ۇبىلېيالر 1باب1ئلسرائلېلر ملسلردلن چلققان ىلرلنچى ۇلېى ،ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ئون ئالتلنچى كۈنلدە ]، [2450 Anno Mundiخبدا مبساغا« :تاغقا چلقلپ ماڭا كەل ،مەن ساڭا تەۋرات ۋە ئەمرلەر ۇيزلېغان ئلككى تاش تاختلنى ىيرلمەن ،سەن ئبلرغا ئۆگلتلشلڭ ئۈچۈن ».دېدى. 2مبسا خبدانلڭ تيغلغا چلقتى .پەرۋەردلگارنلڭ شان-شەرلپى سلناي تيغلدا تبردى ،ىبلبت ئالتە كۈن ئبنى قاپېلدى. 3ۇەتتلنچى كۈنى ئب ىبلبت ئلچلدلن مبسانى چاقلردى ،پەرۋەردلگارنلڭ شان-شەرلپى تاغ چوققلسلدا ۇالقبنېبق ئوتقا ئوخشاپ كۆرۈندى. 4مبسا تاغدا قلرلق كيچە-كۈندۈز تبرۇپ ،خبدا ئبنلڭغا تەۋرات ۋە گبۋاھېلق كۈنېلرلنلڭ ىۆلۈنۈشلنلڭ دەسېەپكى ۋە كيالنكى تارلخلنى ئۆگەتتى. 5ئب مبنداق دېدى« :مەن ساڭا ىب تاغدا ئياتلدلغان ھەر ىلر سۆزۈمگە قەلبلڭنى مەركەزلەشتۈر .ئبلرنى ىلر كلتاىقا ۇيزى .شبنداق قلېساڭ ، ئبلرنلڭ ئەۋلدللرى مينلڭ ئبلرنى تاشېلۋەتملگەنېلكلمنى كۆرسبن .چۈنكى ئبلر ىۈگۈن سلناي تيغلدا مەن ىلېەن سەن ئارلسلدا تۈزگەن ئەھدلنى ىبزغان. 6شبڭا ،ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسى ئبلرنلڭ ىيشلغا كەلگەندە ،ئبلر مينلڭ ىارللق ھۆكۈمېلرى ۋە ىارللق قلېملشېلرلمدا ئبلردلن ئادلل ئلكەنېلكلمنى تونبۇدۇ ،شبنداقل مينلڭ ئبلر ىلېەن ھەقلقەتەن ىلېېە ىولغانېلقلمنى تونبۇدۇ. 7ىۈگۈن ساڭا ااكارلۋاتقان ىب سۆزلەرنلڭ ھەمملسلنى ئۆزۈڭگە ۇيزلپ قوي .چۈنكى مەن ئبلرنلڭ ئاتا-ىوۋلېلرى ئلبراھلم ،ئلسھاق ۋە ۇاقبپقا قەسەم قلېلپ« :سلېەرنلڭ ئەۋلدللرلڭلرغا سۈت ۋە ھەسەل ئيقلۋاتقان زېملن ىيرلمەن »دېگەن زېملنغا كلرلشتلن ىبرۇن ،ئبلرنلڭ ئلساانكارللقلنى ۋە قەۇسەرللكلنى ىلېلمەن. 8ئبلر ۇەپ-ئلچلپ ،توۇبپ ،ئبلرنى ھيچقانداق ئازاب-ئوقبىەتتلن قبتبلدۇرالماۇدلغان غەللتە ئللھلرغا ۇۈزللنلدۇ .ىب گبۋاھېلق ئبلرغا قارشى گبۋاھچى سۈپلتلدە ئاڭېلنلدۇ .چۈنكى ئبلر مينلڭ ىارللق ئەمرللرلمنى ،ھەتتا ئبلرغا ىبۇرۇغانېلرلمنلڭ ھەمملسلنى ئبنتبپ قاللدۇ ، ئبلر ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ ئارقلسلدلن ميڭلپ ،ئبلرنلڭ ناپاكېلقېلرلغا ،نومبسېلرلغا ئەگلشلدۇ ،ئبلرنلڭ ئللھېلرلغا چوقبنلدۇ ،ىبلر ئبلرغا الناۇەت ،ئازاب-ئوقبىەت ،ئازاب-ئوقبىەت ۋە تبزاق ىوللدۇ. 9نبرغبن كلشلېەر ھالك ىوللدۇ ،ئەسلرگە ئيېلنلدۇ ۋە دۈشمەننلڭ قوللغا چۈشۈپ قاللدۇ ،چۈنكى ئبلر مينلڭ ئەمرللرلمنى ،ئەمرللرلمنى ، ئەھدەمنلڭ ىاۇرامېلرلنى ،دەم ئيېلش كۈنېلرلمنى ،مبقەددەس ااۇلمنى ئبلرنلڭ ئارلسلدا ئۆزۈم ئۈچۈن مبقەددەس قلېغان ،چيدلرلمنى ۋە مبقەددەس ااۇلمنى زېملننلڭ ئوتتبرلسلدا ئۆزۈم ئۈچۈن مبقەددەس قلېغان ،ئلسملمنى ئبنلڭغا قوۇبش ۋە ئبنلڭ( ئب ۇەردە )تبرۇشى ئۈچۈن مبقەددەس قلېغان. 10ئبلر ئۆزللرلگە ئيگلزللك ئورۇنېلرى ،ئاشخانللر ۋە ئوۇما ىبتلرنى ۇاساۇدۇ ،ھەر ىلرى ئۆزلگە خاس ىبتلرغا چوقبنلدۇ ،شبنداق قلېلپ ئازلدۇ ،ىاللېلرلنى النلرغا ۋە قەلبلدلكى ىارللق خاتا ئلشلرغا قبرىانېلق قلېلدۇ. 11مەن ئبلرغا قارشى گبۋاھېلق ىيرلش ئۈچۈن گبۋاھچللرنى ئەۋەتلمەن ،ليكلن ئبلر ئاڭېلماۇدۇ ،گبۋاھچللرنلمب ئۆلتۈرلدۇ ،قانبننى ئلزدەۇدلغانلرنى قوغلۇدۇ ،ھەممە نەرسلنى ىلكار قلېلدۇ ۋە ئۆزگەرتلدۇ ،شبنداق قلېلپ مينلڭ كۆز ئالدلمدا ۇامان ئلش قلېلدۇ. 12مەن ئبلردلن ۇۈزۈمنى ۇوشبرۇپ ،ئبلرنى ئەسلرگە ئيېلش ،ئولجا قلېلش ۋە ۇوقلتلش ئۈچۈن ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ قوللغا تاپشبرلمەن ، ئبلرنى زېملندلن قوغلپ چلقلرلپ ،ىاشقا ملېېەتېەر ئارلسلغا تارقلتلۋېتلمەن. 13ئبلر مينلڭ ىارللق قانبنلمنى ،ىارللق ئەمرللرلمنى ۋە ىارللق ھۆكۈمېلرلمنى ئبنتبپ ،ۇيڭى ئاي ،دەم ئيېلش كۈنېلرى ،ىاۇراملر ، ۇولبىلر ۋە قائلدە-ۇوسبنلرغا ىيرلېلپ كيتلدۇ. 14ىبنلڭدلن كيالن ،ئبلر پۈتۈن قەلبى ،پۈتۈن روھى ۋە پۈتۈن كۈچى ىلېەن ىاشقا ملېېەتېەر ئارلسلدلن ماڭا ۇۈزللنلدۇ .مەن ئبلرنى ىارللق ىاشقا ملېېەتېەر ئارلسلدلن توپلۇمەن .ئبلر مينى ئلزدەۇدۇ .شبنداق قلېسا ،ئبلر مينى پۈتۈن قەلبى ،پۈتۈن اان-اەھېى ىلېەن ئلزدلگەندە ، مينى تاپالۇدۇ. 15مەن ئبلرغا ھەققانلاېلق ۋە مول تلنچېلقنى ئاشكارللۇمەن ،پۈتۈن قەلبلم ۋە پۈتۈن اان-الگەرلم ىلېەن ئبلرنلڭ ئادلېېلق ئۆسۈمېۈكلنى ۇبلبۋېتلمەن ،ئبلر لەنەت ئەمەس ،ىەلكى ىەخت-سائادەت ىوللدۇ ،ئبلر ىاش ىوللدۇ ،قبۇرۇق ئەمەس. 16مەن ئبلرنلڭ ئارلسلدا مبقەددەس ااۇلمنى قبرۇپ ،ئبلر ىلېەن ىلېېە تبرلمەن ،ئبلرنلڭ خبداسى ىوللمەن ،ئبلر ھەقلقەت ۋە ھەققانلاەت ىلېەن مينلڭ خەلقلم ىوللدۇ. 17مەن ئبلرنى تاشېلۋەتمەۇمەن ۋە ئبلرنى تاشېلۋەتمەۇمەن ،چۈنكى مەن ئبلرنلڭ پەرۋەردلگار خبداسلمەن. 18مبسا ۇەرگە ۇلقلېلپ دۇئا قلېدى« :ئى پەرۋەردلگار ،خبداۇلم ،ئۆز خەلقلڭنى ۋە ملراسلڭنى تاشېلۋەتمە ،ئبلرنلڭ قەلبلدلكى خاتا ۇولغا ىاشېلشلغا ۇول قوۇما ،ئبلرنى دۈشمەنېلرى ىولغان ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ قوللغا تاپشبرما ،ىولملسا ئبلر ئبلرغا ھۆكۈمرانېلق قلېلپ ،ساڭا قارشى گبناھ قلېلشى مبمكلن». 19ئى پەرۋەردلگار ،رەھملتلڭنى خەلقلڭگە ئاتا قلېغاۇسەن ،ئبلردا ئادلل روھ ۇاراتقاۇسەن .غەۇۋەت روھى ئبلرغا ھۆكۈمرانېلق قلېلپ ، ئبلرنى سينلڭ ئالدلڭدا ئەۇلبېەپ ،ئبلرنى ھەققانلاەت ۇولېلرلدلن ئازدۇرۇپ ،سينلڭ ئالدلڭدا ۇوقلتلۋەتكەۇسەن. 20ليكلن ئبلر سينلڭ خەلقلڭ ۋە سينلڭ ملراسلڭ ،سەن ئبلرنى ملسلرللقلرنلڭ قوللدلن زور قبدرلتلڭ ىلېەن قبتقبزدۇڭ .ئبلرنلڭ قەلبلدە پاك قەلب ۋە مبقەددەس روھ ۇاراتقلن ،ئبلرنلڭ گبناھېلرلغا تلقلېلپ قيېلشلنلڭ ئالدلنى ئالغلن ،چۈنكى ئبلر ئەىەدلاگلچە شبنداق قلېغبسى». 21پەرۋەردلگار مبساغا« :مەن ئبلرنلڭ قارشلېلقلنى ،ئوي-پلكلرللرلنى ۋە قەۇسەرللكلنى ىلېلمەن ،ئبلر ئۆزللرلنلڭ ۋە ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ گبناھېلرلنى ئيتلراپ قلېملغبچە ئلتائەت قلېماۇدۇ »دېدى.
ۇبىلېيالر
22ىبنلڭدلن كيالن ،ئبلر پۈتۈن قەلبى ۋە پۈتۈن اان-اەھېى ىلېەن ماڭا ۇۈزللنلدۇ .مەن ئبلرنلڭ قەلبلنلڭ خەتنلسلنى ۋە ئەۋلدللرلنلڭ قەلبلنلڭ خەتنلسلنى قلېلمەن ،ئبلرغا مبقەددەس روھ ۇارلتلپ ،ئبلرنى پاكلۇمەن ،شبنداق قلېسا ئبلر شب كۈندلن ىاشلپ مەڭگۈ مەندلن ۇۈز ئۆرۈمەۇدۇ. 23ئبلرنلڭ روھى ماڭا ۋە مينلڭ ىارللق ئەمرللرلمگە ۇيپلشلدۇ ،ئبلر مينلڭ ئەمرللرلمنى ئادا قلېلدۇ ،مەن ئبلرنلڭ ئاتلسى ،ئبلر مينلڭ ىاللېلرلم ىوللدۇ. 24ئبلرنلڭ ھەمملسى تلرلك خبدانلڭ ىاللېلرى دەپ ئاتلېلدۇ ،ھەر ىلر پەرلشتە ۋە ھەر ىلر روھ ىبلرنلڭ مينلڭ ىاللېلرلم ئلكەنېلكلنى ، مينلڭ ئبلرنلڭ ئادلل ۋە ھەققانلي ئاتلسى ئلكەنېلكلمنى ،ئبلرنى سۆۇلدلغانېلقلمنى ىلېلدۇ. 25ىب تاغدا ساڭا ااكارللغان ىب سۆزلەرنلڭ ھەمملسلنى ،تبنجى ۋە ئاخلرقلسلنى ئۆزۈڭگە ۇيزلپ قوي .ىب سۆزلەر تەۋراتتا ،گبۋاھېلقتا ، ھەپتلېەردە ۋە ۇلېلردا ،ھەر خلل كۈنېەردە ،مەن چۈشۈپ ،ئبلر ىلېەن مەڭگۈ ىلېېە تبرغبچە ،مەڭگۈ داۋامېلشلدۇ». 26ئب پەرلشتلگە« :مبسا پەۇغەمبەرگە ۇارلتلېلشنلڭ ىاشېلنلشلدلن تارتلپ مينلڭ مبقەددەس ااۇلم ئبلرنلڭ ئارلسلدا مەڭگۈ قبرۇلغبچە ۇيزلڭ »دېدى. 27پەرۋەردلگار ھەممەۇېەننلڭ كۆزلگە كۆرۈنلدۇ ،ھەممەۇېەن مينلڭ ئلسرائلېنلڭ خبداسى ،ۇاقبپنلڭ ىارللق ئەۋلدللرلنلڭ ئاتلسى ۋە مەڭگۈ سلئون تيغلدا پادلشاھ ئلكەنېلكلمنى ىلېلدۇ .سلئون ۋە ۇيرۇساليم مبقەددەس ىوللدۇ». 28ئلسرائلل قوشبنلنلڭ ئالدلدا ماڭغان پەرلشتە قانبن ۋە شاھلتېلق ۇلېېلرلنلڭ ۇلېلرغا ىۆلۈنۈش اەدۋلېلنى ،ۇلېلرغا ئاۇرلم-ئاۇرلم ھالدا ، ۇلېلرنلڭ ىارللق ۇلېلرغا ئاساسەن ،ۇلېلرنلڭ ىارللق ۇلېلرغا ئاساسەن ،ئاسمان ۋە زېملننلڭ ۇيڭلېلنلشى ۋە ئبلرنلڭ ىارللق ۇارلتلېلشى ئاسماننلڭ قبدرلتلگە ئاساسەن ۋە زېملننلڭ ىارللق ۇارلتلېلشلغا ئاساسەن ،پەرۋەردلگارنلڭ مبقەددەس ااۇى ۇيرۇساليمدا ،سلئون تيغلدا قبرۇلغبچە ،ىارللق نبرلبقلر شلپاللق ،تلنچېلق ۋە ىارللق تاللنغان ئلسرائلل خەلقى ئۈچۈن ىەخت-سائادەت ئۈچۈن ۇيڭللنغبچە ،شب كۈندلن ىاشلپ ۇەر ۇۈزلنلڭ ىارللق كۈنېلرلگلچە ىولغان ۋاقلتنى خاتلرلېلدى. 2باب1پەرۋەردلگارنلڭ سۆزى ىوۇلچە ،پەرلشتى مبساغا« :پەرۋەردلگار خبدانلڭ ىارللق ئلشېلرلنى ۋە ۇاراتقانېلرلنى ئالتە كۈندە تامامېلغانېلقى ، ۇەتتلنچى كۈنى شەنبە كۈنلنى قانداق ساقلپ ،ئبنى ىارللق ئەۋلدلر ئۈچۈن مبقەددەس قلېغانېلقلنى ۋە ئبنى ىارللق ئلشېلرلنلڭ ىەلگلسى قلېلپ ىيكلتكەنېلكلنلڭ تولبق تارلخلنى ۇيزلڭ »دېدى. 2چۈنكى ئب ىلرلنچى كۈنى ئاسمانلرنى ،زېملننى ،سبلرنى ۋە ئبنلڭ ئالدلدا خلزمەت قلېلدلغان ىارللق روھلرنى ،ۇەنى ھبزۇر پەرلشتلېلرلنى ،مبقەددەس پەرلشتلېەرنى ،شامال روھى پەرلشتلېلرلنى ،ىبلبت روھى پەرلشتلېلرلنى ،قاراڭغبلبق ،قار ،مۆلدۈر ۋە قارللق ئۈششۈك روھى پەرلشتلېلرلنى ،ئاۋاز پەرلشتلېلرلنى ،گۈلدۈرماما ۋە چاقماق روھېلرلنلڭ پەرلشتلېلرلنى ،سوغبق ۋە ئلسسلق روھېلرلنلڭ پەرلشتلېلرلنى ،قلش ،ىاھار ،كۈز ۋە ۇاز روھېلرلنلڭ پەرلشتلېلرلنى ۋە ئاسمان ۋە زېملندلكى ىارللق مەخېبقاتېلرلنلڭ روھېلرلنى ۇاراتتى . ئب چوڭقبر چبڭقبرلبقنى ،قاراڭغبلبقنى ،كەچ ۋە كيچە ،ۇورۇقېبقنى ،تاڭ ۋە كۈندۈزنى ۇاراتتى ،ىبلرنى ئب قەلبلنلڭ ىلېلمى ىلېەن تەۇاارللغان. 3ئاندلن ىلز ئبنلڭ ئلشېلرلنى كۆردۇق ،ئبنى مەدھلاەللدۇق ۋە ىارللق ئلشېلرى ئۈچۈن ئبنلڭ ئالدلدا مەدھلاە ئوقبدۇق ،چۈنكى ئب تبنجى كۈنى ۇەتتە چوڭ ئەسەرنى ۇاراتتى. 4ئلككلنچى كۈنى ئب سبلرنلڭ ئوتتبرلسلدا ئاسماننى ۇاراتتى ،شب كۈنى سبلر ئلككلگە ىۆلۈندى .سبلرنلڭ ۇيرلمى ۇەر ۇۈزلنلڭ ئوتتبرلسلدلكى ئاسماننلڭ ئۈستلگە ،ۇيرلمى ئاستلغا چۈشتى .ىب( ،خبدا )ئلككلنچى كۈنى ۇاراتقان ىلردلنبلر ئەسەر ئلدى. 5ئۈچلنچى كۈنى ،ئب سبلرنلڭ پۈتۈن ۇەر ۇۈزلدلن ىلر ۇەرگە ئيقلپ ،قبرۇقېبقنلڭ كۆرۈنۈشلنى ىبۇرۇدى. 