Aristeyningmaktubi
KIRISH
Ushbuto'plamdagiengdiqqatgasazovorvaqadimiy tiklanishlardanbiribo'lganAristeyningmaktubidabiz OdamAtovaMomoHavodan,To'fondananchauzoqyo'l bosibo'tdikUshbuyozuvinsoniyatningbardoshliligining manzarasinitaqdimetadi,ularYeryuziniqaytatikladilar, kuchlixalqlaresaulug'vorlikvashon-shuhratdayashadilar.
Sizbuyerdabirinchibuyukbibliofil-PtolemeyFiladelf haqidao'qiysiz.UIskandariyadagikutubxonasiga "dunyodagibarchakitoblarni"to'plashnixohlaydiNihoyat, bittabuyukasarni-Yahudiyqonunlarini-olishishtiyoqida u100000asirnio'shakitobevazigasotadi.Bu,ehtimol, bittaasaruchunto'langanengyuqorinarxdirBuBuyuk Asirlikningtugashiuchung'ayrioddiysababniko'rsatadi
Ushburivoyatdagivoqealarmiloddanavvalgi270-yilda vafotetganmashhurmalikaArsinoeninghayotidavomida sodirbo'lganYozilishninganiqsanasinoma'lum
Saroyhayotiningtafsilotlari,o'shadavrdagiijtimoiy muammolarningmuhokamasijudaqiziqarlivajonli. Bugungikundaqirolvauningmehmonlariningziyofat paytidasavol-javobo'ynashiniko'rishg'alatikashfiyotdir.
Ushbuyutuvchiishningtuzilishiquyidagicha:
1.KitobningFilokratgabag'ishlanishi.
2Dastlabkiharakatlar:
(a)Kutubxonachiningyahudiyasirlarinikitobevazigaozod qilishtaklifi.
(b)Ozodlik
(c)FiladelfningEleazargayozganmaktubi (d)Javob.
(e)Kitobnitarjimaqilishuchuntayinlanganqo'mita nomlari
3.Qirolliksovg'alariningtavsifi:
(a)Stol(ehtimol,shupaytgachaishlabchiqarilganeng murakkabmebelbuyumi)
(b)Boshqasitaqdimetadi.
4Quddusningtavsifi (a)Ma'bad(vasuvinshootlaritizimi) (b)Marosim. (c)Qal'a (d)Shahar (e)Qishloq.
5Eleazarningxayrlashuvi 6Eleazarningqonunnitushuntirishi(buchuqur donolikdir).
7Qabul
8Ziyofat(72tasavolvajavob)
9.Kitobningtarjimasi.
1-BOB
Misrdayahudiylarasirgaolinganpaytda,Ptolemey Filadelfo'zinibirinchibuyukbibliofilsifatidanamoyon qiladiUdunyodagibarchakitoblarnio'zkutubxonasida saqlashnixohlaydi;Musoningqonunlariniolishuchunu buasaruchun100000asirnialmashtirishnitaklifqiladi va:"Buhaqiqatanhamkichikne'mat!"-debxitobqiladi. 1YahudiylarningoliyruhoniysiEleazargatashrifimning unutilmastarixiuchunmaterialto'plaganimvasiz,Filokrat, mengaeslatishimkoniyatiniqo'ldanboybermaganingiz uchun,meningvazifamningsabablarivamaqsadihaqida ma'lumotolgandanso'ng,bumasalanisizuchunaniq tushuntirishgaharakatqildim,chunkimensizdatabiiy bilimgamuhabbatborligini,insonningengoliymulki bo'lganfazilatni-tarixnio'rganishorqaliyokivoqealarning o'zidaishtiroketishorqalidoimiyravishda"o'zbilimva tajribalarinioshirishga"harakatqilayotganingizniko'raman 2Aynanshuyo'lbilan,engoliyjanobunsurlarnio'ziga singdirishorqaliruhpoklikkaerishadivao'zmaqsadini taqvodorlikka,engoliyjanobmaqsadgaqaratganholda,u bunio'ziningxatosizqo'llanmasisifatidaishlatadivashu tariqaaniqmaqsadgaerishadi.
3Meniyuqoridatilgaolinganshaxsgaelchixonaga borishgaundagannarsadiniybilimlargabo'lgansadoqatim ediUo'zfuqarolarivaboshqalartomonidanfazilatlariva ulug'vorligiuchunengyuqorihurmatgasazovorbo'lganva ilohiyqonunnitalqinqilishuchuno'zmamlakatidagiva xorijiymamlakatlardagiyahudiylaruchunengyuqori qiymatgaegahujjatlargaegaedi,chunkiularningqonunlari charmpergamentlargayahudiyyozuvlaridayozilgan.
4Keyinmenbuelchiliknig'ayratbilanboshladim,chunki avvalo,shohningotasibushaharnibirinchimartaegallab olganidavaMisryerlarinizabtetganida,Yahudiyadan Misrgaolibketilganyahudiyasirlariuchunshohdan iltimosqilishimkoniyatinitopdim
5Sizgabuvoqeanihamaytibberishimkerak,chunkisiz muqaddaslikkabo'lganmoyilligingizvamuqaddas qonungamuvofiqyashaydiganodamlargabo'lgan hamdardligingizbilanmenaytibbermoqchibo'lgan hikoyaniyanadako'proqtinglashingizgaaminman,chunki sizo'zingizyaqindaoroldanbizgakeldingizvaqalbni mustahkamlaydiganhammanarsanieshitishnixohlaysiz.
6Ilgarimensizgayahudiyxalqihaqidaaytibberishga arziydiganfaktlarto'g'risidayozuvyuborganedimbu yozuvnimenMisrningengbilimdonoliyruhoniylaridan olganedim
7Sizaqlgafoydakeltiradigannarsalarhaqidabilimolishga shunchalikishtiyoqmandbo'lganingizuchun,mensizga
qo'limdankelganbarchama'lumotlarniyetkazishnio'z burchimdebbilaman.
8Menhamxuddishundayfe'l-atvorgaegabo'lgan barchaganisbatanbirxilburchnihisqilishimkerak,lekin menbuniayniqsasizganisbatanhisqilyapman,chunki sizdajudaolijanobintilishlarborvasiznafaqatfe'l-atvorda, qondahammeningakamsiz,balkiyaxshilikkaintilishda hammenbilanbirsiz.
9Chunkinaoltindanolinganzavq,nasayozonglar qadrlaydiganboshqabironbirboylikmadaniyatniizlashva uniqo'lgakiritishuchunsarflaydigantadqiqotlarimizkabi foydakeltirmaydi
10Lekinsiznijudauzunkirishso'zibilancharchatmaslik uchun,darholhikoyamningmazmunigao'taman
11QirolkutubxonasiningprezidentiFalerumlikDemetriy, ilojiborichadunyodagibarchakitoblarnito'plash maqsadidakattamiqdordapuloldi
12Usotibolishvatranskripsiyaorqalishohningmaqsadini qo'lidankelganichaamalgaoshirdi.
13Birsafarmenhozirbo'lganimda,undan:“Kutubxonada nechtamingkitobbor?”debso'rashdiU:“Eyshoh,ikki yuzmingdanortiqkitob,yaqinkelajakdaqolganlariniham to'plashgaharakatqilaman,shundajamibeshyuzmingga yetadi”,debjavobberdiMengayahudiylarningqonunlari yozibolishgaarziydivasizningkutubxonangizdao'rin egallashgaloyiq,deyishdi!
14Buniqilishdannimato'sqinlikqilmoqda?deb javobberdishoh.Keraklihammanarsasizning ixtiyoringizda!
15Ularnitarjimaqilishkerak,debjavobberdi Demetriy,chunkiyahudiylaryurtidaularoʻzgacha alifbodanfoydalanadilar(xuddimisrliklarhamoʻzgacha harfshakligaegaboʻlganikabi)vaoʻzgachalahjada gaplashadilar.
16Ularsuryoniytilidanfoydalanishlarikerak,ammobu undayemas;ularningtilibutunlayboshqacha
17Podshohishningbarchadalillarinitushungach,yahudiy oliyruhoniysiga(allaqachontasvirlangan)o'zmaqsadiga erishishuchunxatyozishnibuyurdi
18MenshohningotasitomonidanYahudiyadan ko'chirilganyahudiylarniozodqilishuchunTarentumlik Sosibiyvaqo'riqchiboshlig'iAndreasoldidatez-tez qo'yadigantalabniilgarisurishvaqtikeldidebo'ylardimchunkiuomadvajasoratbilanbutunKoele-Suriyava Finikiyatumanlarigahujuminimuvaffaqiyatli yakunlaganida,mamlakatniqo'rqitishjarayonidaba'zi dushmanlariniolibketdi,boshqalariniesaasirgaoldi
19UyahudiylaryurtidanMisrgako'chirilganlarningsoni kamidayuzmingkishiedi
20Uulardano'ttizmingsaralanganaskarniqurollantirib, ularniqishloqtumanlaridagigarnizonlargajoylashtirdi
21(Vabundanoldinhamko'psonliyahudiylarforslar bilanbirgaMisrgakelishganedivaundanoldingidavrda boshqalarhamPsammetichgaEfiopiyashohigaqarshi yurishidayordamberishuchunMisrgayuborilganedi AmmobularLaguso'g'liPtolemeyolibketganasirlarkabi ko'pemasedi.)
22Yuqoridaaytibo'tganimdek,Ptolemeyulardaneng yaxshilarini,hayotningengyaxshidavridagivajasorati bilanajralibturadiganerkaklarnitanlaboldivaularni qurollantirdi,ammoboshqalarningkattaqismini,bu maqsaduchunjudaqariyokijudayoshbo'lganlarniva
ayollarnihamqullikkaaylantirdi,bunio'zxohishibilan qilishnixohlamaganligiuchunemas,balkiularniurushda ko'rsatganxizmatlariuchunmukofotsifatidada'voqilgan askarlarimajburqildi.
23Yuqoridaaytibo'tilganidek,ularningozodligini ta'minlashimkoniyatigaegabo'lgach,menqirolgaquyidagi dalillarbilanmurojaatqildim:“Keling,so'zlarimizga yolg'ongapirishgayo'lqo'yadigandarajadaaqlsiz bo'lmaylik
24Biznafaqatyozibolishni,balkitarjimaqilishniham istaganqonunbutunyahudiyxalqigategishliekan,sizning shohligingizdaularningshunchako'pqismiqullikholatida qolayotganbirpaytda,bizo'zelchixonamizuchunqanday asostopaolamiz?
25O'zingningrahm-shafqatingningmukammalligiva boyligibilanbundayazobliqullikdasaqlanayotganlarni ozodqilgin,chunkimenulargaqonunberganXudosizning shohligingiznisaqlaydiganXudoekanliginikashfetishga qiynalayotganedim.
26UlarbirxilXudogakoinotningParvardigoriva Yaratuvchisiga,barchaodamlarkabi,bizo'zimizkabi,ey shoh,sajdaqiladilar,garchibizUniZevs1yokiDiskabi turlinomlarbilanchaqirsakham
27Bunomungabirinchiajdodlarimiztomonidanjuda o'rinlitarzdaberilgan,chunkihammanarsahayotgaega bo'lganvavujudgakelganZot,albatta,Koinotning ChavandozivaRabbiekanliginianglatadi
28Qullikdagilarniozodqilib,butuninsoniyatga saxovatpeshalikningnamunasiniko'rsating
29Qisqatanaffusdanso'ng,menXudogachindildan ibodatqilib,shohningonginishundaytartibgasolishini, barchaasirlarniozodqilishiniso'radimchunkiinsoniyat Xudoningyaratganzotibo'lganiuchunUningta'siridava ta'sirida.
30Shuninguchunmenko'pibodatlarbilanqalblarni boshqaruvchiZotgailtijoqildim,tokishohmening iltimosimnibajarishgamajburbo'lsin.
31ChunkiXudoibodatimniijobatqilishigaamin bo'lganimuchun,odamlarningnajottopishigakattaumid bog'laganedim.
32Chunkiodamlarsolihlikvaezguishlarniamalga oshirishuchunsofniyatbilanbironbirharakatni rejalashtirganda,QodirXudoularningsa'y-harakatlariva maqsadlarinimuvaffaqiyatlimasalagaolibkeladi(-)shoh boshiniko'tardivamengaxushchaqchaqchehrabilanqarab: "Sizningcha,ularnechamingkishibo'ladi?"debso'radi.
33YaqindaturganAndreas:«Yuzmingdansalko‘proq»,–debjavobberdi.
34Aristeybizdansoʻragani,albatta,kichikneʼmat! dedishoh
35ShundaSosibiusvauyerdabo'lganboshqaba'zi odamlar:"Ha,lekinbuodamlarningoliyXudogasadoqat ko'rsatishuchunsaylovhuquqinitaqdimetishsizning saxovatpeshaligingizgamunosibhurmatbo'ladi",deyishdi
36SizlarQodirXudotomonidanulug'landingizlarva barchaota-bobolaringizdanulug'vorlikkaerishdingizlarva Ungao'zkuchingizbilanengbuyukshukronakeltirishingiz kerak
37Budalillardanjudamamnunbo'lib,uaskarlarningish haqiganajotpulimiqdoridaqo'shimchapulqo'shish,har birquluchunegalarigayigirmadirhamto'lash,ommaviy
buyruqchiqarishvaasirlarningreyestrlariniungailova qilishto'g'risidabuyruqberdi.
