ھانۇخنىڭ سىرى كىتابى INTRODUCTION دەسلەپكى ئەدەبىااتنىڭ بۇ يېڭى قىسمى يېقىندا روسىاە ۋە سېرۋىاەدە تېپىلغان ۋە ھامىرغىچە بىلىنگەن بىر قىسىم قلياامىىلر ئارقىلىق ئاشكارىلندى ،ھامىرغا قەدەر سىلۋيان تىلىدا ساقلنغان .ئۇنىڭ ھامىرقى شەكلىدە خىرىستىاان دەۋرىنىڭ باشلىنىشى ھەققىدە بىر يەردە يېزىلغاندىن باشقا ،ئۇنىڭ كېلىپ ۇىقىشى تلغرىسىدا ئام بىر قىسىم ئۇۇۇرلر بار .ئۇنىڭ ئاخىرقى تەھرىرى گرېتسىاەيىك بليۇپ ،ئۇنىڭ تەركىبى ىىسىر .ئۇنىڭ قىممىتى يېڭى ئەھدە يامغۇۇىلرغا كۆرسەتكەن شەكسىز تەسىردە .كېاىنكىسىنىڭ بىر قىسىم قاراڭغۇ يليلىرى ئۇنىڭ ياردىمىسىز ۇۈشەندۈرگىلى بليىدۇ. گەرۇە بۇ خىل كىتابنىڭ ئەمەيدىن باريىقى تلغرىسىدىكى بىلىملەر بەيكىم 1200يىل يلقاپ كەتكەن بليۇشى ىۇىكىن ،شۇنداقتىمۇ ئۇ دەسلەپكى ئەسىريەردە خىرىستىاان ۋە بىدئەتچىلەر تەرىپىدىن كۆپ ئىشلىتىلگەن ۋە دەسلەپكى خىرىستىاان دىنىنىڭ شەكىللىرىنى تەتقىق قىلىشتا ئەڭ قىممەتلىك ھۆججەتنى شەكىللەندۈرگەن. بۇ يېزىق ئۇنىڭ ئلي-پىكىريىرىگە قانات بېرىپ ،سىريىق ساھەگە ئۇۇىدىغان ھاياجانلنغان ئلقۇرىەنلەرنى جەيپ قىلىدۇ .بۇ يەردە ئەبەدىالىكنىڭ غەيىتە دراىاتىكلىشىشى -يارىتىلىش ،ئىنسانشۇناسلىق ۋە ئەخلق ھەققىدىكى كۆم قاراشلر بار .دۇناا ئايتە كۈندە يارىتىلغان بليغاۇقا ،ئۇنىڭ تارىخى 6000يىلدا (ياكى 000،6000يىل) ئەىەيگە ئاشىدۇ ،ھەىدە بۇنىڭدىن 1000يىل ئارام ئايىدۇ (بەيكىم مىددىاەتلىك ئەخلق كۈۇلىرىنىڭ تەڭپۇڭلۇقى ئۇرۇيۇپ ،كىشىلىك ھايات كۆڭۈيدىكىدەك ھايەتكە يەتكەن بليۇشى ىۇىكىن ).يېپىلىش ۋاقتى 8-ئەبەدىي كۈنى باشلىنىدۇ ،ئۇ ۋاقىتتا ۋاقىت ئەىدى بليمايدۇ. 1باب 1ئۇ يەردە بىر دانا ئادەم ،ئۇيۇغ سەنئەتكار بليۇپ ،رەببىمىز ئۇنىڭغا بليغان ىۇھەببەتنى ئليلپ ئۇنى قلبۇل قىلدى ،ئۇ ئەڭ ئايىي تۇرايغۇلرنى كۆرۈپ ،ھەىمىگە قادىر خۇدانىڭ دانا ۋە ئۇيۇغ ،ئەقىلگە سىغمايدىغان ۋە ئۆمگەرتكىلى بليمايدىغان دائىرىسىنىڭ ،رەببىنىڭ بەندىلىرىنىڭ ئىنتايىن ئېسىل ،شان-شەرەپلىك ،يلرۇق ۋە كۆم-كۆم قىلىدىغان پلنكىتى ۋە كۆمگە ۇېلىقىدىغان ىەرتىۋىلەر ،كۆمگە كۆرۈنمەيدىغان ىەرتىۋىلەر ۋە كۆمگە كۆرۈنمەيدىغان ىەرتىۋىلەر ،نۇرغۇن ئېلېمېنتلرنىڭ ئۈنۈىسىز خىزىەت قىلىشى ،ۋە كېرۇبلر ساھىبىنىڭ تۈريۈك كۆرۈنۈشلىرى ۋە تەسۋىريىگۈسىز ناخشىلىرى ۋە ۇەكسىز نۇرنىڭ. 2ئۇ ۋاقىتتا ئۇ ىۇنداق دېدى :ىېنىڭ 165-يىللىقىم تلشقاندا ،ىەن ئلغلۇم ىاتۇسايدىن تۇغۇيغان. 3بۇنىڭدىن كېاىن ىەنمۇ ئىككى يۈم يىل ياشىدىم ۋە ئۆىرۈىنىڭ ئۈچ يىل ئاتمىش بەش يىلنى تاىاىلىدىم. 4بىرىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى ىەن يايغۇم ئۆيۈىدە بليۇپ ،ئلرۇندۇقتا يېتىپ ئۇخلىدىم. 5ىەن ئۇخلۋاتقاندا ،يۈرىكىمگە قاتتىق ئاماب كەيدى ،ىەن ئۇيقۇدا كۆميىرىم بىلەن يىغلۋاتاتتىم ،بۇ ئامابنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى ،ياكى نېمە ئىش يۈم بېرىدىغانلىقىنى ۇۈشىنەيمىدىم. 6ئۇ يەردە ىاڭا ئىككى ۇلڭ ئادەم كۆرۈندى .ئۇلرنىڭ ۇىرايى قۇياشقا ئلخشاش پارقىراپ تۇراتتى ،كۆميىرىمۇ كۆيگەن نۇرغا ئلخشايتتى ،يەۋيىرىدىن كىاىم-كېچەك ۋە بىنەپشە رەڭدە ھەر خىل ناخشا ئېاتىش بىلەن ئلت ۇىقىۋاتاتتى ،قانىتى ئايتۇندىن پارقىراق ،قليلىرى قاردىنمۇ ئاق ئىدى. 7ئۇلر ئلرۇندۇقۇىنىڭ بېشىدا تۇرۇپ ،ىېنى ئىسمىم بىلەن ۇاقىرىشقا باشلىدى. 8ىەن ئۇيقۇدىن تۇرۇپ ،كۆم ئايدىمدا تۇرغان بۇ ئىككى ئادەىنى ئېنىق كۆردۈم. 9ىەن ئۇلرغا سالم بەردىم ۋە قلرقۇنچ ئىچىدە تۇتۇيدىم ،ۇىرايىم قلرقۇنچتىن ئۆمگەردى ،ئۇ كىشىلەر ىاڭا: « 10جاھىل بليۇڭ ،ھانۇخ ،قلرقماڭلر .ئەبەدىي خۇدا بىزنى سېنىڭ ئايدىڭغا ئەۋەتتى .سەن بۈگۈن بىز بىلەن بىللە جەننەتكە ۇىقىسەن ، ئلغۇيلىرىڭغا ۋە پۈتۈن ئائىلەڭگە ئۆيۈڭدە يەر يۈمىدە سەنسىز قىلىدىغان ئىشلرنىڭ ھەىمىسىنى ئېاتىپ بېرىسەن ،پەرۋەردىگار سېنى ئۇلرغا قايتۇرىىغۇۇە ھېچكىم سېنى ئىزدىمىسۇن. 11ىەن ئۇلرغا ئىتائەت قىلىشقا ئايدىراپ ،ئۆيۈىدىن ۇىقىپ ،بۇيرۇققا بىنائەن ئىشىك ئايدىغا كەيدىم ۋە ئلغۇيلىرىمنى ىاتۇسال ،رېجىم ۋە گايدادنى ۇاقىرىپ ،ئۇ كىشىلەرنىڭ ىاڭا قىلغان باريىق ىۆجىزىلىرىنى ئۇلرغا بىلدۈردۈم. ئىككىنچى باب 1بايىلىرىم ،ىېنىڭ گېپىمنى ئاڭل ،ىەن نەگە بارىدىغانلىقىمنى ۋە نېمە ئىش يۈم بېرىدىغانلىقىنى بىلمەيمەن .ئەىدى بايىلىرىم ،بىلىپ قليۇڭلركى ،ئاسماننى ۋە مېمىننى ياراتمىغان بىھۇدە كىشىلەرنىڭ ئايدىدا خۇدادىن يۈم ئۆرۈىەڭلر ،ۇۈنكى بۇلر ھالك بليىدۇ ۋە ئۇلرغا ۇلقۇنغۇۇىلر ھالك بليىدۇ ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭدىن قلرقۇپ قەيبىڭلرغا ئىشەنچ قىلسۇن .ھامىر ،بايىلىرىم ،رەببىم سېنى سېنىڭ يېنىڭغا قايتۇرىىغۇۇە ،ھېچكىم ىېنى ئىزدەشنى ئليلىمىسۇن.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
3باب 1ھانۇخ ئلغۇيلىرىغا ئېاتقىنىدا ،پەرىشتىلەر ئۇنى قاناتلىرىغا ئېلىپ ،ئۇنى تۇنجى ئاسمانغا كۆتۈردى ۋە ئۇنى بۇيۇتقا قليدى .ئۇ يەرگە قارىدىم ،يەنە ئېگىزگە قارىدىم ۋە ئېفىرنى كۆردۈم ،ئۇلر ىېنى بىرىنچى جەننەتكە ئلرۇنلشتۇردى ۋە ىاڭا يەر يۈمىدىكى دېڭىزدىنمۇ ۇلڭ بىر ۇلڭ دېڭىزنى كۆرسەتتى. 4باب 1ئۇلر ىېنىڭ كۆم ئايدىمدىكى ئاقساقايلر ۋە ئاقساقايلرنىڭ ھۆكۈىداريىرىنى ئېلىپ كەيدى ۋە ىاڭا ئىككى يۈم پەرىشتىنى كۆرسەتتى ، ئۇلر يۇيتۇملرنى ۋە ئۇلرنىڭ ىۇلمىمىتىنى ئاسمانغا باشقۇرىدۇ ،قانىتى بىلەن ئۇۇۇپ يەيكەنلەرنىڭ ھەىمىسىنى ئايلىنىپ كېلىدۇ. 5باب 1بۇ يەردە ىەن تۆۋەنگە قارىدىم ۋە قارنىڭ خەمىنىلىرىنى ،ئۇلرنىڭ قلرقۇنچلۇق دۇكانلىرىنى ساقليدىغان پەرىشتىلەرنى ،ئۇلر ۇىققان ۋە كىرگەن بۇيۇتلرنى كۆردۈم. 6باب 1ئۇلر ىاڭا مەيتۇننىڭ ىېاىغا ئلخشاش شەبنەم خەمىنىسىنى ۋە يەر يۈمىدىكى باريىق گۈلرگە ئلخشاش ئۇنىڭ شەكلىنى كۆرسەتتى .يەنە نۇرغۇن پەرىشتىلەر بۇ نەرسىلەرنىڭ خەمىنىلىرىنى قلغدايدۇ ،ئۇلرنىڭ قانداق قىلىپ تاقىلىپ ئېچىۋېتىلىدۇ. 7باب 1ئۇ كىشىلەر ىېنى ئېلىپ ئىككىنچى ئاسمانغا ئېلىپ باردى ۋە ىاڭا قاراڭغۇيۇقنى كۆرسەتتى ،يەر يۈمىدىكى قاراڭغۇيۇقتىنمۇ ۇلڭ .ىەن ئۇ يەردە ىەھبۇسلرنىڭ ئېسىلىپ تۇرغانلىقىنى ،ۇلڭ ۋە ۇەكسىز ھۆكۈىنى ساقلۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. 2ىەن بىلەن بىللە بليغان كىشىلەرگە« :نېمىشقا بۇلر تلختىماي قىانايدۇ؟» دېدىم .ئۇلر ىاڭا« :بۇلر خۇدانىڭ ىۇرتەديىرى ،ئۇلر خۇدانىڭ ئەىرىگە بليسۇنمىدى ،بەيكى ئۆم ئىرادىسى بىلەن ىەسلىھەت بەردى ۋە بەشىنچى ئاسمانغا باغلنغان شاھزادىسى بىلەن يۈم ئۆرۈدى» دېدى. 3ىەن ئۇلرغا بەك ئىچ ئاغرىتتىم ،ئۇلر ىاڭا سالم بەردى ۋە ىاڭا« :خۇدانىڭ ئادىمى ،بىز ئۈۇۈن رەببىمىزگە دۇئا قىل» دېدى .ىەن ئۇلرغا ىۇنداق جاۋاب بەردىم« :ىەن پەرىشتىلەر ئۈۇۈن دۇئا قىلىشىم ئۈۇۈن ،ىەن ئۆيۈك ئادەم كىم؟ ىېنىڭ قەيەرگە بارىدىغانلىقىمنى كىم بىلىدۇ ،ياكى ىاڭا نېمە كېلىدۇ؟ ياكى كىم ىەن ئۈۇۈن دۇئا قىلىدۇ؟ »دەپ سلرىدى. 8باب 1ئۇ كىشىلەر ىېنى ئۇ يەردىن ئېلىپ ،ئۈۇىنچى ئاسمانغا ئېلىپ ۇىقىپ ،ئۇ يەرگە ئلرۇنلشتۇردى .ىەن تۆۋەنگە قارىدىم ۋە بۇ يەريەرنىڭ ىەھسۇلتلىرىنى ساناپ باقتىم ،ىەسىلەن ئەمەيدىن ياخشىلىق بىلەن تلنۇيمىغان. 2ىەن باريىق تاتلىق گۈيلۈك دەرەخلەرنى كۆردۈم ۋە ئۇلرنىڭ ىېۋە-ۇېۋىلىرىنىڭ تاتلىق پۇراقلىق ىېۋىلەرنى ۋە ئۇلر ئېلىپ كەيگەن يېمەكلىكلەرنىڭ خۇشپۇراق نەپەس بىلەن كۆپۈككە ئايلنغانلىقىنى كۆردۈم. 3ھاياتلىق دەرەخلىرىنىڭ ئلتتۇرىسىدا ،پەرۋەردىگار ئارام ئايغان جايدا ،جەننەتكە ۇىققاندا .بۇ دەرەخ ئۈنۈىسىز ياخشىلىق ۋە خۇشپۇراق بليۇپ ،باريىق نەرسىلەردىن كۆپ مىننەتلەنگەن .ئۇ ھەر تەرەپتىن ئايتۇنغا ئلخشايدىغان ،سېرىق رەڭدە ۋە ئلتقا ئلخشايدۇ ھەىدە ھەىمىنى قاپليدۇ ،ئۇ باريىق ىېۋىلەردىن ىەھسۇلت بېرىدۇ. 4ئۇنىڭ يىلتىزى يەر يۈمىدىكى باغدا. 5جەننەت ۇىرىكلىك بىلەن ۇىرىمەسلىكنىڭ ئلتتۇرىسىدا. 6ھەسەل ۋە سۈت تارقىتىدىغان ئىككى بۇلق ۇىقىدۇ. 7ئۇلر ئۇ يەردىن يەر يۈمىگە ۇىقىپ ،باشقا ئېلېمېنتلردەك ۇەىبىرىكىگە ئىنقىلب ئېلىپ بارىدۇ. 8بۇ يەردە ىېۋىلىك دەرەخ يلق ،ھەىمە يەر بەختلىك. 9يەنە ئۈچ يۈم پەرىشتە ناھايىتى پارلق بليۇپ ،ئۇلر باغنى ساقليدۇ ،تلختىماي تاتلىق ناخشا ئېاتىش ۋە جىمجىت ئاۋاملر بىلەن پۈتۈن كېچە-كۈندۈم پەرۋەردىگارغا خىزىەت قىلىدۇ. 10ىەن« :بۇ يەر نېمىدېگەن تاتلىق»! دېدىم ،ئۇ كىشىلەر ىاڭا: 9باب 1بۇ يەر ،ئەي ھانۇخ ،روھىنى غەمەپلەندۈرىدىغان ،كۆميىرىنى ياىانلىقتىن يىراقلشتۇرىدىغان ۋە ھەققانىي ھۆكۈم ۇىقىرىدىغان ،ئاچ قايغانلرغا نان بېرىدىغان ،يايىڭاچ كىاىملەرنى يېپىپ ،يىقىلغانلرنى تىرىلدۈرىدىغان ۋە يارىلنغان يېتىملرغا ياردەم قىلىدىغان ۋە يارىلنغان
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