6سبلر خبدانلڭ ىبۇرۇقى ىوۇلچە ىولدى .ئبلر ۇەر ۇۈزلدلن چيكلنلپ ،ىب ئاسماننلڭ سلرتلدلكى ىلر ۇەرگە ىاردى .شبنلڭ ىلېەن قبرۇق ۇەر پەۇدا ىولدى. 7شب كۈنى ئب ئبلر ئۈچۈن ئاۇرلم-ئاۇرلم توپېلنلدلغان ااۇلرغا ئاساسەن ىارللق دېڭلزلرنى ،ىارللق دەرۇالرنى ،تاغلردلكى ۋە پۈتۈن ۇەر ۇۈزلدلكى سب توپېلرلنى ،ىارللق كۆلرنى ،ىارللق ۇەر شەىنەمېلرلنى ،چيچلېلدلغان ئبرۇقلرنى ،ىارللق ئۈنۈپ چلقلدلغان نەرسلېەرنى ، ميۋلېلك دەرەخېەرنى ،ئورمانېلق دەرەخېەرنى ،ئيدېن ىاغچلسلدلكى ئيدېن ىاغچلسلنى ۋە ئبلرنلڭ تۈرلگە ماس كيېلدلغان ىارللق ئۆسۈمېۈكېەرنى ۇاراتتى. 8خبدا ىب تۆت چوڭ ئەسەرنى ئۈچلنچى كۈنى ۇاراتتى .تۆتلنچى كۈنى قبۇاش ،ئاي ۋە ۇبلتبزلرنى ۇاراتتى ۋە ئبلرنى ئاسماننلڭ گۈمبەزللكلگە قوۇبپ ،پۈتكۈل زېملنغا ۇورۇقېبق ئاتا قلېدى ،كۈندۈز ىلېەن كيچلنى ىاشقبردى ۋە ۇورۇقېبقنى قاراڭغبلبقتلن ئاۇرلدى. 9خبدا قبۇاشنى ۇەر ۇۈزلدە كۈنېەر ،دەم ئيېلش كۈنېلرى ،ئاۇلر ،ىاۇراملر ،ۇلېلر ،شەنبە كۈنېلرى ،ۇلېلرنلڭ شاىباتېلرى ،ۇبىلېيي كۈنېلرى ۋە ۇلېلرنلڭ ىارللق پەسلېېلرى ئۈچۈن ئبلبغ ىلر ىەلگە قلېلپ ىەلگلېلدى. 10ئب نبرنى قاراڭغبلبقتلن ئاۇرلادۇ ،شبنلڭ ىلېەن ۇەر ۇۈزلدە ئۆسكەن ىارللق نەرسلېەرنلڭ گۈلپ ۇاشنلشلغا شارائلت ھازلرلۇدۇ. 11ئب تۆتلنچى كۈنى ىب ئۈچ خلېنى ۇاراتتى .ىەشلنچى كۈنى ،سبنلڭ چوڭقبر قلسملدا چوڭ دېڭلز ھاۇۋانېلرلنى ۇاراتتى .چۈنكى ىبلر ئبنلڭ قولى ىلېەن ۇارلتلېغان تبنجى ھاۇۋانلر ئلدى .ىيېلقلر ،سبدا ھەرلكەتېلنلدلغان ىارللق اانېلقلر ،ئبچلدلغان ىارللق اانېلقلر ،قبشلر ۋە ئبلرنلڭ ىارللق تۈرللرى. 12قبۇاش ئبلرنلڭ ئۈستلدە ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق نەرسلېەرنلڭ ئۈستلدە ،ۇەر ۇۈزلدلن ئۆسكەن ىارللق نەرسلېەرنلڭ ئۈستلدە ،ميۋلېلك دەرەخېەرنلڭ ھەمملسلنلڭ ئۈستلدە ۋە ىارللق گۆشېەرنلڭ ئۈستلدە كۆتۈرۈلدى. 13ئب ىەشلنچى كۈنى ىب ئۈچ خلل اانېلقنى ۇاراتتى ،ئالتلنچى كۈنى ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ھاۇۋانلرنى ،ىارللق چارۋا-ماللرنى ۋە ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق اانېلقلرنى ۇاراتتى. 2
ۇبىلېيالر
14ىبلرنلڭ ھەمملسلدلن كيالن ،ئب ئلنساننى ۇاراتتى ،ئبلرنى ئەر-ئاۇال قلېلپ ۇاراتتى .ئب ئلنسانغا ۇەر ۇۈزلدلكى ،دېڭلزدلكى ،ئبچلدلغان ىارللق اانېلقلرغا ،ھاۇۋانلرغا ،چارۋللرغا ،ۇەر ۇۈزلدلكى ھەرلكەتېلنلدلغان ىارللق اانېلقلرغا ۋە پۈتكۈل ۇەر ۇۈزلگە ھۆكۈمرانېلق قلېدى .ىبلرنلڭ ھەمملسلگە ئبنلڭغا ھۆكۈمرانېلق قلېدى. 15ئب ئالتلنچى كۈنى ىب تۆت خلل اانېلقنى ۇاراتتى ،اەمئلي ۇلگلرمە ئلككى خلل اانېلق ىار ئلدى. 16ئب ئالتلنچى كۈنى ئاسمانلردلكى ،ۇەردلكى ،دېڭلزلردلكى ،چوڭقبر ۇەرلەردلكى ،ۇورۇقېبقتلكى ،قاراڭغبلبقتلكى ۋە ىاشقا نەرسلېەردلكى ىارللق ئلشلرنى تامامېلدى. 17ئب ىلزگە ئالتە كۈن ئلشېەش ،ۇەتتلنچى كۈنى شەنبە كۈنلنى ساقلش توغرلسلدا ىلر كاتتا ىەلگلنى ىەردى. 18ىارللق پەرلشتلېەر ۋە مبقەددەسېلك پەرلشتلېلرى ،ىب ئلككى چوڭ سلنلپ ،ئب ىلزگە ئاسماندا ۋە ۇەردە ئۆزى ىلېەن ىلېېە شەنبە كۈنلنى ئۆتكۈزۈشنى ىبۇرۇدى. 19ئب ىلزگە مبنداق دېدى« :مانا ،مەن ىارللق خەلقېەر ئارلسلدلن ىلر خەلقنى ئۆزۈمگە ئاۇرلامەن .ىبلر شەنبە كۈنلگە ئەمەل قلېلدۇ .مەن ئبلرنى ئۆزۈمنلڭ خەلقلم قلېلپ مبقەددەس قلېلمەن ۋە ئبلرغا ىەخت ئاتا قلېلمەن .مەن شەنبە كۈنلنى قانداق مبقەددەس قلېلپ ،ئۆزۈمگە قانداق مبقەددەس قلېسام ،مەن ئبلرغا شبنداق ىەخت ئاتا قلېلمەن .ئبلر مينلڭ خەلقلم ىوللدۇ ،مەن ئبلرنلڭ خبداسى ىوللمەن. 20مەن كۆرگەنېلرلمنلڭ ئلچلدلن ۇاقبپنلڭ ئەۋلدللرلنى تاللپ ،ئبنى تبنجى ئوغېبم قلېلپ خاتلرلېلدلم ۋە ئبنى مەڭگۈ ئۆزۈمگە ىيغلشېلدلم .ئبلرغا شەنبە كۈنلنى ئۆگلتلمەن ،شبنداق قلېسا ئبلر شەنبە كۈنلنى ھەر قانداق ئلشتلن ساقلۇدۇ». 21شبڭا ئب ىب ۇەردە ىلر ىەلگە ۇاراتتى ،ىب ىەلگە ىوۇلچە ئبلر ۇەتتلنچى كۈنى ىلز ىلېەن ىلېېە شەنبە كۈنلنى ئۆتكۈزۈشى ،ۇەپ-ئلچلشى ، ھەممە نەرسلنى ۇاراتقانغا مەدھلاە ئوقبشى ،چۈنكى ئب ىارللق ملېېەتېەردلن ئۈستۈن تبرلدلغان ئالھلدە ىلر خەلقنى ئۆزلگە ىيغلشېلغان ۋە مبقەددەس قلېغان .شبنداقل ئبلر ىلز ىلېەن ىلېېە شەنبە كۈنلنى ئۆتكۈزۈشى كيرەك. 22ئب ئۆزلنلڭ ئەمرللرلنى ھەملشە ئۆزلگە ۇيقلشېلق ىولغان خبش پبراق سۈپلتلدە كۆتۈردى... 23ئادەمدلن ۇاقبپقلچە ۇلگلرمە ئلككى ئادەم ىار ئلدى ،ۇەتتلنچى كۈنگلچە ۇلگلرمە ئلككى خلل ئلش قلېلندى؛ ىب مبىارەك ۋە مبقەددەس؛ ئالدلنقلسلمب مبىارەك ۋە مبقەددەس؛ ىب ىلرى مبقەددەسېلك ۋە ىەختېلك ىولبش ئۈچۈن خلزمەت قلېلدۇ. 24ىب( ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى )غا ،ئب ۇەتتلنچى كۈنى شەنبە كۈنلنى مبقەددەس قلېلپ ،ىەرلكەت ىەرگەندەك ،ئبلرنلڭ ھەملشە تبنجى گبۋاھېلق ۋە قانبننلڭ ىەختېلك ۋە مبقەددەس كلشلېلرى ىولبشلغا رۇخسەت قلېلندى. 25ئب ئاسمان-زېملن ۋە ۇاراتقان ىارللق نەرسلېەرنى ئالتە كۈندە ۇاراتتى ،خبدا ۇەتتلنچى كۈننى ئۆزلنلڭ ىارللق ئلشېلرى ئۈچۈن مبقەددەس قلېدى .شبڭا ئب ۇەتتلنچى كۈن ئۈچۈن« :كلمكى ىب كۈندە ىلرەر ئلش قلېسا ،ئۆللدۇ ،ئبنى ىبلغلغانلر چوقبم ئۆللدۇ »دەپ ىبۇرۇدى. 26شبڭا سەن ئلسرائلېلرغا ىب كۈننى مبقەددەس تبتبشنى ،ھيچقانداق ئلش قلېماسېلقنى ۋە ىاشقا ىارللق كۈنېەردلن مبقەددەس ىولغاچقا ، ئبنى ىبلغلماسېلقنى ىبۇرۇدۇڭ. 27ىب كۈننى ىبزغانلر چوقبم ئۆللدۇ ،ئبنلڭدا ىلرەر ئلش قلېغانلر چوقبم مەڭگۈ ئۆللدۇ ،شبنداق قلېسا ئلسرائلېلر ىب كۈننى ئەۋلدتلن- ئەۋلدقا خاتلرلېەۇدۇ ،زېملندلن ئاۇرلېلپ قالماۇدۇ ،چۈنكى ىب مبقەددەس ۋە ىەختېلك كۈن. 28ئبنلڭغا ئەمەل قلېلپ ،شەنبە كۈنلنى ساقلپ ،ىارللق ئلشېلرلدلن ۋاز كەچكەن ھەر ىلر ئادەم ىلزگە ئوخشاش ،ھەممە كۈن مبقەددەس ۋە ىەختېلك ىوللدۇ. 29ئلسرائلېلرغا ىب كۈننلڭ قانبنلنى ااكارلپ ،ئبلرغا شبنى ئياتلڭلركى ،ئبلر شەنبە كۈنلنى ساقېلشى كيرەك ،ئۆز قەلبلنلڭ خاتاسى ىلېەن ئبنى تاشېلۋەتمەسېلكى كيرەك ،ىب كۈندە ناتوغرا ئلشلرنى قلېلش ،ئۆز ئلختلاارى ىلېەن قلېلش ،ئبلر ىب كۈندە ۇيالش-ئلچلش ئۈچۈن ھيچ نەرسە تەۇاارللماسېلقى ،سب تارتلش ،ئۆۇېلرلدە ئالتلنچى كۈنى ئۆزللرى تەۇاارللملغان ۇۈكېەرنى دەرۋازلېلرلدلن ئيېلپ چلقلشقا ىولماۇدۇ. 30ئبلر ئب كۈنى ئۆۇدلن ئۆۇگە ئيېلپ كلرمەۇدۇ ۇاكى ئيېلپ چلقماۇدۇ ،چۈنكى ىب كۈن ھەر قانداق ۇبىلېيي كۈنلدلنمب مبقەددەس ۋە ىەختېلك .ىب كۈنى ىلز ئاسماندا شەنبە كۈنلنى ئۆتكۈزدۇق ،ىب ۇەر ۇۈزلدە شەنبە كۈنلنى ئۆتكۈزۈشنى ھيچكلمگە ىلېدۈرۈشتلن ىبرۇن. 31ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان خبدا ئبنلڭغا ىەرلكەت ىەردى ،ليكلن ئب ىارللق خەلقېەر ۋە ملېېەتېەرنى شەنبە كۈنلنى ساقلشقا ئەمەس ،ىەلكى پەقەت ئلسرائلېلرنى مبقەددەس قلېدى .ئب پەقەت ئبلرنلڭل ۇيالش-ئلچلش ۋە ۇەر ۇۈزلدە شەنبە كۈنلنى ساقلشقا رۇخسەت قلېدى. 32ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان خبدا ىب كۈننى ىەرلكەتېلك قلېدى ،چۈنكى ئب ىب كۈننى ىارللق كۈنېەردلنمب ىەكرەك ىەرلكەت ،مبقەددەسېلك ۋە شان-شەرەپ ئۈچۈن ۇاراتقان ئلدى. 33ىب قانبن ۋە گبۋاھېلق ئلسرائلل ئەۋلدللرلغا ئەۋلدتلن-ئەۋلدقا مەڭگۈلۈك قانبن سۈپلتلدە ىيرلېدى. 3باب1ئلككلنچى ھەپتلنلڭ ئالتە كۈنلدە ،خبدانلڭ سۆزى ىوۇلچە ،ىلز ئادەم ئاتاغا ىارللق ھاۇۋانلرنى ،ىارللق چارۋا ماللرنى ،ىارللق قبشلرنى ، ۇەر ۇۈزلدلكى ۋە سبدلكى ىارللق اانېلقلرنى تۈرى ۋە تۈرللرى ىوۇلچە ئيېلپ كەلدۇق :ىلرلنچى كۈنى ھاۇۋانلرنى ،ئلككلنچى كۈنى چارۋا ماللرنى ،ئۈچلنچى كۈنى قبشلرنى ،تۆتلنچى كۈنى ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق اانېلقلرنى ،ىەشلنچى كۈنى سبدلكى ىارللق اانېلقلرنى. 2ئادەم ئبلرنلڭ ھەمملسلگە ئۆز ئلسلمېلرلنى قوۇدى ،ئب ئبلرنى قانداق ئاتلغان ىولسا ،ئبلرنلڭ ئلسملمب شبنداق ىولدى. 3ئادەم ىەش كۈن ئلچلدە ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق اانېلقلرنلڭ ئەركەك-ئاۇالېلرلنى كۆردى ،ليكلن ۇالغبز قالغانېلقتلن ،ئۆزلگە ۇاردەم ىيرلدلغان ئادەم تاپالملدى. 4پەرۋەردلگار ىلزگە« :ىب ئادەمنلڭ ۇالغبز قيېلشى ۇاخشى ئەمەس ،ئبنلڭغا ۇاردەمچى ىولۇېى »دېدى. 5پەرۋەردلگار خبداۇلملز ئبنى قاتتلق ئبۇقبغا چۈشۈردى .ئب ئبخلپ قالدى .ئب ئاۇالنلڭ قوۋۇرغلسلدلن ىلر قوۋۇرغلسلنى ئالدى .ىب قوۋۇرغلدلن ئاۇالنلڭ قوۋۇرغلسى پەۇدا ىولدى .ئب قوۋۇرغلسلنلڭ ئورنلغا گۆش ۇاساپ ،ئاۇالنى ۇاراتتى. 3
ۇبىلېيالر