38Ubuishdaengkattag'ayratniko'rsatdi,chunkiXudo bizningmaqsadimiznito'liqamalgaoshirdivauninafaqat otasiningqo'shinibilanMisrgakelganlarni,balkio'sha vaqtdanoldinkelganlarniyokikeyinchalikshohlikkaolib kelinganlarniqutqarishgamajburqildi
39Ungato'lovpulito'rtyuztalantdanoshibketishiaytildi.
40Menimcha,farmonningnusxasiniqo'shishfoydali bo'ladi,chunkishutarzdaXudotomonidanbundayulkan olomonniqutqarishvakolatigaegabo'lganshohning saxovatpeshaligianiqroqvaravshanroqnamoyonbo'ladi
41Shohningfarmoniquyidagichaedi:“Suriyava Finikiyagaqarshiyurishlardavayahudiylaryurtigahujum qilishdaotamizningqoʻshinidaxizmatqilganvayahudiy asirlariniqoʻlgakiritganlarningbarchasi,ularniIskandariya shahrigavaMisryurtigaqaytaribolibkelganlaryoki boshqalargasotganlarvaoʻshavaqtdanoldinbizning yurtimizdaboʻlganyokikeyinbuyergaolibkelinganhar qandayasirlarbundayasirlargaegaboʻlganlarning barchasiularnidarholozodqilishlarishart,harbirkishi uchunyigirmadirhamdantoʻlovpuliolishlarishart.
42Askarlarbupulniishhaqigaqo'shimchasovg'asifatida, qolganlariniesashohxazinasidanoladilar
43Bizningcha,ularniasirgaolishotamizningirodasigava barchaaxloqqoidalarigazidbo'lganvaularning yerlariningvayronqilinishivayahudiylarningMisrga ko'chirilishiharbiybema'nilikedi.
44Jangmaydonidaaskarlargatushgano'ljaularolishlari kerakbo'lganbarchao'ljaedi
45Bundantashqari,xalqniqullikkaaylantirishmutlaq adolatsizlikedi
46Shuninguchun,bizbarchaodamlarga,ayniqsa,qullik holatidanohaqbo'lganlargaadolatlimunosabatdabo'lishga odatlanganimizvaadolatvataqvodorliktalablariga muvofiqbarchaodamlarbilanadolatlimunosabatda bo'lishgaintilganimizuchun,bizhukmronligimizning istalganqismidaqullikholatidabo'lganyahudiylarga nisbatan,ulargaegabo'lganlarbelgilanganmiqdordapul olishlarivaularniozodqilishlarivahechkimo'z majburiyatlarinibajarishdakechikmasligikerakligi to'g'risidaqarorqabulqildik
47Ushbufarmone'lonqilinganidankeyinuchkunichida ularbizningirodamiznibajarishuchuntayinlanganzobitlar uchunqullarro'yxatinituzishlarivadarholasirlarning shaxslarinitaqdimetishlarikerak.
48Chunkibizbumasalanihalqilishbizuchunham, ishlarimizuchunhamfoydalibo'ladi,debhisoblaymiz.
49Xohlaganharbirkishifarmongabo'ysunmaganharbir kishihaqidama'lumotberishimumkin,agarbuodam aybdordebtopilsa,uuningquligaaylanadi;ammouning mol-mulkiqirollikxazinasigatopshiriladi.
50Farmonqirolgatasdiqlashuchuno'qibberishuchunolib kelinganida,unda"o'shavaqtdanoldinyurtdabo'lganyoki keyinbuyergaolibkelinganharqandayasirlar"iborasidan tashqaribarchaboshqaqoidalarmavjudedivaqirol o'ziningsaxovatpeshaligivakengqalbibilanushbubandni kiritdivaqutqaruvuchunzarurbo'lganpulnito'liq miqdordakuchlarningto'lovchilarivaqirollikbankirlariga topshirishnibuyurdivashundayqilibmasalahalqilindiva farmonyettikunichidatasdiqlandi
51Najotuchunajratilganmablagʻoltiyuzoltmish talantdanortiqnitashkiletdi;chunkikoʻkrakdagikoʻplab chaqaloqlaronalaribilanbirgaozodqilindi
52Bularuchunyigirmatalantto'lanishikerakmidegan savoltug'ilganda,shohbuniqilishnibuyurdivashutariqa o'zqaroriniengkengqamrovlitarzdaamalgaoshirdi
2-BOB
Davlatishlariningengpuxtayozuvlariqanday saqlanganliginiko'rsatishHukumatningbyurokratiyasi QuddusdagiOliyruhoniygaborib,almashinuvnitashkil qilishuchunoltikishidaniboratqo'mitatayinlanadi DelegatsiyagaAristeyrahbarlikqiladi
1Buishlarbajarilgandanso'ng,uDemetriygayahudiy kitoblariningtranskripsiyasibo'yichayodgorliktuzishni buyurdi
2ChunkibarchadavlatishlaribuMisrshohlaritomonidan farmonlarorqalivaenganiqlikbilanamalgaoshirilardiva hechnarsabeparvolikyokitartibsiztarzdaqilinmasdi
3Shundayqilib,menyodgorlikvaxatlarningnusxalarini, yuborilgansovg'alarsoninivaharbiriningxususiyatini qo'shdim,chunkiularningharbiriulug'vorlikvatexnik mahoratjihatidanustunedi
4Quyidayodgorlikningnusxasikeltirilgan.Buyukshohga Demetriyxotirasi“Eyshoh,kutubxonangiznito‘ldirish uchunzarurbo‘lgankitoblarniyig‘ishvanuqsonlilarini ta’mirlashhaqidamengako‘rsatmaberganingizuchun, mensizningxohishingizniamalgaoshirishgajudakatta e’tiborberdimvaendisizgaquyidagitaklifnitaqdim etmoqchiman.
5Yahudiylarningqonunkitoblari(boshqabirnechta kitoblarbilanbirga)kutubxonadayo'q
6Ularibroniyalifbosivatilidayozilganvabeparvolik bilantalqinqilinganvamengabiluvchilarningaytishicha, aslmatnniaksettirmaydi;chunkiularnihechqachonqirol himoyaqilmagan.
7Bularnikutubxonangizuchunaniqqilishkerak,chunki ulardagiqonunilohiykelibchiqishibilandonolikkato'lava barchanuqsonlardanxoli.
8Shusababli,adabiyotshunoslar,shoirlarvako'plab tarixiyyozuvchilarbukitoblargavaularasosidayashagan vayashayotganodamlargamurojaatqilishdan uzoqlashdilar,chunkiularninghayothaqidagitushunchasi AbderalikGekataeyaytganidek,judamuqaddasvadiniydir 9Agarsizgama'qulbo'lsa,eyshoh,Quddusdagioliy ruhoniygaxatyozilsinUndaharbirqabiladanoltita oqsoqolniengolijanobhayotkechirganvaqonunlarini engyaxshibiladiganodamlarniyuborishiso'raladiToki ularningaksariyatiqaysijihatlardabirfikrdaekanligini bilibolaylikvaaniqtarjimaniolishorqaliuniasarning o'zigavasizningmaqsadingizgamunosibtarzdako'zga tashlanadiganjoygaqo'yaylik
10Sizgadoimofarovonlikyorbo'lsin!
11Ushbuyodgorliktaqdimetilgandanso'ng,shohbu masalabo'yichaElazargaxatyozishnibuyurdi,unda yahudiyasirlariningozodqilinishihaqidahamma'lumot berilgan
12Ukosalar,idishlar,dasturxonvasharobichiladigan kosalaryasashuchunelliktalantoltin,yetmishtalant kumushvako'pmiqdordaqimmatbahotoshlarberdi
13Shuningdek,uo'zxazinasinisaqlovchilarga hunarmandlargabumaqsaduchunzarurbo'lganharqanday materiallarnitanlashgaruxsatberishnivama'badvaboshqa ehtiyojlaruchunqurbonliklarkeltirishuchunyuztalantpul yuborishnibuyurdi.
14Xatlarningnusxalarinisizlargaqo'yganimdanso'ng, mensizgamahorathaqidato'liqma'lumotberaman Shohningmaktubidaquyidagichayozilganedi:
15QirolPtolemeyoliyruhoniyEleazargasalomva salomlaryo'llaydi
16Bizningshohligimizdako'plabyahudiylarjoylashgan bo'lib,ularQuddusdankuchgakirganlaridaforslar tomonidanolibketilganvaotambilanbirgaMisrgaasirga olinganlardanhamko'proqUularningko'pchiligini qo'shinlargajoylashtirdivaulargaodatdagidanyuqori maoshto'ladi.Ularningrahbarlariningsadoqatini isbotlagach,qal'alarqurdivaularnimahalliymisrliklar ulardanqo'rqitishiuchunulargatopshirdi
17Taxtgao'tirganimda,barchafuqarolarimga,ayniqsa sizningfuqarolaringizganisbatanmehrlimunosabatda bo'ldimyuzmingdanortiqasirlarniozodqildim, egalarigaularuchunmunosibbozornarxinito'ladimva agarolomonningehtiroslaritufaylixalqingizgayomonlik qilinganbo'lsa,ularnitovonpulisifatidato'ladim
18Meningharakatimgaturtkibo'lgansabab,butun dunyodatinchlikvabuyukshon-sharafdashohligimni saqlabqolganiuchunoliyXudogashukronakeltirishva taqvodorlikbilanharakatqilishistagiedi.
19Bundantashqari,menxalqingizorasidanhayotlarining engyaxshidavridabo'lganlarni,shuningdek,mening shaxsimgabog'lanishgaloyiqvasaroyishonchigaloyiq bo'lganlarnirasmiylavozimlargatayinladim
20Endimenbuodamlarga,butundunyoyahudiylarigava kelajakavlodlargaminnatdorchilikbildirishniistaganim uchun,sizningqonuningizsizlardaqo'llaniladiganibroniy tilidanyunontiligatarjimaqilinishinivabukitoblar meningkutubxonamdagiboshqaqirollikkitoblariga qo'shilishiniqarorqildim
21Agarsizharbirqabilangizdanoltitaoqsoqolni,olijanob hayotgaega,qonuningizniyaxshibiladiganvaunitalqin qilaoladiganodamlarnitanlasangiz,busizningmehringiz vag'ayratimuchunmukofotbo'ladiShundanizoli masalalardako'pchilikrozibo'ladiganhukmnitopaolamiz, chunkitergovengmuhimahamiyatgaega
22Menbuishnibajarishorqalikattashuhratqozonishga umidqilaman.
23Menqo'riqchilarimboshlig'iAndreasnivamenjuda hurmatqiladiganAristeynibumasalanisizningoldingizda muhokamaqilishlarivama'bad,qurbonliklarvaboshqa diniymarosimlaruchunqilgannazrimningbirinchihosili bo'lganyuztalantkumushnisizgataqdimetishlariuchun yubordim.
24Agarsizmengaushbumasalalarbo'yichatilaklaringiz haqidayozsangiz,mengakattamarhamatko'rsatasizva mengayangido'stlikqasamyodiniberasiz,chunkibarcha tilaklaringizilojiborichatezroqamalgaoshiriladiXayr!
25BuxatgaEleazarquyidagichajavobberdi:“Oliy ruhoniyEleazarhaqiqiydo‘stishohPtolemeygasalom yo‘llaydi
26Sizga,singlingizmalikaArsinoevafarzandlaringizga sog'liqvafarovonliktilayman
27Menhamsog'-salomatmanXatingiznioldimva maqsadingizvaolijanobmaslahatingizdanjuda xursandman
28Menbutunxalqnito'plab,ulargaXudoyimizgabo'lgan sadoqatingiznibilishlariuchununio'qibberdim.
29Menulargasizyuborganqadahlarnihamko'rsatdim: yigirmaoltinvao'ttizkumush,beshtakosavabag'ishlov stoli,shuningdek,qurbonliklarnikeltirishvama'badning ehtiyojlariniqondirishuchunyuztalantkumush
30Busovg'alarnimengaenghurmatli xizmatkorlaringizdanbiriAndreasvaAristeyasolib kelishdiUlaryaxshivasodiqodamlaredilar,bilimlari bilanajralibturardilarvaharjihatdansizningyuksak tamoyillaringizvasolihmaqsadlaringizningvakillari bo'lishgaloyiqedilar
31Buodamlarmengasizningxabaringizniyetkazishdiva xatingizgamuvofiqmendanjavobolishdiSizning iltimosingizjudag'ayrioddiybo'lsaham,mensizuchun foydalibo'lganhammanarsagarozibo'laman.
