Uzbek - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

Yubileylar

1-BOB

1IsroilxalqiMisrdanchiqqaniningbirinchiyilida, uchinchioyningo'noltinchikunida[2450AnnoMundi]

XudoMusogadedi:“Tog'gaMeningoldimgachiq,Men sengaqonunvaamrlaryozilganikkitatoshlavhaberaman, ularnisenulargao'rgatasan”.

2MusoXudoningtog'igachiqdivaEgamizning ulug'vorligiSinaytog'idato'xtadivaoltikundavomida bulutuniqopladi

3YettinchikuniUbulutorasidanMusonichaqirdiva Egamizningulug'vorligitog'ningtepasidaalangakabi ko'rindi

4Musoqirqkunuqirqkechatog'dabo'ldivaXudounga qonunvaguvohlikkunlariningbo'linishiningavvalgiva keyingitarixinio'rgatdi

5Ushundaydedi:“Mensengashutog‘daaytadiganharbir so‘zimgayuragingniqaratvaularnikitobgayozibqo‘y. TokiularningavlodlariSinaytog‘idaMenbilansen o‘rtasidatuzganahdimnibuzib,qilganbarchayomonliklari uchunMenularniqandaytarketmaganimniko‘rishsin.

6Shundayqilib,bularningbarchasiularningboshiga tushganda,ularMenbarchahukmlaridavabarchaishlarida ulardanko'rasolihroqekanligimnianglaydilarvaMenular bilanchindildanbirgabo'lganimnianglaydilar

7Vabugunsengae'lonqilayotganbuso'zlarning hammasinio'zinguchunyozibqo'y.ChunkiMenularni ota-bobolariIbrohim,IshoqvaYoqubgaqasamichgan yurtgaolibkirishdanoldin,ularningisyonkorligiva o'jarliginibilaman.Menularni:“Seningzurriyotinggasut vaasaloqibyotganyurtniberaman”,debqasamichgan edim

8Ularyeb-ichadilar,to'yadilarvabegonaxudolarga,ularni hechqandayazob-uqubatlaridanqutqaraolmaydiganlarga yuzo'giradilarBuguvohlikulargaqarshiguvohliksifatida eshitiladi.ChunkiularMeningbarchaamrlarimni,hatto ulargabuyurganlarimnihamunutadilar,boshqaxalqlarga ergashib,ularningnopokliklarivasharmandaliklariga ergashadilarvao'zxudolarigaxizmatqiladilar,bularular uchungunoh,azob-uqubat,azob-uqubatvatuzoqbo'ladi 9Ko'podamlarhalokbo'ladi,asirgaolinadivadushman qo'ligatushadi,chunkiularMeningfarmonlarimni, amrlarimni,ahdimningbayramlarini,shanbakunlarimni, ularningorasidaO'zimuchunmuqaddasqilganmuqaddas maskanimni,yerningo'rtasidaO'zimuchunmuqaddas qilganchodirimnivamuqaddasmaskanimnitarketdilar MenularniyergaO'zismimniqo'yishimvauyerda yashashiuchunmuqaddasqildim.

10Ularo'zlarigasajdagohlar,archalarvao'ymabutlarni yasab,harbirio'zigaxos(o'yma)butlargasajdaqiladi,toki yo'ldanadashsinvafarzandlarinijinlargavaqalblarining barchaxatoishlarigaqurbonqiladi

11Menulargaqarshiguvohlikberishuchunguvohlar yuboraman,lekinulareshitmaydilar,guvohlarniham o'ldiradilar,qonunniizlayotganlarnita'qibqiladilarvako'z o'ngimdayomonlikqilishuchunhammanarsanibekor qiladilarvao'zgartiradilar

12Menulardanyuzimniyashiraman,ularniasirlikka, oʻljagavayebqoʻyishgaboshqaxalqlarningqoʻliga topshiramanUlarniyurtdanhaydabchiqaramanvaboshqa xalqlarorasigatarqatibyuboraman.

13UlarMeningbarchaqonunlarimni,barchaamrlarimni vabarchahukmlarimniunutib,yangioyshodliklari, shanbalar,bayramlar,yubileylarvaqonun-qoidalarga berilibketadilar

14Shundankeyinularbutunqalblari,butunjonivabutun kuchlaribilanboshqaxalqlarorasidanMengayuz o'girishadiMenularnibarchaboshqaxalqlarorasidan to'playman.UlarMeniizlaydilar.UlarMenibutunqalblari vabutunjonibilanizlaganlarida,Menitopadilar 15Menulargasolihlikbilanto'latinchlikniochibberaman vaularnibutunqalbimvabutunjonimbilanto'g'rilik o'simliginiolibtashlaymanUlarla'natemas,balkibaraka bo'ladilarUlardumemas,balkiboshbo'ladilar

16Menularningo'rtasidamuqaddasmaskanimniquraman vaularbilanbirgayashayman,ularningXudosibo'laman vaularhaqiqatvasolihlikbilanMeningxalqimbo'ladilar 17Menularnitarketmaymanvatashlabketmayman, chunkiMenularningXudosiEgangizman 18Musoyuztubanyiqilibibodatqildi:“EyXudoyim, xalqingnivamerosingnitarketma,tokiularqalblarining xatolaridaadashsinlarUlarnidushmanlariboʻlganboshqa xalqlarningqoʻligatopshirma,tokiularustidanhukmronlik qilib,Sengaqarshigunohqilishlarigasababboʻlmasinlar.”

19EyRabbim,rahm-shafqatingnixalqinggayuksaltirgin vaulardato'g'riruhyaratginUlarniSeningoldingda ayblashvaularnibarchasolihlikyo'llaridanchalg'itish uchunulargaqarshishafqatsizlarcharuhhukmronlik qilmasin,tokiularSeningoldingdahalokbo'lsinlar

20UlarSeningxalqingvaSeningmerosingdir.Senularni buyukqudratingbilanMisrliklarqo'lidanqutqarding Ulardapokqalbvamuqaddasruhyaratginvaularbundan buyontoabadgachagunohlarigailinmasinlar.

21ShundaEgamizMusogadedi:“Menularningqaramaqarshiliklarini,fikrlarinivaoʻjarliklarinibilamanUlaroʻz gunohlarinivaota-bobolarininggunohlarinitan olmagunchaitoatqilmaydilar”

22ShundankeyinularMengato'liqsolihlikbilan,butun qalblarivabutunjonibilanmurojaatqiladilarMen ularningqalblarinivazurriyotlarinisunnatqilamanUlarda muqaddasruhyaratamanvaularnipoklayman,tokiular o'shakundantoabadgachaMendanyuzo'girmasinlar

23UlarningqalblariMengavabarchaamrlarimgayopishib oladilarvaularMeningamrlarimnibajaradilar.Men ularningOtasibo'lamanvaularMeningfarzandlarim bo'ladi

24UlarningbarchasitirikXudoningfarzandlaridebataladi. Harbirfarishtavaharbirruhbiladi,ha,ularbularMening farzandlarimekanligini,Menularningto'g'rilikva solihlikdagiOtasiekanligimnivaMenularnisevishimni biladi

25Vamenbutog'dasengae'lonqilganbarchaso'zlarni, birinchivaoxirgiso'zlarnio'zinguchunyozibqo'y.Bu so'zlarqonunda,guvohlikda,haftalardavayubileylarda

barchakunlarbo'linmalarida,abadiylikka,menpastga tushib,ularbilanabadiyyashagunimchaamalgaoshadi.

26Uhuzurdagifarishtagadedi:“Musouchun yaratilishningboshidanoq,Meningmuqaddasmaskanim ularorasidaabadiyqurilgungaqadaryozibqo‘y.

27ShundaEgamizhammaningko'zigazohirbo'ladiva hammaMenIsroilningXudosivaYoqubningbarcha avlodlariningOtasiekanligimnivaabadiySiontog'ida ShohekanligimnibiladiSionvaQuddusmuqaddasbo'ladi 28Isroilqo'shininingoldidayurganfarishtaqonunva guvohlikhaftalariyaratilganvaqtdanboshlab,yubiley haftalarisonigako'ra,harbiryilga,barchayubileylar sonigako'ra,[harbiryilgako'ra],[yangi]yaratilishkunidan boshlab,osmonvayeryangilanadivaularningbarcha yaratilishiosmonkuchlarigavayerningbarcha yaratilishigako'ra,QuddusdaSiontog'idaEgamizning muqaddasmaskaniqurilgungaqadarvabarchayoritgichlar shifo,tinchlikvabarakauchunyangilangungaqadar, Isroilningbarchatanlanganlariuchunvao'shakundan boshlabvayerningbarchakunlarigachashundaybo'lishi uchunjadvallarnioldi

2-BOB

1ShundahuzurfarishtasiMusogaEgamizningso'ziga ko'ragapirdi:“Yaratilishningto'liqtarixiniyozingEgamiz Xudooltikunichidabarchaishlarinivayaratganlarini qandayqilibtugatganini,yettinchikunishanbaniqanday qilibsaqlabqolganinivaunibarchaavlodlaruchun muqaddasqilganinivaunibarchaishlariuchunbelgiqilib qo'yganini”.

2ChunkibirinchikuniUosmonni,yerni,suvlarniva Uningoldidaxizmatqiladiganbarcharuhlarniyaratdihozirbo'lganfarishtalarni,muqaddaslikfarishtalarini, shamollarruhifarishtalarini,bulutlarruhifarishtalarini, zulmat,qor,do'lvasovuqfarishtalarini,ovozlar, momaqaldiroqvachaqmoqfarishtalarini,sovuqvaissiqlik ruhlarifarishtalarini,qish,bahor,kuzvayozruhlariniva osmonvayerdagibarchamavjudotlariningruhlariniyaratdi (U)tubsizlikni,qorong'ulikni,kechqurunnivatunni, yorug'likni,tongnivakunduzniyaratdi,ularniUqalbining bilimibilantayyorladi

3ShundabizUningishlariniko'rdikvaUniulug'ladikva barchaishlariuchunUningoldidaulug'ladik;chunkiU birinchikuniyettitabuyukishyaratdi

4IkkinchikuniUsuvlaro'rtasidagumbazniyaratdiva o'shakunisuvlarikkigabo'lindi-ularningyarmiyuqoriga ko'tarildivayarmibutunyeryuzidagigumbazningostiga tushdiVabu(Xudo)ikkinchikuniyaratganyagonaishedi

5UchinchikuniUsuvlarnibutunyeryuzidanbirjoyga o'tkazishnivaquruqlikpaydobo'lishinibuyurdi

6SuvlarXudobuyurganidekqildivaularyeryuzidanbu gumbazningtashqarisidagibirjoygachekindilarva quruqlikpaydobo'ldi

7O'shakuniUularuchunbarchadengizlarni,ularning alohidato'planishjoylarini,barchadaryolarni,tog'lardagi vabutunyeryuzidagisuvhavzalarini,barchako'llarni, yerningbarchashudringini,ekilganurug'larni,barchaunib chiqqannarsalarni,mevalidaraxtlarnivao'rmon daraxtlarini,Adanbog'inivaularningturigako'rabarcha o'simliklarniyaratdi

8Xudobuto'rttabuyukasarniuchinchikuniyaratdi

To'rtinchikuniesaquyosh,oyvayulduzlarniyaratdiva ularnibutunyeryuzigayorug'likberish,kunduzvatun ustidanhukmronlikqilishvayorug'likniqorong'ulikdan ajratishuchunosmongumbazigaqo'ydi.

9Xudoquyoshniyeryuzidakunlar,shanbalar,oylar, bayramlar,yillar,shanbalar,yubileylarvabarchafasllar uchunbuyukbelgiqilibbelgiladi.

10Uyorug'liknizulmatdanajratadivafarovonlikkeltiradi, tokiyeryuzidaunib-o'sadiganbarchanarsalargullabyashnasin

11To'rtinchikuniUuchxiljonzotniyaratdiBeshinchi kuniesasuvtubidaulkandengizhayvonlariniyaratdi. ChunkibularUningqo'llaribilanyaratilganbirinchi go'shtlimavjudotlaredi:baliqlarvasuvdaharakatlanuvchi barchanarsalar,uchuvchibarchanarsalar,qushlarva ularningbarchaturlari

12Quyoshularningustida,yeryuzidagibarchanarsalar, yerdanunibchiqqanbarchanarsalar,barchamevali daraxtlarvabarchago'shtlarustidagullab-yashnashiuchun ko'tarildi

13Ubeshinchikuniuchxiljonzotniyaratdi.Oltinchikuni esayeryuzidagibarchahayvonlarni,barchachorva mollarinivayeryuzidaharakatlanuvchibarchajonzotlarni yaratdi.

14Shundanso'ng,Uinsonniyaratdi,ularnierkakvaayol qilibyaratdivaungayeryuzidagi,dengizdagi,uchuvchi jonzotlarning,hayvonlarvachorvamollarining,yeryuzida harakatlanuvchijonzotlarningvabutunyeryuzining ustidanhukmronlikqildiBularningbarchasiustidanunga hukmronlikqildi.

15VaUoltinchikunibuto'rtxilnarsaniyaratdiHammasi bo'libyigirmaikkixilboredi

16VaUoltinchikunibarchaishlariniosmondagiva yerdagi,dengizdagivatubsizlikdagi,yorug'likdagiva qorong'ulikdagivahammanarsadagihammanarsani tugatdi.

17Ubizgaoltikunishlashimiz,yettinchikuniesabarcha ishlardanvozkechishimizuchunbuyukalomat,ya'ni shanbakuniniberdi.

18Vabarchahuzurdagifarishtalarvabarcha muqaddaslashfarishtalari,buikkibuyuksinf-Ubizga osmondaham,yerdahamUbilanbirgashanbanisaqlashni buyurdi

19Ubizgadedi:“Mana,Menbarchaxalqlarorasidan Oʻzimuchunbirxalqniajrataman.Ularshanbakuniga rioyaqiladilarMenularniOʻzimuchunmuqaddasqilaman vaulargabarakaberaman.Menshanbakuninimuqaddas qilganimvauniOʻzimuchunmuqaddasqilganimkabi, ulargahambarakaberamanUlarMeningxalqimboʻladi, MenesaularningXudosiboʻlaman”

20Menko'rganlarimorasidanYoqubnaslinitanladimva unito'ng'icho'g'limqilibyozibqo'ydimvauniabadiy O'zimuchunmuqaddasqildimUlargashanbakunini o'rgataman,tokiularshanbakuninibarchaishlardan saqlasinlar

21Shundayqilib,Uyerdaularyettinchikunibizbilan birgashanbakunininishonlashlari,yeb-ichishlariva hammanarsaniyaratganZotniulug'lashlariuchunbirbelgi yaratdi,chunkiUbarchaxalqlardanustunbo'lgano'ziga

xosxalqniO'zigamuqaddasqilganvamuqaddasqilganva ularbizbilanbirgashanbakunininishonlashlarikerakedi.

22VaUO'zamrlariniUngayoqadiganyoqimlihidsifatida harkunko'tardi...

23OdamAtodanYoqubgachayigirmaikkiboshli insoniyatboredivayettinchikungachayigirmaikkixilish bajarildi;bumuborakvamuqaddasdir;vabirinchisiham muborakvamuqaddasdir;vabubirimuqaddaslikva barakauchunxizmatqiladi

24Vabunga(Yoqubvauningavlodlariga),Uyettinchi kunishanbakuninimuqaddasqilganivaduoqilganidek, ularhardoimbirinchiguvohlikvaqonunningmuqaddasva muqaddaslaribo'lishlarikerakligiberildi.

25Uosmonuyernivayaratganbarchanarsalariniolti kundayaratdivaXudoyettinchikunnibarchaishlariuchun muqaddasqildi;shuninguchunUbukunuchun:“Kimki birorishqilsa,o‘ladi”,debbuyurdivaunibulg‘agankishi albattao‘ladi

26ShuninguchunIsroilxalqigabukunnimuqaddasdeb bilishnibuyurUlarbukunnimuqaddasdebbilishsin,hech qandayishqilmasinlarvaunibulg'amasinlar,chunkibu kunboshqakunlardanmuqaddasroqdir.

27Kimkiunibulg'asa,albattao'ladivaundabironbirish qilsa,abadiyo'ladi,tokiIsroilxalqibukunniavlodlarosha nishonlasinvayeryuzidanildizotibtashlanmasin,chunki bumuqaddasvamuborakkundir

28Shabbatkunigarioyaqilganvabarchaishlaridanvoz kechganharbirkishibizkabihardoimmuqaddasva barakalibo'ladi

29Isroilxalqigabukunningqonuninieʼlonqilingva ayting:ularshanbakuninishukuninishonlashsinva qalblariningxatosibilanunitarketmasinlar;vabu kunlardabironbirnomaqbulishqilish,oʻzxohishistaklarinibajarish,uyerdayeyishyokiichishuchunhech narsatayyorlashmumkinemas,vaoltinchikunioʻz uylaridaoʻzlariuchuntayyorlamaganyuknidarvozalaridan olibkirishyokiolibchiqishmumkinemas.

30O'shakuniularuydanuygaolibkirmaydilarvaolib chiqmaydilar,chunkibukunharqandayyubiley kunlaridanko'ramuqaddasroqvamuborakdir;bukunibiz osmondashanbanisaqlabqoldik,buyeryuzidahechkimga shanbanisaqlabqolishma'lumbo'lmaguncha

31HammanarsaniyaratganXudounimuborakbodqildi, lekinbarchaxalqlarvamillatlarniemas,balkifaqatIsroil xalqinishanbakuninimuqaddasqildi:faqatulargayer yuzidayeb-ichishgavashanbakuninisaqlashgaruxsat berdi

32VabarchamavjudotlarningYaratuvchisibukunni barchakunlardanustunbaraka,muqaddaslikvashonsharafuchunyaratganedi

33BuqonunvaguvohlikIsroilxalqigaavlodlarosha abadiyqonunsifatidaberildi.

3-BOB

1Ikkinchihaftaningoltikunida,Xudoningkalomigako'ra, bizOdamAtogabarchahayvonlarni,barchachorva mollarini,barchaqushlarni,yeryuzidaharakatlanuvchi barchajonzotlarnivasuvdaharakatlanuvchibarcha jonzotlarni,ularningturlarivaturlarigako'raolibkeldik: birinchikunihayvonlarni;ikkinchikunichorvamollarini;

uchinchikuniqushlarni;to'rtinchikuniyeryuzida harakatlanuvchibarchajonzotlarni;beshinchikunisuvda harakatlanuvchibarchajonzotlarni

2OdamAtoularninghammasinio'zismlaribilanatadiva ularniqandaychaqirganbo'lsa,ularningismlariham shundaybo'ldi

3OdamAtobeshkunichidayeryuzidagibarcha jonzotlarni,erkakvaurg'ochihayvonlarniko'rdi,lekin yolg'izedivao'zigayordamberadiganhechkimnitopmadi 4Egamizbizga:“Odamningyolg‘izqolishiyaxshiemas Keling,ungayordamchitopaylik”,dedi

5XudoyimizParvardigorunichuquruyqugabotirdivau uxlabqoldi.Uayolningqovurg'alariorasidanbitta qovurg'anioldiBuqovurg'auningqovurg'alariorasidan ayolningkelibchiqishiediUuningo'rnigaetniyaratdiva ayolniyaratdi.

6XudoOdamAtoniuyqudanuyg'otdivaoltinchikuni uyg'onib,unioldigaolibkeldiUunitanidivaunga: “Manaendibumeningsuyaklarimdansuyakvamening etimdanchiqqantanadir;umeningxotinimdebataladi, chunkiueridanolingan”,dedi

7Shuninguchunervaxotinbirbo'ladilar,shuninguchun erkakota-onasiniqoldirib,xotinigayopishibqoladivaular birtanbo'ladilar

8BirinchihaftadaOdamAtoyaratildi,qovurg'aesauning xotinibo'ldiIkkinchihaftadaesaXudouniungako'rsatdi Shuninguchunerkakkishiyettikun,ayolkishiikkimarta yettikunbulg'anishdansaqlanishamriberildi.

9OdamAtoyaratilganyerdaqirqkunyashaganidankeyin, bizuniAdanbog'igaolibkirdik,uyerdaishlovberib,uni asrab-avaylashuchun.Ammosaksoninchikuniuning xotininiolibkelishdivashundankeyinuAdanbog'iga kirdi

10Shuninguchunsamoviylavhalardatug'adiganayol haqidashundayamryozilgan:“Agaruo'g'iltug'sa,birinchi haftagako'rayettikunnopoklikdabo'lsinvao'ttizuchkun qonidabo'lsin.Uhechqandaymuqaddasnarsagategmasin vao'g'ilbolauchunbuyurilgankunlarnitugatmaguncha, muqaddasjoygakirmasin

11Ammoqizbolagakelsak,uikkihaftadavomida nopoklikdabo'ladi,budastlabkiikkihaftadagidek,oltmish oltikunqonidabo'ladivabularningbarchasisaksonkun bo'ladi.

12Usaksonkunnitugatgandanso'ng,bizuniAdanbog'iga olibkeldik,chunkiubutunyeryuzidanmuqaddasroqva undaekilganharbirdaraxtmuqaddasdir.

13Shuninguchun,o'g'ilyokiqizbolatug'adiganayolga o'shakunlarningqonunishundayedi:o'g'ilyokiqizbola tug'ishkunlaritugamaguncha,umuqaddasnarsaga tegmasligivamuqaddasjoygakirmasligikerakedi

14BuIsroilxalqiuchunyozilganqonunvaguvohlikdir, tokiularungaharkunirioyaqilishlarikerakbo'lsin.

15Birinchiyubileyningbirinchihaftasida,[1-7AM]Odam AtovauningxotiniyettiyildavomidaAdanbog'idabo'lib, uniishlovberishdivaparvarishqilishdiBizungaish berdikvaungaishlovberishuchunmosbo'lganhamma narsaniqilishnibuyurdik.

16Ubog'nihaydadi,yalang'ochedivabunibilmasdi, uyalmadiBog'niqushlardan,hayvonlardanva chorvalardanhimoyaqildi,mevalariniyig'ibyedi, qolganinio'zivaxotiniuchunajratibqo'ydi

17Uyerdayettiyilni,aniqyettiyilni,[ertalabsoat8] tugatgandanso'ng,ikkinchioyningo'nyettinchikunida ilonkelib,ayolgayaqinlashdiIlonayolga:“Xudosizlarga: “Bog'dagihechbirdaraxtdanyemanglar”,debamr qildimi?”–dedi.

18Uungadedi:Xudobogʻdagibarchadaraxtlarning mevalaridanyenglar,debbizgaaytdiLekinbogʻning oʻrtasidagidaraxtningmevalaridanXudobizga:“Undan yemanglarvaungategmanglar,aksholdaoʻlasizlar”,dedi 19Ilonayolgadedi:Sizlaroʻlmaysizlar,chunkiXudo biladiki,sizlarundanyegankunikoʻzlaringizochiladiva sizlarxudolargaoʻxshabqolasizlar,yaxshilikva yomonliknibilibolasizlar.

20Ayoldaraxtningyoqimlivako'zgayoqimliekanligini, mevasiesayeyishgayaroqliekanliginiko'rib,undanolib yedi.

21Ubirinchimartaanjirbarglaribilansharmandaligini yopgandanso'ng,uniOdamgaberdivauyediKo'zlari ochilib,yalang'ochekanliginiko'rdi.

22Uanjirbarglariniolib,ularnibir-birigatikdi,o'ziuchun fartukyasab,sharmandaliginiyopdi

23Xudoilonnila'natladivaungaabadiyg'azablandi...

24Uayolgag'azablandi,chunkiuilonningovozigaquloq solib,uniyebqo'ydiUayolgadedi:“Menseningqayg'u vaazoblaringnijudako'paytiraman.Qayg'uichida farzandlartug'asan,eringgaqaytibkelasanvausenga hukmronlikqiladi”

25Odamgahamshundaydedi:“Xotiningninggapiga quloqsolib,Mensengayemasliknibuyurgandaraxtdan yeganinguchun,yersenuchunla’natibo‘lsinUsenga tikanlarvaqushqo‘nmaslarnio‘stiradi.Senolinganyerga qaytmaguningcha,yuzingningteribilannonyeysan Chunkisenyersanvayergaqaytasan”

26Uulargateridankiyimlaryasab,ularnikiyintirdiva ularniAdanbog'idanchiqaribyubordi

27OdamAtojannatdanchiqqankuniertalab sharmandaliginiyopgankundanboshlabquyoshchiqishi bilanxushbo'yhidsifatidaxushbo'ytutatqi,galbanum, staktevaziravorlarniqurbonlikqildi

28O'shakunibarchahayvonlarning,chorvamollarining, qushlarning,yuruvchilarningvaharakatlanuvchilarning og'ziyopildi,shuninguchunularendigapiraolmadilar, chunkiularninghammasibirlabvabirtildagaplashishardi.

29UAdanbog'idanAdanbog'idagibarchatirik mavjudotlarnichiqaribyubordiBarchatirikmavjudotlar o'zturlarigavaturlarigako'raularuchunyaratilgan joylargatarqalibketdi

30VafaqatOdamAtogabarchahayvonlarvachorva mollaridanuningsharmandaliginiyashirishuchun (vositalarni)berdi

31Shusababli,samoviylavhalardaqonunhukmini biladiganlarningbarchasiga,ularo'zuyatlariniyashirishlari vaboshqaxalqlaro'zlariniochibtashlaganlarikabio'zlarini ochibtashlamasliklarikerakligiyozilgan

32To'rtinchioyningyangioyidaOdamAtovauningxotini Adanbog'idanchiqib,o'zlariyaratganEldayerida yashadilar.

33OdamxotinigaMomoHavodebismqo'ydi

34Ularningbirinchiyubileybayramigacha[ertalabsoat8 da]o'g'illariyo'qedi.Shundankeyinuqizbilanuchrashdi.

35UAdanbog'idaolganko'rsatmalarigamuvofiqyerni haydadi.

4-BOB

1Ikkinchiyubileyninguchinchihaftasida[64-70AM]u Qobilni,to'rtinchisida[71-77AM]uHobilniva beshinchisida[78-84AM]qiziOvonnitug'di.

2Uchinchiyubileyningbirinchi(yili)da[99-105AM] QobilHobilnio'ldirdi,chunki(Xudo)Hobilning qurbonliginiqabulqildivaQobilningqurbonliginiqabul qilmadi

3Unidaladao'ldirdi,qoniyerdanosmongafaryodqilib, unio'ldirganiuchunnolidi

4XudovandQobilnio'ldirganiuchununitanbehberdi Ukasiningqonitufayliuniyeryuzidaqochibyurganqilib qo'ydivauniyeryuzidala'natladi

5Shusabablisamoviylavhalardashundayyozilgan: “Qo‘shnisinixoinlikbilanurganla’natibo‘lsin.Ko‘rganva eshitganlarninghammasi:“Aminbo‘lsin”,desinKo‘rib, aytmaganodamesaboshqasikabila’natlansin”

6ShusabablibizXudoyimizRabbimizhuzuriga kelganimizda,osmondavayerda,yorug'likdavazulmatda vahammajoydaqilinganbarchagunohlarnie'lonqilamiz

7OdamAtovauningxotiniHobiluchunto'rthafta davomidamotamtutishdi[99-127]vabeshinchihaftaning to'rtinchiyilida[130-130]ularxursandbo'lishdiOdam Atoyanaxotinibilanuchrashdivauungao'g'iltug'divau uningisminiShitqo'ydi,chunkiu:"XUDObizgayer yuzidaHobilo'rnigaikkinchizurriyotberdi,chunkiQobil unio'ldirdi",dedi.

8Vaoltinchihaftada[soat134-40]uqiziAzuranidunyoga keltirdi

9Qobilsinglisinixotinlikkaoldivato'rtinchiyubiley oxiridaungaXano'xnitug'di[190-196AM]Beshinchi yubileyningbirinchihaftasiningbirinchiyilida[197AM] yeryuzidauylarqurildivaQobilshaharqurdivaunga o'g'liXano'xningismibilannomberdi

10OdamAtoxotiniMomoHavobilanyaqinlashdivau yanato'qqiztao'g'iltug'di.

11Beshinchiyubileyningbeshinchihaftasida[225-31AM] SetsinglisiAzuranixotinlikkaoldivato'rtinchi(oltinchi haftaningyili)[235AM]kuniuungaEnosnitug'di.

12UyeryuzidaEgamizningisminichaqiraboshladi 13Uchinchihaftaningyettinchiyubileyida[309-15AM] Eno'ssinglisiNo'amnixotinlikkaoldi.No'ambeshinchi haftaninguchinchiyilidaungao'g'iltug'divauuning isminiXenanqo'ydi.

14Sakkizinchiyubileyningoxirida[325,386-3992AM] KenansinglisiMualêtnio'zigaxotinlikkaoldivau to'qqizinchiyubileyda,shuhaftaninguchinchiyilining birinchihaftasida[395AM]ungao'g'iltug'divauunga Mahalalelisminiqo'ydi

15O'ninchiyubileyningikkinchihaftasida[449-55AM] MahalalelotasiningakasiningqiziBarakielningqiziDinani xotinlikkaoldiUoltinchiyilininguchinchihaftasida[461 AM]ungao'g'iltug'divauungaJaredisminiqo'ydi, chunkiuningdavridaEgamizningfarishtalari,ya'ni Qo'riqchilardebnomlanganlaryeryuzigatushib,inson bolalarigata'limberishdivayeryuzidaadolatvato'g'rilik qilishdi

16O'nbirinchiyubileyda[512-18AM]Jaredo'zigaxotin oldi.UningismiBarakaedi.URasulaningqiziedi,u otasiningakasiningqiziediBuyubileyningto'rtinchi haftasida[522AM],uungayubileyningto'rtinchiyilida, beshinchihaftadao'g'iltug'divauungaXano'xismini qo'ydi

17Uyeryuzidatug'ilganodamlarorasidabirinchibo'lib yozishni,bilimvadonoliknio'rgandivaosmon alomatlarinioylartartibigako'rakitobgayozibqo'ydi,toki odamlaryilfasllarinio'zoylariningtartibigako'rabilsinlar 18Ubirinchibo'libguvohlikyozdivayeryuzidagi avlodlarorasidainsono'g'illarigaguvohlikberdi,yubiley haftalariniaytibberdi,ulargayillarkunlarinima'lumqildi, oylarnitartibladivayillarshanbalarinibizungama'lum qilganimizdeksanabo'tdi

19Utushidavahiydanimabo'lganinivanimabo'lishini ko'rdi,xuddiinsonbolalariavlodlardavomidaqiyomat kunigachasodirbo'ladiganvoqealarkabi;uhammanarsani ko'rdivatushundi,guvohliginiyozdivaguvohlikniyer yuzidabarchainsonbolalarivaularningavlodlariuchun joylashtirdi

20O'nikkinchiyubileyda,[582-88],yettinchihaftadau o'zigaxotinoldiUningismiEdnaedi,uotasining akasiningqiziDanelningqiziediOltinchiyilida,shu haftada[587AM]uungao'g'iltug'divauungaMetusela debismqo'ydi

21Bundantashqari,uoltiyildavomidaXudoning farishtalaribilanbirgaedivaularungayeryuzidagiva osmondagihammanarsani,quyoshninghukmronligini ko'rsatdilarvauhammanarsaniyozibqo'ydi

22Uodamqizlaribilangunohqilgankuzatuvchilarga guvohlikberdi;chunkiularo'zlariniodamqizlaribilan birlashtiraboshladilar,shuninguchunbulg'andilarva Xano'xularningbarchasigaqarshiguvohlikberdi.

23Uinsonfarzandlariorasidanolindivabizuni ulug'vorlikvasharafbilanAdanbog'igaolibkirdikMana, uyerdaudunyoninghukminivahukminihamdainson farzandlariningbarchayovuzliklariniyozibqo'yadi

24Shusababli(Xudo)butunAdanyurtigato'fonsuvlarini yog'dirdi;chunkiuyerdaubarchainsono'g'illarigaqarshi guvohlikberishuchunbelgisifatidaqo'yildi,hukm kunigachaavlodlarningbarchaishlariniaytibberdi

25Utog'damuqaddasjoydatutatqitutatdi,buesa Xudovandgayoqadiganxushbo'yhidlarniyoqdi

26ChunkiEgamizningyeryuzidato'rttajoyibor:Adan bog'ivaSharqtog'i,vabugunsizturgantog',Sinaytog'iva yangiyaratilishdayernimuqaddaslashuchun muqaddaslanadiganSiontog'i;uorqaliyeryuziavlodlar davomidabarchagunohlarivanopokliklaridan muqaddaslanadi

27O'nto'rtinchiyubileyda[652AM]Metushelaho'ziga xotinoldi,Edna,otasiningakasiningqiziAzriyolningqizi, shuhaftaningbirinchiyilininguchinchihaftasida[701-7 AM]vauo'g'iltug'divaisminiLamekqo'ydi

28O'nbeshinchiyubileyda,uchinchihaftadaLamexo'ziga xotinoldiUningismiBetenosediUBarakilningqizi, otasiningakasiningqiziedi.Shuhaftadauungao'g'iltug'di. LamexuningisminiNuhqo'ydiva:“Bumeniazobuqubatimvabarchamehnatimuchun,Xudovand la'natlaganyeruchunyupatadi”,dedi.

29O'nto'qqizinchiyubileyningoxirida,oltinchiyilning yettinchihaftasida[9:30AM]OdamAtovafotetdiva uningbarchao'g'illariunio'ziyaratganyurtgadafnqilishdi vauyergadafnetilganbirinchiodambo'ldi.

30Vauyetmishyilichidamingyilniyo'qotdi;chunki mingyilosmonguvohligidabirkungao'xshaydiva shuninguchunbilimdaraxtihaqidayozilgan:“Undan yegankuningizo'lasizlar”.Shusababliubukunning yillarinito'liqhisoblamadi;chunkiushukundavomida vafotetdi

31Shuyilningo'zidayoq,Qobilo'zuyiqulab,uyining o'rtasidavafotetdivatoshlarbilano'ldirildi,chunkiu Hobilnitoshbilano'ldirganedivauadolatlihukmbilan toshbilano'ldirildi

32Shusabablisamoviylavhalardashundayyozilganedi: “Kimoʻzqoʻshnisinioʻshaqurolbilanoʻldirsa,u oʻldiriladi;uuniqandayyaralaganboʻlsa,ungaham shundaymunosabatdaboʻladilar”

33Yigirmabeshinchiyubileyda(soat12:05)Nuho'ziga xotinoldiUningismiEmzaraediURake'elningqizi, otasiningakasiningqiziediUbeshinchihaftaningbirinchi yilida(soat12:07),uchinchiyilidaungaSomni,beshinchi yilida(soat12:09)ungaXomnivaoltinchihaftaning birinchiyilida(soat12:12)ungaYafetnitug'di

5-BOB

1Insonfarzandlariyeryuzidako'payaboshlagandava ulargaqizlartug'ilganda,Xudoningfarishtalariularnishu yubileyyilidako'rishdi,ularjudago'zaledilar;ular tanlaganharbirkishigaxotinlikqilishdivao'g'iltug'ishdi vaulardevlarbo'lishdi

2Yeryuzidaqonunsizlikavjoldivabarchatirik mavjudotlar,odamlar,chorvamollari,hayvonlar,qushlar vayeryuzidayuruvchibarchajonzotlaruningyo'lini buzdilarUlarningbarchasio'zyo'llarinivabuyruqlarini buzdilarvabir-birlariniyutibyuboraboshladilar.Yer yuzidaqonunsizlikavjoldivabarchaodamlarningfikrlari doimoyovuzbo'libqoldi

3Xudoyergaqaradivamanaubuzuqedi,barchatirik mavjudotlaruningqoidalarinibuzganediYeryuzidagi barchajonzotlarUningko'zo'ngidaharxilyovuzliklarni qilganedi.

4VaUyaratganyeryuzidagiinsonvabarchatirik mavjudotlarniyo'qqilishniaytdi

5AmmoNuhEgamizningnazaridamarhamattopdi.

6YeryuzigayuborganfarishtalargaqarshiUjuda g'azablandivaularnibarchahukmronliklaridanyo'q qilishnibuyurdivabizgaularniyerningtubigabog'lashni buyurdiMana,ularo'rtasidabog'langanvaalohida saqlangan

7Ularningo'g'illarigaqarshiXudoninghuzuridanbuyruq chiqdi:ularniqilichbilano'ldirishvaosmonostidanyo'q qilishkerak

8Udedi:“MeningRuhiminsonustidadoimqolavermaydi, chunkiularhamtanadirvaularningkunlariyuzyigirmayil bo'ladi”.

9Uharbirio'zqo'shnisinio'ldirishiuchunqilichini ularningorasigayubordiUlarbir-birlarinio'ldira boshladilar,tokihammasiqilichdanhalokbo'lib,yer yuzidanyo'qbo'libketdi

10Ularningota-bobolari(ularninghalokatiga)guvoh bo'lishdivashundankeyinularyerqa'ridaabadiybog'lanib qolishdi,tokibuyukhukmkunigacha,o'zyo'llariva ishlarinibuzganlarningbarchasigaEgamizoldidahukm chiqarilgungaqadar.

11Uhammanijoylaridanqiribtashladi,vaularning yovuzliklarigako'rahukmqilmaganbirortasiniham qoldirmadi.

12VaUbarchaishlariuchunyangivasolihtabiatyaratdi, tokiularbutuntabiatlaridaabadiygunohqilmasinlar,balki harbirio'zturidadoimosolihbo'lsinlar

13Hammaninghukmisamoviylavhalardaadolatbilan belgilanganvayozilganhattoularyurishlariuchun belgilanganyo'ldanchetgachiqqanlarninghammasining hukmiham;vaagarularuyerdayurmasalar,hukmharbir mavjudotvaharbirturuchunyozilgan.