يېتىملرغا ياردەم قىلىدىغان ۋە بۇ يەر ئۈۇۈن ئۆمى ئۈۇۈن خىزىەت قىلىدىغان ۋە بۇ يەر ئۈۇۈن ئۆمى ئۈۇۈن تەياارلنغان ۋە بۇ يەر ئۈۇۈن ئۆمى ئۈۇۈن تەياارلنغان ۋە ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلىدىغان ۋە ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلىدىغان ۋە ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلىدىغان بۇ يەر ئۈۇۈن تەياارلنغان ساداقەتمەنلەر ئۈۇۈن تەياارلنغان. 10باب 1ئۇ ئىككى كىشى ىېنى شىمال تەرەپكە باشلپ باردى ۋە ىاڭا ئۇ يەردە ئىنتايىن قلرقۇنچلۇق بىر يەرنى كۆرسەتتى ،ئۇ يەردە ھەر خىل قىاناشلر بليدى :رەھىمسىز قاراڭغۇيۇق ۋە يلرۇتۇيمىغان قاراڭغۇيۇق ،ئۇ يەردە يلرۇقلۇق يلق ،ئەىما غۇۋا ئلت تلختىماي ئلت يايقۇنىدا تۇرىدۇ ،ئۇ يەردە ئلتلۇق دەريا ۇىقىدۇ ،ئۇ يەر ھەىمىل جايدا ئلت ،ىۇم ،ئۇسسۇميۇق ۋە شىۋىرغان .رەھىمسىز ،ئاۇچىق قلرايلرنى كۆتۈرۈش ،رەھىمسىز قىاناش ۋە ىەن: « 2ۋاي ،ۋاي ،بۇ يەر نېمىدېگەن قلرقۇنچلۇق!». ئۇلرنىڭ ىايلىرىنى ئېلىۋېلىڭ ،ئۇلر باي بليۇپ ،باشقىلرنىڭ ىايلىرى ئۈۇۈن يارىلندى .قۇرۇقنى قاندۇراليدىغان ،ئاۇلىقنى ئۆيتۈرىدىغان كىاەيەيدىغان ،يايىڭاچ كىاىملەرنى كىاگەن ھەىدە ئۇلرنى ياراتقۇۇىنى تلنۇىايدىغان ۋە روھسىز (sc.جانسىز) ئىلھلرغا سەجدە قىلغان ،كۆرەيمەيدىغان ۋە ئاڭلىاايمايدىغان بىھۇدە ئىلھلر ،ئۇلرىۇ ئليۇيغان رەسىملەرنى ياساپ ،ناپاك قلل ئىشلىرىغا باش ئېگىدۇ ،ۇۈنكى بۇلرنىڭ ھەىمىسى بۇ يەرنىڭ ئىچىدە ىەڭگۈيۈك ىىراس ئۈۇۈن تەياارلنغان. 11باب 1ئۇ كىشىلەر ىېنى ئېلىپ تۆتىنچى ئاسمانغا ئېلىپ باردى ۋە ىاڭا ئارقا-ئارقىدىن ىېڭىش ۋە قۇياش ۋە ئاي نۇرىنىڭ باريىق نۇريىرىنى كۆرسەتتى. 2ىەن ئۇلرنىڭ ىېڭىشىنى ئۆيچەپ ،ئۇلرنىڭ نۇرىنى سېلىشتۇرۇپ ،قۇياش نۇرىنىڭ ئاي شارىدىنمۇ ۇلڭ ئىكەنلىكىنى كۆردۈم. 3ئۇنىڭ ۇەىبىرىكى ۋە ئۇ دائىم ىاڭىدىغان ۇاقلر ،شاىايغا ئلخشاش ئاجايىپ تېزيىك بىلەن ئۆتۈپ كېتىۋاتىدۇ ،كېچە-كۈندۈم ئارام ئايمايدۇ. 4ئۇنىڭ ئۆتۈشى ۋە قايتىشى تۆت ۇلڭ يۇيتۇمنىڭ ھەىراھلىقىدا بليۇپ ،ھەر بىر يۇيتۇمنىڭ ئاستىدا قۇياش ۇاقىنىڭ ئلڭ تەرىپىدە ىىڭ يۇيتۇم ،سلل تەرەپتە تۆت يۇيتۇم بار ،ھەر بىرىنىڭ ئاستىدا ىىڭ يۇيتۇم بار ،جەىئىي سەككىز ىىڭ ،قۇياش بىلەن ئۇدا تارقىتىلىدۇ. 5كۈندۈمى ئلن بەش ىىڭ پەرىشتە ئۇنىڭغا قاتنىشىدۇ ،كېچىدە ىىڭ. 6ئايتە قانىتى بارلر پەرىشتىلەر بىلەن قۇياش ۇاقىنىڭ ئايدىدا ئلت يايقۇنىغا كىرىدۇ ،يۈم پەرىشتە قۇياشنى ياندۇرۇپ ئۇنى ياندۇردى. 12باب 1ىەن قارىدىم ۋە قۇياشنىڭ باشقا ئۇۇۇۋاتقان ئېلېمېنتلىرىنى كۆردۈم ،ئۇلرنىڭ ئىسمى فىنكىس ۋە ۇايكىدرى بليۇپ ،ئاجايىپ ۋە ئېسىل ، پۇت ۋە قۇيرۇقى شىر شەكلىدە ،تىمساھنىڭ بېشى ،ئۇلرنىڭ تاشقى كۆرۈنۈشى ھەسەن-ھۈسەنگە ئلخشاش .ئۇلرنىڭ ۇلڭ-كىچىكلىكى تلققۇم يۈم ئۆيچەم ،قانىتى پەرىشتىلەرنىڭكىگە ئلخشايدۇ ،ھەر بىرىنىڭ ئلن ئىككىسى بار ،ئۇلر خۇداغا بۇيرۇيغاندەك قۇياش ۋە ئۇنىڭغا ھەىراھ بليىدۇ. 2شۇنداق قىلىپ قۇياش ئايلىنىدۇ ۋە ىاڭىدۇ ۋە ئاسماننىڭ ئاستىدا كۆتۈرۈيىدۇ ،ئۇنىڭ يليى نۇريىرىنىڭ نۇرى بىلەن تلختىماي يەر ئاستىغا ئۆتىدۇ. 13باب 1ئۇ كىشىلەر ىېنى شەرققە ئېلىپ كەتتى ۋە ىېنى قۇياشنىڭ دەرۋامىسىغا ئلرۇنلشتۇردى ،ئۇ يەردە پەسىل ۋە يىللرنىڭ ئايلىنىشى ۋە كۈندۈمنىڭ ئايلىنىشى ۋە كۈندۈمنىڭ سانىغا ئاساسەن قۇياش ۇىقىدۇ. 2ىەن يەنە ئايتە دەرۋامىنىڭ ئېچىلغانلىقىنى كۆردۈم ،ھەر بىر دەرۋامىدا ئاتمىش بىر ىەيدان ۋە تۆتتىن بىر ىەيدان ىۇسابىقە ىەيدانى بار ئىدى ،ىەن ئۇلرنى ھەقىقىي ئۆيچەپ ،ئۇلرنىڭ ۇلڭ-كىچىكلىكىنى ۇۈشەندىم ،بۇ ئارقىلىق قۇياش ۇىقىپ غەربكە بارىدۇ ،تەكشى ياسايغان ،ئايلر بليى ئۆريەپ ،پەسىلنىڭ ۋارىسى بليىچە ئايتە دەرۋامىدىن قايتىپ كېلىدۇ .شۇنداق قىلىپ پۈتۈن بىر يىل تۆت پەسىل قايتىپ كەيگەندىن كېاىن تاىاىلىنىدۇ. 14باب 1يەنە كېلىپ ئۇ كىشىلەر ىېنى غەرب تەرەپلىرىگە باشلپ باردى ۋە ىاڭا ئۈچ يۈم ئاتمىش بەش ۋە تۆتتىن بىر كۈننىڭ سانىغا ئاساسەن ، شەرقنىڭ دەرۋامىسىغا ىاس كېلىدىغان ئايتە ۇلڭ دەرۋامىنى كۆرسەتتى. 2شۇنداق قىلىپ ئۇ يەنە غەرب دەرۋامىسىغا ۇۈشۈپ ،ئۇنىڭ نۇرىنى ،يلرۇقلۇقىنىڭ ئۇيۇغلۇقىنى يەر ئاستىدا تارتىدۇ .ۇۈنكى ئۇنىڭ پارقىراق تاجى پەرۋەردىگار بىلەن بىللە ئاسماندا بليغاۇقا [ ،تۆت يۈم پەرىشتە تەرىپىدىن قلغدىلىدۇ ،قۇياش بليسا يەر ئاستىدا ۇاقنى ئايلىنىپ ،كېچىدە يەتتە سائەت سائەت تۇرىدۇ ۋە يېرىم يلينى يەر ئاستىدا ئۆتكۈمىدۇ ،كېچىنىڭ سەككىزىنچى سائەتتە شەرققە كەيگەندە ،ئۇ يلرۇقلۇق ئېلىپ كېلىدۇ ،قۇياش نۇرى ئلتتىنمۇ كۆپ.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
15باب 1ئاندىن قۇياشنىڭ فىنكىس ۋە ۇايكىدرى دەپ ئاتىلىدىغان ئېلېمېنتلىرى ناخشىغا بۆيىنىدۇ ،شۇڭلشقا ھەر بىر قۇش قاناتلىرى بىلەن يەپىلدەپ ، نۇر بەرگۈۇىگە خۇشال بليىدۇ ۋە ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئەىرى بىلەن ناخشا ئېاتىدۇ. 2نۇر بەرگۈۇى پۈتۈن دۇنااغا يلرۇقلۇق ئاتا قىلىش ئۈۇۈن كېلىدۇ ،سەھەر قاراۋۇيى شەكىللىنىدۇ ،ئۇ قۇياش نۇرى ،يەرنىڭ قۇياش نۇرى ۇىقىپ ،ئۇنىڭ يلرۇقلۇقىنى قلبۇل قىلىپ ،يەر يۈمىنىڭ ھەىمە يېرىنى يلرۇتۇپ بېرىدۇ ،ئۇلر ىاڭا قۇياشنىڭ كېتىشىنى ھېسابلپ بەردى. 3ئۇ كىرگەن دەرۋامىلر ،بۇ يىللرنى ھېسابلشنىڭ ۇلڭ دەرۋامىسى .بۇ سەۋەبتىن قۇياش ئۇيۇغ ىەخلۇق بليۇپ ،ئۇنىڭ تلك يليى يىگىرىە سەككىز يىل داۋاىلىشىدۇ ۋە باشتىن-ئاخىر باشلىنىدۇ. 16باب 1ئۇ كىشىلەر ىاڭا باشقا يلينى كۆرسەتتى ،يەنى ئاي ،ئادەتتىن تاشقىرى دەۋرگە كىرىپ-ۇىقىدىغان غەربتىن شەرققە تاج كىاگەن ئلن ئىككى ۇلڭ دەرۋاما. ئلن بىرىنچى كۈنى ئلتتۇم بىر كۈن بىلەن ،ئلن ئىككىنچى كۈنى يىگىرىە سەككىز كۈن بىلەن. 3ئۇ شەرق دەرۋامىسى ۋە سانى بليىچە غەرب دەرۋامىسىدىن ئۆتىدۇ ۋە قۇياش يىلىنىڭ ئۈچ يۈم ئاتمىش بەش ۋە تۆتتىن بىر كۈننى ئەىەيگە ئاشۇرىدۇ ،ئاي يىلى بليسا ئۈچ يۈم ئەيلىك تۆت كۈن بليىدۇ ،ھەىدە بۇ يەردە ئاي شارىنىڭ ئلن ئىككى كۈنى بليغان قۇياش ۇەىبىرىكى بار. [ 4شۇڭا ،ۇلڭ ۇەىبىرەكتە بەش يۈم ئلتتۇم ئىككى يىل بار]. 5كۈننىڭ تۆتتىن بىرى ئۈچ يىل ئەىەيدىن قايدۇرۇيدى ،تۆتىنچىسى ئۇنى تليۇق ئلرۇندىدى. 6شۇڭلشقا ئۇلر ئۈچ يىل جەننەتنىڭ سىرتىغا ئېلىپ كېتىلگەن ۋە كۈن سانىغا قلشۇيمايدۇ ،ۇۈنكى ئۇلر يىل ۋاقتىنى تاىاىلشقا ئىككى يېڭى ئايغا ،يەنە ئىككىسىنى ئامايتىشقا ئۆمگەرتىدۇ. 7غەرب دەرۋامىسى پۈتكەندىن كېاىن ،ئۇ قايتىپ كېلىپ شەرققە يلرۇقلۇققا بارىدۇ ۋە كېچە-كۈندۈم ئاسماندىكى ۇەىبەريەرنى ئايلىنىپ ، باريىق ۇەىبىرەكلەردىن تۆۋەن ،ئاسمان شاىىلىدىنمۇ تېز ،روھ ،ئېلېمېنت ۋە پەرىشتىلەر ئۇۇۇۋاتىدۇ .ھەر بىر پەرىشتىنىڭ ئايتە قانىتى بار. 8ئۇنىڭ ئلن تلققۇم يىلدا يەتتە قاتلىمى بار. 17باب 1ئاسماننىڭ ئلتتۇرىسىدا قلرايلىق ئەسكەريەرنىڭ ،پەرۋەردىگارغا خىزىەت قىلىۋاتقانلىقىنى ،تىمپانا ۋە ئەمالر بىلەن ،تلختاۋسىز ئاۋام بىلەن ،تاتلىق ئاۋام بىلەن ،تاتلىق ۋە تلختاۋسىز ئاۋام ۋە ھەر خىل ناخشا ئېاتىشنى كۆردۈم ،بۇنى تەسۋىريەش ىۇىكىن ئەىەس ،ئۇ ھەر بىر ئەقىلنى ھەيران قايدۇرىدۇ ،شۇڭا ئۇ پەرىشتىلەرنىڭ ناخشىسىنى ئاڭلپ ئىنتايىن خۇشال بليدۇم. 18باب 1ئۇ كىشىلەر ىېنى بەشىنچى جەننەتكە ئېلىپ ۇىقتى ۋە ىېنى ئلرۇنلشتۇردى ،ىەن ئۇ يەردە گىرىگلرى دەپ ئاتىلىدىغان نۇرغۇن ۋە سانسىزيىغان ئەسكەريەرنى كۆردۈم ،ئۇلرنىڭ تاشقى قىااپىتى ۇلڭ گىگانت ئادەىلەردىن ۇلڭ بليۇپ ،ۇىرايى قۇرۇپ كەتتى ،ئاغزىنىڭ جىمجىتلىقى ىەڭگۈيۈك ئىدى ،بەشىنچى جەننەتتە ھېچقانداق ىۇلمىمەت يلق ،ىەن بىلەن بىللە بليغان كىشىلەرگە: 2نېمە ئۈۇۈن بۇلر قۇرۇپ كەتكەن ،يۈميىرى ىۇڭلۇق ،ئېغىزيىرى جىم تۇرغان ،نېمىشقا بۇ جەننەتتە خىزىەت يلق؟ 3ئۇلر ىاڭا :گرىگلرىالر ،ئۇلر شاھزادىسى شەيتان بىلەن بىللە نۇرنىڭ پەرۋەردىگارىنى رەت قىلدى ،ئۇلردىن كېاىن ئىككىنچى ئاسماندا قاراڭغۇيۇقتا قايغانلر ۋە ئۇلرنىڭ ئۈۇى پەرۋەردىگارنىڭ تەختىدىن ،ئېرىلنغا ۇۈشۈپ يەر يۈمىگە ۇۈشتى .ياش قانۇنسىزيىق ۋە ئارىلشتۇرۇشنى پەيدا قىلدى ،گىگانت ئادەىلەر تۇغۇيۇپ ئاجايىپ ۇلڭ ئادەىلەر ۋە ۇلڭ ئاداۋەت. 4شۇنىڭ ئۈۇۈن ،خۇدا ئۇلرنى قاتتىق ھۆكۈم بىلەن ھۆكۈم قىلدى ،ئۇلر قېرىنداشلىرى ئۈۇۈن يىغلپ كەتتى ،ئۇلر رەببىمىزنىڭ ئۇيۇغ كۈنىدە جاماغا تارتىلىدۇ. 5ىەن گىرىگلرىغا« :بۇرادەريىرىڭنى ،ئۇلرنىڭ ئىشلىرىنى ۋە ئۇلرنىڭ قاتتىق ئاماب-ئلقۇبەتلىرىنى كۆردۈم ۋە ئۇلر ئۈۇۈن دۇئا قىلدىم ، يېكىن پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئاسمان-مېمىن ىەڭگۈ ئاخىرلشقۇۇە يەر ئاستىدا بليۇشقا ھۆكۈم قىلدى» دېدىم. 6ىەن« :بۇرادەريەر ،نېمىشقا پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا خىزىەت قىلماي ،پەرۋەردىگارىڭنىڭ غەمىپىگە ئۇۇرىمىسۇن؟» دېدىم. 7ئۇلر ىېنىڭ نەسىھىتىمنى ئاڭلپ ،جەننەتتىكى تۆت قاتارغا سۆم قىلدى .ىەن ئۇ ئىككى ئادەم بىلەن بىللە تۇرغىنىمدا تۆت كاناي يۇقىرى ئاۋامدا كاناي ۇېلىندى ،گىرىگلرى بىر ئاۋام بىلەن ناخشىغا بۆسۈپ كىردى ،ئۇلرنىڭ ئاۋامى رەببىمىزنىڭ ئايدىدا ئېچىنىشلىق ۋە تەسىريىك ھايدا كۆتۈرۈيدى.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