32ChunkiSenfuqarolarimizgako'pjihatdanbuyukva hechqachonunutilmaydiganne'matlarniatoetding
33Shuninguchunmendarholsiz,opangiz,farzandlaringiz vado'stlaringiznomidanqurbonliklarkeltirdimvabarcha odamlarrejalaringizdoimomuvaffaqiyatlibo'lishini,Qodir Xudosizningshohligingiznitinchlikvasharafbilansaqlab qolishinivamuqaddasqonunningtarjimasisizuchun foydalibo'lib,muvaffaqiyatliamalgaoshirilishiniso'rab ibodatqilishdi.
34Menbarchaxalqoldidaharbirqabiladanoltita oqsoqolni,yaxshivasodiqodamlarnitanlaboldimva ularnisizlargaqonunimizningnusxasibilanbirga yubordim
35Eysolihshoh,agarqonuntarjimasitugallanishibilanoq, odamlarbizgaeson-omonqaytarilishihaqidako'rsatma bersangiz,bumehr-shafqatbo'ladiXayr!
36Oqsoqollarquyidagilardir:Birinchiqabiladan:Yusuf, Hizqiyo,Zakariyo,Yuhanno,HizqiyovaElishay.
37IkkinchiqabiladanYahudo,Simun,Shomuil,Adeys, Matatiya,Eslemiya
38Uchinchiqabiladan:Naximiya,Yusuf,Feodosiy, Baseas,Ornias,Dakis
39To'rtinchiqabiladan:Yo'natan,Abreyus,Elisha, Hananiya,Xabriyo...
40Beshinchiqabiladan:Ishoq,Yoqub,Iso,Sabbataeus, Simun,Levi
41Oltinchiqabiladan:Yahudo,Yusuf,Simun,Zakariyo, Shomuil,Selemas
42Yettinchiqabiladan:Sabbataeus,Zidqiyo,Yoqub,Ishoq, Yeshayo,Nattaeus
43Sakkizinchiqabiladan:Teodosius,Yason,Iso,Teodot, Yuhanno,Yo'natan
44ToʻqqizinchiqabiladanTeofil,Ibrohim,Arsamos, Yason,Endemiyo,Doniyor
45O'ninchiqabiladan:Yeremiyo,Elazar,Zakariyo,Banias, Elishay,Datay
46O'nbirinchiqabiladan:Shomuil,Yusuf,Yahudo, Yonathes,Chabu,Dositey.
47O'nikkinchiqabiladan:Ishael,Yuhanno,Teodosius, Arsamos,Abietes,Hizqiyo
48Ularningjamiyetmishikkinafariboredi.Elazarva uningdo'stlarishohningmaktubigashundayjavobberishdi
3-BOB
Undaengnafisvago'zalstoltasvirlanganShuningdek, Misrdayaqindaolibborilganqazishmalarnuqtai nazaridanqiziqarlibo'lganboshqaboysovg'alarham
1Endimenva'damnibajarishgakirishamanvasan'at asarlariningtavsifiniberaman
2Ularajoyibmahoratbilanishlangan,chunkishohhech qandaymablag'niayamaganvaishchilarnishaxsanshaxsan boshqargan
3Shuninguchunularishningbironbirqismini yashirolmadilaryokiunibeparvolikbilantugataolmadilar 4Avvalo,mensizgajadvalningtavsifiniberaman.
5Shohbuasarningjudakattao'lchamdabo'lishidan xavotirdaedivauyerdagiyahudiylardanQuddusdagi ma'baddagidasturxonningkattaligihaqidaso'rashni buyurdi
6Ularoʻlchamlarniaytibberishganda,ukattaroqbino qurishmumkinmi,debsoʻradi.
7Ba'ziruhoniylarvaboshqayahudiylarungahechnarsa to'sqinlikqilaolmasliginiaytishdi
8Uunibeshbaravarkattaqilishnixohlayotganini,ammo ma'baddagixizmatlaruchunfoydasizbo'libqolishidan qo'rqibikkilanganiniaytdi
9Uo'zhadyasinishunchakima'baddaqo'yishniistamasdi, chunkiagarmunosibqurbonliklarnikeltirishvazifasi yuklatilganodamlarbuniutayyorlagandasturxonda munosibtarzdabajaraolsalar,buungayanadako'proq zavqbag'ishlardi
10Uavvalgistolningkichiko'lchamdayasalganioltinning yo'qligibilanbog'liqdebo'ylamagan,ammouning aytishicha,buo'lchamdayasalganiningbironbirsababi bo'lganko'rinadi
11Agarbuyruqberilganidaedi,mablag'yetishmasedi.
12Shuninguchunbizhaddanoshmasligimizyoki belgilanganme'yordanoshmasligimizkerak
13Shubilanbirga,uulargasan'atningbarchaxilma-xil shakllarinixizmatgajalbqilishnibuyurdi,chunkiueng yuksaktushunchalargaegaodamedivatabiatunga tugallanganasartomonidantaqdimetiladiganko'rinishni tasavvurqilishimkoniniberadigano'tkirtasavvurbergan edi
14Shuningdek,uYahudiyyozuvlaridako'rsatmalar bo'lmaganjoylardahammanarsailojiborichachiroyli bo'lishikerakliginibuyurdi
15Bundayko'rsatmalarberilganda,ularso'zsizbajarilishi kerakedi
16Ularstolnisofoltindanyasab,uzunligiikkitirsak, kengligibirtirsak,balandligibiryarimtirsakbo‘lsindeb yasashdi
17Mentasvirlayotgannarsaboshqapoydevorustiga qo'yilganyupqaoltinemas,balkibutuninshoot payvandlanganulkanoltindaniboratedi
18Ularuningatrofigabirqo'lkengligidachegarayasashdi
19Vauchtomonigaajoyibtarzdao'yilganarqonlar shaklidarelyefdao'yibishlanganto'lqinsimongulchambar boredi.
20Chunkiuuchburchakshakldaedivaharikkitomonning uslubibirxiledi,shuninguchunularqaysitomonga burilganidanqat'inazar,birxilko'rinishgaegaedi.
21Chegaraostidagiikkitomonningstolgaqiyalikbo'lgani judachiroyliasaredi,ammotomoshabinningnigohini tashqitomonitortdi
22Endiikkitomonningyuqoriqirrasiko'tarilganholda o'tkiredi,chunkiyuqoridaaytganimizdek,chetiuch tomonlamaedi,ungaqaysinuqtainazardanyaqinlashmasin
23Naqshinkorarqonningo'rtasidaqimmatbahotoshlar qatlamlariboredivaularbir-biribilanbetakrorbadiiy mahoratbilano'ralganedi
24Xavfsizlikmaqsadidaularningbarchasitoshlarga teshiklarsanchilganoltinignalarbilanmahkamlanganedi 25Ularnimahkamlashuchunyontomonlaridan mahkamlagichlarbilanbir-birigamahkamlanganedi.
26Stolatrofidagihoshiyaningyuqorigaqiyshayib, ko'zlargatutashganqismida,butunstolatrofidabir-biriga chambarchasbog'langan,uzluksiznaysimonrelyefbilan mohironao'yibishlanganqimmatbahotoshlardanyasalgan tuxumnaqshlariboredi
27Tuxumlarnitasvirlashuchunjoylashtirilgantoshlar ostidarassomlarharxilmevalardaniborattojyasashdi, uningtepasidauzumvamakkajo'xoriboshoqlari,xurmo, olma,anorvashungao'xshashmevalarshoxlariko'zga tashlanadigantarzdajoylashtirilganedi
28Bumevalarqimmatbahotoshlardan,mevalarningo'zlari bilanbirxilrangdayasalganvaularnistolningbarchayon tomonlarigaoltinhalqabilanbog'lagan
29Mevatojiqo'yilgandanso'ng,uningostigaqimmatbaho toshlardanyasalganyanabirtuxumnaqshivaboshqa nayzavabo'rttirmanaqshlarqo'yildi,shundastol egalariningxohishigako'rastolningikkalatomoniham ishlatilishimumkinedivashusabablito'lqinlinaqshva chegarastolningoyoqlarigachacho'zildi
30Ularstolningbutunkengligitagigato'rtbarmoq qalinlikdagiulkanlikopchayasab,mahkamladilar. OyoqlarniungakiritishmumkinediStolningqaysi tomoniniafzalko'rishlariuchun,odamlarunichetiga o'rnatiladiganmixlarbilanmahkamladilar.
31Shundayqilib,asarningharikkiyo'lbilanham ishlatilishimo'ljallanganligianiqbo'ldi
32Stolningo'zidaqimmatbahotoshlar,yoqut,zumrad, aqiqvago'zalligibilanajralibturadiganboshqako'plab toshlarbilanbezatilganmaeandro'yibyozilganedi
33Va"maeander"yonidaajoyibto'rqo'yilganedi,bu stolningmarkaziniromboidshaklidako'rsatardivauning ustigabillurvakehribar,deyilganidek,yasalganedi,buesa tomoshabinlardabeqiyostaassurotqoldirdi.
34Stolningoyoqlariniboshchalarbilannilufarga o'xshatuvchiqilibyasadilar,shundaularstolostidaegilgan nilufargao'xshardi,ko'rinadiganqismlariesatikturgan barglarniifodalardi
35Oyoqningyerdagiasosiyoqutdaniboratboʻlib,uning balandligihartomondanbirqoʻlkengligidaedi.
36Upoyabzalgao'xshardivasakkizbarmoqkengligidaedi 37Uningustidabutunoyoqbarmog'iyotardi
38Ularoyoqnitoshdano'sibchiqqanpechakkabi ko'rsatdilar,uniakantusbilano'rab,tokbilano'raboldilar, uzumesaoyoqningtepasigachatoshlardanyasalganuzum shoxlaribilano'ralganedi
39To'rtoyoqninghammasibirxiluslubdayasalganva hammanarsashuqadarmohironaishlanganva o'rnatilganki,unitabiatgamoslashtirishuchunshunday ajoyibmahoratvabilimsarflanganki,havoshamolbilan
qo'zg'alganda,barglargaharakatberilganvahammanarsau ifodalaganhaqiqiyhaqiqatgamoskeladigantarzda yaratilgan
40Ularstolningustkiqisminitriptixongao'xshatibuch qismdanyasadilar.Ularshuqadarmahkamlanganvabutun ishbo'ylabmixlarbilanbir-birigabog'langanki, bo'g'inlarningbirlashishiniko'rishyokihattoaniqlashning ilojibo'lmadi.
41Stolningqalinligiyarimtirsakdankamemasedi, shuninguchunbutunishuchunjudako'piste'dodlarketgan bo'lishikerak
42Shohuninghajminioshirishniistamaganiuchun,agar stolkattaroqo'lchamdabo'lishimumkinbo'lganidakerak bo'ladiganpulmiqdorinidetallargasarfladi
43Vahammanarsauningrejasigamuvofiq,judaajoyibva ajoyibtarzda,betakrorsan'atvabeqiyosgo'zallikbilan yakunlandi
44Aralashtirishidishlaridanikkitasioltindanyasalgan bo'lib,tagidano'rtasigachatarozinaqshlaribilanbo'rttirma naqshlaro'yilganvatarozilarorasigaqimmatbahotoshlar kattabadiiymahoratbilanjoylashtirilgan
45Keyinbalandligibirtirsakbo'lgan,yuzasiturlixil rangdagiqimmatbahotoshlardanyasalgan,ulkanbadiiy mehnatvago'zallikninamoyishetuvchi"maeander"boredi
46Uningustidarombshaklidaishlangan,to'rsimon ko'rinishgaegavachetigachacho'zilganmozaikaboredi
47O'rtada,turlixilqimmatbahotoshlardanyasalgan, navbatma-navbatjoylashtirilgan,kamidato'rtbarmoq kengligidagikichikqalqonlarularningko'rinishiniyanada go'zallashtirardi
48Tomningchetidagullabturgannilufarlarningbezaklari, atrofigao'yibishlanganuzumshoxlariboredi
49Oltinkosalarningtuzilishishundayedivaularninghar biriikkitadanortiqfirkinsig'ardi.
50Kumushidishlarsilliqyuzagaegaedivago'yo ko'zoynakuchunmo'ljallangandekajoyibtarzdayasalgan edi,shuninguchunulargayaqinlashayotganhammanarsa oynadagidanhamaniqroqaksetardi
51Ammobusan'atasarlaritugallangandanso'ngongda qandaytaassurotqoldirganinitasvirlabbo'lmaydi.
52Chunkibuidishlartayyorbo'lib,yonma-yon qo'yilganda,avvalkumushkosa,keyinoltin,keyinyanabir kumushvakeyinyanabiroltin,ularningko'rinishini ta'riflabbo'lmaydivaularniko'rishgakelganlaro'zlarini yorqinmanzaravajozibalimanzaradanuzibqo'yolmadilar
53Tomoshanatijasidaolingantaassurotlarturlichaedi.
54Odamlaroltinidishlargaqarab,ularningaqliharbir mahorattafsilotinito'liqo'rganibchiqqanda,qalblari hayratdanhayratgatushdi
55Yanabirkishioldidaturgankumushidishlarganigohini qaratmoqchibo'lganida,uturganjoyatrofidagihamma narsayorug'likbilanporlab,tomoshabinlargayanada ko'proqzavqbag'ishlagandaybo'ldi
56Shundayqilib,asarlarningbadiiygo'zalliginitasvirlab bo'lmaydi
57Oltinidishlarningo'rtasigatokgulchambarlario'yib ishlangan.