14Osmondaham,yerdaham,yorug'likdaham,zulmatda ham,o'liklardiyoridaham,tubsizlikdaham,zulmat makonidahamhukmqilinmaydiganhechnarsayo'q; ularningbarchahukmlaribelgilangan,yozilganvao'yib yozilgan

15Uhammaganisbatanbuyuknibuyukligigaqarab, kichiknikichikligigaqarabvaharkimnio'zyo'ligaqarab hukmqiladi

16Uhechkimningshaxsinihisobgaolmaydi,sovg'alarni qabulqilmaydi,agarUharbirkishigahukmchiqaraman desa:agarkimdiryeryuzidagibornarsanibersa,U sovg'alarniyokiodamnihisobgaolmaydivaqo'lidanhech narsaniqabulqilmaydi,chunkiUadolatlihakamdir

17Isroilo'g'illarihaqidashundayyozilganvafarzqilingan: AgarularsolihlikbilanUngamurojaatqilsalar,Uularning barchagunohlarinikechiradivabarchagunohlarini kechiradi

18HaryilibirmartabarchagunohlaridanqaytganlargaU rahm-shafqatko'rsatishiyozilganvafarzqilingan

19To'fondanoldino'zyo'llarivafikrlarinibuzganlarning barchasigakelsak,faqatNuhningo'ziqabulqilindi;chunki uningo'g'illariuchunXudoularnito'fonsuvlaridan qutqardi;chunkiuningyuragibarchayo'llaridasolihedi, ungaamrqilinganidekvauuchunbelgilanganhech narsadanchetgachiqmaganedi

20Egamizyeryuzidagibarchamavjudotniodamlarni, chorvamollarini,hayvonlarni,osmondagiqushlarnivayer yuzidaharakatlanuvchijonzotlarniyo'qqilishniaytdiU Nuhgao'zinito'fonsuvlaridanqutqarishuchunkema yasashnibuyurdi.

21NuhkemaniXudobuyurganidek,yigirmayettinchi yubileyda,beshinchiyilningbeshinchihaftasida(birinchi oyningyangioyida)qurdi[13:07AM]

22Uoltinchi(yil)da,ikkinchioyningyangioyida,o'n oltinchikunigacha,[13:08]kirdi;Uvabizungaolibkelgan barchanarsalarkemagakirdivaEgamizunio'nyettinchi oqshomdatashqaridanyopdi

23Xudovandosmonningyettitadarvozasinivaulkan tubsizlikbuloqlariningog'ziniochdi,yettitaog'izboredi

24Toshdarvozalariosmondanqirqkunuqirqkechasuv yog'diraboshladi.Tubsizlikbuloqlarihambutundunyo suvgato'lgunchasuvyog'dirdi

25Yeryuzidagisuvlarko'paydiSuvbarchabaland tog'lardano'nbeshtirsakbalandlikkako'tarildi,Kemayer yuzidanko'tarildivausuvlarustidaharakatlandi

26Suvyeryuzidabeshoybiryuzellikkundavomida ko'tarilibturdi.

27KemaArarattog'laridanbiribo'lganLubarcho'qqisiga chiqib,to'xtadi.

28To'rtinchioyda(yangioyda)ulkantubsizlikning buloqlariyopildivaosmondarvozalarito'sildi;yettinchi oyningyangioyidaesayertubsizliginingbarchaog'izlari ochildivasuvtubsizlikkatushaboshladi.

29O'ninchioyningyangioyidatog'larningcho'qqilari ko'rindi,birinchioyningyangioyidaesayerko'rindi

30Yettinchiyilningbeshinchihaftasida[soat13:09]yer yuzidansuvyo'qoldivaikkinchioyningo'nyettinchikuni yerquribqoldi.

31Yigirmayettinchikuniukemaniochdivaundan hayvonlarni,chorvamollarini,qushlarnivabarcha harakatlanuvchimavjudotlarnichiqaribyubordi.

6-BOB

1Uchinchioyningyangioyidaukemadanchiqib,o'sha tog'daqurbongohqurdi

2Uyernigunohlardanpokladi.Uloqchaniolib,uningqoni bilanyeryuzidagibarchagunohlarnipokladi,chunkiNuh bilankemadabo'lganlardantashqari,yeryuzidagihamma narsayo'qqilinganedi.

3Uqurbongohningyog'iniqurbongohgaqo'ydiUho'kiz, echki,qo'y,echki,tuz,kaptarvakaptarbolalariniolib, qurbongohgakuydiriladiganqurbonlikqo'ydi.Ustigamoy aralashtirilganqurbonlikquydi,sharobsepdivahamma narsagaxushbo'ytutatqisepdiXudovandgayoqimlihid chiqardi.

4Egamizyoqimlihidnisezdivaubilanahdtuzdi:yer yuzinivayronqiladiganto'fonendibo'lmaydi;yeryuzidagi barchakunlar-ekinekishvahosilhechqachon to'xtamaydi;sovuqvaissiq,yozvaqish,kunduzvatuno'z tartibinio'zgartirmaydivaabadiyto'xtamaydi

5Sizlaresayeryuzidako'payib,ko'payinglar,unda ko'payinglarvabarakatopinglarMenyeryuzidagiva dengizdagihammanarsadasizlardanqo'rqishvadahshat uyg'otaman.

6Mana,Mensizlargabarchahayvonlarni,barchaqanotli hayvonlarni,yeryuzidaharakatlanuvchibarchanarsalarni, suvdagibaliqlarnivaoziq-ovqatuchunbarchanarsalarni berdim;yashilo'tlarkabi,mensizlargahammanarsani berdim

7Lekingo'shtni,uningjonibilan,qonibilanyemanglar, chunkiharbirgo'shtningjoniqonda,tokisizlarning joningizningqoninitalabqilmanglar.Menharbir insonningqo'lidan,harbirhayvonningqo'lidaninson qoninitalabqilaman

8Kimkiinsonqoniniinsonorqalito'ksa,uningqoni to'kiladi,chunkiUinsonniXudosuratidayaratgan.

9Sizlaresayeryuzidako'payib,ko'payinglar

10Nuhvauningo'g'illarihechqandaygo'shtningqonini yemaslikkaqasamichdilarvashuoydayeryuzidagibarcha avlodlaruchunParvardigorXudooldidaabadiyahd tuzdilar.

11ShusababliUsengashuoydatog'daIsroilxalqibilan qasamyodqilibahdtuzishnivaEgamizularbilanabadiy tuzganahdningbarchaso'zlariuchunularningustigaqon sepishnibuyurdi

12Vabuguvohliksizhaqingizdayozilganki,sizunidoimo kuzatibturishingizkerak,tokisizyeryuzidahechqachon hayvonlarning,qushlarningyokiqoramollarningqonini yemasligingizkerak.Yeryuzidabutunkundavomida hayvonlarning,qoramollarningyokiqushlarningqonini yeganodamvauningurug'iyeryuzidanyo'qqilinadi

13Isroilxalqigaqonyemasliknibuyur,tokiularning ismlarivanasllaridoimoXudoyimizEgamizhuzurida bo'lsin

14Buqonunningkunlarchegarasiyo'q,chunkiuabadiydir Ularavlodlaroshabunibajarsinlar,tokiqurbongoholdida qonbilansizuchuniltijoqilishdadavometsinlar;harkuni, ertalabvakechqurunularEgamizoldidasizuchun kechirimso'rasinlar,tokiularunisaqlab,ildizibilanyo'q qilinmasinlar

15UNuhvauningo'g'illarigayeryuzidaboshqato'fon bo'lmasligihaqidabelgiberdi

16Uyeryuzidato'fonbo'lmasligivayeryuzibutunumri davomidauniyo'qqilmasligiuchunabadiyahdningbelgisi sifatidakamoninibulutgaqo'ydi

17Shusababli,samoviylavhalardaharyiliahdniyangilash uchunbuoydayiligabirmartahaftalarbayramini nishonlashbuyurilganvayozilgan

18BubutunbayramosmondayaratilgankundanNuh payg'ambarkunlarigachayigirmaoltiyubileyvabesh haftalikyildavomida[1309-1659AM]nishonlandiNuh vauningo'g'illaribuniyettiyubileyvabirhaftalikyil davomida,Nuhningo'limigachanishonladilar.Nuhning o'limidanboshlabuningo'g'illariIbrohimningkunlarigacha (buni)yo'qqilishdivaqonyeyishdi

19LekinIbrohim,Ishoq,Yoqubvauningo'g'illaribuni sizningkunlaringizgachasaqlabkelishdiSizning kunlaringizdaIsroilxalqibuniunutibqo'ydi,tokisizbu tog'dayananishonlaguningizcha.

20Isroilxalqigabubayramniavlodlaroshanishonlashni buyurBubayramniularuchunamrboʻlsinYilningbir kuni,shuoyda,ularbayramninishonlasinlar.

21Chunkibuhaftalarbayramivabirinchimevalar bayramidirBubayramikkitomonlamavaikkitomonlama: buhaqdayozilganvao'yibyozilganlargako'ra,uni nishonlang

22Mensizlargayozganbirinchiqonunkitobida,yiligabir kun,unio'zvaqtidanishonlashingizniyozibqo'ydim.Isroil xalqibuoyda,haryilibirkunda,avlodlardavomidauni eslab,nishonlashlariuchunqurbonliklarnisizlarga tushuntirdim.

23Birinchioyningyangioyida,to'rtinchioyningyangi oyida,yettinchioyningyangioyidavao'ninchioyning yangioyidaxotirlashkunlarivayilningto'rtbo'limida fasllarkunlariborBularabadiyguvohliksifatidayozilgan vabelgilangan

24Nuhbularniavlodlaroshaabadiybayramqilibbelgilab berdi,shuninguchunularuningxotirasigaaylandi

25Birinchioyningyangioyidaungao'ziuchunkema yasashbuyurildiO'shakuniyerquribqoldivaukemani ochib,yerniko'rdi

26To'rtinchioyningyangioyidayerostidagitubsizlikning og'izlariyopildiYettinchioyningyangioyidaesayer tubsizliginingbarchaog'izlariochildivasuvlarularga tushaboshladi.

27O'ninchioyningyangioyidatog'larningcho'qqilari ko'rindivaNuhxursandbo'ldi.

28Shusababliuularniabadiyyodgorliksifatidao'ziuchun bayramqildivaularshundaynishonlanadi.

29Ularbularnisamoviylavhalargaqo'yishdi,harbirio'n uchhaftagaegaedi;ularningxotirasibirinchisidan ikkinchisiga,ikkinchisidanuchinchisigavauchinchisidan to'rtinchisigao'tibturardi.

30Vaamrningbarchakunlariikkiellikhaftadaniborat bo'ladiva(bular)butunyilnito'liqqiladiShundayqilib,u samoviylavhalargao'yibyozilganvabelgilangan

31Va(buamrni)biryilyokiyildanyilgae'tiborsizqoldirib bo'lmaydi.

32Isroilavlodlarigabuhisob-kitobgako'rayillarni belgilashnibuyuringuchyuzoltmishto'rtkun(Bular) to'liqbiryilnitashkilqiladivaularuningvaqtini kunlaridanvabayramlaridanajratmaydilar;chunkihamma narsaularningguvohliklarigako'raulardapaydobo'ladiva ularbironbirkunniqoldirmaydilarvabironbirbayramni buzmaydilar

33Agarulare'tiborsizqoldirib,Uningamrigamuvofiq ulargarioyaqilmasalar,ularbarchafasllarinibuzadilarva yillarbundan(tartibdan)siljiydi[vaularfasllarnibuzadilar vayillarsiljiydi]vaularo'zqonun-qoidalarinie'tiborsiz qoldiradilar.

34Isroilxalqininghammasiyillaryo'liniunutib,topa olmaydilar,yangioylarni,fasllarnivashanbalarniunutib, yillartartibinibuzadilar.

35Chunkimenbilamanvabundanbuyonbunisizgae'lon qilaman,vabumeningo'zimningixtiromemas;chunki kitobmeningoldimdayozilganvasamoviylavhalarda kunlarningbo'linishibelgilangan,tokiularahd bayramlariniunutib,o'zlariningxatolarivajohilliklariga ergashib,boshqaxalqlarningbayramlarigamuvofiq yursinlar

36Chunkioynikuzatishnianiqlaydiganlarbo'ladi-u fasllarniqandaybuzadivayildan-yilgao'nkunoldinkeladi.

37Shusababli,ular(tartibni)buzadigan,jirkanchkunni guvohlikkuni,nopokkunnibayramkuniqiladiganyillar keladivaularbarchakunlarni,muqaddaskunninopok bilan,nopokkunnimuqaddasbilanaralashtiribyuboradilar; chunkiularoylar,shanbalar,bayramlarvayubileylar borasidaadashadilar.

38Shuninguchunmensizgaulargaguvohlikberishingizni buyuramanvaguvohlikberaman;chunkisizning o'limingizdankeyinfarzandlaringizularnibezovtaqiladilar, shuninguchunularyilnifaqatuchyuzoltmishto'rtkun qilmaydilarvashusababliularyangioylar,fasllar, shanbalarvabayramlarborasidaadashadilarvaharxil qonniharxilgo'shtbilanyeydilar

7-BOB

1Birinchiyilningyettinchihaftasida[13:17],ushbu yubileydaNuhkemato'xtagantog'daArarattog'laridanbiri bo'lganLubardebnomlangantoknovdalariniekdivaular to'rtinchiyilda[13:20]mevaberishdivauularning mevalarinisaqlab,buyilyettinchioydayig'iboldi 2Uundansharobtayyorlab,idishgasolib,beshinchi yilgacha,[13:21]birinchioyningyangioyiningbirinchi kunigachasaqladi

3Ububayramkuninixursandchilikbilannishonladiva o'zivao'g'illariuchungunohlariniyuvishuchunEgamizga kuydiriladiganqurbonlikqildi:bittabuqa,bittaqo'chqor, yettitabiryoshliqo'yvabittaechki.

4Avvaluloqchanitayyorlab,qonidanoʻziyasagan qurbongohdagigoʻshtga,kuydiriladiganqurbonlik qurbongohidagibarchayogʻlarga,shuningdek,buqa, qoʻchqorvaqoʻylargasurtdi.Ularninggoʻshtiniqurbongoh ustigaqoʻydi

5Uqurbongohgaularningbarchaqurbonliklarinimoy bilanaralashtirilganholdaqo'ydiKeyinqurbongohda ilgariyoqibyuborganolovgasharobsepdivaqurbongohga tutatqiqo'ydivaEgasiXudogayoqimlihidkeltirdi.

6Uxursandbo'lib,busharobdano'zivabolalariquvonch bilanichdilar

7Kechkirdi.Uchodirigakirdi.Mastbo'lib,yotibuxlab qoldiUuxlabyotganidachodiridayalang'ochholdayotdi 8XomotasiNuhniyalang'ochholdako'rdivatashqariga chiqib,ikkiakasigaaytdi.

9Somuningkiyiminiolib,o'rnidanturdiUlarkiyimni yelkalarigatashlab,orqalarigaqaytib,otalarining sharmandaliginiyashirishdi.

10Nuhuyqudanuyg'onib,kenjao'g'liningungaqilgan barchaishlariniangladivao'g'linila'natlab:“Kan'onla'nati bo'lsin,uaka-ukalarigaqulbo'lsin”,dedi.

11USomniduoqilib,dedi:“SomningXudosi Egamizgahamdusanolarbo‘lsin,Kan’onuningquliga aylansin.

12XudoYafetnikengaytiradivaXudoSomninguyida yashaydivaKan'onuningqulibo'ladi

13Xomotasiningkenjao'g'linila'natlaganinibildiva uningo'g'linila'natlaganidannorozibo'ldiUotasidan ayrildi,o'zivao'g'illariKush,Mizraim,PutvaKan'onbilan birgaketdi.

14Uo'ziuchunshaharqurdivaungaxotini Ne'elatama'ukningismibilannomberdi

15Yafetbuniko'rib,akasigahasadqildivao'ziuchun shaharqurdivaunixotiniAdatanesningismibilanatadi

16SomotasiNuhbilanbirgayashadiUotasiningyonida tog'dashaharqurdivashahargaxotiniSedeqetelebabning ismibilannomberdi

17Mana,buuchtashaharLubartog'iyaqinida;sharqda Sedeqetelebabtog'ningchekkasida;janubdaNa'eltama'uk; g'arbdaesaAdatanlar

18Somningo'g'illari:Elam,AshurvaArpaxshod(buo'g'il to'fondanikkiyilo'tgachtug'ilgan),shuningdek,Ludva Oram

19Yafetningo'g'illari:Go'mer,Magog,Maday,Yovan, Tubal,MeshekvaTirasBularNuhningo'g'illariedi

20Yigirmasakkizinchiyubileyda[1324-1372AM]Nuh o'g'illarigaqonun-qoidalar,amrlarvabilganbarcha hukmlarnibuyuraboshladivao'g'illarinisolihlikkarioya qilishga,tanalariningsharmandaliginiyashirishga, Yaratguvchiniduoqilishga,ota-onanihurmatqilishga, qo'shnilarinisevishgavajonlarinizino,nopoklikvabarcha yomonlikdansaqlashgaundadi

21Chunkimanashuuchnarsatufayliyeryuzigato'fon keldiBuzinotufaylikuzatuvchilaro'zqonunlarigaxilof ravishdainsonqizlaribilanfohishalikqilib,o'zlari xohlaganharqandayxotinnioldilarvanopoklikning boshlanishiniyaratdilar

22UlardanNafidimdeganoʻgʻillartugʻildiUlarning barchasibir-birigaoʻxshamasedilarvabir-birlariniyeb qoʻyishardiDevlarNafidni,NafidlarEljonivaEljo odamlarini,birodamniboshqasinioʻldirishdi.

23Harkimo'ziniyovuzlikqilishgavako'pqonto'kishga sotdi,yeresayovuzlikkato'ldi

24Shundankeyinularhayvonlar,qushlarvayeryuzida yuradiganbarchajonzotlargaqarshigunohqilishdi.Yer yuzidako'pqonto'kildivaodamlarningharbirxayoliva istagidoimobehudavayomonliknitasavvurqildi

25Egamizularningyovuzishlarivayeryuzidato'kkan qonlariuchunyeryuzidagihammanarsaniyo'qqildi

26Biz,men,sizlar,o'g'illarimvabizbilankemaga kirganlarninghammasiqoldikMana,mensizning ishlaringizniko'ribturibman:sizlaradolatyo'lidan yurmaysizlar.Chunkisizlarhalokatyo'lidayurishni boshladingizlarvabir-biringizdanajraldingizlar,birbiringizgahasadqildingizlarva(shundayqilib)sizlar, o'g'illarim,harbiringizo'zaka-ukangizbilan kelishmovchilikdasizlar

27Chunkimenko'ryapmanvamana,jinlarsizgava farzandlaringizgaqarshivasvasagasolishniboshladilar. Endimensizlaruchunqo'rqaman,meningo'limimdan keyinsizlaryeryuzidaodamlarningqoninito'kasizlarva sizlarhamyeryuzidanyo'qbo'libketasizlar.

28Chunkikimkiinsonqoninito'ksavabironbirgo'shtning qoniniyesa,yeryuzidanyo'qqilinadi

29Qonyeydiganyokiyeryuzidainsonqoninito'kadigan hechkimqolmaydi,osmonostidayashovchihechqanday naslyokiavlodqolmaydiChunkiularo'liklardiyoriga tushadilar,la'natlanadiganjoygatushadilar,tubsizlik zulmatigaesazo'ravonlikbilanolibketiladilar

30Sizlaryeryuzidato'kilganhayvonlarni,qoramollarni yokipashshalarnio'ldirgankunlaringizdasizlarning joningizgahechqandayqonto'kilmaganbo'lsinYer yuzidato'kilgannarsalarniyashirishorqalio'z jonlaringizgayaxshilikqiling.

31Sizlarqonbilanovqatyeydiganodamgao'xshamanglar, lekinehtiyotbo'linglar,hechkimsizlardanoldinqon yemasin.Qonniyopinglar,chunkimengasizlargava farzandlaringizga,barchatirikmavjudotlargaguvohlik berishbuyurilgan

32Vajoningiznigo'shtbilanbirgayebqo'ymang,toki qoningiz,ya'nihayotingiz,uniyeryuzigato'kadiganbiron birgo'shtdantalabqilinmasin

33Chunkiyerto'kilganqondanpokbo'lmaydi,chunki (faqat)unito'kkanningqonibilanyerbutunavlodlar davomidapoklanadi.

34Endi,farzandlarim,quloqsolinglar:butunyeryuzida adolatniekib,menito'fonsuvlaridanqutqarganXudoyim oldidaulug'vorligingizniyuksaltiringlar

35Mana,sizlarborib,o'zingizuchunshaharlarqurasizlar vauyerlargayeryuzidagibarchao'simliklarni,shuningdek, barchamevalidaraxtlarniekasizlar

36Uchyildavomidayeyilganhammanarsaningmevasi yig'ibolinmaydiTo'rtinchiyiliuningmevasimuqaddas debhisoblanadi[vaularbirinchihosilnitaqdimetadilar], osmonuyernivahammanarsaniyaratganXudoyiTaolo oldidamaqbulbo'ladiUlarsharobvamoyningbirinchi hosiliniEgamizningqurbongohidamo'l-ko'lqilib,birinchi hosilsifatidataqdimetsinlar,uniqabulqilganEgamizning

qurbongohiesaqolganiniqabulqilganqurbongoholdida yesin.

37Beshinchiyiliesaunisolihlikvato'g'rilikbilanqo'yib yuboringlar.Shundasizlarsolihbo'lasizlarva ekkanlaringizningbarchasigullab-yashnaydi.

38ChunkiotangizningotasiXano'xo'g'liMetushelahgava o'g'liMetushelahgashundayamrberganedi,Lamexesa otalariungaamrqilganhammanarsanimengaamrqilgan edi

39O'g'illarim,menhamsizlargaamrberaman,xuddi Xano'xo'g'ligabirinchiyubileylaridava'daqilganidek:u yettinchiavlodidatirikligida,o'g'ligavao'g'illarining o'g'illarigavafotigachava'daberib,va'daberdi.

8-BOB

1Yigirmato'qqizinchiyubileyningbirinchihaftasida,[soat 13:73],uningboshidaArpaxshodo'zigaxotinoldiUning ismiRasuejaedi.UElamlikSusanningqiziedi.Uuchinchi yili,o'shahaftada,[soat13:75],ungao'g'iltug'diUuning isminiKaynamqo'ydi

2O'g'ilulg'ayib,otasiungayozishnio'rgatdivauo'zi uchunshahartopishuchunjoyizlashgaketdi

3Uavvalgiavlodlartoshgao'yibyozganyozuvnitopdiva undagiyozuvnio'qidi,uniyoziboldivashutufayligunoh qildi;chunkiundakuzatuvchilarningta'limotiboredi,unga ko'raularosmonningbarchabelgilaridaquyosh,oyva yulduzlarningalomatlarinikuzatishardi.

4Ubuniyozibqo'ydivabuhaqdahechnarsademadi, chunkiubuhaqdaNuhgagapirishdanqo'rqardi,chunkiu buninguchunungag'azablanmasedi.

5O'ttizinchiyubileyda,[14:29],ikkinchihaftada,birinchi yilida,uo'zigaxotinoldiUningismiMelkaedi,u Yafetningo'g'liMadayningqiziedi.To'rtinchiyili[14:32] uo'g'iltug'divauningisminiShelaqo'ydi,chunkiu:"Men haqiqatanhamyuborilganman",dedi

6[Utug'ilganiningto'rtinchiyilida]Shelaulg'ayganva o'zigaxotinoldiUningismiMuakediUotasiningukasi KesedningqiziediUo'ttizbirinchiyubileyda,beshinchi haftada,birinchiyilida[1499AM]tug'ildi.

7Beshinchiyili[15:03]dauungao'g'iltug'divauuning isminiIberqo'ydiUo'zigaxotinoldiUningismiAzurod edi,uNebrodningqiziedi.Uo'ttizikkinchiyubileyda, uchinchiyiliyettinchihaftadaedi[15:64]

8Oltinchiyili[1567AM]uungao'g'iltug'divauunga Palehisminiqo'ydi;chunkiutug'ilgankunlardaNuhning o'g'illariyernio'zarobo'lishishniboshladilar;shuning uchunuungaPalehisminiqo'ydi.

9Ularbunio'zaroyashirinchabo'lishib,Nuhgaaytib berishdi

10O'ttizuchinchiyubileyningboshida[1569AM]ular yerniuchqismgabo'lishdi:Som,XomvaYafet,har biriningmerosxo'rligigako'ra,birinchiyilningbirinchi haftasida,bizyuborilganlardanbiriularbilanbirga bo'lganimizda

11Uo'g'illarinichaqirdivaularvaularningbolalariunga yaqinlashdilar.Uyerniucho'g'limulkqilibolishlariuchun qur'alargabo'libberdiUlarqo'llariniuzatib,yozuvni otalariNuhningbag'ridanoldilar

12Somningulushisifatidayerningo'rtasio'zivao'g'illari uchunabadiyavlodlardavomidamerosqilibolishikerak

ediRafatog'tizmasiningo'rtasidan,Tinadaryosiningsuv og'zidan.Uningulushig'arbga,shudaryoningo'rtasidan o'tib,tubsizliksuvigayetgunchadavometadiBudaryo oqibchiqib,suvlariniMeatdengizigaquyadivabudaryo Buyukdengizgaquyiladi.Shimoldagihammanarsa Yafetnikidir,janubdagihammanarsaSomnikidir 13VauKarasogayetgunchacho'ziladi:bujanubga qaragantilningbag'rida.

14UningulushiBuyukdengizbo'ylabcho'zilganva janubgaqaragantilningg'arbigayetgunchato'g'richiziq bo'ylabcho'zilgan,chunkibudengizMisrdengiziningtili debataladi

15Vaubuyerdanjanubga,suvlariqirg'og'idagiBuyuk dengizningog'zigaqarabburilib,g'arbga,Afraga,Gihon daryosiningsuvlarigayetgunchavaGihonsuvlarining janubiga,shudaryoningqirg'oqlarigachacho'ziladi.

16Vausharqqa,janubga,janubga,Adanbog'iga yetgunchacho'ziladivabutunAdanyeriningsharqidanva butunsharqdansharqqaburilib,Rafanomlitog'ning sharqigayetgunchadavometadivaTinadaryosining og'zigatushadi

17BuulushSomvauningo'g'illarigaqur'abo'yichaberildi, tokiularbuyerniavlodlaroshaabadiyegallabolishsin

18NuhbuulushSomvauningo'g'illariuchunkelganidan xursandbo'ldivabashoratqilibog'zibilanaytganhamma narsaniesladi,chunkiu:“SomningXudosiEgamizga hamdusanolarbo'lsin,EgamizSomningmaskanida yashasin”,deganedi.

19UAdanbog'iengmuqaddasjoyvaEgamizning maskaniekanligini,Sinaytog'icho'lningmarkazivaSion tog'iyerningkindiginingmarkaziekanliginibilardi:bu uchalasihambir-birigaqarama-qarshiqo'yilganmuqaddas joylarsifatidayaratilganedi

20UEgamizningkalominiog'zigasolganxudolar XudosinivaabadiyEgamizniulug'ladi 21USomvauningo'g'illarigaavlodlaroshamuborak ulushvabarakakelganinibilardi:butunAdanyurti,Qizil dengizyurti,sharqvaHindistonyurti,Qizildengizva uningtog'lari,Bashanyurti,Livanyurti,Kafturorollari, SanirvaAmanatog'lari,shimoldagiAssurtog'lari,Elam yurti,Assur,Bobil,SusanvaMa'edayyurti,Ararat tog'lariningbarchasivadengizningnarigitomonidagi, shimoldagiAssurtog'laridannaridagibutunhudud, muborakvakengyurtvaundagihammanarsajudayaxshi 22IkkinchiqismHamuchun,Gihonningjanubidan janubga,Bog'ningo'ngtomoniga,chiqibkeldivaujanubga, barchaolovtog'lariga,g'arbgaAteldengizigavag'arbga, yo'qqilinmaganhammanarsatushadiganMa'ukdengiziga yetgunchacho'zildi

23Vaushimolga,Gadirchegaralarigaboradivadengiz suvlariqirg'og'iga,Buyukdengizsuvlariga,Gihon daryosigayaqinlashgunchadavometadivaGihondaryosi bo'ylabAdanbog'iningo'ngtomonigayetgunchadavom etadi

24ManashuyerXomgaoʻzivaoʻgʻillariuchunavlodlar oshaabadiymulkqilibberiladiganulushboʻlibqoldi 25YafetuchunuchinchiqismTinadaryosiningnarigi tomonidagisuvoqiminingshimoliyqismidanoqibo'tdiva shimoli-sharqdabutunGoghududivauningsharqidagi barchayurtlargachacho'zildi.

26Ushimolga,shimolgacho'zilganvashimoldaKelt tog'larigacha,Ma'ukdengizigachacho'zilganvaGadirning sharqidandengizsuvlarihududigachacho'zilgan

27VauFaraningg'arbigayaqinlashgunchacho'zilib, Aferagtomonqaytib,sharqqaMeatdengizisuvlarigacha cho'ziladi

28Vaushimoli-sharqiyyo'nalishdaTinadaryosi mintaqasigachacho'zilib,Rafatog'igaqarabsuvlari chegarasigayaqinlashgunchavashimolgaburiladi

29Yafetvauningo'g'illariuchunmerosbo'libqolganyer shuyeredi:uo'zivao'g'illariuchunavlodlaroshaabadiy mulkqilibolishikerakedi;beshtakattaorolvashimolda ulkanyer.

30Lekinuyersovuq,Xomyeriissiq,Somyeriesanaissiq, nasovuq,balkisovuqvaissiqaralashibketgan

9-BOB

1Xomoʻgʻillariorasidayerlarnitaqsimlabberdi.Birinchi ulushsharqdagiKushga,gʻarbdagiMizraimga,gʻarbdagi Putga,gʻarbdagidengizboʻyidagiKanʼongatushdi

2Somhamoʻgʻillariorasidayerlarnitaqsimlabberdi. BirinchiulushHamvauningoʻgʻillariga,Dajla daryosiningsharqtomonidagisharqqa,butunHindiston yerlariga,Qizildengizqirgʻogʻiga,Dedonsuvlariga,Mebri vaElatogʻlariga,SusanyerlarigavaFarnakboʻyidagi hammayerlarga,QizildengizvaTinadaryosigaqadar boʻlganhammayerlargatushdi.

3IkkinchiqismAssuriyadanchiqibkeldi,butunAssuriya, NineviyavaShinaryerlarivaHindistonchegarasigacha bo'lganyerlar.Udaryobo'ylabko'tarilib,unikesibo'tadi.

4UchinchiqismArpaxshodgatushdi:Furotdaryosining sharqidagi,QizildengizgatutashganXaldeylaryurtining barchayerlari,Misrgaqaragandengiztiligayaqincho'lning barchasuvlari,Furotdaryosiningchegarasigachabo'lgan Livan,SanirvaOmonyerlari

5To'rtinchiqismOramga,ya'niDajlavaFurotdaryolari orasidagiMesopotamiyaningbutunyerlari,Xaldeylarning shimolida,Ossuriyatog'larivaArarayerlari chegarasigachabo'lganyerlartushdi.

6BeshinchiqismLudga,yaʼniOshurtogʻlarivaularga tegishlibarchayerlarga,toBuyukdengizgachavauning ukasiOshurningsharqigayetibborguncha,oʻtibketdi.

7Yafeshamoʻzmerosxoʻryerlarinioʻgʻillariorasida boʻlibberdi

8Birinchiqismshimoldansharqqa,Tinadaryosigacha bo'lganGomerga,shimoldanesaMagogga,shimolning barchaichkiqismlariga,toMeatdengizigachabo'lgan hududgao'tdi

9Madayikkiakasiningg'arbidanorollargachavaorollar qirg'oqlarigachabo'lganulushsifatidaungategishlibo'ldi

10To'rtinchiqismYavangaharbirorolvaLud chegarasidagiorollartushdi

11Tubaluchuntilningo'rtasidanbeshinchiqismchiqdi,u Ludulushiningchegarasigayaqinlashib,ikkinchitildan uchinchitilgachabo'lganhududgayaqinlashdi

12OltinchiqismMeshekkatushdi,uchinchitildankeyingi butunhududGadirningsharqigayaqinlashguncha

13YettinchiqismTirasuchundengizningo'rtasidato'rtta kattaorolbo'lib,ularHamulushigachacho'zilganedi[va

KamaturiorollariArpaxshodo'g'illarigaqur'abo'yicha merosbo'libberildi].

14Shundayqilib,Nuhningo'g'illariotalariNuhningoldida o'g'illarigabo'linibketishdivauularningbarchasigaqasam ichdivaunganasibetmaganulushniolishgaharakatqilgan harbirkishigala'natyog'dirdi

15Ularninghammasi:“Shundaybo‘lsin,shundaybo‘lsin”, dedilar.O‘zlarivao‘g‘illariavlodlarosha,qiyomat kunigachaabadiyshundaybo‘lsinO‘shakuniXudovand ularniqilichvaolovbilanhukmqiladi,chunkiularyer yuzinigunoh,nopoklik,zinovagunohbilanto‘ldirdilar

10-BOB

1UshbuyubileyninguchinchihaftasidanopokjinlarNuh o'g'illariningbolalariniyo'ldanozdiraboshladilar,ularni yo'ldanozdirib,yo'qqilaboshladilar

2Nuhningo'g'illariotalariNuhningoldigakelib,unga o'g'illariningo'g'illariniyo'ldanozdirayotgan,ko'rqilib o'ldirayotganjinlarhaqidagapiribberishdi

3UoʻzXudosiEgamizoldidaibodatqilib,dedi:“Ey barchainsonlarruhlariningXudosi!Senmengarahm qildingMenivaoʻgʻillarimnitoʻfonsuvlaridanqutqarding MenihalokatoʻgʻillarikabihalokqilmadingChunki Seninginoyatingmengabuyukboʻldivajonimgabuyuk rahm-shafqatingboʻldiOʻgʻillarimgainoyatingni yogʻdirginYovuzruhlarularniyeryuzidanyoʻqqilmasin” 4Lekinmengavao'g'illarimgabarakabergin,tokibiz ko'payib,yeryuzinito'ldirib,ko'payaylik

5VaSenmeningdavrimdaSeningQo'riqchilaring,bu ruhlarningotalariqandayharakatqilganinibilasan.Tirik bo'lganburuhlargakelsak,ularniqamabqo'yvahukm joyidamahkamushla,qulingningo'g'illariga,Xudoyim, halokatkeltirmasinlar;chunkiularyovuzvayo'qqilish uchunyaratilgan

6Ulartiriklarningruhlariustidanhukmronlikqilmasinlar, chunkifaqatSenulargahukmronlikqilaolasan.Vaular bundanbuyonvaabadiysolihlarningo'g'illariustidan hukmronlikqilmasinlar

7VaEgamizXudobizgahammamiznibog'lashnibuyurdi. 8Ruhlarningboshlig'iMastemakelibdedi:“Ey Yaratguvchi,ularningba'zilarimeningoldimdaqolsinva ularmeningovozimgaquloqsolsinlarvamenularga aytadiganhammanarsaniqilsinlar;chunkiagarularning ba'zilarimengaqoldirilmasa,meninsono'g'illariga irodamniamalgaoshiraolmayman;chunkibularbuzilish vameninghukmimoldidayo'ldanozdirishuchundir, chunkiinsono'g'illariningyovuzligijudakatta”.

9Udedi:“Ularningo‘ndanbirqismiUninghuzurida qolsin,to‘qqizqismiesala’natjoyigatushsin”

10VabizlardanbirimizNuhgabarchadori-darmonlarini o'rgatishnibuyurdi;chunkiUularningto'g'riyo'ldan yurmasliginivato'g'rilikdakurashmasliginibilardi

11BizUningbarchaso'zlarigamuvofiqishtutdik:barcha yovuzshaytonlarnihukmjoyigabog'ladikvaularning o'ndanbirqisminiyeryuzidashaytonoldidabo'ysundirish uchunqoldirdik.

12BizNuhgaularningkasalliklarigaqarshibarcha dorilarni,ularningvasvasalaribilanbirga,ularniyero'tlari bilanqandaydavolashmumkinliginitushuntirdik.

13Nuhpayg'ambargabarchadori-darmonlarhaqida ko'rsatmaberganimizdek,hammanarsanikitobgayozib qo'ydiShundayqilib,yovuzruhlarNuhningo'g'illariga (zararyetkazishdan)to'sildi.

14Uyozganlarininghammasinito'ng'icho'g'liSomga berdi,chunkiuunibarchao'g'illaridanjudahamyaxshi ko'rardi

15Nuhota-bobolariyonigayotdivaAraratyurtidagiLubar tog'idadafnqilindi

16Uumriningto'qqizellikyilini,o'nto'qqizyubileyiniva ikkihaftavabeshyiliniyakunladi[1659AM]

17YeryuzidagihayotidauHano'xdanboshqabarcha insonlardanustunbo'ldi,chunkiumukammalsolihedi. ChunkiHano'xningvazifasidunyoavlodlarigaguvohlik berishuchuntayinlanganedi,tokiuqiyomatkunigacha barchaishlarniavloddan-avlodgaaytibbersin.

18O'ttizuchinchiyubileyda,birinchiyilningikkinchi haftasida,Pelego'zigaSinarningqiziLomnaismlixotin oldi.Uo'shahaftaningto'rtinchiyilidaungao'g'iltug'di. PeleguningisminiReuqo'ydi,chunkiu:“Mana,inson bolalariShinaryeridao'zlariuchunshaharvaminora qurishniyatidayovuzbo'libketishdi”,dedi.

19UlarAraratyerlaridansharqqa,Shinargaqarabyo'l olishdi;chunkiuningdavridaularshaharvaminoraniqurib, “Boringlar,shuorqaliosmongachiqaylik”,deyishdi.

20Ularqurishniboshladilarvato'rtinchihaftadaolovda g'ishtyasadilar,g'ishtlartosho'rnigaxizmatqildiUlarni birlashtirganloydengizdanvaShinaryeridagisuv buloqlaridanchiqadiganasfaltedi

21Ularuniqirquchyil[1645-1688]davomidaqurishdi; uningkengligi203tag'ishtdan,balandligiesabirg'ishtning uchdanbirqismidaniboratedi;uningbalandligi5433 tirsakva2tapalmadaraxtidaniboratediva(bitta devorninguzunligi)o'nuchpog'ona(vaqolgano'ttiz pog'ona)edi

22XudoyimizEgamizbizgashundaydedi:“Mana,ular bittaxalq,vaularbuniqilaboshladilar,endiulardanhech narsatortibolinmaydiKelinglar,pastgatushib,ularning tiliniaralashtiribyuboraylik,tokiularbir-biriningnutqini tushunmasinlar,shaharlarvaxalqlargatarqalibketsinlarva qiyomatgachaularbilanbittamaqsadqolmaydi”

23Rabbimizpastgatushdivabizubilanbirgainson o'g'illariqurganshaharvaminoraniko'rishuchuntushdik.

24Uularningtiliniaralashtiribyubordivaularendibirbirlariningnutqinitushunmayqo'yishdiShundaular shaharvaminoraqurishnito'xtatdilar.