6ئب ئادەم ئاتانى ئبۇقبسلدلن ئوۇغاتتى ،ئالتلنچى كۈنى ئورنلدلن تبرۇپ ،ئبنى ئۆزلگە ئيېلپ كەلدى .ئب ئاۇالنى تونبپ« :ىب مينلڭ سۆڭلكلمدلن چلققان سۆڭەك ،مينلڭ گۆشۈمدلن چلققان گۆش .ئب مينلڭ ئاۇاللم دەپ ئاتلېلدۇ ،چۈنكى ئب ئيرلدلن ئيېلنغان »دېدى. 7شبڭا ئەر-ئاۇال ىلر ىوللدۇ ،شبڭا ئەر ئاتا-ئانلسلنى تاشلپ ،ئاۇاللغا ۇيپلشلدۇ ،ئبلر ىلر تەن ىوللدۇ. 8ىلرلنچى ھەپتلدە ئادەم ۇارلتلېدى ،ئبنلڭ قوۋۇرغلسى ىولسا ئاۇالى ۇارلتلېدى .ئلككلنچى ھەپتلدە ئب ئاۇالنى ئبنلڭغا كۆرسەتتى .شبڭا ئەركەكنى ۇەتتە كۈن ،ئاۇالنى ئلككى قيتلم ۇەتتە كۈن ىبلغانغان ھالەتتە ساقلش ىبۇرۇقى ىيرلېدى. 9ئادەم ئۆزى ۇارلتلېغان زېملندا قلرلق كۈن تبرغاندلن كيالن ،ىلز ئبنى ئيدەن ىاغچلسلغا ئيېلپ كلردۇق ،ئب ۇەردە تيرلقچلېلق قلېلپ ىاقتى . ئەمما ئبنلڭ ئاۇاللنى سەكسەنلنچى كۈنى ئيېلپ كەلدى ،ئبنلڭدلن كيالن ئب ئيدەن ىاغچلسلغا كلردى. 10شبڭا ،تبغقان ئاۇالغا قارلتا ئاسماندلكى تاختللرغا مبنداق ىبۇرۇق ۇيزلېغان« :ئەگەر ئب ئوغبل ىال تبغسا ،تبنجى ھەپتلېلك كۈن ىوۇلچە ۇەتتە كۈن ناپاك ھالەتتە تبرسبن ،ئوتتبز ئۈچ كۈن پاكېلنلش قانلدا تبرسبن ،ئوغبل ىال ئۈچۈن ىيكلتلېگەن كۈنېەرگە ۇەتملگۈچە ، مبقەددەس نەرسلېەرگە تەگملسبن ۋە مبقەددەس ااۇغا كلرملسبن». 11ليكلن قلز ىال ىولسا ،ئب دەسېەپكى ئلككى ھەپتە ىوۇلچە ئلككى ھەپتە ناپاك ھالەتتە ،پاكېلنلش ۋاقتى ىوۇلچە ئاتملش ئالتە كۈن قان ئلچلپ ، اەمئلي سەكسەن كۈن تبرلدۇ. 12ئب ىب سەكسەن كۈننى تامامېلغاندلن كيالن ،ىلز ئبنى ئيدېن ىاغلغا ئيېلپ كلردۇق ،چۈنكى ئب ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق نەرسلېەردلن مبقەددەس ،ئبنلڭغا تلكلېگەن ھەر ىلر دەرەخ مبقەددەستبر. 13شبڭا ،ئوغبل ۇاكى قلز ىال تبغقان ئاۇالغا ،شب كۈنېەردلكى قائلدە ىوۇلچە ،ئوغبل ۇاكى قلز ىال ئۈچۈن ىيكلتلېگەن كۈنېەر توشقبچە ،ئب ھيچقانداق مبقەددەس نەرسلگە تەگمەسېلكى ۋە مبقەددەس ااۇغا كلرمەسېلكى كيرەك ئلدى. 14ىب ،ئلسرائلېلرنلڭ ھەر كۈنى ئەمەل قلېلشى ئۈچۈن ۇيزلېغان قانبن ۋە گبۋاھېلقتبر. 15تبنجى قيتلمېلق ۇبىلېيانلڭ تبنجى ھەپتلسلدە[ ،ئەتلگەن سائەت 1دلن 7گلچە ]ئادەم ۋە ئبنلڭ ئاۇالى ۇەتتە ۇلل ئيدېن ىاغچلسلدا ئيكلنزارللق قلېلپ ،ىاغنى پەرۋلش قلېدى .ىلز ئبنلڭغا خلزمەت ىەردلك ۋە ئبنلڭغا ئيكلنزارللققا ماس كيېلدلغان ىارللق ئلشلرنى قلېلشنى ىبۇرۇدۇق. 16ئب ىاغنى تيرلدى ،ۇاللڭاچ ئلدى ،ىلېملدى ،ئبۇاتقا قالملدى .ىاغنى قبشلر ،ھاۇۋانلر ۋە چارۋللردلن قوغداپ ،ميۋلېلرلنى ۇلغلۋېېلپ ۇەپ ،قالغانېلرلنى ئۆزى ۋە ئاۇالى ئۈچۈن ساقلپ قوۇدى. 17ئب ۇەتتە ۇلېنى تامامېلغاندلن كيالن ،ۇەنى دەل ۇەتتە ۇلل[ ،ئەتلگەن سائەت 8]،ئلككلنچى ئاۇنلڭ ئون ۇەتتلنچى كۈنى ،ۇللن كيېلپ ئاۇالنلڭ ۇينلغا كەلدى .ۇللن ئاۇالغا« :خبدا سلېەرگە« :ىاغدلكى ھەممە دەرەخنلڭ ميۋلسلنى ۇيمەڭلر »دەپ ىبۇرۇدلمب؟ »دېدى. 18ئاۇال ئبنلڭغا« :ىاغدلكى ىارللق دەرەخېەرنلڭ ميۋلېلرلدلن خبدا ىلزگە« :ۇيڭلر »دېدى ،ليكلن ىاغنلڭ ئوتتبرلسلدلكى دەرەخنلڭ ميۋلسلدلن خبدا ىلزگە« :ئبنلڭدلن ۇيمەڭلر ،ئبنلڭغا تەگمەڭلر ،ىولملسا ئۆللسلېەر »دېدى. 19ۇللن ئاۇالغا« :سلېەر چوقبم ئۆلمەۇسلېەر ،چۈنكى خبدا سلېەرنلڭ ئبنلڭدلن ۇيگەن كۈنى كۆزۈڭلرنلڭ ئيچلېلپ ،خبدالرغا ئوخشاش ىولبپ ،ۇاخشلېلق ىلېەن ۇامانېلقنى ىلېلدلغانېلقلڭلرنى ىلېلدۇ »دېدى. 20ئاۇال دەرەخنلڭ چلراۇېلق ،كۆزگە ۇيقلمېلق ئلكەنېلكلنى ،ميۋلسلنلڭ ۇيالشكە ۇاخشى ئلكەنېلكلنى كۆرۈپ ،ئبنى ئيېلپ ۇيدى. 21ئب ئەۋرەت ۇيرلنى ئەنجۈر ۇوپبرملقى ىلېەن ۇيپلپ ،ئبنلڭدلن ئادەمگلمب ىەردى ،ئادەم ۇيدى .شبنلڭ ىلېەن ئب كۆزللرى ئيچلېلپ ، ئۆزلنلڭ ۇاللڭاچ ئلكەنېلكلنى كۆردى. 22ئاندلن ئب ئەنجۈر ۇوپبرملقلنى ئيېلپ ،ئبلرنى ىلر-ىلرلگە تلكلپ ،ئۆزلگە ىلر ئەگمە توقبدى ۋە ئەۋرەتنى ۇيپلپ قوۇدى. 23خبدا ۇللنغا لەنەت ئوقبدى ۋە ئبنلڭغا مەڭگۈ غەزەپېەندى... 24ئب ئاۇالغا ئاچچلقلندى ،چۈنكى ئب ۇللننلڭ ئاۋازلغا قبلق سيېلپ ۇيدى .ئب ئاۇالغا« :مەن سينلڭ قاۇغب-ھەسرەتېلرلڭنى كۆپەۇتلمەن . قاۇغب-ھەسرەت ئلچلدە ىال تبغلسەن ،ئيرلڭگە قاۇتلپ كيېلسەن ،ئب ساڭا ھۆكۈمرانېلق قلېلدۇ »دېدى. 25ئادەم ئاتاغا ۇەنە مبنداق دېدى« :ئاۇاللڭنلڭ گيپلگە قبلق سالغانېلقلڭ ۋە مەن ساڭا ۇيمەسېلكنى ىبۇرۇغان دەرەخنلڭ ميۋلسلنى ۇيگەنېلكلڭ ئۈچۈن ،زېملنغا لەنەت ۇاغسبن .ئب ساڭا تلكەن ۋە تلكەن ئۆستۈرلدۇ ،سەن ئيېلنغان تبپراققا قاۇتلپ كەلگۈچە ،ناننى ۇۈزۈڭنلڭ تەرى ىلېەن ۇەۇسەن .چۈنكى سەن تبپراقسەن ،تبپراققا قاۇتلپ كيېلسەن». 26ئبلرغا تيرلدلن كلالمېەر ۇاساپ ،ئبلرنى كلادۈرۈپ ،ئيدېن ىاغچلسلدلن ئەۋەتتى. 27ئادەم ىاغدلن چلققان كۈنى ،ئب ئەتلگەندە ئەۋرەتېلرلنى ۇاپقان كۈندلن ىاشلپ ،خبشببي ،گالبانبم ،ئلستاكتې ۋە خبشببۇلرنى خبشببي قلېلپ قبرىانېلق قلېدى. 28شب كۈنى ىارللق ھاۇۋانلرنلڭ ،كال-قوۇلرنلڭ ،قبشلرنلڭ ،ۇۈرلدلغان ۋە ھەرلكەت قلېلدلغان ىارللق اانېلقلرنلڭ ئاغزى تاقلېلپ قالدى ،شبڭا ئبلر سۆزللاەلمەۇتتى .چۈنكى ئبلرنلڭ ھەمملسى ىلر ئيغلز ،ىلر تلېدا سۆزللشەتتى. 29ئب ئيدەن ىاغچلسلدلن ئيدەن ىاغچلسلدلكى ىارللق اانېلقلرنى ئەۋەتتى .ىارللق اانېلقلر ئۆز تۈرللرى ۋە ئۆز تۈرللرى ىوۇلچە ئبلر ئۈچۈن ۇارلتلېغان ااۇلرغا تارقالدى. 30ئب پەقەت ئادەمگلل ئۆزلنلڭ ئەۋرەتېلرلنى ۇيپلش ئۈچۈن ىارللق ھاۇۋانلر ۋە چارۋللردلن پاۇدلېلنلشنى ىەردى. 31شبڭا ،ئاسماندلكى تاختللردا قانبننلڭ ھۆكۈملنى ىلېلدلغانلرنلڭ ھەمملسلگە قارلتا ،ئبلرنلڭ ئەۋرەتېلرلنى ۇيپلشى ۋە ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ ئەۋرەتېلرلنى ئاشكارلېلغاندەك ئۆزللرلنى ئاشكارلېلماسېلقى كيرەكېلكى ىەلگلېەنگەن. 32تۆتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ئادەم ۋە ئبنلڭ ئاۇالى ئيدەن ىاغچلسلدلن چلقلپ ،ئۆزللرى ۇاراتقان زېملندا ،ئيېدا زېملنلدا ۇاشلدى. 33ئادەم ئاۇاللنلڭ ئلسملنى ھاۋا دەپ قوۇدى. 34ئبلرنلڭ تبنجى قيتلمېلق توي مبراسلملغلچە[ ،ئەتلگەن سائەت 8]،ىاللسى ۇوق ئلدى .شبنلڭدلن كيالن ئب ئاۇالى ىلېەن ۇيقلنلشتى. 35ئب ئيدەن ىاغلدا ئۆگەتكەندەك ۇەرنى تيرلدى. 4
ۇبىلېيالر
4باب1ئلككلنچى قيتلمېلق ۇبىلېيانلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلدە[ ئەتلگەن سائەت 64تلن 70گلچە ]ئب قاىلېنى ،تۆتلنچى ھەپتلسلدە[ ئەتلگەن سائەت 71 دلن 77گلچە ]ھاىلېنى ،ىەشلنچى ھەپتلسلدە[ ئەتلگەن سائەت 78دلن 84گلچە ]قلزى ئاۋاننى تبغدى. 2ئۈچلنچى ۇلېېلقنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا [99-105 AM]،قاىلل ھاىلېنى ئۆلتۈردى ،چۈنكى خبدا ھاىلېنلڭ قبرىانېلقلنى قوىبل قلېدى ،قاىلېنلڭ قبرىانېلقلنى قوىبل قلېملدى. 3ئب ئبنى داللدا ئۆلتۈردى ،ئبنلڭ قينى ۇەردلن ئاسمانغا قاراپ ۋارقلرلدى ،ئب ئبنى ئۆلتۈرگەنېلكى ئۈچۈن شلكاۇەت قلېدى. 4پەرۋەردلگار قاىلېنى ھاىلېنى ئۆلتۈرگەنېلكى ئۈچۈن ئەۇلبېلدى .ھاىلل ئبنلڭ ئاكلسلنلڭ قينى سەۋەىلدلن ئبنى ۇەر ۇۈزلدە قيچلپ ۇۈرگەن ھاىلل قلېلپ قوۇدى .ھاىلل ئبنى ۇەر ۇۈزلدە لەنەتېلدى. 5ىب سەۋەىتلن ئاسماندلكى تاختللردا« :قوشنلسلنى خلاانەت ىلېەن ئبرغانغا لەنەت ىولسبن ،كۆرگەن ۋە ئاڭېلغانلرنلڭ ھەمملسى : «شبنداق ىولسبن »دېسبن ،كۆرۈپ تبرۇپ ئياتملغان ئادەم ۇەنە ىلر كلشلگە ئوخشاش لەنەت ىولسبن »دەپ ۇيزلېغان. 6شبڭا ىلز پەرۋەردلگار خبداۇلملزنلڭ ئالدلغا ىارغاندا ،ئاسماندا ،ۇەردە ،ۇورۇقېبقتا ،قاراڭغبلبقتا ۋە ھەممە ۇەردە قلېلنغان ىارللق گبناھلرنى ااكارلۇملز. 7ئادەم ىلېەن ئاۇالى ھاىلل ئۈچۈن تۆت ھەپتە قاۇغبردى [99-127]،ىەشلنچى ھەپتلنلڭ تۆتلنچى ۇلېى ] [130-130ئبلر خبشال ىولدى . ئادەم ئاۇالى ىلېەن ۇەنە ىلر قيتلم ۇيقلنلشتى .ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئبنلڭغا سيت دەپ ئلسلم قوۇدى .چۈنكى ئب« :خبدا ىلزگە ۇەر ۇۈزلدە ھاىلېنلڭ ئورنلغا ئلككلنچى ىلر ئەۋلد ۇاراتتى ،چۈنكى قاىلل ئبنى ئۆلتۈردى »دېدى. 8ئالتلنچى ھەپتلدە[ ئەتلگەن سائەت ] 134-40ئب قلزى ئەزۈرەنى تبغدى. 9قاىلل سلڭېلسى ئاۋاننى خوتبنېبققا ئالدى .ئب تۆتلنچى ۇلېېلق توي مبراسلمى ئاخلرلشقاندا ئبنلڭغا ھانوخ تبغقان ]. [190-196ىەشلنچى ۇلېېلق توي مبراسلملنلڭ ىلرلنچى ھەپتلسلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا ]، [197ۇەر ۇۈزلدە ئۆۇېەر سيېلندى .قاىلل ىلر شەھەر قبرۇپ ،ئبنلڭغا ئوغېى ھانوخنلڭ ئلسمى ىلېەن ئلسلم قوۇدى. 10ئادەم ئاۇالى ھاۋا ىلېەن ۇيقلنلشتى .ھاۋا ۇەنە توققبز ئوغبل تبغدى. 11ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ ىەشلنچى ھەپتلسلدە [225-31ئەتلگەن ]سيت سلڭېلسى ئەزۈرەنى خوتبنېبققا ئالدى ،تۆتلنچى ۇلېى( ئالتلنچى ھەپتلنلڭ ) [235ئەتلگەن ]سيت ئبنلڭغا ئينوسنى تبغدى. 12ئب ۇەر ۇۈزلدە پەرۋەردلگارنلڭ ناملنى چاقلرلشقا ىاشېلدى. 13ئۈچلنچى ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېېلقلدا [309-15ئەتلگەن ]ئينوس سلڭېلسى نوئامنى خوتبنېبققا ئالدى .ئب ىەشلنچى ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېلدا ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئوغېلنلڭ ئلسملنى كينان قوۇدى. 14سەككلزلنچى ۇلېېلق توي مبراسلمى ئاخلرلشقاندا [325، 386-3992 AM]،كينان سلڭېلسى مبئەليتنى خوتبنېبققا ئالدى .مبئەليت توققبزلنچى ۇلېېلق توي مبراسلملدا ،ۇەنى ئۈچلنچى ۇلېلنلڭ ىلرلنچى ھەپتلسلدە ] [395 AMئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغبپ ىەردى .ئب ئوغېلغا ماھالليل دەپ ئلسلم قوۇدى. 15ئونلنچى ۇلېېلقنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە (449-55ئەتلگەن )ماھالليل ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى ىاراكلئيېنلڭ قلزى دلنانى خوتبنېبققا ئالدى .ئالتلنچى ۇلېلنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلدە ، [461ئەتلگەن ]ماھالليل ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئبنلڭغا ۇارلد دەپ ئلسلم قوۇدى . چۈنكى ئبنلڭ دەۋرلدە پەرۋەردلگارنلڭ پەرلشتلېلرى ،ۇەنى« كۆزەتچلېەر »دەپ ئاتالغان پەرلشتلېەر ۇەر ۇۈزلگە چۈشۈپ ،ئلنسانلرغا تەللم ىيرلش ،ۇەر ۇۈزلدە ئادلېېلق ۋە ھەققانلاەتنى ۇولغا قوۇبش ئۈچۈن كەلدى. 16ئون ىلرلنچى ۇلېېلقتا[ ئەرتەڭېلك ] 512-18اارېد ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ىاراكا ئلدى .ئب راسباالنلڭ قلزى ،ۇەنى ئبنلڭ ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى ئلدى .ىب ۇلل تەتلېنلڭ تۆتلنچى ھەپتلسلدە[ ئەرتەڭېلك 522]،ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ىەشلنچى ھەپتلدە ، ۇەنى تەتلېنلڭ تۆتلنچى ۇلېلدا ،اارېد ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئبنلڭ ئلسملنى ئينوخ قوۇدى. 17ئب ۇەر ۇۈزلدە تبغبلغان ئلنسانلر ئلچلدە تبنجى ىولبپ ۇيزلقچلېلق ،ىلېلم ۋە داناللقنى ئۆگەنگەن ،ئاسماننلڭ ئالمەتېلرلنى ئاي تەرتلپى ىوۇلچە كلتاىقا خاتلرلېلگەن .شبنداق قلېلپ ،كلشلېەر ۇلېلرنلڭ پەسلېېلرلنى ئاي تەرتلپى ىوۇلچە ىلېلۋاللۇدۇ. 