58Ularpechak,mirtvazaytundaraxtidangulchambar yasab,uningchetlarigaqimmatbahotoshlarqo'yishdi
59Relyefishlariningboshqaqismlariniularturlixil naqshlardabajarishdi,chunkiularhammanarsanishohning
ulug'vorligigamunosibtarzdabajarishnisharafdeb bilishgan.
60Birso'zbilanaytganda,naqirolxazinasida,naboshqa hechbirjoydaqimmatligiyokibadiiymahoratijihatidan ulargatengkeladiganasarlaryo'qedi.
61Shohularhaqidako'po'ylardi,chunkiuo'ziningajoyib niyatlaribilanshon-sharafgaerishishniyaxshiko'rardi
62Ko'pinchaurasmiyishlarinie'tiborsizqoldirarva san'atkorlarbilanvaqto'tkazar,ularhammanarsani sovg'alaryuboriladiganjoygamunosibtarzdabajarishlari kerakligidanxavotirlanardi
63Shundayqilib,hammanarsakattamiqyosda,sovg'alarni yuborganshohvamamlakathukmdoribo'lganoliy ruhoniygamunosibtarzdaamalgaoshirildi
64Qimmatbahotoshlarkamemasedi,chunkikamidabesh mingtaishlatilganvaularningbarchasikattao'lchamdaedi.
65Engajoyibbadiiymahoratqo'llanildi,shuninguchun toshlarvamahoratoltinnarxidanbeshbaravarqimmatedi
4-BOB
Qurbonlikningyorqintafsilotlari.Ruhoniylarninganiqligi diqqatgasazovorVahshiyorgiyaMa'badvauningsuv inshootlaritasviri
1Mensizgasovg'alarningushbutavsifiniberdim,chunki buzarurdebo'yladim
2Hikoyadagikeyinginuqta-buEleazargaqilgan sayohatimizhaqidahikoya,lekinmenavvalosizgabutun mamlakathaqidama'lumotberaman
3Bizyahudiylaryurtigayetibkelganimizda,butun Yahudiyaningo'rtasida,balandtog'ningtepasida joylashganshaharniko'rdik
4Cho'qqidama'bado'ziningbarchaulug'vorligibilan qurilganedi.
5Ubalandligiyetmishtirsakdanoshgan,uzunligiva kengligibinoningtuzilishigamoskeladiganuchtadevor bilano'ralganedi.
6Barchabinolarmisliko'rilmagandarajadaulug'vorlikva qimmatlikbilanajralibturardi
7Eshikvaunieshikustunlaribilanbog'laydigan mahkamlagichlarhamdalintelningbarqarorligiuchunhech qandaymablag'ayamaganianiqedi
8Pardaninghamshaklikirisheshiginingshakligato'liq mosedi
9Shamoltufayliuningmatosidoimiyharakatdaedivabu harakatpastdanbildirilgandavapardaengyuqori cho'qqisigachiqqanida,uyoqimlimanzaraniyaratdi,undan odamzo'rg'aqochibqutulaolardi.
10Qurbongohningqurilishijoyningo'zigavaundaolovda kuydirilganqurbonliklargamosedivaungayaqinlashish hamshungao'xshashmiqyosdaedi
11Ungaodob-axloqqoidalarigarioyaqilishuchunqulay tarzdajoylashtirilganasta-sekinqiyalikboredivaxizmat qiluvchiruhoniylarto'piqlarigachazig'irmatodantikilgan kiyimlarkiyganedilar
12Ma'badsharqqa,orqatomoniesag'arbgaqaragan
13Butunpoltoshlarbilanqoplanganvabelgilangan joylargaqiyaliklartushirilgan,shundaqurbonliklarning qoniniyuvishuchunsuvolibkelingan,chunkiuyerda bayramkunlariminglabhayvonlarqurbonlikqilinadi.
14Ma'badhududidanmo'l-ko'ltabiiybuloqotilibchiqqani uchunuyerdacheksizsuvzaxirasibor
54Chunkianiqtilgaolingansichqonlarvashungao'xshash hayvonlarningxarakterihalokatli.
55Sichqonlarnafaqato'zlariningoziq-ovqatlariuchun, balkihattoyo'lidaduchkeladiganharqandayzararniinson uchunmutlaqofoydasizqiladigandarajadahammanarsani bulg'aydivabuzadi
56Qo'ziqorinlarsinfihamo'zigaxosdir:chunki aytilganlardantashqari,uifloslantiruvchixususiyatgaega: uquloqlardanhomiladorbo'ladivaog'izdanchiqaradi
57Vaaynanshuninguchunhamshungao'xshashodat odamlardanopokdebe'lonqilinadi
58Chunkiularquloqlariorqalieshitganlarininghammasini nutqlaridaifodalashorqaliboshqalarniyomonlikka undaydilarvaoddiynopoklikqilmaydilar,o'zlariesa gunohkorlikningifloslanishibilanbutunlaybulg'anganlar
59Bizgama'lumbo'lishicha,sizningshohingizbunday odamlarniyo'qqilishdajudato'g'riishqildi
60Shundamen:“Sizxabarchilarninazardatutyapsizdeb oʻylayman,chunkiuularnidoimoqiynoqlargavaazobli oʻlimgaduchorqiladi”,dedim 61Ha,debjavobberdiu,menaynanshu odamlarninazardatutyapman;chunkiodamlarning halokatinikuzatishnopoklikdir
62Qonunimizbizgaso'zyokiamalbilanhechkimgazarar yetkazishnitaqiqlaydi.
63Bumasalalarhaqidagiqisqachahikoyamsiznibarcha qonun-qoidalarimizadolatmaqsadidatuzilganigava MuqaddasKitobdahechnarsao'ylamasdanyokiasossiz qabulqilinmaganiga,balkiuningmaqsadibizgabutun hayotimizdavomidavabarchaharakatlarimizdaQodir Xudoniyoddatutib,barchaodamlaroldidaadolatniamalda qo'llashgaimkonberishgaishontirishikerakedi
64Shundayqilib,go'shtvanopoknarsalar,sudralib yuruvchilarvayovvoyihayvonlargakelsak,butuntizim solihlikkavainsonbilaninsono'rtasidagisolih munosabatlargaqaratilgan
65Umengabarchamasalalardayaxshihimoyaqilganday tuyuldi;chunkiqurbonlikqilinadiganbuzoqlar,qo'chqorlar vaechkilargakelsak,uularnipodalardanvasuruvlardan olib,uyhayvonlariniqurbonqilishvayovvoyihayvonlarni qurbonqilmaslikkerakliginiaytdi,tokiqurbonlik keltiruvchilarqonunchiqaruvchiningramziyma'nosini tushunishlarivatakabburlikningta'sirigatushmasliklari mumkin
66Chunkiqurbonlikkeltirgankishio'zjoninibarcha kayfiyatlaridaqurbonlikqiladi.
67Menimcha,bizningmuhokamamizgaoidushbu tafsilotlarniaytibo'tishgaarziydivaqonunning muqaddasligivatabiiyma'nositufayli,menularnisizga, Filokrat,o'zingizningbilimgabo'lgansadoqatingiztufayli aniqtushuntirishgamajburbo'ldim
7-BOB
Qimmatbahokitobqo'lyozmasivasovg'alarbilan elchilarningkelishiQirollikziyofatigatayyorgarlikUy egasidasturxongao'tirishibilanoqmehmonlarinisavoljavoblarbilankutiboladiSotsiologiyahaqidaba'zidono fikrlar
1Elazarqurbonlikso'yib,elchilarnitanlab,shohgako'plab sovg'alartayyorlabbo'lgach,biznikattaxavfsizlikbilan safarimizgajo'natdi
2BizIskandariyagayetibkelganimizda,shohgabizning kelganimizhaqidadarholxabarberildi.
3Saroygakirganimizda,Andreasbilanmenshohniiliq kutiboldikvaungaElazaryozganxatnitopshirdik.
4Shohelchilarnikutibolishgajudaintiqedivaboshqa barchaamaldorlarnijo'natibyuborishnivaelchilarnidarhol uninghuzurigachaqirishnibuyurdi
5Endibuhayajonliumumiykutilmaganhodisa,chunki muhimmasalalarbo'yichaqirolbilanuchrashuvga kelganlarbeshinchikuniuninghuzurigakirishlariodatiy holdir,qirollaryokijudamuhimshaharlardankelgan elchilaresao'ttizkunichidasaroygakirishgaqiynaladilarlekinubuodamlarniyanadako'proqhurmatgaloyiqdeb bildi,chunkiuularningxo'jayininijudayuqoribaholadiva shuninguchunuhozirbo'lganlarniortiqchadeb hisoblaganlarnidarholquvibyubordivaularkirib kelgunchavaularnikutibolishgamuvaffaqbo'lguncha yurishdadavometdi
6Ularo'zlaribilanbirgayuborilgansovg'alarvaqonun yahudiyharflaridaoltinharflarbilanyozilganqimmatbaho pergamentlarbilankirishganida,pergamentajoyibtarzda tayyorlanganvasahifalarorasidagibog'lanishko'rinmas bo'libqolganedi,shohularniko'rishibilanulardankitoblar haqidaso'rayboshladi
7Ularoʻramlarnimuqovasidanolib,sahifalarni yoyishgach,shohuzoqvaqtqimirlamayturdivakeyinyetti martataʼzimqilib,dedi:
8“Eydo‘stlarim,sizlargaminnatdorchilikbildiraman, sizlarniyuborgangavaengmuhimi,bularningbarchasi Xudoningbashoratidir”
9Hammaelchilarvahozirbo'lganlarbirovozdan:“Xudo shohniasrasin!”debbaqirganlarida,uquvonchdanyig'lab yubordi
10Uningqalbiningyuksalishivaungaberilganulkan sharafhissiunio'ziningbaxtiuchunyig'lashgamajburqildi 11Uulargaoʻramlarnijoyigaqoʻyishnibuyurdiva odamlargasalomberib,dedi:“EyXudoningodamlari, avvalosizlarnishuyergachaqirgankitoblargahurmatimni bildirishimvashundansoʻngsizlargadoʻstlikoʻng qoʻlimnichoʻzishimkerakedi.
12Menbunibirinchibo'libshusababdanqildim
13Sizkelganbukunnibuyukkunsifatidasaqlabqolishva umrimdavomidaharyilinishonlashto'g'risidafarmon chiqardim
14Shuningdek,bumeningAntigonustidandengiz g'alabamningyilligi.Shuninguchunmenbugunsizlarbilan birgaziyofatqilishdanxursandbo'laman
15Ushundaydedi:«Sizdafoydalanishuchunimkoniyat bo'lganhammanarsasizuchunvamenbilanbirga bo'lishimuchunmunosibtarzdatayyorlanadi»
16Ularxursandchiliklarinibildirgandanso'ng,uqal'a yaqinidagiengyaxshijoylarniulargaajratishniva ziyofatgatayyorgarlikko'rishnibuyurdi
17Nikanoryahudiylargag'amxo'rlikqilishuchun tayinlanganmaxsusamaldorbo'lganboshboshqaruvchi Doroteynichaqirib,ungaharbiriuchunzarurtayyorgarlik ko'rishnibuyurdi.
18Chunkibutartibshohtomonidantuzilganedivabu tartibbugungikungachasaqlanibkelinayotganiniko'rasiz 19Ichish,ovqatlanishvadamolishborasidao'zgacha odatlargaegabo'lganko'plabshaharlardaularning
ehtiyojlariniqondirishuchunmaxsusamaldorlar tayinlangan.
20Ularshohlarniziyoratqilishuchunkelganlarida, ularningziyoratidanzavqlanishlarigaxalaqitberadigan hechqandaynoqulaylikbo'lmasligiuchuno'zurfodatlarigamuvofiqtayyorgarlikko'riladi 21Xuddishundayehtiyotchorasiyahudiyelchilariga nisbatanhamko'rildi.
22Yahudiymehmonlarigag'amxo'rlikqilishuchun tayinlanganhomiyDoroteyjudavijdonliodamedi
23Uoʻznazoratiostidagivabundaymehmonlarniqabul qilishuchunajratilganbarchaomborlarniziyofatgaolib chiqdi.
24Shohningko'rsatmasigabinoan,uo'rindiqlarniikki qatorqilibjoylashtirdi
25Chunkiuulargaengyuqorisharafnibermaslikuchun odamlarningyarminio'ngtomoniga,qolganlariniesa orqasigao'tqazishnibuyurganedi
26Ularo'rindiqlarigao'tirishganida,uDoroteygayahudiy mehmonlariorasidaamalqiladiganurf-odatlargamuvofiq hammanarsanibajarishnibuyurdi
27Shuninguchunumuqaddasxabarchilar,qurbonlik qiluvchiruhoniylarvaibodatqilishgaodatlanganboshqa odamlarningxizmatlaridanvozkechdivabizning oramizdagilardanbiri,yahudiyruhoniylariningengkeksasi Elazarniibodatqilishgachaqirdi
28Uo'rnidanturib,ajoyibibodatqildi:“Eyshoh,Qodir Xudosizniyaratganbarchane'matlarbilanboyitsinva sizga,xotiningizga,bolalaringizgavao'rtoqlaringizga umringizdavomidaularnidoimiyravishdabersin!”