19باب 1ئۇ يەردىن ئۇ كىشىلەر ىېنى ئېلىپ ىېنى ئايتىنچى ئاسمانغا كۆتۈردى .ئۇ يەردە ىەن ئىنتايىن پارلق ۋە ئىنتايىن شان-شەرەپلىك يەتتە پەرىشتىنى كۆردۈم .ھەىدە بۇلر بۇيرۇق ۇۈشۈرۈپ ،يۇيتۇملرنىڭ يۈرۈش-تۇرۇشلىرىنى ،ئاينى ئۆمگەرتىش ياكى قۇياش ئىنقىلبىنى ۋە دۇناانىڭ ياخشى ھۆكۈىىتىنى ئۆگىنىدۇ. 2ئۇلر مۇيۇىنى كۆرگەندە بۇيرۇق ۋە كۆرسەتمە بېرىدۇ ،تاتلىق ،جاراڭلىق ناخشا ئېاتىش ۋە ىەدھىاە ناخشىلىرىنى ئېاتىدۇ. 3بۇلر پەرىشتىلەردىن ئۈستۈن تۇرىدىغان ،ئاسماندىكى ۋە مېمىندىكى باريىق ھاياتلىقنى ئۆيچەيدىغان پەرىشتىلەر ،پەسىل ۋە يىللر بليىچە تەيىنلەنگەن پەرىشتىلەر ،دەريا ۋە دېڭىزنىڭ ئۈستىدە ،يەرنىڭ ىېۋىسىنىڭ ئۈستىدە تۇرىدىغان پەرىشتىلەر ،ھەر خىل ئلت-ۇۆپلەرنىڭ ئۈستىدە تۇرىدىغان پەرىشتىلەر ،ھەىمە ئادەىگە ،باريىق جانلىقلرغا ۋە ئۇلرنىڭ باريىق ئىش-ئىزيىرىنى يامغان پەرىشتىلەر .ئۇلرنىڭ ئارىسىدا ئايتە فىنكىس ۋە ئايتە كېرۇبىم ۋە ئايتە ئايتە قاناتلىق ئايتە ئاۋام بار ،ئۇلر بىر ئاۋام بىلەن بىر ئاۋامنى ئېاتىدۇ ،ئۇلرنىڭ ناخشىسىنى تەسۋىريەش ىۇىكىن ئەىەس ،ئۇلر ئۇنىڭ ئايىغىدا پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا خۇشال بليىدۇ. 20باب 1ئۇ ئىككى كىشى ىېنى ئۇ يەردىن يەتتىنچى جەننەتكە كۆتۈردى ،ىەن ئۇ يەردە ناھايىتى ۇلڭ بىر نۇرنى ،ھەىدە ۇلڭ پەرىشتىلەر ، تەڭداشسىز كۈۇلەر ۋە ھۆكۈىرانلىق ،بۇيرۇق ۋە ھۆكۈىەتلەر ،كېرۇبلر ۋە سېرافىملر ،تەختلەر ۋە نۇرغۇن كۆميۈك كىشىلەر ،تلققۇم پليك ،ئىئانىت نۇر پلنكىتلىرىنى كۆردۈم .ىەن: « 2جاسارەتلىك بليۇڭ ،ھانۇخ ،قلرقماڭلر» ۋە ىاڭا پەرۋەردىگارنى يىراقتىن كۆرسىتىپ ،ئۇنىڭ تەختىدە ئليتۇردى .پەرۋەردىگار بۇ يەردە تۇرغاۇقا ،ئلنىنچى جەننەتتە نېمە بار؟ 3ئلنىنچى جەننەتتە خۇدا بار ،ئىبرانىي تىلىدا ئۇ ئاراۋات دەپ ئاتىلىدۇ. 4ئەرشتىكى باريىق قلشۇنلر كېلىپ ،ئۇلرنىڭ رەت تەرتىپى بليىچە ئلن قەدەىدە تۇرۇپ ،پەرۋەردىگارغا باش ئېگىپ ،خۇشايلىق ۋە خۇشايلىق ئىچىدە ئۆم جايىغا بېرىپ ،كىچىك ۋە نامۇك ئاۋاملر بىلەن ۇەكسىز نۇردا ناخشا ئېاتىپ ،ئۇنىڭغا شان-شەرەپ بىلەن خىزىەت قىلتتى. 21باب 1تەختتە تۇرغان كېرۇبلر ۋە سېرافىملر ،ئايتە قاناتلىق ۋە كۆميىرى كۆپ بليغان كىشىلەر ئايرىلمايدۇ ،ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ يۈمىدە تۇرۇپ ئۇنىڭ ئىرادىسىنى ئلرۇندىدى ۋە پۈتۈن تەختىنى يېپىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا ىۇليىم ئاۋام بىلەن ناخشا ئېاتىپ« :ىۇقەددەس ، ىۇقەددەس ،ىۇقەددەس ،ساباھلتنىڭ خلجايىنى ،ئاسمان ۋە مېمىن سېنىڭ شان-شەرىپىڭ بىلەن تليغان» دېدى. 2بۇ ئىشلرنىڭ ھەىمىسىنى كۆرۈپ ،ئۇ كىشىلەر ىاڭا« :ھانۇخ ،ھامىرغىچە سەن بىلەن بىللە سەپەر قىلىشقا بۇيرۇيدى» دېدى ،ئۇ كىشىلەر ىەندىن يىراقلپ كەتتى ،ىەن ئۇلرنى كۆرىىدىم. 3ىەن يەتتىنچى ئاسماننىڭ ئاخىرىدا يايغۇم قايدىم ۋە قلرقۇپ ،يۈمۈىگە يىقىلىپ« :ۋاي ىەن ،ىاڭا نېمە بليدى؟» دېدىم. 4پەرۋەردىگار ئۆمىنىڭ شان-شەرەپلىرىدىن بىرىنى باش پەرىشتە جىبرىئىلنى ئەۋەتتى ۋە ئۇ ىاڭا« :جاسارەتلىك بليۇڭ ،ھانۇخ ،قلرقما ، رەببىمىزنىڭ يۈمى ئايدىدا ىەڭگۈ تۇر ،ئلرنۇڭدىن تۇر ،ىەن بىلەن بىللە كەل» دېدى. 5ىەن ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ ،ئىچىمدە« :ئى رەببىم ،جېنىم ىەندىن ،قلرقۇنچ ۋە تىترەشتىن يىراقلشتى» دېدىم ۋە ىېنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەيگەن كىشىلەرنى ۇاقىردىم ،ىەن ئۇلرغا تاياندىم ،ىەن ئۇلر بىلەن بىللە پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا بارىمەن. 6جىبرىئىل ىېنى تۇتۇۋايغان يلپۇرىاقتەك تۇتۇپ ىېنى پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا قليدى. 7ىەن ئىبرانىي تىلىدا ىۇمايلت دەپ ئاتىلىدىغان سەككىزىنچى جەننەتنى كۆردۈم ،پەسىللەرنى ،قۇرغاقچىلىقنى ۋە ھۆيلۈكنى ۋە يەتتىنچى جەننەتنىڭ ئۈستىدىكى ىۆجىزەنىڭ ئلن ئىككى بەيگىسىنى ئۆمگەرتتىم. 8ىەن تلققۇمىنچى ئاسماننى كۆردۈم ،ئۇ ئىبرانىاچە كۇۇاۋىم دەپ ئاتىلىدۇ ،بۇ يەردە ىۆۇەينىڭ ئلن ئىككى بەيگىسىنىڭ جەننەت ئۆيلىرى بار. 22باب1ئاراۋوت ئلنىنچى جەننەتتە ،ىەن پەرۋەردىگارنىڭ ۇىرايىنىڭ ئلتتا پارقىراپ ياسايغان تۆىۈرگە ئلخشايدىغانلىقىنى كۆردۈم ۋەۇىقىرىۋەتتىم ،ئۇۇقۇن ۇىقاردى ،ئۇ كۆيۈپ كەتتى. 2شۇنداق قىلىپ ،ىەن رەببىمىزنىڭ ۇىرايىنى كۆردۈم ،ئەىما رەببىمىزنىڭ ۇىرايى ئۈنۈىسىز ،ئاجايىپ ۋە ئىنتايىن قلرقۇنچلۇق ،ئىنتايىن قلرقۇنچلۇق. 3رەببىمىزنىڭ سۆميىگۈسىز ىەۋجۇداتى ۋە ئۇنىڭ ئاجايىپ ۇىرايىنى كىمگە ئېاتىپ بېرەي؟ ىەن ئۇنىڭ نۇرغۇن كۆرسەتمىلىرىنىڭ ۋە ھەر خىل ئاۋاملرنىڭ سانىنى ئېاتىپ بېرەيمەيمەن ،رەببىنىڭ تەختى ناھايىتى ئۇيۇغ ۋە قلل بىلەن ياسايمىغان ،ياكى ئۇنىڭ ئەتراپىدا تۇرغانلرنىڭ سانى ،كېرۇبلر ۋە سېرافىم قلشۇنلىرى ،ئۇلرنىڭ تلختىماي ناخشا ئېاتىشى ،ۋە ئۆمگەرىەس گۈمەيلىكى ،ئۇنىڭ شان- شەرىپىنىڭ ئۈنۈىسىز ئۇيۇغلۇقىنى كىم ئېاتىپ بېرەيەيدۇ؟ 4ىەن يىقىلىپ ،پەرۋەردىگارغا سەجدە قىلدىم ،پەرۋەردىگار يەۋيىرى بىلەن ىاڭا: « 5جاسارەتلىك بليۇڭ ،ھانۇخ ،قلرقماڭ ،ئلرنۇڭدىن تۇرۇپ ،يۈمۈىنىڭ ئايدىدا ىەڭگۈ تۇر».
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
6ئارخىپخانا باشلىقى ىايكېل ىېنى كۆتۈردى ۋە ىېنى رەببىمىزنىڭ ئايدىدا ئېلىپ باردى. 7پەرۋەردىگار بەندىلىرىگە ئۇلرنى سىناپ : -ھانۇخ ىېنىڭ كۆم ئايدىمدا ىەڭگۈ تۇرسۇن - ،دېدى .ئۇيۇغلر پەرۋەردىگارغا سەجدە قىلىپ: 8پەرۋەردىگار ىىخائىلغا_ :بېرىپ ،ھانۇخنى يەر يۈمىدىكى كىاىملىرىدىن ئېلىپ ،ئۇنى ىېنىڭ خۇشپۇراق ىەيھەم بىلەن ىەسىھ قىلىپ ، ئۇنى شان-شەرەپلىرىمنىڭ كىاىملىرىگە سېلىڭلر _ ،دېدى. 9ىايكلل پەرۋەردىگار ئېاتقاندەك شۇنداق قىلدى .ئۇ ىاڭا ياغلىق ئارتىپ ،ىېنى كىادى ،ئۇ ىەيھەىنىڭ تاشقى كۆرۈنۈشى ۇلڭ نۇردىن كۆپ ،ىەيھەم تاتلىق شەبنەىگە ئلخشايدۇ ،ئۇنىڭ پۇرىقى يېنىك ،قۇياش نۇرىدەك پارقىرايدۇ ،ىەن ئۆمۈىگە قارىدىم ،ئۇنىڭ شان- شەرەپلىرىنىڭ بىرىگە ئلخشايتتىم. 10پەرۋەردىگار رەببىنىڭ باريىق ئىشلىرىنى يامغان باشقا باش پەرىشتىلەرگە قارىغاندا ئەقىل-پاراسىتى تېز بليغان پراۋىل ئىسىملىك باش پەرىشتىلىرىدىن بىرىنى ۇاقىردى .پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارغا: ' 11ىېنىڭ ئۆيۈىدىكى كىتابلرنى ۋە تېز يېزىلغان بىر قلىۇشنى ۇىقىرىپ ،ھانۇخقا بېرىڭ ۋە ئۇنىڭغا قليىڭىزدىكى تايلش ۋە تەسەيلى بېرىدىغان كىتابلرنى ئۇنىڭغا يەتكۈمۈڭ'. 23باب 1ئۇ ىاڭا ئاسمان ،مېمىن ۋە دېڭىزنىڭ باريىق ئەسەريىرىنى ،باريىق ئېلېمېنتلرنى ،ئۇلرنىڭ يليلىرى ۋە ىېڭىشىنى ،گۈيدۈرىاىىلىق گۈيدۈرىاىا ،قۇياش ۋە ئاي ،يۇيتۇملرنىڭ ىېڭىشى ۋە ئۆمگىرىشى ،پەسىل ،يىل ،كۈن ۋە سائەت ،شاىاينىڭ كۆتۈرۈيۈشى ، پەرىشتىلەرنىڭ سانى ۋە ئۇلرنىڭ ناخشىلىرىنىڭ شەكىللىنىشى ،ئۇلرنىڭ باريىق ناخشىلىرى ،ناخشىلىرى ،ھاياتلىقلىرى ،بۇيرۇقلىرى ، ھەربىر ناخشىلىرى ،ھاياتلىقلىرى ،بۇيرۇقلىرى ،باريىق ناخشىلىرى ،ھاياتلىقلىرى ،بۇيرۇقلىرى ،ھاياتلىقلىرى ،بۇيرۇقلىرى ، ھاياتلىقلىرى ،بۇيرۇقلىرى ،ناخشىلىرى ئۆگىنىشكە ىاس كېلىدۇ. 2پراۋىل ىاڭا« :ىەن ساڭا ئېاتقانلىرىمنىڭ ھەىمىسىنى يامدۇق .ئليتۇرۇڭ ۋە يېزىڭ ئىنسانىاەتنىڭ باريىق روھى ،گەرۇە ئۇلرنىڭ كۆپىنچىسى تۇغۇيسىمۇ ،ئۇلر ئۈۇۈن ئەبەدىي تەيااريىق قىلغان جايلر ۇۈنكى ھەىمە ئادەم دۇناا شەكىللىنىشتىن ئىلگىرى ئەبەدىالىككە تەياار ». 3ھەىمىسى قلش ئلتتۇم كېچە ،ئلتتۇم كېچە ،ىەن ھەىمە نەرسىنى ئېنىق يېزىپ ،ئۈچ يۈم ئاتمىش ئايتە كىتاب يامدىم. 24باب 1پەرۋەردىگار ىېنى ۇاقىرتىپ ،ىاڭا« :ھانۇخ ،جىبرىئىل بىلەن سلل تەرىپىمدە ئليتۇر» دېدى. 2ىەن پەرۋەردىگارغا سەجدە قىلدىم ،پەرۋەردىگار ىاڭا ىۇنداق دېدى« :ئەي سۆيۈىلۈكۈم ،كۆرگىنىڭلر ،تۇرغانلرنىڭ ھەىمىسى تۈگىدى .ىەن ساڭا شۇنى دەيمەنكى ،ىەن باشتىن-ئاخىر ساڭا دەيمەنكى ،ىەن يلقلۇقتىن ياراتقان ۋە كۆرۈنمەيدىغان نەرسىلەردىن. 3سۆمۈىنى ئاڭل ،ھانۇخ ۋە سۆمۈىنى قلبۇل قىل ،ۇۈنكى پەرىشتىلىرىمگە ئەىەس ،ىەن سىرىمنى ئېاتمىدىم ،ئۇلرغا ئۇلرنىڭ قەد كۆتۈرۈشىنى ،ياكى تۈگىمەس مېمىنىمنى ئېاتمىدىم ،شۇنداقل ئۇلر ىېنىڭ بۈگۈن ساڭا ئېاتقان ئىجادىاىتىمنى ۇۈشەنمىدى. 