25ShusabablibutunShinaryurtiBobildebatalgan, chunkiEgamizuyerdainsono'g'illariningbarchatilini aralashtiribyuborganediUyerdanularo'zshaharlariga, harbirio'ztilivamillatigako'ratarqalibketishdi

26Egamizminoragakuchlishamolyuborib,uniyeryuziga ag'daribtashladi.Mana,uShinaryurtida,Ossuriyabilan Bobilo'rtasidaediUlarbuminoraga“Ag'darilish”deb nomberishdi

27Birinchiyilningto'rtinchihaftasida[ertalabsoat1688 da],o'ttizto'rtinchiyubileyningboshida,ularShinar yeridantarqalibketishdi.

28Xomvauningo'g'illarijanubdagiyernio'zulushi sifatidaegallabolishikerakbo'lganyergabordilar

29Kan'onLivanyurtiniMisrdaryosigachabo'lganyerning judayaxshiekanliginiko'rdiUo'ziningg'arbdagi(ya'ni

dengizbo'yidagi)yerigakirmadiUIordandaryosi chegarasidansharqvag'arbdavadengizchegarasidan uzoqda,Livanyurtidayashadi

30OtasiXom,Kushvaaka-ukalariMizrayimunga shundaydeyishdi:“Senoʻzingnikiboʻlmaganvabizga qurʼaboʻyichatushmaganyurtdayashabkeldingBunday qilmaAgarshundayqilsang,senvaoʻgʻillaringbuyurtda yiqilib,fitnatufaylilaʼnatgauchraysan.Chunkisenfitna tufaylioʻrnashding,farzandlaringesayiqilib,abadiyildiz otibtashlanasan

31Somninguyidayashamang,chunkibuyerSomvauning o'g'illarigaqur'abo'yichanasibetdi

32Senla'natlangansanvaNuhningbarchao'g'illaridanham ko'proqla'natlanganbo'lasan,chunkibizmuqaddashakam vaotamizNuholdidaqasamichganedik

33Lekinuularninggapigaquloqsolmadi.Uvauning o'g'illaribugungachaXomatdanMisrningkirish qismigachabo'lganLivanyurtidayashabkelishdi

34ShuninguchunbuyerKan'ondebnomlangan.

35Yafetvauningo'g'illaridengiztomonyo'lolishdivao'z ulushlarigategishliyerdajoylashdilarMadaydengiz sohilidagiyerniko'rdi,lekinbuungayoqmadi.UXom, AssurvaxotininingukasiArpaxshoddanulushso'radiva shukungachaxotininingukasiyonida,Midiyayerida yashadi.

36Uo'ziningvao'g'illarininguylariniotalariMadayning ismidankelibchiqib,Midiyadebatadi

11-BOB

1O'ttizbeshinchiyubileyninguchinchihaftasida,birinchi yilida[1681AM]Reuo'zigaxotinoldiUningismiOraedi UKesedningo'g'liUrningqiziediUungao'g'iltug'diU buyubileyningyettinchiyilida,shuhaftaningyettinchi yilida,ungaSerohisminiqo'ydi[1687AM]

2Nuhningo'g'illaribir-biribilanurushboshladilar,asirga oldilar,bir-birlarinio'ldirdilar,yeryuzidaodamlarning qoninito'kdilar,qonyedilar,mustahkamshaharlar, devorlarvaminoralarqurdilarOdamlaro'zlarinixalqdan ustunqo'yishdi,shohliklarningasoslariniyaratdilar, odamlarxalqqaqarshi,xalqxalqqaqarshi,shaharshaharga qarshiurushgakirishdilarvahammayomonlikqila boshladilar,qurolsotiboldilarvao'g'illarigaurusho'rgata boshladilarUlarshaharlarniegallabolishdi,erkakvaayol qullarnisotishniboshladilar

3Kesedningo'g'liYurXaldeylarningArashahriniqurdiva ungao'znomivaotasiningismibilannomberdiUlar o'zlariuchuneritilganbutlarniyasab,harbirio'zlariuchun yasaganbutga,eritilganbutgasig'inishdiUlaro'yma butlarnivanopoksimulyakrlarniyasayboshladilarva yovuzruhlarularnigunohvanopoklikqilishgayordam berib,vasvasagasolishdi.

4ShahzodaMastemabularningbarchasiniqilishgaharakat qildivaqo'liostidabo'lganboshqaruhlarniharqanday yomonlik,gunohvaharqandayqonunbuzarlikqilish, buzishvavayronqilishhamdayeryuzidaqonto'kish uchunyubordi.

5Shuninguchunuharbirkishiharxilgunohva qonunbuzarlikqilishgayuztutganiuchunSerohgaSerug debnomberdi.

6Uulg'ayganvaxotininingonasiningotasigayaqin bo'lganXaldeylarningUrshahridayashaganvabutlarga sig'inganUo'ttizoltinchiyubileyda,beshinchihaftada, birinchiyilida,[1744AM]o'zigaxotinolganvauningismi Melkaedi,uotasiningakasiningqiziKaberningqiziedi.

7UshuhaftaningbirinchiyilidaungaNaxornitug'diU ulg'ayib,XaldeylarningUrshahridayashadiOtasiunga osmonalomatlarigako'ra,Xaldeylarningbashoratlarini o'rgatdi

8Vao'ttizyettinchiyubileyda,oltinchihaftaningbirinchi yilida,[ertalabsoat18:00]uo'zigaxotinoldi,uningismi XaldeylikNestagningqiziIjaskaedi

9UshuhaftaningyettinchiyilidaungaTerahnitug'di. [18:06AM]

10ShahzodaMastemayernivayronqilishvaodamlarning mehnatinitortibolishuchunqarg'alarvaqushlarniyerga ekilganurug'larniyebyuborishuchunyubordiQarg'alar urug'nishudgorlashdanoldinuniyeryuzidanuzibolishdi

11Shusababliuo'zigaTerahdebismqo'ydi,chunki qarg'alarvaqushlarularniqashshoqlikkasolib,urug'larini yebqo'yishdi

12Qushlartufayliyillarbepushtbo'laboshladivaular daraxtlarningbarchamevalariniyebqo'yishdiFaqatkatta kuchbilanularo'zdavrlaridayeryuzidagibarcha mevalardanozginasinisaqlabqolishgamuvaffaqbo'lishdi.

13Vao'ttizto'qqizinchiyubileyda,birinchiyilning ikkinchihaftasida,[1870AM]Teraho'zigaxotinoldi UningismiEdnaedi.UIbromningqizi,otasining singlisiningqiziediVashuhaftaningyettinchiyilida [1876AM]Terahungao'g'iltug'divauungaonasining otasiningismibilanIbromdebismqo'ydi.

14Chunkiuqizio'g'ilko'rishidanoldinvafotetganedi 15Bolayeryuzidagixatolarnitushunaboshladi,ularning hammasio'ymabutlarvanopokliklargaergashibadashdi vaotasiungayozishnio'rgatdiUikkihaftalikedi,[1890 AM]vauotasibilanbutlargasig'inmasligiuchuno'zini undanajratdi.

16UhammanarsaningYaratuvchisigaibodatqilaboshladi, Uuniinsonfarzandlariningxatolaridanqutqarsinvauning ulushinopoklikvajirkanchlikdankeyinxatogayo'l qo'ymasin

17YergaurugʻekishvaqtikeldiUlarninghammasi urugʻlariniqargʻalardanhimoyaqilishuchunbirga chiqishdiIbromesaborganlarbilanbirgaketdiBolaoʻn toʻrtyoshdaedi

18Urug'niyutibyuborishuchunqarg'alarbulutipaydo bo'ldiIbromularyergaqo'nmasdanoldinularnikutibolish uchunyugurdivaularyergaqo'nmasdanoldinularga baqirib:“Tushmanglar,kelganjoyingizgaqaytinglar”,dedi Ularorqagaqaytishdi

19O'shakuniUqarg'abulutlariniyetmishmartaorqaga qaytardi.Ibromyashaganbutunyurtdagiqarg'alardan bittasihamuyerdaqolmadi

20Ubilanbirgabo'lganlarninghammasiuning qichqirganinivaqarg'alarningorqagaqaytganiniko'rishdi UningnomibutunXaldeyyurtidaulug'landi

21Buyilhammaekinekmoqchibo'lganlaruningoldiga kelishdiUurug'ekishvaqtitugagunchaularbilanbirga bo'ldiUlaryerlariniekdilarvao'shayiliyetarlimiqdorda donolibkelib,yebto'yishdi.

22Beshinchihaftaningbirinchiyilida[1891AM]Ibrom ho'kizlaruchunasboblaryasaydiganlarga,yog'ochdan hunarmandlargao'rgatdivaularurug'nisepishuchunyer ustida,omochningromigaqaraganidishyasashdivaurug' shudgorningustigatushib,yergayashirindivaularendi qarg'alardanqo'rqmaydilar

23Shundayqilib,ularyerustidagiomochlarningbarcha romlariga(idishlar)yasadilarvaIbrombuyurganidek, butunyergaekinekib,shudgorqildilarUlarendi qushlardanqo'rqmaydilar

12-BOB

1Vayettinchiyili,oltinchihaftada,[1904AM]Ibromotasi Terahga:“Ota!”dedi

2U:“Mana,menshuyerdaman,o‘g‘lim”,dedi. "Sensig'inayotganbutlardanbizgaqandayyordamva foydabor?"

Vaqaysiningoldidao'zingnisajdaqilasan?

3Chunkiulardaruhyo'q, Chunkiularahmoqonashakllarvaqalbnichalg'ituvchi narsalardir.

Ulargasig'inmang:

4SamoviyXudogasajdaqiling, Yergayomg'irvashudringyog'diradigankim?

Vayeryuzidagihammanarsaniqiladi, VahammanarsaniO'zkalomibilanyaratdi, VabarchahayotUningyuzidandir.

5Negasizlarruhsiznarsalargasig'inasizlar?

Chunkiular(odamlarning)qo'llariishi, Vaularniyelkangizdako'taribyurasiz, Vasizlarulardanhechqandayyordamgaegabo'lmaysizlar Lekinularularniyaratganlaruchunkattasharmandalikdir, Vaulargasig'inuvchilaruchunqalbnichalg'itadi: Ulargaibodatqilmanglar

6Otasiunga:«Menhambilaman,o‘g‘lim,lekinmeni o‘zlarigaxizmatqilishgamajburqilganxalqbilannima qilaman?»–dedi

7Agarulargarostiniaytsam,ularmenio'ldirishadi,chunki ularningjoniulargasajdaqilishvaularniulug'lashuchun yopishibqolgan

8Jimbo'l,o'g'lim,senio'ldirmasliklariuchun”Ubu so'zlarniikkiakasigaaytdivaularungag'azablanishdivau jimqoldi

9Qirqinchiyubileyda,ikkinchihaftada,yettinchiyilida, [1925AM]IbromotasiningqiziSarayismlixotinoldivau uningxotinibo'ldi

10UningukasiHoronuchinchihaftaninguchinchiyilida, [1928]o'zigaxotinoldivashuhaftaningyettinchiyilida, [1932]o'g'iltug'diUungaLutisminiqo'ydi

11UningukasiNaxoro'zigaxotinoldi

12Ibromhayotiningoltmishinchiyilida,ya'nito'rtinchi haftada,to'rtinchiyilida,[1936AM]Ibromtundaturdiva butxonani,uydagihammanarsaniyoqibyubordi,ammobu haqdahechkimbilmasdi

13Ulartundao'rnidanturib,xudolariniolovichidan qutqarishgaharakatqilishdi.

14Horonularniqutqarishgashoshildi,ammoolovuni qamraboldivauolovdakuydiUotasiTerahningoldida XaldeylarningUrshahridavafotetdi.UniXaldeylarning Urshahridadafnqilishdi

15Teraho'g'illaribilanbirgaXaldeyningUrshahridan chiqib,LivanvaKan'onyurtlarigabordi.UHoronyurtida yashadiIbromesaotasiTerahbilanHorondaikkihafta yashadi.

16Oltinchihaftada,beshinchiyilida,[1951AM]Ibrom yettinchioyningyangioyidatunbo'yio'tirib,yilning yomg'irganisbatanqandaybo'lishiniko'rishuchun kechqurundantonggachayulduzlarnikuzatdivayolg'izo'zi o'tiribkuzatibturdi

17Uningqalbigabirso'zkeldivaudedi:“Yulduzlarning, oyvaquyoshningbarchabelgilariEgamizningqo'lida Negamenularniqidiryapman?”

18AgarUxohlasa,ertalabvakechqurunyomg'ir yog'diradi

Agarxohlasa,unitutibqo'yadi Vahammanarsauningqo'lida.

19Uo'shakechaibodatqilib,shundaydedi: “MeningXudoyim,EngOliyXudo,yolg‘izSenmening Xudoyimsan, VamenSenivaSeninghukmronligingnitanladim VaSenhammanarsaniyaratding, Vaqo'llaringizningishibo'lganbarchanarsalar.

20Meniodamlarqalbidagifikrlarustidanhukmronlik qiladiganyovuzruhlarningqo'lidanqutqargin VaularmeniSendanadashtirmasinlar,eyXudoyim. Vamenivameningzurriyotimniabadiymustahkamqilgin Bizbundanbuyonvaabadiyadashmasligimizuchun

21Ushundaydedi:“Meningyuzimniizlayotgan XaldeyliklarningUrshahrigaqaytib,ulargaqaytibborsam maylimi?Menshuyerdaqolib,ularningoldigaborsam maylimi?EyXudoyim,to'g'riyo'lniqulingningqo'lida barakabergin,tokiubuniamalgaoshirsinvamen qalbimningyolg'onigaergashmasligimuchun”

22Ugapirishnivaibodatqilishnitugatdivamanamen orqaliungaEgamizningso'ziyuborildi:“O'zyurtingdan, qarindosh-urug'laringdanvaotangxonadonidanchiqib, Mensengako'rsatadiganyurtgabor.Mensenibuyukva ko'psonlixalqqilaman”

23Menseniduoqilaman, VamenSeningismingniulug'layman, Vasenyeryuzidabarakatopasan, YeryuzidagibarchaoilalarSendabarakatopadi, Sengaduoqilganlargabarakaberaman, Vasenila'natlaganlarnila'natlang

24Mensenga,o'g'lingga,o'g'lingningo'g'ligavabarcha zurriyotinggaXudobo'laman.Qo'rqma,bundanbuyonva yeryuziningbarchaavlodlariuchunMensening Xudoyingman.

25ParvardigorXudo:“Uningog‘zinivaquloqlarini ochinglar,tokiueshitsinvaog‘zibilan,vahiyqilingantil bilangapirsin”,dediChunkibu(Bobil)ag‘darilgan kundanberibarchainsonfarzandlariningog‘zidanchiqib ketganedi

26Menuningog'zini,quloqlarinivalablariniochdimvau bilanibroniytilida,yaratilishtilidagapiraboshladim

27Uota-bobolariningkitoblarinioldivaularibroniytilida yozilganedivaularniyoziboldivashuvaqtdanboshlab ularnio'rganishniboshladiMenungatushunaolmaydigan narsalarniaytdimvauoltiyomg'irlioydavomidaularni o'rganibchiqdi.

28Oltinchihaftaningyettinchiyilida[soat19:53]uotasi bilangaplashib,ungaXorondanchiqib,Kan'onyurtiga borib,uniko'rishvauningoldigaqaytishiniaytdi 29OtasiTerahunga:«Eson-omonket»,dedi. AbadiyXudoyo'lingiznito'g'riqilsin.

VaRabbimizsizbilanbo'lsinvasiznibarcha yomonliklardansaqlasin, Vaseniko'rganlaroldidasengainoyat,rahm-shafqatva marhamatatoet

Vainsonfarzandlaridanhechbirisizgazararyetkazishga qodirbo'lmasin; Tinchlikbilanketing

30Agarko'zingizgayoqimliyashashuchunyurtni ko'rsangiz,menihamo'zingizgaolibboringO'g'lingizkabi akangizHoronningo'g'liLutnihamo'zingizbilanolib keting.Xudosizbilanbo'lsin.

31AkangizNaxoresasiztinch-omonqaytguningizcha menbilanketsinBizhammamizsizbilanbirgaketamiz

13-BOB

1IbromHorondanko'chib,xotiniSoraynivaukasi Horonningo'g'liLutniolib,Kan'onyurtigayo'loldi Ossuriyagakelib,Shakamgayo'loldivabalandeman daraxtiyonidao'rnashdi.

2Uqaradivamana,yerXamatdarvozasidantortib,baland emandaraxtigachajudayoqimliedi

3Egamizunga:“Menbuyernisengavasening zurriyotinggaberaman”,dedi

4Uyerdaqurbongohqurdivaungazohirbo'lgan Egamizgakuydiriladiganqurbonlikkeltirdi.

5Uyerdantog‘tomonyo‘loldig‘arbdaBaytilva sharqdaAyshaharlarijoylashganedivauyerdachodirini tikdi.

6Uyerjudakengvaunumdorekanliginiko'rdivaqaradi, yerdahammanarsao'sdi:uzumlar,anjirlar,anorlar, emanlar,ilekslar,terebintlar,moylidaraxtlar,sadrlar, sarvlar,xurmolarvadaladagibarchadaraxtlarTog'larda suvboredi

7UuniXaldeyningUrshahridanolibchiqib,buyurtga olibkelganEgamizgashukrqildi

8Birinchiyili,yettinchihaftada,birinchioyningyangi oyida,soat19:54daushutog'daqurbongohqurdiva Egamizningisminichaqirdi:“Sen,abadiyXudo,mening Xudoyimsan”

9UqurbongohdaEgamizgakuydiriladiganqurbonlik keltirdi,tokiUubilanbirgabo'lsinvaumriningoxirigacha unitarketmasin.

10Uyerdanko'chib,janubgayo'loldivaXevrongakeldi O'shapaytdaXevronqurilganediUyerdaikkiyilyashadi UyerdanjanubdagiBealo'tgako'chibo'tdiYurtda ocharchilikboshlandi.

11IbromhaftaninguchinchiyilidaMisrgabordivaxotini undanjudobo'lishidanoldinbeshyilMisrdayashadi 12O'shapaytdaMisrdagiTanaisXevrondanyettiyil o'tgachqurilganedi

13Fir’avnIbromningxotiniSoraynihibsgaolganida, EgamizIbromningxotiniSoraytufaylifir’avnvauning xonadonigakattaofatlarniyubordi

14Ibromqo'ylar,mollar,eshaklar,otlar,tuyalar,qullarva cho'rilar,shuningdek,judako'pkumushvaoltingaega

bo'lganiuchunjudaulug'vorediUningukasiLuthamboy edi.

15Fir’avnIbromningxotiniSorayniqaytaribberdivauni Misrdanchiqaribyubordi.Ibromavvalchodirinitikkan joyiga,sharqdaAyvag‘arbdaBaytilbo‘lganqurbongohga yo‘loldiUnitinchlikbilanqaytaribolganEgasiXudoga shukronaaytdi

16Birinchihaftaninguchinchiyilida,qirqbirinchi yubileyda,[1963AM]ubujoygaqaytibkeldivauyerda kuydiriladiganqurbonlikkeltirdivaEgamizningismini chaqirib:“Sen,engoliyXudo,abadiymening Xudoyimsan”,dedi

17Vabuhaftaningto'rtinchiyilida[1964AM]Lutundan ajraldivaLutSado'mdayashadi,Sado'maholisiesajuda gunohkoredilar

18Ukasiningo'g'liundanajralganidanyuragidaxafabo'ldi, chunkiuningfarzandiyo'qedi

19Lutasirgaolingano'shayili,LutIbromdanayrilganidan keyin,buhaftaningto'rtinchiyilidaEgamizungadedi: “Senyashayotganjoydanshimolgavajanubga,g'arbgava sharqqako'zingnitik

20Chunkisenko'ribturganbutunyerniMensengava seningzurriyotinggaabadiyberamanvasening zurriyotingnidengizqumidekko'paytiramanAgarinson yerningquminisanasaham,seningzurriyotingsanalmaydi.

21Qani,yernibo‘ylabaylanibchiq,uninguzunligiva kengligibo‘ylabaylanibchiq,hammasiniko‘r,chunkiMen uniseningzurriyotinggaberaman.”IbromXevrongaborib, uyerdayashadi

22O'shayiliElamshohiKedorlaomer,Shinarshohi Amrafel,SellasarshohiAriokvaxalqlarshohiTergalkelib, Gomorrashohinio'ldirdilarSado'mshohiqochibketdi Ko'plariTuzdengizibo'yidagiSiddimvodiysidayaralanib halokbo'ldi.

23UlarSadoʻm,OdamAtovaZevoʻimshaharlarini, shuningdek,IbromningukasiLutniham,uningbarcha mol-mulkinihamasirgaolib,Danshahrigaketishdi. 24Qochibketganlardanbirikelib,Ibromgaakasiningo'g'li asirgaolinganiniva(Ibrom)o'zxizmatkorlarini qurollantirganiniaytdi...

25Ibromvauningzurriyotiuchunbirinchihosilning o'ndanbirqisminiEgamizgaberdiEgamizbuniabadiy qonunqilibbelgiladi:ularbuyerniUningoldidaxizmat qilganruhoniylargaberishlarivaularbuyergaabadiy egalikqilishlarikerakedi

26Buqonunningkunlarchegarasiyo'q,chunkiUavlodlar oshahammanarsaning,urug'ning,sharobning,moyning, qoramolvaqo'ylarningo'ndanbiriniEgamizgaberishni buyurdi

27UruhoniylarigaUninghuzuridaxursandchilikbilan yeb-ichishlarinibuyurdi

28Sodomshohiuningoldigakelib,ungata'zimqildiva dedi:“EyHazratimizIbrom,qutqarganjonlaringiznibizga bergin,oʻljaesasiznikiboʻlsin”

29Ibromungadedi:Qo‘llarimniXudoyiTaolodan olqishlayman,ipdantortibpoyabzalbog‘ichigaqadar senikidanhechnarsaolmayman,aksholdasen:“Men Ibromniboyitdim”,debaytasanFaqatyigitlaryegan narsalarvamenbilanbirgakelganlarOner,Esholva Mamreningulushlaribundanmustasno.Bularo‘z ulushlarinioladilar

14-BOB

1Shundanso'ng,buhaftaningto'rtinchiyilida,uchinchi oyningyangioyida,Egamizningso'ziIbromgatushida ayonbo'ldi:“Qo'rqma,Ibrom,Mensening himoyachingmanvaseningmukofotingjudabuyuk bo'ladi”.

2Udedi:“Hazrat,Hazrat,menganimaberasan?Men farzandsizyashayapmanCho‘rimningo‘g‘liMasekning o‘g‘liDammasekEliezerdirUmeningmerosxo‘rim bo‘ladi,senesamengazurriyotbermading”

3Uunga:“Bu(odam)seningmerosxo‘ringemas,balkio‘z ichingdanchiqadiganodambo‘ladi;useningmerosxo‘ring bo‘ladi”,dedi

4Unitashqarigaolibchiqib,ungadedi:Agarosmonga qaravayulduzlarnisanayolsang,ularnisanabchiq

5Uosmongaqarab,yulduzlargaqaradivaunga:“Sening zurriyotinghamshundayboʻladi”,dedi.

6URabbimizgaishondivabuungasolihliksifatida hisoblandi

7Xudoungadedi:“MenseniXaldeyningUrshahridan olibchiqqanXudomanKan’onliklarningyerinisenga abadiymulkqilibberishuchunMensengavasendan keyingiavlodlaringgaXudobo‘laman.”

8Udedi:“EyHazrat,EyHazrat,menunimerosqilib olishimniqandaybilaman?”

9Isounga:“Mengauchyoshlig‘unajin,uchyoshliechki, uchyoshliqo‘y,kaptarvakaptarol”,dedi

10Ubularninghammasinioyningo'rtasidaolib,Xevron yaqinidagiMamreemandaraxtidayashadi.

11Uyerdaqurbongohqurdivabularninghammasini qurbonlikqildi;ularningqoniniqurbongohgato'kdiva ularnio'rtasigabo'lib,bir-birigaqarama-qarshiqo'ydi;lekin qushlarniajratmadi

12Qushlarbo'laklargaqo'nibkelishdiIbromularnihaydab yubordivaqushlarningulargategishigayo'lqo'ymadi.

13Quyoshbotganda,Ibromnixursandchilikqamraboldi vabirdanigaunidahshatvaqorong'ulikqopladiIbromga: «Shubhasizbilingki,sizningzurriyotingizo'zlarigategishli bo'lmaganyurtdamusofirbo'ladivaularnito'rtyuzyilqul qilib,azoblaydi»,–deyildi

14Ularqulbo'ladiganxalqnihamMenhukmqilaman, shundankeyinularuyerdanko'pmol-mulkbilanchiqib ketishadi

15Senota-bobolaringyonigatinchlikbilanborasanva yaxshiqarilikchog'idadafnetilasan

16Ammoto'rtinchiavloddaularbuyergaqaytibkelishadi, chunkiAmorxalqininggunohlarihalito'liqemas

17Uuyqudanuyg'onib,o'rnidanturdi,quyoshbotganedi, alangapaydobo'ldivabirdanpechtutunchiqayotganedi, bo'laklarorasidanolovalangasio'tdi.

18O'shakuniEgamizIbrombilanahdtuzib,dedi:“Men seningzurriyotinggaMisrdaryosidantortibbuyukFurot daryosigachabo'lganbuyerni,ya'niKeni,Keni,Kadmon, Periz,Rafa,Pakor,Xiv,Amor,Kan'on,GirgashvaYobus xalqlariniberaman.

19Kuno'tdiIbrombo'laklarni,qushlarni,mevalinazrlarni vaichimliknazrlariniqurbonqildivaolovularnikuydirib yubordi.

20O'shakunibizNuhbilanshuoydaqilganimizdek, IbrombilanhamahdtuzdikvaIbrombayramvaqonunqoidalarnio'ziuchunabadiyyangiladi

21Ibromxursandbo'lib,bularninghammasinixotini Soraygaaytibberdi;ufarzandko'rishigaishondi,lekinu homiladorbo'lmadi

22SorayeriIbromgamaslahatberib:“Misrlikcho‘rim Hojarningoldigabor,balkiuorqalisenganaslqo‘shaman”, dedi

23IbromxotiniSorayninggapigaquloqsolib:“Shunday qil”,dediSoraymisrlikcho‘risiHojarniolib,unieri Ibromgaxotinlikkaberdi

24Ibrohimuningyonigakirdivauhomiladorbo'lib,unga o'g'iltug'diIbrohimuningisminiIsmoilqo'ydiBu haftaningbeshinchiyilida(1965-yil)Ibrohimning hayotiningsaksonoltinchiyiliedi.

15-BOB

1Ushbuyubileyningto'rtinchihaftasiningbeshinchiyilida, [1979AM],uchinchioyningo'rtasidaIbromdonning birinchihosilininishonladi.

2Uqurbongohdahosilningbirinchihosiliniyangi qurbonliklarniEgamizgakuydiriladiganqurbonlik sifatidasigir,echkivaqo‘yniqurbongohdakeltirdi; ularningmevalinazrlarinivaichimliknazrlarini qurbongohdaxushbo‘ytutatqibilannazrqildi

3ShundaEgamizIbromgazohirbo'lib,ungadedi:Men QodirXudoman;Meningoldimdao'zingnitasdiqlava benuqsonbo'l

4MensenbilanO'zimningo'rtamizdaahdtuzamanvaseni judako'paytiraman

5IbromyergayiqildiXudoubilangaplashib,dedi:

6“Mana,Meningfarmonimsenbilandir, Vasenko'plabxalqlarningotasibo'lasan

7SeningismingendiIbromdebatalmaydi, LekinbundanbuyonseningismingabadiyIbrohimbo'ladi. ChunkiMenseniko'pxalqlarningotasiqildim 8Menseninihoyatdaulug‘layman, Vamensizlarnixalqlargaaylantiraman, Vasendanshohlarchiqadi

9Mensenbilanvasendankeyingizurriyotingbilan avlodlaroshaabadiyahdtuzaman,tokiMensengava sendankeyingizurriyotinggaXudobo'laman

10Mensengavasendankeyingizurriyotinggasenmusofir bo'libyashaganKan'onyurtiniberaman,tokisenuni abadiyegallabolasanvaMenularningXudosibo'laman

11EgamizIbrohimgadedi:“Sengakelsak,Mening ahdimgarioyaqilinglar,senvasendankeyingiavlodlaring Orangizdagibarchaerkaklarnisunnatqilinglarvasunnat teringizniolinglar,shundabuMenbilansizlarning orangizdagiabadiyahdningbelgisiboʻladi.

12Sakkizinchikunisizlaravlodlaringizdavomidauyda tugʻilganyokioʻzavlodingizdanboʻlmaganbegonalardan pulgasotibolganbarchaoʻgʻilbolalarnisunnatqilinglar

13Sizninguyingizdatug'ilganharbirkishisunnatqilinsin, pulgasotibolganlaringizesasunnatqilinsin.Mening ahdimsizningtanangizdaabadiyqonunbo'lsin

14Sunnatqilinmaganerkaksakkizinchikunisunnat qilinmasa,oʻshajonxalqiorasidanyoʻqqilinadi,chunkiu Meningahdimnibuzganboʻladi”

15XudoIbrohimgadedi:XotiningSoraygakelsak,endi uningismiSorayemas,balkiSorabo‘ladi.

16Menuniduoqilamanvasengaundano'g'ilatoetaman Undanxalqpaydobo'ladivaundanxalqlarningshohlari chiqadi.

17Ibrohimyergayiqilib,xursandbo'lib,o'zichidadedi: “Yuzyoshliodamgao'g'iltug'iladimi,to'qsonyoshliSora tug'adimi?”

18IbrohimXudoga:“QaniendiIsmoilSeningoldingda yashasa!”dedi

19Xudodedi:Ha,Sorahamsengaoʻgʻiltugʻibberadi SenuningisminiIshoqqoʻyasanMenubilanvaundan keyingiavlodlariuchunabadiyahdtuzaman.

20Ismoilgakelsak,mensenihameshitdimMana,Men uniduoqilaman,ulug'laymanvaunijudako'paytiraman Undano'nikkishahzodatug'iladivaMenundanbuyuk xalqyarataman

21LekinMenO'zahdimnikelgusiyilda,shukunlardaSora sengatug'ibberadiganIshoqbilantuzaman.

22XudoIbrohimbilangaplashishnito'xtatdivaXudo Ibrohimningyonidanyuqorigako'tarildi

23IbrohimXudoaytganidekqildi.UoʻgʻliIsmoilni,uyida tugʻilganvapuligasotibolganbarchaerkaklarni,uyidagi barchaerkaklarnisunnatqildi

24Ibrohimo'shakunisunnatqilindi.Uningxonadonidagi barchaerkaklar,uydatug'ilganlarvabegonalarning farzandlaridanpulgasotibolganlarninghammasiubilan birgasunnatqilindi.

25Buqonunbarchaavlodlaruchunabadiydir,kunlarni sunnatqilishham,sakkizkundanbirkunnihamqoldirib ketishhammumkinemas,chunkibusamoviylavhalarga yozilganvabelgilanganabadiyqonundir

26Sakkizinchikunisunnatqilinmaganharbirtug'ilgan bolaEgamizIbrohimbilantuzganahdningfarzandlaridan emas,balkihalokatfarzandlaridandir;shuningdek,u Egamiznikigategishliekanliginingbironbiralomatiyo'q, balkiuyeryuzidanyo'qqilinib,o'ldiriladivayeryuzidan ildizotibtashlanadi,chunkiuEgamizXudoningahdini buzdi

27Chunkibarchamavjudotfarishtalarivabarcha muqaddaslashfarishtalariyaratilgankundanboshlab shundayyaratilganvaUmavjudotfarishtalariva muqaddaslashfarishtalarioldidaIsroilnimuqaddasqildi, tokiularUbilanvaUningmuqaddasfarishtalaribilan birgabo'lsinlar

28Isroilxalqigabuyurgin,ularbuahdningbelgisini avlodlaroshaabadiyqonunsifatidasaqlasinlarUlaryer yuzidanildizotibtashlanmasin.

29Chunkibuamrahdsifatidabelgilangan,tokiularuni butunIsroilxalqiorasidaabadiyrioyaqilsinlar

30Ismoil,uningo'g'illari,aka-ukalarivaEsovniEgamiz O'zigayaqinlashtirmadivaularniIbrohimningavlodlari bo'lganiuchunemas,balkiularnibilganiuchuntanladi, balkiIsroilniO'zxalqiqilibtanladi

31Uunimuqaddasqildivaunibarchainsonfarzandlari orasidanto'pladi;chunkiko'pmillatlarvaxalqlarborva ularningbarchasiUnikidirvaUularniO'zidanadashtirish uchunruhlarnihammanarsagahokimiyatbilanberdi

32LekinIsroilustidanUbironbirfarishtayokiruhni tayinlamadi,chunkiUularninghukmdori.Uularnihimoya qiladivafarishtalarivaruhlariqo'lida,barchakuchlari

qo'lidaularnihimoyaqiladi,ularniduoqiladi,ularUniki bo'lsinvaUbundanbuyonabadiyularnikibo'lsin.

33Endimensizlargashunima'lumqilamanki,Isroil o'g'illaribuqonungarioyaqilmaydilarvao'g'illariniushbu qonunningbarchasigamuvofiqsunnatqilmaydilar,chunki ularsunnatqilingandankeyino'g'illariningsunnatinibekor qiladilarvaularningbarchasi,Beliaro'g'illari,o'g'illarini tug'ilgandeksunnatsizqoldiradilar.

34IsroilxalqigaqarshiEgamizningbuyukg'azabiyog'iladi ChunkiularUningahdinitarketishdi,Uningkalomidan yuzo'girishdi,buqonunningqoidalarigarioyaqilmasliklari sababli,Unig'azablantirishdivakufrkeltirishdiChunki ularo'za'zolarigabutparastlarkabimunosabatdabo'lishdi, tokiularyeryuzidanolibtashlanib,ildizotibtashlansin Vaendiulargabuabadiyxatoningbarchagunohlariuchun kechirimyokiafvbo'lmaydi.

16-BOB

1To'rtinchioyningyangioyidabizMamreemandaraxti yonidaIbrohimgazohirbo'ldikvaubilansuhbatlashdikva ungaxotiniSoradano'g'iltug'ilishinie'lonqildik.

2Sorakuldi,chunkibizIbrohimbilanbuso'zlarni gaplashganimiznieshitib,uniogohlantirdikUqo'rqibketdi vabuso'zlartufaylikulganiniinkoretdi.

3Bizungao'g'liningisminiaytdik,chunkiuningismi samoviylavhalardayozilganvayozilgan(ya'niIshoq)

4.Va(biz)belgilanganvaqtdauningoldigaqaytib kelganimizda,uhomiladorbo'lganbo'laredi

5ShuoydaEgamizSado'm,G'amo'ra,Zevo'imvabutun Iordandaryosibo'yidagihududlargahukmlariniamalga oshirdiUularniolovvaoltingugurtbilankuydirib, bugungikungachayo'qqildiMana,mensizlargaularning barchaishlarini,ya'niyovuzvajudagunohkorekanliklarini, o'zlarinibulg'aganliklarini,tanalaribilanzino qilganliklarinivayeryuzidaiflosliklarqilganliklarini aytdim.

6Xuddishunday,XudoSado'maholisiningnopokliklari bo'yichaqilganjoylarini,Sado'maholisininghukmikabi, hukmqiladi.

7LekinbizLutniqutqardik,chunkiXudoIbrohimniesladi vaunihalokatorasidanchiqaribyubordi

8Uvauningqizlariyeryuzidashundaygunohqilishdiki, OdamAtodavridantouningdavrigachayeryuzidabunday gunohbo'lmaganedi;chunkiodamqizlaribilanyotdi

9Vamana,uningbarchaavlodlarihaqidasamoviy lavhalargao'yibyozilganedi:ularniolibtashlashvaildiz otish,Sado'mgaqarshihukmkabiulargahukmchiqarish vahukmkunidayeryuzidainsonningbirortaham zurriyotiniqoldirmaslik

10ShuoydaIbrohimXevrondanko'chib,Kadeshbilan Shuroralig'ida,Gerortog'laridayashadi.

11Beshinchioyningo'rtalaridauyerdanko'chib, Qasamyodqudug'idayashadi

12Oltinchioyningo'rtalaridaEgamizSoraniko'rib, aytganiniqildivauhomiladorbo'ldi

13Uuchinchioydao'g'iltug'di.EgamizIbrohimgaaytgan oyningo'rtasida,hosilningbirinchihosilbayramidaIshoq tug'ildi

14Ibrohimo'g'linisakkizinchikunisunnatqildi.Uabadiy ahdgako'rasunnatqilinganbirinchio'g'ilbo'ldi

15To'rtinchihaftaningoltinchiyilidabizIbrohimning oldiga,Qasamyodqudug'igayetibkeldikvaungazohir bo'ldik[bizSoragauningoldigaqaytishimizniaytganedik, shundauo'g'ilko'rishikerakedi].

16Yettinchioydaqaytibkelganimizda,Soranihomilador holdako'rdikBizuniduoqildikvaungafarmonqilingan barchanarsalarnie'lonqildik:uyanaoltio'g'il tug'magunchavao'limidanoldinularniko'rmaguncha o'lmasligikerak;balkiuningismivazurriyotiIshoqorqali qo'shilishikerak

17Va(uning)o'g'illarininghammasiboshqaxalqlardan bo'lib,boshqaxalqlarqatoridahisoblansin;lekinIshoqning o'g'illaridanbirimuqaddasavlodbo'lib,boshqaxalqlar qatoridahisoblansin

18ChunkiuXudoyiTaoloningulushibo'lishikerakediva uningbarchaavlodlariXudoningmulkigao'tdi,tokiu barchaxalqlardanustunbo'lganEgamizgategishlixalq bo'lsinvaushohlik,ruhoniylarvamuqaddasxalqqa aylansin.

19Bizyo'lgachiqdikvaungaaytganlarimizning hammasiniSoragaaytibberdikvaikkalasihamjuda xursandbo'lishdi.