29Buso'zlarnieshitib,balandvaquvnoqqarsaklar yangradi,buuzoqdavometdivakeyinulartayyorlangan ziyofatdanzavqlanishgao'tdilar
30StoldaxizmatqilishuchunbarchatadbirlarDoroteyning buyrug'igamuvofiqamalgaoshirildi
31Xizmatkorlarorasidaqirolliksaroyia'zolarivaqirol saroyidafaxriyo'rinlarniegallaganboshqalarhamboredi.
32Ziyofatdabirozsukutsaqlaganshohfaxriyo'rindiqda o'tirganelchidan(ularkattalavozimgako'rajoylashtirilgan edi)so'radi:uo'zshohliginioxirigachaqandayqilib buzilmasdansaqlabqolishimumkin?
33Birozo'ylabturgandanso'ng,ujavobberdi:“Agarsiz Xudoningcheksizmehribonligigataqlidqilsangiz,uning xavfsizliginiengyaxshitarzdata'minlayolasizChunki agarsizrahm-shafqatko'rsatsangizvaulargaloyiq bo'lganlargaularningqilmishlarigamuvofiqyumshoq jazolarbersangiz,ularniyomonlikdanqaytarasizva tavbagaboshlaysiz”.
34Podshohjavobnimaqtadivakeyingiodamdanso'radi:u qandayqilibbarchaishlariniengyaxshiqilishmumkin?
35Ujavobberdi:“Agarinsonhammaganisbatanadolatli bo‘lsa,uhardoimto‘g‘riyo‘ltutadi,harbirfikrXudoga ma’lumekanliginiyoddatutadiAgarsizXudodan qo‘rqishniboshlang‘ichnuqtasifatidaqabulqilsangiz, hechqachonmaqsadingizniboybermaysiz”
36Podshohbuodamnihamjavobiuchunmaqtab, boshqasidan:“Qandayqiliboʻzibilanbirfikrdadoʻstlar orttirishimumkin?”debsoʻradi
37Ushundayjavobberdi:“Agarularsizninghukmronlik qilayotganolomonningmanfaatlarinio‘ylayotganingizni ko‘rsalar,Xudoinsoniyatgaqandayqilibne’matlarato etayotganini,ulargasog‘liq,oziq-ovqatvaboshqabarcha
narsalarnio‘zvaqtidataqdimetayotganinikuzatishingiz kerakbo‘ladi”.
38Shohjavobgarozilikbildirgandanso'ng,keyingi mehmondanso'radi:Qandayqilibutinglovchilarnikutib olishvahukmchiqarishorqalihattosuddag'alabaqozona olmaganlarninghammaqtovigasazovorbo'lishimumkin?
39Ushundaydedi:“Agarsizhammagabirdek so'zlashsangizvahechqachonqo'pollikqilmasangizva jinoyatchilarganisbatanzolimlikqilmasangizAgarsiz Xudoningishuslubigae'tiborbersangiz,buniamalga oshirasizMunosiblarningiltijolarihardoimbajariladi, ibodatlarigajavobolmaganlargaesatushlaryokivoqealar orqaliularningiltijolaridanimazararlibo'lganligivaXudo ularnigunohlarigayokiqudratiningbuyukligigaqarab jazolamasligi,balkiularganisbatansabr-toqatbilanharakat qilishihaqidama'lumotberiladi”.
40Podshohodamnijavobiuchuniliqmaqtadiva navbatdagiodamdanharbiyishlardaqandayqilib yengilmasbo'lishimumkinliginiso'radi.
41Ushundayjavobberdi:“Agaruoʻziningolomoniga yokijangovarqoʻshinlarigatoʻliqishonmasa,balkioʻzi barchavazifalariniadolatruhidabajarganholda,Xudodan doimiyravishdaoʻzfaoliyatinimuvaffaqiyatliyakunlashini soʻrasa”
42Bujavobnimamnuniyatbilanqabulqilib,u boshqasidanqandayqilibdushmanlariuchunqo'rqinchli narsagaaylanishimumkinliginiso'radi
43Ushundayjavobberdi:“Agaruulkanqurol-yarogʻva kuchlarnisaqlabturganda,bunarsalardoimiyvayakuniy natijagaerishishgaojizekanliginieslasaChunkihatto Xudohamodamlarningongigaqoʻrquvnisingdiradi, ulargafursatberibvashunchakiOʻzqudratining buyukligininamoyishqilib”
44Podshohbuodamnimaqtab,keyingisidan:“Hayotdagi engoliyyaxshiliknima?”debso‘radi
45Ujavobberdi:"XudoolamningParvardigoriekanligini vaengyaxshiyutuqlarimizdamuvaffaqiyatgabizemas, balkiO'zkuchibilanhammanarsaniamalgaoshirib,bizni maqsadgaolibboradiganXudoekanliginibilish"
46Podshohodamyaxshijavobberganidanxitobqildiva keyinundanqandayqilibbarchamol-mulkinisaqlabqolish vanihoyatularnio'zvorislarigaxuddishundayholatda topshirishmumkinliginiso'radi.
47Ujavobberdi:“Barchaishlaringizdayuksakniyatlarga ilhomlanishingizniso‘rab,avlodlaringiznishuhratyoki boylikdanhayratdaqoldirmasliklariuchunXudogadoimo ibodatqiling,chunkibubarchasovg‘alarniXudoberadiva odamlarhechqachono‘zlariustunlikkaerishaolmaydilar”.
48Podshohjavobgarozibo'ldivakeyingimehmondan:"U boshiganimatushsa,xotirjamlikbilanqandaybardoshbera oladi?"debso'radi
49Ushundaydedi:“AgarsizbarchainsonlarXudo tomonidanengkattayomonlikniham,engkattayaxshilikni hambahamko'rishuchuntayinlangandeganfikrniqat'iy tushunsangiz,chunkiinsonbo'lganodamningbundanxoli bo'lishimumkinemasLekinbizdoimoibodatqilishimiz kerakbo'lganXudobizgabardoshberishuchunjasorat bag'ishlaydi”
50Buodamningjavobidanmamnunbo'lganshohularning barchajavoblariyaxshibo'lganiniaytdi.“Menbirbirimizgasavolberaman”,debqo'shimchaqildiu,“keyin
suiiste'molqilib,solihlikkaqarshichiqmasligingiznianglab yeting.
22Chunkiongasosanuyqudauyg'oqpaytidao'ziniband qilgannarsalarbilanmashg'ulbo'ladi.Vabarchafikrlariva harakatlariniengezgumaqsadlargayo'naltirgankishi uyg'oqpaytidaham,uxlabyotganidahamo'zinisolihlikda mustahkamlaydiShuninguchunsizo'zingiznidoimiy ravishdatarbiyalashingizkerak.
23Podshohodamnimaqtab,boshqasiga:“Seno‘ninchi bo‘lganinguchun,gapirganingdankeyinziyofatga o‘zimiznibag‘ishlaymiz”,dediKeyinusavolberdi: “Qandayqilibo‘zimganoloyiqishqilmasligimmumkin?”
24Ushundayjavobberdi:“Doimoʻzshuhratingizgava oliymavqeingizgaeʼtiborbering,shundasizfaqatunga moskeladigannarsalarnigapiraolasizvaoʻylaysiz,chunki barchafuqarolaringizsizhaqingizdaoʻylashiniva gapirishinibilasizChunkisizoʻzlarioʻynashikerak boʻlganrolnidiqqatbilanoʻrganadiganvabarcha harakatlariniungamuvofiqshakllantiradiganaktyorlardan yomonroqkoʻrinmasligingizkerakSizroloʻynamayapsiz, balkiaslidashohsiz,chunkiXudosizgaxarakteringizga mosravishdashohonahokimiyatbergan”.
25Podshohbalandvauzoqqarsakchalibbo'lgach, mehmonlardamolishgaundaldiSuhbattugagach,ular o'zlariniziyofatningkeyingitaomigabag'ishladilar.
26Ertasikunihamxuddishundaytartibo'rnatildivaqirol odamlargasavolberishimkoniyatinitopgach,keyingi so'roqqaqoldirilganlarningbirinchisidan:"Hukumatning engyuqorishaklinima?"debso'radi
27Ujavobberdi:“Oʻziniboshqarishvaistaklargaberilib ketmaslik.Chunkihammaodamlarningmaʼlumbirtabiiy aqliymoyilligiborKoʻpchilikodamlarovqat,ichimlikva zavq-shavqqamoyilboʻlishimumkin,qirollaresahudud egallashvakattashuhratqozonishgamoyil.Lekinhamma narsadameʼyorboʻlishiyaxshi
28Xudobergannarsaniolib,saqlabqo‘ying,lekinhech qachonqo‘lingizdankelmaydigannarsalargaintilmang.
29Buso'zlardanmamnunbo'lganshohkeyingiso'zdan: "Qandayqilibhasaddanqutulishmumkin?"debso'radi
30Qisqasukutdanso'ngujavobberdi:“Agaravvalo, barchashohlargashon-sharafvaulkanboylikniXudo berganinivahechkimo'zkuchibilanshohbo'lmasligini hisobgaolsak.Hammaodamlarbushon-sharafnibaham ko'rishnixohlashadi,lekinbo'laolmaydilar,chunkibu Xudoningin'omi!”
31Podshohuzoqnutqso'zlab,odamnimaqtadivakeyin boshqasidanso'radi:"Udushmanlaridanqandayqilib nafratlanishimumkin?"
32Ujavobberdi:“Agarsizbarchaodamlargamehr-oqibat ko‘rsatsangizvaularningdo‘stliginiqozonsangiz,hech kimdanqo‘rqishingizshartemasBarchaodamlarorasida mashhurbo‘lishXudodanolishmumkinbo‘lganeng yaxshisovg‘adir!”
33Bujavobnimaqtaganshohkeyingiodamgao'zining buyukshuhratiniqandaysaqlabqolishmumkinligi haqidagisavolgajavobberishnibuyurdi
34Ujavobberdi:“Agarsizboshqalargamehr-oqibatva marhamatko‘rsatishdasaxiyvakengqalblibo‘lsangiz, obro‘ingiznihechqachonyo‘qotmaysiz,lekinagar yuqoridaaytibo‘tilganne’matlarsizningdavometishini istasangiz,doimoXudogailtijoqilishingizkerak”
35Podshohroziliginibildirib,keyingisidan:“Kimga saxovatko‘rsatishkerak?”debso‘radi.
36Ujavobberdi:“Bizgayaxshimunosabatdabo‘lganlarga saxovatko‘rsatishimizkerakliginihammabiladi,lekin menimcha,bizgaqarshibo‘lganlargahamxuddishunday saxovatruhiniko‘rsatishimizkerak,tokishuyo‘lbilan ularnito‘g‘riyo‘lgavao‘zimizuchunfoydalibo‘lgan narsagajalbqilaolaylik.LekinbizXudogaibodat qilishimizkerakki,buamalgaoshsin,chunkiUbarcha odamlarningonginiboshqaradi”
37Shohjavobgaroziliginibildirgandanso'ng, oltinchisidankimgaminnatdorchilikbildirishimizkerak degansavolgajavobberishiniso'radi.
38Ujavobberdi:“Ota-onamizgadoimo,chunkiXudo bizgaota-onagahurmatko'rsatishborasidaengmuhim amrnibergan.Keyingio'rindaUdo'stningdo'stgabo'lgan munosabatinihisobgaoladi,chunkiU“o'zjoningkabido'st” haqidagapiradiSizbarchaodamlarnio'zingizbilan do'stlashtirishgaharakatqilib,yaxshiishqilasiz”.
39Shohungamehrbilangapirdivakeyinboshqasidan so'radi:Bugo'zallikningqiymatinimada?
40Ushundaydedi:“Taqvodorlik,chunkiugoʻzallikning engoliyshaklidirvauningkuchiXudoninginʼomiboʻlgan sevgidadirSizbuniallaqachonqoʻlgakiritgansizvau bilanbirgahayotningbarchaneʼmatlarigahamega boʻlgansiz”
41Podshohjavobnijudaxushmuomalalikbilanolqishladi vaboshqasidanso'radi:agarumuvaffaqiyatsizlikka uchrasa,o'zobro'siniavvalgidekqandayqilibqaytarib olishimumkin?
42Ushundaydedi:“Sizmuvaffaqiyatsizlikkauchrashingiz mumkinemas,chunkisizbarchaodamlarga minnatdorchilikurug'inisepdingiz,buesaxayrixohlik hosiliniberadivabuengkuchliqurollardanhamkuchliroq vaengkattaxavfsizliknikafolatlaydiAmmoagarkimdir muvaffaqiyatsizlikkauchrasa,uhechqachon muvaffaqiyatsizlikkauchraganishlarniqilmasligikerak, balkido'stliko'rnatishivaadolatliharakatqilishikerak ChunkiyaxshiishlarqilaolishXudoningin'omidir, aksinchaemas”.