18ئب تبنجى ىولبپ گبۋاھېلق ۇازغان ۋە ۇەر ۇۈزلدلكى ئلنسانلرغا گبۋاھېلق ىەرگەن ،ۇبىلېيالرنلڭ ھەپتلېلرلنى سۆزلەپ ىەرگەن ، ئبلرغا ۇلېلرنلڭ كۈنېلرلنى ىلېدۈرگەن ،ئاۇلرنى رەتكە سالغان ۋە ۇلېلرنلڭ شەنبە كۈنېلرلنى ىلز ئبنلڭغا ىلېدۈرگەندەك قلېلپ سۆزلەپ ىەرگەن. 19ئب ئبۇقبسلدا كۆرگەن ۋە كيالنكى ۋەھلادە ،ئلنسانلر ئەۋلدللرلنلڭ قلاامەت كۈنلگلچە ۇۈز ىيرلدلغان ئلشلرنى كۆردى .ئب ھەممە نەرسلنى كۆردى ۋە چۈشەندى ،گبۋاھېلقلنى ۇيزلپ ،ىب گبۋاھېلقنى ۇەر ۇۈزلدە ىارللق ئلنسانلر ۋە ئبلرنلڭ ئەۋلدللرى ئۈچۈن ئورناتتى. 20ئون ئلككلنچى ۇلېېلقتا ]، [582-88ۇەتتلنچى ھەپتلسلدە ،ئب ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ئيدنا ىولبپ ،ئب ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى دانئيېنلڭ قلزى ئلدى .ئالتلنچى ۇلېى ،ىب ھەپتلنلڭ ] [587 AMكۈنى ،ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئوغېلغا ميتبشەلھ دەپ ئلسلم قوۇدى. 21ئب ۇەنە ئالتە ۇلل ئلچلدە خبدانلڭ پەرلشتلېلرى ىلېەن ىلېېە ىولدى .پەرلشتلېەر ئبنلڭغا ۇەر ۇۈزلدلكى ۋە ئاسماندلكى ىارللق نەرسلېەرنى ، ۇەنى قبۇاشنلڭ ھۆكۈمرانېلقلنى كۆرسەتتى ،ئب ھەممە نەرسلنى خاتلرلېلدى. 22ئب ئلنسانلرنلڭ قلزللرى ىلېەن گبناھ قلېغان كۆزەتكۈچلېەرگە گبۋاھېلق ىەردى ،چۈنكى ىبلر ئلنسان قلزللرى ىلېەن ىلرللشلپ ، ىبزۇلبشقا ىاشېلغان ئلدى ،ۋە ئينوخ ئبلرنلڭ ھەمملسلگە قارشى گبۋاھېلق ىەردى. 23ئب ئلنسانلر ئارلسلدلن ئيېلندى ،ىلز ئبنى شان-شەرەپ ۋە شان-شەرەپ ىلېەن ئيدېن ىاغچلسلغا ئيېلپ كلردۇق ،مانا ئب ۇەردە دۇناانلڭ ئەۇلبېلنلشى ۋە ھۆكۈم قلېلنلشلنى ،شبنداقل ئلنسانلر ىاللېلرلنلڭ ىارللق رەزلېېلكېلرلنى خاتلرلېەۋاتلدۇ. 5
ۇبىلېيالر
24ىب سەۋەىتلن( خبدا )پۈتۈن ئيدەن زېملنلغا توپان سۈۇلنى ۇاغدۇردى ،چۈنكى ئب ۇەردە ىلر ىەلگە ىولبپ ،ىارللق ئلنسانلرغا قارشى گبۋاھېلق ىيرلش ئۈچۈن ،ئب ھۆكۈم كۈنلگلچە ئەۋلدلرنلڭ ىارللق ئلشېلرلنى سۆزلەپ ىيرلش ئۈچۈن تەۇلنېەندى. 25ئب تاغدا مبقەددەس ااۇنلڭ خبشببۇېلرلنى ،ۇەنى پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا خبش پبراقېلق نەرسلېەرنى كۆۇدۈردى. 26چۈنكى پەرۋەردلگارنلڭ ۇەر ۇۈزلدە تۆت ۇيرى ىار ،ىلرى ئيدەن ىاغچلسى ،ۇەنە ىلرى شەرق تيغى ،ۇەنە ىلرى سەن ىۈگۈن تبرۇۋاتقان ىب تاغ ،ۇەنى سلناي تيغى ۋە ۇەنە ىلرى زلئون تيغى( ىب تاغ ۇيڭى ۇارلتلېغاندا زېملننى مبقەددەسېەشتۈرۈش ئۈچۈن مبقەددەس قلېلنلدۇ)؛ ئب ئارقلېلق زېملن دۇناانلڭ ئەۋلدتلن-ئەۋلدقلچە ىارللق گبناھېلرى ۋە ناپاكېلقېلرلدلن پاكېلنلدۇ. 27ئون تۆتلنچى ۇلېېلق تەىرلكېەش مبراسلملدا[ ئەرتەڭېلك ] 652ميتبشەل ئۆزلنلڭ ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى ئەزرلاالنلڭ قلزى ئەدنانى ىب ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلدە[ ئەرتەڭېلك ] 701-7ئۆزلگە ىلر ئوغبل تبغبپ ،ئبنلڭ ئلسملنى لەمەك قوۇدى. 28ئون ىەشلنچى ۇلېېلقتا ،ئۈچلنچى ھەپتلدە ،لميك ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ىيتينوس ىولبپ ،ئب ىاراقلېنلڭ قلزى ،ۇەنى ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى ئلدى .ىب ھەپتلدە ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .لميك ئوغېلنلڭ ئلسملنى نبھ قوۇدى .ئب« :ىب مينلڭ ااپا- مبشەققلتلم ،ىارللق ئلشېلرلم ۋە پەرۋەردلگارنلڭ لەنەت قلېغان زېملنلم ئۈچۈن ماڭا تەسەلېى ىيرلدۇ »دېدى. 29ئون توققبزلنچى ۇلېېلقنلڭ ئاخلرى ،ئالتلنچى ۇلېلنلڭ ۇەتتلنچى ھەپتلسلدە( ئەرتەڭ سائەت 9:30)،ئادەم ئالەمدلن ئۆتتى ،ئبنلڭ ىارللق ئوغبلېلرى ئبنى ئۆزى ۇاراتقان زېملنغا دەپنە قلېدى ،ئب ۇەر ۇۈزلگە دەپنە قلېلنغان تبنجى ئادەم ىولدى. 30ئب ۇەتملش ۇلل ئلچلدە ملڭ ۇلېنى كەم قلېدى ،چۈنكى ملڭ ۇلل ئاسماننلڭ گبۋاھېلقلدلكى ىلر كۈنگە ئوخشاۇدۇ ،شبڭا ىلېلم دەرلخى ھەققلدە« :سلېەر ئبنلڭدلن ۇيگەن كۈنى ئۆللسلېەر »دەپ ۇيزلېغان .شبڭا ئب ىب كۈننلڭ ۇلېېلرلنى تولبقېلملدى ،چۈنكى ئب ىب كۈننلڭ ئلچلدە ئۆلدى. 31ىب ۇلل ئۆتكۈزۈلگەن تەىرلكېەش مبراسلمى ئاخلرلشقاندا ،قاىلېنلڭ ئۆۇى ئۆرۈلۈپ چۈشۈپ ،ئۆۇلنلڭ ئوتتبرلسلدا قازا قلېدى .ئب تاش ىلېەن ئۆلتۈرۈلدى ،چۈنكى ئب ھاىلېنى تاش ىلېەن ئۆلتۈرگەنلدى ،ئب ئادلل ھۆكۈم ىلېەن تاش ىلېەن ئۆلتۈرۈلدى. 32شبڭا ئاسماندلكى تاختللردا« :ىلر ئادەم قوشنلسلنى قانداق قورال ىلېەن ئۆلتۈرسە ،شب قورال ىلېەن ئۆلتۈرۈللدۇ .ئب قوشنلسلنى قانداق ۇارللندۇرسا ،ئبنلڭغا شبنداق اازا ىيرلېلدۇ »دەپ ىەلگلېەنگەن. 33ۇلگلرمە ىەشلنچى( ئەرتەڭېلك )كۈنلدلكى توۇدا نبھ ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ئيمزەرا ىولبپ ،ئب ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى راكيئيېنلڭ قلزى ئلدى .ئب ھاۇات ۋاقتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ىەشلنچى( ئەرتەڭېلك )ھەپتلدە ،ئۈچلنچى ۇلېى ئبنلڭغا سام ،ىەشلنچى( ئەرتەڭېلك ) ۇلېى ھام ،ئالتلنچى( ئەرتەڭېلك )ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ۇەنى( 12ئەرتەڭېلك )ۇلېى ۇاپەتنى تبغدى. 5باب1ۇەر ۇۈزلدە ئلنسانلر كۆپلالشكە ىاشېلغاندا ،ئبلرغا قلزلر تبغبلغاندا ،خبدانلڭ پەرلشتلېلرى ئبلرنلڭ گۈزەلېلكلنى كۆرۈپ ،ئۆزللرى تالېلغان ىارللق ئاۇاللرغا ئاۇال ئيېلپ ،ئبلرغا ئوغبل تبغدى. 2زېملندا قانبنسلزللق كۈچلالپ ،ىارللق اانېلقلر ،ۇەنى ئلنسانلر ،چارۋا-ماللر ،ھاۇۋانلر ،قبشلر ۋە ۇەر ۇۈزلدە ۇۈرلدلغان ىارللق اانېلقلر ئۆز ۇوللنى ىبزۇپ ،ىلر-ىلرلنى ۇەپ تۈگلتلشكە ىاشېلدى .زېملندا قانبنسلزللق كۈچلالپ ،ىارللق ئلنسانلرنلڭ ئوي-پلكلرللرى ئۈزلۈكسلز ۇامان ىولدى. 3خبدا ۇەر ۇۈزلگە نەزەر سيېلپ ،ۇەر ۇۈزلنلڭ ىبزۇلبپ كەتكەنېلكلنى ،ىارللق اانېلقلرنلڭ ئبنلڭ قائلدلسلنى ىبزۇۋەتكەنېلكلنى ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق اانېلقلرنلڭ ئبنلڭ كۆز ئالدلدا ھەر خلل رەزلېېلكېەرنى قلېغانېلقلنى كۆردى. 4ئب ئۆزى ۇاراتقان ۇەر ۇۈزلدلكى ئلنسانلرنى ۋە ىارللق اانېلقلرنى ۇوق قلېلدلغانېلقلنى ئياتتى. 5ليكلن نبھ پەرۋەردلگارنلڭ نەزلرلدە ئلېتلپات تاپتى. 6ئب ۇەر ۇۈزلگە ئەۋەتكەن پەرلشتلېەرگە قاتتلق غەزەپېەندى ،ئبلرنى ىارللق ھۆكۈمرانېلقلدلن ۇوقلتلشنى ىبۇرۇدى ۋە ىلزگە ئبلرنى ۇەرنلڭ چوڭقبر قاتېلملغا ىاغلپ قوۇبشنى ىبۇرۇدى ،مانا ئبلر ئبلرنلڭ ئارلسلدا ىاغېلنلپ ،ئاۇرلم-ئاۇرلم ساقلنغان. 7ئبلرنلڭ ئوغبلېلرلغا قارشى خبدانلڭ ىبۇرۇقى چلقتى :ئبلر قلېلچ ىلېەن ئۆلتۈرۈلۈپ ،ئاسماندلن ۇوقلتلېلدۇ. 8ئب ۇەنە« :مينلڭ روھلم ئلنسانلرنلڭ ئۈستلدە مەڭگۈ تبرماۇدۇ ،چۈنكى ئبلرمب تەن ،ئبلرنلڭ ئۆمرى 120ۇلل ىوللدۇ »،دېدى. 9ئب ھەر ىلرلنلڭ قوشنلسلنى ئۆلتۈرۈشى ئۈچۈن قلېلچلنى ئبلرنلڭ ئارلسلغا ئەۋەتتى .ئبلر ىلر-ىلرلنى ئۆلتۈرۈشكە ىاشېلدى ،ئاخلرى ھەمملسى قلېلچ ىلېەن ۇلقلېلپ ،ۇەر ۇۈزلدلن ۇوق قلېلندى. 10ئبلرنلڭ ئاتا-ىوۋلېلرى( ئبلرنلڭ ھالك ىولبشلغا )شاھلت ىولغان ،شبنلڭدلن كيالن ئبلر پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ئۆز ۇولېلرلنى ۋە قلېملشېلرلنى ىبزۇۋەتكەنېەرنلڭ ھەمملسلگە ھۆكۈم چلقلرلېلدلغان چوڭ ھۆكۈم كۈنلگلچە ،مەڭگۈ ۇەرنلڭ چوڭقبر قاتېلملدا ىاغېلنلپ قالغان. 11ئب ھەمملنى ئورنلدلن ۇوق قلېدى ،ئبلرنلڭ ھيچقاۇسلسلنى قالدۇرملدى ،ئبلرنلڭ ىارللق ۇامانېلقېلرلغا قاراپ اازاللملدى. 12ئب ئۆزلنلڭ ىارللق ئلشېلرلغا ۇيڭى ۋە ئادلل تەىلئەت ۇاراتتى ،شبنداق قلېلپ ئبلر مەڭگۈ گبناھ قلېماي ،ھەر ىلرى ئۆز تلپلدا ھەملشە ئادلل ىولسبن. 13ھەممە ئادەمنلڭ ھۆكۈمى ئاسماندلكى تاختللرغا ئادلېېلق ىلېەن ۇيزلېغان ۋە ۇيزلېغان ،ھەتتا ئبلر ئۈچۈن ىيكلتلېگەن ۇولدلن چلققانلرنلڭ ھەمملسلنلڭ ھۆكۈملمب شبنداق .ئەگەر ئبلر ۇولدا ماڭملسا ،ھۆكۈم ھەر ىلر مەخېبقات ۋە ھەر ىلر تۈر ئۈچۈن ۇيزلېغان. 14ئاسماندا ،ۇەردە ،ۇورۇقېبقتا ،قاراڭغبلبقتا ،شيئولدا ،چوڭقبرلبقتا ،قاراڭغبلبقتا ھۆكۈم قلېلنماۇدلغان ھيچ نەرسە ۇوق؛ ئبلرنلڭ ىارللق ھۆكۈمېلرى ىيكلتلېگەن ،ۇيزلېغان ۋە ئوۇبلغان. 15ئب ھەممەۇېەنگە قارلتا ،چوڭلرغا ئۆزلنلڭ ئبلبغېبقلغا ،كلچلكېەرگە ئۆزلنلڭ كلچلكېلكلگە ،ھەر ىلر كلشلگە ئۆزلنلڭ ۇوللغا قاراپ ھۆكۈم قلېلدۇ. 6
ۇبىلېيالر
16ئب ھيچكلمنلڭ شەخسلالتلگە قارلماۇدۇ ،ئەگەر ئب ھەر ىلر ئادەمگە ھۆكۈم چلقلرلدلغانېلقلنى ئياتسا ،سوۋغاتلرنى قوىبل قلېماۇدۇ .ئەگەر ىلرەۇېەن ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق نەرسلېەرنى ىەرگەن ىولسا ،ئب سوۋغاتلرغا ۇاكى شەخسكە قارلماۇدۇ ،ئبنلڭ قوللدلكى ھيچ نەرسلنى قوىبل قلېماۇدۇ ،چۈنكى ئب ئادلل ھۆكۈم قلېغبچى. 17ئلسرائلل ئەۋلدللرى ھەققلدە مبنداق ۇيزلېغان ۋە ىيكلتلېگەن :ئەگەر ئبلر ئادلېېلق ىلېەن ئبنلڭغا ۇۈزلەنسە ،ئب ئبلرنلڭ ىارللق گبناھېلرلنى كەچۈرلدۇ ۋە ىارللق گبناھېلرلنى كەچۈرلدۇ. 18ھەر ۇلېى ىلر قيتلم ئۆزلنلڭ ىارللق گبناھېلرلدلن قاۇتقانلرغا ئب رەھلم-شەپقەت كۆرسلتلدۇ ،دەپ ۇيزلېغان ۋە ىيكلتلېگەن. 19توپاندلن ىبرۇن ئۆز ۇولى ۋە ئوي-پلكلرللرلنى ىبزۇۋەتكەنېەرنلڭ ھەمملسلگە كەلسەك ،پەقەت نبھنلڭ ئۆزلل قوىبل قلېلندى ،چۈنكى ئبنلڭ ئوغبلېلرى ئۈچۈنل ئبنلڭ ئلسمى قوىبل قلېلندى ،خبدا ئبلرنى توپان سۈۇلدلن قبتقبزدى ،چۈنكى ئبنلڭ قەلبى ئبنلڭ ئۈچۈن ىبۇرۇلغاندەك ئادلل ئلدى ،ئب ئۆزلگە ىيكلتلېگەن ھيچ نەرسلدلن چەتنلملدى. 20پەرۋەردلگار ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق اانېلقلرنى ،ۇەنى ئلنسانلرنى ،چارۋللرنى ،ھاۇۋانلرنى ،ئاسماندلكى قبشلرنى ۋە ۇەر ۇۈزلدلكى اانېلقلرنى ۇوق قلېلدلغانېلقلنى ئياتتى ۋە توپان سۈۇلدلن قبتبلبش ئۈچۈن نبھقا ىلر كيمە ۇاساشنى ىبۇرۇدى. 21نبھ پەۇغەمبەر خبدانلڭ ىبۇرۇقى ىوۇلچە كيملنى ھەممە اەھەتتلن ۇاسلدى .