4ۇۈنكى ھەىمە ئىشلر كۆرۈنۈشتىن ئىلگىرى ،ىەن يايغۇم شەرقتىن غەربكە ،غەربتىن شەرققە قاراپ كۆرۈنمەيدىغان ئىشلردا ئايلىنىپ يۈرەتتىم. 5ئەىما قۇياشنىڭ ئۆمىدە تىنچلىق بار ،ىەن خاتىرجەىلىك تاپايمىدىم ،ۇۈنكى ىەن ھەىمە نەرسىنى ياراتتىم ،ىەن ئاساس سېلىش ۋە كۆرۈنەريىك ىەخلۇقات يارىتىش خىاايىغا كەيدىم. 25باب 1ىەن ئەڭ تۆۋەن جايلرغا بۇيرۇق قىلتتىمكى ،كۆرۈنگەن نەرسىلەر كۆرۈنمەيدىغان نەرسىدىن ۇۈشسۇن ،ئادويىل ناھايىتى پەس ۇۈشتى ،ىەن ئۇنى كۆردۈم ،ىانا! ئۇنىڭ قلرسىقىدا ۇلڭ نۇر بار ئىدى. 2ىەن ئۇنىڭغا« :ئادويل ئەىەيدىن قايدۇرۇل ،كۆرۈنگەنلەر سەندىن ۇىقسۇن» دېدىم. 3ئۇ ئەىەيدىن قايدۇرۇيۇپ ،ۇلڭ نۇر ۇىقتى .ىەن ئۇيۇغ نۇرنىڭ ئلتتۇرىسىدا ئىدىم ،نۇردىن نۇر تۇغۇيغاندا ،ئۇيۇغ بىر دەۋر باريىققا كەيدى ۋە ىەن يارىتىشنى ئليلىغان باريىق ىەخلۇقاتلرنى كۆرسەتتى. 4ىەن ئۇنىڭ ياخشى ئىكەنلىكىنى كۆردۈم. 5ىەن ئۆمۈىگە بىر تەخت ئلرناتتىم ۋە ئۇنىڭ ئلرۇندۇقىنى ئېلىپ ،يلرۇقلۇققا« :ئېگىزگە ۇىقىپ ،ئۆمۈڭنى تەختنىڭ ئۈستىدە تۇرغۇمۇپ ،ئەڭ ئايىي ئىشلرنىڭ ئاساسى بلل» دېدىم. 6نۇرنىڭ ئۈستىدە باشقا ھېچ نەرسە يلق ،ئاندىن ئېگىلىپ تەختىمدىن قارىدىم. 26باب 1ىەن ئەڭ تۆۋەننى ئىككىنچى قېتىم ۇاقىرىپ« :ئارۇا قاتتىق ۇىقسۇن» دېدىم ،ئۇ كۆرۈنمەيدىغان يەردىن قاتتىق ۇىقتى. 2ئارۇا قاتتىق ،ئېغىر ۋە ناھايىتى قىزىل بليۇپ ۇىقتى.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
3ىەن« :ئارۇا ،ئېچىڭلر ،سەندىن تۇغۇيسۇن» دېدىم ،ئۇ ئەىەيدىن قايدۇرۇيدى ،بىر دەۋر باريىققا كەيدى ،ئۇ ئىنتايىن ئۇيۇغ ۋە ئىنتايىن قاراڭغۇيۇق بليۇپ ،باريىق تۆۋەن نەرسىلەرنىڭ يارىتىلىشىنى ئۆم ئۈستىگە ئايىدۇ ،ىەن ئۇنىڭ ياخشىلىقىنى كۆرۈپ ئۇنىڭغا: « 4تۆۋەنگە ۇۈشۈپ ،ئۆمۈڭنى ىۇستەھكەم قىلغىن ۋە تۆۋەندىكىلەرنىڭ ئاساسى بلل» دېدى .ئۇ يۈم بېرىپ ،ئۆمىنى ئلڭشاپ ، تۆۋەندىكىلەرنىڭ ئاساسى بليۇپ قايدى ،قاراڭغۇيۇقنىڭ ئاستىدا باشقا ھېچ نەرسە يلق. 27باب 1ىەن يلرۇقلۇق ۋە قاراڭغۇيۇقتىن ئېلىشنى بۇيرۇدۇم ،ىەن« :قېلىن بليۇڭلر» دېدىم ،ئۇ شۇنداق بليۇپ ،ىەن ئۇنى نۇر بىلەن تارقاتتىم ، ئۇ سۇغا ئايلندى ،ىەن ئۇنى قاراڭغۇيۇققا ،يلرۇقلۇقنىڭ ئاستىغا كېڭەيتتىم ،ئاندىن سۇنى ىۇستەھكەىلىدىم ،يەنى تېگى يلق دېدىم ،ھەىدە سۇنىڭ ئەتراپىدىكى يلرۇقلۇقنى ئاساس قىلدىم .ئېلېمېنتلر ،ىەن ئۇلرنىڭ ھەر بىرىگە ئۆمىنىڭ يليىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئاسماندىكى يەتتە يۇيتۇمنىڭ ئۇلرنىڭ شۇنداق كېتىدىغانلىقىنى كۆرسەتتىم ،ىەن ئۇنىڭ ياخشىلىقىنى كۆردۈم. 2ىەن يلرۇقلۇق بىلەن قاراڭغۇيۇقنى ،يەنى سۇنىڭ ئۇ يەر-بۇ يەرنىڭ ئلتتۇرىسىدا ،يەنى يلرۇقلۇققا ،ئۇ كۈندۈم ،قاراڭغۇيۇققا كېچە بليۇشى كېرەكلىكىنى ئېاتتىم ،كەچ بليۇپ ،بىرىنچى كۈنى ئەتىگەن ئىدى. 28باب 1ئاندىن ىەن جەننەت ۇەىبىرىكىنى ىۇستەھكەىلىدىم ۋە جەننەتنىڭ ئاستىدىكى تۆۋەنكى سۇنىڭ ئۆمىنى بىر يەرگە تلپلپ ،قاليمىقانچىلىقنىڭ قۇرۇپ كېتىشىگە شارائىت ھامىريىدىم. 2دويقۇندىن قاتتىق ۋە ۇلڭ تاشلرنى ياراتتىم ،تاشتىن قۇرغاقنى دۆۋىلەپ قليدۇم ،قۇرغاقنى يەر دەپ ئاتىدىم ،يەرنىڭ ئلتتۇرىسىنى ىەن ھاڭ دەپ ئاتىدىم ،يەنى تېگى يلق دېسەم ،دېڭىزنى بىر يەرگە يىغىپ بليۇنتۇرۇق بىلەن باغلىدىم. 3ىەن دېڭىزغا« :ىانا ىەن ساڭا ىەڭگۈيۈك ۇەك-ۇېگرانى بېرىمەن ،تەركىبلىرىڭدىن بلشاپ كەتمەيسەن» دېدىم. 4شۇنىڭ بىلەن ىەن بۇ يەرنى تېز قىلدىم .بۇ كۈنى ىەن تۇنجى يارىتىلغان دەپ ئاتىدىم. 29باب 1باريىق جەننەت قلشۇنلىرى ئۈۇۈن ىەن ئلتنىڭ ئلبرامى ۋە جەۋھىرىنى تەسۋىريىدىم ،كۆمۈم ئىنتايىن قاتتىق ،ىۇستەھكەم تاشقا قارىدى ،كۆمۈىنىڭ ۇاقنىشىدىن ۇاقماق ئۇنىڭ ئاجايىپ تەبىئىتىنى قلبۇل قىلدى ،ئۇ ھەم سۇدا ،ھەم ئلتتا ئلت بليىدۇ ،بىرى يەنە بىرىنى ئۆۇۈرىەيدۇ ،يەنە بىرى يەنە قۇرۇتمايدۇ ،شۇڭلشقا ۇاقماق قۇياشتىنمۇ پارقىراق ،سۇدىنمۇ يۇىشاق ۋە كۈۇلۈك. 2ىەن تاشتىن بىر ۇلڭ ئلتنى ئۈمدۈم ،ئلتتىن ىەن پەرىشتىلەرنىڭ ئلن قلشۇنىنىڭ بۇيرۇقىنى ياراتتىم ،ئۇلرنىڭ قلرايلىرى ئلتلۇق ، كىاىملىرى كۆيگەن يايقۇن ،ىەن ھەر بىرىگە ئۇنىڭ تەرتىپىدە تۇرۇشقا بۇيرۇدۇم. 3پەرىشتىلەرنىڭ بۇيرۇقىدىن بىرى ،ئۇنىڭ ئاستىدىكى بۇيرۇقتىن يۈم ئۆرۈپ ،ىۇىكىن بليمايدىغان بىر خىااينى ئليلپ ،تەختىنى يەر يۈمىدىكى بۇيۇتلردىن ئۈستۈن ئلرۇنغا قليدى. 4ىەن ئۇنى پەرىشتىلىرى بىلەن ئېگىزيىكتىن قلغلپ ۇىقاردىم ،ئۇ تېگىدە تلختىماي ھاۋادا ئۇۇۇۋاتاتتى. 30باب1كۈنى ،ىەن يەر يۈمىگە ۇلڭ ۋە ىېۋىلىك دەرەخلەرنى ،تاغلرنى ،ئۇرۇقلرنى تېرىشقا بۇيرۇدۇم ،ىەن جەننەتنى تىكىپ ،ئۇنىئلراپ ،پەرىشتىلەرنى كۆيدۈرگەن قلرايلىق قلغدىغۇۇى قىلىپ قليدۇم ،شۇنىڭ بىلەن ىەن يېڭىلشنى باريىققا كەيتۈردۈم. 2ئاندىن كەچ بليۇپ ،تۆتىنچى كۈنى ئەتىگەندە كەيدى. [ 3ۇارشەنبە ].تۆتىنچى كۈنى ىەن جەننەت ۇەىبىرىكىدە ۇلڭ ۇىراغلر بليۇشى كېرەكلىكىنى بۇيرۇدۇم. 4بىرىنچى ئۈستۈنكى ۇەىبىرەككە ىەن يۇيتۇملرنى كرۇنل ۋە ئىككىنچى ئافرودىتقا ،ئۈۇىنچى ئارىسقا ،بەشىنچى مېۋۇسقا ،ئايتىنچى ئېرىىسقا ،يەتتىنچى ئايغا يەتتىم ۋە ئۇنى كىچىك يۇيتۇملر بىلەن مىننەتلىدىم. 5تۆۋەن تەرىپىگە كۈننى يلرۇتۇش ئۈۇۈن قۇياشنى ،كېچە يلرۇتۇش ئۈۇۈن ئاي ۋە يۇيتۇملرنى قليدۇم. 6ئۇ ھەر بىر ھايۋانغا (يەنى ىۆۇەينىڭ ئالىەتلىرى) بليىچە ىېڭىشى كېرەك بليغان قۇياش ،ئلن ئىككى ،ىەن ئايلرنىڭ ۋارىسىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئىسىم-فاىىلىسىنى ،ھاياتىنى ،گۈيدۈرىاىا ۋە سائەتلىك بەيگىلەرنى ئۇلرنىڭ قانداق ىۇۋەپپەقىاەت قامىنىدىغانلىقىنى بەيگىلىدىم. 7ئاندىن كەچ كېلىپ ،بەشىنچى كۈنى ئەتىگەن كەيدى. [ 8پەيشەنبە ].بەشىنچى كۈنى ىەن دېڭىزغا بۇيرۇق ۇۈشۈردۈم ،ئۇ بېلىقلرنى ،كۆپ خىل تۈردىكى قۇشلرنى ۋە قۇشلرنى ۋە يەر يۈمىدە ئۆىىلەپ يۈرگەن باريىق ھايۋانلرنى ،تۆت پۇت بىلەن يەر يۈمىگە ۇىقىپ ،ھاۋادا ئۇۇۇپ ،ئەريەرنىڭ جىنسىي ۋە ئايايلىرى ۋە ھەر بىر روھ ھاياتلىق روھىدىن نەپەس ئايىدۇ. 9كەچ بليۇپ ،ئايتىنچى كۈنى ئەتىگەن كەيدى. [ 10جۈىە ].ئايتىنچى كۈنى ىەن ئەقىل-پاراسەتكە ئىنساننى يەتتە تۇراقلىق ھايەتتىن يارىتىشقا بۇيرۇدۇم :بىرى ،ئۇنىڭ تېنى يەر يۈمىدىن. ئىككى ،ئۇنىڭ شەبنەىدىن قېنى .ئۈچ ،ئۇنىڭ كۆميىرى قۇياشتىن .تۆتىنچى ،ئۇنىڭ سۆڭەكلىرى تاشتىن .بەشىنچى ،ئۇنىڭ پەرىشتىلىرىنىڭ ۇاققانلىقى ۋە بۇيۇتتىن ئەقىل-پاراسىتى .ئايتە ،تلىۇريىرى ۋە ۇاۇلىرى يەر يۈمىدىكى ئلت-ۇۆپلەردىن .يەتتە ،ئۇنىڭ روھى ىېنىڭ نەپسىمدىن ۋە شاىايدىن.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
11ىەن ئۇنىڭغا يەتتە خىل تەبىئەتنى بەردىم :گۆش ئاڭلش ،كۆرۈش كۆميىرى ،روھ پۇرىقى ،تېگىش تلىۇريىرى ،تەم ئۈۇۈن قان ، ۇىداىلىق سۆڭەكلەر ،ئەقىلنىڭ تاتلىقلىقى. 12ىەن ئىنساننى كۆرۈنمەيدىغان ۋە كۆرۈنمەيدىغان تەبىئەتتىن ياراتتىم ،ھەر ئىككىسى ئۇنىڭ ئۆيۈىى ،ھاياتى ۋە ئلبرامىدۇر ،ئۇ سۆمنى بەمى يارىتىلغان نەرسىگە ئلخشاش بىلىدۇ ،كىچىكلىكى كىچىك ،يەنە كىچىكلىكىمۇ ئۇيۇغ ،ىەن ئۇنى يەر يۈمىگە ،ئىككىنچى پەرىشتە ، شەرەپلىك ،ئۇيۇغ ۋە شان-شەرەپكە ئىگە قىلدىم ،ىەن ئۇنى يەر يۈمىدە ھۆكۈىرانلىق قىلىدىغان ۋە ئەقىل-پاراسەتكە ئىگە بليغان باريىق ىەخلۇقاتلرغا ئىگە قىلدىم. 13ىەن ئۇنىڭغا تۆت تەركىبتىن ،شەرقتىن ،غەربتىن ،جەنۇبتىن ،شىمايدىن تۆت ئىسىم قليدۇم ۋە ئۇنىڭغا تۆت ئالھىدە يۇيتۇم تەيىنلىدىم ۋە ئۇنىڭ ئىسمىنى ئادەم دەپ ئاتىدىم ۋە ئۇنىڭغا يلرۇقلۇق ۋە قاراڭغۇيۇقتىن ئىبارەت ئىككى يلينى كۆرسەتتىم ۋە ئۇنىڭغا: « 14بۇ ياخشى ۋە ناۇار» ،ىەن ئۇنىڭ ىاڭا بليغان ىۇھەببىتىنىڭ ياكى ئۆۇمەنلىكىنى ئۆگىنىشىم كېرەك ،ئۇنىڭ ىۇسابىقىسىدىكى ىېنى ياخشى كۆرىدىغانلىقى ئېنىق. 15ۇۈنكى ىەن ئۇنىڭ تەبىئىتىنى كۆردۈم ،ئەىما ئۇ ئۆمىنىڭ تەبىئىتىنى كۆرىىدى ،شۇڭلشقا ئۇنىڭ گۇناھ سادىر قىلىدىغانلىقىنى كۆرىەسلىك ئارقىلىق ىەن« :گۇناھتىن كېاىن ئۆيۈىدىن باشقا نېمە بار؟» دېدىم. 16ىەن ئۇنىڭغا ئۇخلىدىم ،ئۇ ئۇخلپ قايدى .ىەن ئۇنىڭ قلۋۇرغىسىنى ئېلىپ ،ئۇنىڭغا ئايايى بەردىم ،ئۇنىڭ ئۆيۈىى ئۇنىڭ ئايايى تەرىپىدىن كېلىدۇ ،ىەن ئۇنىڭ ئاخىرقى سۆمىنى ئېلىپ ئۇنىڭ ئىسمىنى ئانا ،يەنى ئېۋا دەپ ئاتىدىم. 31باب 1ئادەم ئەيەيھىسسالىنىڭ يەر يۈمىدە ھاياتلىقى بار ،ىەن ۋەسىاەتنى ئىجرا قىلىش ۋە بۇيرۇقنى ئىجرا قىلىش ئۈۇۈن شەرقتە ئېرەىدە بىر باغ بەرپا قىلدىم. 2پەرىشتىلەرنىڭ غەيىبە ناخشىسىنى ۋە قاراڭغۇيۇق نۇرىنى ئېاتىشى ئۈۇۈن ،ىەن ئۇنىڭغا ئاسماننى ئاۇتىم. 3ئۇ تلختىماي جەننەتتە ئىدى ،شەيتان ىېنىڭ باشقا بىر دۇناا يارىتىشنى خاليدىغانلىقىمنى ۇۈشەندى ،ۇۈنكى ئادەم يەر يۈمىدە خلجايىن بليغاۇقا ،ئۇنى باشقۇرىدۇ ۋە كلنترول قىلىدۇ. 