Tục ngữ CHƯƠNG 1 1 Châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Y-sơ-raên; 2 Để biết sự khôn ngoan và lời khuyên dạy; Để hiểu được những lời thông sáng; 3 Để nhận được sự dạy dỗ về sự khôn ngoan, công lý, sự phán đoán và sự ngay thẳng; 4 Khiến người ngây thơ được khôn ngoan, đem lại sự hiểu biết và thận trọng cho người trẻ tuổi. 5 Người khôn ngoan sẽ nghe, và sẽ tăng thêm sự học vấn; người hiểu biết sẽ đạt được sự khôn ngoan. 6 Để hiểu câu tục ngữ và lời giải thích; Lời của người khôn ngoan và những câu nói bí ẩn của họ. 7 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là khởi đầu sự tri thức; Nhưng kẻ ngu dại khinh dể sự khôn ngoan và lời khuyên dạy. 8 Hỡi con, hãy nghe lời khuyên dạy của cha con, Chớ bỏ phép tắc của mẹ con. 9 Vì chúng sẽ như đồ trang sức duyên dáng cho đầu con, và như vòng ngọc cho cổ con. 10 Hỡi con, nếu kẻ có tội quyến rũ con, con đừng theo. 11 Nếu chúng nói: Hãy đến cùng chúng tôi, để chúng ta rình rập làm đổ máu, để chúng ta rình rập người vô tội mà không có lý do: 12 Chúng ta hãy nuốt sống chúng như âm phủ, và nguyên vẹn như những kẻ xuống huyệt. 13 Chúng ta sẽ tìm được mọi của cải quý giá, và sẽ chất đầy nhà mình bằng của cướp: 14 Hãy chia phần với chúng tôi; chúng ta hãy cùng có một túi tiền: 15 Hỡi con, đừng đi theo đường lối của chúng nó; Hãy giữ chân con khỏi lối đi của chúng nó; 16 Vì chân chúng chạy đến điều ác, và vội vàng làm đổ máu. 17 Quả thật, lưới giăng ra trước mắt các loài chim là vô ích. 18 Chúng rình rập để làm đổ máu chính mình, rình rập để bảo vệ mạng sống mình. 19 Đường lối của kẻ tham lợi cũng vậy; Nó cướp đi mạng sống của người được lợi. 20 Sự khôn ngoan kêu lên ở bên ngoài, cất tiếng trên phố: 21 Nàng kêu lớn ở nơi đông người, tại các cửa thành; trong thành phố, nàng thốt ra lời mình rằng: 22 Hỡi kẻ ngu muội, các ngươi còn yêu sự ngu muội cho đến bao giờ? Kẻ nhạo báng lấy làm thích thú trong sự nhạo báng, và kẻ ngu muội ghét sự hiểu biết cho đến bao giờ? 23 Hãy trở lại khi ta khiển trách các ngươi; nầy, ta sẽ đổ Thần ta trên các ngươi, và tỏ cho các ngươi biết những lời ta. 24 Vì Ta đã gọi, mà các ngươi không chịu nghe; Ta đã giơ tay ra, nhưng chẳng ai chú ý; 25 Nhưng các ngươi đã bỏ qua mọi lời khuyên bảo của ta, và không muốn nghe lời khiển trách của ta. 26 Ta cũng sẽ cười khi các ngươi gặp tai họa; Ta sẽ chế giễu khi sự sợ hãi của các ngươi đến; 27 Khi sự sợ hãi của các ngươi đến như sự hoang tàn, và sự hủy diệt của các ngươi đến như cơn lốc, khi sự khốn khổ và đau đớn ập đến trên các ngươi. 28 Bấy giờ chúng nó sẽ kêu cầu ta, nhưng ta sẽ không đáp lời; chúng nó sẽ tìm kiếm ta sớm, nhưng sẽ không gặp ta.
29 Vì chúng ghét sự hiểu biết, và không chọn sự kính sợ Đức Giê-hô-va: 30 Chúng chẳng thèm nghe lời khuyên bảo của ta, khinh dể mọi lời quở trách của ta. 31 Vì thế, chúng sẽ ăn hoa lợi của đường lối mình, Và được no nê những mưu đồ của mình. 32 Vì sự bội nghịch của kẻ ngu muội sẽ giết chết chúng, Và sự thịnh vượng của kẻ ngu dại sẽ hủy diệt chúng. 33 Nhưng ai nghe ta sẽ ở an toàn, được bình an không sợ tai họa. CHƯƠNG 2 1 Hỡi con, nếu con tiếp nhận lời ta, Và giấu các điều răn ta nơi lòng con; 2 Để ngươi nghiêng tai nghe sự khôn ngoan, và chuyên lòng về sự thông sáng; 3 Nếu ngươi kêu cầu sự hiểu biết, và cất tiếng cầu xin sự thông sáng; 4 Nếu ngươi tìm kiếm nàng như tìm bạc, Và kiếm tìm nàng như tìm kho báu ẩn giấu; 5 Bấy giờ ngươi sẽ hiểu biết sự kính sợ Đức Giê-hô-va, Và tìm được sự hiểu biết về Đức Chúa Trời. 6 Vì Đức Giê-hô-va ban cho sự khôn ngoan; từ miệng Ngài ra điều tri thức và sự thông sáng. 7 Ngài dành sự khôn ngoan đích thực cho người công chính; Ngài là cái khiên che chở cho người sống ngay thẳng. 8 Ngài gìn giữ các lối công bình, Và gìn giữ đường lối của các thánh đồ Ngài. 9 Bấy giờ con sẽ hiểu biết sự công bình, sự lý đoán, và sự ngay thẳng, cùng mọi đường lối tốt lành. 10 Khi sự khôn ngoan vào lòng con, Và sự hiểu biết làm vui thích tâm hồn con; 11 Sự thận trọng sẽ gìn giữ ngươi, sự thông sáng sẽ gìn giữ ngươi: 12 Để giải cứu con khỏi đường lối của kẻ gian ác, khỏi người nói những lời gian tà; 13 Là kẻ lìa bỏ đường ngay thẳng, mà đi theo đường tối tăm; 14 Là kẻ vui mừng làm điều ác, và thích thú trước sự gian tà của kẻ ác; 15 Đường lối của họ quanh co, Và họ đi quanh co trên các nẻo đường của họ: 16 Để giải cứu con khỏi người đàn bà lạ, khỏi người đàn bà lạ dùng lời nịnh hót; 17 Người ấy đã từ bỏ người dẫn đường của tuổi trẻ mình, Và quên giao ước của Đức Chúa Trời mình. 18 Vì nhà nó hướng về sự chết, Và đường lối nó dẫn tới kẻ chết. 19 Không ai đi đến nàng mà trở về, cũng không ai nắm giữ được các con đường sự sống. 20 Để ngươi bước đi trong đường lối của người lành, Và giữ gìn các lối đi của người công chính. 21 Vì người ngay thẳng sẽ được ở trên đất, và người trọn vẹn sẽ còn ở đó mãi mãi. 22 Nhưng kẻ ác sẽ bị diệt khỏi đất, Và kẻ vi phạm sẽ bị nhổ khỏi đất. CHƯƠNG 3 1 Hỡi con, chớ quên luật pháp ta; Nhưng lòng con khá giữ các điều răn ta.