43Buso'zlardanxursandbo'lganshohboshqasidan: «Qandayqilibqayg'udanxalosbo'lishmumkin?»deb so'radi.
44Ujavobberdi:“Agaruhechkimgazararyetkazmagan bo‘lsa,balkihammagayaxshilikqilganvasolihlikyo‘lidan yurganbo‘lsa,chunkiuningmevalariqayg‘udanxalos qiladiLekinbizXudogaibodatqilishimizkerakki,o‘lim, kasallik,og‘riqyokishungao‘xshashkutilmagan yomonliklarbizgakelib,bizgazararyetkazmasinAmmo siztaqvodorlikkasodiqbo‘lganingizuchun,sizgahech qachonbundaybaxtsizlikkelmaydi”
45Podshohungakattamaqtovlaraytdivao'ninchidan: "Shon-sharafningengyuqorishaklinima?"debso'radi
46Ushundaydedi:“Xudoniulug‘lashuchun,vabu sovg‘alarvaqurbonliklarbilanemas,balkiqalbpokligiva muqaddasishonchbilanamalgaoshiriladi,chunkihamma narsaXudotomonidanUningirodasigamuvofiq shakllantirilganvaboshqariladiO‘tmishdagivahozirgi yutuqlaringizdansizbarchaodamlarkabidoimiyravishda shumaqsaddafoydalanasiz”.
47Podshohbalandovozdaularningbarchasinikutiboldi vaulargaxushmuomalalikbilangapirdiHozir
bo'lganlarningbarchasi,ayniqsafaylasuflar,o'z ma'qullashlarinibildirishdi.ChunkiularhardoimXudoni o'zlariningboshlang'ichnuqtasiqilganliklariuchunham xulq-atvorda,hambahsdaulardan[ya'nifaylasuflardan] anchaustunedilar.
48Shundanso'ng,shoho'ziningxushmuomalalikko'rsatish uchunmehmonlariningsog'lig'iniichishniboshladi
9-BOB
8-oyatbilimningqadriniaksettiradi28-oyat,ota-ona mehriAyniqsa,26-oyatdagisavolvajavobgae'tibor beringShuningdek,47-oyatdagisavolvajavobgae'tibor beringBuishbilarmonlaruchundonomaslahat
1Ertasikuniziyofatuchunhamxuddishundaytartib o'rnatildi.Shoh,imkoniyattug'ilishibilan,allaqachon javobberganlarningyonidao'tirganodamlargasavollar beraboshladivabirinchisidan:"Donoliknio'rgatish mumkinmi?"debso'radi.
2Vaushundaydedi:“Ruhshundayyaratilganki,uilohiy kuchbilanbarchayaxshiliklarniqabulqilishgavaaksincha radetishgaqodir”.
3Podshohrozilikbildirib,keyingiodamdan:“Sog‘liq uchunengfoydalinarsanima?”debso‘radi
4U:“MuloyimlikvaXudobungamoyillikyaratmaguncha, bungaerishishmumkinemas”,dedi
5Podshohuodamgamehrbilangapirdivaboshqasiga: “Qandayqilibodamota-onasigaminnatdorchilikqarzini munosibravishdato‘layoladi?”debso‘radi
6Ushundaydedi:“Ulargahechqachonazobbermaslik bilan,vaagarXudoongniengezgumaqsadlargaintilishga yo'naltirmasa,bumumkinemas”
7Shohrozilikbildirdivakeyingisidan:“Qandayqilibu ishtiyoqbilantinglovchibo‘lishimumkin?”debso‘radi.
8Vaushundaydedi:“Barchabilimlarfoydaliekanligini yoddatutishorqali,chunkiusizgafavquloddavaziyatlarda Xudoningyordamibilano'rgangannarsalaringizdan ba'zilarinitanlabolishvaularniduchkeladiganinqirozga qo'llashimkoniniberadiShundayqilib,odamlarningsa'yharakatlariXudoningyordamibilanamalgaoshiriladi”.
9Podshohunimaqtab,keyingiso'radi:“Qandayqilibu qonungazidishlardanqochishimumkin?”
10Ushundaydedi:“Agarodamlarninghayotinisaqlab qolishuchunqonunchiqaruvchilarningqalbigafikrlarni solganXudoekanliginibilsangiz,ulargaergashasizlar”
11Podshohodamningjavobinitanolib,boshqasidan: “Qarindoshlikningafzalliginima?”debso‘radi
12Ujavobberdi:“Agarbizo'zimizqarindoshlarimizga tushganbaxtsizliklardanaziyatchekayotganimizniva ularningazob-uqubatlaribizningazob-uqubatlarimizga aylanganinihisobgaolsak,undaqarindoshlikningkuchi darholnamoyonbo'ladi,chunkifaqatshundayhis-tuyg'u namoyonbo'lgandaginabizularningnazaridahurmatva e'tiborgasazovorbo'lamizChunkiyordam,mehr-oqibat bilanbog'liqbo'lsa,o'z-o'zidanbutunlayuzviybog'liqlikdir
Vaularningfarovonlikkunidabizularningmol-mulkiga chanqoqbo'lmasligimizkerak,balkiXudodanulargahar qandayyaxshilikniatoetishiniso'rashimizkerak”
13Shohboshqalargahamxuddishundaymaqtov aytgandanso'ng,boshqasidan:“Qandayqilibqo'rquvdan xalosbo'lishmumkin?”debso'radi
14Vaushundaydedi:“Aqlhechqandayyomonlik qilmaganinianglabyetgandavaXudounibarchaolijanob maslahatlargayo'naltirganda”
15Shohroziliginibildirib,boshqasidan:“Qandayqilibu doimto‘g‘rihukmchiqarishimumkin?”debso‘radi.
16Ujavobberdi:“Agarudoimoodamlarningboshiga tushadiganbaxtsizliklarnikoʻzoldigakeltirsava baʼzilaridanfarovonliknitortibolib,boshqalarnibuyuk sharafvashon-sharafgaolibkeladiganXudoekanligini bilsa”
17Podshohodamnimehrbilankutiboldivakeyingisidan savolgajavobberishiniso'radi:qandayqilibufarovonva rohathayotdanqochibqutulaoladi?
18Ujavobberdi:“Agarudoimobuyukimperiyaning hukmdorivakoʻpsonliodamlarningxoʻjayiniekanligini vauningfikriboshqanarsalarbilanbandboʻlmasligi kerakligini,balkiularningfarovonliginiqandayqilibeng yaxshitarzdataʼminlashmumkinligihaqidaoʻylashi kerakliginiyoddatutsa.Uhechbirburchieʼtiborsiz qoldirilmasligiuchunXudogaibodatqilishikerak”
19Shohunimaqtagandanso'ng,o'ninchishohdan:"Unga xiyonatqilayotganlarniqandaytaniyolasan?"debso'radi.
20Usavolgashundayjavobberdi:“Agaru atrofidagilarningo'zinitutishitabiiymiyokiyo'qmi,ular ziyofatlarda,kengashlardavaumumiymuloqotda ustuvorlikqoidalarigarioyaqiladimiyokiyo'qmi, tabriklashdayokiboshqaxulq-atvormasalalaridahech qachonodobchegarasidanchiqmaydimi,debe'tibor berganidaediLekinXudosizningfikringiznibarcha olijanobnarsalargaqaratadi,eyshoh”
21Podshohbalandovozdarozilikbildirib,ularning barchasinialohida-alohidamaqtagandanso'ng(hozir bo'lganlarningolqishlariorasida),ularziyofatdan zavqlanishgao'tdilar.
22Ertasikuni,imkoniyattug'ilganda,shohkeyingi odamdan:«E'tiborsizlikningengog'irshaklinima?»deb so'radi.
23Ujavobberdi:“Agarbirorkishioʻzfarzandlariga gʻamxoʻrlikqilmasavaularningtaʼlimigaborkuchini sarflamasa.ChunkibizhardoimXudogaoʻzimizuchun emas,balkifarzandlarimizuchunibodatqilamizki,harbir neʼmatularganasibetsinFarzandlarimizoʻzinituta bilishiniistashimizfaqatXudoningqudratibilanamalga oshadi”
24Podshohyaxshigapirganiniaytib,boshqasidanso'radi: qandayqilibvatanparvarbo'lishimumkin?
25Oʻzyurtingizdayashashvaoʻlishyaxshidegan fikrniyodingizdatuting,debjavobberdiu.Chetelda yashashkambagʻallarganafratvaboylargasharmandalik keltiradi,goʻyoularjinoyatuchunsurgunqilingandek Agarsizdoimoqilganingizdek,hammagayaxshilik qilsangiz,Xudosizgahammaningmarhamatiniberadiva sizvatanparvarhisoblanasiz
26Podshohbuodamnitinglabbo'lgach,navbatdagi odamdan:“Uxotinibilanqandayqilibdo'stonayashashi mumkin?”debso'radi
27Ujavobberdi:“Ayollartabiatanoʻzxohish-istaklarini roʻyobgachiqarishdaoʻjarvagʻayratliekanliklarini, notoʻgʻrimulohazalarorqalifikrlarningtoʻsatdan oʻzgarishigaduchorboʻlishlarinivatabiatanzaif ekanliklarinianglashorqaliUlarbilanoqilona munosabatdaboʻlishvanizoqoʻzgʻatmaslikkerak
Hayotnimuvaffaqiyatliolibborishuchunrul boshqaruvchisioʻzyoʻnalishiniqaysimaqsadga yoʻnaltirishikerakliginibilishikerakOdamlarhardoim haqiqiyhayotyoʻlinifaqatXudoningyordamigamurojaat qilishorqaliboshqarishlarimumkin”.
28Shohroziliginibildirdivakeyingisidan:“Qandayqilib xatodanxalosbo‘lishmumkin?”debso‘radi
29Ujavobberdi:“Agarsizdoimoehtiyotkorlikbilanish tutsangizvahechqachontuhmatlargaishonmasangiz,balki sizgaaytilgannarsalarnio'zingizisbotlasangizvasizga qilinganiltimoslarnio'zhukmingizbilanhalqilsangizva hammanarsanio'zhukmingizasosidabajarsangiz, xatolardanxolibo'lasiz,eyshoh.Ammobunarsalarni bilishvaamaldaqo'llashIlohiykuchningishi”
30Buso'zlardanxursandbo'lganshohboshqasidan: «Qandayqilibg'azabdanqutulishmumkin?»debso'radi.
31Usavolgajavobanshundaydedi:“AgarUhammanarsa ustidan,hattoularnio'ldirishgahamqodirliginibilsa,agar ug'azabgaberilsavaagarushunchakixo'jayinbo'lgani uchunko'plarnihayotdanmahrumqilsa,bubefoydava achinarlibo'ladi”
32Hammaodamlarbo'ysunib,hechkimUngadushmanlik qilmaganbirpaytda,g'azabganimaehtiyojboredi?Xudo butundunyonimehr-oqibatruhidavaumumang'azabsiz boshqarishinitanolishkerak,vasiz,-dediu,-"Eyshoh, albattaUningo'rnagigataqlidqilishingizkerak"
33Podshohyaxshijavobberganiniaytib,keyingiodamdan: “Yaxshimaslahatnima?”debso‘radi.
34“Hardoimvato'g'rimulohazayuritib,yaxshiharakat qilishimizkerak”,debtushuntirdiu,“o'zsiyosatimizuchun foydalibo'lgannarsaniqarama-qarshinuqtainazarniqabul qilishnatijasidayuzagakeladiganzararlioqibatlarbilan taqqoslash,tokiharbirfikrnio'ylabko'rishorqalibiz yaxshixulosagakelamizvamaqsadimizgaerishamiz.Va engmuhimi,Xudoningqudratibilansiztaqvodorlikni amaldaqo'llaganingizuchunharbirrejangizamalga oshadi”.
35Podshohbuodamyaxshijavobberganiniaytib, boshqasidan:“Falsafanima?”debso‘radi
36Vaushundaytushuntirdi:“Harqandaysavolga yaxshilabo‘ylabko‘rishvahechqachonimpulslarga berilibketmaslik,balkiehtiroslardankelibchiqadigan jarohatlarhaqidao‘ylashvavaziyattalabqilganidekto‘g‘ri yo‘ltutish,me’yornisaqlashLekinbizXudodanbu narsalargae’tiborberishiniso‘rabibodatqilishimizkerak”
37Podshohrozilikbildirdivaboshqasidanso'radi:chet elgasayohatqilgandaqandayqilibe'tirofgasazovor bo'lishimumkin?
38Barchaodamlargaadolatliboʻlishorqali,deb javobberdiu,vausayohatqilayotganodamlardanustun emas,balkipastroqkoʻrinishorqaliChunkiXudoOʻz tabiatigakoʻrakamtarlarniqabulqilishitanolingan tamoyildirVainsoniyatulargaboʻysunishgatayyor boʻlganlarnisevadi
39Bujavobnima'qullaganshohboshqasidan:«Qanday qilibbinolario'zidankeyinhamsaqlanibqolishiuchun shundayqurishmumkin?»debso'radi.