4شەيتان تۆۋەن جايلرنىڭ رەمىل روھى ،ئۇ قاۇقۇن سۈپىتىدە سلتلنانى ئاسماندىن ياسىدى ،ۇۈنكى ئۇنىڭ ئىسمى ساتانايىل ئىدى ،شۇڭا ئۇ پەرىشتىلەرگە ئلخشىمايتتى ،ئەىما ئۇنىڭ تەبىئىتى ئۇنىڭ ھەققانىي ۋە گۇناھلىق ئىشلرنى ۇۈشىنىشىدەك ئەقىل-پاراسىتىنى ئۆمگەرتەيمىدى. 5ئۇ ئۆمىنىڭ ئەيىبلىنىشىنى ۋە ئىلگىرى گۇناھ سادىر قىلغانلىقىنى ۇۈشىنىپ يەتتى ،شۇڭلشقا ئۇ ئادەىگە قارشى ئليلىنىشنى ئليلىدى ،بۇ شەكىلدە ئۇ ئېۋاغا كىرىپ ئامدۇردى ،ئەىما ئادەىگە تەگمىدى. 6يېكىن ىەن نادانلىققا يەنەت ئلقۇدىم ،ئەىما ىەن ئىلگىرى نېمەت قىلغان بليسام ،ىەن يەنەت قىلمىغانلرغا ،ئىنسانغا ،مېمىنغا ۋە باشقا ىەخلۇقاتلرغا ئەىەس ،بەيكى ئىنساننىڭ ناۇار ىېۋىسىگە ۋە ئۇنىڭ ئىشلىرىغا يەنەت ئلقۇدىم. 32باب 1ىەن ئۇنىڭغا« :سەن سەن ،ىەن سېنى ئېلىپ كەتكەن يەر يۈمىگە بارىسەن ،سېنى ھالك قىلمايمەن ،بەيكى سېنى قەيەردىن ئېلىپ كەتكەنلىكىمنى ئەۋەتىمەن» دېدىم. 2ئاندىن ئىككىنچى قېتىم كەيگىنىمدە سېنى يەنە ئېلىپ كېتەيەيمەن! 3ىەن كۆرۈنگەن ۋە كۆرۈنمەيدىغان باريىق ىەخلۇقاتلىرىمغا بەخت ئاتا قىلدىم .ئادەم جەننەتتە بەش يېرىم سائەت تۇرغان. 4ىەن يەتتىنچى كۈنىگە ىۇبارەك بليدۇم ،يەنى ئۇ دەم ئېلىش كۈنى ،ئۇ باريىق خىزىەتلىرىدىن ئارام ئايدى. 33باب 1ىەن يەنە سەككىزىنچى كۈنىنى ،يەنى سەككىزىنچى كۈننىڭ خىزىىتىمدىن كېاىن تۇنجى يارىتىلغانلىقىنى ،ئايدىنقى يەتتەنىڭ يەتتىنچى ىىڭ شەكلىدە ئايلىنىدىغانلىقىنى ،سەككىزىنچى ىىڭنىڭ بېشىدا ساناقسىز ،تۈگىمەس ۋاقىت بليۇشى كېرەكلىكىنى ،يىلمۇ ،ئايمۇ ،ھەپتەىۇ ،كۈنمۇ ،سائەتمۇ يلق. 2ىانا ئەىدى ،ھانۇخ ،ىەن ساڭا ئېاتقانلىرىمنىڭ ھەىمىسىنى ،سەن ۇۈشەنگەنلىرىڭنى ،جەننەتتىكى نەرسىلەرنى كۆرگەنلىكىڭنى ،يەر يۈمىدە كۆرگەنلىرىڭنى ۋە ىېنىڭ ئۇيۇغ ھېكمەتلىرىم بىلەن كىتابلرغا يامغانلىرىمنىڭ ھەىمىسىنى ىەن ئەڭ يۇقىرى ئاساستىن تۆۋەنگە ۋە ئاخىرغىچە ئىجاد قىلغان ۋە ياراتقۇۇىم يلق. 3ىەن ئۆمۈم ىەڭگۈيۈك ،قلل بىلەن ياسايمىغان ۋە ئۆمگەرىەيمەن. 4ىېنىڭ ئليۇم ىېنىڭ ىەسلىھەتچىم ،ئەقىل-پاراسىتىم ۋە گېپىم يارىتىلدى ،كۆميىرىم ئۇلرنىڭ بۇ يەردە قانداق تۇرۇپ تېروريۇقتىن تىترەپ تۇرغانلىقىنى كۆمىتىدۇ. 5ئەگەر يۈمۈىنى قايرىپ قليسام ،ھەىمە ئىشلر ھالك بليىدۇ. 6ئەقلىڭنى ئىشلىتىڭ ،ھانۇخ ۋە ساڭا سۆميەۋاتقان ئادەىنى تلنۇغىن ۋە ئۆمىڭىز يامغان كىتابلرنى ئېلىڭ. 7ىەن سېنى يېتەكلىگەن ساىۇئىل ۋە راگۇئىلنى ۋە كىتابلرنى بېرىمەن ۋە يەر يۈمىگە ۇۈشۈپ ،ئلغۇيلىرىڭغا ساڭا ئېاتقانلىرىمنىڭ ۋە كۆرگەنلىرىڭنىڭ ھەىمىسىنى ئاسماندىن تارتىپ تەختىمگە ۋە باريىق قلشۇنلرغا ئېاتىپ بېرىمەن.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
8ۇۈنكى ىەن باريىق كۈۇلەرنى ياراتتىم ،ىاڭا قارشى تۇرىدىغان ياكى ىاڭا بليسۇنمايدىغان ھېچكىم يلق .ۇۈنكى ھەىمىسى ىېنىڭ پادىشاھلىقىمغا بليسۇنىدۇ ،ىېنىڭ بىردىنبىر ھۆكۈىرانلىقىم ئۈۇۈن تىرىشىدۇ. 9ئۇلرغا قلياامىا كىتابلىرىنى بېرىڭ ،ئۇلر ئۇنى ئلقۇيدۇ ۋە ىېنى ھەىمە نەرسىنى ياراتقۇۇى ئۈۇۈن تلنۇيدۇ ،ىەندىن باشقا ئىلھنىڭ يلقلىقىنى ۇۈشىنىدۇ. 10ئۇلر قلل يامىىلىرىڭىزدىكى كىتابلرنى بايىلرغا ،ئەۋلدلرغا ،ئەۋلدلرغا ،ىىللەتلەرگە تارقىتىپ بەرسۇن. 11ىەن ساڭا شاپائەتچى ئانلك ،ئارخىپخانا باشلىقى ىايكلينى ئاتا-بلۋىلىرىڭ ئادەم ،سېاىت ،ئېنلس ،كاينان ،ىاھايىلې ۋە داداڭ جارېدنىڭ قلل يامىىلىرى ئۈۇۈن بېرىمەن. 34باب 1ئۇلر ىېنىڭ ئەىريىرىمنى ۋە بليۇنتۇرۇقۇىنى رەت قىلدى ،خۇدادىن قلرقماي ،ئەرمىمەس ئۇرۇق ۇىقتى ،ئۇلر ىاڭا باش ئەگمەيتتى ، بەيكى بىھۇدە ئىلھلرغا باش ئېگىشكە باشلىدى ۋە ىېنىڭ ئىتتىپاقلىقىمنى رەت قىلدى ۋە پۈتۈن يەرشارىنى يايغانچىلىق ،قانۇنغا خىلپلىق قىلىش ،يىرگىنچلىك يۈكچەكلەر بىلەن مىممىسىگە ئايغان باشقا ھەر خىل ناپاك رەمىللىكلەر بىلەن تليدۇردى. 2شۇنىڭ ئۈۇۈن ،ىەن يەر يۈمىگە بىر تلپان كەيتۈرىمەن ۋە باريىق ئىنسانلرنى ھالك قىلىمەن ،پۈتۈن مېمىن بىريىكتە قاراڭغۇيۇققا پېتىپ كېتىدۇ. 35باب 1ئۇلرنىڭ ئەۋلديىرىدىن كېاىن يەنە بىر ئەۋلد باريىققا كېلىدۇ ،ئەىما ئۇلرنىڭ كۆپىنچىسى بەك تليمايدۇ. 2ئۇ ئەۋلدلرنى تەربىاىلەپ ۇىققانلر ،ئۇلرغا قلل سېلىپ يامغان كىتابلىرىڭىزنى ،ئاتا-بلۋىلىرىڭىزنى ،ئۇلرغا دۇناانىڭ ھاىىالىقىنى كۆرسىتىشى كېرەك بليغان كىشىلەرگە ،ىېنىڭ خۇشايلىقىمدىكى ساداقەتمەن كىشىلەر ۋە ئىشچىلرغا ،ىېنىڭ ئىسمىمنى بىكارغا ئېتىراپ قىلمايدىغان كىتابلرنى ئۇلرغا ئاشكارىليدۇ. 3ئۇلر باشقا بىر ئەۋلدقا ئېاتىپ بېرىدۇ ،ئلقۇغانلر كېاىنكىلەردىن كېاىن ئۇيۇغلىنىدۇ. 36باب 1ھانۇخ ،ىەن ساڭا بۇ ئاتايغۇنى بېرىمەن . 30كۈن ئىچىدە ئۆيىڭىزدە تۇرۇڭ ،ئلغۇيلىرىڭىزغا ۋە ئائىلىڭىزدىكىلەرگە ئېاتقىنكى ،ئۇلر ىېنىڭ دېگىنىمنى يۈمۈىدىن ئاڭلىسۇن ،ئۇلر ئلقۇسۇن ۋە ۇۈشىنىدۇ ،ىەندىن باشقا ئىلھ يلق. 2شۇنداق قىلىپ ،ئۇلر ىېنىڭ ئەىريىرىمگە ئەىەل قىلىپ ،قلل يامىىلىرىڭىزدىكى كىتابلرنى ئلقۇشقا ۋە ئېلىشقا باشليدۇ. 3ئلتتۇم كۈندىن كېاىن ،ىەن ھەىمىڭنى پەرىشتەڭنى ئەۋەتىمەن ،ئۇ سېنى يەر يۈمىدىن ۋە ئلغۇيلىرىڭدىن ئېلىپ كېتىدۇ. 37باب 1رەببىم قلرقۇنچلۇق ۋە قلرقۇنچلۇق ياشانغان پەرىشتىلەردىن بىرىنى ۇاقىرىپ ،ئۇنى قاردەك ئاپئاق ،قليلىرى ىۇمدەك ئاپئاق كۆرۈنگەن ھايدا ىېنىڭ يېنىمغا قليدى ،ئۇ يۈمۈىنى تلڭلتتى ،ۇۈنكى ىەن ئلۇاقنىڭ ئلتىغا ،قۇياشنىڭ ئىسسىقلىقىغا ۋە ھاۋانىڭ ئۈششۈكىگە بەرداشلىق بېرەيمىگەۇكە ،پەرۋەردىگارنىڭ ۋەھىمىسىگە بەرداشلىق بېرەيمىدىم. 2پەرۋەردىگار ىاڭا« :ھانۇخ ،ئەگەر بۇ يەردە يۈمىڭ تلڭلپ قايمىسا ،ھېچكىم سېنىڭ يۈمۈڭنى كۆرەيمەيدۇ» دېدى. 38بابپەرۋەردىگار ئايدى بىلەن يېنىدىكى كىشىلەرنى كۆرۈپ« :ھۈنەر-كېلىش» دېدى ,تەۋرەپ ھلشىدىن تۇرۇپ ئۇنى بېكىتىگۈۇەگىچە ساقلىسۇن. 2ئۇلر ىېنى كېچىدە ئلرۇندۇقۇىغا قليدى. 3ىاتۇسا ىېنىڭ كېلىشىمنى ئۈىىد قىلىپ ،كېچە-كۈندۈم كارىۋاتتا ئليتۇرۇپ ،ىېنىڭ كەيگەنلىكىمنى ئاڭلپ قاتتىق ۇۆۇۈپ كەتتى ،ىەن ئۇنىڭغا« :ئۆيدىكىلەرنىڭ ھەىمىسى بىر يەرگە كەيسۇن ،ىەن ئۇلرغا ھەىمىسىنى دەپ بېرەي» دېدىم. 39باب 1ئەي بايىلىرىم ،سۆيۈىلۈك دوستلىرىم ،رەببىمىزنىڭ ئىرادىسى بليىچە ،دادىڭىزنىڭ نەسىھىتىنى ئاڭلڭ. 2بۈگۈن ىەن سېنىڭ يېنىڭغا كەيدىم ۋە يەۋيىرىمدىن ئەىەس ،بەيكى پەرۋەردىگارنىڭ يەۋيىرىدىن ،ھامىر بار بليغان ،ھامىر بار بليغان ۋە قىااىەت كۈنىگىچە بليىدىغان ئىشلرنىڭ ھەىمىسىنى سىلەرگە جاكارليمەن. 3ۇۈنكى ،پەرۋەردىگار سېنىڭ يېنىڭغا كېلىشكە رۇخسەت قىلدى .شۇڭا ،ىېنىڭ ئاغزىمنىڭ سۆميىرىنى ئاڭلىدىڭلر ،يېكىن ىەن پەرۋەردىگارنىڭ ۇىرايىنى كۆرگەن ئادەىمەن.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
4سەن ھامىر ىېنىڭ كۆمۈىگە ،سەن ئۈۇۈن ىەنە ۇلڭ ئادەىنىڭ كۆمىگە قارايسەن ،ئەىما ىەن رەببىمىزنىڭ كۆميىرىنىڭ قۇياش نۇرىدەك پارقىراپ ،ئىنسانلرنىڭ كۆميىرىنى ھەيرانلىق بىلەن تليدۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. 5ھامىر بايىلىرىم ،سىلەرگە ياردەم قىلىدىغان ئادەىنىڭ ئلڭ قليىنى كۆردۈڭلر ،يېكىن ىەن پەرۋەردىگارنىڭ ئلڭ قليىنىڭ ىاڭا ياردەم قىلغاندەك جەننەتنى تليدۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. 6سەن ىېنىڭ خىزىىتىمنىڭ كلىپاسنى ئۆمۈڭدەك كۆرىسەن ،ئەىما ىەن رەببىمنىڭ ۇەكسىز ۋە ىۇكەىمەل كلىپاسنى كۆردۈم. 7ىەن پەرۋەردىگارنىڭ سۆمىنى ئاڭلىغاندەك ،يەۋيىرىمنىڭ سۆمىنى ئاڭليسەن ،بۇيۇتلر بىلەن تلختىماي قاتتىق گۈيدۈرىاىادەك. 8ھامىر ،بايىلىرىم ،يەر يۈمى ئاتىسى تلغرىسىدىكى سۆميەرنى ئاڭلڭ ،يەر يۈمى ھۆكۈىدارىنىڭ ئايدىدا كېلىش نېمىدېگەن قلرقۇنچلۇق ۋە دەھشەتلىك ،جەننەتنىڭ ھۆكۈىرانى ،تېز ۋە ئۆيۈكلەرنى كلنترول قىلغۇۇى ۋە ساىاۋى قلشۇنلرنىڭ ئايدىدا كېلىش نېمىدېگەن قلرقۇنچلۇق ۋە قلرقۇنچلۇق .كىم بۇ تۈگىمەس ئامابقا بەرداشلىق بېرەيەيدۇ؟ 40باب 1ھامىر ،بايىلىرىم ،ىەن ھەىمىنى بىلىمەن ،ۇۈنكى بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئاغزىدىن كەيگەن ،ىېنىڭ كۆمۈم باشتىن-ئاخىر كۆرگەن. 2ىەن ھەىمىنى بىلىمەن ،ھەىمىنى كىتابلرغا ،ئاسمانلرغا ۋە ئۇلرنىڭ ئاخىرىغا ،كەڭلىكىگە ،باريىق قلشۇنلرغا ۋە يۈرۈشلىرىگە يامدىم. 3ىەن نۇرغۇن يۇيتۇملرنى ئۆيچەپ تەسۋىريىدىم. 4ئۇلرنىڭ ئىنقىلبىنى ۋە كىرىش ئېغىزيىرىنى قايسى ئادەم كۆردى؟ ۇۈنكى ئۇلرنىڭ پەرىشتىلىرىمۇ ئۇلرنىڭ سانىنى كۆرىەيدۇ. 5ىەن قۇياشنىڭ ۇەىبىرىكىنى ئۆيچەپ ,نۇريىرىنى ئۆيچەپ ,يەر يۈمىدىكى باريىق ئۆسۈىلۈكلەر ۋە ھەىمە يەرگە قلنۇپ ,ھەىجىنىسلر ۋە ھەر گۈل -بىريەرنى ۋە ياىغۇر ۋە ياىغۇر ياغدۇرغۇۇى ,ئۇلرنىڭ ھەىمىسى ۋە ياىغۇريىرى ۋە ياىغۇر ياغىشلىرىنى قانداق يامدىم. 6ىەن ھەىمە نەرسىنى تەكشۈرۈپ ،گۈيدۈرىاىا ۋە ۇاقماقنىڭ يليىنى يامدىم ،ئۇلر ىاڭا ئاۇقۇچ ۋە ئۇلرنىڭ ھاىىالىرىنى ،ئۇلرنىڭ قەد كۆتۈرگەنلىكىنى ،ىاڭغان يليىنى كۆرسەتتى .