ىب ،ۇلگلرمە ۇەتتلنچى ۇلېېلق تولبم كۈنى ،ىەشلنچى ۇلېنلڭ ىەشلنچى ھەپتلسلدە( ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا )ىولدى]. [13:07 AM 22ئب ئالتلنچى ۇلېى ،ئلككلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ۇەنى ئون ئالتلنچى كۈنلگلچە كيملگە كلردى .ئب ۋە ىلز ئبنلڭغا ئيېلپ كەلگەن ىارللق نەرسلېەر كيملگە كلردى .پەرۋەردلگار ئون ۇەتتلنچى كۈنى كەچتە كيملنى سلرتتلن تاقلدى. 23پەرۋەردلگار ئاسماننلڭ ۇەتتە دەرۋازلسلنى ،چوڭ چوڭقبرلبقتلكى ىبلقلرنلڭ ئيغلزلنى ئاچتى ،ئبلرنلڭ سانى ۇەتتە ئلدى. 24سب دەرۋازلسى ئاسماندلن قلرلق كيچە-كۈندۈز سب ۇاغدى .چوڭقبر دېڭلز ىبلقېلرلمب سب چلقلرلپ ،پۈتۈن دۇناا سبغا تولبپ كەتتى. 25ۇەر ۇۈزلدلكى سبلر كۆپەۇدى .سب ىارللق ئيگلز تاغلردلن 15ميتلر ئۆرلەپ ،كيمە ۇەر ۇۈزلدلن كۆتۈرۈلدى. 26ۇەر ۇۈزلدە سب ىەش ئاي ،ىلر ۇۈز ئەلېلك كۈن داۋاملشتى. 27كيمە ئارارات تيغلنلڭ ىلرى ىولغان لبىار تيغلنلڭ چوققلسلغا قاراپ توختلدى. ( 28ۇيڭى ئاۇدا )تۆتلنچى ئاۇدا چوڭقبر دېڭلزنلڭ ىبلقېلرى تاقلېلپ ،ئاسماننلڭ سب كلرلش ئيغلزى توسبلدى .ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق چوڭقبر دېڭلزلرنلڭ ئيغلزللرى ئيچلېلپ ،سب چوڭقبر دېڭلزغا چۈشۈشكە ىاشېلدى. 29ئونلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا تاغ چوققلېلرى كۆرۈندى ،ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ۇەر ۇۈزى كۆرۈندى. 30ۇەتتلنچى ۇلېلنلڭ ىەشلنچى ھەپتلسلدە( ئەتلگەن سائەت ) 13:09ۇەر ۇۈزلدلن سب ۇوقاپ كەتتى ،ئلككلنچى ئاۇنلڭ ئون ۇەتتلنچى كۈنى ۇەر ۇۈزى قبرۇپ كەتتى. 31ئب كيملنلڭ ۇلگلرمە ۇەتتلنچى كۈنى كيملنى ئيچلپ ،ئبنلڭدلن ھاۇۋانلر ،كال-قوڭغبزلر ،قبشلر ۋە ھەر خلل اانېلقلرنى چلقاردى. 6باب1ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ئب كيملدلن چلقلپ ،تاغدا ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاسلدى. 2ئب ۇەر ۇۈزى ئۈچۈن گبناھلرنى كەچۈرۈم قلېدى ،ىلر ئوغلقنى ئيېلپ ،ئبنلڭ قينى ىلېەن ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق گبناھلرنى كەچۈرۈم قلېدى ،چۈنكى نبھ ىلېەن ىلېېە كيملدلكلېەردلن ىاشقا ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق نەرسلېەر ۋەۇران ىولغانلدى. 3ئاندلن ئب ئبنلڭ ۇاغېلرلنى قبرىانېلق سبپلسلغا قوۇدى .ئب ىلر كال ،ىلر ئۆچكە ،ىلر قوي ،ىلر ئوغلق ،ىلر تبز ،ىلر تاشپاقا ۋە ىلر كەپتەرنلڭ ىاللسلنى ئيېلپ ،قبرىانېلق سبپلسلغا كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلقنى قوۇدى .ئۈستلگە ۇاغ ئارللشتبرۇلغان قبرىانېلقنى قبۇبپ ، شاراب چيچلپ ،ھەممە نەرسلگە خبشببي پبراق چيچلپ ،پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا خبش پبراق چلقاردى. 4پەرۋەردلگار خبش پبراقنى پبرلدى ۋە ئبنلڭ ىلېەن ئەھدە تۈزدى ،ۇەر ۇۈزلنى ۋەۇران قلېلدلغان توپان كەلمەسېلكى ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق كۈنېەردە ئبرۇق-تۈلۈك ۋە ھوسبل ئۈزۈلمەسېلكى ،سوغبق ىلېەن ئلسسلق ،ۇاز ىلېەن قلش ،كۈندۈز ىلېەن كيچە ئۆزگلرلپ كەتمەسېلكى ۋە مەڭگۈ ئۈزۈلمەسېلكى كيرەك. 5سلېەر ۇەر ۇۈزلدە كۆپلالپ ،كۆپلالپ ،ئبنلڭدا كۆپلالڭلر ،ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېلڭلر .مەن ۇەر ۇۈزلدلكى ۋە دېڭلزدلكى ىارللق نەرسلېەرگە سلېەردلن قورقبش ۋە قورقبنچ ئاتا قلېلمەن. 6مانا مەن سلېەرگە ىارللق ھاۇۋانلرنى ،قانلتى ىار اانېلقلرنى ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق اانېلقلرنى ،سبدلكى ىيېلقلرنى ۋە ۇيمەكېلك ئۈچۈن ىارللق نەرسلېەرنى ىەردلم؛ ۇيشلل ئۆسۈمېۈكېەرنلمب سلېەرگە ۇيمەكېلك ئۈچۈن ىارللق نەرسلېەرنى ىەردلم. 7ليكلن گۆشنى ،ئبنلڭ اينلنى ۋە قينلنى ۇيمەڭلر ،چۈنكى ھەممە گۆشنلڭ اينى قاندا ،شبڭا سلېەرنلڭ قينلڭلر تەلەپ قلېلنماۇدۇ .مەن ھەر ىلر ئادەمنلڭ ،ھەر ىلر ھاۇۋاننلڭ قوللدلن ئلنساننلڭ قينلنى تەلەپ قلېلمەن. 8كلمكى ئلنساننلڭ قينلنى ئلنسان ئارقلېلق تۆكسە ،ئبنلڭ قينى تۆكۈللدۇ ،چۈنكى ئب ئلنساننى خبدانلڭ سۈرلتلدە ۇاراتقان. 9سلېەر ۇەر ۇۈزلدە كۆپلالپ ،كۆپلالڭلر. 10نبھ ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ھيچقانداق گۆشنلڭ قينلنى ۇيمەسېلككە قەسەم قلېدى .ئب ىب ئاۇدا پەرۋەردلگار خبدانلڭ ئالدلدا ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ئەۋلدلر ئۈچۈن مەڭگۈ ئەھدە تۈزدى. 11شبڭا ئب ساڭا ىب ئاۇدا تاغدا ئلسرائلل ئەۋلدللرى ىلېەن قەسەم قلېلپ ئەھدە تۈزۈشۈڭنى ۋە پەرۋەردلگارنلڭ ئبلر ىلېەن مەڭگۈلۈك تۈزگەن ئەھدلنلڭ ىارللق سۆزللرى ئۈچۈن ئبلرغا قان چيچلشلڭنى ۋەدە قلېدى. 12ىب گبۋاھېلق سلېەر ئۈچۈن ۇيزلېغان ،شبڭا سلېەر ئبنى دائلم ئەمەل قلېلشلڭلر كيرەك .ۇەر ۇۈزلدە ۇاشلغان كۈنېلرى ھيچقانداق كۈندە ھاۇۋانلرنلڭ ،قبشلرنلڭ ۇاكى كال-قوۇلرنلڭ قينلنى ۇيمەڭلر .ۇەر ۇۈزلدە ۇاشلغان كۈنېلرى ھاۇۋانلرنلڭ ،كال-قوۇلرنلڭ ۇاكى قبشلرنلڭ قينلنى ۇيگەن ئادەم ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى زېملندلن ۇوقلتلېلدۇ. 7
ۇبىلېيالر
13ئلسرائلېلرنلڭ ئلسلمېلرى ۋە ئەۋلدللرى پەرۋەردلگار خبداۇلملزنلڭ ئالدلدا مەڭگۈ مەۋابت ىولبشى ئۈچۈن ،ئبلرغا قان ۇيمەسېلكنى ىبۇرۇ. 14ىب قانبن ئۈچۈن كۈن چەكېلملسى ۇوق ،چۈنكى ئب مەڭگۈلۈك .ئبلر ئەۋلدتلن-ئەۋلدقا ىب قانبنغا ئەمەل قلېسبن ،شبنداق قلېلپ قبرىانېلق سبپلسى ئالدلدا قان ىلېەن سلېەر ئۈچۈن دۇئا قلېسبن .ئبلر ھەر كۈنى ،ئەتلگەن ۋە كەچتە پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا سلېەر ئۈچۈن مەڭگۈ كەچۈرۈم تلېەۇدۇ ،شبنداق قلېلپ ئبلر ىب قانبنغا ئەمەل قلېلدۇ ۋە ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلۋېتلېمەۇدۇ. 15ئب نبھ ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا ۇەر ۇۈزلدە قاۇتا توپان ئاپلتى ۇۈز ىەرمەسېلكلنلڭ ىلر ىەلگلسلنى ىەردى. 16ئب ۇەر ۇۈزلدە قاۇتا توپان ئاپلتى ۇۈز ىەرمەسېلكى ۋە ۇەر ۇۈزلنلڭ ھەممە كۈنى ۋەۇران ىولماسېلقى ئۈچۈن مەڭگۈلۈك ئەھدلنلڭ ىەلگلسى قلېلپ ،ئۆزلنلڭ ۇاۇسلنى ىبلبتقا قوۇدى. 17شبڭلشقا ،ئاسماندلكى تاختللرغا ۇيزلېغان ۋە ۇيزلېغان :ئبلر ۇلېدا ىلر قيتلم ىب ئاۇدا ھەپتلېەر ىاۇرلملنى تەىرلكېەپ ،ھەر ۇلېى ئەھدلنى ۇيڭلېلشى كيرەك. 18ىب ىاۇرام ئالەمنلڭ ۇارلتلېلشلدلن نبھنلڭ دەۋرلگلچە ،ۇەنى ۇلگلرمە ئالتە ۇلېېلق ۋە ىەش ھەپتە ) (1309-1659ئاسماندا تەىرلكېەندى . نبھ ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى نبھنلڭ ۋاپاتلغلچە ۇەتتە ۇلېېلق ۋە ىلر ھەپتە ) (1309-1659ىاۇرامنى تەىرلكېلدى .نبھنلڭ ۋاپاتلدلن ئلبراھلمنلڭ دەۋرلگلچە ،ئبنلڭ ئوغبلېلرى قان ۇيالشنى توختاتتى. 19ليكلن ئلبراھلم ،ئلسھاق ،ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى ىب ئەمرگە ئەمەل قلېلپ ،سلزنلڭ كۈنېلرلڭلزگلچە ئەمەل قلېلپ كەلدى .سلزنلڭ كۈنېلرلڭلزدە ،ئلسرائلېلر ىب ئەمرنى ئبنتبپ كەتتى ،تاكى سلز ىب تاغدا قاۇتا تەىرلكېلگۈچە. 20ئلسرائلېلرغا ىب ىاۇرامنى ئەۋلدتلن-ئەۋلدقا ئۆتكۈزۈشنى ىبۇرۇ .ىب ئبلرنلڭ ھەر ۇلېى ىلر كۈنى ،ىب ئاۇدا ىاۇرام ئۆتكۈزۈشلگە ۇاردەم ىيرلدۇ. 21چۈنكى ىب ھەپتە ىاۇرلمى ۋە تبنجى ميۋلېەر ىاۇرلمى .ىب ىاۇرام ئلككى خلل ۋە قوش تەىلئەتېلك .ىب ھەقتە ۇيزلېغان ۋە ئوۇبلغانلرغا ئاساسەن ،ئبنى تەىرلكېەڭلر. 22چۈنكى مەن سلېەرگە ۇازغان تبنجى قانبن كلتاىلدا ،ۇلېنلڭ ىلر كۈنى ،ئۆز ۋاقتلدا تەىرلكېەشلڭلرنى ۋە ئلسرائلل خەلقلنلڭ ىب ئاۇدا ،ھەر ۇلېى ىلر كۈندە ،ئەۋلدتلن ئەۋلدقا ئبنى ئەسېەپ ،تەىرلكېلشى ئۈچۈن قبرىانېلقلرنى سلېەرگە چۈشەندۈردۈم. 23ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئياى ،تۆتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئياى ،ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئياى ۋە ئونلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا خاتلرلېەش كۈنېلرى ۋە ۇلېنلڭ تۆت ىۆللكلدلكى پەسلېېەرنلڭ كۈنېلرى ىار .ىبلر مەڭگۈ گبۋاھ ىولبش ئۈچۈن ۇيزلېغان ۋە ىيكلتلېگەن. 24نبھ ىبلرنى ئۆزلگە ئەۋلدلر ئۈچۈن مەڭگۈ ىاۇرام قلېلپ ىيكلتتى ،شبڭا ىب ىاۇراملر ئبنلڭ ئۈچۈن خاتلرە سۈپلتلدە قالدى. 25ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ئبنلڭغا ئۆزلگە ىلر كيمە ۇاساش ىبۇرۇلدى .شب كۈنى ۇەر قبرۇپ كەتتى ،ئب كيملنى ئيچلپ ،ۇەر ۇۈزلنى كۆردى. 26تۆتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ۇەر ئاستلدلكى چوڭقبر غەرقنلڭ ئيغلزللرى تاقلېلپ ،ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ۇەر ئاستلدلكى چوڭقبر غەرقنلڭ ىارللق ئيغلزللرى ئيچلېلپ ،سبلر ئبلرغا چۈشۈشكە ىاشېلدى. 27ئونلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا تاغ چوققلېلرى كۆرۈندى ،نبھ خبشال ىولدى. 28شبڭا ئب ىبلرنى مەڭگۈ خاتلرلېەش ئۈچۈن ئۆزى ئۈچۈن ىاۇرام قلېلپ ىەلگلېلدى ،شبڭا ئبلر شبنداق ىەلگلېەندى. 29ئبلر ىب تاختللرنى ئاسماندلكى تاختللرغا قوۇدى ،ھەر ىلر تاختلنلڭ ئون ئۈچ ھەپتلسى ىار ئلدى .ىلرلنچلسلدلن ئلككلنچلسلگە ، ئلككلنچلسلدلن ئۈچلنچلسلگە ،ئۈچلنچلسلدلن تۆتلنچلسلگە ئۆز خاتلرلسلنى ىلرلدلن ۇەنە ىلرلگە ئۆتكۈزۈپ تبراتتى. 30ىب ئەمرنلڭ ىارللق كۈنېلرى ئەلېلك ئلككى ھەپتە ىولبپ ،پۈتۈن ۇلېنى تولبق قلېلدۇ .ئب ئاسماندلكى تاختللرغا شبنداق ئوۇبلبپ ىيكلتلېگەن. 31ىب ئەمرنى ىلر ۇلل ۇاكى ىلر ۇلېدلن كيالنمب ئەمەلدلن قالدۇرۇشقا ىولماۇدۇ. 32ئلسرائلېلرغا ىب ھيساب ىوۇلچە ۇلېلرنى خاتلرلېەشنى ىبۇرۇغلن ،ۇەنى ئۈچ ۇۈز ئاتملش تۆت كۈن .ىبلر تولبق ىلر ۇلل ىوللدۇ ،ئبلر ئبنلڭ كۈنېلرى ۋە ىاۇرامېلرلدلن ۋاقلتنى ئۆزگەرتمەۇدۇ ،چۈنكى ھەممە نەرسە ئبلرنلڭ گبۋاھېلقلغا ئاساسەن ئۆزگلرلپ كيتلدۇ ،ئبلر ھيچقانداق كۈننى قالدۇرۇپ قوۇماۇدۇ ۋە ھيچقانداق ىاۇرامنى ىبزۇۋەتمەۇدۇ. 