40Vausavolgashundayjavobberdi:“Agaruningijodlari ulkanvaolijanobmiqyosdabo'lsa,tomoshabinlarularni go'zalligiuchunayasalarvaagaruhechqachonbunday ishlarniqilganlardanbirortasinihamishdanbo'shatmasava
boshqalarnihechqachonuningehtiyojlariniqondirishga majburlamasa”.
41Xudoinsoniyatgaqandayqilibta'minlayotganini,ularga sog'liq,aqliyqobiliyatvaboshqabarchain'omlarni berayotganinikuzatib,Uo'ziodamlargamashaqqatli mehnatlarievazigamukofotberib,Uningo'rnagiga ergashishikerakChunkisolihlikbilanqilinganamallar abadiyqoladi!
42Podshohbuodamhamyaxshijavobberganiniaytib, o'ninchidan:Donolikningsamarasinima?debso'radi 43Ujavobberdi:“Insonhechqandayyomonlik qilmaganliginianglashivahayotinihaqiqatdayashashi kerak.EyqudratliShoh,agarsizo'zsaltanatingizni taqvodorlikbilanboshqarsangiz,sizgaengkattaquvonch, qalbningmatonativaXudogabo'lgankuchliimonaynan shundankeladi”.
44Javobnieshitib,hammabalandovozdaqichqirishdiva shundankeyinshohto'laquvonchbilanularningsog'lig'ini ichishniboshladi.
45ErtasikuniziyofatavvalgidekdavometdiFursat tug‘ilganda,shohqolganmehmonlargasavollarberishni boshladivabirinchimehmondan:“Qandayqilibodam o‘zinimag‘rurlikdansaqlayoladi?”debso‘radi
46Ujavobberdi:“Agarutengliknisaqlasavahardoim oʻziniodamlarustidanhukmronlikqilayotganodam ekanliginieslasaXudomagʻrurlarniyoʻqqilsavakamtar vakamtarlarniyuksaltirsa!”
47Shohungamehrbilangapirdivakeyingisidan:“Kimni oʻzmaslahatchisiqilibtanlashikerak?”debsoʻradi
48Ujavobberdi:“KoʻpishlardasinovdanoʻtganvaUnga nisbatanmurosasizmunosabatdaboʻlganvaUningoʻz feʼl-atvorigasherikboʻlganlarXudobumaqsadlarga erishishuchunOʻzinimunosiblarganamoyonqiladi”
49Podshohunimaqtab,boshqasidanso'radi:Podshoh uchunengzarurnarsanima?
50“Uningfuqarolariningdo'stligivasevgisi”,debjavob berdiu,“chunkiaynanshuorqalixayrixohlikrishtalari uzilibqoladiVabusizningxohishingizgamuvofiqamalga oshishiniXudota'minlaydi”
51Podshohunimaqtab,boshqasidan:“Nutqningmaqsadi nima?”debso‘radiUesa:“Raqibinggauningxatolarini yaxshitartiblanganargumentlararmiyasidako‘rsatib,uni ishontirish”,debjavobberdi.
52Shuyo'lbilansiztinglovchiniungaqarshichiqishbilan emas,balkiuniishontirishuchunmaqtovlaraytib,uni qozonibolasiz.VaishontirishXudoningqudratibilan amalgaoshiriladi
53Podshohyaxshijavobberganiniaytdivaboshqasidan so'radi:qandayqilibuo'zqirolligiaholisinitashkiletuvchi turliirqlarbilando'stonayashashimumkin?
54Harbirkishigamunosibbo'lganishniqilishorqali, debjavobberdiu,vahozirXudosizgabergan tushunchayordamidaqilayotganingizdek,solihlikni o'zingizgayo'lboshchiqiliboling
55Podshohbujavobdanxursandbo'lib,boshqasidan: “Qandayhollardaodamqayg'uchekishikerak?”deb so'radi.
56“Do‘stlarimizboshigatushadiganbaxtsizliklarda”,deb javobberdiu,“ularninguzoqdavometishinivatuzatib bo‘lmasliginiko‘rganimizda.Aqlbizgao‘lganlarva yovuzlikdanozodbo‘lganlaruchunqayg‘urishgayo‘l qo‘ymaydi,lekinhammaodamlarularuchunqayg‘uradi,
chunkiularfaqato‘zlarivao‘zmanfaatlarihaqida o‘ylashadi.BizbarchayomonliklardanfaqatXudoning qudratibilanqutulaolamiz!”
57Podshoho'rinlijavobberganiniaytib,boshqasidan so'radi:"Obro'qandayyo'qoladi?"
58Ujavobberdi:“Mag'rurlikvacheksizo'zigaishonch hukmronlikqilganda,sharmandalikvaobro'ningyo'qolishi yuzagakeladi.ChunkiXudobarchaobro'ningEgasidirva unixohlaganjoyigaberadi”
59Shohjavobnitasdiqladivakeyingiodamdan:«Odamlar o‘zlarinikimgaishonibtopshirishlarikerak?»debso‘radi
60Sizgaqo'rquvyokio'zmanfaatiuchunemas,balki faqato'zmanfaatlarinio'ylab,xayrixohlikbilanxizmat qiladiganlarga,debjavobberdiuChunkibirisevgi belgisi,ikkinchisiesayomonniyatvavaqtnibehuda sarflashbelgisidir.
61Chunkidoimo'zmanfaatiniko'zlaydiganodamqalbida xoindirLekinsizXudoningsizgaberganyaxshimaslahati yordamidabarchafuqarolaringizningmehriniqozonasiz.
62Shohdonojavobberganiniaytib,boshqasidanso'radi: Shohlikninimaxavfsizsaqlaydi?
63Vausavolgajavoban:"Xalqustidanhokimiyattepasiga qo'yilganlartomonidanhechqandayyomonlikqilinmasligi uchunehtiyotbo'lingvaoldindano'ylabko'ringvabunisiz hardoimsiznijiddiyhukmgailhomlantirganXudoning yordamibilanqilasiz",debjavobberdi
64Podshohungadaldaberuvchiso'zlaraytdiva boshqasidanso'radi:Minnatdorchilikvasharafninima saqlaydi?
65Ujavobberdi:“Fazilat,chunkiuyaxshiishlarning yaratuvchisidirvauorqaliyomonlikyo'qqilinadi,xuddi Xudosizgaberganin'ombilanhammagaolijanoblik ko'rsatsangizham”
66Podshohjavobnixushmuomalalikbilanqabulqildiva o'nbirinchisidan(chunkiyetmishdanortiqikkitasiboredi) urushpaytidaqandayqilibqalbxotirjamliginisaqlab qolishimumkinligidanso'radi.
67Ujavobberdi:“Uoʻzfuqarolarininghechbiriga yomonlikqilmaganinivahammaolganneʼmatlarievaziga uuchunkurashishinieslab,agarularhayotlarini yoʻqotsalarham,sizulargaqaramboʻlganlargagʻamxoʻrlik qilishingiznibilibChunkisizhechqachonhechkimga tovonpulitoʻlamaysizXudosizgashundaymehribonlik ilhomlantirgan”
68Podshohularningbarchasinibalandovozdaolqishladi vaulargajudamehribongapirdi,keyinharbiriningsog'lig'i uchunuzoqvaqtichdi,zavqlanishgaberilib,mehmonlariga engsaxovatlivaquvnoqdo'stliknibag'ishladi.
10-BOB
SavollarvajavoblardavometmoqdaArmiyaofitserlarini qandaytanlashkerakligiko'rsatilmoqdaQaysiodam hayratgaloyiqvakundalikhayotningboshqamuammolari bugungikundaham,2000yilavvalgidekdolzarbdir1517-oyatlarteatrnitavsiyaqilishbilanajralibturadi21-22oyatlarprezidentsaylashyokiqirolgaegabo'lishning donoliginitasvirlaydi
1Yettinchikunianchakengko'lamlitayyorgarlikko'rildi vaturlishaharlardanko'plabodamlar(ularorasidako'plab elchilarhamboredi)hozirbo'lishdi
2Fursattug'ilganda,shohhaliso'roqqilinmaganlarning birinchisidan,qandayqilibnoto'g'rifikrlargaaldanmaslik mumkinliginiso'radi
3Ujavobberdi:“Nutqso‘zlovchini,aytilgangapniva muhokamaqilinayotganmavzunidiqqatbilankuzatib,bir xilsavollarnitanaffusdankeyinturlishakllardaqayta berishorqaliAmmohushyoraqlgaegabo‘lishvaharbir holatdato‘g‘rixulosachiqaraolishXudoningyaxshi in’omlaridanbiridirvasizbungaegasiz,eyshoh”
4Shohjavobnibalandovozdaolqishladivaboshqasidan so'radi:Negako'pchilikodamlarhechqachonfazilatli bo'lmaydi?
5Chunki,debjavobberdiu,barchaodamlar tabiatanoʻzinitutaolmaydiganvazavqgamoyilShuning uchunadolatsizlikpaydoboʻladivaochkoʻzlikoqimi paydoboʻladi.Fazilatodatizavq-shavqqatoʻlahayot kechirishgasodiqboʻlganlaruchuntoʻsiqdir,chunkiu ulargaoʻzinitutabilishvasolihlikniafzalkoʻrishni buyuradi.ChunkibunarsalarningxoʻjayiniXudodir.
6Shohyaxshijavobberganiniaytib,so'radi:“Shohlar nimalargaitoatqilishlarikerak?”Ushundayjavobberdi: “Qonunlar,tokiularadolatliqonunlarbilanodamlarning hayotinitiklashlarimumkinXuddisizIlohiyamrgaitoat qilib,shundayxatti-harakatlaringizbilano'zingizuchun abadiyyodgorlikto'plaganingizkabi”.
7Podshohbuodamhamyaxshigapirganiniaytib, keyingisidan:“Kimnihokimqilibtayinlashimizkerak?” debso‘radi.
Ujavobberdi:“Yomonlikdannafratlanadiganvasizning xulq-atvoringizgataqlidqiladiganlarninghammasidoimo yaxshiobro'gaegabo'lishuchunto'g'riishqiladilar. Chunkisizshundayqilasiz,eyqudratliShoh,vasizga solihliktojiniberganXudodir”
9Shohjavobnibalandovozdaolqishladivakeyingi odamgaqarab:“Qoʻshinlarustidankimniboshliqqilib tayinlashimizkerak?”debsoʻradi
10Vaushundaytushuntirdi:“Jasoratvasolihlikdaustun bo‘lganlarhamdashoshqaloqlikbilanhayotlarinixavf ostigaqo‘yibg‘alabaqozonishdanko‘ra,odamlarining xavfsizligihaqidako‘proqqayg‘uradiganlar.ChunkiXudo barchaodamlargayaxshilikqilganikabi,sizhamUnga taqlidqilib,barchafuqarolaringizninghomiysisiz”
11Podshohyaxshijavobberganiniaytib,boshqasidan: “Qaysiodamhayratgaloyiq?”debso‘radi
12Ujavobberdi:“Obro‘-e’tibor,boylikvakuchgaega bo‘lgan,qalbidahammanarsagatengkeladiganodam.Siz o‘zharakatlaringizbilanbunarsalargag‘amxo‘rlik qilayotganXudoningyordamibilanhayratgaloyiq ekanligingizniko‘rsatasiz”
113Podshohroziliginibildirib,boshqasidanso'radi: “Shohlarqaysiishlargako'proqvaqtajratishlarikerak?”
14Ushundayjavobberdi:“Turliqirolliklargaoidrasmiy sayohatlaryozuvlarinio‘qishvao‘rganishga,fuqarolarni islohqilishvasaqlabqolishmaqsadidaVaaynanshunday faoliyatorqalisizbarchaistaklaringizniro‘yobga chiqaradiganXudoningyordamibilanboshqalar tomonidanhechqachonerishaolmaganshon-sharafga erishdingiz”
15Podshohodambilanxursandchilikbilangaplashdiva boshqasidan:“Insondamolishvahordiqchiqarishvaqtida qandaymashgʻulotoʻtkazishikerak?”debsoʻradi
16Ushundayjavobberdi:“Odoblitarzdaijroetilishi mumkinboʻlganspektakllarnitomoshaqilishvahayotdan olinganvaqadr-qimmatvaodobbilansahnalashtirilgan sahnalarnikoʻzoldigaqoʻyishfoydalivaoʻrinli”.