ئۇ مەنجىر بىلەن ئۆيچەىدە قليۇپ بېرىلىدۇ ،ئېغىر مەنجىر ۋە موراۋانلىقنىڭ ئاۇچىق بۇيۇتلرنى ئۆرۈۋېتىشى ۋە يەر يۈمىدىكى باريىق نەرسىلەرنى ۋەيران قىلماسلىقى ئۈۇۈن. 7ىەن قارنىڭ خەمىنە ئۆيلىرىنى ،سلغۇق ۋە ئۈششۈك ھاۋانىڭ دۇكان ئۆيلىرىنى يامدىم ،ىەن ئۇلرنىڭ ىەۋسۇىدىكى ئاۇقۇۇنى كۆردۈم ، ئۇ بۇيۇتلرنى ئۇلر بىلەن تليدۇردى ،خەمىنە ئۆيلىرىنى تۈگەتمىدى. 8ىەن شاىاينىڭ ئارام ئېلىش ئلرۇنلىرىنى يامدىم ۋە ئۇلرنىڭ ئاۇقۇۇلىرىنىڭ ئېغىريىق ئۆيچىمى ۋە تەدبىريىرىنى قانداق كۆتۈرگەنلىكىنى كۆمەتتىم ۋە كۆردۈم .ئايدى بىلەن ،ئۇلرنى بىر ئېغىريىق ئۆيچىمىگە قليدى ،ئاندىن يەنە ئېغىريىقىغا قليدى ۋە ئېغىر نەپەس بىلەن يەر يۈمىنى تەۋرىتىپ قليماسلىقى ئۈۇۈن ،ئۇلرنى ھىالىگەريىك بىلەن پۈتۈن يەر يۈمىدە قليۇپ بەردى. 9ىەن پۈتۈن مېمىننى ،ئۇنىڭ تاغلىرىنى ،باريىق تاغلرنى ،ئېتىزلرنى ،دەرەخلەرنى ،تاشلرنى ،دەريالرنى ،ىەن يامغان نەرسىلەرنىڭ ھەىمىسىنى ،يەر يۈمىدىن يەتتىنچى ئاسمانغا ،تۆۋەنگە ئەڭ تۆۋەن دوماخقا ،ھۆكۈم ىەيدانى ۋە ئىنتايىن ئۇيۇغ ،ئلۇۇق ۋە يىغليدىغان دوماخنى ئۆيچەپ ۇىقتىم. 10ىەن ۇەكسىز ھۆكۈىنى ئۈىىد قىلىپ ،ىەھبۇسلرنىڭ قانداق ئامابلىنىۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. 11ىەن سلتچى تەرىپىدىن ھۆكۈم قىلىنغانلرنىڭ ھەىمىسىنى ،ئۇلرنىڭ باريىق ھۆكۈىلىرىنى (جۈىلىلەرنى) ۋە باريىق ئەسەريىرىنى يامدىم. 41باب 1ىەن ئادەم ئاتا بىلەن ئېۋا بىلەن بىللە بليغان باريىق ئەجدادلرنى كۆردۈم ،ھەىدە ئاھ ئۇرۇپ يىغلپ كەتتىم ۋە ئۇلرنىڭ نلىۇسسىزيىقىنىڭ بۇمۇيغانلىقىنى ئېاتتىم: « 2ىېنىڭ ئاجىزيىقىم ۋە ئاتا-بلۋىلىرىمنىڭ ۋاي»! دەپ كۆڭلۈىدە ئليلىنىپ ىۇنداق دېدى: ' 3تۇغۇيمىغان ياكى تۇغۇيمىغان ،پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا گۇناھ سادىر قىلمىغان ،ئۇ بۇ يەرگە كەيمىگەن ۋە بۇ يەرنىڭ بليۇنتۇرۇقىنى ئېلىپ كەيمىگەن ئادەم نەقەدەر بەختلىك! 42باب 1ىەن دوماخ دەرۋامىسىنىڭ ئاۇقۇۇلىرى ۋە قاراۋۇيلىرىنىڭ ۇلڭ يىلنلرغا ئلخشاش تۇرغانلىقىنى ،ئۇلرنىڭ ۇىرايىنىڭ ئۆۇۈرۈيگەن ۇىراغقا ئلخشايدىغانلىقىنى ،ئۇلرنىڭ ئلت كۆميىرى ،ئۆتكۈر ۇىشلىرىنى كۆردۈم ۋە رەببىمىزنىڭ باريىق ئىشلىرىنى ،ئۇلرنىڭ تلغرا ئىكەنلىكىنى كۆردۈم ،ھايبۇكى ئىنساننىڭ ئەسەريىرى بەمى ياخشى ،يەنە بەمىلىرى ناۇار ،ئۇلرنىڭ ئەسەريىرىدە ناۇار يايغانچىلر تلنۇيغان. باب 43 1ىەن بايىلىرىم ،ھەر بىر ئەسەرنى ،ھەر بىر ئۆيچەىنى ۋە ھەققانىي ھۆكۈىنى ئۆيچەپ يامدىم. 2بىر يىل يەنە بىر يىلدىنمۇ شەرەپلىك بليغىنىدەك ،بىر ئادەم يەنە بىرىدىنمۇ شەرەپلىك ،بەمىلىرى ئۇيۇغ ىال-ىۈيۈك ئۈۇۈن ،بەمىلىرى ئەقىل-پاراسەت ئۈۇۈن ،بەمىلىرى ئەقىل-پاراسەت ئۈۇۈن ،بەمىلىرى ھىالىگەريىك ئۈۇۈن ،بىرى كايپۇك سۈكۈتتە ،يەنە بىرى پاكلىق
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
ئۈۇۈن ،بىرى كۈچ-قۇۋۋەت ئۈۇۈن ،يەنە بىرى ياش-ئۆسمۈريەر ئۈۇۈن ،يەنە بىرى ئۆتكۈر ئەقىل-پاراسەت ،يەنە بىرى سەمگۈريۈك ئۈۇۈن كېلىدۇ ،ئۇ ھەىمە يەردە ئاڭلىسۇن. 44باب 1پەرۋەردىگار ئۆم قليلىرى بىلەن ئىنساننى ياراتتى ،پەرۋەردىگار ئۇنى كىچىك ۋە ئۇيۇغ قىلدى. 2كىم ھۆكۈىدارنىڭ يۈمىنى ھاقارەتلىسە ۋە رەببىنىڭ يۈمىنى ياىان كۆرسە ،رەببىنىڭ يۈمىنى كۆمگە ئىلمايدۇ ۋە كىمنىڭ يارىلىنىشىنى ھېچكىمگە يارىلندۇرىىسا ،رەببىنىڭ قاتتىق غەمىپى ئۇنى كېسىپ تاشليدۇ ،ئىنسان يۈمىگە ھاقارەت بىلەن تۈكۈرگەن كىشى رەببىنىڭ ۇلڭ ھۆكۈىىدە كېسىلىدۇ. 3قەيبىنى ھەر قانداق بىر ئادەىگە ياىان غەرەم بىلەن يېتەكلىمەيدىغان ،يارىلنغان ۋە ئەيىبلەنگەنلەرگە ياردەم بېرىدىغان ۋە سۇنۇپ كەتكەنلەرنى تىرىلدۈرگەن ۋە ھاجەتمەنلەرگە خەير-ساخاۋەت قىلىدىغان ئادەم نېمىدېگەن بەختلىك! 45باب 1كىمكى پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا قۇربانلىق قىلىشقا ئايدىرىسا ،پەرۋەردىگار ئۆم خىزىىتى بىلەن بۇ قۇربانلىقنى تېزيىتىدۇ. 2كىمكى ۇىراغنى پەرۋەردىگارنىڭ يۈمىدە كۆپەيتىپ ،ھەقىقىي ھۆكۈم ۇىقارىىسا ،پەرۋەردىگار ئۆمىنىڭ خەمىنىسىنى ئەڭ يۇقىرى ئلرۇنغا قليمايدۇ. 3پەرۋەردىگار نان ،شام ،گۆش (كال) ياكى باشقا قۇربانلىقلرنى تەيەپ قىلغاندا ،ئۇ ھېچنىمە ئەىەس .ئەىما خۇدا پاك قەيبلەرنى تەيەپ قىلىدۇ ،پەقەت ئىنساننىڭ قەيبىنى سىنايدىغان باريىق ئىشلر بىلەن. 46باب 1قەۋىىم ،ئاڭلڭ ۋە يەۋيىرىمنىڭ سۆميىرىنى قلبۇل قىلىڭ. 2كىمكى يەر يۈمىدىكى ھۆكۈىدارغا سلۋغات ئېلىپ كەيسە ،ئۇنىڭ قەيبىدە ساداقەتسىز خىاايلر بليسا ،ھۆكۈىدار بۇنى بىلسە ،ئۇنىڭغا ئاۇچىقلنماىدۇ ،سلۋغاتلىرىنى رەت قىلماي ،ئۇنى ھۆكۈىگە تاپشۇرىاىدۇ؟ 3ياكى بىر ئادەم تىل ئايداىچىلىقى بىلەن ئۆمىنى باشقىلرغا ياخشى كۆرسىتىپ قليسا ،ئەىما قەيبىدە ياىانلىق بليسا ،يەنە بىرى ئۇنىڭ قەيبىدىكى خىاانەتنى ۇۈشەنمەيدۇ ۋە ئۆمى ئەيىبلەنمەيدۇ ،ۇۈنكى ئۇنىڭ يايغانلىقى كۆپچىلىككە ئلۇۇق ئىدى. 4پەرۋەردىگار ۇلڭ نۇر ئەۋەتكەندە ،ئادىل ۋە ناھەق ئادەىلەرگە ھۆكۈم ۇىقىرىلىدۇ ،ھېچكىم ئۇقتۇرۇشتىن قېچىپ قۇتۇليمايدۇ. 47باب 1ئەىدى بايىلىرىم ،قەيبىڭىزگە ئليلىنىپ بېقىڭ ،دادىڭىزنىڭ سۆمىگە رەببىمىزنىڭ ئاغزىدىن كەيگەن سۆميەرنى ئلبدان خاتىرىلەڭ. 2دادىڭىزنىڭ قليدا يامغان بۇ كىتابلىرىنى ئېلىپ ئلقۇڭ. 3ۇۈنكى كىتابلر ناھايىتى كۆپ ،ئۇنىڭدا سىز رەببىمىزنىڭ باريىق ئىشلىرىنى ،يارىتىلىشنىڭ بېشىدىن تارتىپ ھامىرغىچە بليغان باريىق نەرسىلەرنى ئۆگىنىسىز. 4ئەگەر ىېنىڭ قلل يامىىلىرىمنى كۆرسىڭىز ،رەببىمىزگە قارشى گۇناھ قىلمايسىز .ۇۈنكى رەببىمىزدىن باشقا ھېچكىم يلق ،ئاسماندا ، مېمىندا ،ئەڭ تۆۋەن جايلردا ياكى بىر ئاساستا. 5پەرۋەردىگار ئۇينى ناىەيۇم ئلرۇنغا قليدى ۋە كۆرۈنمەيدىغان ۋە كۆرۈنمەيدىغان ئاسمانلرنى كېڭەيتتى .ئۇ يەر يۈمىنى سۇغا تلغرىلپ ،سانسىزيىغان ىەخلۇقاتلرنى ياراتتى ،كىممۇ سۇ ۋە ئاساسسىز يەرنىڭ تلپىنى ،يەرنىڭ ۇاڭ-تلمانلىرىنى ،ياكى دېڭىزنىڭ قۇىلىرىنى ،ياكى ياىغۇر تاىچىلىرىنى ،ياكى سەھەر شەبنەىنى ياكى شاىاينىڭ نەپەسلىرىنى كىم ساناپ بليدى؟ كىم مېمىن ۋە دېڭىزنى تليدۇردى ،ئايرىلماس قىش؟ 6ىەن يۇيتۇملرنى ئلتتىن كېسىپ ،ئاسماننى مىننەتلەپ ،ئۇلرنىڭ ئارىسىغا قليدۇم. باب 48 1قۇياشنىڭ يەتتە سەكسەن ئىككى ۇەىبىرەكنى بليلپ ىاڭىدىغانلىقى ،يەنى يۈم سەكسەن ئىككى تەختنىڭ تەيىنلىنىشى ،ئۇنىڭ قىسقا بىر كۈن ئىچىدە ۇۈشىدىغانلىقى ،يەنە بىر يۈم سەكسەن ئىككى كۈننىڭ ۇلڭ بىر كۈنگە ۇۈشىدىغانلىقى ۋە ئۇ يەردە ئليتۇرىدىغان ئىككى تەختىنىڭ باريىقى ،ئۇ ئاينىڭ ئلن يەتتىنچى كۈنىدىن يەتتىنچى كۈنىگىچە .ئۇ ئۆريەيدۇ. 2شۇنداق قىلىپ ئۇ يەر بىلەن يېقىنلىشىدۇ ،ئاندىن يەر بليىدۇ ۋە ئۇنىڭ ىېۋىسىنى ئۆستۈرىدۇ ،ئۇ كەتكەندىن كېاىن يەر قايغۇرىدۇ ،دەرەخ ۋە ىېۋىلەرنىڭ ھەىمىسىدە گۈل يلق. 3بۇلرنىڭ ھەىمىسىنى سائەتنى ياخشى ئۆيچەش بىلەن ئۆيچەپ ،ئەقىل-پاراسەت بىلەن ،كۆرۈنمەيدىغان ۋە كۆرۈنمەيدىغان نەرسىلەرنى ئۆيچەپ ۇىقتى. 4كۆرۈنمەستىن ئۇ ھەىمە نەرسىنى كۆرۈندى ،ئۆمى كۆرۈنمەيدىغان بليدى.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
5شۇنداق قىلىپ ،بايىلىرىم ،ىەن سىلەرگە تلنۇيمەن ۋە كىتابلرنى بايىلىرىڭىزغا ،ئەۋلديىرىڭىزغا ۋە خۇدادىن قلرقۇش تۇيغۇسى بار ىىللەتلەر ئارىسىغا تارقىتىمەن ،ئۇلرنى قلبۇل قىلسۇن ،ئۇلر ھەر قانداق يېمەكلىك ياكى يەردىكى تاتلىق يېمەكلىكلەردىن بەكرەك ياخشى كۆرسۇن ،ئۇلرنى ئلقۇپ ئۇلرغا ئىشلىتىڭ. 6پەرۋەردىگارنى ۇۈشەنمەيدىغانلر ،خۇدادىن قلرقمايدىغانلر ،قلبۇل قىلمايدىغانلر ،قلبۇل قىلمايدىغانلر ،ئۇلرنى قلبۇل قىلمايدىغانلر (كىتابلرنى) قلبۇل قىلمايدۇ. 7ئۇلرنىڭ بليۇنتۇرۇقىنى كۆتۈرگەن ۋە ئۇلرنى سۆرەپ ىاڭغان ئادەم نەقەدەر بەختلىك ،ۇۈنكى ئۇ ۇلڭ قىااىەت كۈنى قليۇپ بېرىلىدۇ. 49باب 1بايىلىرىم ،ىەن ساڭا قەسەم قىلىمەن ،ئەىما قەسەم قىلمايمەن ،نە ئاسمان ،نە يەر ،ياكى خۇدا ياراتقان باشقا ىەخلۇقاتلر بىلەن قەسەم قىلمايمەن. 2پەرۋەردىگار« :ىەندە قەسەم يلق ،ئادايەتسىزيىكتىن باشقا ھەقىقەت يلق» دېدى. 3ئەگەر ئىنسانلردا ھەقىقەت بليمىسا ،ئۇلر «ھەئە ،ھەئە» ياكى بليمىسا «ياق ،ياق»! دېگەن سۆميەر بىلەن قەسەم قىلسۇن. 4ىەن سىزگە قەسەم قىلىمەنكى ،شۇنداق ،شۇنداق ،ئانىسىنىڭ قلرسىقىدا ئادەم يلق ،ئەىما ئىلگىرى ،ھەتتا ھەر بىر ئادەىگە روھنىڭ تىنىچلىنىشى ئۈۇۈن تەياارلنغان جاي بار بليۇپ ،بۇ تەدبىر ئىنساننىڭ بۇ دۇناادا سلتلىنىشىنىڭ قانچىلىك ىەقسەت قىلىنغانلىقىنى بەيگىلىگەن. 5شۇنداق ،بايىلر ،ئۆمۈڭلرنى ئايدىماڭلر ،ۇۈنكى ئىلگىرى ئىنسانلرنىڭ ھەر بىر روھى ئۈۇۈن ئلرۇن تەياارلنغان. 50باب 1ىەن ھەر بىر كىشىنىڭ ئەسىرىنى يامدىم ،يەر يۈمىدە تۇغۇيغانلرنىڭ ھېچقايسىسى يلشۇرۇن ھايەتتە تۇرايمايدۇ ،ئەسەريىرىمۇ يلشۇرۇيمايدۇ. 