33ئەگەر ئبلر پەرۋا قلېماي ،ئبنلڭ ىبۇرۇقلغا ئەمەل قلېملسا ،ئبلر ىارللق پەسلېېەرنى ىبزۇۋېتلدۇ ،ۇلېلر ىب تەرتلپتلن ئاۇرلېلپ كيتلدۇ ، [ئبلر پەسلېېەرنى ىبزۇۋېتلدۇ ،ۇلېلر ئورنلدلن ئاۇرلېلپ كيتلدۇ ]ۋە ئبلر ئۆزللرلنلڭ قائلدلېلرلنى ئبنتبپ قاللدۇ. 34ئلسرائلېنلڭ ىارللق ئەۋلدللرى ۇلېلرنلڭ ۇوللنى ئبنتبپ قاللدۇ ،ۇيڭى ئاي ،پەسلېېەر ۋە دەم ئيېلش كۈنېلرلنى ئبنتبپ قاللدۇ ،ۇلېلرنلڭ تەرتلپلنى خاتا چۈشلنلدۇ. 35چۈنكى مەن ىلېلمەن ،ىبنلڭدلن كيالن ىبنى ساڭا ااكارلۇمەن ،ىب مينلڭ ئۆزۈمنلڭ ئوۇلپ تاپقانېلرلم ئەمەس ،چۈنكى ىب كلتاب مينلڭ ئالدلمدا ۇيزلېغان ،ئاسماندلكى تاختللردا كۈنېەرنلڭ ىۆلۈنۈشى ىەلگلېەنگەن ،چۈنكى ئبلر ئەھدلنلڭ ىاۇرامېلرلنى ئبنتبپ ،خاتا ۋە نادانېلقېلرلغا ئەگلشلپ ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ ىاۇرامېلرلغا ئەگلشلپ ماڭماۇدۇ. 36چۈنكى ىەزى كلشلېەر ئاۇنى چوقبم كۆزلتلدۇ -ئاي پەسلېېەرنى قالۇملقانلشتبرلدۇ ۋە ۇلېدلن ۇلېغا ئون كۈن ىبرۇن كيېلدۇ. 37شبڭلشقا ،ئبلر ىلر ۇلل كيېلدۇ ،ىب ۇلېلر تەرتلپنى ىبزلدۇ ،ىلر كۈننى گبۋاھېلق كۈنى ،ىلر ناپاك كۈننى ىاۇرام كۈنى قلېلدۇ ،ئبلر ىارللق كۈنېەرنى ،مبقەددەس كۈننى ناپاك كۈنېەر ىلېەن ،ىلر ناپاك كۈننى مبقەددەس كۈن ىلېەن ئارللشتبرلدۇ ،چۈنكى ئبلر ئاۇلر ،دەم ئيېلش كۈنېلرى ،ىاۇراملر ۋە ۇبىلېيي كۈنېلرى اەھەتتە خاتاللشلدۇ. 38شبڭا مەن ساڭا ىبۇرۇۇمەن ۋە ساڭا گبۋاھېلق ىيرلمەنكى ،سەن ئبلرغا گبۋاھېلق ىيرەسەن .چۈنكى سەن ئۆلگەندلن كيالن ، ئەۋلدللرلڭ ئبلرنى ىلئارام قلېلدۇ ،شبڭا ئبلر ۇلېنى پەقەت ئۈچ ۇۈز ئاتملش تۆت كۈنل قلېماۇدۇ ،شبڭا ئبلر ۇيڭى ئاي ،پەسلېېەر ،دەم ئيېلش كۈنېلرى ۋە ىاۇراملرغا قارلتا خاتا ۇولغا كلرلدۇ ،ئبلر ھەر خلل قاننى ھەر خلل گۆشېەر ىلېەن ىلېېە ۇەۇدۇ. 8
ۇبىلېيالر
7باب1ىلرلنچى ۇلېلنلڭ ۇەتتلنچى ھەپتلسلدە[ ئەرتەڭېلك 13:17]،ىب ۇلل مبراسلمدا ،نبھ كيمە تبرغان تاغقا ئارارات تاغېلرلنلڭ ىلرى ىولغان لبىار دەپ ئاتلېلدلغان ئۈزۈمزارللق تلكتى .ئبلر تۆتلنچى ۇلېى[ ئەرتەڭېلك ] 13:20ميۋە ىەردى .ئب ئبلرنلڭ ميۋلسلنى ساقلپ ،ىب ۇلېى ۇەتتلنچى ئاۇدا ۇلغلۋالدى. 2ئب ئبنلڭدلن شاراب ۇاساپ ،ئبنى قاچلغا قبۇبپ ،ىەشلنچى ۇلېغلچە ،ۇەنى ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالنلڭ ىلرلنچى كۈنلگلچە ساقېلدى. 3ئب ىب ىاۇرام كۈنلنى خبشالېلق ىلېەن تەىرلكېلدى ۋە ئۆزى ۋە ئوغبلېلرلنلڭ گبناھېلرلنى كەچۈرۈم قلېلش ئۈچۈن پەرۋەردلگارغا ىلردلن كال ،ىلردلن قوچقار ،ۇەتتەدلن ىلر ۇاش قوي ۋە ىلردلن ىلر ئۆچكە قبرىانېلق قلېدى. 4ئاندلن ئب ئالدى ىلېەن ئوغلقنى تەۇاارلپ ،قينلدلن ىلر ئازنى ئۆزى ۇاسلغان قبرىانېلق سبپلسلدلكى گۆشكە ،كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق سبپلسلدلكى ىارللق ۇاغلرغا ،كال ،قوچقار ۋە قوۇلرغا سۈرتتى .ئبلرنلڭ ىارللق گۆشېلرلنى قبرىانېلق سبپلسلغا قوۇدى. 5ئب قبرىانېلقلرنلڭ ھەمملسلنى ۇاغ ىلېەن ئارللشتبرۇپ ،ئۈستلگە قوۇدى .ئاندلن ،ئب قبرىانېلق سبپلسلدا ىبرۇن ۇاققان ئوتقا شاراب چيچلپ ،قبرىانېلق سبپلسلغا خبشببي پبراق قوۇبپ ،پەرۋەردلگار خبدانلڭ ھبزۇرلدا خبش پبراق چلقاردى. 6ئب خبشال ىولبپ ،ئۆزى ۋە ىاللېلرى ىب شاراىنى خبشالېلق ىلېەن ئلچتى. 7كەچ كلرلدى .ئب مەست ىولبپ ،چيدلرلغا كلرلپ ئبخلپ قالدى .ئب ئبخلۋاتقاندا چيدلرلدا ۇاللڭاچ ۇاتتى. 8ھام ئاتلسى نبھنلڭ ۇاللڭاچ ئلكەنېلكلنى كۆرۈپ ،سلرتقا چلقلپ ئلككى ئاكلسلغا ئياتتى. 9سام ئبنلڭ كلالملنى ئيېلپ ئورنلدلن تبردى ،ئب ۋە ۇاپەت كلالمنى مۈرلسلگە ئارتلپ ،ئارقلسلغا قاراپ ماڭدى ۋە ئاتلسلنلڭ ئەۋرەتېلرلنى ۇيپلۋالدى ،ۇۈزللرى ئارقلسلغا قارلتلپ. 10نبھ ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ ،كلچلك ئوغېلنلڭ ئۆزلگە قلېغانېلرلنلڭ ھەمملسلنى ىلېلپ ،ئوغېلنى قارغلدى ۋە« :كەنانغا لەنەت ىولسبن ،ئب ئۆز قيرلنداشېلرلغا قبل ىولسبن »!دېدى. 11ئب سامغا ىەخت تلېلدى ۋە مبنداق دېدى« :سامنلڭ پەرۋەردلگار خبداسلغا مەدھلالېەر ىولسبن ،كەنئان ئبنلڭ قبلى ىولسبن». 12خبدا ۇاپەتنى كيڭەۇتلدۇ ،خبدا سامنلڭ ماكانلدا تبرلدۇ ،كەنئان ئبنلڭ قبلى ىوللدۇ. 13ھام ئاتلسلنلڭ كلچلك ئوغېلنى قارغلغانېلقلنى ىلېلپ ،ئوغېلنى قارغلغانېلقلغا ئاچچلقېلنلپ ،ئاتلسلدلن ئاۇرلېلپ كەتتى ،ئۆزى ۋە ئوغبلېلرى كبش ،ملزراۇلم ،پبت ۋە كەنئان ىلېەن ىلېېە كەتتى. 14ئب ئۆزلگە ىلر شەھەر قبرۇپ ،ئبنلڭغا ئاۇالى نيئيلتامائبكنلڭ ئلسمى ىلېەن ئلسلم قوۇدى. 15ۇاپەت ىبنى كۆرۈپ ،ئاكلسلغا ھەسەت قلېلپ ،ئۆزلگە ىلر شەھەر سالدى ۋە ئبنى ئاۇالى ئاداتاننلڭ ئلسمى ىلېەن ئاتلدى. 16سام ئاتلسى نبھنلڭ ۇينلدا تبرۇپ ،ئاتلسلنلڭ ۇينلغا تاغقا ىلر شەھەر سالدى ۋە ىب شەھەرنلڭ ئلسملنى ئاۇالى سەدەقەتەلباىنلڭ ئلسمى ىلېەن قوۇدى. 17مانا ىب ئۈچ شەھەر لبىار تيغلنلڭ ۇينلدا ،شەرق تەرلپلدە سيدېقتيېيباب تيغلنى ،اەنبب تەرلپلدە نائيېتامائبك شەھلرلنى ،غەرب تەرلپلدە ئاداتانلر شەھلرلنى ئلگلېلدى. 18سامنلڭ ئوغبلېلرى :ئيلم ،ئاسسبر ۋە ئارپاخشاد( ىب ئوغبل توپاندلن ئلككى ۇلل كيالن تبغبلغان )،لبد ۋە ئارام. 19ۇاپەتنلڭ ئوغبلېلرى :گومير ،ماگوگ ،ماداي ،ۇاۋان ،تبىال ،ميشيك ۋە تلراس .ىبلر نبھنلڭ ئوغبلېلرى. 20ۇلگلرمە سەككلزلنچى ۇلېېلق ۇبىلېيادا ) (1324-1372نبھ ئوغبلېلرلغا ئۆزى ىلېلدلغان ىارللق قائلدە-تۈزۈمېەرنى ،ئەمرلەرنى ۋە ھۆكۈمېەرنى ىيرلشكە ىاشېلدى .ئب ئوغبلېلرلغا ئادلېېلققا ئەمەل قلېلشقا ،تەنېلرلنلڭ نومبسسلزللقلنى ۇيپلشقا ،ۇاراتقبچلسلغا مەدھلاە ئوقبشقا ، ئاتا-ئانلسلنى ھۆرمەتېەشكە ،قوشنلسلنى سۆۇۈشكە ،ئۆز نەپسلنى زلنا ،ناپاكېلق ۋە ىارللق ۇامانېلقتلن ساقلشقا نەسلھەت قلېدى. 21چۈنكى ىب ئۈچ ئلش تۈپەۇېلدلن ۇەر ۇۈزلگە توپان كەلدى .چۈنكى قاراۋۇللر ئۆزللرلنلڭ قانبنېلرلغا خللپېلق قلېلپ ،ئلنسانلرنلڭ قلزللرلغا ئەگلشلشكە ىاشېلدى ،ئۆزللرى خاللغان ھەر ىلر ئاۇالنى ئيېلپ ،ناپاكېلقنلڭ ىاشېلنلشلنى قلېدى. 22ئبلرنلڭ ئوغبلېلرى ناىلدلم ئلدى ،ئبلرنلڭ ھەمملسى ئوخشلماۇتتى ،ئبلر ىلر-ىلرلنى ۇەۇتتى .گلگانتلر ناىلېنى ئۆلتۈردى ،ناىلېلر ئيېجونى ،ئيېجودلكى ئلنسانلرنى ،ۇەنە ىلر ئادەمنى ئۆلتۈردى. 23ھەممە ئادەم ئۆزلنى ۇامانېلققا ۋە نبرغبن قان تۆكۈشكە ساتتى ،شبڭا ۇەر ۇۈزى ۇامانېلققا تولدى. 24ىبنلڭدلن كيالن ،ئبلر ۇەر ۇۈزلدلكى ھاۇۋانلرغا ،قبشلرغا ۋە ھەرلكەت قلېلدلغان ۋە ۇۈرلدلغان ىارللق اانېلقلرغا قارشى گبناھ قلېدى .ۇەر ۇۈزلدە نبرغبن قان تۆكۈلدى .ئلنسانلرنلڭ ھەر قانداق خلاالى ۋە ئارزۇسى ىلكارچلېلق ۋە ۇامانېلقنى ئۈزلۈكسلز تەسەۋۋۇر قلېدى. 25پەرۋەردلگار ئبلرنلڭ رەزلل قلېملشېلرى ۋە ۇەر ۇۈزلدە تۆككەن قانېلرى ئۈچۈن ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق نەرسلېەرنى ۇوق قلېدى. 26ىلز ،مەن ،سلېەر ،ئوغبلېلرلم ۋە ىلز ىلېەن ىلېېە كيملگە كلرگەنېەرنلڭ ھەمملسى قالدۇق .مانا ،سلېەرنلڭ قلېملشېلرلڭلرنى كۆز ئالدلمدا كۆرۈپ تبرلمەنكى ،سلېەر توغرا ۇولدا ماڭماۇسلېەر .چۈنكى سلېەر ھالكەت ۇوللدا ماڭدلڭلر ،ىلر-ىلرلڭلردلن ئاۇرلېدلڭلر ،ىلر- ىلرلڭلرغا ھەسەت قلېدلڭلر ،شبڭا ئوغبلېلرلم ،سلېەر ئۆز قيرلندلشلڭلر ىلېەن ئلناق ئەمەسسلېەر. 27چۈنكى مەن كۆرۈۋاتلمەن ،مانا النلر سلېەرگە ۋە ىاللېلرلڭلرغا قارشى ئازدۇرۇۋاتلدۇ .ئەمدى مەن سلېەر ئۈچۈن قورقلمەنكى ،مەن ئۆلگەندلن كيالن ،سلېەر ۇەر ۇۈزلدە ئلنسانلرنلڭ قينلنى تۆكۈسلېەر ،سلېەرمب ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلېلسلېەر. 28چۈنكى ئلنساننلڭ قينلنى تۆككەن ۋە ھەر قانداق ىلر گۆشنلڭ قينلنى ۇيگەنېەرنلڭ ھەمملسى ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلېلدۇ. 29قان ۇيگەن ۇاكى ۇەر ۇۈزلدە ئلنساننلڭ قينلنى تۆككەن ھيچكلم قالماۇدۇ ،ئاسمان ئاستلدا ۇاشاۇدلغان ئبرۇق-تبغقان ۇاكى ئەۋلد قالماۇدۇ ، چۈنكى ئبلر ئۆلۈكېەر ۇبرتلغا كلرلدۇ ،ئۆلۈمگە ھۆكۈم قلېلنلدۇ ،قاراڭغبلبققا چۆكۈپ كيتلدۇ. 30سلېەر ۇەر ۇۈزلدە تۆكۈلگەن ھاۇۋانلرنى ،كال ۇاكى ىاشقا ھاۇۋانلرنى ئۆلتۈرگەن كۈنېلرلڭلردلكى قانلرنلڭ ھيچقاۇسلسلدا سلېەرنلڭ قانلڭلر كۆرۈنمەۇدۇ .ۇەر ۇۈزلدە تۆكۈلگەن نەرسلېەرنى ۇوشبرۇپ ،ئۆزۈڭلرغا ۇاخشى ئلش قلېلڭلر. 9
ۇبىلېيالر