20Uyerdauniqutqarganvamusofirlikdayashaganyurtida unixursandqilganEgamizgaqurbongohqurdivashuoyda yettikundavomidaQasamyodqudug'idaqurgan qurbongohyonidaquvonchlibayramninishonladi

21Ububayramdao'zivaxizmatkorlariuchunchaylalar qurdivayeryuzidabirinchibo'libChaylalarbayramini nishonladi

22Shuyettikundavomidauharkuniqurbongohga Egamizgakuydiriladiganqurbonlikkeltirdi:ikkitaho'kiz, ikkitaqo'chqor,yettitaqo'yvabittaechkiBuqurbonlik o'zivazurriyotiuchungunohqurbonligibo'ldi

23Shukronaqurbonligisifatidayettitaqo'chqor,yettita echki,yettitaqo'yvayettitaechkini,ularningmevaliva sharoblinazrlarinikeltirdi;ularningbarchayog'larini qurbongohdakuydirdi.BuqurbonlikEgamizgayoqimli hidlinazrbo'ldi

24Ertalabvakechqurunuxushbo'ymoddalarni:xushbo'y tutatqi,galbanum,stakte,nard,mirra,ziravorlarva kostyumnikuydirdi;buyettitasinihamezib,tengmiqdorda aralashtirib,sofholdaqurbonlikqildi

25Ububayramniyettikundavomidabutunqalbivajoni bilannishonladi,uyidagilarninghammasibilanbirga xursandbo'ldiUningyonidahechqandaybegonayoki sunnatqilinmaganodamyo'qedi.

26Uo'zavlodidauniyaratganYaratguvchisiniduoqildi, chunkiUuniO'ziningxohishigako'rayaratdi;chunkiU undanabadiyavlodlaruchunsolihliko'simligivaundan muqaddasurug'o'sibchiqishinibilardivaangladi,tokiu hammanarsaniyaratganZotgao'xshabqolsa

27Uduoqildivaxursandbo'ldi,bubayramniXudovand bayrami,XudoyiTaoloma'qullaydiganquvonchdebatadi

28Bizungavaundankeyingibarchaavlodlargaabadiy barakaberdik,chunkiububayramnisamoviylavhalardagi guvohlikkako'rao'zvaqtidanishonladi

29Shusababli,Isroilxalqihaqidasamoviylavhalarda shundayyozilgan:“Chayrabayraminiyettinchioydayetti kunquvonchbilannishonlanglarBubayramEgamizga ma'qulbo'lsin.Bubayramavlodlaroshaharyilio'tib, abadiyo'tibboradi”

30Bungakunlarcheklanmagan,chunkiIsroilxalqiuchun bubayramninishonlash,chaylalardayashash,boshlariga gulchambarlarqo'yish,barglishoxlarvasoylikdantollarni yig'ishabadiyfarzqilingan.

31Ibrohimpalmadaraxtlariningshoxlarinivamevali daraxtlarningmevalarinioldivaharkuniertalab qurbongohatrofidayettimartashoxlaribilanaylanib, hammanarsauchunXudogashodlikbilanshukronaaytib, madhiyalaraytdi

17-BOB

1Beshinchihaftaningbirinchiyilida,[1982AM],Ishoq shuyubileykunidasutdanajratildivauchinchioyda,o'g'li IshoqsutdanajratilgankuniIbrohimkattaziyofatqildi

2MisrlikHojarningo'g'liIsmoilotasiIbrohimningoldida o'zo'rnidaturardiIbrohimo'g'illariniko'rib,farzandsiz o'lmaganiuchunxursandbo'lib,Xudoniduoqildi

3Lutundanayrilgankuniungaaytganso'zlariniesladiva Egamizungayeryuzidamerosxo'rbo'lishuchunurug' berganidanxursandbo'ldivaubutunog'zibilanhamma narsaningYaratuvchisiniduoqildi.

4SoraIsmoilningo'ynab,raqsgatushayotganiniva Ibrohimningjudaxursandbo'lganiniko'rdiUIsmoilga hasadqilib,Ibrohimga:“Bucho'rinivauningo'g'lini haydabchiqar,chunkibucho'riningo'g'limeningo'g'lim Ishoqbilanmerosxo'rbo'lmaydi”,dedi

5Ibrohimningcho'risivao'g'litufayliularnihaydab chiqarishiuninguchunjudaog'iredi

6XudoIbrohimgadedi:«Bolavacho‘riuchunsengaog‘ir bo‘lmasin;Soraningaytganhammanarsasidauning so‘zlarigaquloqsolib,ularnibajar;chunkiseningisming vazurriyotingIshoqorqalipaydobo‘ladi»

7Lekinbucho'riningo'g'ligakelsak,Menunibuyukxalq qilaman,chunkiuseningzurriyotingdan

8Ibrohimertatongdaturdi,nonvabirpiyolasuvolib, Hojarbilanbolaningyelkasigaqo'ydivaunijo'natib yubordi

9Uketib,Beershebacho'lidakezibyurdiMeshdagisuv tugabqoldi.Bolachanqab,yuraolmay,yiqilibtushdi.

10Onasiuniolib,zaytundaraxtitagigatashladivaborib, uningro'parasiga,kamono'qimasofasidao'tirdi,chunkiu: “Bolamningo'liminiko'rma”,dedivao'tiribyig'ladi.

11ShundaXudoningfarishtasi,muqaddaszotlardanbiri, ungadedi:Negayig‘layapsan,Hojar?O‘rningdantur, bolaniolib,qo‘linggaol,chunkiXudoseningovozingni eshitdivabolaniko‘rdi

12Uko'zlariniochdivasuvliquduqniko'rdi.Borib, ko'zasinisuvgato'ldirdivabolasigasuvberdiKeyin o'rnidanturib,Parancho'ligaqarabyo'loldi

13Bolaulg'ayib,kamonchibo'ldiXudoubilanbirgaedi OnasiungaMisrqizlaridanxotinoldi.

14Uayolgao'g'iltug'divau:“Egamgailtijoqilganimda,u mengayaqinedi”,debisminiNebayotqo'ydi

15Yettinchihaftada,uningbirinchiyilida,[2003AM], ushbuyubileyningbirinchioyida,shuoyningo'nikkinchi kuniosmondaIbrohimhaqidaovozlareshitildi:u Xudoningbarchaaytganlarigasodiqedi,uXudonisevardi vaharqandayqayg'udasodiqedi

16ShahzodaMastemakelib,Xudoninghuzurigakeldi: “Mana,IbrohimoʻgʻliIshoqnisevadivaunihamma

narsadankoʻrakoʻproqsevadi;ungaqurbongohda kuydiriladiganqurbonliksifatidakeltirishnibuyur,shunda ubuamrnibajaradimiyokiyoʻqmi,koʻrasanvaunisinab koʻrganharbirnarsadasodiqmiyokiyoʻqmi,bilasan”, dedi.

17XudovandIbrohimningbarchaazob-uqubatlaridasodiq qolganinibilardi;chunkiUunio'zyurtidavaocharchilikda sinabko'rgan,shohlarningboyligibilansinabko'rgan, xotiniyirtilganidavasunnatqilinganidayanasinabko'rgan; vaularnijo'natibyuborganida,Ismoilvauningxizmatkori Hojarorqaliunisinabko'rgan

18Uunisinabko'rganharbirnarsadasodiqbo'libchiqdi, qalbisabrsizlanmadivaharakatqilishdasekinlashmadi, chunkiusodiqvaRabbimiznisevuvchiedi

18-BOB

1Xudounga:“Ibrohim,Ibrohim”,dediU:“Mana,men shuyerdaman”,dedi.

2Ushundaydedi:«Sevimlio‘g‘lingIshoqniolib,baland tog‘largaborMensengako‘rsatadigantog‘lardanbirida uniqurbonlikqil».

3ErtalabertaturdivaeshaginiegarladiIkkiyigitiniva o'g'liIshoqniolib,kuydiriladiganqurbonlikuchuno'tinni yoribyubordi.Uchinchikuniuyergabordivauyerni uzoqdanko'rdi

4Usuvliquduqqakelib,yigitlariga:«Sizlarbuyerdaeshak bilanqolinglar,menvabolauyergaboramiz,sajdaqilib bo'lgach,yanasizlarningoldingizgaboramiz»,dedi 5Ukuydiriladiganqurbonlikuchuno'tinniolib,o'g'li Ishoqningustigaqo'ydi,qo'ligaolovvapichoqnioldiva ikkalasibirgao'shajoygaborishdi

6Ishoqotasiga:“Ota”,dediU:“Manamen,oʻgʻlim”,dedi Ibrohimunga:“Olov,pichoqvaoʻtingaqaranglar,lekin kuydiriladiganqurbonlikuchunqoʻyqayerda,ota?”

7U:“O‘g‘lim,XudoO‘zigakuydiriladiganqurbonlik uchunqo‘yberadi”,dedivaXudoningtog‘ijoylashgan joygayaqinlashdi

8Uqurbongohqurdivao'tinlarniqurbongohgaqo'ydi O'g'liIshoqnibog'lab,qurbongohdagio'tinlargaqo'ydiva o'g'liIshoqnio'ldirishuchunpichoqniolishuchunqo'lini uzatdi

9Menuningoldida,shahzodaMastemaningoldidaturdim vaXudovand:“Ungabolagaqo‘ltekkizishnivaungahech narsaqilmasliknibuyurma,chunkimenuning Xudovanddanqo‘rqishiniko‘rsatdim”,dedi.

10Menungaosmondanbaqirib:“Ibrohim,Ibrohim!” dedim.Uqo‘rqib:“Mana,menshuyerdaman”,dedi.

11Menunga:“Bolagaqoʻlqoʻyma,ungahechnarsaqilma EndimensenEgamizdanqoʻrqishingnivatoʻngʻich oʻgʻlingnimendanayamaganingnikoʻrsatdim”,dedim

12ShahzodaMastemauyaldi;Ibrohimboshiniko'tarib qaradivabirqo'chqorshoxlaridanushlanibqolganiniko'rdi Ibrohimborib,qo'chqorniolib,o'g'liningo'rniga kuydiriladiganqurbonlikqildi

13Ibrohimbujoyni“Egamizko‘rdi”debatadiShuning uchuntog‘da“Egamizko‘rdi”deyilganidek,buSiontog‘i. 14XudovandbizniXudovandnomibilangaplashishga ko'rsatib,Ibrohimniosmondanikkinchimartauningnomi bilanchaqirdi.

15Ushundaydedi:“Oʻzimhaqimdaqasamichamanki, deydiEgamiz.Senbuishniqildingvasevimli oʻgʻlingniMendanayamaganinguchun,Menseniduo qilaman,zurriyotingniosmonyulduzlarikabi,dengiz boʻyidagiqumkabikoʻpaytiraman.Zurriyoting dushmanlariningshaharlarinimerosqiliboladi

16Yeryuzidagibarchaxalqlarseningzurriyotingdabaraka topadilar,chunkisenMeningovozimgaquloqsolding.

Senga:“Tinchlikbilanket”,deganhammagapimdaMenga sodiqekanligingnihammagako‘rsatdim

17Ibrohimyigitlarioldigabordivaularbirgao'rnidan turib,Beershebagayo'lolishdiIbrohimesaqasamyod qilinganjoyyonidayashadi.

18Ububayramniharyiliyettikunquvonchbilan nishonlardivayettikundavomidatinchlikbilanqaytib kelganigako'ra,uniRabbiyningbayramidebatadi.

19Shungako'ra,Isroilvauningavlodlarihaqidasamoviy lavhalardabubayramniyettikundavomidabayram quvonchibilannishonlashlaribuyurilganvayozilgan.

19-BOB

1Birinchihaftaningbirinchiyilida,qirqikkinchiyubileyda, Ibrohimqaytibkelib,Xevron,ya'niKiryathArba ro'parasidayashadi,ikkihaftadavometdi.

2Ushbuyubileyninguchinchihaftasiningbirinchiyilida SoraningumritugadivauXevrondavafotetdi

3Ibrohimuniazatutishvadafnqilishuchunbordivabiz unisinabko'rdik,uningruhisabrlimivaog'zidagi so'zlardang'azablanmaganmi;vaubungasabrlibo'lib chiqdivabezovtalanmadi.

4Usabr-toqatbilanXeto'g'illaribilansuhbatlashdi,ular ungamarhumnidafnqilishuchunjoyberishlarininiyat qilishdi.

5Egamizuniko'rganlarningbarchasioldidaunga marhamatko'rsatdiUXeto'g'illaridanmuloyimlikbilan yolvordi.UlarungaMamrero'parasidagiqo'shaloq g'orningyerini,ya'niXevronnito'rtyuzkumushtangaga berishdi

6Ularundanyolvorib:«Bizunisizgabepulberamiz»,–deyishdiLekinubujoyniularningqo'lidanbepulolishni istamadi,chunkiujoyningnarxini,ya'nipulnito'liqberdi vaulargaikkimartata'zimqildivashundankeyin o'liklariniikkikishilikg'orgako'mdi

7Soraningumridavomidabiryuzyigirmayettiyil,ya'ni ikkiyubiley,to'rthaftavabiryilbo'ldi.BularSoraning umridavomidagikunlardir

8BuIbrohimsinovdano'tkazilgano'ninchisinovedivau sodiqvasabrliekanligianiqlandi

9UyerdaXudounivaundankeyingiavlodlariniyerbilan ta'minlashiniaytganihaqidagimish-mishlarhaqidabir og'izhamgapirmadivao'liklarinidafnqilishuchunuyerga joyso'radi,chunkiusodiqdebtopildivasamoviy lavhalardaXudoningdo'stisifatidayozilganedi

10To'rtinchiyilidauo'g'liIshoqqaxotinoldiUningismi Rivqoedi[2020AM][IbrohimningukasiNaxorningo'g'li Betuelningqizi],uLobonningsinglisivaBetuelningqizi edi;BetuelesaIbrohimningukasiNaxorningxotini Melkaningo'g'liedi

11Ibrohimo'zigauchinchixotinoldi.UningismiKetura ediBuuningxonadonxizmatkorlariningqizlaridanbiriedi,

chunkiHojarSoradanoldinvafotetganediUikkihafta ichidaungaoltitao'g'iltug'di:Zimram,Yoxshon,Medon, Midiyon,IshboqvaShuah

12Ikkinchiyili,oltinchihaftadaRivqoIshoqqaYoqubva Esovismliikkio'g'iltug'di.

13[2046AM]Yoqubsilliqvato'g'riodamedi,Esovesa shafqatsiz,dalaodamivatukliedi,Yoqubesachodirlarda yashardi.

14Yoshlarulg'ayishdivaYoqubyozishnio'rgandi;lekin Esovo'rganmadi,chunkiudalaodamivaovchiedi,u urushnio'rgandivauningbarchaishlarishafqatsizedi 15IbrohimYoqubni,IshoqesaEsovnisevardi

16IbrohimEsovningishlariniko'rib,Yoqubuningismiva zurriyotibilanatalishinibildi;uRivqonichaqirib,Yoqub haqidaamrberdi,chunkiuRivqoninghamYoqubni Esovdanko'rako'proqsevishinibilardi.

17Uungadedi:«Qizim,o‘g‘limYoqubgaqara,chunkiu yeryuzidameningo‘rnimga,insonlarorasidabarakaga, butunSomzurriyotiningshon-shuhratigaaylanadi».

18Chunkimenbilamanki,Egamizyeryuzidagibarcha xalqlarorasidanO'ziniO'zigamulkqilibtanlaydi

19Mana,o'g'limIshoqYoqubdanko'raEsovniko'proq sevadi,lekinmensizningYoqubnichindildan sevishingizniko'ryapman

20Ungabo'lganmehr-shafqatingniyanadaoshirgin,Unga mehrbilannigohingniqaratgin,chunkiubundanbuyonyer yuzidagibarchaavlodlargabizuchunbarakabo'ladi

21Qo'llaringbaquvvatbo'lsin,yuragingo'g'lingYoqubdan shodbo'lsin,chunkimenunibarchao'g'illarimdanko'ra ko'proqsevamanUabadiybarakatopadi,Uningzurriyoti butunyeryuzinito'ldiradi.

22Agarinsonyeryuzidagiqumnisanayolsa,uningurug'i hamsanaladi

23Egamizmengavameningzurriyotimgaberganbarcha barakalarabadiyYoqubvauningzurriyotigategishli bo'ladi

24UningzurriyotidameningnomimvaotalarimSom, Noab,Xano'x,Mahalalel,Eno's,SetvaOdamningnomi barakatopadi

25Bularosmonpoydevoriniqo'yishga,yerni mustahkamlashgavagumbazdagibarchayoritqichlarni yangilashgaxizmatqiladi

26UonasiRivqoningko'zioldidaYoqubnichaqirdivauni o'pdivaduoqildivadedi:

27“EyYoqub,jonimsevadigansevimlio‘g‘lim,Xudoseni osmondanduoqilsinvaOdamAto,Xano‘x,Nuhva Somgaberganbarchabarakalarinisengaatoetsin;U mengaaytganvamengava’daqilganbarchanarsalariniyer ustidagiosmonkunlariday,sengavaseningzurriyotingga abadiybog‘lasin

28VaMastemaruhlarisizlargayokiavlodlaringizga hukmronlikqilmaydi,shundasizabadiyXudoyingiz bo'lganRabbimizdanyuzo'girasiz

29ParvardigorXudosengavato'ng'icho'g'lingga,xalqqa esaabadiyOtabo'lsin

30Eson-omonket,o'g'lim”Shundayqilib,ikkalasi Ibrohimningyonidanbirgachiqibketishdi.

31RivqoYoqubnibutunqalbivajonibilanEsovdanko'ra ko'proqsevardi;IshoqesaEsovniYoqubdanko'rako'proq sevardi.

20-BOB

1Yettinchihaftaningbirinchiyilida,qirqikkinchi yubileydaIbrohimIsmoilni[2052(2045?)AM]vauning o'nikkio'g'lini,Ishoqnivauningikkio'g'linihamda Keturaningoltio'g'linivaularningo'g'illarinichaqirdi

2UulargaEgamizningyo'ligarioyaqilishni,solihlik qilishni,bir-birlarinisevishnivabarchaodamlarorasida shundayyo'ltutishni,yeryuzidaadolatvasolihlikqilish uchunulargabo'ysunishnibuyurdi

3UlarXudoularbilantuzganahdgamuvofiqo'g'illarini sunnatqilishlari,Egamizbizgabuyurganbarchayo'llardan o'nggaham,chapgahamog'ishmasliklari,shuningdek,biz o'zimiznibarchazinovanopokliklardansaqlanishimiz kerakedi

4Agarorangizdabironbirayolyokicho'rizinoqilsa,uni olovdayoqingvaularko'zlarivaqalblaribilanubilanzino qilmasinlar;ularKan'onqizlaridano'zlarigaxotin olmasinlar,chunkiKan'onavlodlariyeryuzidanyo'q qilinadi

5Uulargadevlarningvasodomliklarninghukmi,ularning yovuzliklariuchunhukmqilinganliklarivazinokorlik, nopoklikvazinokorlikorqalio'zarobuzuqliktufayli o'lganliklarihaqidagapiribberdi

6O'zingiznibarchazinovanopoklikdan,gunohninghar qandayiflosligidansaqlangNomimiznila'natga,butun hayotingizniesahiylagaaylantirmanglarBarcha o'g'illaringizqilichdanhalokbo'lmanglar.Sodomkabi la'natlanmanglar,qolganlaringizesaG'amo'rao'g'illarikabi la'natlanmanglar

7O'g'illarim,sizlardanyolvoraman,samoviyXudoni sevinglarvaUningbarchaamrlarigarioyaqilinglar Ularningbutlarigavanopokliklarigaergashmanglar

8O'zingizuchuneritilganyokio'ymaxudolaryasamang, chunkiularbehuda,vaulardaruhyo'q;chunkiular (odamlar)qo'liningishi,vaulargaishonganlarning hammasihechnarsagaishonmaydi.

9Ulargaxizmatqilmangvaulargasajdaqilmang,balki engoliyXudogaxizmatqilingvaUngadoimosajdaqiling DoimUningyuzigaumidqiling,Uningoldidato'g'rilikva solihlikqiling,tokiUsizlardanrozibo'lib,sizga marhamatiniatoetsinErtalabvakechqurunustingizga yomg'iryog'dirsin,yeryuzidaqilganbarchaishlaringizni duoqilsin,noningizvasuvingizniduoqilsin, bachadoningizningmevasinivayeringizninghosilini, mollaringizvaqo'ylaringizpodalariniduoqilsin.

10Sizlaryeryuzidabarakatopasizlar,yeryuzidagibarcha xalqlarsizniorzuqiladilarvao'g'illaringizniMening nomimdanduoqiladilar,tokiularhammenkabibaraka topsinlar

11UIsmoilga,uningo'g'illarigavaKeturaningo'g'illariga sovg'alarberdivaularnio'g'liIshoqdanjo'natdi.Uhamma narsanio'g'liIshoqqaberdi

12Ismoilvauningoʻgʻillari,shuningdek,Keturaning oʻgʻillarivaularningoʻgʻillaribirgaborib,PorondanBobil darvozasigachaboʻlganhammayerda,sahrogaqaragan sharqdagiyerlardayashadilar.

13Bularbir-biribilanaralashibketishdivaularningismlari arablarvaismoiliylardebataldi

21-BOB

1Ushbuyubileyningyettinchihaftasiningoltinchiyilida Ibrohimo'g'liIshoqnichaqirdivaungashundaybuyurdi: “Menqaribqoldimvao'limkuninibilmaymanva kunlarimgato'laman.

2Mana,menbiryuzyetmishbeshyoshdamanva umrimningbarchakunlaridaRabbimiznieslab,Uning irodasinibajarishgavaUningbarchayo'llaridato'g'ri yurishgabutunqalbimbilanintildim

3Jonimbutlardannafratlandi,ulargaxizmatqilganlarniesa mensimadimYaratganningirodasinibajarishuchun qalbimvaruhimnibag'ishladim

4ChunkiUtirikXudodir,Umuqaddasvasodiqdir,U hammanarsadanustundirvaUbilanbirgaodamlarniqabul qilishvasovg'alarniqabulqilishyo'q;chunkiXudo solihdirvaUningamrlarinibuzganvaUningahdini mensimaganlarningbarchasinihukmqiladi

5O'g'lim,senUningamrlariga,qonun-qoidalarigava hukmlarigarioyaqil,jirkanchnarsalarga,o'ymava eritilganbutlargaergashma

6Hayvonlarning,qoramollarningyokiosmondauchadigan bironbirqushningqoniniyemang.

7Agarqurbonliknitinchlikqurbonligisifatidaso'ysangiz, uniso'yib,qoniniqurbongohgato'kingQurbonlikning barchayog'iniqurbongohgayaxshiun,zaytunmoyi aralashtirilgandonnazrivaichimliknazribilanbirga kuydiriladiganqurbonlikqurbongohidakeltiringBu Egamizoldidayoqimlihidbo'ladi.

8Shukronaqurbonliginingyogʻiniqurbongohustidagi olovustigaqoʻying,qorinustidagiyogʻni,ichakchovoqlaridagibarchayogʻlarni,ikkalabuyrakni,ularning ustidagibarchayogʻlarni,belvajigardagiyogʻlarni buyraklarbilanbirgaolibtashlang

9BularninghammasiniEgamizgayoqimlihidbo‘lsin,don vaichimliknazribilanbirga,Egamizgabag‘ishlanadigan nonbilanbirgakeltiringlar

10Vauninggo'shtinio'shakunivaikkinchikuniyenglar, ikkinchikuniquyoshbotgunchaunibotirmanglarva uchinchikungachahechnarsaqo'ymanglar,chunkiuqabul qilinmaydi[chunkiuqabulqilinmaydi]vauniendi yemanglar,shundauniyeganharbirkishio'zlarigagunoh qiladi;chunkimenbuniota-bobolarimningkitoblarida, Xano'xvaNuhningso'zlaridashundayyozilganinitopdim. 11Barchanazrlaringizgatuzsepib,Egamizgabag'ishlagan barchanazrlaringizdaahdtuzikamayibqolmasin

12Qurbonliklarningo'tinigakelsak,qurbongohuchun quyidagilardantashqariboshqayog'ochlarnihamolib kelmaslikkaehtiyotbo'ling:sarv,dafna,bodom,archa, qarag'ay,sadr,savin,anjir,zaytun,mirra,dafna,aspalatus 13Qurbonlikostidagiqurbongohdatashqiko'rinishi sinovdano'tganyog'ochturlariyotardivaustigayorilgan yokiqorayog'ochqo'yilmasdi,balkiqattiqvatoza, nuqsonsiz,mustahkamvayangio'sganyog'ochqo'yilardi; vaustigaeskiyog'ochniqo'ymang,chunkiuninghidi yo'qolganedi,chunkiundaavvalgidekhidyo'qedi 14Qurbongohgabuyog'ochlardanboshqahechnarsa qo'ymang,chunkiuningxushbo'yhiditarqalibketganva uninghidiosmongako'tarilmagan

15O'g'lim,barchaishlaringdato'g'ribo'lishinguchunbu amrgarioyaqilvaunibajar.

16Hardoimtanangizpokbo'lsinvaqurbongohga qurbonlikqilishdanoldino'zingiznisuvbilanyuving, qurbongohgayaqinlashishdanoldinqo'llaringizniva oyoqlaringizniyuving;qurbonlikqilibbo'lgach, qo'llaringiznivaoyoqlaringizniyanayuving.

17Ustingdaham,kiyimingdahamqonko'rinmasin;o'g'lim, qongaqarshiehtiyotbo'l,judaehtiyotbo'l;unituproqbilan qopla.

18Qonyemang,chunkiujondir;hechqandayqonyemang 19Insonqoniuchunsovg'aolmang,aksholdaujazosiz, hukmsizto'kiladiChunkito'kilganqonyernigunohga botiradivayerniinsonqonidanunito'kkanodamningqoni bilantozalabbo'lmaydi.

20Insonqoniuchunsovg'ayokiehsonolmangQon evazigaqonolmang,tokiXudovand,ya'niXudovand oldidaqabulqilinsangiz,chunkiUyaxshilikning himoyachisidirTokisizharqandayyomonlikdan saqlansangizvaUsizniharqandayo'limdanqutqarsa

21O'g'lim,menko'ryapmanki,insonfarzandlarining barchaishlarigunohvayovuzlikdir,vaularningbarcha ishlarinopoklik,jirkanchlikvaifloslikdir,vaularda solihlikyo'q.

22Ehtiyotbo'ling,ularningyo'llaridanyurmang, so'qmoqlaridayurmangvaXudoyiTaolooldidao'limga olibboradigangunohqilmang.AksholdaUsizdanyuzini yashiradi,siznigunohlaringizqo'ligaqaytaradi,sizniyer yuzidan,zurriyotingizniesaosmonostidanildizotadi, nomingizvazurriyotingizbutunyeryuzidanyo'qbo'lib ketadi

23Ularningbarchaqilmishlaridanvanopokliklaridanyuz o'giringlar,XudoyiTaoloningfarmonlarigarioyaqilinglar, Uningirodasinibajaringlarvaharnarsadato'g'ribo'linglar 24Usenibarchaishlaringdabarakaberadi,vasendan butunyeryuzida,yeryuziningbarchaavlodlaridasolihlik o'simliginio'stiradiMeningismimvaseningisming osmonostidaabadiyunutilmaydi 25O'g'lim,tinchlikbilanbor.XudoyiTaolo,mening XudoyimvaseningXudoying,seniO'zirodasini bajarishingdaqo'llab-quvvatlasinUseningbarcha zurriyotinggavazurriyotingningqolganlarigaavlodlar oshatoabadbarchasolihbarakalarbilanbarakabersin, tokisenbutunyeryuzidabarakabo'lgin 26Uxursandbo'lib,uningyonidanchiqibketdi.

22-BOB

1Ibrohimvafotetganikkinchiyilningqirqto'rtinchi yubileyiningbirinchihaftasida,Is'hoqvaIsmoilQasamyod qudug'idanHaftalarbayramini,ya'nihosilningbirinchi hosilininishonlashuchunotalariIbrohimgakelishdi Ibrohimikkio'g'liningkelganidanxursandbo'ldi

2ChunkiIshoqningBershevadako'pmol-mulkiboredi. Ishoqodatdagidek,mol-mulkiniko'rishuchunborib, otasiningoldigaqaytibketardi

3O'shakunlardaIsmoilotasiniko'rganikeldiIkkalasi birgato'planishdiIshoqotasiningXevrondaqurgan qurbongohidakuydiriladiganqurbonlikqilib,uniqurbonlik qildi

4UakasiIsmoiloldidashukronaqurbonliginiso'yib, xursandchilikziyofatiuyushtirdi.Rivqoyangidonli nonlardanyanginonlarpishirib,o'g'liYoqubgaberdi

YoqubyerningilkhosilidanotasiIbrohimgaolibborib, o'limidanoldinhammanarsaningYaratuvchisiniduoqilsin.

5IshoqhamYoquborqaliIbrohimgayeb-ichsindeb,unga engyaxshishukronaqurbonliginiyubordi.

6Uyeb-ichdivaosmonuyerniyaratgan,yeryuzidagi barchafoydalinarsalarniyaratganvaularniinson bolalarigabergan,ularyeb-ichib,Yaratuvchisiniduo qilishlariuchunberganXudoyiTaoloniulug'ladi.

7EndiSengashukrqilaman,eyXudoyim,Senmengabu kunniko'rsatganinguchun:mana,menbiryuzyetmisho'n beshyoshdaman,qaribqoldimvakunlarimgato'lamanva barchakunlarimmengatinchlikbaxshetdi

8Umrimningoxirigacha,shukungachamengava farzandlarimgaberganbarchane'matlaringdadushman qilichimeniyengmadi

9Xudoyim,Seningrahm-shafqatingvatinchliging qulinggavauningo'g'illariningzurriyotigabo'lsin,tokiular Seningtanlaganxalqingvayeryuzidagibarchaxalqlar orasidanmerosbo'lsinlar,bundanbuyonyeryuzidagi barchaavlodlarkunlarigacha,nasllarosha”

10UYoqubnichaqiribdedi:“O‘g‘limYoqub,barchaning Xudosiseniduoqilsinvaadolatliishlarqilishingdava Uningirodasiniamalgaoshirishingdaseniqo‘llabquvvatlasinUsenivazurriyotingnitanlasin,tokiUning irodasigako‘ra,sizlarUningmerosxo‘rxalqibo‘lingizlar.

11Senham,o'g'limYoqub,yaqinlashibmenio'p”U yaqinlashib,unio'pdivadedi:“O'g'limYoqubvaXudoyi Taoloningbarchao'g'illariabadiybarakatopsin.Xudo sengasolihlikurug'inibersin;vao'g'illaringdanba'zilarini butunyeryuzidamuqaddasqilsin;xalqlarsengaxizmat qilsinvabarchaxalqlarseningzurriyotingoldidabosh egsin

12Odamlaroldidakuchlibo'lingvaShitningbarcha avlodlariustidanhukmronlikqiling.Shundasizningva o'g'illaringizningyo'llarioqlanadi,shundaularmuqaddas xalqbo'ladi

13XudoyiTaolomengaberganbarchabarakalarni,Nuhva OdamAtogaberganbarchabarakalarnisengaatoetsin; Ularavloddan-avlodgaseningzurriyotingningmuqaddas boshidaabadiyqo'nishsin.

14Usenibarchanohaqlikvaiflosliklardanpoklasin,toki bilmasdanqilganbarchagunohlaringkechirilsinUseni mustahkamlasinvabarakabersin.Vabutunyeryuzini merosqilibolsin

15UsenbilanahdiniyangilasinTokisenUngaabadiy merosbo'ladiganxalqbo'laylik.Usengavasening zurriyotinggayeryuziningbarchakunlaridahaqiqatva solihlikXudosibo'laylik.

16Eyo'g'limYoqub,so'zlarimniesla,otangIbrohimning amrlarigarioyaqil:O'zingniboshqaxalqlardanajratibol, ularbilanbirgaovqatyemaUlarningishlarigao'xshabish tutma,ulargasherikbo'lma.Chunkiularningishlari nopokdir,barchayo'llariifloslik,jirkanchlikvanopoklikdir 17Ularo'liklargaqurbonlikqilishadi,yovuzruhlarga sig'inishadi,qabrlarustidaovqatyeyishadi,vaularning barchaishlaribehudavahechnarsaemas

18Ularningtushunishgayuragiyo'q,Ko'zlariesa qilmishlariniko'rmaydi,Yog'ochga:“Senmening Xudoyimsan”,toshga:“SenmeningRabbimsanvaSen meningnajotkorimsan”,deyishdaadashadi.[Ularning yuragiyo'q]

19Sengakelsak,eyo'g'limYoqub,XudoyiTaolosenga yordambersin,SamoviyXudoseniduoqilsin,Seni ularningnopokliklaridanvabarchaxatolaridanxalosqilsin

20Eyo'g'limYoqub,Kan'onqizlariningbironbir zurriyotidanxotinolishdanehtiyotbo'l,chunkiuning barchazurriyotiyeryuzidanyo'qqilinadi

21ChunkiXomninggunohitufayliKan'onyo'ldanadashdi, Uningbarchazurriyotiyeryuzidanvauningqolganlaridan yo'qqilinadi,Undanchiqqanhechkimqiyomatkunida najottopmaydi

22Butlargasig‘inuvchilarvabutparastlarhaqidaesa

(a)Tiriklardiyoridaularuchunhechqandayumid bo'lmaydi;

(b)Vayeryuzidaularhaqidahechqandayeslatma bo'lmaydi;

(c)Chunkiularo'liklardiyorigatushadilar, (d)Vaularhukmqilinadiganjoygaboradilar, Sado'mfarzandlariyeryuzidanyo'qqilinganidek,butlarga sig'inadiganlarninghammasihamyo'qqilinadi.

23Qo'rqma,o'g'limYoqub,vahimagatushma,eyIbrohim o'g'liXudoyiTaolosenihalokatdansaqlasin,barcha adashishyo'llaridanqutqarsin.

24MenbuuyniO'zimuchunqurdim,tokiyeryuzida ismimniulug'layinUsengavaseningzurriyotinggaabadiy berildi.UIbrohimninguyidebataladi.Usengavasening zurriyotinggaabadiyberildiChunkisenMeninguyimni qurasanvaXudooldidaismimniabadiyulug'laysan Seningzurriyotingvaismingyeryuziningbarchaavlodlari davomidasaqlanibqoladi

25Uungabuyruqberishnivaduoqilishnito'xtatdi

26Ikkovlaribirto'shakdabirgayotishdi.Yoqubotasining otasiIbrohimningbag'ridauxladivauniyettimartao'pdi Ibrohimningmehr-muhabbativayuragiuuchunxursand bo'ldi.

27Ubutunqalbibilanuniduoqilib,dedi:“EyXudoyi Taolo,hammanarsaningXudosivahammanarsaning Yaratuvchisi!UmeniXaldeyningUrshahridanolibchiqdi, tokiUmengabuyerniabadiymerosqilibbersinvamen muqaddaszurriyotniyaratay,toabadbarakalibo‘lsin”

28UYoqubniduoqilib,dedi:“O‘g‘lim,butunqalbimva mehr-muhabbatibilanungashodbo‘laman,Sening inoyatingvarahm-shafqatingungavauningzurriyotiga abadiyyog‘ilsin.

29Unitarketma,bundanbuyonabadiykunlargachauni mensimaKo'zingungavauningzurriyotigaochilsin,toki uniasrab-avaylasang,duoqilsangvamerosinguchununi xalqsifatidamuqaddasqilsang

30Vabundanbuyonabadiyatningbarchakunlarigacha ungabarchabarakalaringizniatoetingvayeryuzidagi barchaavlodlargabarchayaxshiniyatingizgamuvofiquva uningavlodlaribilanahdingnivainoyatingniyangilagin

23-BOB

1UYoqubningikkibarmog'iniko'zlarigaqo'ydiva xudolarningXudosiniolqishladi,yuziniyopdi,oyoqlarini uzatdivaabadiyuyqudauxladivaota-bobolariyoniga jo'nadi

2Shungaqaramay,Yoqubuningbag'ridayotarediva otasiningotasiIbrohimningo'lganinibilmasedi.

3Yoqubuyqudanuyg'ondivaIbrohimmuzdeksovuqedi U:“Ota,ota”,dedi.Lekinhechkimgapirmasdivau o'lganinibildi

4Uqo'ynidanturib,yuguribborib,onasiRivqogaaytdi; RivqoesakechasiIshoqningoldigaborib,ungaaytdi;ular birgaborishdi,Yoqubhamularbilanbirgaedi,qo'lida chiroqboredivaularichkarigakirishganida,Ibrohimning o'likholdayotganiniko'rishdi.

5Ishoqotasiningyuzigayiqildi,yig'labunio'pdi

6IbrohimningxonadonidaovozlareshitildiO'g'liIsmoil o'rnidanturib,otasiIbrohimningoldigabordivaotasi Ibrohimuchunyig'ladi,uvaIbrohimningbutunxonadoni qattiqyig'ladilar.

7O'g'illariIshoqvaIsmoilunixotiniSoraningyoniga, qo'shaloqg'orgadafnqilishdivauningxonadonidagi barchaerkaklar,Ishoq,Ismoilvaularningbarchao'g'illari hamdaKeturaningbarchao'g'illario'zjoylaridauuchun qirqkunyig'lashdi;Ibrohimuchunyig'lashkunlaritugadi 8Uuchyubileyvato'rthafta,ya'nibiryuzyetmishbesh yilumrko'rdiUumriningkunlarinito'ldirib,qarib, kunlargato'ldi

9Ota-bobolariningumrio'nto'qqizyiledi;To'fondan keyinularo'nto'qqizyilgayetmay,yillarikamayib,tez qarib,turliazob-uqubatlarvayovuzliklaritufaylikunlariga to'yishgamajburbo'lishdi,faqatIbrohimbundanmustasno. 10IbrohimXudovandoldidabarchaishlaridamukammal edivaumriningoxirigachasolihlikdaUngama'qulbo'ldi; vamana,uyovuzliktufayliqarib,umriningoxirigachato'rt yilligininishonlamadi

11Vabuvaqtdantobuyukqiyomatkunigachapaydo bo'ladiganbarchaavlodlarikkiyubileynitugatmasdan oldintezdaqaribqoladilarvaularningbilimlariqarilik tufayliularnitarketadi,yurtesabarchabilimlariyo'qbo'lib ketadi.

