilawefTristoddhefydlawerofrenhinoedd,agwnaethJacobynllawen gyda'iweithredoedd,abendigedigyweigoffadwriaethambythHefydaethtrwyddinasoeddJwda,gan ddinistrio'rannuwiolohonynt,athroidigofaintoddiwrthIsrael:Felycafoddeienwogrwyddhydeithafy ddaear,aderbynioddato'rrhaioeddarfindiflannu1Macabeaid3:1-9
Enoch
Achymeroddyrhollraieraillgydahwywrageddiddynteuhunain,adewisoddpobununiddo'ihun,a dechreuasantfyndatynta'uhalogieuhunainâhwy,adysgasantiddyntswynionahudoliaethau,athorri gwreiddiau,a'ugwneudyngyfarwyddâphlanhigion.Adaethantynfeichiog,acesgorasantargewrimawr,yr oeddeutaldrayndairmiloeliau(Unedfesuryngngogledd-orllewinEwropywel,addeellirynwreiddiolfel cufydd,hydcyfunolyfraicha'rllawestynedig.Maemesuriadauerailloelynhafali27-45modfedd):A fwytaoddhollgaffaeliadaudynionAphannaallaidynioneucynnalmwyach,troddycewriyneuherbyna difadynolrywAdechreuasantbechuynerbynadar,acanifeiliaid,acymlusgiaid,aphysgod,adifacnawdei gilydd,acyfedygwaedYnacyhuddoddyddaearyrhaidigyfraithEnoch7:1-6
Acmae'rmenywodwediesgorargewri,acfellymae'rhollddaearwedi'illenwiâgwaedacanghyfiawnder Enoch9:9
Acefeaateboddacaddywedoddwrthyf,achlywaiseilais:Nacofna,Enoch,tiddyncyfiawnac ysgrifennyddcyfiawnder:nesaymaachlywfyllaisAdos,dywedwrthWylwyrynefoedd,a’thanfonoddi eirioldrostynt:Chwiaddylecheirioldrosddynion,acniddyniondrosochchi:Pamygadawsochynefoedd uchel,sanctaidd,athragwyddol,agorweddgydamenywod,aca’chhalogasocheichhunainâmercheddynion achymrydgwrageddichi’chhunain,agwneudfelplantyddaear,achenhedlucewrifeleichmeibion?Acer eichbodynsanctaidd,ynysbrydol,ynbyw’rbywydtragwyddol,yrydychwedieichhalogieichhunainâ gwaedmenywod,acwedicenhedluplantâgwaedcnawd,ac,felplantdynion,wedichwennychcnawda gwaedfelymae’rrhaihefydynmarwacyndiflannuAmhynnyyrwyfwedirhoigwrageddiddynthefydfel ygallenteubeichiogi,achenhedluplantganddynt,felnafyddaidimyneisiauarnyntaryddaearOndyr oeddechgyntynysbrydol,ynbyw’rbywydtragwyddol,acynanfarwolamhollgenedlaethau’rbydAcam hynnynidwyfwedipenodigwrageddichi;oherwyddoranrhaiysbrydolynefoedd,ynynefoeddymaeeu preswylfaAcynawr,ycewri,agynhyrchiro'rysbrydiona'rcnawd,aelwirynysbrydiondrwgaryddaear, acaryddaearybyddeupreswylfaMaeysbrydiondrwgwedidodo'ucyrff;oherwyddeubodwedi'ugenio ddynion,aco'rGwylwyrsanctaiddymaeeudechraua'utarddiadcyntefig;byddantynysbrydiondrwgary ddaear,acysbrydiondrwgaelwirganddyntOranysbrydionynefoedd,ynynefoeddybyddeupreswylfa, ondoranysbrydionyddaearaanedaryddaear,aryddaearybyddeupreswylfa.Acmaeysbrydionycewri yncystuddio,yngorthrymu,yndinistrio,ynymosod,ynbrwydro,acyngweithiodinistraryddaear,acyn achositrafferth:nidydyntynbwytabwyd,ondserchhynnymaentynnewynuacynsyched,acynachosi tramgwyddau.Abyddyrysbrydionhynyncodiynerbynplantdynionacynerbynymenywod,oherwyddeu bodwedidodohonynnhw.Enoch15:1-11
Oddyddiaulladdadinistrioamarwolaethycewri,oeneidiaueucnawdybyddyrysbrydion,wediiddynt fyndallan,yndinistrioheborfodcaelbarn.Fellyybyddantyndinistriohydddyddycyflawniad,yfarnfawr llebyddyroesyncaeleichyflawni,drosyGwylwyra'rrhaidigroeso,ie,yncaeleichyflawni'nllwyr.Enoch 16:1