31سلېەر قان ىلېەن ۇيگەن ئادەمگە ئوخشاش ىولماڭلر ،ليكلن ئۆزۈڭلرنى ساقلڭلر ،سلېەرنلڭ ئالدلڭلردا ھيچكلم قان ۇيمەسېلكى ئۈچۈن .قاننى ۇيپلڭلر ،چۈنكى ماڭا سلېەر ۋە سلېەرنلڭ ئەۋلدللرلڭلرغا ،شبنداقل ىارللق ئلنسانلرغا گبۋاھېلق ىيرلش ىبۇرۇلدى. 32ااننلڭ گۆشى ىلېەن ىلېېە ۇيالېلشلگە ۇول قوۇماڭ ،ىولملسا قينلڭلز ،ۇەنى اينلڭلز ،ۇەر ۇۈزلگە تۆكۈلگەنېەرنلڭ قوللدلن تەلەپ قلېلنماۇدۇ. 33چۈنكى ۇەر ۇۈزى تۆكۈلگەن قاندلن پاك ىولماۇدۇ ،چۈنكى پەقەت قان تۆككۈچلنلڭ قينى ئارقلېلقل ۇەر ۇۈزى ئەۋلدتلن-ئەۋلدقا پاكېلنلدۇ. 34ئەمدى ،ىاللېلرلم ،ئاڭلڭلر :پۈتۈن ۇەر ۇۈزلگە ئادلېېلق ىلېەن تلكلپ ،مينى توپان سۈۇلدلن قبتقبزغان خبداۇلمنلڭ ئالدلدا شان- شەرەپلڭلرنى ناماۇان قلېلش ئۈچۈن ،ئادلېېلق ۋە ئادالەتكە ئەمەل قلېلڭلر. 35سلېەر ئۆزۈڭلرغا شەھەر سيېلپ ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ئۆسۈمېۈكېەرنى ۋە ميۋلېلك دەرەخېەرنى تلكلسلېەر. 36ئۈچ ۇلل ۇيالېگەن ىارللق ميۋلېەر ۇلغلۋېېلنماۇدۇ ،تۆتلنچى ۇلېى ئبنلڭ ميۋلسى مبقەددەس دەپ قارلېلدۇ[ ۋە ئبلر تبنجى ميۋلېەرنى تەقدلم قلېلدۇ ]،ىبلر ئاسمان-زېملن ۋە ىارللق نەرسلېەرنى ۇاراتقان ئەڭ ئاللي خبدانلڭ ئالدلدا قوىبل قلېلنلدۇ .ئبلر تبنجى ميۋلېەرنى پەرۋەردلگارنلڭ قبرىانېلق سبپلسلدا مول ملقداردا تبنجى ميۋلېەر سۈپلتلدە تەقدلم قلېسبن ،پەرۋەردلگار ئبنى قوىبل قلېلدۇ ،قالغانېلرلنى پەرۋەردلگارنلڭ ئۆۇلدلكى خلزمەتكارلر قبرىانېلق سبپلسلنلڭ ئالدلدا ۇيسبن. 37ىەشلنچى ۇلېى ىولسا ،ئادلېېلق ۋە توغرا ۇول ىلېەن قوۇبۋېتلڭلر .شبنداق قلېساڭلر ،ئادلل ىولبپ ،تلككەنېلرلڭلرنلڭ ھەمملسى ۇاخشى ىوللدۇ. 38چۈنكى ئاتاڭنلڭ ئاتلسى ھانوخ ئوغېى ميتبشەلھقا ۋە ئوغېى ميتبشەلھقا شبنداق ىبۇرۇق قلېغان ،لميك ئاتا-ىوۋلېلرى ئبنلڭغا ىبۇرۇغان ىارللق نەرسلېەرنى ماڭا ىبۇرۇغان. 39ئوغبلېلرلم ،مەن سلېەرگە ىبۇرۇغاندەك ىبۇرۇۇمەن .ئينوخ ۇەتتلنچى ئەۋلدلدا ،ھاۇات ۋاقتلدا ،ئوغېلغا ۋە ئوغېلنلڭ ئوغبلېلرلغا ىبۇرۇغان ۋە ئۆلۈملگلچە ئبلرغا ىبۇرۇغان ۋە ۋەسلاەت قلېغان. 8باب1ۇلگلرمە توققبزلنچى ۇلېېلق خاتلرە كۈنلنلڭ ىلرلنچى ھەپتلسلدە[ ،ئەرتەڭېلك ] 13:73ئارپاخشاد ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى راسبئيجا ئلدى .ئب ئيلمنلڭ قلزى سبساننلڭ قلزى ئلدى .ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى ،ىب ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېى[ ئەرتەڭېلك 13:75]، ئب ئبنلڭغا قيانام دەپ ئلسلم قوۇدى. 2ئوغبل چوڭ ىولدى ،ئاتلسى ئبنلڭغا ۇيزلشنى ئۆگەتتى .ئب ئۆزلگە شەھەر تاپقلېى ىوللدلغان ااي ئلزدەشكە كەتتى. 3ئب ئلېگلرلكى ئەۋلدلرنلڭ تاشقا ئوۇبپ ۇازغان ىلر ۇيزلقنى تاپتى ،ئب ۇيزلقتلكلنى ئوقبپ ،ئبنى كۆچۈرۈپ ،گبناھقا چۆمدى ،چۈنكى ئب كۆزەتكۈچلېەرنلڭ تەللماتلنى ئۆز ئلچلگە ئاللدۇ ،ىب تەللماتقا ئاساسەن ئبلر ئاسماننلڭ ىارللق ئالمەتېلرلدلكى قبۇاش ،ئاي ۋە ۇبلتبزلرنلڭ ئالمەتېلرلنى كۆزلتلدۇ. 4ئب ىب ئلشنى ۇيزلپ قوۇدى ،ئەمما ىب ھەقتە ھيچنيمە دېملدى ،چۈنكى نبھنلڭ غەزلپلنى تارتلۋېېلشتلن قورقبپ ،ىب ھەقتە ئبنلڭغا سۆزلەشتلن قورقتى. 5ئوتتبزلنچى ۇلېېلق مبراسلمدا ،ۇەنى ىلرلنچى ۇلېلنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە ،ئب ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ميېكا ىولبپ ،ئب ۇاپەتنلڭ ئوغېى ماداۇنلڭ قلزى ئلدى .تۆتلنچى ۇلېى ،ۇەنى ئەتلگەن 14:32دە ئب ىلر ئوغبل تبغبپ ،ئبنلڭ ئلسملنى شيلھ قوۇدى .چۈنكى ئب« :مەن ھەقلقەتەن ئەۋەتلېدلم »دېدى. [ 6ئب تبغبلغان تۆتلنچى ۇلېى ]شيلھ چوڭ ىولبپ ،ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى مبئاك ىولبپ ،ئب ئاتلسلنلڭ ئلنلسى كيسەدنلڭ قلزى ئلدى .ئب ئوتتبز ىلرلنچى ۇلېېلق توي مبراسلملدا ،ىەشلنچى ھەپتلدە ،ۇەنى ىلرلنچى ۇلېلنلڭ (1499-ۇلل )ىەشلنچى ھەپتلسلدە توي قلېدى. 7ئب ىەشلنچى ۇلېلدا ) (15:03ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئوغېلنلڭ ئلسملنى ئەىەر قوۇدى .ئب ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى نيبرودنلڭ قلزى ئەزۇراد ئلدى .ئب ئۈچلنچى ۇلېلنلڭ ۇەتتلنچى ھەپتلسلدە ،ئوتتبز ئلككلنچى ۇلېېلقلدا)(15:64 8ئالتلنچى ۇلېى (1567-ۇلېى )ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .نبھ ئبنلڭغا پەلەگ دەپ ئلسلم قوۇدى .نبھ تبغبلغان كۈندلن ىاشلپ ،ئبنلڭ ئەۋلدللرى ۇەر ۇۈزلنى ىۆلۈشكە ىاشېلدى .شبڭا نبھ ئبنلڭغا پەلەگ دەپ ئلسلم قوۇدى. 9ئبلر ىبنى ئۆز-ئارا مەخپلي ھالدا ىۆلۈپ ،نبھقا ئياتتى. 10ئوتتبز ئۈچلنچى ۇلېېلقنلڭ ىاشېلنلشلدا (1569-ۇلل )،ئبلر زېملننى ئۈچ قلسلمغا ىۆلدى ،سام ،ھام ۋە ۇاپەت ،ىلرلنچى ۇلېلنلڭ ىلرلنچى ھەپتلسلدە ،ىلزنلڭ ئەۋەتلېگەنېلرلملزدلن ىلرى ئبلر ىلېەن ىلېېە ىولغاندا ،ھەر ىلرلنلڭ ملراسلغا قاراپ. 11ئب ئوغبلېلرلنى چاقلردى ،ئبلر ۋە ئبلرنلڭ ىاللېلرى ئبنلڭغا ۇيقلنلشتى .ئب ۇەر ۇۈزلنى ئۈچ ئوغېلغا تەقسلم قلېلپ ىيرلش ئۈچۈن پارچللرغا ىۆلدى .ئبلر قولېلرلنى سوزۇپ ،نبھنلڭ قوۇنلدلن خەتنى ئالدى. 12شيمنلڭ تەقدلرلگە ئاساسەن ،ۇەر شارلنلڭ ئوتتبرلسى ،راىا تاغ تلزملسلنلڭ ئوتتبرلسلدلن ،تلنا دەرۇاسلنلڭ ئيغلزلدلن ئاۇرلېلدۇ .ئبنلڭ تەقسلماتى غەرىكە قاراپ ،ىب دەرۇانلڭ ئوتتبرلسلدلن ئۆتۈپ ،چوڭقبر سبغا تبتلشلدۇ .ىب دەرۇا شب ۇەردلن ىاشېلنلپ ،سۈۇلنى ميئات دېڭلزلغا قبۇبپ ،چوڭ دېڭلزغا قبۇبللدۇ .شلمالدلكى ىارللق ۇەر ۇاپەتنلڭ ،اەنبىتلكى ىارللق ۇەر شيمنلڭ. 13ئب قاراسوغا ۇيتلپ ىارغبچە سوزۇللدۇ :ىب اەنبىقا قارلغان تلېنلڭ ئلچكى تەرلپلدە. 14ئبنلڭ پارچلسى چوڭ دېڭلز ىوۇلغا سوزۇلبپ ،اەنبىقا قارلغان تلېنلڭ غەرىلگە ۇيتلپ ىارغبچە تۈز سلزلق ىوۇلچە سوزۇللدۇ .چۈنكى ىب دېڭلز ملسلر دېڭلزلنلڭ تلېى دەپ ئاتلېلدۇ. 15ئب ىب ۇەردلن اەنبىقا ىبرۇلبپ ،چوڭ دېڭلزنلڭ ئيغلزلغا ،سب قلرغلقلغا قاراپ ماڭلدۇ ،غەرىكە قاراپ ئاىراغلچە سوزۇللدۇ ،ئاندلن گلھون دەرۇاسلنلڭ سۈۇلگە ۇيتلپ ىارلدۇ ،گلھون سۈۇلنلڭ اەنبىلدلن ىب دەرۇانلڭ قلرغلقلغلچە سوزۇللدۇ. 10
ۇبىلېيالر
16ئب شەرققە قاراپ سوزۇلبپ ،ئەدەن ىاغچلسلغا ،ئبنلڭ اەنبىلغا[ ،اەنبىقا ]ۇيتلدۇ .پۈتۈن ئەدەن زېملنلنلڭ شەرقلدلن ۋە پۈتۈن شەرقتلن شەرققە ىبرۇلبپ ،راىا دېگەن تاغنلڭ شەرقلگە ۇيتلپ ىارلدۇ ۋە تلنا دەرۇاسلنلڭ ئيغلزلغا چۈشلدۇ. 17ىب زېملن سام ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا چەك تاشېلنلپ ،ئبلرنلڭ ئەۋلدللرلغا مەڭگۈ ملراس قلېلپ ىيرلشى ئۈچۈن تەقسلم قلېلندى. 18نبھ ىب نيسلۋە سام ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا ىيرلېگەنېلكلدلن خبشال ىولدى .ئب ئۆزلنلڭ پەۇغەمبەرللك قلېلپ ئياتقانېلرلنلڭ ھەمملسلنى ئيسلدە ساقلپ« ،سامنلڭ پەرۋەردلگارغا مەدھلاە ئوقبڭلر ،پەرۋەردلگار سامنلڭ ئۆۇلدە تبرسبن »دېگەنلدى. 19ئب ئيدەن ىاغچلسلنلڭ ئەڭ مبقەددەس ااي ،پەرۋەردلگارنلڭ ماكانى ئلكەنېلكلنى ،سلناي تيغلنلڭ چۆلنلڭ مەركلزى ،سلئون تيغلنلڭ ۇەر ۇۈزلنلڭ كلندلكلنلڭ مەركلزى ئلكەنېلكلنى ىلېەتتى .ىب ئۈچ ااۇنلڭ ىلر-ىلرلگە قاراپ مبقەددەس ااي قلېلپ ۇارلتلېغانېلقى ئينلق ئلدى. 20ئب پەرۋەردلگارنلڭ سۆزلنى ئاغزلغا سالغان ئللھلرنلڭ خبداسلغا ،مەڭگۈ پەرۋەردلگارغا مەدھلاە ئوقبدى. 21ئب شيم ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا مەڭگۈلۈك ىەختېلك ىلر نيسلۋە ۋە ىەخت-سائادەتنلڭ كەلگەنېلكلنى ىلېەتتى .ىبلر پۈتۈن ئيدەن زېملنى ، پۈتۈن قلزلل دېڭلز زېملنى ،پۈتۈن شەرق ۋە ھلندلستان زېملنى ،پۈتۈن قلزلل دېڭلز ۋە ئبنلڭ تاغېلرى ،پۈتۈن ىاشان زېملنى ،پۈتۈن للۋان زېملنى ،پۈتۈن كاىتبر ئارالېلرى ،ىارللق سانلر ۋە ئامانا تاغېلرى ،شلمالدلكى ئاسسبر تاغېلرى ،پۈتۈن ئيلم زېملنى ،ئاسسبر ،ىاىلل ، سبسان ۋە مائيداي زېملنى ،ىارللق ئارارات تاغېلرى ۋە شلمالدلكى ئاسسبر تاغېلرلنلڭ ئارقلسلدلكى دېڭلزنلڭ ئبدۇللدلكى پۈتۈن راۇون ،ىب ىەختېلك ۋە كەڭ زېملن ،ئبنلڭدلكى ىارللق نەرسلېەر ناھاۇلتى ۇاخشى. 22ئلككلنچى ىۆلەك ھام ئۈچۈن چلقلپ ،گلھون دەرۇاسلنلڭ اەنبىلدلن ئۆتۈپ ،ىاغنلڭ ئوڭ تەرلپلگە قاراپ سوزۇللدۇ .ئب اەنبىقا قاراپ سوزۇلبپ ،ئوت تاغېلرلنلڭ ھەمملسلگلچە سوزۇللدۇ ،ئب غەرىكە قاراپ ئاتيل دېڭلزلغلچە سوزۇللدۇ ،ئاندلن غەرىكە قاراپ سوزۇلبپ ، ۇوق قلېلنملغان ھەممە نەرسە چۈشلدلغان مائبك دېڭلزلغا ۇيتلدۇ. 23ئب شلمالغا قاراپ گادلرنلڭ چيگرلسلغلچە سوزۇلبپ ،دېڭلز ىوۇلدلكى سبلرنلڭ قلرغلقلدلن چوڭ دېڭلزنلڭ سۈۇلگلچە سوزۇلبپ ، گلھون دەرۇاسلغا ۇيقلنېلشلدۇ .گلھون دەرۇاسلنى ىوۇلپ ئيدەن ىاغچلسلنلڭ ئوڭ تەرلپلگە ۇيتلدۇ. 24ىب ۇەر ھامغا تەقسلم قلېلنلپ ىيرلېگەن زېملن ىولبپ ،ئب ئۆزى ۋە ئوغبلېلرى ئۈچۈن مەڭگۈ ئلگلدارچلېلق قلېلشقا تيگلشېلك ئلدى. 25ئۈچلنچى ىۆلەك ۇاپەتتلن ىاشېلنلپ ،تلنا دەرۇاسلنلڭ شلماللدلن ئۆتۈپ ،سبللرلنلڭ ئيقلپ كلرلش ئيغلزلنلڭ شلماللغا قاراپ داۋامېلشلدۇ . ئب شلمالغا قاراپ پۈتۈن گوگ راۇونى ۋە ئبنلڭ شەرقلدلكى پۈتۈن زېملنلرغلچە سوزۇللدۇ. 26ئب شلمالغا قاراپ شلمالغا سوزۇلبپ ،شلمالدا كيېت تاغېلرلغلچە ،مائبك دېڭلزلغا قاراپ سوزۇللدۇ ،ئاندلن گادلرنلڭ شەرقلدلن دېڭلز سۈۇلگلچە سوزۇللدۇ. 27ئب ىارانلڭ غەرىلگە ۇيقلنېلشلپ ،ئاىيراگقا قاراپ قاۇتلدۇ ،ئاندلن شەرققە قاراپ ميئات دېڭلزلنلڭ سۈۇلگلچە سوزۇللدۇ. 28ئب شلماللي شەرق ۇۆنلېلشلدە تلنا دەرۇاسى راۇونلغلچە سوزۇلبپ ،راىا تيغلغا قاراپ سبللرلنلڭ چيگرلسلغا ۇيقلنېلشلدۇ ۋە شلمالغا قاراپ ىبرۇللدۇ. 29ىب ۇەر ۇاپەت ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا ملراس قلېلپ ىيرلېگەن زېملن ىولبپ ،ئب ئۆزى ۋە ئوغبلېلرى ئۈچۈن ،ئەۋلدلر ئۈچۈن مەڭگۈ ملراس قلېلپ ئيېلشقا تيگلشېلك ،ۇەنى شلمالدلكى ىەش چوڭ ئارال ۋە ىلر چوڭ زېملن. 30ليكلن ھاۋا سوغبق ،ھام زېملنى ئلسسلق ،سام زېملنى ئلسسلقمب ئەمەس ،سوغبقمب ئەمەس ،ىەلكى سوغبق ىلېەن ئلسسلق ئارللشملسى ىار. 9باب1ھام ئوغبلېلرلغا تەقسلم قلېلپ ىەردى .تبنجى زېملن شەرق تەرەپتلكى كبشقا ،غەرب تەرەپتلكى ملزرائلمغا ،غەرب تەرەپتلكى پبتقا ، غەرب تەرەپتلكى دېڭلز ىوۇلدلكى كەنئانغا تەقسلم قلېلپ ىيرلېدى. 2سام ۇەنە ئوغبلېلرلغا تەقسلم قلېدى .تبنجى پارچە زېملننى ھام ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا تەقسلم قلېلپ ىەردى ،ىب زېملن دلجېە دەرۇاسلنلڭ شەرقلدلن شەرققە ۇيقلنېلشلپ ،ھلندلستاننلڭ ھەممە ۇيرلنى ،قلزلل دېڭلز ىوۇلنى ،دېدان سبللرلنى ،ميبرى ۋە ئيل تاغېلرلنى ،سبساننلڭ ھەممە ۇيرلنى ۋە پارناكنلڭ ىوۇلدلكى قلزلل دېڭلز ۋە تلنا دەرۇاسلغلچە ىولغان ىارللق ااۇلرنى ئۆز ئلچلگە ئاللدۇ. 3ئلككلنچى ىۆلەك ئاسسبرغا كەلدى ،ىب پۈتۈن ئاسسبر زېملنى ،نلنەۋە ۋە شلنار زېملنى ۋە ھلندلستان چيگرلسلغلچە ىولغان ااۇلر ئلدى . ئب دەرۇانلڭ ىوۇلدلن ئۆتۈپ ،ۇبقلرلغا قاراپ ماڭدى. 4ئۈچلنچى پارچە ئارپاخشادقا ئاۇرلېدى ،ىبلر ىلرات دەرۇاسلنلڭ شەرقلدلكى قلزلل دېڭلزغا تبتلشلدلغان كالدېالر راۇونلنلڭ ىارللق زېملنى ،ملسلرغا قاراپ تبرلدلغان دېڭلز تلېلغا ۇيقلن چۆلېۈكنلڭ ىارللق سبللرى ،ىلرات دەرۇاسلنلڭ چيگرلسلغلچە ىولغان للۋان ،سانلر ۋە ئامانا زېملنېلرى ئلدى. 5تۆتلنچى پارچە ئارلمغا ئاۇرلېدى ،ىبلر دەاېە دەرۇاسى ىلېەن ىلرات دەرۇاسلنلڭ ئارلسلدلن ميسوپوتاملاەنلڭ پۈتۈن زېملنى ،كالدېالرنلڭ شلماللدلن ئاسسبر تيغلنلڭ چيگرلسلغلچە ۋە ئارارا زېملنلغلچە ىولغان زېملنلر ئلدى. 6ىەشلنچى پارچە لبدقا ،ۇەنى ئاسسبر تاغېلرى ۋە ئبنلڭغا تەۋە ىارللق زېملنلر ،تاكى ئب ۇەرلەر چوڭ دېڭلزغا تبتلشلدۇ ،ئاندلن ئبنلڭ ئلنلسى ئاسسبرنلڭ شەرقلگە تبتلشلدۇ. 7ۇاپەت ئۆزلنلڭ ملراس زېملنلنى ئوغبلېلرلغا ىۆلۈپ ىەردى. 8دەسېەپكى زېملن شلمال تەرەپتلن تلنا دەرۇاسلغلچە ىولغان شەرققە قاراپ گوميرغا تبتلشلدۇ ،شلمال تەرەپتلن ماگوگغا تبتلشلدۇ ،شلمالنلڭ ئلچكى قلسمى ميئات دېڭلزلغلچە تبتلشلدۇ. 9ماداي ئلككى ئاكلسلنلڭ غەرىلدلن ئاراللرغلچە ۋە ئاراللرنلڭ قلرغلقلغلچە ىولغان زېملننى ئلگلېلۋېېلشى كيرەك ئلدى. 10تۆتلنچى پارچە ااي ۇاۋانغا ،لبدنلڭ چيگرلسلغا ۇيقلن ئاراللر ۋە ىاشقا ئاراللر ىلېەن ىلېېە ئاۇرلېدى. 11