2ىەن ھەىمە نەرسىنى كۆرىمەن. 3شۇڭا ،بايىلىرىم ،سەۋرۇانلىق ۋە ىۇليىملىق بىلەن كۈنلىرىڭىزنىڭ سانىنى ئۆتكۈمۈڭ ،سىلەر تۈگىمەس ھاياتقا ۋارىسلىق قىلىسىلەر. 4رەببىمىز ئۈۇۈن ھەر بىر جاراھەت ،ياريىنىش ،ھەر بىر ياىان سۆم ۋە ھۇجۇىغا بەرداشلىق بېرىڭ. 5ئەگەر سىلەرگە مىاان-مەخمەت يەتسە ،ئۇلرنى قلشنا ياكى دۈشمەنگە قايتۇرىاڭلر ،ۇۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلرنى قايتۇرۇپ بېرىدۇ ۋە قىااىەت كۈنى ئۆچ ئايغۇۇى بليىدۇ ،ۇۈنكى بۇ يەردە ئىنسانلردىن ئۆچ ئايمايدۇ. 6ئاراڭلردىن كىمكى قېرىندىشى ئۈۇۈن ئايتۇن ياكى كۈىۈش خەجلىسە ،ئۇ دۇناادىكى نۇرغۇن بايلىقلرغا ئېرىشىدۇ. 7تۇل ،يېتىم ۋە ناتلنۇش كىشىلەرنى يارىلندۇرىاڭ ،بليمىسا خۇدانىڭ غەمىپى سىزگە كەيمەيدۇ. باب 51 1كۈۇىڭىزگە ئاساسەن قليلىرىڭىزنى ناىراتلرغا سلمۇڭ. 2كۈىۈشلىرىڭىزنى يەر يۈمىگە يلشۇرۇپ قليماڭ. 3ساداقەتمەن كىشىگە ئاماب-ئلقۇبەتتە ياردەم قىلىڭ ،قىاىنچىلىق ۋاقتىدا ئاماب سىزنى تاپايمايدۇ. 4سىلەرگە كەيگەن ھەر بىر ئېغىر ۋە رەھىمسىز بليۇنتۇرۇق رەببىمىز ئۈۇۈن ھەىمىنى ئۆم ئۈستىگە ئايىدۇ ،شۇنداق قىلىپ قىااىەت كۈنى ئەجرىڭىزنى تاپاليسىز. 5ياراتقۇۇىڭىزنىڭ شان-شەرىپى ئۈۇۈن ئەتىگەن ،ۇۈش ۋە كەۇتە رەببىمىزنىڭ تۇرايغۇسىغا كىرىش ياخشى. 6ۇۈنكى ھەر بىر نەپەسلىنىدىغان نەرسە ئۇنى ئۇيۇغليدۇ ،كۆرۈنگەن ۋە كۆرۈنمەيدىغان ھەر بىر ىەخلۇق ئۇنىڭغا ىەدھىاە بېرىدۇ. 52باب 1سابائلت ئىلھىنى ىەدھىاەيەيدىغان ۋە قەيبى بىلەن رەببىنى ىەدھىاەيەيدىغان كىشى نېمىدېگەن بەختلىك! 2قلشنىسىنى ھاقارەتلەش ۋە ھاقارەتلەش ئۈۇۈن يەۋيىرىنى ئاۇقان ھەر بىر كىشىگە يەنەت ئلقۇدى ،ۇۈنكى ئۇ خۇدانى خار قىلىدۇ. 3يەۋيىرىنى ئاۇقان ۋە خۇدانى ىەدھىاىلەيدىغان ئادەم نەقەدەر بەختلىك! 4ئۇ پۈتۈن ئۆىرىدە رەببىنىڭ ھۇمۇرىغا يەنەت ئلقۇيدۇ. 5رەببىمىزنىڭ باريىق ئىشلىرىغا بەخت تىلىگەن كىشى نەقەدەر بەختلىك! 6پەرۋەردىگارنىڭ ىەخلۇقاتلىرىنى ھاقارەتلەيدىغان ئادەىگە يەنەت بليسۇن. 7تۆۋەنگە قارىغان ۋە يىقىلغانلرنى تىرىلدۈرگەن كىشى نەقەدەر بەختلىك! 8ئۇ ئۆمىگە تەۋە بليمىغان نەرسىنى يلقىتىشقا ئىنتىلىدىغان ۋە ئۇنىڭغا ئىنتىزار بليغان كىشىگە يەنەت بليسۇن. 9ئاتىلىرىنىڭ ئۇيىنى باشتىن-ئاخىر ىۇستەھكەىلىگەن كىشى نەقەدەر بەختلىك! 10ئەجداديىرىنىڭ پەرىانىنى بۇرىلىغانلرغا يەنەت بليسۇن. 11تىنچلىق ۋە ىېھىر-ىۇھەببەت ئاتا قىلغان كىشى نەقەدەر بەختلىك! 12قلشنىلىرىنى ياخشى كۆرىدىغانلرنى پاراكەندە قىلغانلرغا يەنەت بليسۇن. 13كەىتەريىك تىلى ۋە قەيبى بىلەن سۆميىگەن كىشى نەقەدەر بەختلىك!
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
14ئۇنىڭ بىلەن تېنىچ سۆميىگۈۇىگە يەنەت بليسۇن .تىل ،ئۇنىڭ قەيبىدە قىلىچتىن باشقا تىنچلىق يلق. 15ۇۈنكى ،بۇلرنىڭ ھەىمىسى ۇلڭ قىااىەت كۈنى ئېغىريىق ئۆيچىمىدە ۋە كىتابلردا يايىڭاچ بليىدۇ. 53باب 1ھامىر ،بايىلىرىم « ،ئاتىمىز خۇدا ئايدىدا تۇرۇپ ،بىزنىڭ گۇناھلىرىمىز ئۈۇۈن دۇئا قىلىۋاتىدۇ» دېمەڭ ،ۇۈنكى گۇناھ سادىر قىلغان كىشىنىڭ ياردەىچىسى يلق. 2سەن ھەر بىر ئىنساننىڭ باريىق ئەسەريىرىنى ،ئۇنىڭ يارىتىلىشتىن ئىلگىرى ،باريىق ئىنسانلر ئارىسىدا ئېلىپ بېرىلغان باريىق ئىشلرنى قانداق يامغانلىقىمنى كۆرىسەن ،ھېچكىم ىېنىڭ قلل يامىىلىرىمنى ئېاتىپ بېرەيمەيدۇ ياكى باغلپ بېرەيمەيدۇ ،ۇۈنكى رەببىم ئىنساننىڭ باريىق تەسەۋۋۇريىرىنى ،ئۇلرنىڭ بىھۇدە ئىكەنلىكىنى ،قەيبنىڭ خەمىنىلىرىدە ياتقانلىقىنى كۆرىدۇ. 3ئەىدى بايىلىرىم ،داداڭنىڭ ساڭا ئېاتقان باريىق سۆميىرىنى ئلبدان خاتىرىلەڭ ،پۇشايمان قىلماسلىقىڭلر ئۈۇۈن« :دادىمىز نېمىشقا بىزگە ئېاتمىدى؟» دېدى. باب 54 1ئۇ ۋاقىتتا ،بۇنى ۇۈشەنمەي ،ىەن سىزگە بەرگەن بۇ كىتابلرنى خاتىرجەىلىكىڭىزگە ۋارىسلىق قىلسۇن. 2ئۇلرنى خاليدىغانلرنىڭ ھەىمىسىگە تاپشۇرۇپ بېرىڭلر ۋە ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ ئۇيۇغ ۋە ئاجايىپ ئىشلىرىنى كۆرسۇن. 55باب 1بايىلىرىم ،ىانا ،ىېنىڭ ۋەمىپە ئۆتەش كۈنىم ۋە ۋاقىت يېقىنلپ قايدى. 2ىەن بىلەن بىللە بارىدىغان پەرىشتىلەر ىېنىڭ ئايدىمدا تۇرۇپ ،ىېنى سەندىن ئايرىلىشقا ئۈندەيدۇ .ئۇلر بۇ يەردە تۇرۇپ ،ئۇلرغا نېمە دېاىلگەنلىكىنى ساقلۋاتىدۇ. 3ئەتە ىەن جەننەتكە ،ئەڭ يۇقىرى يېرۇسايېمغا ىەڭگۈيۈك ىىراسقا ۇىقىمەن. 4شۇنىڭ ئۈۇۈن ،ىەن سىلەرنى رەببىمىزنىڭ ھۇمۇرىدا قىلىشقا بۇيرۇيمەن. 56باب 1ىېتلسالم دادىسى ھانۇخقا جاۋاب بېرىپ ىۇنداق دېدى« :دادا ،سېنىڭ كۆميىرىڭگە نېمە ىاس كېلىدۇ ،ىەن سېنىڭ ئۆيلىرىڭگە ۋە ئلغۇيلىرىڭغا بەخت ئاتا قىلغايسەن ،خەيقىڭ سەن ئارقىلىق شان-شەرەپكە ئېرىشەيەيدۇ ،ئاندىن پەرۋەردىگار ئېاتقاندەك بۇ يەردىن كېتەيەيسەن؟». 2ھانۇخ ئلغلى ىېتلسالىغا ىۇنداق جاۋاب بەردى« :بالم ،پەرۋەردىگار ىېنى ئۆمىنىڭ شان-شەرەپ ىەيھىمى بىلەن ىەسىھ قىلغان ۋاقىتتىن باشلپ ،ىەندە ھېچقانداق يېمەكلىك يلق ،روھىم يەر يۈمىدىكى ھۇمۇريىنىشنى ئەسلىمەيدۇ ،شۇنداقل يەر يۈمىدە ھېچ نەرسە تەيەپ قىلمايمەن! 57باب 1بالم ىېتلسالم ،باريىق قېرىنداشلىرىڭلرنى ،ئائىلىمىزنى ۋە خەيق ئاقساقايلىرىنى ۇاقىرغىن ،ىەن ئۇلر بىلەن پاراڭلىشىپ ،ىەن پىلنلىغاندەك يليغا ۇىقىمەن ». 2ۋە ىېتلسالم .ئۇ ئايدىراپ-تېنەپ ،ئاكىسى رېنىك ،رىم ،ئۇۇان ،ۇېرىلن ،گايداد ۋە باريىق ئاقساقايلىرىنى دادىسى ھانۇخنىڭ ئايدىدا ۇاقىردى .ئۇ ئۇلرغا بەخت تىلىدى ۋە ئۇلرغا: باب 58 1بايىلىرىم ،بۈگۈن ىاڭا قۇلق سېلىڭ. 2ئۇ كۈنلەردە ،رەببىمىز ئادەم ئۈۇۈن يەر يۈمىگە ۇۈشۈپ ،ئۆمى ياراتقان باريىق ىەخلۇقاتلىرىنى مىاارەت قىلىپ ،بۇلرنى باشتىن كەۇۈرگەندىن كېاىن ،ئادەم ئەيەيھىسسالىنى ياراتتى ،پەرۋەردىگار يەر يۈمىدىكى باريىق ھايۋانلرنى ،ئۆىىلىگۈۇى ھايۋانلرنى ۋە ھاۋادا ئۇۇۇۋاتقان باريىق قۇشلرنى ۇاقىرىپ ،ھەىمىسىنى ئاتىمىز ئادەم يۈمىگە ئېلىپ كەيدى. 3ئادەم يەر يۈمىدىكى باريىق جانلىقلرغا ئىسىم قليدى. 4پەرۋەردىگار ئۇنى ھەىمە ئادەىگە باشلىق قىلىپ تەيىنلىدى ۋە ھەىمە نەرسىنى ئۇنىڭ قليىغا بليسۇندۇردى ،ئۇلرنى گاۇا قىلدى ۋە ئۇلرنى ئىنساننىڭ بۇيرۇقى بىلەن بليسۇندۇردى ۋە ئۇنىڭغا بليسۇندى ۋە ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلدى. 5شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار ھەر بىر ئىنساننى ئۆمىنىڭ باريىق ىال-ىۈيۈكلىرى ئۈستىدىن ياراتتى. 6پەرۋەردىگار ئىنسان ئۈۇۈن بىر ھايۋاننىڭ روھىغا ھۆكۈم قىلمايدۇ ،بەيكى ئىنسانلرنىڭ روھىنى بۇ دۇناادىكى ھايۋانلىرىغا ھۆكۈم قىلىدۇ. ۇۈنكى ئەريەرنىڭ ئالھىدە ئلرنى بار.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
7ئىنساننىڭ ھەر بىر روھىنىڭ سانىغا ئاساسەن ،ئلخشاش ھايۋانلرىۇ ،رەببىمىز ياراتقان ھايۋانلرنىڭ ھەىمىسىمۇ ۇلڭ ھۆكۈم ۇىقارغۇۇە ھالك بليمايدۇ ،ئەگەر ئۇلر كېسەل بليۇپ قايسا ،ئىنساننى ئەيىبلەيدۇ. 59باب 1ھايۋانلرنىڭ جېنىنى ناپاك قىلغان كىشى ئۆم جېنىنى ناپاك قىلىدۇ. 2ۇۈنكى ئىنسان پاك ھايۋانلرنى ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭ روھىنى ساقايتاليدۇ. 3ئەگەر ئۇلر قۇربانلىق ئۈۇۈن پاك ھايۋانلرنى ۋە قۇشلرنى ئېلىپ كەيسە ،ئىنسان ساقايتىدۇ ،ئۇ جېنىنى ساقايتىدۇ. 4ھەىمىسى سىزگە يېمەكلىك ئۈۇۈن بېرىلدى ،ئۇنى تۆت پۇت بىلەن باغلڭ ،يەنى ياخشى داۋالش ئۈۇۈن ،ئۇ جېنىنى ساقايتىدۇ. 5كىمكى ھايۋاننى يارىلندۇرىاي ئۆيتۈرسە ،ئۆم جېنىنى ئۆيتۈرۈپ ،ئۆم گۆشىنى ناپاك قىلىدۇ. 6كىمكى ھايۋاننى مەخىملەندۈرسە ،ئۇ ياىان ئىشتۇر ،ئۇ ئۆم جېنىنى ناپاك قىلىدۇ. 60باب 1ئىنساننىڭ جېنىنى ئۆيتۈرىدىغان ،ئۆم جېنىنى ئۆيتۈرىدىغان ۋە ئۆم بەدىنىنى ئۆيتۈرگەن كىشى ،ئۇنىڭ ئۈۇۈن ىەڭگۈ داۋايىغىلى بليمايدۇ. 2ئىنساننى ھەر قانداق تلماققا سايسا ،ئۇ ئۆمىدە ۇىڭ تۇرىدۇ ،ئۇنىڭ ئۈۇۈن ىەڭگۈ ساقايتقىلى بليمايدۇ. 3ئىنساننى ھەرقانداق قاۇىغا سايسا ،ئۇنىڭ جاماسى ۇلڭ ھۆكۈىدە ىەڭگۈ خايىمايدۇ. 4ئەگرى-تلقاي ئىش قىلغان ياكى ھەر قانداق بىر جانغا قارشى ياىان سۆم قىلغان كىشى ئۆمى ئۈۇۈن ىەڭگۈ ئادايەت بليمايدۇ. باب 61 1ئەىدى بايىلىرىم ،پەرۋەردىگار ئۆچ كۆرىدىغان ھەر بىر ئادايەتسىزيىكتىن قەيبىڭىزنى ساقلڭ .ئىنسان خۇدادىن ئۆم جېنىنى تەيەپ قىلغىنىدەك ،ئۇىۇ ھەر بىر تىرىك روھقا قىلسۇن ،ۇۈنكى ىەن ھەىمە نەرسىنى بىلىمەن ،ئۇيۇغ دەۋردە (كەيگۈسىدىكى ئىشلر) ئىنسانلر ئۈۇۈن تەياارلنغان نۇرغۇن ياخشى سارايلر ،ياخشىلر ئۈۇۈن ياخشىلر ۋە ناۇارلر ئۈۇۈن ياىان ئەىەس. 2ياخشى ئۆيلەرگە كىرگەنلەر نەقەدەر بەختلىك ،ۇۈنكى ناۇار (ئۆيلەردە) تىنچلىق بليمايدۇ .