12O'shakunlarda,agarbirkishibiryarimyilyubiley yashasa,ularuhaqida:“Uuzoqumrko'rdi,umriningko'p qisminiazob-uqubat,qayg'uvaazob-uqubatlargato'ldirdi, tinchlikyo'q”,deyishadi

13Chunkifalokatustigafalokat,jarohatustigayara,azob ustigaazob,yomonxabarustigayomonxabar,kasallik ustigakasallikvashungao'xshashbarchayomonhukmlar, bir-biribilanbirgakasallikvaag'darilish,qor,sovuqva muz,isitma,titroq,qahatchilik,ocharchilik,o'lim,qilich, asirlikvaharxilbalovaazoblarkeladi

14Vabularningbarchasiyeryuzidaqonunbuzarlik qiladiganyovuzavlodgakeladi:ularningishlarinopoklik, zino,ifloslikvajirkanchishlardir

15Shundaular:“Ota-bobolarimizningumriuzoq,ming yilgachadavometganvayaxshiedi;ammomana,agar insonuzoqumrko‘rganbo‘lsa,bizningumrimizoltmish yigirmao‘nyil,agarukuchlibo‘lsa,qirqyigirmayilvabu yovuzliklargateng,vabuyovuzavlodningdavridatinchlik yo‘q”,deyishadi

16O'shaavloddao'g'illarotalarinivaoqsoqollarinigunoh vaadolatsizlikda,og'izdanchiqqanso'zlarvaular qilayotgankattayovuzliklarda,shuningdek,Egamizular bilanO'zio'rtasidatuzganahdnibuzganliklariuchun ayblashadiUlarUningbarchaamrlarini,farmonlariniva barchaqonunlarinio'nggaham,chapgahamog'masdan bajarishlarikerakedi.

17Chunkihammayomonlikqilgan,harbirog'izyomonlik gapiradivaularningbarchaishlarinopoklikva jirkanchlikdir,ularningbarchayo'llariifloslik,nopoklikva halokatdir.

18Mana,ularningbarchaqilmishlaritufayliyervayron bo'ladi,toknovdasiham,moyihamqolmaydi,chunki ularningishlaributunlaybevafolikdirUlarningbarchasi, hayvonlar,chorvamollari,qushlarvadengizdagibarcha baliqlar,insonfarzandlaritufaylihalokbo'ladi

19Ularqonunvaahdtufaylibir-biribilan,yoshqariya bilan,qariyayoshbilan,kambag'alboybilan,kambag'al kattalarbilan,tilanchishahzodabilanjanjallashadi,chunki ularamrlarni,ahdlarni,bayramlarni,oylarni,shanbalarni, yubileylarnivabarchahukmlarniunutishdi

20Ularyo'lgaqaytarishuchunkamonvaqilichlarbilan jangqilishadi,lekinyeryuzidabirin-ketinko'pqon to'kilmaguncha,ularqaytibkelishmaydi

21Qochibketganlaryovuzliklaridansolihlikyo'liga qaytmaydilar,balkihammao'zlariniyolg'onvaboylikka ko'tarib,qo'shnisininghammanarsasinitortiboladilarva buyuknomnitilgaoladilar,lekinhaqiqatvasolihlikbilan emas,balkimuqaddaslarningmuqaddasjoyinio'zlarining nopokliklarivaiflosliklaribilanbulg'aydilar

22BunaslningqilmishlariuchunRabbimizdankattajazo keladi.Uularniqilichga,hukmgavaasirlikkatopshiradi, talon-tarojqiladivayebqo'yadi

23Uulargaqarshinarahm-shafqatvarahm-shafqatgaega bo'lgan,naqari,nayosh,nahechkimnihurmat qilmaydigangunohkorxalqlarniuyg'otadiChunkiular barchainsonfarzandlaridanko'rayovuzroqvayomonlik qilishgaqodirroqdirlar.UlarIsroilgaqarshizo'ravonlikva YoqubgaqarshigunohqilishadiYeryuzidako'pqon to'kiladi,hechkimyig'maydivahechkimko'mmaydi

24O'shakunlardaularbalandovozdafaryodqiladilarva gunohkorlar,butparastlarningqo'lidanqutqarilishlariuchun ibodatqiladilar,ammohechbirinajottopmaydi

25Bolalarningboshlarioq,sochlarioqaribketadi,uch haftalikbolayuzyoshliodamdayqaribo'libko'rinadi, ularningqaddi-qomatiqayg'uvazulmtufayliyo'qbo'lib ketadi.

26O'shakunlardabolalarqonunlarnio'rganishni,amrlarni izlashnivasolihlikyo'ligaqaytishniboshlaydilar

27Vainsonfarzandlariorasidakunlarko'payib,ko'paya boshlaydi,tokiularningkunlarimingyilgayaqinlashsin Vakunlarsoni(avvalgidan)ko'proqyilgayetsin

28Hechbirqariyabo'lmaydi,umridanqoniqmaydigan hechkimbo'lmaydi,chunkihammabolavayoshbo'ladi

29Vaularbutunkunlarinitinchlikvaquvonchda o'tkazadilarvayashaydilarShaytonham,yovuzvayron qiluvchihambo'lmaydi;chunkiularningbarchakunlari barakavashifokunlaribo'ladi

30O'shapaytdaEgamizO'zqullarinisog'aytiradi,Ular o'rnidanturib,buyuktinchlikniko'radilar,Dushmanlarini quvibchiqaradilarSolihlarbuniko'rib,minnatdor bo'ladilar,Abadiyquvonchdanquvonadilar, Dushmanlarigaqarshibarchahukmlarinivala'natlarini ko'radilar.

31Suyaklariyergajoylashadi,ruhlarishodlikkato'ladi UlarhukmniamalgaoshiruvchiXudoekanligini,yuzlab, minglabvaUnisevganlarningbarchasigarahm-shafqat ko'rsatayotganinibiliboladilar

32EyMuso,buso'zlarniyozibqo'y,chunkiularshunday yozilganvaavlodlaroshaabadiyguvohlikberishuchun samoviylavhalargayozibqo'yilgan

24-BOB

1IbrohimvafotidankeyinEgamizuningo'g'liIshoqqa barakaberdi.UXevrondanchiqib,yettiyildavomida uchinchiyubileyningbirinchiyilida(2073AM)Vahiy qudug'idayashadi

2To'rtinchihaftaningbirinchiyilida,Ibrohimdavrida bo'lganbirinchiocharchilikdantashqari,yurtdaocharchilik boshlandi.

3Yoqubyasmiqlisho'rvaniyebbo'lgach,Esovdaladanoch qoldiUakasiYoqubga:«Manashuqizilsho'rvadan mengaber»,dedi.Yoqubunga:«Mengato'ng'ichlik huquqingnisot,mensenganonvamanashuyasmiqli sho'rvadanhamberaman»,dedi

4Esovo'z-o'zidan:«Meno'laman,buto'ng'ichlik huquqidanmenganimafoyda?»-dedi

5UYoqubga:«Menunisengaberaman»,dediYoqub: «Bugunmengaqasamich»,dedivauungaqasamichdi.

6YoqubakasiEsovganonvasho'rvaberdi,uto'yguncha yediEsovesao'ziningto'ng'ichlikhuquqinimensimadi Shusababli,Yoqubungato'ng'ichlikhuquqisifatida berganqizilsho'rvatufayliEdomdebnomlandi

7Yoqubkattabo'ldi,Esovesaobro'sidanmahrumqilindi 8Qahatchilikbutunyurtniqamraboldi.Ishoqshu haftaningikkinchiyilidaMisrgayo'loldivaGerordagi FilistlarshohiAbumalekningoldigabordi

9Egamizungazohirbo'libdedi:“Misrgaborma.Men sengaaytadiganyurtdayashavashuyurtdayashaMensen bilanbirgabo'lamanvasengabarakaberaman

10ChunkiMensengavaseningzurriyotinggabutunbu yerniberamanOtangIbrohimgaberganqasamimni bajaramanSeningzurriyotingniosmondagiyulduzlarkabi ko'paytiramanvabutunbuyerniseningzurriyotingga beraman

11Yeryuzidagibarchaxalqlarseningzurriyotingdabaraka topadilar,chunkiotangMeningovozimgaquloqsoldi, farmonlarimga,qonunlarimga,qonunlarimgavaahdimga rioyaqildi;endiMeningovozimgaquloqsolingvabu yurtdayashang.

12UGelardauchhaftayashadi

13Abumalekungavaungategishlibo'lganhammanarsaga qarshibuyruqberib:“Kimkiungayokiungategishli bo'lgannarsagategsa,o'ladi”,dedi

14IshoqFilistlarorasidakuchayib,ko'pmol-mulkka, ho'kiz,qo'y,tuya,eshaklargavakattaxonadongaegabo'ldi 15UFilistlaryeridaekinekib,yuzbarobarko'phosilberdi Ishoqjudakattabo'libketdivaFilistlarungahasadqilishdi 16Ibrohimningxizmatkorlariuninghayotidavomida qaziganbarchaquduqlarniuningvafotidankeyinfilistlar to'sibqo'yib,tuproqbilanto'ldirishganedi

17AbumalekIshoqqa:«Bizningoldimizdanket,chunki senbizdananchakuchlisan»,dediIshoqyettinchi haftaningbirinchiyilidauyerdanjo‘nab,Gerarvodiylarida yashabqoldi

18UlarotasiIbrohimningxizmatkorlariqaziganvaotasi Ibrohimvafotidankeyinfilistlaryopibqo'ygansuv

quduqlariniyanaqazishdiIbrohimulargaotasiIbrohim qo'yganismlarniqo'ydi.

19Ishoqningxizmatkorlarivodiydaquduqqazib,tiriksuv topdilar.Gerorcho'ponlariIshoqningcho'ponlaribilan janjallashib:“Suvbizniki”,dedilar.Ishoqquduqqa “Buzg'unchilik”debnomberdi,chunkiularbizganisbatan buzuqlikqilishganedi

20Ularikkinchiquduqqazishdivaularbuninguchunham kurashdilarYusufuni“Dushmanlik”debatadiYusufu yerdanturib,ularyanabirquduqqazishdi,ammobuning uchunkurashmadilarYusufuningnomini“Xona”deb atadiIshoq:“EndiXudovandbizgakenglikberdivabiz yeryuzidakoʻpaydik”,dedi.

21Uuyerdanqirqto'rtinchiyubileyningbirinchiyilida, birinchihaftaningbirinchiyilida,Qasamyodqudug'iga chiqdi.

22O'shakecha,birinchioyningyangioyidaEgamizunga zohirbo'lib,dedi:“MenotangIbrohimningXudosiman Qo'rqma,chunkiMensenbilanbirgamanvaqulimIbrohim uchunseniduoqilamanvazurriyotingniyerningqumikabi ko'paytiraman”

23UyerdaotasiIbrohimdastlabqurganqurbongohqurdi vaXudovandningisminichaqirdivaotasiIbrohimning Xudosigaqurbonlikkeltirdi

24Ularquduqqazishdivatiriksuvtopdilar.

25Ishoqningxizmatkorlariyanabirquduqqazishdi,lekin suvtopaolishmadiUlarborib,Ishoqqasuv topmaganliklariniaytishdi.Ishoq:“MenbugunFilistlarga qasamichdimvabubizgaeʼlonqilindi”,dedi

26UbujoyningnominiQasamyodqudug‘idebatadi, chunkiuyerdaAbumalek,uningdo‘stiOxuzatvauning lashkarboshisihokimPixolgaqasamyodqilganedi 27Ishoqo'shakuniularbilanyarashishgaqasamichganini angladi.

28O'shakuniIshoqFilistlarnila'natlab,shundaydedi: “Barchaxalqlarorasidang'azabvag'azabkunigacha Filistlarla'natibo'lsin!Xudoularnigunohkorxalqlarva Kittimqo'lidamasxara,la'natvag'azabgaaylantirsin

29DushmanvaKittimqilichidanqochibqutulganharbir kishi,solihxalqniosmonostidanhukmqilishuchunyo'q qilsin,chunkiularavlodlardavomidayeryuzidaMening farzandlarimningdushmanlarivadushmanlaribo'ladilar

30Ulardanhechkimqolmaydi,Qiyomatkunidahechkim najottopmaydiChunkiFilistlarningbutunurug'ivayron bo'ladi,ildizibilanyo'qqilinadivayeryuzidanquvib chiqariladi.BuKaftorimlaruchunyeryuzidaendinom ham,urug'hamqolmaydi

31Agaruosmongako'tarilsaham,uyerdanpastga tushiriladi,yeryuzidamustahkambo'lsaham,uyerdan sudrabchiqariladi,xalqlarorasidayashirinsaham,uyerdan ildizotadiAgaruo'liklardiyorigatushsaham,uyerda uninghukmibuyukbo'ladi,uyerdahamtinchlikbo'lmaydi.

32Agaruasirlikkatushsa,uningjoniniqasdqilganlar qo'lidauniyo'ldao'ldirishadiUngabutunyeryuzidana nom,nanaslqolmaydiChunkiuabadiyla'natgauchraydi

33Uyeryuzidanildizibilanyo'qqilinishiuchun,qiyomat kunidaungashundayqilishuchunsamoviylavhalargaU haqidashundayyozilganvao'yibyozilgan

25-BOB

1Haftaningikkinchiyilida,ushbuyubileyda,Rivqoo'g'li Yoqubnichaqirib,ungadedi:“O'g'lim,akangEsovkabi Kan'onqizlaridanxotinolmaUKan'onqizlaridanikkita xotinoldivaularmeningjonimnibarchanopokishlari bilang'azablantirdilar.Chunkiularningbarchaishlarizino vashahvatdirvaulardasolihlikyo'q,chunkiularning ishlariyomondir

2Vamen,o'g'lim,senijudasevamanvaqalbimvamehrmuhabbatisenikunningharsoatidavatunningharbir soatidaduoqiladi

3Endi,o'g'lim,meninggapimgaquloqsol,onangning xohishinibajarBuyurtningqizlaridanemas,balkifaqat otamningxonadonidanvaotamningqarindoshlaridanxotin olSenotamningxonadonidanxotinolasan,XudoyiTaolo seniduoqiladi,farzandlaringsolihavlodvamuqaddas zurriyotbo'ladi.

4ShundaYoqubonasiRivqogagapirdi:Onajon,men toʻqqizhaftalikman,nabironayolgateginganimnibilaman, nabironkishigaunashtirilganman,naKanʼonqizlaridan xotinolishnixayolimgahamkeltirmaganman

5Chunki,onajon,otamizIbrohimningso'zlarinieslayman UmengaKan'onqizlaridanxotinolishniemas,balki otamningavlodidanvaqarindoshlarimdanxotinolishni buyurganedi

6MenakangLobonningqizlaritug'ilganinieshitganedim vaularningorasidanxotinolishgaqarorqilganedim

7Shusabablimenumrimdavomidagunohqilishdanyoki barchayo'llarimdabuzilishdano'zimniruhanhimoya qildim;chunkiotamIbrohimmengashahvatvazinoga nisbatanko'pamrlarberganedi

8Umengabuyurganhammanarsagaqaramay,yigirma ikkiyildavomidaakammenbilanjanjallashibkeldiva mengatez-tezgapirib:“Ukajon,meningikkitaxotinimdan birsinglimnio‘zingizgaoling”,dedi;lekinmenuqilgan ishlarniqilishdanboshtortdim

9Eyonajon,sizningoldingizdaqasamichamanki,men umrimningoxirigachaKan'onzurriyotiningqizlaridan xotinolmaymanvaakamkabiyomonishqilmayman

10Qo'rqma,onajon;ishonchhosilqil,menSening irodangnibajaraman,to'g'riyo'ldanyuramanvayo'llarimni abadiybuzmayman

11Shundauyuziniosmongako'tarib,qo'llarining barmoqlariniuzatdivaog'ziniochdivaosmonuyerni yaratganXudoyiTaoloniolqishladi,Ungashukronava hamdusanoaytdi

12Ushundaydedi:“EgamizXudogahamdusanolar bo‘lsinvaUningmuqaddasismiabadiyvaabadiy ulug‘lansin.UmengaYoqubnisofo‘g‘ilvamuqaddas zurriyotqilibberdi,chunkiuSeningzotingdirvauning zurriyotiabadiyvabarchaavlodlardavomidaSening bo‘ladi

13EyXudovand,Uniduoqilginvasolihlikne'matini og'zimgasolgin,tokimenUniduoqilayin

14O'shapaytda,solihlikruhiuningog'zigatushganda,u ikkalaqo'liniYoqubningboshigaqo'yibdedi:

15EysolihlikParvardigorivaabadiyXudo,Sengabaraka bersin!Usenibarchaavlodlardanustunqilsin.EyO'g'lim, Usengasolihlikyo'linibersinvazurriyotinggasolihlikni ochibbersin

16Useninghayotingdavomidao'g'illaringniko'paytirsin, vaularyiloylarisonigako'rao'ssinVaularningo'g'illari

osmonyulduzlaridanhamko'pvabuyukbo'lsin,va ularningsonidengizqumidanhamko'pbo'lsin.

17Uulargabugo'zalyurtnibersinIbrohimgavauning avlodlarigaabadiyberaman,debva'daqilganedi.Ularuni abadiymulkqilibolishsin.

18O'g'lim,umrimdavomidasengamuborakfarzandlar tug'ilishiniko'rsam,barchazurriyotingmuborakva muqaddasbo'lsin.

19Onangninghayotidavomidauningruhini tetiklashtirganingkabi,Senidunyogakeltirganonaning bachadonihamseniduoqiladi,Meningmehr-muhabbativa ko'kraklarimseniduoqiladi,Og'zimvatilimSengako'p madhiyalaraytadi.

20Ko'payib,yeryuzigayoyilsin,vazurriyotingosmonu yerningshodligidaabadiykamoltopsin;vazurriyoting shodbo'lsin,vabuyuktinchlikkunidatinchlikbo'lsin.

21Seningnomingvazurriyotingabadiyyashasin,Engoliy XudoularningXudosibo'lsin,SolihlikXudosiularbilan birgayashasin,Uningma'badiabadiyularorqaliqurilsin.

22Seniduoqilganbarakalibo'lsin,seniyolg'onla'natlagan harbirjonzotla'natlansin

23Uunio'pib,ungadedi:“OlamningParvardigoriseni onangningqalbivamehrisendanquvonganideksevsinva seniduoqilsin”Vauduoqilishdanto'xtadi

26-BOB

1BuhaftaningyettinchiyilidaIshoqto'ng'icho'g'liEsovni chaqiribdedi:O'g'lim,menqaribqoldim,ko'zlarim xiralashibqoldivao'limkuninibilmayman

2Endiovqurollaringni,o'qdonlaringnivakamoningniol vadalagachiqOvqilib,menitutibol,o'g'lim,menga jonimyoqtiradiganmazalitaomtayyorlabberUnimenga olibkel,yeyman,o'limimdanoldinjonimseniduoqiladi.

3RivqoesaIshoqningEsovbilangaplashayotganini eshitdi

4Esovertatongdaovqilish,tutishvaotasigaolibkelish uchundalagachiqdi

5Rivqoo'g'liYoqubnichaqirib,ungadedi:«Mana,otang IshoqakangEsovga:“Meniovla,mazalitaomtayyorlab, mengaolibkel”,deganinieshitdim

6O'limimdanoldinEgamninghuzuridaseniduoqilay Endi,o'g'lim,sengabuyurgangapimgaquloqsol: suruvinggaborib,mengaikkitayaxshiechkiolibkel,men ulardanotanggauyoqtirganmazalitaomtayyorlab beraman.Otanggaolibkel,uyeb,o'limidanoldin EgamninghuzuridaseniduoqilsinShundasenduoqilasan 7Yoqubonasiga:«Oyijon,otamyeydiganvaunga yoqadiganhechnarsaniayamaymanFaqatonam,u ovozimnitanib,mengategmoqchibo'lishidanqo'rqaman», dedi

8Senmeningsilliqligimni,akamEsovningesajunli ekanliginibilasanMenuningko'zo'ngidayovuzodam bo'libko'rinamanvaumengabuyurmaganishniqilaman,u mengag'azablanadivameno'zimgabarakaemas,balki la'natkeltiraman

9OnasiRivqounga:«O‘g‘lim,la’natingmengabo‘lsin, faqatmeninggapimgaquloqsol»,–dedi

10YoqubonasiRivqoninggapigaquloqsolib,ikkitasemiz vayaxshiechkiniolibkelib,onasigaolibkeldi.Onasiesa ulardano'ziyoqtirganmazaligo'shttayyorladi

11Rivqouydao'zibilanbirgabo'lganto'ng'icho'g'li Esovningyaxshiyomg'irinioldivakenjao'g'liYoqubga kiyintirdi,uloqlarningterisiniesauningqo'llarigava bo'yniningochiqjoylarigao'radi.

12Utayyorlagango'shtvanonnio'g'liYoqubningqo'liga berdi

13Yoqubotasiningoldigakirib:«Mensizning o‘g‘lingizman.Sizaytganingizniqildim.O‘rningdantur, o‘tirvamentutgannarsalardanye,ota,meniduoqil»,–dedi

14Ishoqo'g'liga:«Qandayqilibbunchalikteztopding, o'g'lim?»dedi

15Yoqubdedi:ChunkiXudoyingizmenitopdi.

16Ishoqunga:«Yaqinroqkel,o‘g‘lim,senipaypaslab ko‘ray,senmeningo‘g‘limEsovmisanyokiyo‘qmisan»,–dedi.

17YoqubotasiIshoqqayaqinlashdiIshoqunipaypaslab: «OvozYoqubningovozi,qo'llaresaEsovningqo'llari»,–dedi.

18Ammouuniko'rmadi,chunkibuuningidrok qobiliyatiniyo'qotishuchunosmondanyuborilganbir buyruqedi.Ishoqesauniko'rmadi,chunkiuningqo'llari akasiEsovnikigao'xshabtukliedi,shuninguchunuuni duoqildi

19U:“SenmeningoʻgʻlimEsovmisan?”debsoʻradi.U: “Menseningoʻgʻlingman”,dediU:“Yaqinroqkel, oʻgʻlim,ushlagannarsangdanyeyman,jonimseniduo qilsin”,dedi.

20Uuniyonigaolibkeldivauovqatlandi,uungasharob keltirdivauichdi

21OtasiIshoqunga:«Yaqinroqkelib,menio‘p,o‘g‘lim», dedi

22Uyaqinlashib,unio'pdiUkiyimininghidinisezdiva uniduoqilibdedi:“Mana,o'g'limninghidiXudovand barakabergandalaninghidigao'xshaydi

23Egamizsengaosmonshudringini,yershudringini,mo'lko'ldonvamoybersin.Xalqlarsengaxizmatqilsin,xalqlar sengata'zimqilsin

24Aka-ukalaringizustidanhukmronbo'ling,onangizning o'g'illarisizgata'zimqilsin.Egamizmengavaotam Ibrohimgaberganbarchabarakalargaegabo'lingSizgava zurriyotingizgaabadiynasibetsinSiznila'natlaganla'nat bo'lsin,sizniduoqilganbarakabo'lsin.

25Ishoqo'g'liYoqubniduoqilibbo'lgach,Yoqubotasi Ishoqningoldidanchiqibketishibilanoq,yashirindiAkasi Esovovdanqaytibkeldi.

26Umazalitaomtayyorlab,otasigaolibkeldivaotasiga: “Otajon,turingiz,meningkiyikgoʻshtimdanyeb,meniduo qiling”,dedi

27OtasiIshoqundan:«Senkimsan?»debso‘radiU unga:«Menseningto‘ng‘icho‘g‘lingEsovmanSen mengabuyurganingnibajardim»,dedi.

28Ishoqjudahayratdaqoldivadedi:“Ovlab,tutib,menga olibkelgankimoʻzi?Senkelmasdanoldinmen hammasidanyeb,uniduoqilganmanUvauningbarcha avlodlariabadiyduoqilinadi”

29EsovotasiIshoqningso'zlarinieshitgach,judaqattiqva achchiq-achchiqfaryodqildivaotasiga:“Menihamduo qiling,ota”,dedi

30Ibrohimunga:“Ukanghiylabilankelib,duoingniolib ketdi”,dediU:“EndimenuningisminimauchunYoqub

ekanliginibilamanMana,umeniikkimartaalmashtirdi:u meningtoʻngʻichlikhuquqimnioldi,endiesaduoimniolib ketdi”,dedi

31U:“Ota,mengaduoqoldirmadingizmi?”debso‘radi. IshoqEsovgajavoban:“Mana,menunisizning xo‘jayiningizqildim,barchaaka-ukalariniungaxizmatkor qilibberdim,unimo‘l-ko‘ldon,sharobvamoybilan quvvatlantirdim.Endisenuchunnimaqilay,o‘g‘lim?”

32EsovotasiIshoqqadedi:Ota,sendafaqatbittaduo bormi?Menihamduoqiling,ota

33Esovovozinibalandko'taribyig'ladiIshoqunga javobandedi:Mana,seningmaskaningyershudringidan uzoqda,osmonshudringidanesauzoqdabo'ladi.

34Qilichingbilanyashaysan,birodaringgaxizmatqilasan Senbuyukbo'lib,bo'yningdanuningbo'yinturug'initortib olgach,o'limgamahkumbo'lasan,zurriyotingesaosmon ostidanildizotadi

35EsovotasiungaberganduotufayliYoqubgatahdid qilaverdi.Uo'zyuragida:“Otamuchunmotamkunlari kelsin,akamYoqubnio'ldirsam”,dedi

27-BOB

1Rivqogatushidakattao‘g‘liEsovningso‘zlariaytildi Rivqokichiko‘g‘liYoqubnichaqirtiribkeldi.

2Uungadedi:“Mana,akangEsovsendanqasosolib,seni o‘ldiradi

3Endi,o'g'lim,gapimgaquloqsol,o'rningdanturva HorondagiakamLobonningoldigaqochUkangning g'azabitushguncha,usendang'azabiniolib,qilganbarcha ishlaringniunutguncha,birnechakununingyonidaqol. Keyinmenodamyuborib,seniuyerdanolibkelaman

4Yoqub:«Qo‘rqmayman;agarumenio‘ldirmoqchibo‘lsa, menunio‘ldiraman»,–dedi.

5Lekinuunga:«Birkundaikkalao‘g‘limdanham ayrilishgayo‘lqo‘yma»,dedi 6YoqubonasigaRivqogadedi:Bilasanmi,otamqarib qolganvakoʻzlarixiralashganiuchunkoʻrmayaptiAgar unitashlabketsam,buuningkoʻzigayomonlikboʻladi Chunkimenunitashlabketamanvasendanketaman.Otam gʻazablanib,menilaʼnatlaydiMenketmaymanUmeni yuborganida,menketaman

7RivqoYoqubga:«Menborib,ubilangaplashaman,u senijo‘natibyuboradi»,dedi

8RivqoIs’hoqningoldigakirib,ungadedi:Esovning ikkiXetlikqizitufaylijonimdannafratlanyapman.Agar Yoqubhammanashundayyurtqizlaridanxotinolsa,men bundankeyinnimauchunyashayman?AxirKan’onqizlari yovuzdir

9IshoqYoqubnichaqirib,uniduoqildivaunganasihat qilibdedi:“Kan’onqizlaridanbirortasigahamxotinolma 10O'rningdanturvaMesopotamiyaga,onangningotasi BetuelninguyigaborUyerdanonangningakasi Lobonningqizlaridanxotinol

11QodirXudoseniduoqilsin,ko'paytirsinvako'paytirsin, tokisenko'plabxalqlargaaylansangOtamIbrohimning barakasinisengavasendankeyingizurriyotinggabersin, tokisenmusofirbo'libyashaganyurtingnivaXudo IbrohimgaberganbarchayurtnimerosqilibolginEsonomonket,o'g'lim.

12IshoqYoqubnijo'natibyubordiYoqub Mesopotamiyaga,YoqubningonasiRivqoningukasi, suriyalikBetuelningo'g'liLobonningoldigabordi

13YoqubMesopotamiyagaborishuchuno'rnidan turgandanso'ng,Rivqoningruhio'g'liuchunxafabo'lib, yig'ladi

14IshoqRivqogadedi:Singlim,oʻgʻlimYoqubuchun yigʻlama,chunkiutinchlikbilanketadivatinchlikbilan qaytadi

15XudoyiTaolounibarchayomonliklardansaqlaydivau bilanbirgabo'ladi,chunkiUunibutunumridavomidatark etmaydi

16Chunkimenbilamanki,uqayergaborsaham,hamma narsadamuvaffaqiyatqozonadi,tokiubizgatinchlikbilan qaytibkelgunchavabizunitinchlikdako'rmagunimizcha 17Singlim,undanqo'rqma,chunkiuto'g'riyo'ldavau mukammalinsonUsodiqvahalokbo'lmaydiYig'lama 18IshoqRivqonio'g'liYoqubuchunyupatib,uniduoqildi 19Yoqubqasamyodqudug‘idanchiqib,ikkinchihaftaning birinchiyilida,qirqto‘rtinchiyubileyda,Xorongayo‘loldi Haftaningbirinchioyiningyangioyida,soat21:15da, tog‘lardagiLuzga,ya’niBaytilgayetibkeldi.Kechqurunu yergayetibkeldivao‘shakechayo‘lningg‘arbidagi yo‘ldanburilib,quyoshbotganiuchuno‘shayerdauxladi 20Uo'shajoyningtoshlaridanbiriniolib,daraxttagiga qo'ydiYolg'izo'ziyo'ldauxlabqoldi 21O'shakechautushko'rdiMana,yerdanarvonqo'yilgan edi,uninguchiosmongategibturardi.Mana,Egamizning farishtalariuningustigachiqib-tushibkelishardiMana, Egamizuningustidaturardi

22UYoqubgagapiribdedi:MenotangIbrohimningva IshoqningXudosiEgammanSenuxlayotganyerni sengavasendankeyingiavlodlaringgaberaman 23Seningzurriyotingyerningchangikabiko'payadi.Sen g'arbga,sharqqa,shimolgavajanubgako'payasanSenda vaseningzurriyotingdabarchaxalqlarbarakatopadi 24Mana,Mensenbilanbirgabo'laman,qayergaborsang hamsenihimoyaqilamanvasenibuyurtgatinchlikbilan qaytaribolibkelamanChunkisengaaytganlarimning hammasinibajarmagunimcha,senitarketmayman.

25Yoqubuyqusidanuyg'onib:“Haqiqatanhambujoy Egamizninguyi,menbunibilmaganekanman”,dediU qo'rqib:“BujoyXudoninguyidanboshqahechkim bo'lmagandahshatli,buosmondarvozasi”,dedi 26Yoqubertatongdaturdivaboshiostigaqo'ygantoshni olib,uniyodgorliksifatidao'rnatdivaustigamoyquydi.U bujoyningnominiBaytildebatadi;lekinbujoyningnomi avvalLuzedi.

27YoqubXudovandgaqasamichdivashundaydedi: “AgarXudovandmenbilanbo‘lsavaboradiganyo‘limda meniasrasa,mengayeyishuchunnonvakiyishuchun kiyimbersa,tokiotamninguyigatinchlikbilanqaytib kelsam,XudovandmeningXudoyimbo‘ladiMenbu yerdabelgisifatidao‘rnatganbutoshXudovandninguyi bo‘ladiSenmengaberganhammanarsaningo‘ndanbirini Sengaberaman,Xudoyim”

28-BOB

1Uyo'linidavomettirib,sharqdagiyurtga,Rivqoning ukasiLobonnikigakeldi.Lobonubilanbirgabo'lib,qizi Rohilauchunbirhaftaxizmatqildi

2Uchinchihaftaningbirinchiyilida[soat21:22da]uunga: “Mengayettiyilxizmatqilganxotinimnibering”,dedi. LobonYoqubga:“Mensizgaxotiningizniberaman”,dedi 3LobonziyofatuyushtirdivakattaqiziLeahniYoqubga xotinlikkaberdi,cho'risiZilpaniesaungaxizmatkorqilib berdi;YoqubesauniRohiladebo'ylaganiuchunbilmasdi

4YoqubuningyonigakirdivamanauLeaekanYoqub Lobongag'azablanibdedi:Negamengabundayqilding? MensengaLeauchunemas,Rohilauchunxizmat qilmadimmi?Negamengayomonlikqilding?

5Qizingniol,menketaman,chunkisenmengayomonlik qilding”YoqubRohilaniLeadanko'rako'proqsevardi; chunkiLeaningko'zlarizaifedi,lekingavdasijuda kelishganedi;Rohilaningesako'zlarichiroyli,gavdasijuda kelishganedi

6LobonYoqubgadedi:Bizningyurtimizdakattasidan oldinkichiginiberishbundayqilinmaydiBundayqilish toʻgʻriemas,chunkisamoviylavhalardashundayyozilgan vayozilgan:hechkimkichiginikattasidanoldinbermasligi kerakLekinkattasiavval,keyinkichiginiberadiBunday qilganerkakosmondaungaqarshiaybqoʻyadivabunday qilganhechkimsolihemas,chunkibuishEgamizoldida yomonlikdir

7IsroilxalqigabundayqilmasliklarinibuyurKattasini bermasdanoldinkichiginiolmasinlarvabermasinlar, chunkibujudayomonish

8LobonYoqubgadedi:Buyettikunlikziyofatni o'tkazibyuboring,keyinsizgaRohilaniberaman,toki mengayanayettiyilxizmatqilasan,oldingihaftadagidek qo'ylarimniboqasan

9Leaningyettikunio'tgankuniLobonRohilaniYoqubga yanayettiyilxizmatqilishuchunberdiYoqubZilpaning singlisiBilhaniesaRohilagacho'riqilibberdi

10URohilauchunyanayettiyilxizmatqildi,chunkiLea ungabekorgaberilganedi

11XudovandLeaningqorniniochdiLeahomiladorbo'lib, Yoqubgao'g'iltug'di.Yoqubuningisminiuchinchi haftaningbirinchiyili,to'qqizinchioyningo'nto'rtinchi kuniRubenqo'ydi[21:22AM]

12LekinRohilaningbachadoniyopilganedi,chunki EgamizLeaningnafratlanganinivaRohilaninguni sevganiniko'rdi

13YoqubyanaLeahningoldigakirdi.Leahhomilador bo'lib,Yoqubgaikkinchio'g'iltug'diLeaho'g'liniShimo'n debatadi.O'ninchioyningyigirmabirinchikuni,haftaning uchinchiyilidaLeahuningisminiShimo'nqo'ydi[21:24 AM]

14YoqubyanaLeahningoldigakirdiLeahhomilador bo'lib,ungauchinchio'g'iltug'di.Leahbuhaftaning oltinchiyilida,birinchioyningyangioyidauningismini Leviqo'ydi[21:27AM]

15YoqubyanauningyonigakirdiUhomiladorbo'lib, ungato'rtinchio'g'iltug'diYoqubuningisminiYahudo qo'ydi.Buto'rtinchihaftaningbirinchiyili,uchinchioyning o'nbeshinchikunibo'ldi[2129AM]

16Shusababli,RohilaLeagahasadqildi,chunkiu tug'masdi.UYoqubga:“Mengabolalarber”,dedi.Yoqub

esa:“Mensendanbachadoningdagimevalarni ayamadimmi?Senitashlabketdimmi?”

17RohilaLeaningYoqubgato'rttao'g'iltug'ibberganini ko'rib,unga:“Meningcho'rimBilhaningoldigabor,u homiladorbo'lib,mengao'g'iltug'ibberadi”,dedi.(Vau cho'risiBilhaniungaxotinlikkaberdi)

18UayolningyonigakirdiUhomiladorbo'lib,ungao'g'il tug'di.Uuchinchihaftaningoltinchiyilida,oltinchioyning to'qqizinchikuniuningisminiDanqo'ydi[21:27AM]

19YoqubBilhaningoldigaikkinchimartakirdiBilha homiladorbo'lib,Yoqubgayanabiro'g'iltug'diRohila uningisminiNaftaliqo'ydiButo'rtinchihaftaningikkinchi yili,yettinchioyningbeshinchikuniedi.[21:30AM]

20Leabepushtbo'libqolganinivatug'aolmaganiniko'rib, RohilagahasadqildiUo'ziningcho'risiZilpaniYoqubga xotinlikkaberdi.Uhomiladorbo'lib,o'g'iltug'di.Lea to'rtinchihaftaninguchinchiyili,sakkizinchioyningo'n ikkinchikuniuningisminiGadqo'ydi[21:31AM]

21Ibrohimyanauningoldigakirdi.Uhomiladorbo'lib, ungaikkinchio'g'iltug'diLeato'rtinchihaftaning beshinchiyili,o'nbirinchioyningikkinchikunidauning isminiAsherqo'ydi.[21:33AM]

22YoqubLeaxningyonigakirdiLeaxhomiladorbo'lib, o'g'iltug'diTo'rtinchihaftaningto'rtinchiyili,beshinchi oyningto'rtinchikuniuningisminiIssaxorqo'ydi.Uni enagaberdi

23YoqubyanauningoldigakirdiUhomiladorbo'lib,ikki farzandbiro'g'ilvabirqiztug'di.To'rtinchihaftaning oltinchiyili,yettinchioyningyettinchikunidao'g'lining isminiZabulun,qiziningisminiesaDinaqo'ydi[21:34 AM]

24XudovandRohilagamarhamatko'rsatib,uningqornini ochdiRohilahomiladorbo'lib,o'g'iltug'diUto'rtinchi haftaningoltinchiyilida,to'rtinchioyningyangioyida uningisminiYusufqo'ydi[21:34AM]

25Yusuftug'ilgankunlardaYoqubLobongadedi: Xotinlarimvao'g'illarimnibering,otamIshoqningoldiga borib,o'zimgauyquribberayChunkimenikkiqizingiz uchunsizgaxizmatqilganyillarimnitugatdimvaotamning uyigaboraman.

26LobonYoqubga:«Xizmathaqingnimenbilanbirga o‘tqaz,yanaqo‘ylarimniboqib,xizmathaqingniol»,dedi 27Ularbir-biribilankelishiboldilarki,uoʻzishhaqi sifatidaqora,xollivaoqtugʻilganqoʻzilarvauloqchalarni berishgaroziboʻldilar(Bularuningishhaqiboʻlishikerak edi)

28Hammaqo'ylarhamxolli,xollivaqora,harxilalomatli qo'ylarnitug'dilar.Ularyanao'zlarigao'xshashqo'zilarni tug'dilarXolliqo'ylarninghammasiYoqubniki,xolsizlari esaLobonnikiedi

29Yoqubningmol-mulkijudako'payibketdiUning ho'kizlari,qo'ylari,eshaklari,tuyalari,qullarivacho'rilari ko'pedi

30Lobonvauningo'g'illariYoqubgahasadqilishdiLobon uningqo'ylarinitortiboldivaYoqubuniyomonniyatbilan kuzatdi

29-BOB

1RohilaYusufnitug‘gandankeyin,Lobonqo‘ylarining juniniqirqganiketdi,chunkiularundanuchkunlikyo‘l uzoqlikdaedilar

2YoqubLobonningqo'ylariningjuniniqirqayotganini ko'rib,LeaxbilanRohilanichaqirdivaulargaKan'on yurtigaubilanbirgaborishlariniiltimosqildi

3Chunkiutushidahammanarsaniko'rganini,otasining uyigaqaytishikerakligihaqidaungaaytganhammanarsani aytibberdiUlar:“Qayergaborsangizham,bizsizbilan birgaboramiz”,dedilar

4YoqubotasiIshoqningXudosigavaotasiningotasi IbrohimningXudosigahamdusanoaytdiUo'rnidanturib, xotinlarivabolalarigaminib,bormol-mulkiniolib, daryodano'tib,GiladyurtigakeldiYoqubesaniyatini Lobondanyashirdivaungaaytmadi

5To'rtinchihaftaningyettinchiyilida,birinchioyning yigirmabirinchikunidaYoqubGiladtomongaburildi [21:35AM]Lobonunita'qibqildivauchinchioyningo'n uchinchikuniGiladtog'idaYoqubgayetiboldi.