Aminnau,Enoch,atebaisacaddywedaiswrtho:ByddyrArglwyddyngwneudpethnewyddaryddaear,ac rwyfeisoeswedigweldhynmewngweledigaeth,acynhysbysuitifodrhaioangylionynefoeddyng nghenhedlaethfynhadJaredweditorrigairyrArglwydd.Acwele,maentyncyflawnipechodacyntorri'r gyfraith,acwediunoâmenywodacwedicyflawnipechodgydahwy,acwedipriodirhaiohonynt,acwedi cenhedluplantganddynt.Abyddantyncynhyrchucewriaryddaearnidynôlyrysbryd,ondynôlycnawd,a byddcosbfawraryddaear,abyddyddaearyncaeleiglanhauobobamhuredd.Ie,bydddinistrmawrdrosyr hollddaear,abydddilywadinistrmawramunflwyddyn.Enoch106:13-16
Jiwbilîau
Aphanddechreuoddplantdynionluosiarwynebyddaear,amerchedwedieugeniiddynt,gweloddangylion Duwhwyntarflwyddynbenodolo’rjiwbilîhwn,eubodynbrydferthi’wgweld;achymerasantwragedd
iddynteuhunainoblithyrhaiaddewisasant,aesgorasantiddyntfeibion,acyroeddentyngewriJiwbilîau 5:1
Oherwyddytriphethhynydaethydilywaryddaear,sef,oherwyddygodineblleaethyGwylwyrynerbyn cyfraitheuhordinhadauibuteinioarôlmercheddynion,achymrydgwrageddiddynteuhunaino'rhollraia ddewisasant:agwnaethantddechrauaflendidAchenhedlasantfeibionyNaffidim,acroeddentigydyn annhebyg,adifaenteigilydd:alladdoddyCewriyNaffidim,alladdoddyNaffidimyrEljo,a'rddynoliaeth Eljo,acundynarallAgwerthoddpobuneihuniweithioanwireddacidywalltllawerowaed,allanwydy ddaearaganwireddJiwbilîau7:21-23
Acefeafynegoddiddyntamfarnycewri,abarnySodomiaid,sutyroeddentwedicaeleubarnuoherwydd eudrygioni,a'umarwoherwyddeugodineb,a'uhalogi,a'ullygreddcydfuddiannoltrwyodinebJiwbilîau 20:5
Ondcynhynny,arferentalwtirGileadyndiryReffaim;oherwyddtiryReffaimydoedd,acynoyganedy Reffaim,cewriaoeddyndeg,naw,wyth,hydatsaithcufyddouchder.Jiwbilîau29:9
LlyfrauAnghofiedigEden
Aethydynionâmii'rbumednefa'mgosod,acynogwelaisfilwyrniferusacanrifedig,o'renwGrigori,o ymddangosiaddynol,acroeddeumaintynfwynamaintcewrimawra'uhwynebauwedigwywo,a thawelwcheucegauyndragwyddol,acnidoeddgwasanaetharybumednef,adywedaiswrthydynionoedd gydami:Pammae'rrhainwedigwywo'nfawra'uhwynebau'ndrist,a'ucegau'ndawel,aphamnadoes gwasanaetharynefoeddhon?Adywedasantwrthyf:Dyma'rGrigori,awrthododdArglwyddygoleuni gyda'utywysogSatanail,acareuhôlmae'rrhaisy'ncaeleudalmewntywyllwchmawraryrailnef,acaeth triohonyntilawri'rddaearoorseddyrArglwydd,i'rlleErmon,athorrieuhaddunedauarysgwyddbryn Ermonagweldmercheddynionpamorddaydynt,achymrydgwrageddiddynteuhunain,ahalogi'rddaear â'ugweithredoedd,awnaethanghyfraithachymysguymmhobamsero'uhoes,agenircewriadynionmawr rhyfeddolagelyniaethfawrAcamhynnybarnoddDuwhwyâbarnfawr,acmaentynwyloameubrodyra byddantyncaeleucosbiarddiwrnodmawryrArglwydd.CyfrinachauEnoch18:1-4
Ffowch,felly,rhaggodineb,fymhlant,agorchmynnwchi'chgwragedda'chmerched,nafyddantynaddurno eupennaua'uhwynebauidwyllo'rmeddwl:oherwyddbodpobmenywsy'ndefnyddio'rtriciauhynwedi'i chadwargyfercosbdragwyddol.OherwyddfelhynydenasantyGwylwyroeddcynydilyw;oherwyddwrth i'rrhaineugweldynbarhaus,roeddentyneuchwennych,acfefeichiogasantyweithredyneumeddwl; oherwyddnewidiasanteuhunainilundynion,acymddangosasantiddyntpanoeddentgyda'ugwŷr.A'r menywod,ganchwennychyneumeddyliauarôleuffurfiau,aesgorasantargewri,oherwyddymddangosai'r Gwylwyriddyntfelpebaentyncyrraeddhydynoedi'rnefoedd.Gochelwch,felly,rhaggodineb;acosydych amfodynburoranmeddwl,gwarchodwcheichsynhwyraurhagpobmenyw.TestamentReuben2:17-20
Fe’igwelaisynAchor,ybrenin,dynofaintanferth,yntaflugwaywffyno’iflaenaco’iôlwrthiddoeistedd argefnceffyl,achodiaisgarregochwedegpwys,a’ithafluathaflueigeffyl,a’iladd.AlladdoddJacobfy nhadBeelesath,breninyrhollfrenhinoedd,cawronerth,deuddegcufyddouchder.TestamentJwda1:18,22