17Chunkibuo'yin-kulgilardahambironbirta'limotbor, chunkiko'pinchahayotningengahamiyatsizishlaridan bironbirfoydalisaboqolinadiAmmobarcha harakatlaringizdaengyuqoridarajadaodoblilikniqo'llash orqalisizfaylasufekanligingiznivafazilatingiztufayli Xudotomonidanhurmatgasazovorekanligingizni ko'rsatdingiz
18Podshohhozirginaaytilganso'zlardanmamnunbo'lib, to'qqizinchiodamdan:«Ziyoratlardaodamo'ziniqanday tutishikerak?»debso'radi
19Ujavobberdi:“Sizoʻzyoningizgailmliodamlarniva sizgashohligingizishlarivafuqarolaringizhayotihaqida foydalimaslahatlarberaoladiganlarnichaqirishingizkerak (chunkisizbundanmosroqyokimaʼrifatliroqmavzuni topaolmadingiz),chunkibundayodamlarXudogaazizdir, chunkiularoʻzonglariniengoliyjanobmavzularhaqida oʻylashgaoʻrgatganlar xuddisizoʻzingiz qilayotganingizkabi,chunkibarchaharakatlaringizXudo tomonidanboshqariladi”
20Javobdanxursandbo'lganshohkeyingiodamdanso'radi: Xalquchunnimayaxshiroq?Oddiyfuqaroulargashoh bo'lishikerakmiyokiqirollikoilasininga'zosibo'lishi kerakmi?
21Ujavobberdi:“Tabadanengyaxshisi.Chunkiqirollik naslidanbo'lganshohlarko'pinchao'zfuqarolariganisbatan qo'polvaqattiqqo'lbo'lishadiBundantashqari,buoddiy fuqarolarsafidanko'tarilganlarbilanhambog'liq,ular yomonlikniboshdankechirib,qashshoqlikningo'zulushini ko'targanlaridankeyin,olomonustidanhukmronlik qilganlarida,xudosizzolimlardanhamshafqatsizroqbo'lib chiqadilar
22Lekin,aytganimdek,to'g'ritarbiyalanganyaxshitabiat hukmronlikqilishgaqodirvasizbuyukshohsiz,busizning hukmronligingizvaboyligingizningshon-shuhratibilan ustunbo'lganingizuchunemas,balkisizgabufazilatlarni atoetganXudogashukur,sizbarchaodamlardan rahmdillikvaxayriyaishlaridaustunbo'lganingizuchundir 23Podshohbuodamnimaqtab,keyinnihoyatso'radi: Imperiyaniboshqarishdaengkattayutuqnima?
24Ujavobberdi:“Fuqarolardoimotinchlikdayashashlari vanizoliholatlardaadolattezdaamalgaoshirilishikerak”
25Bunatijalargahukmdorningta'siriorqalierishiladi, chunkiuyomonlikdannafratlanadigan,yaxshilikni sevadiganvao'zkuchiniodamlarhayotinisaqlabqolishga bag'ishlaydiganodamdir,xuddisizadolatsizlikni yomonlikningengyomonshaklidebbilganingizvaadolatli boshqaruvingizbilano'zingizuchunabadiyobro' yaratganingizkabi,chunkiXudosizgahechqanday yomonlikbilanbulg'anmaganpokongberadi
26Uto'xtaganida,uzoqvaqtdavomidabalandvaquvnoq qarsaklaryangradiTo'xtaganida,shohbirpiyolaolib, barchamehmonlarivaularaytganso'zlarsharafigaqadah ko'tardi.
27Keyinuxulosaqilibdedi:“Mensizninghuzuringizdan engkattafoydaoldimSizmengahukmronliksan’ati borasidabergandonomaslahatlaringizdanko‘pfoyda oldim”
28Keyinuularningharbirigauchtalantkumushberishni buyurdivaqullaridanbirinipulnitopshirishgatayinladi. 29Hammabirdanigama'qullashdivaziyofatquvonchga aylandi,shohesao'ziniuzluksizbayramgabag'ishladi.
11-BOB
Qadimgistenografiyahaqidasharhuchun7-oyatga qarangTarjimatasdiqlashuchuntaqdimetiladiva o'qilgandebqabulqilinadiva(23-oyat)ko'tarilib, ma'qullashovoziolinadivabirovozdanqabulqilinadi 1Menbatafsilyozdimvauzrso'rashimkerak,Filokrat 2Menodamlargavaularningbirzumdauzoqvaqto'ylab topishnitalabqiladiganjavoblarniberishlarigahayratda qoldim
3Savolberuvchiharbirsavolgachuquro'ylaganbo'lsa-da, birin-ketinjavobberganlarningsavollargajavoblaridarhol tayyoredivashuninguchunularmengavahozir bo'lganlarningbarchasiga,ayniqsafaylasuflargahayratga loyiqdektuyuldi
4Vamenimcha,bunarsakelajakdameninghikoyamni o'qiydiganlargaaqlbovarqilmaydiganbo'libtuyuladi.
5Ammodavlatarxivlaridaqaydetilganfaktlarninoto'g'ri talqinqilishnoo'rin
6Bundaymasaladatajovuzqilishimto'g'ribo'lmaydi.Men voqeanixuddibo'lganikabiaytibberaman,vijdonanxato qilmayman
7Ularningso'zlariningkuchidanshunchalikta'sirlandimki, qirollikziyofatlarivaziyofatlaridasodirbo'lganbarcha voqealarniyozibborishbilanshug'ullanadiganlarbilan maslahatlashishgaharakatqildim.
8Chunki,bilasizki,podshohishboshlaganpaytdan boshlabdamolishuchunyotib,uningbarchaso'zlariva ishlarihaqidayozuvyozibqo'yiladiganodatborbujuda ajoyibvafoydalitartib
9Chunkiertasikuniishboshlanishidanoldinoldingi kunningishlarivaso'zlaribayonnomasio'qibchiqiladiva agarbironbirqoidabuzarlikbo'lsa,masaladarholhal qilinadi
10Shuninguchun,yuqoridaaytilganidek,mendavlat yozuvlaridananiqma'lumotoldimvasizningfoydali ma'lumotolishgaqanchalikishtiyoqliekanligingizni bilganimuchunfaktlarnito'g'ritartibdabayonqildim.
11UchkundankeyinDemetriyodamlarniolib,yetti stadiyauzunlikdagidengizdevoribo'ylaborolgabordi, ko'prikdano'tib,Farosningshimoliyhududlarigayo'loldi.
12Uyerdauularnidengizbo'yidaqurilgan,judago'zalva tanhojoydajoylashganuygato'pladivaularnitarjima ishlarinibajarishgataklifqildi,chunkibumaqsaduchun ulargakerakbo'lganhammanarsaularningixtiyoridaedi
13Shundayqilib,ularbirnechtanatijalarinitaqqoslashva ularnikelishibolishgakirishdilarvaularkelishibolganhar birnarsaDimitriyningrahbarligiostidamosravishda ko'chirildi
14Vayig'ilishto'qqizinchisoatgachadavometdi;shundan so'ngularjismoniyehtiyojlariniqondirishuchunozod qilindilar.
15Ularxohlaganhammanarsaulargadabdabalitarzda yetkazibberildiBundantashqari,Doroteyularuchunhar kuniqirolningo'ziuchunqilinganidektayyorgarlikko'rdichunkiungaqirolshundaybuyurganedi
16Ularharkuniertatongdasaroygakelishardivashoh bilansalomlashgandankeyino'zuylarigaqaytibketishardi.
17Barchayahudiylarningodatibo'yicha,ularqo'llarini dengizdayuvib,Xudogaibodatqilishdivakeyino'zlari shug'ullanayotganmatnnio'qishvatarjimaqilishga bag'ishlashdiMenulargasavolberdim:negaularibodat qilishdanoldinqo'llariniyuvishdi?
18Vaularbunihechqandayyomonlikqilmaganliklarining belgisiekanliginitushuntirishdi(chunkiharqanday faoliyatqo'llarbilanamalgaoshiriladi),chunkiular o'zlariningolijanobvamuqaddasyo'llaridahammanarsani solihlikvahaqiqatramzidebbilishadi
19Yuqoridaaytibo'tganimdek,ularharkunitinchligiva yorug'ligibilanyoqimlijoydauchrashib,o'zvazifalariga berilibketishardi
20Vashundaytasodifantarjimaishiyetmishikkikunda yakunlandi,go'yobumaqsadgamuvofiqtashkiletilgandek 21Ishtugagach,Demetriytarjimaqilinganjoydayahudiy aholisinito'plab,unitarjimonlarninghuzuridahammaga o'qibberdiTarjimonlarulargabergankattafoydalari tufaylixalqularnihamkattakutiboldi
22UlarDimitriynihamiliqmaqtashdivaundanbutun qonunniyozibolishnivauningnusxasiniularning rahbarlarigataqdimetishniiltimosqilishdi
23Kitoblaro'qibbo'lingandanso'ng,ruhoniylar, tarjimonlarningoqsoqollari,yahudiyjamoasivaxalq rahbarlario'rnidanturib:“Shunchalikajoyib,muqaddasva aniqtarjimaqilinganekan,uniavvalgidekqoldirishva ungahechqandayo'zgartirishkiritmaslikto'g'ri”,dedilar
24Butunjamoarozilikbildirgach,ulargao'zodatlariga ko'ra,yozilganso'zlardanbirornarsaqo'shishyoki o'zgartirishyokibironbirnarsanitushiribqoldirishorqali o'zgartirishkiritganharbirkishigala'nataytishni buyurdilar.
25Bukitobningkelajakdao'zgarishsizsaqlanishini ta'minlashuchunjudaoqilonachoraedi
26Buvoqeashohgaxabarqilinganida,ujudaxursand bo'ldi,chunkiuo'zituzganrejaxavfsizamalga oshirilganigaishondi
27Ungabutunkitobo'qibberildivauqonun chiqaruvchiningruhidanjudahayratdaqoldi
28UDemetriyga:“Negatarixchilaryokishoirlarninghech biribundayajoyibyutuqhaqidagapirishgaarzimaydi?” debso‘radi
29Ujavobberdi:“Chunkiqonunmuqaddasvailohiykelib chiqishgaega.Vauniqabulqilishniyatidabo'lganlarning ba'zilariXudotomonidanurilganvashuninguchuno'z maqsadlaridanvozkechganlar”.
30Uningaytishicha,uTeopompdano'ttizkundanortiq vaqtdavomidaaqldanozganinieshitgan,chunkiu qonunningavvalgivabirozishonchsiztarjimalaridanba'zi voqealarnio'ztarixigakiritishniniyatqilgan.
31Ubirozo'zigakelgach,Xudodannimauchunbu baxtsizlikungatushganinianiqlabberishiniso'radi
32Vaungatushidavahiyqilindiki,ubehudaqiziqish tufaylioddiyodamlargamuqaddashaqiqatlarniaytib berishnixohlayotganedivaagaruto'xtasa,sog'lig'ini tiklaydi
33Menshuningdek,fojialishoirlardanbiriTeodektesning og'zidaneshitganimdek,ukitobdaqaydetilganba'zi voqealarnio'ziningpyesalaridanbirigamoslashtirmoqchi bo'lganida,ikkalako'zidahamkataraktpaydobo'lgan
34Unimauchunboshigamusibattushganinianglab yetgach,ko'pkunlardavomidaXudogaibodatqildiva keyinsog'ayibketdi
35Vamenaytganimdek,podshohbuboradaDemetriyning tushuntirishiniolgandanso'ng,uta'zimqildivakitoblarga judaehtiyotkorlikbilanmunosabatdabo'lishnivaularni muqaddassaqlashnibuyurdi
36UtarjimonlarniYahudiyagaqaytganlaridankeyinteztezuningoldigaborishgaundadi,chunkiularniendi uylarigajo'natishto'g'riedi,dediu
37Lekinularqaytibkelganlarida,uulargado'stdek munosabatdabo'lardi,buto'g'riedivaularundankatta sovg'alarolishardi.
38Uularninguygaqaytishlariuchuntayyorgarlikko'rishni buyurdivaulargajudasaxovatlimunosabatdabo'ldi
39Uularningharbirigauchtaengyaxshilibos,ikkitalant oltin,birtalantog'irlikdagibufetvauchtadivanuchun barchajihozlarnisovg'aqildi
40Uqo'riqchilarbilanbirgaElazargakumushoyoqlio'nta to'shakvabarchakeraklijihozlar,o'ttiztalantlikbufet, o'ntabinafsharanglilibosvaajoyibtoj,yuztaengyaxshi to'qilganzig'irmato,shuningdek,kosalarvalaganlar hamdaXudogabag'ishlanishuchunikkitaoltinkosa yubordi
41Shuningdek,umaktubidaagarodamlardanbirortasi uningoldigaqaytibkelishnixohlasa,ulargato'sqinlik qilmaslikniiltimosqildi
42Chunkiubundaybilimdonodamlarbilanbirgabo'lishni kattasharafdebbilardivaboyliginibehudanarsalarga emas,balkiulargasarflashniafzalko'rardi
43EndiFilokrat,va'damgamuvofiq,sizdato'liqvoqeabor. 44Menimcha,sizafsonachilarningyozuvlaridanko'rabu masalalardanko'proqzavqolasiz
45Chunkisizqalbgafoydakeltiradigannarsalarni o'rganishgabag'ishlangansizvabungako'pvaqtsarflaysiz Menboshqavoqealarniyozibolishgaarziydiganbo'lsa ham,ularnio'qibchiqib,g'ayratingizuchunengyuqori mukofotgaerishishingizuchunaytibberishgaharakat qilaman