ياكى قايتىپ كەيمەيدۇ (ئۇلردىن) 3بايىلىرىم ،كىچىك ۋە ئۇيۇغ! ئىنسان قەيبىگە ياخشى خىاال سايسا ،رەببىنىڭ يۈمىدىن ئەىگىكىدىن سلۋغات ئېلىپ كەيسە ،قليلىرى ئۇلرنى ياراتمىسا ،رەببىم ئۇنىڭ قليىدىكى ئەىگىكىدىن يۈمىنى قايتۇرىدۇ ،ئۇ (ئادەم) قليىنىڭ ئەىگىكىنى تاپايمايدۇ. 4ئەگەر ئۇنىڭ قليلىرى ياسىغان بليسا ،ئەىما يۈرىكى غۇڭۇيداپ ،يۈرىكى تلختىماي شىكايەت قىلىشنى تلختاتسا ،ئۇنىڭ ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقى يلق. 62باب 1سەۋر-تاقەتلىرى بىلەن رەببىنىڭ ئايدىدا سلۋغاتلىرىنى ئىمان بىلەن ئېلىپ كەيگەن كىشى نەقەدەر بەختلىك! ۇۈنكى ئۇ گۇناھلرنىڭ كەۇۈرۈم قىلىنىشىنى تاپاليدۇ. 2ئەگەر ئۇ ۋاقىتتىن بۇرۇن سۆميىرىنى قايتۇرۇۋايسا ،ئۇنىڭغا تەۋبە بليمايدۇ .ئەگەر ۋاقىت ئۆتۈپ ،ۋەدە قىلىنغان ئىشنى ئۆم خاھىشى بليىچە قىلمىسا ،ئۆيگەندىن كېاىن تەۋبە بليمايدۇ. 3ۇۈنكى ئىنسان ۋاقىتتىن بۇرۇن قىلغان ھەر بىر ئىشنىڭ ھەىمىسى ئىنسانلرنىڭ ئايدىدا ئايداىچىلىق ،خۇدا ئايدىدا گۇناھ. باب 63 1ئىنسان يايىڭاچ كىاىملەرنى كىاىپ ،ئاچ قايغانلرنى تليدۇرغاندا ،خۇدادىن ىۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ. 2ئەگەر ئۇنىڭ كۆڭلى ئاغرىسا ،ئۇ قلش ياىانلىق قىلىدۇ :ئۆمىنى ۋە بەرگەن نەرسىنى ھالك قىلىدۇ .ھەىدە ئۇنىڭ ئۈۇۈن ىۇكاپات تاپايمايدۇ. 3ئەگەر ئۇنىڭ كۆڭلى يېمەك-ئىچمىكى ۋە گۆشلىرى بىلەن تليغان بليسا ،كىاىم-كېچەكلىرى بىلەن تليدۇرۇيسا ،ئۇ پەس كۆرىدۇ ۋە ناىراتلىقنىڭ باريىق ۇىداىچانلىقىنى يلقىتىپ ،ياخشى ئەىەيلىرىنىڭ ىۇكاپاتىغا ئېرىشەيمەيدۇ. 4ھەر بىر ىەغرۇر ۋە ھەيۋەتلىك ئادەم رەببىگە نەپرەتلىنىدۇ ،يايغان سۆميىگەن ھەر يايغان سۆميەر .ئۇ قىلىچنىڭ تىۋىشى بىلەن كېسىلىپ ، ئلتقا تاشلىنىدۇ ۋە ىەڭگۈ كۆيۈپ كېتىدۇ ». 64باب 1ھانۇخ بۇ سۆميەرنى ئلغۇيلىرىغا ئېاتقىنىدا ،يىراق ۋە يېقىن ئەتراپتىكى كىشىلەرنىڭ ھەىمىسى پەرۋەردىگارنىڭ ھانۇخنى قانداق ۇاقىرغانلىقىنى ئاڭلىدى .ئۇلر بىريىكتە ىەسلىھەت بەردى: « 2بېرىپ ،ھانۇخنى سۆيەيلى» ۋە ئىككى ىىڭ كىشى بىر يەرگە جەم بليۇپ ،ھانۇخ ۋە ئۇنىڭ ئلغۇيلىرى ئاۇۇمانغا كەيدى. 3خەيقنىڭ ئاقساقايلىرى ،پۈتۈن جاىائەتلەر كېلىپ ،باش ئېگىپ ،ھانۇخنى سۆيۈشكە باشلىدى ۋە ئۇنىڭغا:
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
4ئاتىمىز ھانۇخ ،ىەڭگۈيۈك ھۆكۈىدار پەرۋەردىگارغا ىۇبارەك بليسۇن ،ئەىدى ئلغۇيلىرىڭ ۋە باريىق كىشىلەرگە بەخت ئاتا قىلغىن ، شۇنداق قىلساق ،بۈگۈن سېنىڭ كۆم ئايدىڭدا ئۇيۇغلىنىمىز. 5ۇۈنكى ،پەرۋەردىگار سېنى يەر يۈمىدىكى باريىق كىشىلەرنى ئەىەس ،بەيكى سېنى تايلىغان ۋە سېنى ياراتقان ،كۆرۈنمەيدىغان ۋە كۆرۈنمەيدىغان ،ئىنساننىڭ گۇناھلىرىنى قۇتۇيدۇرغۇۇى ۋە ئائىلەڭنىڭ ياردەىچىسى قىلىپ بېكىتكەنلىكى ئۈۇۈن ،سەن ىەڭگۈ رەببىمىزنىڭ ئايدىدا ىەڭگۈ ئۇيۇغلىنىسەن. 65باب 1ھانۇخ باريىق خەيقىگە ىۇنداق جاۋاب بەردى« :ئەي بايىلىرىم ،باريىق ىەخلۇقاتلر يارىتىلماي تۇرۇپ ،پەرۋەردىگار كۆرۈنمەيدىغان ۋە كۆرۈنمەيدىغان نەرسىلەرنى ياراتتى. 2ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ۋە ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ ،شۇنى ۇۈشىنىۋېلىڭكى ،ئۇنىڭدىن كېاىن ئۇ ئىنساننى ئۆمىنىڭ شەكلىگە ئلخشاش ياراتتى ۋە ئۇنىڭغا كۆرۈش ئۈۇۈن كۆم ،ئاڭلش قۇيىقى ،ئليلىنىش يۈرەك ۋە ئليلىنىش ئۈۇۈن ئەقىل قليدى. 3پەرۋەردىگار ئىنسانلرنىڭ باريىق ئىشلىرىنى كۆرۈپ ،پۈتۈن ىەخلۇقاتلىرىنى ياراتتى .ۋاقىتنى ،ۋاقىتنى ،ئاينى بەيگىلىگەن يىللردىن ، كۈنلەرنى بەيگىلىگەن ئايلردىن ۋە يەتتە كۈننى بۆيدى. 4ئۇ ۋاقىتنى بەيگىلەپ ،ئۇلرنى ئۆيچەپ ۇىقتى ،شۇنداق قىلىپ ئىنسان ۋاقىت ،يىل ،ئاي ۋە سائەت ،ئۇلرنىڭ ئايمىشىشى ،باشلىنىشى ۋە ئاخىريىشىشى ھەققىدە ئليلىنىپ ،ئۆمىنىڭ ھاياتىنى باشتىن-ئاخىر ساناپ ،گۇناھلىرى ھەققىدە ئليلىنىپ ،خىزىىتىنى ناۇار ۋە ياخشى يامىدۇ .ۇۈنكى ،ھەر بىر ئادەم ئۆمىنىڭ ئەسەريىرىنى بىلىشى ۋە ئۇنىڭ باريىق ئەىريىرىگە خىلپلىق قىلماسلىقى ۋە قلل يامىىلىرىمنى ئەۋلدتىن-ئەۋلدقا ساقلىشى ئۈۇۈن ،رەببىمىزنىڭ ئايدىدا ھېچقانداق ئەسەر يلشۇرۇيمىغان. 5رەببىمىز ياراتقاندەك كۆرۈنمەيدىغان ۋە كۆرۈنمەيدىغان باريىق ىەخلۇقاتلر ئاخىرلشقاندا ،ئاندىن ھەىمە ئادەم ۇلڭ ھۆكۈىگە كىرىدۇ ، ئاندىن ھەىمە ۋاقىت ھالك بليىدۇ ،يىللر بليىدۇ ،بۇنىڭدىن كېاىن ئايمۇ ،كۈنمۇ ،سائەتمۇ بليمايدۇ ،ئۇلر بىر-بىرىگە ىەھكەم ئېسىلىدۇ ۋە ھېسابلنمايدۇ. 6بىر ئاي بليىدۇ ،رەببىمىزنىڭ ئۇيۇغ ھۆكۈىىدىن قېچىپ قۇتۇلليدىغان باريىق سايىھلر ئۇيۇغ ئايلندا تلپلىنىدۇ ،ۇۈنكى سايىھ بۈيۈك ئاي باشلىنىدۇ ۋە ئۇلر ىەڭگۈ ياشايدۇ ،ئاندىن ئۇلر ئارىسىدا ئەىگەكمۇ ،كېسەيلىكمۇ ،ھاقارەتمۇ ،ئەندىشەىۇ ،ئېھتىااجمۇ ،موراۋانلىقمۇ ، كېچە ۋە قاراڭغۇيۇقمۇ بليمايدۇ .ۇلڭ نۇر. 7ئۇلردا ۇلڭ يىمىرىلمەس تام ۋە يلرۇق ۋە ۇىرىمەس جەننەت بليىدۇ ،ۇۈنكى بۇمۇيغان باريىق نەرسىلەر يلقىلىدۇ ۋە ىەڭگۈيۈك ھايات بليىدۇ. 66باب 1ھامىر ،بايىلىرىم ،رەببىڭ ئۆچ كۆرىدىغان باريىق ئادايەتسىزيىكلەردىن جېنىڭلرنى ساقلىغىن. 2قلرقۇنچ ۋە تىترەپ ئۇنىڭ ئايدىدا ىېڭىڭ ۋە ئۇنىڭغا يايغۇم خىزىەت قىلىڭ. 3ھەقىقىي خۇداغا باش ئېگىڭ ،بۇتلرغا دۆت ئەىەس ،بەيكى ئۇنىڭ رەسىمىگە باش ئېگىڭ ۋە باريىق قۇربانلىقلرنى رەببىمىزنىڭ ئايدىدا ئېلىپ كېلىڭ .رەببىم ئادايەتسىزيىكنى ياىان كۆرىدۇ. 4ۇۈنكى ،پەرۋەردىگار ھەىمە نەرسىنى كۆرىدۇ .ئىنسان قەيبىدە ئليلنسا ،ئاندىن ئۇ ئەقىل-پاراسەتكە نەسىھەت قىلىدۇ ،ھەر بىر پىكىر ھەىىشە يەر يۈمىنى ىۇستەھكەىلىگەن ۋە باريىق ىەخلۇقاتلرنى ئۇنىڭغا سايغان رەببىنىڭ ئايدىدا بليىدۇ. 5ئاسمانغا قارىسىڭىز ،پەرۋەردىگار شۇ يەردە .ئەگەر دېڭىزنىڭ ۇلڭقۇريۇقى ۋە يەر ئاستىدىكى باريىق يەريەرنى ئليلىسىڭىز ، پەرۋەردىگار شۇ يەردە. 6ۇۈنكى ،پەرۋەردىگار ھەىمە نەرسىنى ياراتتى .ئىنسان ياراتقان ئىشلرغا باش ئەگمەڭ ،باريىق ىەخلۇقاتلرنىڭ رەببىدىن ئايرىلىدۇ ، ۇۈنكى ھېچقانداق خىزىەت رەببىمىزنىڭ ئايدىدا يلشۇرۇنايمايدۇ. 7بايىلىرىم ،ئۇمۇن سەۋرۇانلىق ،ىۇليىملىق ،سەىىمىالىك ،ئىغۋاگەرۇىلىك ،غەم-قايغۇ ،ئېتىقاد ۋە ھەقىقەتتە ،ۋەدىگە تايىنىش ،كېسەل ،خلرلش ،جاراھەت ،ئېزىقتۇرۇش ،يايىڭاۇلىق ،شەخسىي سىردىشىش ،بىر-بىرىڭىزنى سۆيۈش ،بۇ ئىللەت دەۋرىدىن ۇىقىپ كەتكۈۇە ،ئاخىرەتنىڭ ۋارىسى بليۇڭ. 8ۇلڭ ھۆكۈىدىن قېچىپ قۇتۇلليدىغان ھەققانىالر نەقەدەر بەختلىك! ۇۈنكى ئۇلر قۇياشتىن يەتتە ھەسسە پارقىرايدۇ ،ۇۈنكى بۇ دۇناادا يەتتىنچى قىسىم ھەىمە ،يلرۇقلۇق ،قاراڭغۇيۇق ،يېمەكلىك ،ھۇمۇريىنىش ،قايغۇ ،جەننەت ،قىاناش ،ئلت ،ئۈششۈك ۋە باشقا نەرسىلەردىن ئايرىلىدۇ .ئۇ سىزنىڭ ۇۈشىنىشىڭىز ۋە ۇۈشىنىشىڭىز ئۈۇۈن ھەىمىنى يېزىپ قليدى ». باب 67 1ھانۇخ كىشىلەر بىلەن سۆميەشكەندە ،پەرۋەردىگار يەر يۈمىگە قاراڭغۇيۇق ئەۋەتتى ،قاراڭغۇيۇق ۇۈشتى .ئۇ ھانۇخ بىلەن بىللە تۇرغان كىشىلەرنى قاپلىدى .ئۇلر ھانۇخنى پەرۋەردىگار تۇرغان ئەڭ ئېگىز ئاسمانغا ئېلىپ ۇىقتى .ئۇ ئۇنى قلبۇل قىلىپ ،ئۇنىڭ ئايدىدا قليدى ، قاراڭغۇيۇق يەر يۈمىدىن ۇىقىپ ،نۇر يەنە كەيدى. 2كىشىلەر ھانۇخنىڭ قانداق ئېلىپ كېتىلگەنلىكىنى كۆرىىدى ۋە ۇۈشەنمىدى ،خۇدانى ىەدھىاىلەپ ،ئۇنىڭدا «كۆرۈنمەيدىغان خۇدا» دەپ يېزىلغان بىر دوىىلىما تاپتى .ھەىمەيلەن ئۆيلىرىگە كەتتى.
ھانۇخنىڭ ىەخپىاەتلىكى كىتابى
باب 68 1ھانۇخ ۇىۋان ئاينىڭ ئايتىنچى كۈنى تۇغۇيغان بليۇپ ،ئۈچ يۈم ئاتمىش بەش يىل ياشىغان. 2ئۇ سىۋان ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى جەننەتكە كۆتۈرۈيۈپ ،ئاتمىش كۈن جەننەتتە قايدى. 3ئۇ پەرۋەردىگار ياراتقان باريىق ىەخلۇقاتلرنىڭ ئالىەتلىرىنى يېزىپ ،ئۈچ يۈم ئاتمىش ئايتە كىتاب يېزىپ ،ئلغۇيلىرىغا تاپشۇرۇپ ، يەر يۈمىدە ئلتتۇم كۈن تۇرۇپ ،تۇسۋان ئېاىنىڭ ئايتىنچى كۈنى ،ئۇ تۇغۇيغان كۈنى ۋە سائەتتە يەنە جەننەتكە ئېلىپ كېلىندى. 4بۇ ھاياتتىكى ھەر بىر ئىنساننىڭ تەبىئىتى قاراڭغۇ بليغاۇقا ،ئۇنىڭ تلنۇشى ،تۇغۇيۇشى ۋە بۇ ھاياتتىن ئايرىلىشىمۇ شۇنداق. 5ئۇ قايسى ۋاقىتتا ھاىىلىدار بليدى ،شۇ سائەتتە ئۇ تۇغۇيدى ،شۇ سائەتتىمۇ ئۇ قاما قىلدى. 6ىېتلسالم ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ،ھانۇخنىڭ باريىق ئلغۇيلىرى ئايدىراپ ،ئاخۇمان دېگەن جايدا قۇربانلىق سۇپىسى قۇردى. 7ئۇلر قۇربانلىق كال ئېلىپ ،باريىق كىشىلەرنى ۇاقىرىپ ،قۇربانلىقنى پەرۋەردىگارنىڭ ئايدىدا قۇربانلىق قىلدى. 8پۈتۈن خەيق ،خەيق ئاقساقايلىرى ۋە پۈتۈن جاىائەت ھېاتقا كېلىپ ،ھانۇخنىڭ ئلغۇيلىرىغا سلۋغات ئېلىپ كەيدى. 9ئۇلر كاتتا مىااپەت ئۆتكۈمدى ،خۇشال-خۇرام ھايدا ئۈچ كۈن خۇشال-خۇرام ئۆتكۈمدى .خۇداغا ىەدھىاە ئلقۇغان ھانۇخ ئارقىلىق ئۇلرغا بۇنداق ىۆجىزە ئاتا قىلغان خۇدانى ىەدھىاىلەپ ،ئۇنى ئەۋلدتىن ئەۋلدقا ئەۋلديىرىغا تاپشۇرۇپ بېرىشى كېرەك. 10ئاىىن.