6AmmoXudovandYoqubgazararyetkazishigayo'l qo'ymadi,chunkiukechasitushidaungako'rindiLobon Yoqubbilangaplashdi.

7O'shakunlarningo'nbeshinchikuniYoqubLobonvau bilanbirgakelganlarningbarchasiuchunziyofatqildi Yoqubo'shakuniLobongavaLobonhamYoqubga:Gilad tog'idanboshqasigayomonniyatbilano'tmaslikkaqasam ichdi

8Uyerdaguvohlikuchunbiruyumyasadi,shuninguchun bujoyshuuyumdankeyin“Guvohlaruyumi”deb nomlanadi

9AmmoilgariGiladyurtiniRafaxalqiningyurtideb atashardi,chunkibuyerRafaxalqiningyurtiedivauyerda Rafaxalqitug'ilgan,bo'yio'n,to'qqiz,sakkizvayettitirsak bo'lgandevlarboredi.

10UlarningyashashjoylariAmmonxalqiningyurtidan Xermontog'igachabo'lganhududlardaediUlarning shohlikmarkazlariKarnaim,Ashtarot,Edrey,Misurva Beonedi

11Egamizularniyomonishlariuchunyo'qqildi,chunki ularjudayomonniyatliedilarvaularningo'rnidaAmor xalqlariyashab,yovuzvagunohkorbo'lishdiBugungi kundahechbirxalqo'zgunohlarinito'liqqilganiyo'qva ularningyeryuzidaumriuzoqemas.

12YoqubLobonnijo'natibyubordiUsharqdagi Mesopotamiyagajo'nabketdiYoqubesaGiladyurtiga qaytibketdi.

13Uto'qqizinchioyningo'nbirinchikunidaYabboq daryosidano'tdi.O'shakuniuningukasiEsovuningoldiga keldivaubilanyarashdivaundanSeiryurtigajo'nabketdi Yoqubesachodirlardayashadi

14Beshinchihaftaningbirinchiyilida,ushbuyubileyda [21:36AM]uIordandaryosidano'tib,Iordandaryosining narigitomonidayashadivaqo'ylariniuyumdengizidan Baytshon,DotanvaAkrabimo'rmonigachaboqdi

15UotasiIshoqqabarchamol-mulkini,kiyim-kechak, oziq-ovqat,go'sht,ichimlik,sut,sariyog',pishloqva vodiyningbirnechtaxurmolariniyubordi.

16OnasiRivqogahamyiligato'rtmarta,oylaroralig'ida, shudgorlashvao'rishoralig'ida,kuzbilanyomg'ir (mavsum)oralig'idavaqishbilanbahororalig'idaIbrohim minorasigaolibborardi

17Ishoqqasamyodqudug'idanqaytib,otasiIbrohimning minorasigachiqqanedivauyerdao'g'liEsovdanalohida yashaganedi

18YoqubMesopotamiyagaborgankunlarda,Esov IsmoilningqiziMaxalatnio'zigaxotinqiliboldi.U otasiningvaxotinlariningbarchasuruvlarinito'plab,Seir tog'igaboribjoylashdiOtasiIshoqniesaqasamyod qudug'idayolg'izqoldirdi.

19Ishoqqasamyodqudug'idanchiqib,Xevrontog'laridagi otasiIbrohimningminorasidayashadi

20Yoqubvaqti-vaqtibilanota-onasigayuborganbarcha narsalarini,ularningehtiyojlariniuyergayuboribturardi UlaresaYoqubnibutunqalblarivajo'shqinliklaribilanduo qilishardi

30-BOB

1Oltinchihaftaningbirinchiyilida[soat21:43da]u to'rtinchioydatinchlikbilanShakamningsharqidagi Salimgayo'loldi

2UyerdaularYoqubningqiziDinaniyurtningbekasi,Xiv xalqidanbo'lganXamorningo'g'liShakamninguyigaolib borishdiShakamubilanyotib,uninomusgategizdi Shakamo'nikkiyoshlikichkinaqizchaedi

3Uotasivaakalaridanqizniungaxotinlikkaberishlarini iltimosqildiYoqubvauningo'g'illariShakamaholisidan g'azablandilar,chunkiularsinglisiDinanihaqoratqilishdi vaulargayomonniyatbilangapirishdi,hiylaishlatishdiva ularnivasvasagasolishdi

4Shimo'nvaLevikutilmagandaShakamgakelib,Shakam aholisininghammasinihukmqilishdi.Uyerda topilganlarninghammasinio'ldirishdi,birortasinihamtirik qoldirmadilarUlarsinglisiDinanisharmandaqilganliklari uchunhammasiniqiynabo'ldirishdi.

5BundanbuyonIsroilqizibulg'anmasin,chunkiosmonda ulargaqarshihukmchiqarildi,ularIsroildasharmandalik qilganbarchaShakamliklarniqilichbilanyo'qqilishlari kerak

6EgamizularniYoqubo'g'illariningqo'ligaberdi,tokiular ularniqilichbilanqiribtashlasinlarvaulargahukm chiqarsinlarIsroildabokiraqizbulg'anmasin

7AgarIsroildabirortaerkakoʻzqiziniyokisinglisini boshqaxalqlardanboʻlganbirorkishigaberishniistasa,u albattaoʻldiriladivaunitoshboʻronqilishadi,chunkiu IsroildasharmandalikqildiAyolotasiningnominihaqorat qilganiuchunolovdayoqibyuboriladivaIsroildanyoʻq qilinadi

8Isroildazinokorayolvanopoklikbutunavlodlar davomidatopilmasin,chunkiIsroilEgamizuchun muqaddasdirvaunibulg'aganharbirkishialbattao'ladi Unitoshbo'ronqilishadi

9ChunkisamoviylavhalardaIsroilningbarchaavlodlari haqidashundayyozilganvayozilgan:unibulg'aganharbir kishialbattao'ladivatoshbo'ronqilinadi

10Buqonundakunlarchegarasiyo'q,kechirimham, kafforathamyo'qLekinqizinibulg'aganodambutunIsroil orasidanyo'qqilinadi,chunkiuo'zzurriyotidanMoloxga berganvaunibulg'aganyovuzlikqilgan

11EyMuso,Isroilxalqigaamrberib,ulargaqizlarini boshqaxalqlargabermasliknivao'g'illarigaboshqa

xalqlarningqizlariniolmamasliknibuyurBuEgamiz oldidajirkanchdir.

12ShusabablimensizlargaShakamliklarningDinaga qarshiqilganbarchaishlarinivaYoqubningo'g'illari:“Biz qizimiznisunnatqilinmaganodamgabermaymiz,chunki bubizuchunsharmandalikbo'ldi”,degangaplariniTavrot so'zlaribilanyozibqo'ydim

13BuIsroilxalqiuchun,tiriklaruchunvaboshqa xalqlarningqizlarinioluvchilaruchunsharmandalikdir, chunkibuIsroiluchunnopokvajirkanchdir

14AgarIsroilxalqioʻzgaxalqlarningqizlaridanxotin olganboʻlsayokiqizlaridanbirinioʻzgaxalqlardanboʻlgan erkakkaberganboʻlsa,bunopoklikdanxalosboʻlmaydi.

15Chunkio'latustigao'lat,la'natustigala'natkeladiHar qandayhukm,o'latvala'natungakeladiAgarubuishni qilsayokinopoklikqiluvchilardan,Egamizningmuqaddas joyinibulg'aganlardanyokiUningmuqaddasismini bulg'aganlardanko'zlariniyashirsa,butunxalqbu odamningbarchanopokliklarivabulg'aganliklariuchun hukmqilinadi

16Odamlarganisbatanhurmatsizlikbo'lmaydi,mevalar, qurbonliklar,kuydiriladiganqurbonliklarvayog'larniqabul qilmaydi,xushbo'yhidniqabulqilmaydiIsroilda muqaddasjoynibulg'aganharbirerkakyokiayolshunday bo'ladi.

17Shuninguchunmensengashundaybuyurdim:“Isroilga ushbuguvohlikniko‘rsatShakamliklarvaularning o‘g‘illariqandayahvoldabo‘lganiniko‘r.UlarYoqubning ikkio‘g‘liningqo‘ligatopshirilganda,ularniqiynoqqasolib o‘ldirishganBuulargasolihlikuchunhisoblanganva ulargasolihlikuchunyozilgan.

18Leviavlodiruhoniylikvalevilarbo'lishuchuntanlandi, tokiularbizkabidoimoEgamizoldidaxizmatqilishsinva Levivauningo'g'illariabadiybarakatopsinlar;chunkiu Isroilgaqarshiqo'zg'olonko'targanlarningbarchasidan adolat,hukmvaqasosolishgag'ayratliedi

19Shundayqilib,ularsamoviylavhalargaUning marhamatihaqidaguvohliksifatidabarchaXudooldida marhamatvasolihlikniyozibqo'yishadi:

20Bizinsonninghayotidavomida,yilningbarcha davrlaridaamalgaoshirgansolihliginieslaymiz;ming avlodlardavomidaularbuniyozibqo'yadilarvabuungava undankeyingiavlodlarigayetibboradi,usamoviy lavhalardado'stvasolihinsonsifatidayozilgan

21Menbuvoqealarninghammasinisenuchunyozib qo'ydimvasengaIsroilavlodlariga:“Gunohqilma, qonunlarnibuzma,ahdnibuzma,balkiungavafoqilva do'stsifatidayozil”,debaytishingnibuyurdim.

22Agarulargunohqilib,harqandaynopoklikqilsalar, samoviylavhalardadushmansifatidayoziladivahayot kitobidanyo'qqilinadi,vayo'qqilinadiganlarkitobidava yeryuzidanildizotibtashlanadiganlarbilanbirgayoziladi.

23Yoqubningo'g'illariShakamnio'ldirgankuniosmonda ularningfoydasigayozuvyozildi,ulargunohkorlardan solihlik,to'g'rilikvaqasosolishganedivabuduouchun yozilganedi

24UlarsinglisiDinaniShakamdanolibchiqib, Shakamdagihammanarsani,qo'ylarini,ho'kizlarini, eshaklarini,barchamol-mulkinivasuruvlariniasirgaolib, otalariYoqubningoldigaolibkelishdi.

25Ushaharniqilichdano'tkazganliklariuchunularni tanbehberdi,chunkiuyerdayashovchilardan,Kan'onliklar vaPerizliklardanqo'rqardi

26ShakamatrofidagibarchashaharlarEgamizdanqo'rqib, Yoqubo'g'illarinita'qibqilishuchuno'rnidanturmadilar, chunkiularnivahimabosganedi

31-BOB

1OyningyangioyidaYoqubbutunxonadonigashunday dedi:“O‘zingiznipoklangvakiyimlaringiznikiying Kelinglar,BaytilgaboraylikMenakamEsovdanqochib ketgankunimUngaqasamichganedim,chunkiumen bilanbirgaedivamenibuyurtgatinchlikbilanolibkeldi Orangizdagibegonaxudolarniyo‘qqilinglar”

2Ularbegonaxudolarni,quloqlaridagivabo'ynidagi narsalarni,shuningdek,RohilaotasiLobondano'g'irlab, butunlayYoqubgaberganbutlarnitashlabketishdiRohila esabutlarniyoqibyubordi,parchalabtashladivayo'qqildi. Shakamyeridagiemandaraxtitagigayashirdi

3YettinchioyningyangioyidauBaytilgachiqdiU uxlaganjoyidaqurbongohqurdivauyerdayodgorlik o'rnatdiUotasiIshoqqavaonasiRivqogaqurbonlikqilish uchunxabaryubordi

4Ishoq:«O‘g‘limYoqubnikeltiribqo‘ying,o‘limdanoldin uniko‘rishimgaruxsatbering»,–dedi 5YoqubotasiIshoqvaonasiRivqoningoldiga,otasi Ibrohimninguyigabordi.Uo'g'illaridanikkitasini-Leviva Yahudoniolib,otasiIshoqvaonasiRivqoningoldigakeldi 6RivqoYoqubnio'pib,quchoqlashuchunminoradan chiqib,uningoldtomonigachiqdi;chunkiu:“Mana, o'g'lingYoqubkeldi”,degangapnieshitib,ruhiko'tarilgan edivaunio'pdi

7Uikkio'g'liniko'rib,ularnitanib,unga:“Bularsening o'g'illaringmi,o'g'lim?”debso'radiUularniquchoqlab, o'pdivaduoqilib:“Ibrohimningzurriyotisendaulug'lanadi vasizyeryuzidabarakatopasizlar”,dedi.

8YoqubotasiIshoqningyoniga,ikkio'g'liyonidabo'lgan xonasigakirdiIshoqotasiningqo'lidanushlab,egilibuni o'pdi.Ishoqo'g'liYoqubningbo'ynigaquchoqlab,bo'yniga yig'ladi

9Ishoqningko'zlariqorong'ilikkag'oyibbo'ldivau Yoqubningikkio'g'liLevivaYahudoniko'rib:“Bular seningo'g'illaringmi,o'g'lim?Chunkiularsengao'xshaydi”, dedi

10Isoungaularchindanhamuningo'g'illariekanligini aytdi:“Vasenularningchinakammeningo'g'illarim ekanliginiko'rding”.

11UlaruningyonigakelishdiUorqasigao'girilib,ularni o'pdivaikkalasinibirgaquchoqladi

12Shundabashoratruhiuningog'zigatushdivauLevini o'ngqo'lidan,Yahudoniesachapqo'lidanushlaboldi.

13UavvalLeviygao'girilib,uniduoqilaboshladivaunga dedi:«BarchaavlodlarningXudosi,barchaavlodlarning Rabbi,senivafarzandlaringniasrlardavomidaduoqilsin» 14Egamizsengavaseningzurriyotinggaulug'vorlikva shon-sharafatoetsin,senivaseningzurriyotingnibarcha insonlarorasidanUngayaqinlashtirsin,tokiUning muqaddasmaskanidahuzurfarishtalarivamuqaddaslar kabixizmatqilsin.(Ularkabi)o'g'illaringningzurriyoti

hamshon-sharaf,buyuklikvamuqaddaslikuchunbo'lsin vaularnibarchaavlodlaruchunulug'qilsin.

15UlarYoqubo'g'illariningbarchaavlodlarining hakamlari,beklarivaboshliqlaribo'ladilar;Ular EgamizningkalominiadolatbilanaytadilarvaUning barchahukmlariniadolatbilanhukmqiladilarUlar Meningyo'llarimniYoqubgavaMeningyo'llarimni Isroilgae'lonqiladilar.Sevimlilarningbarchaavlodlarini duoqilishuchunularningog'zidaEgamizningbarakasi beriladi

16OnangseningismingniLevidebqo'ydi,Ismingnihaqli ravishdaqo'ydi:SenEgamizgaqo'shilasanvaYoqubning barchao'g'illarigahamrohbo'lasan.Uningdasturxoni senikibo'lsin,senvao'g'illaringundanyeysan Dasturxoningavlodlaroshato'labo'lsin,rizqingesanasllar oshatugamasin.

17Sendannafratlanganlarninghammasioldingdayiqilsin, barchadushmanlaringildizotibyo'qbo'libketsinSeniduo qilganbarakalibo'lsin,senila'natlaganharbirxalq la'natlansin

18Yahudogaesashundaydedi:“Egamizsengakuchva qudratatoetsin,sendannafratlanganlarninghammasini ezibtashlaysanSenvaoʻgʻillaringdanbiriYoqub oʻgʻillariustidanshahzodaboʻlasanSeningnomingva oʻgʻillaringningnomibarchayurtlarvahududlardatarqalib, yoyilibketsinShundaxalqlarSeningoldingdaqoʻrqib, barchaxalqlartitraydi

19YoqubningyordamiSendabo'ladi,Isroilningnajoti Sendabo'ladi

20Sensolihligingningsharaflitaxtigao'tirganingda, azizlarningbarchaavlodlariuchunbuyuktinchlikbo'ladi. Seniduoqilganbarakalibo'lsinSendannafratlangan,seni qiynaganvala'natlaganlarninghammasiildizotib,yer yuzidanyo'qqilinadivala'natlanadi.

21Uorqasigao'girilib,uniyanao'pdivaquchoqladiva judaxursandbo'ldi,chunkiuo'g'liYoqubningo'g'illarini haqiqatanhamko'rganedi.

22Uoyoqlariorasidanchiqib,yiqilib,ungata'zimqildiU ularniduoqildivao'shakechaotasiIshoqningyonidayotdi Ularxursandchilikbilanyeb-ichishdi.

23UYoqubningikkio'g'lini,birinio'ngtomoniga, ikkinchisinichaptomonigauxlatdivabuungasolihlikdeb hisoblandi.

24Yoqubtundaotasigahammanarsani,Xudovandunga qandayqilibbuyukrahm-shafqatko'rsatganini,qanday qilibunibarchayo'llaridabarakatoptirganinivaunibarcha yomonliklardanhimoyaqilganiniaytibberdi

25IshoqotasiIbrohimningXudosigahamdusanoaytdi. XudoquliIs’hoqningo‘g‘illaridanO‘ziningmarhamatini vasolihliginidafqilmaganedi

26ErtalabYoqubotasiIshoqqaEgamizgaberganqasamini, ko'rganvahiysini,qurbongohqurganini,Egamizgabergan qasamibo'yichaqurbonlikqilishuchunhammanarsa tayyorekanliginivaunieshakkamindirganikelganiniaytib berdi

27Ishoqo'g'liYoqubgadedi:Mensenbilanbora olmayman,chunkimenqaribqoldimvayo'lniko'tara olmayapmanEson-omonket,o'g'limMenbugunyuz oltmishbeshyoshdaman;endiyo'lgachiqolmayman Onangnieshakkamindirib,unisenbilanbirgaqo'yibyubor.

28Bilaman,o'g'lim,senmeningnomimdankeldingBugun menitirikko'rganinguchunmuborakbo'lsin,o'g'lim.Men hamseniko'rdim

29Omadlibo'lingvaberganqasamingiznibajaring;va qasamingiznikeyingaqoldirmang,chunkiqasamingiz uchunjavobgarlikkatortilasiz;shuninguchununi bajarishgashoshilingvahammanarsaniyaratgan,siz qasamichganZotrozibo'lsin.

30URivqoga:“O‘g‘lingYoqubbilanket”,dediRivqo o‘g‘liYoqubbilan,Dobirahamubilanketdivaular Baytilgakelishdi

31Yoqubotasiningunivaikkio'g'liLevivaYahudoniduo qilganiniesladivaxursandbo'lib,ota-bobolariIbrohimva IshoqningXudosiniduoqildi

32Udedi:“Endibilamanki,menvao'g'illarimhambarcha Xudooldidaabadiyumidgaegamiz”;vabuikkalasihaqida shundayyozilgan;vaularbunisamoviylavhalardaIshoq ularniqandayduoqilganihaqidaabadiyguvohliksifatida yozibqo'yishadi.

32-BOB

1Uo'shatunBaytildaqoldivaLevitushko'rdi,ularuniva uningo'g'illariniabadiyXudoningruhoniysiqilib tayinlashganinivashundayqilishganini;vauuyqudan uyg'onib,Xudovandniolqishladi

2Yoqubshuoyningo'nto'rtinchikuniertatongdaturdiva o'zibilankelganlarninghammasidanodamlarvachorva mollaridan,oltindan,harbiridishvakiyimdanushrberdi Ha,uhammanarsadanushrberdi

3O'shakunlardaRohilao'g'liBenyamingahomilador bo'ldiYoqubo'g'illarinisanabchiqdivaLeviEgamizning ulushigakirdiOtasiuniruhoniylikliboslarigakiydirib, qo'llarinito'ydirdi.

4Shuoyningo'nbeshinchikuniuqurbongohgamollardan o'nto'rttaho'kizni,yigirmasakkiztaqo'chqorni,qirq to'qqiztaqo'yni,yettitaqo'zinivayigirmabittaechkini qurbonlikqurbongohidakuydiriladiganqurbonliksifatida olibkeldiBuqurbonliklarXudogayoqimlihidbag'ishlashi uchunedi.

5Buuningmevavaichimliknazrlaribilanbirgao'ndanbir qisminiberishgaqasamichganiuchunberilgannazredi 6Olovuniyondiribbo‘lgach,uolovustidatutatqitutatdi. Shukronaqurbonligisifatidaikkitaho‘kiz,to‘rttaqo‘chqor, to‘rttaqo‘y,to‘rttaechki,ikkitabiryoshliqo‘yvaikkita echkinikeltirdi.Uyettikundavomidaharkunishunday qildi

7U,uningbarchao'g'illarivaodamlariyettikundavomida uyerdaxursandchilikbilanovqatlanib,unibarcha qayg'ularidanqutqarib,qasamyodqilganEgamizga shukronaaytib,duoqilishdi

8Ubarchahalolhayvonlarningushrlariniberdiva kuydiriladiganqurbonlikqildi,lekinnopokhayvonlarni o'g'liLevigabermadivaungabarchaodamlarningjonlarini berdi

9Levio'ntaakasidanko'raotasiYoquboldidaBaytilda ruhoniylikvazifasinibajardivauyerdaruhoniybo'ldi. YoqubqasamyodqildiShundayqilib,uushrniyana Egamizgabag'ishladivaunimuqaddasqildi,buushrUnga muqaddasbo'ldi.

10Shusababli,samoviylavhalardaushrberishqonuni sifatidabelgilangan,buesaharyiliXudovandningnomi bilantanlanadiganjoyda,ushrniyeyishuchunberilganBu qonungaabadiykunlarchegarasiyo'q.

11Bufarmon,tanlanganjoydaRabbimizoldidaikkinchi ushrniyeyishorqaliyildan-yilgabajarilishiuchunyozilgan vabuyildankeyingiyilgachaundanhechnarsaortib qolmasligikerak.

12Chunkiurugʻyildavomidaurugʻyigʻibolinguncha, sharobesasharobtayyorboʻlguncha,moyesamavsumi tugagunchayeyiladi

13Undanqolganvaeskirgannarsalarifloslangandeb hisoblansin.Uharombo'lganiuchunolovdakuydirilsin.

14Shundayqilib,ularunimuqaddasjoydabirgayeyishsin vauningeskirishigayo'lqo'ymasinlar

15Ho'kizvaqo'ylarningbarchaushrlariEgamizga muqaddasbo'ladivaUningruhoniylarigategishlibo'ladi, ularbuushrlarniharyiliUninghuzuridayeyishadi,chunki samoviylavhalargaushrhaqidashundayyozilganvao'yib yozilgan

16Ertasikuni,shuoyningyigirmaikkinchikunidaYoqub o'shajoyniqurishga,hovlinidevorbilano'rabolishga,uni o'zivaundankeyingifarzandlariuchunabadiymuqaddas qilishgaqarorqildi

17KechasiEgamizungazohirbo'lib,uniduoqildivaunga dedi:“SeningismingYoqubemas,balkiIsroilsening ismingniaytadi”

18Uyanaungadedi:“Menosmonuyerniyaratgan XudomanSenikoʻpaytiramanvajudakoʻpaytiraman Sendanshohlarchiqadivaularinsonoʻgʻillarioyoqbosgan hammajoydahukmronlikqiladilar.

19Menseningzurriyotinggaosmonostidagibutunyerni beramanUlarbarchaxalqlarnio'zxohishlarigako'rahukm qiladilar.Shundankeyinularbutunyeryuziniegallab,uni abadiymerosqiliboladilar

20Shundayqilib,Uubilangaplashibbo'lgach,uning yonidanyuqorigako'tarildi.Yoqubosmongako'tarilguncha ungaqaradi

21Utungivahiydaosmondanyettitalavhabilan tushayotganbirfarishtaniko'rdi.Yoqubularnio'qib,unda yozilganlarninghammasinibildiUndauvauningo'g'illari asrlardavomidanimalarbo'lishinibilardi

22Ulavhalardagihammanarsaniungako'rsatib,dedi:“Bu joyniqurma,uniabadiyma'badgaaylantirmavabuyerda yashama,chunkibujoyboshqaOtangIbrohimninguyiga borib,otangvafotetgunchaotangIshoqbilanbirgayasha. 23ChunkisenMisrdatinchlikdao'lasanvabuyurtdaotabobolaringningqabriga,IbrohimvaIshoqbilanbirga sharafbilandafnetilasan

24Qo'rqma,chunkisenuniqandayko'rganingva o'qiganingkabibo'ladi;vasenhammanarsaniko'rganing vao'qiganingkabiyozibqo'y.

25Yoqubdedi:Hazrat,oʻqiganvakoʻrganlarimni qandayeslayolaman?Uunga:Hammasinieslataman, dedi

26Uuningyonidanchiqib,uyqusidanuyg'ondiUo'qigan vako'rganhammanarsaniesladivao'qiganvako'rgan barchaso'zlariniyoziboldi

27Uyanabirkunninishonladivaavvalgikunlarda qurbonlikqilganbarchaqurbonliklargao'xshab,o'shakuni qurbonlikqildivabukunga"Qo'shimcha"debnomberdi,

chunkibukunqo'shildivaavvalgikunlarni"Bayram"deb atadi.

28Shundayqilib,busodirbo'lishikerakligianiqlandiva busamoviylavhalardayozilgan:shuninguchunungauni nishonlashvauniyettikunlikbayramgaqo'shishkerakligi vahiyqilindi

29Vauyilkunlariningsonigako'rabayramkunlariorasida qaydetilganiuchununga"Qo'shimcha"debnomberildi.

30ShuoyningyigirmauchinchikunikechasiDebora Rivqoningenagasivafotetdivaunishaharningpastki qismidagidaryobo'yidagiemandaraxtiostigadafnqilishdi UbujoyningnominiDeboradaryosi,emanesaDebora motamemanidirdebatadi.

31Rivqoborib,otasiIshoqningoldigaqaytibkeldiYoqub esaRivqogaqo'ylar,qo'ylarvaechkilarniyubordiRivqo otasixohlagantaomnitayyorlasindeb,qizgaqo'ylar, qo'ylarvaechkilarniyubordi

32UonasiningorqasidanKabratanyurtigayetibbordivau yerdayashadi.

33Rohilakechasio'g'iltug'divaunitug'ishdaqiynalgani uchunismini:"Meningqayg'ulio'g'lim",debqo'ydiLekin otasisakkizinchioyningo'nbirinchikuni,oltinchiyubiley haftasiningbirinchikunidaungaBenyaminisminiqo'ydi [21:43AM]

34Rohilao'shayerdavafotetdivaEfratyurtida,ya'ni BaytlahmdadafnqilindiYoqubRohilaningqabriustidagi yo'lga,uningqabriustigayodgorliko'rnatdi

33-BOB

1YoqubMagdaladraefningjanubigaborib,o'rnashdi. O'ninchioyningyangioyidauvaxotiniLeaotasi Ishoqningoldigabordilar

2Rubenotasiningkanizagi,Rohilaningcho'risiBilhani yashirinjoydacho'milayotganiniko'rib,ungaoshiqbo'ldi 3Kechasiuyashirinib,BilhaninguyigakirdiBilhani uyidato'shakdayolg'izuxlabyotganholdatopdi.

4UayolbilanyotdiAyoluyg'onib,Rubenningto'shakdau bilanyotganiniko'rdiAyolchoyshabiningchetiniochib, uniushlaboldivabaqiribyubordi.Bildiki,buRubenekan. 5Uundanuyalib,qo'liniundanqo'yibyubordi,shundau qochibketdi

6Ubuvoqeadanjudaxafabo'ldivabuhaqdahechkimga aytmadi

7Yoqubqaytibkelib,uniqidirdiUunga:«Mensenuchun nopokemasman,chunkimensenganisbatan bulg‘anganmanChunkiRubenmenibulg‘adivakechasi menbilanyotdi,menesauxlabyotganedimvaumening etagimniochib,menbilanuxlamagunchahechnarsa sezmadim»,–dedi

8YoqubRubengajudaqattiqg'azablandi,chunkiuBilxax bilanyotganedi,chunkiuotasiningetaginiochganedi.

9YoqubRubenunisharmandaqilganiuchunungaboshqa yaqinlashmadiOtasiningetaginiochganharbirkishining qilmishijudayomon,chunkiuEgamizoldidajirkanchdir 10Shuninguchunsamoviylavhalardaerkakotasining xotinibilanyotmasligivaotasiningetaginiochmasligi kerakligiyozilganvabuyurilgan,chunkibuharomdir Otasiningxotinibilanyotadiganerkakvaayolhambirga o'lishadi,chunkiularyeryuzidaharomishlarqilishgan.

11XudoyimizOʻzigamulkqilibtanlaganxalqorasida hechqandaynopoknarsaboʻlmaydi.

12Vayanaikkinchimartayozilgan:“Otasiningxotini bilanyotganla’natibo‘lsin,chunkiuotasining sharmandaliginioshkorqildi”.VaEgamizningbarcha azizlari:“O‘shabo‘lsin,shundaybo‘lsin”,dedilar 13Muso,Isroilxalqigabuamrnibajaringlar,chunkibu o'limjazosigaolibkeladi;vabunopokdirvabuniqilgan odamuchunabadiygunohniyuvishmumkinemas,faqatu o'ldirilsin,o'ldirilsin,toshbo'ronqilinsinvaXudoyimiz xalqiorasidanyo'qqilinsin

14Isroildabundayqilganhechbirodamgayeryuzidabir kunhamtirikqolishgaruxsatberilmaydi,chunkiujirkanch vanopokdir

15Ular:“Rubenotasiningkanizagibilanyotganidankeyin hayotgaerishdivakechirildi”,debaytmasinlar.Rubenning eriboredi,eriYoqubesahalitirikedi

16O'shavaqtgachahammauchunfarmon,hukmvaqonun to'liqligichaoshkorqilinmaganedi,lekinsizning davringizda(u)fasllarvakunlarqonunivaabadiyavlodlar uchunabadiyqonunsifatidaoshkorbo'ldi

17Buqonunuchunkunlarningtugashivakafforatiyo'q, lekinikkalasihamxalqorasidanyo'qqilinishikerakUlar bunisodiretgankuniularnio'ldirishlarikerak

18Muso,Isroilxalqiuchunbuniyozibqo'y,tokiularbu so'zlargaamalqilib,o'limgamahkumgunohqilmasinlar

ChunkiXudoyimizEgamizhakamdir,Uodamlarnihurmat qilmaydivasovg'alarniqabulqilmaydi.

19Ulargaahdningmanabuso'zlariniayting,tokiular eshitib,ulargaamalqilib,ehtiyotbo'lishsin,yeryuzidan yo'qqilinib,ildizotilibchiqmasinlar,chunkiXudoyimiz oldidayeryuzidabundayishlarniqiladiganlarningbarchasi ifloslik,jirkanchlik,ifloslikvaifloslikdir

20Ularningyeryuzidaqiladiganzinolaridankattaroq gunohyo'q;chunkiIsroilXudosiEgamizuchunmuqaddas xalq,merosxo'rxalq,ruhoniylarvashohlarxalqivaUning mulkidir;vabundaynopoklikmuqaddasxalqorasida paydobo'lmaydi

21Vaoltinchihaftaninguchinchiyilida[soat21:45]

Yoqubvauningbarchao'g'illariborib,Ibrohimninguyida, otasiIshoqvaonasiRivqoyonidayashadilar

22Yoqubningoʻgʻillariningismlariquyidagichaedi: toʻngʻichlariRuben,Shimoʻn,Levi,Yahudo,Issaxor, ZabulunLeaningoʻgʻillari,RohilaningoʻgʻillariYusuf vaBenyamin,BilhaningoʻgʻillariDanvaNaftali, ZilpaningoʻgʻillariGadvaAsher,shuningdek,Yoqubning yagonaqiziLeaningqiziDina

23Ularkelib,IshoqbilanRivqogata'zimqilishdi.Ularni ko'rib,Yoqubnivauningbarchao'g'illariniduoqilishdi Ishoqjudaxursandbo'ldi,chunkiukenjao'g'liYoqubning o'g'illariniko'rib,ularniduoqildi

34-BOB

1Qirqto'rtinchiyubileyningoltinchiyilida[21:48]Yoqub o'g'illariniqo'ylariniboqishuchun,xizmatkorlariniesaular bilanbirgaShakamyaylovlarigayubordi.

2Amorxalqiningyettitashohiularnio'ldirishva chorvalarinio'ljaqilishuchundaraxtlartagigayashirinish uchunulargaqarshito'planishdi.

3Yoqub,Levi,YahudovaYusufotalariIshoqbilanbirga uydaedilar,chunkiuningruhig'amginedivaularunitark etaolmadilarBenyaminengkichigiedivashuninguchun otasibilanqoldi.

4Tafushohi,Aresashohi,Seraganshohi,Seloshohi,Gaas shohi,Betxoronshohi,Maanisakirshohivabutog'larda yashovchivaKan'onyurtidagio'rmonlardayashovchi barchaodamlarkelishdi.

5UlarbuniYoqubgaeʼlonqilishdi:“Mana,Amorshohlari oʻgʻillaringiznioʻrabolishdi,ularningpodalarinitalontarojqilishdi”,dedilar

6Uuyidan,ucho'g'lidan,otasiningbarcha xizmatkorlaridanvao'zxizmatkorlaridanchiqib,qilich ko'targanoltimingkishibilanulargaqarshichiqdi

7UShakamyaylovlaridaularniqiribtashladi, qochganlarnita'qibqildivaqilichbilano'ldirdi,Aresani, Tafuni,Sareganni,Seloni,AmanisakirnivaGagaasni o'ldirdivapodalariniqaytariboldi

8Uularnimag'lubetdivaulargayerlaridanbeshtamevali ekinnisoliqqatortishuchunsoliqsoldivaRobelva Tamnataresniqurdi

9Utinchlikbilanqaytibkeldivaularbilansulhtuzdi.Ular Misrgaborgankungachauningqullaribo'lishdi

10Vabuhaftaningyettinchiyilida[soat21:49]uYusufni akalariningahvolinibilishuchunuyidanShakamyeriga yubordivaularniDotanyeridatopdi

11Ularungaxiyonatqilib,unio'ldirishuchunfitna uyushtirishdi.Lekinfikrlaridanqaytib,uniIsmoil savdogarlarigasotishdivaMisrgaolibborishdiUni fir'avnningamaldori,oshpazlarningboshlig'i,Elev shahriningruhoniysiPo'tifargasotishdi.

12Yoqubningo'g'illaribiruloqchaniso'yib,Yusufning juniniqongabotirib,yettinchioyningo'ninchikuniotalari Yoqubgayuborishdi.

13Yusufo'shakunikechqurunolibkelganlariuchun,u butuntunmotamtutdiYusufo'limiuchunmotamtutib, isitmasichiqibketdiva:“YovuzhayvonYusufniyeb qo'ydi”,dediUningxonadonidagibarchaa'zolario'sha kuniubilanbirgamotamtutishdivaularhamo'shakuniu bilanbirgamotamtutishdi.

14O'g'illarivaqiziuniyupatganio'rnidanturishdi,lekinu o'g'liuchunyupatishniistamadi

15O'shakuniBilhaYusufningo'lganinieshitib,unga motamtutibvafotetdiUQafratefdayashardiYusuf o'lganidankeyinuningqiziDinahamvafotetdi

16BiroyichidaIsroilxalqiuchtamotamtutdi.Ular BilhaniRohilaningqabriro'parasiga,qiziDinaniesao'sha yergadafnqilishdi.

17UYusufuchunbiryilmotamtutdivato'xtamadi, chunkiu:“O'g'limuchunmotamtutib,qabrgaborayin”, dedi

18Shusababli,Isroilxalqiyettinchioyningo'ninchikuni Yusufuchunyig'latganxabarotasiYoqubgayetib kelgankunio'zlariniqiynashlarikerakligifarzqilingan edi,chunkiularotalariningo'g'liYusufgabo'lganmehrini xafaqilganedilar,chunkiularyettinchioyningo'ninchi kunio'zlarinigunohlaridanpoklashlarikerakedi.

19Vabukunulargunohlari,barchagunohlarivaxatolari uchunqayg'urishlari,tokiyiligabirmartao'shakuni o'zlarinipoklashlariuchunbelgilabqo'yilgan.

20Yusufvafotetgandankeyin,Yoqubningo'g'illari o'zlarigaxotinolishdi.RubenningxotininingismiOda, Shimo'nningxotininingismiKan'onlikAdlbaa,Levining xotininingismiMelka,uOramqizlaridan,Terah o'g'illaridan;YahudoningxotininingismiKan'onlik Betasuel,IssaxorningxotininingismiXezakka, ZabulunningxotininingismiNi'iman,Danningxotinining ismiEgla,NaftaliningxotininingismiMesopotamiyalik Rasu'u,GadningxotininingismiMaka,Osherning xotininingismiIjona,Yusufningxotininingismimisrlik AsenathvaBenyaminningxotininingismiIjasakaedi 21Shimo‘ntavbaqilib,Mesopotamiyadanaka-ukalariga ikkinchixotinoldi.

35-BOB

1Qirqbeshinchiyubileyningbirinchihaftasiningbirinchi yilida[21:57AM]Rivqoo'g'liYoqubnichaqirib,unga otasivaakasihaqidaumriningoxirigachaularnihurmat qilishnibuyurdi

2Yoqubdedi:Senmengabuyurganingninghammasini bajaraman.Chunkibuishmenuchunsharaf,ulugʻvorlikva Egamizoldidasolihlikboʻladi,agarmenularnihurmat qilsam

3Eyonajon,sizhamtug'ilganimdantoshukungacha barchaishlarimvaqalbimdagibarchanarsalarhaqidadoim yaxshilikqilishnibilasiz

4Otamvaakamnihurmatqilishuchunmengabuyurganbu ishniqandayqilibqilmasligimkerak?

5Ayting-chi,onajon,mendaqandaybuzuqlikniko'rdingiz, menundanyuzo'giramanvamengarahm-shafqatbo'ladi.

6Uungadedi:Oʻgʻlim,mensendaumrboʻyibironbir buzuqliknikoʻrmadim,faqattoʻgʻriishlarniShunga qaramay,sengarostiniaytaman,oʻgʻlim:menbuyil oʻlamanvabuyilumrimdayashayolmaymanChunki tushimdaoʻlimkuninikoʻrdim,yuzellikbeshyildanortiq yashamasligimnikoʻrdim.Mana,menumrimningbarcha kunlarinitugatdim

7Yoqubonasiningso'zlarigakuldi,chunkionasiunga o'lishiniaytganedi.Uonasiningro'parasidao'tirar,kuchiga to'laedivakuchidanmahrumemasedi,chunkiuichkariga kirib,ko'rardi,tishlarikuchliedivaumriningoxirigacha hechqandaykasallikkaduchkelmaganedi.

8Yoqubungadedi:Onajon,agarkunlarimsizning umringizgayaqinlashsavakuchimsizningkuchingizkabi menbilanqolsa,menbaxtliman.Sizo'lmaysiz,chunkisiz o'limingizhaqidamenbilanhazillashyapsiz

9UIshoqningoldigakirib,ungadedi:Sendanbitta iltimosimbor:EsovgaYoqubgazararyetkazmaslikkava unita'qibqilmaslikkaqasamichChunkisenEsovning niyatlariyoshligidanoqbuzuqekanliginivaundahech qandayyaxshilikyo'qliginibilasan.Chunkiusening o'limingdankeyinunio'ldirmoqchi

10SizuningukasiYoqubHorongako'chibo'tgankundan toshukungachaqilganbarchaishlarinibilasiz:ubizni butunqalbibilantarketdivabizgayomonlikqildi;u sizningqo'y-echkilaringiznitortiboldivasizning oldingizdagibarchamol-mulkingiznitortiboldi

11BizUndano'zimizgategishlinarsalarniso'rab yolvorganimizda,Ubizgarahmqilgandayqildi.

12Seno'zingningsolihvamukammalo'g'lingYoqubni duoqilganinguchunusengaachchiqlanmoqda.Undahech qandayyomonlikyo'q,faqatyaxshilikborUHorondan kelganidanberibizdanhechnarsanitortibolmadi.Ubizga hardoimhammanarsanio'zvaqtidaberadivabizuning qo'lidanushlab,bizniduoqilganimizdabutunqalbibilan xursandbo'ladiUHorondankelganidanberishukungacha bizdanajralmadivaudoimobizbilanbirgabo'lib,bizni hurmatqiladi

13Ishoqungadedi:Menhambizbilanbo'lgan Yoqubningishlarinibilamanvako'raman,ubiznibutun qalbibilanqandayhurmatqiladiLekinmenilgariEsovni Yoqubdanko'rako'proqsevardim,chunkiuto'ng'ichedi. EndiesaYoqubniEsovdanko'rako'proqsevaman,chunki uko'pyomonishlarqildivaundasolihlikyo'q,chunki uningbarchayo'llariadolatsizlikvazo'ravonlikdir[va uningatrofidasolihlikyo'q]

14EndiuningbarchaishlaritufayliyuragimbezovtaNau, nauningavlodlarinajottopaolmaydi.Chunkiularyer yuzidanyo'qqilinadiganvaosmonostidanildizotib tashlanadiganlardirChunkiuIbrohimningXudosinitark etdivauningxotinlariga,ularningnopokliklarigava xatolarigaergashdiUvauningbolalari

15SenmengauniukasiYoqubnio'ldirmaslikkaqasam ichdirishgabuyurding;hattouqasamigaamalqilmasaham, yaxshilikqilmasaham,faqatyomonlikqilsaham

16AgaruukasiYoqubnio'ldirmoqchibo'lsa,uni Yoqubningqo'ligatopshirishadivauuningqo'lidanqochib qutulaolmaydi,chunkiuuningqo'ligatushadi

17Yoqubdanqo'rqma,chunkiYoqubningvasiysibuyuk, qudratlivasharaflihamdaEsovningvasiysidanham ko'proqmaqtovgasazovordir

18RivqoEsovnichaqirtiribkeldiEsovuningoldigakeldi Esovunga:“O‘g‘lim,sengabiriltimosimbor,senesabuni bajarishgava’daber”,dedi

19U:“Mengaaytganlaringizninghammasinibajaramanva iltimosingizniradetmayman”,dedi.

20Uungadedi:“Sendaniltimosqilamanki,meno‘lgan kunimmeniolib,otangningonasiSorayonigadafnqilSen vaYoqubbir-birimiznisevamiz,bir-birimizgayomonlik tilamaymiz,faqato‘zaromehr-muhabbatdabo‘lamiz Shundaginasizlar,o‘g‘illarim,farovonbo‘lasizlarvayurt o‘rtasidahurmatgasazovorbo‘lasizlar.Hechbirdushman sizlardanxursandbo‘lmaydiSenisevganlarning hammasiningnazaridabarakavarahm-shafqatbo‘lasizlar”

21Udedi:“Mengaaytganlaringizninghammasini bajaramanvaotamningonasiSoraningyoniga,vafotingiz kunisenidafnqilaman,chunkisenuningsuyaklarisening suyaklaringgayaqinbo'lishinixohlaganeding” 22Menham,akamYoqubniham,hammadanko'rako'proq sevaman;chunkibutunyeryuzidafaqatundanboshqa akamyo'q.Agarmenunisevsam,bumenuchunkatta foydaemas;chunkiumeningakam,vabizsizning tanangizdabirgaekilganmizvasizningqorningizdanbirga chiqqanmizAgarmenakamnisevmasam,kimnisevaman? 23MenhamsendanYoqubgamenvao'g'illarimhaqida nasihatberishingniiltimosqilaman,chunkibilamanki,u menvao'g'illarimustidanshohbo'ladiOtamuniduo qilgankuniuniyuqori,meniesapastqildi

24Sengaqasamichamanki,menunisevamanvaumrim davomidaungayomonliktilamayman,faqatyaxshilikni tilayman

25Ubuishlarningbarchasihaqidaqasamichdi.U YoqubniEsovningko'zioldidachaqirib,ungaaytgan so'zlariniaytdi

26Udedi:“Mensizningxohishingiznibajaraman Ishoning,mendanham,oʻgʻillarimdanhamEsovgaqarshi hechqandayyomonlikchiqmaydivamenfaqatsevgida birinchiboʻlaman”

27O'shakechauvauningo'g'illariyeb-ichishdiUuch yilligida,birhaftavabiryoshidavafotetdiIkkio'g'liEsov vaYoqubuniotalariningonasiSoraningyonidagig'orga dafnqilishdi

36-BOB

1Buhaftaningoltinchiyilida[21:62AM]Ishoqikkio'g'li EsovvaYoqubnichaqirdi.Ularuningoldigakelishdi.U ulargadedi:“O'g'illarim,menota-bobolarimningyo'lidan ketyapman,ota-bobolarimyashaydiganabadiyuyga 2ShuninguchunmeniotamIbrohimningyoniga,Xet xalqidanbo'lganEfronningdalasidagiqo'shaloqg'orga dafnqilinglarIbrohimdafnqilishuchunqabrsotibolgan edi.Meno'zimuchunqaziganqabrgamenio'shayerga dafnqilinglar

3O'g'illarim,sizlargashunibuyuramanki,yeryuzida solihlikvato'g'rilikbilanishtutinglar.TokiEgamiz Ibrohimvauningzurriyotiganimaqilaman,debaytgan hammanarsanisizlargayetkazsin

4O'g'illarim,birodarlaringiznio'zjoninisevganday sevinglarHarkimo'zbirodarigafoydakeltiradigannarsani qidirsinvayeryuzidabirgalikdaharakatqilsinUlarbirbirlarinio'zjonlarikabisevsinlar.

5Butlarmasalasigakelsak,mensizgaularnirad etishingizni,ulardannafratlanishingiznivaularni sevmasliknibuyuramanvaogohlantiraman,chunkiular ulargasig'inuvchilarvaulargasajdaqiluvchilaruchun aldamchilikkato'la

6O'g'illarim,otangizIbrohimningXudosiEgangizni eslanglarMenhamUngasolihlikvaquvonchbilansajda qilib,UngaxizmatqilganimnieslanglarUsizlarni ko'paytirsin,zurriyotingizniosmonyulduzlarikabi ko'paytirsinvasizlarniyeryuzidaabadiyildizotmaydigan solihliko'simligikabio'stirsin

7Endimensizlargabuyukqasamyodqilamanchunki osmonlar,yervahammanarsaniyaratganulug'vor,sharafli, buyuk,ulug'vor,ajoyibvaqudratliismbilanundan buyukroqqasamyo'qsizlarUndanqo'rqishingizva Ungasajdaqilishingizgaqasamyodqilaman

8Vaharbiringizo'zbirodarinimehrvasolihlikbilan sevingvaumringizdavomidabirodarigayomonlik tilamang,tokibarchaishlaringizdamuvaffaqiyatqozonib, halokbo'lmang

9Agarsizlardanbirortangizbirodarigaqarshiyomonlik niyatidabo'lsangiz,bilingki,bundanbuyonbirodariga qarshiyomonlikniyatidabo'lganharbirkishiuningqo'liga tushadivatiriklardiyoridanyo'qqilinadi,uningurug'iesa osmonostidanyo'qqilinadi

10Ammog'alayon,la'nat,g'azabvag'azabkunida, Sodomniqandayyoqibyuborganbo'lsa,uningyerini,

shahrinivaungategishlibo'lganhammanarsanihamyoqib yuboradi.Uinsono'g'illariningtarbiyakitobidano'chiriladi vahayotkitobigaemas,balkihalokatgamahkumetilgan kitobgayoziladivaabadiyla'natgauchraydi,tokiularning hukmidoimonafrat,la'nat,g'azab,azob,g'azab,o'latva kasalliklardayangilanibtursin

11Eyo'g'illarim,sizlargaaytamanvaguvohlikberamanki, akasigazararyetkazmoqchibo'lganodamgahukm chiqariladi

12O'shakuniubormol-mulkiniikkalasigabo'libberdiva kattaqisminito'ng'ichiga,minoravauningatrofidagi hammanarsanihamdaIbrohimningQasamyodqudug'idagi hammanarsasiniberdi.

13U:“Bukattaqisminitoʻngʻichoʻgʻligaberaman”,dedi 14Esov:“Mento‘ng‘ichlikhuquqimniYoqubgasotdimva ungaberdim.Ungaberilsin.Buhaqdabirog‘izhamayta olmayman,chunkibuuniki”,dedi

15Ishoqdedi:«Eyo‘g‘illarim,bugunsizlargava zurriyotlaringizgabarakabo‘lsin,chunkisizlarmenga tinchlikberdingizlarvato‘ng‘ichlikhuquqiuchunyuragim og‘rimaydi,aksholdasizlarbuninguchunyomonlik qilasizlar».

16XudoyiTaolosolihlikbilanishtutganodamgavauning zurriyotigaabadiybarakabersin

17Uulargabuyruqberib,duoqildi.Ularuningoldida birgayeb-ichishdiUxursandbo'ldi,chunkiularorasidabir fikrborediUlarundanchiqib,o'shakunidamolib, uxladilar.

18Ishoqo'shakunixursandbo'libto'shagidauxladi;u abadiyuyqugaketdivabiryuzsaksonyoshidavafotetdi Uyigirmabeshhaftavabeshyilnito'ldirdi;ikkio'g'liEsov vaYoqubunidafnqilishdi

19EsovEdomyurtiga,Seirtogʻlarigaborib,uyerda oʻrnashdi.

20YoqubotasiIbrohimmusofirbo'lganyurtning minorasida,Xevrontog'laridayashadiUbutunqalbibilan vaXudoningamrlarigamuvofiq,avlodlariningkunlarini taqsimlaganedi

21XotiniLeaqirqbeshinchiyubileyningikkinchi haftasiningto'rtinchiyilida,[21:67]vafotetdi.Uni otasiningonasiSoraqabriningchaptomonidagionasi Rebekkaningyonidagiqo'shaloqg'orgadafnqildi

22Uningbarchao'g'illarivao'g'illarixotiniLeaxuchun azatutishvauniyupatishuchunkelishdiChunkiLeax singlisiRohilavafotetganidankeyinunijudayaxshi ko'rganiuchunazatutayotganedi.

23Chunkiubarchaishlaridamukammalvato'g'riediva Yoqubnihurmatqilaredi.Ubilanbirgayashagan kunlarininghammasidauuningog'zidanqo'polso'z eshitmadi,chunkiumuloyim,tinch,to'g'rivaobro'liedi 24Uuninghayotidavomidaqilganbarchaishlariniesladi vauuchunjudaazatutdi,chunkiuunibutunqalbivajoni bilansevardi

37-BOB

1YoqubvaEsovningotasiIshoqvafotetgankuni,[2162 AM]Esovningo'g'illariIshoqkattasiningulushinikichik o'g'liYoqubgaberganinieshitib,judag'azablanishdi

2Ularotalaribilanjanjallashib,dedilar:“Negaotang Yoqubgakattaulushiniberib,sendanvozkechdi?Sen katta,Yoqubesakichikbo‘lsang-chi?”

3Uulargadedi:“MentoʻngʻichlikhuquqimniYoqubgabir boʻlakyasmiqevazigasotganedim.Otammeniovga, tutishgavaungayedirib,duoqilishuchunyuborgankuniu hiylabilankelib,otamgaovqatvaichimlikolibkeldi Otamuniduoqilib,meniqoʻligaoldi.

4Endiotamizbiznivaunibirodarimizgaqarshiyomon niyatqilmaslikka,harbirimizbirodarimizbilansevgiva tinchlikdabo'lishgavayo'limiznibuzmaslikkaqasam ichdirdi

5Ularunga:“Bizsizningubilansulhtuzishingizgaquloq solmaymiz,chunkibizningkuchimizuningkuchidanustun vabizundankuchliroqmizBizungaqarshichiqib,uni oʻldiramiz,univaoʻgʻillariniyoʻqqilamiz.Agarbizbilan bormasangiz,bizsizgahamzararyetkazamiz”,dedilar

6Endibizgaquloqsolinglar:kelinglar,Oram,Filistlar, Mo'abvaAmmonxalqlarigaxabaryuboraylik.O'zimizga janggatayyorbo'lgantanlanganodamlarnitanlaylikUnga qarshichiqib,ubilanjangqilaylikUkuchayibketmasdan oldinuniyeryuzidanyo'qqilibyuboraylik.

7Otalariularga:“Ungabormanglarvaubilan urushmanglar,aksholdauoldidayiqilasizlar”,dedi 8Ularunga:“Yoshligingdantobugungachaqilganishing aynanshunday,bo‘yningniuningbo‘yinturug‘igabosding”, dedilar 9Bizbuso'zlargaquloqsolmaymiz.”UlarOramgava Aduramgaotalariningdo'stigaxabaryubordilarUlar o'zlaribilanmingtajangchi,saralanganjangchilarni yollashdi.

10MoabvaAmmonxalqidanyollanganmingtasaralangan askar,Filistlardanmingtasaralanganjangchi,Edomva XoritlardanmingtasaralanganjangchivaKitimdanham jasurjangchilarulargakelishdi

11Ularotalariga:«Ularbilanbirgaboringvaularni boshlabboring,aksholdasiznio'ldiramiz»,–deyishdi.

12O'g'illariuniakasiYoqubgaqarshiboshlamoqchi bo'lganlarida,ug'azabvag'azabgato'ldi

13AmmokeyinuukasiYoqubgaqarshiyuragida yashiringanbarchayomonliklarniesladi;otasivaonasiga ukasiYoqubgaqarshiumrbo'yiyomonlikniyat qilmaslikkaqasamichganinieslamadi.

14Shungaqaramay,Yoqubularningungaqarshijang qilishuchunkelayotganinibilmasediUxotiniLeauchun motamtutdi.Ularto'rtmingjangchivatanlangan jangchilarbilanminoragajudayaqinlashguncha

15Xevronliklarungaxabaryuborib:“Mana,akangsenga qarshijangqilishuchuntoʻrtmingtaqilichbozbilankeldi, ularqalqonvaqurolkoʻtaribyurishadi”,debaytishdi ChunkiularYoqubniEsovdankoʻrakoʻproqsevishganedi Ularungabuhaqdaxabarberishdi,chunkiYoqubEsovdan koʻrasaxiyroqvarahmdilroqodamedi

16LekinYoqubminoragajudayaqinlashmaguncha ishonmadi

17Uminoradarvozalariniyopdivadevorustidaturib, akasiEsovgadedi:“Xotinimvafotetganiuchunmenga tasalliberishuchunkelganingjudazoʻrtasalliOtanggava onanggaularoʻlishidanoldinberganqasamingshumi? Qasamingnibuzdingvaotanggaberganqasamingbilan hukmqilinding”

18ShundaEsovungajavobandedi:Insonbolalariham, yeryuzidagihayvonlarhamabadiyqasamichganadolat qasamigaegaemaslarUlarharkunibir-birigaqarshi yomonlikniyatqilishadivaharkimoʻzdushmaniva dushmaninioʻldirishnirejalashtirishadi.

19Senmendanvabolalarimdanabadiynafratlanasan,sen bilanbirodarlikrishtalarinibuzmaysan

20Sizgaaytayotganso'zlarimnieshiting:agarcho'chqa terisinio'zgartirib,tuklarinijunkabiyumshoqqilaolsa yokiboshidakiyikyokiqo'yshoxlarikabishoxlarnio'stira olsa,Mensizbilanbirodarlikrishtalarinisaqlayolaman, agarko'kraklaronasidanajralsa,chunkisizmengaaka bo'lmagansiz.

21Agarbo'rilarqo'zilarniyemaslikyokiulargazo'ravonlik qilmaslikuchunularbilanyarashsalarvaagarularning qalblariulargayaxshilikuchunbo'lsa,undamening qalbimdasizgatinchlikbo'ladi

22Agarsherho'kizningdo'stibo'lib,ubilanyarashsa,agar uho'kizbilanbirbo'yinturuqostidabog'lanib,ubilanbirga yerhaydasa,Mensenbilanyarashaman

23Qarg‘arazakabioqaribketganda,bilginki,Menseni sevganmanvasenbilanyarashaman.Senildizingbilan yo‘qqilinasan,o‘g‘illaringesaildizibilanyo‘qqilinadiva sengatinchlikbo‘lmaydi

24Yoqubo'zinibutunqalbivajonibilano'ldirmoqchi bo'lganinivanayzaniteshibo'tib,o'ldiradiganvaundan qochmaydiganyovvoyicho'chqakabisakrabkelayotganini ko'rdi.

25Keyinuo'zxizmatkorlarigavaxizmatkorlarigaungava barchasheriklarigahujumqilishnibuyurdi

38-BOB

1Shundanso'ngYahudootasiYoqubgagapiribdedi:“Ota, kamoningniegib,o'qlaringniotib,dushmanniyerga uloqtirib,dushmannio'ldirKuchingyetadi,chunkibiz akangnio'ldirmaymiz,chunkiusengao'xshaydivausenga o'xshaydi,shuninguchununga(busharafni)beraylik”

2Yoqubkamoniniegib,o'qniotdivaukasiEsovningo'ng ko'kragigaurib,unio'ldirdi.

3Uyanao'qotib,oramlikAdoranningchapko'kragiga urdivauniorqagatashlabo'ldirdi

4KeyinYoqubningo'g'illarivaularningxizmatkorlari minoraningto'rttomonidaguruhlargabo'linib,chiqib ketishdi

5Yahudooldingachiqdi,NaftalivaGadqabilalarihamda elliktaxizmatkoriminoraningjanubiytomonidaedilar Ularoldilaridauchratganlarininghammasiniqirib tashladilar,ammoulardanbirortasihamqochibqutula olmadi

6Levi,DanvaOsherellikkishibilanminoraningsharqiy tomonigachiqishdivaMoabvaAmmonjangchilarini o'ldirishdi

7Ruben,IssaxorvaZabulunqabilalariellikkishibilan minoraningshimoliytomonigachiqishdivaFilistlarning jangchilarinio'ldirishdi

8Shimo'n,BenyaminvaRubeno'g'liXano'xminoraning g'arbiytomonigaellikkishibilanbirgachiqib,Edomva Xorimxalqidanto'rtyuztajasurjangchinio'ldirishdi;olti yuzkishiqochibketdi,Esovningto'rto'g'lihamularbilan

qochibketishdivaotalariniAduramtepaligidayiqilgan holdao'likholdaqoldiribketishdi.

9Yoqubningo'g'illariularniSeirtog'larigachaquvib ketishdi.YoqubukasiniAduramdagitepalikkadafnqildi vauuyigaqaytibketdi.

10Yoqubningo'g'illariSeirtog'laridaEsovningo'g'illariga qattiqbosimo'tkazdilarvabo'yinlariniegib,Yoqubning o'g'illarigaqulbo'lishdi.

11Ularotalarigaxabaryuborib,ularbilanyarashishyoki o'ldirishkerakmi,debso'rashdi

12Yoqubo'g'illarigayarashuvhaqidaxabaryubordiva ularbilanyarashuvtuzdilarvaulargaqullikbo'yinturug'ini yukladilar,shuninguchunularYoqubgavauning o'g'illarigadoimosoliqto'lashdi

13UlarYoqubMisrgatushgunichaungasoliqto'lab turishdi.

14Edomo'g'illariYoqubningo'nikkio'g'liulargasolgan qullikbo'yinturug'idanbugungikungachaqutulishmadi

15IsroilxalqiustidanEdomyurtidashohlarhukmronlik qilishidanoldin,Edomyurtidahukmronlikqilganshohlar quyidagilardir:

16BaoroʻgʻliBaloqEdomdashohlikqildivauningshahri Danabaedi

17Balaqvafotetdivauningo'rnigaBoserlikZaraning o'g'liYo'vobshohbo'ldi.

18Yo'vobvafotetdivauningo'rnigaTemonyurtidan Asamshohbo'ldi

19Osamvafotetdivauningo'rnigaMoabdalasida Midiyonlarnimag'lubetganBarodo'g'liOdatshohbo'ldi UningshahriningnomiAvitedi

20Odatvafotetdivauningo'rnigaAmasaqdanSalmon shohbo'ldi

21Salmonvafotetdivauningo'rnigadaryobo'yidagi Ra'botlikShoulshohbo'ldi.

22Shoulvafotetdivauningo'rnigaAxboro'g'liBaelunon shohbo'ldi

23Axborningo'g'liBaelunanvafotetdivauningo'rniga Odatshohbo'ldiXotininingismiMaitabitediU Mataratningqizi,Metabedzaobningqiziedi

24Edomyurtidahukmronlikqilganshohlaranashulardir.

39-BOB

1Yoqubotasiningmusofirlikdayashaganyurtida,Kan’on yurtidayashadiYoqubningnasl-nasabiquyidagicha:

2YusufniMisryurtigaolibketishganda,o'nyettiyoshda ediFir'avnningboshoshpaziPo'tifarunisotiboldi

3UYusufnibutunxonadoniustidannazoratchiqilib tayinladiYusuftufayliMisrlikxonadonigaXudoning marhamatiyog'ildiXudoungaqilganbarchaishlarida barakaberdi

4MisrlikhammanarsaniYusufningqo'ligatopshirdi, chunkiuEgamizningubilanekanliginivaEgamizning ungaqilganbarchaishlaridamuvaffaqiyatkeltirganini ko'rdi

5YusufningqiyofasijudachiroyliediXo'jayininingxotini boshiniko'tarib,Yusufniko'rdi.UYusufgaoshiqbo'lib,u bilanbirgabo'lishiniyolvordi

6Lekinuo'zjoninibermadivaXudovandnivaotasi YoqubningIbrohimningso'zlariorasidano'qiganso'zlarini esladi:hechkimeribo'lganayolbilanzinoqilmasin;u

uchunosmondaXudoyiTaolooldidao'limjazosi belgilanganvagunohabadiykitoblardaXudovandoldida doimiyravishdaungaqarshiyozibqo'yiladi

7Yusufbuso'zlarnieslab,ubilanyotishniradetdi.

8Ubiryildavomidaundanyolvordi,lekinuradetdiva quloqsolmadi

9Lekinayoluniquchoqlab,uydamahkamushlab,o'zi bilanyotishgamajburqildi.Uyningeshiklariniyopib,uni mahkamushlabturdiLekinukiyiminiayolningqo'lida qoldirib,eshiknibuzibkirib,ayolninghuzuridanqochib ketdi

10Ayoluningubilanyotishniistamasliginiko'rib, xo'jayininingoldidaungatuhmatqilib:“Sizsevganibroniy qulingizmenizo'rlamoqchibo'ldiMenovozimni balandlatganimda,uqochibketdivamenuniushlab turganimdakiyiminiqo'limdaqoldirdi,ueshiknibuzib kirdi”,dedi

11MisrlikYusufningkiyiminivasinganeshikniko'rdi, xotininingso'zlarinieshitdivaYusufnipodshohqamab qo'yganmahbuslarsaqlanadiganzindongatashladi

12Uzindondaedi;XudovandYusufgaqamoqxona qo'riqchilariboshlig'iningnazaridamarhamatko'rsatdiva ungarahm-shafqatko'rsatdi,chunkiuXudovandubilan ekanliginivaXudovanduningqilganbarchaishlariga muvaffaqiyatkeltirishiniko'rdi.

13Uhammanarsaniuningqo'ligatopshirdiQamoqxona qo'riqchilariboshlig'iesaubilannimaborliginibilmasedi, chunkiYusufhammanarsaniqilardivaXudovanduni mukammalqildi

14UuyerdaikkiyilqoldiO'shakunlardaMisrshohi fir'avnikkiamaldoriga,boshsoqiygavaboshnovvoyga g'azablanib,ularniboshoshpazninguyidagi,Yusuf zindonidagiqamoqqatashladi

15Qamoqxonaqo'riqchilariboshlig'iYusufniularga xizmatqilishuchuntayinladivauularningoldidaxizmat qildi

16So'yiningboshsoqiysibilannovvoyiikkalasihamtush ko'rishdivauniYusufgaaytibberishdi

17Fir’avnulargata’birqilganidek,ularhamshunday qilishdi.Fir’avnboshsoqiynio‘zlavozimigaqaytardiva o‘ldirgan(boshnovvoy)niYusufta’birlaganideko‘z o‘rnigaqo‘ydi

18LekinboshsoqiyYusufnizindondaunutibqo'ydi, garchiuunganimabo'lishiniaytganbo'lsahamva Yusufningbuhaqdafir'avngaaytishniunutibqo'ygan bo'lsaham.

40-BOB

1O'shakunlardafir'avnbirkechadabutunyurtda ocharchilikbo'lishihaqidaikkitatushko'rdiUuyqusidan uyg'onib,Misrdagibarchatushta'birlovchilariva sehrgarlarnichaqirdivaulargaikkitatushiniaytibberdi, ammoularta'birlayolmadilar

2ShundaboshsoqiyYusufniesladivashohgauhaqida gapirdiShohunizindondanchiqaribyubordivashoh oldidaikkitatushko'rdi.

3Fir’avngaikkitatushibittaekanliginiaytdivaungadedi: “YettiyilbutunMisryurtidamo‘l-ko‘lchilikbo‘ladi,undan keyinyettiyilqahatchilikbo‘ladi,butunyurtdabo‘lmagan qahatchilik

4Endifir’avnbutunMisryurtiganazoratchilarnitayinlasin Ularmo‘l-ko‘lchilikyillaridavomidaharbirshaharda oziq-ovqatg‘amlasinlarYettiyillikqahatchilikuchun oziq-ovqatbo‘ladivayerqahatchilikdannobudbo‘lmaydi, chunkiujudaqattiqbo‘ladi.”

5EgamizYusufgafir’avnningnazaridamarhamatvarahmshafqatko‘rsatdiFir’avno‘zxizmatkorlariga:“Bizbu odamdekdonovaaqlliodamnitopaolmaymiz,chunki Egamizningruhiubilandir”,dedi

6Uunibutunshohligidaikkinchio'rinbosarqilibtayinladi vaungabutunMisrustidanhokimiyatberdiUni fir'avnningikkinchiaravasigamindirdi

7Ungakashtatikilgankiyimlarkiydirdi,bo'ynigaoltin zanjirtaqdi(Javohir)uningoldida:“El'Elwa'Abirer”, debe’lonqildiQo‘ligauzuktaqib,unibutunxonadoni ustidanhukmdorqilibtayinladi.Uniulug‘lab,unga:“Faqat taxtdabo‘lganimdasendanbuyukroqbo‘laman”,dedi

8YusufbutunMisryurtiustidanhukmronlikqildi Fir’avnningbarchaa’yonlari,uningbarchaxizmatkorlari vashohningishlarinibajaradiganlarninghammasiuni yaxshiko‘rishardiChunkiuto‘g‘riyo‘ltutardi,mag‘rurva takabburemasedi,odamlarniyuzxotirqilmas,sovg‘alarni qabulqilmas,balkibutunyurtxalqinito‘g‘rihukmqilardi

9YusuftufayliMisryurtifir’avnoldidatinchlikdaedi, chunkiEgamizubilanedi.Unibilganlarvauhaqida eshitganlarningbarchasioldidaungabarchaavlodlar davomidamarhamatvarahm-shafqatko‘rsatdi Fir’avnningshohligiyaxshitartibdaedivaundashayton ham,yovuzodamhamyo‘qedi

10ShohYusufgaSefantifandebismqo'ydivaunga Heliopolisruhoniysi,boshoshpazningqiziPotifarning qizinixotinlikkaberdi

11Yusuffir’avnninghuzuridaturgankunio‘ttizyoshda edi.

12O'shayiliIshoqvafotetdiYusufikkitushini ta'birlaganidaaytganidek,butunMisryeridayettiyilmo'lko'lchilikbo'ldivaMisryeribiro'lchovbiro'lchovbir o'lchovhosilberdi

13Yusufharbirshahargadonyig‘ibberdi,tokiular donningko‘pligidanhisoblayvao‘lchayolmayqolguncha.

41-BOB

1Qirqbeshinchiyubileyda,ikkinchihaftada(va)ikkinchi yilida,[2165AM]Yahudoo'ziningto'ng'icho'g'liErni OramqizlaridanTamarismlixotingaoldi.

2Lekinuayoldannafratlanib,ubilanyotmadi,chunki onasiKan'onqizlaridanedi.Shuninguchunuonasining qarindoshlaridanxotinolmoqchiedi,lekinotasiYahudo ungaruxsatbermadi

3Yahudoningto'ng'icho'g'liEryovuzedivaEgamizuni o'ldirdi.

4YahudoukasiOnanga:“Ukangningxotinibilan yaqinlash,ungaeriningakasivazifasinibajarvaakangga zurriyotqoldir”,dedi

5Onanurugʻfaqatoʻzinikiemas,balkiakasinikiboʻlishini bildi.Uakasiningxotinininguyigakirib,urugʻniyerga toʻkdiUEgamizningnazaridaqabihboʻlganiuchununi oʻldirdi

6YahudokeliniTamaraga:«O‘g‘limShelaulg‘ayguncha, otangninguyidabevabo‘libyasha,seniungaxotinlikka beraman»,dedi

7Uulg'ayganedi;lekinYahudoningxotiniBedsuelo'g'li Shelagauylanishigaruxsatbermadi.Yahudoningxotini Bedsuelshuhaftaningbeshinchiyilidavafotetdi[2168 AM]

8OltinchiyiliYahudoqo'ylariniqirqishuchunTimnaga bordi[2169AM]UlarTamaraga:“Mana,qaynotang qo'ylariniqirqishuchunTimnagaketyapti”,dedilar 9Ubevaayolkiyimlariniyechdi,ro'molo'radivao'zini bezab,Timnagaolibboradiganyo'lningyonidagidarvoza oldidao'tirdi.

10Yahudoyo'ldaketayotganda,unitopib,fohishadeb o'yladivaunga:“Meniyoningizgakirgiz”,dediAyolunga: “Kiring”,dedi.Shundayqilib,uichkarigakirdi.

11Ayolunga:“Xizmathaqimnibering”,dediUesaunga: “Qo‘limdabarmog‘imdagiuzuk,marjonvaqo‘limdagi tayoqdanboshqahechnarsamyo‘q”,dedi.

12Ayolunga:“Yolhaqimniyubormaguningizcha,ularni mengabering”,dediUayolga:“Mensizgabiruloqcha yuboraman”,dedi.Uularniayolgaberdivauayolning oldigakirdiUundanhomiladorbo‘ldi

13Yahudoqo'ylarinikigaketdi,ayolesaotasininguyiga ketdi.

14YahudooʻziningAdullamlikchoʻponidanbirechkini yubordi,lekinuayolnitopaolmadivauyerdagi odamlardan:“Buyerdaboʻlganfohishaqayerda?”deb soʻradiUlarunga:“Buyerdabizbilanfohishayoʻq”,deb javobberishdi

15Uqaytibkelib,ungaxabarberdivaunitopmaganini aytdi“Menuyerdagiodamlardanso‘radim,ularmenga: “Buyerdafohishayo‘q”,dedilar

16U:“Ularnio‘zibilanolibqolsin,tokibizmasxarabo‘lib qolmaylik”,dediUchoylikbo‘lgach,homiladorekanligi ma’lumbo‘ldiUlarYahudoga:“Mana,keliningTamar zinodanhomilador”,debxabarberishdi.

17Yahudoqizningotasininguyigaborib,qizningotasiva akalariga:“Unitashqarigaolibchiqib,yoqibyuborishsin, chunkiuIsroildaiflosliklarqildi”,dedi.

18Uniyoqishuchunolibchiqishganida,uqaynotasiga uzuk,marjonvatayoqniyuborib:“Bularkimning ekanliginibiling,chunkimenundanhomiladorman”,dedi.

19Yahudobunitanolib:Tamarmendankoʻrasolihroq, dedi

20Shuninguchununiyoqibyubormasinlar.Shusababliu Shelagaberilmadivauboshqaungayaqinlashmadi

21Shundankeyinuikkinchihaftaningyettinchiyilida Perez[2170AM]vaZeraxismliikkio'g'iltug'di

22Shundayqilib,yettiyillikserhosilliktugadi,buhaqda Yusuffir'avngagapirdi

23Yahudooʻzqilmishiningyomonekanliginiangladi, chunkiukelinibilanyotganedivabunioʻznazarida jirkanchdebbildiOʻgʻliningetaginiochganiuchungunoh qilib,adashganiniangladivagunohlariuchunEgamizga iltijoqilib,nolaqilaboshladi

24Bizungatushidagunohlarikechirilganiniaytdik,chunki uchindildaniltijoqildi,motamtutdivaboshqaqilmadi 25Ugunohidanvajohilligidanqaytganiuchunkechirildi, chunkiuXudoyimizoldidajudakattagunohqildi. Shundayyo'ltutganharbirkishi,qaynonasibilanyotgan

harbirkishiuniolovdakuydirib,uyerdakuydiribyuborsin, chunkiulardanopoklikvaifloslikbor,ularniolovda kuydiribyuborsin

26Isroilxalqigabuyurginki,ularorasidahechqanday ifloslikbo'lmasin,chunkikeliniyokiqaynonasibilan yotganharbirkishiifloslikqilganbo'ladi;ubilanyotgan erkakniham,ayolnihamolovdakuydirishsin,shundaU Isroildang'azabvajazoniqaytaradi.

27Yahudogaesauningikkio'g'liubilanyotmaganiniva shuninguchununingzurriyotiikkinchiavloduchun mustahkamlanganinivaildizibilanyo'qqilinmasligini aytdik

28Chunkiuyolg'izlikbilanborib,jazoso'raganedi,ya'ni Ibrohimningo'g'illarigabuyurganhukmigako'ra,Yahudo uniolovdayoqibyubormoqchibo'lganedi

42-BOB

1Qirqbeshinchiyubileyninguchinchihaftasiningbirinchi yilida,[2171AM]yergaocharchilikboshlandivayerga yomg'iryog'madi,chunkihechnarsayog'madi

2Yerunumdorbo'libqoldi,ammoMisryeridaoziq-ovqat boredi,chunkiYusufyettiyillikmo'l-ko'lchilikdavrida yerningurug'iniyig'ibolib,unisaqlabqolganedi

3MisrliklarYusufgaoziq-ovqatberishuchunkelishdi. Yusufbirinchiyilgidonsaqlanadiganomborlarniochib, uniyerxalqigaoltingasotdi

4Kan'onyurtidaocharchilikjudaavjoldi.YoqubMisrda oziq-ovqatborliginieshitib,o'ntao'g'liniMisrdanoziqovqatolibkelishuchunyubordi;lekinBenyaminni yubormadivaYoqubningo'ntao'g'lihamMisrgaborganlar qatoridayetibkelishdi

5Yusufularnitanidi,lekinularunitanimadilarYusufular bilangaplashib,so'radivaularga:“Sizlarjosus emasmisizlarvayerningchekkalarinio'rganishuchun kelmadingizlarmi?”debso'radiYusufularniqamoqqaoldi

6Shundankeyinularniyanaqo'yibyubordi,Shimo'nni yolg'izushlab,to'qqiztaukasinijo'natdi

7Uularningqoplarinidonbilanto'ldirdi,oltinlarini qoplarigasoldi,ularesabunibilishmadi.

8Ularotalarivaukalaritirikekanliklariniungaaytishgan edi,shuninguchunukalariniolibkelishnibuyurdi

9UlarMisrdanchiqib,Kanʼonyurtigakelishdivaotalariga boshlarigatushganhammanarsani,yurthukmdoriularga qoʻpollikbilangapirib,ShimoʻnniBenyaminniolib kelgunchaushlabolganiniaytibberishdi.

10Yoqubdedi:Sizlarmenibolalarimdanmahrum qildingizlar!Yusufyo'q,Shimo'nhamyo'q,Benyaminni olibketmoqchisizlarYomonligingizmengayetdi

11Udedi:“O‘g‘limkasalbo‘libqolmasligiuchunsizlar bilanbormaydiChunkiularningonasiikkio‘g‘iltug‘di, birivafotetdi,bunisinihammendantortibolasizlar.Agaru yo‘ldaisitmalabqolsa,sizlarmeningqariligimniqayg‘u bilano‘limgamahkumqilasizlar”

12Chunkiupullariqopidagiharbirkishigaqaytarilganini ko'rib,uniyuborishdanqo'rqdi

13Kan’onyurtidavaMisryurtidantashqaribarcha yerlardaocharchilikkuchayib,battarlashdiChunki Misrliklarningko‘pchiligiYusufurug‘yig‘ib,omborlarga solib,ocharchilikyillariuchunsaqlabqo‘yganpaytdan boshlaburug‘larinioziq-ovqatuchunyig‘ibqo‘yishganedi

14Misrxalqiocharchilikningbirinchiyilidao'zlarinishu bilanboqdilar.

15AmmoIsroilyurtdaocharchilikjudaavjolganiniva najotyo'qliginiko'rgach,o'g'illariga:“Yanaborib, o'lmasligimizuchunbizgaoziq-ovqattopinglar”,dedi.

16Ular:“BizbormaymizAgarkenjaukamizbizbilan bormasa,bormaymiz”,deyishdi

17IsroilxalqiagarUuniularbilanbirgayubormasa, ocharchiliktufaylihammasihalokbo'lishinitushundi

18Ruben:«Unimeningqo‘limgaberinglarAgarunisizga qaytaribolibkelmasam,uningjoniniolisho‘rnigamening ikkio‘g‘limnio‘ldiringlar»,–dedi

19Yahudounga:“Usenbilanbormaydi”,dedi.Yahudo yaqinlashib:“Unimenbilanyuboring,agarunisizga qaytaribolibkelmasam,umrbo‘yisizningoldingizda aybdorbo‘libqolaman”,dedi.

20Uuniularbilanbirgashuhaftaningikkinchiyilida, oyningbirinchikunidayubordiUlarMisrgaborganlarning hammasibilanbirgakelishdi.Ularningqo'llaridasovg'alar, stakte,bodom,terebinthyong'oqlarivasofasalboredi 21Ularborib,YusufningoldidaturishdiYusufukasi Benyaminniko'rdivaunitanidivaularga:“Busizningeng kichikukasizmi?”debso'radiUlarunga:“Shuo'sha”, deyishdiYusuf:“Egamsengarahmqilsin,o'g'lim!”dedi 22UuniuyigayubordivaShimo'nniularningoldigaolib keldivaularuchunziyofatuyushtirdiUlarqo'llaribilan olibkelgansovg'alariniungataqdimetishdi

23Ularuningoldidaovqatyedilar.Uhammagabirulush berdi,lekinBenyaminningulushiularnikidanyettibaravar ko'pedi

24Ularyeb-ichdilar,o'rnidanturib,eshaklaribilanqoldilar. 25Yusufularningorasidatinchlikhaqidagifikrlar hukmronlikqiladimiyokiyo'qmi,deganfikrnibilishuchun rejatuzdivauyboshqaruvchisiga:“Ularningbarcha qoplarinioziq-ovqatbilanto'ldiring,pullariniidishlariga qaytaribsolingMeningkosamni,menichadigankumush kosamni,engkichiginingqopigasolib,ularnijo'natib yuboring”,dedi

43-BOB

1YusufaytgandayqildiUlarningbarchaqoplarinioziqovqatbilanto'ldirdi,pullariniqoplarigasolib,kosani Benyaminningqopigasoldi

2Ertalabularjo'nabketishdiUlaruyerdanketishganida, Yusufuyboshqaruvchisigadedi:Ularningorqasidan quv,yuguribborib,ularniushla“Yaxshilikuchunmenga yomonlikqildingizlar,xo'jayinimichadigankumush qadahnio'g'irladingizlar”,debaytUlarningengkichik ukasinimengaqaytaribolibkelinglarvamensudga borishimdanoldinunitezdaolibkelinglar

3Uularningorqasidanyuguribborib,ulargashuso'zlarni aytdi

4Ularunga:“Xudosaqlasin,qullaringizbunday qilishmasin,xoʻjayiningizninguyidanbironbiridishtovoqnivabirinchimartaqoplarimizdantopibolgan pulimiznihamoʻgʻirlashmasin,bizqullaringizKanʼon yurtidanolibkelganedik”,dedilar

5Undaqandayqilibbironbiridish-tovoqnio'g'irlaymiz? Mana,bizvaqoplarimiznitintuvqilyapmiz.Oramizdagi birorkishiningqopidanqadahniqayerdantopsangiz,

o'ldirilsin,bizvaeshaklarimizxo'jayiningizgaxizmat qilamiz.

6Uularga:«Yo‘q,menkimnikibilantopsam,o‘shani xizmatkorqilibolaman,sizlaresauyingizgaeson-omon qaytasizlar»,–dedi.

7Uularningidishlarinitintuvqilib,kattasidantortib kichigigachaqidirayotganda,narsaBenyaminningqopidan topildi.

8Ularkiyimlariniyirtib,eshaklarigayukortib,shaharga qaytib,YusufninguyigakelishdiHammalariYusufning oldidayergamuktushibta'zimqilishdi

9Yusufularga:«Sizlaryomonlikqildingizlar»,dediUlar: «Nimadeymizvao‘zimizniqandayhimoyaqilamiz?»

deyishdiXo‘jayinimizqullarininggunohinianiqladi Mana,bizxo‘jayinimizningqullarimiz,eshaklarimizham 10Yusufulargadedi:“MenhamXudodanqo‘rqaman. Sizlaresauylaringizgaboringlarvaakangiznimening xizmatkorimqilsinlar,chunkisizlaryomonlikqildingizlar Bilmaysizlarmi,odamo‘zkosasidanmenkabizavqlanadi? Vasizlarunimendano‘g‘irladingizlar”

11Yahudodedi:Eyhazratim,qulingizningqulogʻiga birsoʻzayting,qulingizningonasiningotamizgatugʻib berganikkitaakasiborediBiriketdi,yoʻqoldi,topilmadi OnasidanyolgʻizoʻziqoldiQulingizningotasiunijuda yaxshikoʻradi,uninghayotihamshubolaninghayotibilan bogʻliq

12Agarbizqulingizotamizningoldigaborsakvabolabiz bilanbirgabo'lmasa,uo'ladivabizotamizniqayg'ubilan o'limgamahkumqilamiz

13Endimen,qulingiz,bolaningo'rnigaxo'jayinimning qulligidaqolaylik.Bolaniakalaribilanbirgaqo'yib yuboringChunkimenqulingiz,otamizqo'lidaungakafil bo'ldimAgaruniqaytaribolibkelmasam,qulingiz otamizningaybiniabadiyeshitadi.

14Yusufularningbarchasibir-biribilanyaxshi munosabatdaekanliklariniko'rib,o'zinitutaolmadiva o'ziniYusufdebaytdi.

15Uularbilanibroniytilidagaplashdi,bo'ynigao'tirib yig'ladi

16Lekinularunitanimadilarvayig'layboshladilar.Yusuf ulargadedi:“Menuchunyig'lamanglar,balkitezroq otamnioldimgaolibkelinglarKo'ryapsizlarki,bumening og'zimgapiradivaakamBenyaminningko'zlariko'radi.

17Mana,ocharchilikningikkinchiyili,yanabeshyilbor, hosilyo'q,daraxtlarmevasizyokiyerhaydalmaydi

18Ochlikdanhalokbo'lmaslikuchunvamol-mulkingiz uchunqayg'urmaslikuchuntezdapastgatushinglarChunki Egamizmenisizlardanoldinko'podamlaryashashiuchun narsalarnio'rnatishuchunyubordi

19Otamgaaytinglarki,menhalihamtirikmanMana, sizlarko'ribturganingizdek,Egamizmenifir'avngaota, uningxonadonivabutunMisryurtiustidanhokimqildi.

20Otamgameningbarchashon-shuhratim,Egammenga berganbarchaboylikvashon-shuhrathaqidaaytib beringlar

21Fir’avnningamribilanulargaaravalarvayo‘luchun oziq-ovqatberdi,ularningbarchasigarang-barangkiyimlar vakumushberdi

22Yoqubularningotasigakiyim-kechak,kumushvadon ortilgano'ntaeshakyubordivaularnijo'natibyubordi.

23Ularborib,otalarigaYusuftirikligini,yeryuzidagi barchaxalqlargadono'lchabberayotganinivaubutunMisr yurtiustidanhukmronlikqilayotganiniaytishdi

24Otalaribungaishonmadi,chunkiuaqldanozganedi. LekinYusufyuborganaravalarniko'rgach,ruhijonlandiva: “Yusuftirikbo'lsa,mengayetarliO'limdanoldinpastga tushib,uniko'raman”,dedi

44-BOB

1Isroiluchinchioyningyangioyidao'zuyidanHorondan jo'nabketdivaqasamyodqudug'igaqarabyo'loldiOyning yettinchikuniotasiIshoqningXudosigaqurbonlikkeltirdi. 2YoqubBaytildako'rgantushiniesladivaMisrga borishdanqo'rqdi

3UYusufgaxabaryuborib,uyergabormasliginio'ylardi. ShundauyerdayettikunqoldiEhtimol,uqolishyoki ketishhaqidavahiyko'rar

4Ubirinchihosilninghosilbayraminieskidonbilan nishonladi,chunkibutunKan'onyurtidabirhovuchham urug'yo'qedi,chunkiocharchilikbarchahayvonlar, qoramollarvaqushlarni,shuningdek,odamlarniqamrab olganedi

5O'noltinchikuniXudovandungazohirbo'lib:“Yoqub, Yoqub”,dedi.U:“Manamen”,dedi.Uunga:“MenotabobolaringningXudosiman,IbrohimvaIshoqning XudosimanMisrgaborishdanqo'rqma,chunkiMenu yerdasendanbuyukxalqyarataman.Mensenbilanbirga boramanvaseniyanaolibchiqamanSenshuyerdadafn qilinasanYusufqo'llariniko'zlaringgaqo'yadi”,dedi 6Qo'rqma,Misrgatush.

7Uningo'g'illarivao'g'illariningo'g'illario'rnidanturib, otalarinivamol-mulklariniaravalargayuklashdi

8Isroiluchinchioyningo'noltinchikuniqasamyod qudug'idanchiqib,Misryurtigayo'loldi

9IsroiloʻzidanoldinYahudonioʻgʻliYusufningoldiga Goʻshenyerlarinikoʻribkelishuchunyubordi.Yusuf akalarigaGoʻshenyerlarigakelib,uyerdayashashni buyurganedi

10BuyerMisrdagiengyaxshiyeredivahammauchun, shuningdek,chorvauchunungayaqinedi

11YoqubningotalaribilanMisrgakelgano'g'illarining ismlarimanashulardir.

12RubenIsroilningtoʻngʻichoʻgʻli,uning oʻgʻillariningismlariXanoʻx,Pallu,XazronvaKarmi

13Shimo'nvauningo'g'illari;vauningo'g'illarining ismlari:Yemuel,Yomin,Ohad,Yoxin,Zoharvayettinafar Zafalikayolningo'g'liShoul.

14Levivauningo'g'illari;uningo'g'illariningismlari: Gershon,QohotvaMerari-to'rt

15Yahudovauningo'g'illari;uningo'g'illariningismlari: Shela,PeresvaZerax.

16Issaxorvauningoʻgʻillari;uningoʻgʻillariningismlari: Toʻlo,Fua,YoshubvabeshtaShimron

17Zabulunvauningo'g'illari;uningo'g'illariningismlari: Sered,ElonvaYahleel-to'rtta

18YoqubningoʻgʻillarivaularningLeaMesopotamiyada Yoqubgatugʻibberganoʻgʻillarimanabular:oltitasi,bitta singlisiDina,shuningdek,otalariYoqubbilanMisrga ketganLeaningoʻgʻillarivaularningoʻgʻillariyigirma

toʻqqizta,otalariYoqubbilanMisrgaketganlaridaoʻttizta edi.

19Yoqubningxotini,Leaningcho'risiZilpaningo'g'illari ZilpaYoqubgaGadvaAshurnitug'ibberdi.

20UbilanbirgaMisrgaborgano'g'illariningismlari quyidagilardir:Gadningo'g'illari:Zifion,Xaggi,Shuni, Ezbon,Eri,ArelivaArodi-sakkiz

21Osherningo'g'illari:Imna,Ishvo,Ishvi,BariyovaSerah, ularningoltitaopa-singillariboredi

22Leaningjonlarijamio'nto'rtkishi,Leaningjonlariesa qirqto'rtkishiedi

23YoqubningxotiniRohilaningo'g'illari:Yusufva Benyamin.

24YusufotasiMisrgakelmasdanoldin,Misrdatug'ilgan ediHeliopolisruhoniysiPo'tifarningqiziOsenatunga ManashevaEfrayimdeganucho'g'iltug'di.

25Benyaminningo'g'illari:Bela,Bexer,Ashbel,Gera, Naman,Ehi,Rosh,Muppim,HuppimvaArd-o'nbir

26Rohilaningjamio'nto'rtjonlariboredi.

27YoqubningxotiniRohilaningcho'risiBilhaning Yoqubgatug'ibbergano'g'illariDanvaNaftaliedi

28UlarbilanMisrgaborgano'g'illariningismlari quyidagicha:Danningo'g'illari:Xushim,Samon,Asudiy, IjakavaSalomonoltitasi

29UlarMisrgakirganyilivafotetdilarvauyerdafaqat DanHushimqoldi

30Naftalio'g'illariningismlariYaxziyol,Guni,Yazer, ShallumvaIv.

31Ochlikyillaridankeyintug'ilganIvMisrdavafotetdi

32Rohilaningjamijonlariyigirmaoltiedi

33YoqubningMisrgaketganjonlarisoniyetmishtaedi. Bularuningo'g'illarivanabiralariningavlodlari,jami yetmishta,lekinbeshtasiYusufdanoldinMisrdavafot etdilarvafarzandko'rmadilar.

34Yahudoningikkio'g'liErvaO'nanKan'onyurtida vafotetdilar,ularningfarzandlariyo'qediIsroilxalqi halokbo'lganlarnidafnqildivaularyetmishtabutparast xalqqatorigaqo'shildi

45-BOB

1Isroilxalqiqirqbeshinchiyubileyninguchinchi haftasiningikkinchiyilida,to'rtinchioyningyangioyida Misryurtiga,Go'shenyurtigakirdi

2YusufotasiYoqubnikutibolishuchunGoshenyeriga bordivaotasiningbo'ynigao'tiribyig'ladi.

3IsroilYusufgadedi:Seniko‘rganimdanberio‘lsam bo‘ladi.IsroilxalqiningXudosiEgamizgabaraka bo‘lsin,IbrohimvaIshoqningXudosigaUO‘zquli Yoqubdanrahm-shafqatinivainoyatinidarig‘tutmadi

4Mentirikligimdayuzingniko'rganimyetarli;ha,Baytilda ko'rganvahiyimhaqiqatdir.XudoyimEgamgaabadiyva abadiyshon-sharaflarbo'lsin,Uningismiulug'lansin

5Yusufvauningakalariotalariningoldidanonyeb,sharob ichdilarYoqubesaYusufningakalaribilanbirga ovqatlanib,uningoldidaichibo'tirganiniko'rib,juda xursandbo'ldi.Unisaqlabqolganvao'nikkio'g'linisaqlab qolganhammanarsaningYaratuvchisiniduoqildi

6YusufotasivaakalarigaGoshen,Ramsesvauning atrofidagibarchayerlardayashashhuquqinisovg'aqilgan ediBuyerlarnifir'avnnazoratiostidaboshqarganedi

Isroilvauningo'g'illariMisrningengyaxshiqismibo'lgan Goshenyerlaridayashardilar.IsroilMisrgakelganida130 yoshdaedi

7Yusufotasini,aka-ukalarinivaularningmol-mulkini yettiyillikocharchilikuchunyetarlimiqdordanonbilan ta'minladi

8MisryurtiocharchilikdanaziyatchekdiYusufbutun Misryerlarinifir’avnuchunoziq-ovqatevazigasotiboldi. Uodamlarni,chorvamollarinivahammanarsanifir’avn uchunsotiboldi

9QahatchilikyillaritugadiYusufsakkizinchiyiliyurt xalqigaurugʻvadonberdi,chunkidaryobutunMisr yurtinitoshibketganedi.

10Chunkiyettiyillikocharchilikdautoshibketmaganedi vadaryobo'yidagibirnechtajoynisug'organedi,ammo endiutoshibketdivamisrliklaryergaekdilarvao'shayili umo'l-ko'lhosilberdi

11Vabu[2178AM]ningbirinchiyili,qirqbeshinchi yubileyningto'rtinchihaftasiedi.

12Yusufhosilningbeshdanbirqisminishohga,to'rt qisminiesaulargaoziq-ovqatvaurug'sifatidaqoldirdi YusufbuniMisryurtiuchunbugungikungachaqonunqilib qo'ydi

13IsroilMisryeridao'nyettiyilyashadivauyashagan kunlaruchyubiley,biryuzqirqyettiyiledi.Uqirq beshinchiyubileyningbeshinchihaftasiningto'rtinchi [2188AM]yilidavafotetdi

14Isroilo'limidanoldino'g'illariniduoqildivaulargaMisr yurtidanimabo'lishiniaytibberdi;vaulargaoxirgi kunlardanimabo'lishinima'lumqildi,ularniduoqildiva Yusufgayurtdaikkiulushberdi.

15Uota-bobolariyonigaolamdano‘tdiUKan’on yurtidagiqo‘shaloqg‘orga,otasiIbrohimningyoniga, Xevronyurtidagiqo‘shaloqg‘ordao‘ziuchunqazigan qabrgadafnqilindi

16Uo'ziningbarchakitoblarinivaota-bobolarining kitoblarinio'g'liLeviygaberdi,tokiuularnibugungi kungachasaqlab,farzandlariuchunyangilabtursin

46-BOB

1YoqubvafotetgandankeyinIsroilavlodlariMisryurtida ko'payib,buyukxalqqaaylandilarvaularningqalbibiredi. Shundayqilib,aka-ukabirodarinisevdivaharbirkishio'z akasigayordamberdiUlarYusufningbutunhayoti davomidao'nhaftadavomidajudako'payib,juda ko'paydilar

2YusufningotasiYoqubdankeyinyashaganbutunumri davomidashaytonham,yovuzlikhamyo'qedi,chunki barchamisrliklarYusufningbutunumridavomidaIsroil o'g'illarinihurmatqilishgan

3Yusufbiryuzo'nyoshidavafotetdi;uKan'onyurtidao'n yettiyilyashadi,o'nyilqulbo'lib,uchyilzindonda,sakson yilesashohningqo'lostidabutunMisryurtiniboshqardi 4U,uningbarchaaka-ukalarivao'shaavlodninghammasi vafotetdi

5Uo'limidanoldinIsroilxalqigaMisrdanchiqqanlarida uningsuyaklarinio'zlaribilanolibketishlarinibuyurdi 6Uulargao'zsuyaklarihaqidaqasamichdirdi,chunki misrliklaruniKan'onyurtigaolibkelibdafnqilmasliklarini bilarediKan'onshohiMakamaronOssuriyayurtida

yashabyurganida,vodiydaMisrshohibilanjangqilib,uni o'shayerdao'ldirganvamisrliklarniErmon darvozalarigachata'qibqilganedi

7Lekinukiraolmadi,chunkiMisrgaboshqabiryangi shohshohbo'lganedivauundankuchliroqedi.UKan'on yurtigaqaytibkeldivaMisrdarvozalariyopildi,hechkim chiqmadivahechkimMisrgakirmadi

8Yusufikkinchiyiliningoltinchihaftasida,qirqoltinchi yubileyidavafotetdiUniMisryeridadafnqilishdiUndan keyinbarchaaka-ukalarivafotetishdi

9Misrshohiqirqyettinchiyubileyda,ikkinchiyilning ikkinchihaftasidaKan'onshohibilanurushgachiqdiIsroil o'g'illariYusufningsuyaklaridantashqariYoqub o'g'illariningbarchasuyaklariniolibchiqib,ularnitog'dagi ikkiqavatlig'orgadafnqilishdi

10Ularningko'pchiligiMisrgaqaytibketdi,ammoulardan birnechtasiXevrontog'laridaqoldi,otangAmromesaular bilanqoldi

11Kan’onshohiMisrshohiustidang‘alabaqozonib,Misr darvozalariniyopdi

12UIsroilxalqigaqarshiyomonniyatbilanularni qiynashnirejalashtirdivaMisrxalqigadedi:“Mana,Isroil xalqibizdankoʻrakoʻpayib,koʻpayibketdi

13Kelinglar,ularko'payibketmasdanoldin,ulargadonolik bilanmunosabatdabo'laylik.Urushboshlanib,ularham bizgaqarshijangqilishdanoldin,ularniqulqilibqiynaylik

Aksholdaulardushmanlarimizgaqo'shilib,ularni yurtimizdanolibchiqibketishadi,chunkiularningqalblari vayuzlariKan'onyurtigaqaratilgan

14Uularniqulqilibqiynoqqasolishuchunularningustiga ishnazoratchilariniqo'ydi;ularfir'avn,PitomvaRaamses uchunmustahkamshaharlarqurdilar,Misrshaharlaridagi qulaganbarchadevorlarvaistehkomlarniqurdilar

15Ulargaqattiqqo'llikbilanxizmatqilishdivaularga qanchalikko'pyomonlikqilsalar,ularshunchalikko'payib, ko'payibborishdi

16MisrxalqiIsroilxalqidanjirkanchedi.

47-BOB

1Yettinchihaftada,yettinchiyilda,qirqyettinchi yubileydaotangizKan'onyurtidanchiqibketdivasiz to'rtinchihaftada,oltinchiyilda,qirqsakkizinchiyubileyda tug'ildingiz;buIsroilxalqiuchunazob-uqubatlardavriedi 2Misrshohifir’avnulargashundaybuyruqberdi: “Tug‘ilganbarchao‘g‘ilbolalarinidaryogatashlashsin”

3Ularularnisentug'ilguningchayettioydavomida qamoqdasaqlashdi

4Onangseniuchoyyashirdivaularbuhaqdagapirishdi Usenuchunkemayasab,uniqatronvaasfaltbilanqopladi vadaryobo'yidagibayroqlargaqo'ydi.Seniyettikun davomidakemagasolibqo'ydiOnangkechasikelibseni emizdi,kunduziesasinglingMaryamseniqushlardan qo'riqladi

5O'shakunlardafir'avnningqiziTarmutdaryoga cho'milishuchunkeldi.Usizningyig'layotganovozingizni eshitdivaxizmatkorlarigasizniolibchiqishnibuyurdi Ularsizniuningoldigaolibkelishdi

6Usenikemadanchiqarib,sengarahmqildi.

7Singlingunga:“Borib,ibroniyayollaridanbirinichaqirib kelaymi,usenuchunbuchaqaloqniemizib,emizsin”,dedi. 8Uayolga:«Bor»,dediUborib,onangYoxavedni chaqirdi.Uishhaqiniberdivaseniemizdi.

9Keyin,ulg'ayganingda,senifir'avnningqizigaolib kelishdivasenuningo'g'libo'ldingOtangAmromsenga yozishnio'rgatdivauchhaftao'tgach,ularsenishoh saroyigaolibkelishdi.

10Sensaroydauchhaftaishlading,tokishohsaroyidan chiqib,Isroilfarzandlaridanbo'lgando'stingniurib o'ldirguningchaSenunio'ldirib,qumgayashirding 11IkkinchikuniesasenikkiIsroiloʻgʻlibilanjanjallashib, yomonlikqilayotganodamga:“Negaukangniuryapsan?” deding

12Ug'azablanib,g'azablanibdedi:“Senikimbizga rahnamovahakamqilibqo'ydi?Kechamisrlikni o'ldirganingdek,menihamo'ldirmoqchimisan?”Senbu so'zlardanqo'rqibqochibketding

48-BOB

1Qirqto'qqizinchiyubileyninguchinchihaftasining oltinchiyilidasizMidiyonyurtidabeshhaftavabiryil yashab,jo'nabketdingizElliginchiyubileyningikkinchi yiliningikkinchihaftasidaMisrgaqaytibkeldingiz.

2Sinaytog'idaUsenganimadeganinivaMisrga qaytayotganingdayo'ldaunimehmonxonada uchratganingdashahzodaMastemasenbilannimaqilishni xohlaganinio'zingbilasan

3SeningMisrliklardanhukmchiqarishvaqasosolish uchunyuborilganingniko'rib,usenio'ldirishva misrliklarniqo'lingdanqutqarishuchunborkuchibilan harakatqilmadimi?

4Menseniuningqo'lidanqutqardim.SenesaMisrda fir'avnga,uningbutunxonadoniga,xizmatkorlariva xalqigaqarshiko'rsatishuchunyuborilganmo'jizalarva alomatlarniko'rsatding.

5EgamizIsroilxalqiuchunulardanbuyukqasosoldiva ularniqon,qurbaqalar,bitlar,itpashshalarivaoshqozon yarasikabibalolarbilanurdi;ularningchorvamollarini o'limbilan,do'ltoshlaribilanyo'qqildi;shubilanular uchuno'sganhammanarsaniyo'qqildi;do'lva qorong'ulikdanqolganqoldiqlarniyebqo'yganchigirtkalar bilan;odamlarvahayvonlarningto'ng'ichlariningo'limi bilanvaularningbarchabutlaridanEgamizqasosoldiva ularniolovdakuydirdi.

6Hammanarsasizningqo'lingizorqaliyuborilgan,tokisiz (bularni)amalgaoshmasdanoldine'lonqilishingizuchun. SizMisrshohibilanuningbarchaxizmatkorlarivaxalqi oldidagaplashdingiz

7HammasiSeningso'zinggamuvofiqsodirbo'ldi;Misr yurtigao'ntabuyukvadahshatlihukmyubording,tokiSen Isroilxalqidanqasosolasan

8EgamizhammanarsaniIsroilxalqiuchunqildiIbrohim bilantuzganahdigako'ra,ularzo'rlikbilanqullikkaolib kelganlariuchunulardanqasosolishnibuyurdi

9ShahzodaMastemasizgaqarshichiqib,siznifir'avn qo'ligatopshirmoqchibo'ldivauMisrsehrgarlariga yordamberdi

10UlarSeningoldingdaturib,yomonliklarniqildilar,biz ulargayo'lqo'ydik,ammoularningqo'llaribilan davolashgayo'lqo'ymadik

11Egamizularnixavfliyaralarbilanurdivaulartura olmadilar.Bizularniyo'qqildik,shuninguchunularbiron birmo''jizako'rsataolmadilar

12Bubarchaalomatlarvamo''jizalargaqaramay,shahzoda Mastemauyalmadi,chunkiujasoratko'rsatdiva misrliklargabarchakuchlari,aravalari,otlarivaMisr xalqlariningbarchaqo'shinlaribilansiznita'qibqilishni baqirdi

13MenMisrliklarbilanIsroilo'rtasidaturdimBizIsroilni uningqo'lidanvaxalqiningqo'lidanqutqardik.Egamiz ularnidengizo'rtasidanquruqlikdagidekolibo'tdi 14Isroilxalqinita'qibqilishuchunolibkelganbarcha xalqlarniEgamizXudodengizningo'rtasiga,Isroilxalqi ostidagitubsizlikkauloqtirdiMisrxalqio'zfarzandlarini daryogatashlaganidek,Uulardan1000000kishidanqasos oldi.Xalqingizningbittaemiziklibolasiuchunmingta kuchlivabaquvvatodamhalokbo'ldi

15O'nto'rtinchi,o'nbeshinchi,o'noltinchi,o'nyettinchiva o'nsakkizinchikunlarishahzodaMastemaularni ayblamaslikuchunbog'lanib,Isroilxalqiningorqasiga qamabqo'yildi

16O'nto'qqizinchikunibizularniMisrliklargayordam berishvaIsroilfarzandlarinita'qibqilishuchunqo'yib yubordik

17Uularningyuraklarinitoshqilib,o'jarqildi.Egamiz Xudomisrliklarniurib,dengizgauloqtirishuchunbu niyatnio'ylabtopdi

18Oʻntoʻrtinchikunibizunibogʻladik,tokiIsroilxalqi misrliklardankiyim-kechak,kumush,oltinvabronza idishlarsoʻragankuniularniayblamasinMisrliklarularni qullikkamajburlaganlarievazigaularnitalon-tarojqilsin.

19BizIsroilavlodiniMisrdanbo'shqo'lbilanolib chiqmadik

49-BOB

1EgamizsizlargaFisihbayramihaqidaamretganamrni eslang:unibirinchioyningo'nto'rtinchikunio'zvaqtida nishonlang,unikechqurunso'yingvaquyoshbotgandan keyino'nbeshinchikunikechqurununiyeng.

2Chunkishukechabayramningboshlanishiva quvonchningboshlanishisizMisrdaFisihtaomini yeyayotganedingiz.O'shandaMastemaningbarcha kuchlariMisrdagibarchato'ng'ichlarni,fir'avnning to'ng'ichidantortibtegirmondagiasirlikdagixizmatkorning to'ng'ichfarzandigachavaqoramollargachao'ldirishuchun qo'yibyuborilganedi

3Egamizulargaberganalomatmanashuedi:ularbir yoshliqo'ziningqoniniko'rganharbiruyga,o'shauyning tokchalarigakirishlarikerakediUlarso'yishuchun kirmasliklari,balkiyonidano'tibketishlarikerakedi Shundauydagilarninghammasinajottopadi,chunki qonningalomatiuningtokchalaridaedi

4EgamizningqudratihammanarsaniEgamizulargaamr etganidekqildiUlarIsroilxalqiningyonidano'tibketishdi Vaboularganaqoramol,naodam,naitniqiribtashladi

5Misrdavabojudaog'iredi.Misrdabirontahamuydao'lik yo'qedi,yig'ivamotamtutmaganedi

6ButunIsroilxalqiPasxaqo'zisininggo'shtiniyeb,sharob ichib,ota-bobolariningXudosiEgamizgahamdu sanolaraytib,duoqilib,shukronaaytib,Misr bo'yinturug'idanvayomonqullikdanchiqishgatayyoredi.

7Vabukunniumringizningbarchakunlaridaeslabyuring vauniyildan-yilga,umringizningbarchakunlarida,yiliga birmarta,o'shakuni,barchaqonunlarigamuvofiq nishonlangvaunikundankungayokioydanoyga kechiktirmang

8ChunkibuabadiyqonundirvabarchaIsroilo'g'illari uchunsamoviylavhalargao'yibyozilganki,ularbunihar yili,harbiravloddavomida,haryilibirmarta nishonlashlarikerak;vakunlarchegarasiyo'q,chunkibu abadiybelgilangan

9Agarnopoklikdanxolibo'lganvabayramkuniEgamizga maqbulqurbonlikkeltirishvabayramkuniEgamizgayebichishuchunkelmasa,pokvayaqinodamyo'qqilinadi ChunkiuEgamizgabelgilanganvaqtdaqurbonlik keltirmaganbo'lsa,uaybinio'zzimmasigaoladi.

10IsroilxalqiFisihbayraminibelgilanganvaqtda,birinchi oyningo'nto'rtinchikunida,kechqurunlaroralig'ida, kunduzninguchdanbirqismidantunninguchdanbir qismigachanishonlasinChunkikunningikkiqismi yorug'likka,uchdanbirqismiesakechqurungaajratilgan 11Egamizsizlargabunikechqurunlaroralig'ida bajarishingiznibuyurgan

12Uniyorug'likpaytidaemas,balkikechqurunso'yish joizdir.Ularunikechqurun,tunninguchdanbirqismigacha yeyishsinTunninguchdanbirqismidanboshlabuning go'shtidanqolganiniolovdayoqishsin

13Unisuvdapishirmanglarvaxomholdayemanglar,balki olovdaqovuringlarUniquntbilanyenglar,boshini,ichki aʼzolarinivaoyoqlariniolovdaqovuringlar,suyaklarini sindirmanglar,chunkiIsroiloʻgʻillariningbirortaham suyagiezilmaydi

14Shusababli,EgamizIsroilxalqigaFisihbayramini belgilangankuninishonlashnibuyurdivauningsuyagini sindirmasliklarinibuyurdi,chunkibubayramkuniva buyurilgankun,kundankunga,oydanoygao'tishmumkin emas,lekinunibayramkuninishonlang.

15Isroilxalqigaharyili,yiligabirmarta,belgilangan vaqtdaFisihbayramininishonlashnibuyurBubayram Egamizgama'qulkeladiganxotirabo'lsin.UlarFisih bayraminio'zvaqtidanishonlaydiganyildaUningamriga binoanharjihatdano'ldirishyokiqiribtashlashuchunhech qandayvabogaduchorbo'lmasin.

16UlaruniEgamizningmuqaddasjoyidantashqaridaemas, balkiEgamizningmuqaddasjoyioldidayeyishlarikerak. Isroiljamoasiningbarchaaʼzolariunibelgilanganvaqtda nishonlashlarikerak

17BayramkunikelganharbirkishiuniXudoyingizning muqaddasmaskanida,yigirmayoshvaundanyuqori yoshdagilaroldidatanovulqilishimumkin,chunkiularuni Egamizningmuqaddasmaskanidatanovulqilishlari kerakligiyozilganvafarzqilingan

18IsroilxalqioʻzlariegalikqiladiganKanʼonyurtigakirib, Egamizningmuqaddasmaskaniqurilgungaqadar, qabilalaridanbiridaEgamizningchodirinioʻrnatganlarida, ularkelib,EgamizningchodirioʻrtasidaFisihbayramini nishonlashsinvauniharyiliEgamizningoldidasoʻyishsin.

19UlaroʻzlarigamerosboʻlibberilganyurtdaEgamiz nomibilanuyqurilgankunlarda,ularuyergaborib, kechqurun,quyoshbotganda,kunninguchdanbirqismida Fisihziyofatinisoʻyishlarikerak.

20Ularuningqoniniqurbongohostonasigaolibkelishsin, yogʻiniqurbongohdagiolovgaqoʻyishsinvagoʻshtini Egamiznomibilanmuqaddasqilinganuyninghovlisida olovdaqovuribyeyishsin.

21Ularo'zshaharlaridayokiEgamizningchodirioldida yokiUningismio'rnashganuyioldidaFisihbayramini nishonlamasliklarikerak,vaularEgamizdan adashmaydilar

22EyMuso,IsroilxalqigaFisihbayraminingqonunqoidalarigarioyaqilishnibuyurHaryili,uningkunidava Xamirturushsiznonbayramidaulargayettikundavomida xamirturushsiznonyeyishlarinivabayramni nishonlashlarini,shuningdek,o'shayettikundavomidahar kuniXudoyingizningqurbongohidaEgangizoldida qurbonlikkeltirishlariniayt.

23SizlarMisrdanchiqib,Shurcho'ligakirguningizcha,bu bayramnishoshilinchravishdanishonladingizlar,chunki unidengizbo'yidanishonladingizlar.

50-BOB

1UshbuqonundankeyinmensengaElimbilanSinay orasidagiSincho'lidashanbakunlarinima'lumqildim

2MensengaSinaytog'idagiyurtningshanbakunlariva yillarshanbasidagiyubileyyillarihaqidagapiribberdim Lekinegalikqiladiganyurtingizgakirmaguningizcha, uningyilinisengaaytmadim.

3Yeroʻzshanbakunlarinioʻshayerdayashaboʻtganlarida oʻtkazadivaularyubileyyilinibilishadi

4ShuninguchunMensizlaruchunyilhaftalarini,yillarni vayubileylarnibelgilabqo'ydim:OdamAtoningdavridan bugungikungacha[24:10]qirqto'qqizyubileyvabirhafta vaikkiyilbor;vaRabbiyningamrlarinio'rganishuchun yanaqirqyil(so'zma-so'z"uzoq")bor,ularKan'onyurtiga o'tib,g'arbdaIordandaryosidano'tibketguncha

5Yubileylaro'tibketadi,Isroilzino,nopoklik,ifloslik, gunohvaxatokabibarchagunohlardantozalanib,butun yurtdaishonchbilanyashaguncha,shaytonyokiyovuz shaytonbo'lmaydivayurto'shavaqtdanboshlababadiy pokbo'ladi

6VashanbakunlarihaqidagiamrgaMenularnisizlar uchunyozibqo'ydimvauningbarchaqonunlariga qarang

7Oltikunishlanglar,ammoyettinchikunEgangiz XudoningshanbasiBukunlardasizlar,o'g'illaringiz, qullaringizvacho'rilaringiz,barchachorvamollaringizva yoningizdagimusofirhechqandayishqilmanglar

8Oʻshakunibirorishqilganodamoʻladi.Kimkioʻsha kunibulgʻansa,xotinibilanyotsayokibirornarsaqilaman desa,uharqandaysavdo-sotiquchunyoʻlgachiqadi Kimkioltinchikunioʻziuchuntayyorlamagansuvnitortsa yokichodiridanyokiuyidanunikoʻtarishuchunyuk koʻtarsa,oʻladi.

9Shanbakunihechqandayishqilmanglar,faqatoltinchi kunio'zingizuchuntayyorlabqo'yganishlaringizdan tashqari.O'shakuniyeb-ichinglar,damolinglar,Shanba kuninibarchaishlardanchetdaqoldiringlarSizlarga

bayramkunivamuqaddaskunniberganEgangizXudoni ulug'langlar.BukunbutunIsroiluchunmuqaddasshohlik kunibo'lsinBukunularningkunlariorasidaabadiydir 10ChunkiEgamizIsroilxalqigabergansharafbuyukdir, ularbubayramkunidayeb-ichib,to'yib,inson farzandlariningmehnatidandamolishlarikerakXushbo'y tutatqilaryoqish,Egamizgakunlarvashanbakunlari qurbonliklarvaqurbonliklarkeltirishbundanmustasno.

11FaqatshuishshanbakunlariEgangizXudoning muqaddasmaskanidabajarilsinUlarIsroilxalqiniharkuni qurbonlikbilangunohdanpoklashsin,tokiEgamizga ma'qulbo'lganbugunohniunutmasinUsizlarga buyurilganidek,ularniharkuniqabulqilsin.

12Vauyerdabironbirishqiladigan,sayohatgachiqadigan yokio'zuyidayokiboshqajoydaishlaydigan,olov yoqadigan,bironbirhayvongaminadiganyokidengizda kemadasayohatqiladigan,birornarsaniuradiganyoki o'ldiradigan,hayvonyokiqushniso'yadigan,hayvon,qush yokibaliqtutadiganyokishanbakunlariro'zatutadigan yokiurushqiladiganharbirkishi:

13Shabbatkunibuishlarningbirortasiniqilganodam o'ladi.Isroilxalqishanbakunlariniyurtningshanbakunlari haqidagiamrlargamuvofiqbajarsinBulavhalarda yozilganidek,Umengafasllarqonunlarinivakunlarning bo'linishigaqarabfasllarniyozibberishimkerakligihaqida yozilganKunlarningbo'linishishubilanyakunlanadi