ۇبىلېيالر
11تبىال ئۈچۈن ىەشلنچى قلسلم تلېنلڭ ئوتتبرلسلدلكى لبدنلڭ چيگراسلغا ۇيقلنېلشلپ ،ئلككلنچى تلېنلڭ ۇينلدلكى ئۈچلنچى تلل ىلېەن تبتلشلدۇ. 12ئالتلنچى ىۆلەك ميشيكقا ،ۇەنى ئۈچلنچى تلېدلن ئۆتۈپ ،گادلرنلڭ شەرقلگە ۇيقلنېلشلدلغان پۈتكۈل زېملنغا تەقسلم قلېلندى. 13تلراسقا ۇەتتلنچى پارچە زېملن تەقسلم قلېلندى ،ىب دېڭلزنلڭ ئوتتبرلسلدلكى تۆت چوڭ ئارال ىولبپ ،ئبلر ھام زېملنلغلچە سوزۇللدۇ . [كاماتبرى ئارالېلرى چەك تاشلش ئارقلېلق ئارپاخشادنلڭ ئوغبلېلرلغا تەقسلم قلېلندى]. 14نبھنلڭ ئوغبلېلرى ئاتلسى نبھنلڭ ئالدلدا ئۆز ئوغبلېلرلغا ىۆلۈندى .نبھ ئبلرنلڭ ھەمملسلنى قەسەم ىلېەن ىاغلپ ،ئۆزلگە تەۋە ىولملغان زېملننى تارتلۋالماقچى ىولغان ھەر ىلر كلشلگە لەنەت ۇاغدۇردى. 15ئبلر ھەمملسى« :ئۆزللرى ۋە ئوغبلېلرى ئۈچۈن قلاامەت كۈنلگلچە ،ئەۋلدلر ىوۇى مەڭگۈ شبنداق ىولسبن »!دېدى .پەرۋەردلگار خبدا ئبلرنلڭ ىارللق ناپاك قلېملشېلرى ،گبناھېلرى ۋە ۇەر ۇۈزلنى قانبنسلزللق ،ناپاكېلق ،زلنا ۋە گبناھ ىلېەن تولدۇرغانېلقى ئۈچۈن ئبلرنى قلېلچ ۋە ئوت ىلېەن ھۆكۈم قلېلدۇ. 10باب1ىب ۇبىلېيانلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلدە ،ناپاك النلر نبھنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ىاللېلرلنى ئازدۇرۇپ ،ئبلرنى ئازدۇرۇپ ۋەۇران قلېلشقا ىاشېلدى. 2نبھنلڭ ئوغبلېلرى ئاتلسى نبھنلڭ ۇينلغا كيېلپ ،ئبنلڭغا ئوغبلېلرلنلڭ ئوغبلېلرلنى ئازدۇرۇۋاتقان ،كۆزلنى كور قلېلپ ئۆلتۈرۈۋاتقان النلر توغرلسلدا سۆزلەپ ىەردى. 3ئب پەرۋەردلگار خبدانلڭ ئالدلدا دۇئا قلېلپ مبنداق دېدى« :ئى ىارللق ئلنسانلاەتنلڭ روھلنلڭ خبداسى !ماڭا رەھلم قلېدلڭ .مينى ۋە ئوغبلېلرلمنى توپان سۈۇلدلن قبتقبزدۇڭ .مينى ھالكەتكە دۇچار ىولغانلرغا ئوخشاش ھالك قلېملدلڭ .چۈنكى ماڭا ىولغان ميھلر-شەپقلتلڭ زور ىولدى ،مينلڭ روھلمغا ىولغان ميھلر-شەپقلتلڭ زور ىولدى .ئوغبلېلرلمنلڭ ئۈستلگە ميھلر-شەپقلتلڭنى ئاتا قلېغاۇسەن ،ۇامان روھلر ئبلرنى ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلۋەتملسبن. 4ليكلن ماڭا ۋە ئوغبلېلرلمغا ىەخت ئاتا قلېغاۇسەن ،شبنداق قلېساق ىلز كۆپلالپ ،زېملننى تولدۇرالۇملز. 5سەن مينلڭ زامانلمدا كۆزەتكۈچلېلرلڭ ،ۇەنى ىب روھلرنلڭ ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ قانداق ھەرلكەت قلېغانېلقلنى ىلېلسەن .ھاۇات قالغان ىب روھلرغا كەلسەك ،ئبلرنى قاماققا ئيېلپ ،اازاغا تارتقلن .خبداۇلم ،ئبلرنلڭ قبلبڭنلڭ ئوغبلېلرلغا ۋەۇرانچلېلق ئيېلپ كەلمەسېلكلگە ۇول قوي .چۈنكى ىبلر ۇامان نلاەتېلك ،ۋەۇران قلېلش ئۈچۈن ۇارلتلېغان. 6ئبلر تلرلكېەرنلڭ روھېلرلغا ھۆكۈمرانېلق قلېملسبن ،چۈنكى پەقەت سەنل ئبلرغا ھۆكۈمرانېلق قلللۇسلز .شبنداقل ئبلر ىبنلڭدلن كيالن ۋە مەڭگۈ ئادلېلرنلڭ ئوغبلېلرلغا ھۆكۈمرانېلق قلېملسبن». 7پەرۋەردلگار خبداۇلملز ىلزگە ھەمملنى ىاغلشنى ىبۇرۇدى. 8روھلرنلڭ ىاشېلقى ماستيما كيېلپ مبنداق دېدى« :ئى پەرۋەردلگار ،ۇاراتقبچلم ،ئبلرنلڭ ىەزلېلرى مينلڭ ئالدلمدا تبرسبن ،ئبلر مينلڭ ئاۋازلمنى ئاڭېلسبن ۋە مەن ئبلرغا دېگەننلڭ ھەمملسلنى قلېسبن .ئەگەر ئبلرنلڭ ىەزلېلرى ماڭا قالدۇرۇلملسا ،مەن ئلنسان ئوغبلېلرلغا ئلرادەمنى ئلجرا قلللماۇمەن .چۈنكى ىبلر مينلڭ ھۆكۈمۈم ئالدلدا ىبزۇش ۋە ئازدۇرۇش ئۈچۈندۇر ،چۈنكى ئلنسان ئوغبلېلرلنلڭ رەزلېېلكى ناھاۇلتى چوڭ». 9ئب« :ئبلرنلڭ ئوندلن ىلر قلسمى ئبنلڭ ئالدلدا قالسبن ،توققبز قلسمى اازاغا تارتلېسبن »دېدى. 10ئارلملزدلكى ىلرەۇېەنگە نبھقا ئبلرنلڭ ىارللق دورلېلرلنى ئۆگلتلشنى ىبۇرۇدى ،چۈنكى ئب ئبلرنلڭ توغرا ۇولدا ماڭماۇدلغانېلقلنى ۋە ھەققانلاەت ئۈچۈن كۈرەش قلېماۇدلغانېلقلنى ىلېەتتى. 11ىلز ئبنلڭ ىارللق سۆزللرى ىوۇلچە قلېدۇق :ىارللق ۇامان نلاەتېلك ۇامانلرنى اازا ئورنلغا ىاغېلدۇق ،ئبلرنلڭ ئوندلن ىلر قلسملنى ۇەر ۇۈزلدە شەۇتاننلڭ ئالدلدا ىوۇسبندۇرۇش ئۈچۈن قالدۇردۇق. 12ىلز نبھقا ئبلرنلڭ كيسەلېلكېلرلنلڭ ىارللق دورلېلرلنى ،ئبلرنلڭ ئازدۇرۇش ئبسبلېلرلنى ،ۇەر ئۈستى ئۆسۈمېۈكېلرى ىلېەن ئبلرنى قانداق داۋالشنى چۈشەندۈرۈپ ىەردۇق. )(13نبھ پەۇغەمبەرگە ھەر خلل دورللرنى تەۋسلاە قلېغان ھالدا ىارللق نەرسلېەرنى ىلر كلتاىقا ۇازغان ئلدى .شبنلڭ ىلېەن شەۇتانلرنلڭ نبھنلڭ ئوغبلېلرلغا زلاان ۇەتكۈزۈشى توسبلغان ئلدى. 14ئب ۇازغانېلرلنلڭ ھەمملسلنى چوڭ ئوغېى سامغا ىەردى ،چۈنكى ئب سامنى ىارللق ئوغبلېلرلدلن ىەك ۇاخشى كۆرەتتى. 15نبھ ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ ۇينلغا ئبخېلدى ۋە ئارارات زېملنلدلكى لبىار تيغلغا دەپنە قلېلندى. 16ئب توققبز ۇۈز ئەلېلك ۇلل ،ئون توققبز ۇلېېلق توۇبم ۋە ئلككى ھەپتە ىەش ۇلېنى تامامېلدى]. [1659 AM 17ئب ۇەر ۇۈزلدلكى ھاۇاتلدا ،ئادالەت ىلېەن مبكەممەل ىولغانېلقى ئۈچۈن ،ئينوختلن ىاشقا ئلنسانلرنلڭ ئەۋلدللرلدلن ئۈستۈن تبردى . چۈنكى ئينوخنلڭ ۋەزلپلسى دۇناانلڭ ئەۋلدللرلغا گبۋاھېلق ىيرلش ئۈچۈن ىيكلتلېگەن ىولبپ ،ئب قلاامەت كۈنلگلچە ئەۋلدتلن ئەۋلدقا ىارللق ئلشلرنى سۆزلەپ ىيرلشى كيرەك ئلدى. 18ئوتتبز ئۈچلنچى ۇلېېلقتا ،ۇەنى ىلرلنچى ۇلېلنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە ،پەلەگ سلنائارنلڭ قلزى لومنا ئلسلمېلك ىلر ئاۇال ئالدى .ئب ىب ھەپتلنلڭ تۆتلنچى ۇلېلدا ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .پەلەگ ئوغېلغا رېئب دەپ ئلسلم قوۇدى .ئب« :مانا ،ئلنسانلر شلنار زېملنلدا ئۆزللرلگە شەھەر ۋە مبنار سيېلش رەزلل نلالتى ىلېەن ۇامانېلققا ۇۈزلەندى »دېدى. 19ئبلر ئارارات زېملنلدلن شەرققە ،شلنارغا قاراپ ۇولغا چلقتى .چۈنكى ئب چاغدا ئبلر شەھەر ۋە مبنارنى ۇاساپ« ،ىارلڭلر ،ىب ئارقلېلق ئاسمانغا چلقاۇېى »دېدى. 20ئبلر قبرۇلبشقا ىاشېلدى .تۆتلنچى ھەپتلدە ئوتتا خلش ۇاسلدى .خلشلر تاش ئورنلغا ئلشېلتلېدى .ئبلرنى ىلرلەشتۈرگەن لي دېڭلزدلن ۋە شلنار زېملنلدلكى سب ىبلقېلرلدلن چلقلدلغان ئاسفالت ئلدى. 12
ۇبىلېيالر
21ئبلر ئبنى قلرلق ئۈچ ۇلل( مللدلاە 1645-ۇلېدلن 1688-ۇلېغلچە )سيېلپ ىولدى .ئبنلڭ كەڭېلكى 203خلش ،ئيگلزللكى ىلر خلشنلڭ ئۈچتلن ىلر قلسمى ئلدى .ئيگلزللكى 5433گلرۋەك ،ئلككى پالما دەرلخى( ،ىلر تامنلڭ ئبزۇنېبقى ) 13قەۋەت( قالغانېلرلنلڭ ئبزۇنېبقى 30 قەۋەت )ئلدى. 22پەرۋەردلگار خبداۇلملز ىلزگە مبنداق دېدى« :مانا ،ئبلر ىلر ملېېەت ،ئبلر ىبنى قلېلشقا ىاشېلدى ،ئەمدى ئبلردلن ھيچ نەرسە توختلتلېماۇدۇ .كيېلڭلر ،تۆۋەنگە چۈشۈپ ،ئبلرنلڭ تلېلنى ئارللشتبرۇۋېتەۇېى ،شبنداق قلېساق ئبلر ىلر-ىلرلنلڭ سۆزلنى چۈشەنمەۇدۇ ، شەھەرلەرگە ۋە ملېېەتېەرگە تارقلېلپ كيتلدۇ ،قلاامەت كۈنلگلچە ئبلردا ىلر نلاەت ىولماۇدۇ». 23پەرۋەردلگار چۈشتى ،ىلز ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ئلنسان ىاللېلرى قبرغان شەھەر ۋە مبنارنى كۆرۈش ئۈچۈن چۈشتبق. 24ئب ئبلرنلڭ تلېلنى ئارللشتبرۇۋەتتى ،شبڭا ئبلر ىلر-ىلرلنلڭ سۆزلنى چۈشەنمەۇدلغان ىولدى .شبنلڭ ىلېەن ئبلر شەھەر ۋە مبنار سيېلشنى توختاتتى. 25شبڭا پۈتۈن شلنار زېملنى ىاىلل دەپ ئاتلېلدۇ ،چۈنكى پەرۋەردلگار ئب ۇەردە ئلنسانلرنلڭ تلېلنى ئارللشتبرۇۋەتكەن .ئبلر ئب ۇەردلن ئۆز تلېى ۋە ملېېلتى ىوۇلچە ئۆز شەھەرللرلگە تارقاقلشتبرۇلغان. 26پەرۋەردلگار مبنارغا قاتتلق ىوران چلقلرلپ ،ئبنى ۇەر ۇۈزلگە ئۆرۈۋەتتى .مانا ،مبنار ئاسسبر ىلېەن ىاىلېوننلڭ ئارلېلقلدا ،شلنار زېملنلدا ئلدى .ئبلر ىب مبنارغا« ئاغدۇرۇۋېتلش »دەپ ئلسلم قوۇدى. 27ىلرلنچى ۇلېنلڭ تۆتلنچى ھەپتلسلدە (1688-ۇلېى )،ئوتتبز تۆتلنچى ۇلېېلقلنلڭ ىيشلدا ،ئبلر شلنار زېملنلدلن تارقاقلشتبرۇلدى. 28ھام ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى اەنبىتلكى زېملندلن ئۆزلگە تەقسلم قلېلپ ئالغان زېملنغا ىاردى. 29كەنئان للۋان زېملنلنلڭ ملسلر دەرۇاسلغلچە ىولغان ناھاۇلتى ۇاخشى ئلكەنېلكلنى كۆردى .ئب غەرىتلكى( دېڭلز ىوۇلدلكى )ئۆزلگە تەۋە زېملنغا كلرملدى .ئب ئلئوردان دەرۇاسلنلڭ چيتلدلن شەرققە ۋە غەرىكە ،دېڭلز چيتلگلچە ىولغان للۋان زېملنلدا ئولتبراقلشتى. 30ئبنلڭ ئاتلسى ھام ،كبش ۋە ملزراۇلم قيرلنداشېلرى ئبنلڭغا« :سەن ئۆزۈڭگە تەۋە ىولملغان ،ىلزگە چەك تاشلش ئارقلېلق ىيرلېملگەن ىلر زېملندا ئولتبراقېلشلپ قالدلڭ .ىبنداق قلېما .ئەگەر شبنداق قلېساڭ ،سەن ۋە ئوغبلېلرلڭ ىب زېملندا ۇلقلېلپ ،غەزەپكە ئبچراۇسەن . چۈنكى غەزەپ ىلېەن ئۆزۈڭنى تاپتلڭ ،ىاللېلرلڭ غەزەپ ىلېەن ۇلقلېلدۇ ،سەن مەڭگۈ ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلسەن ».دېدى. 31سامنلڭ ئۆۇلدە تبرما ،چۈنكى ئب ۇەر سام ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا تەقسلم قلېلنلپ كەلگەن. 32سەن لەنەتكە ئبچرلدلڭ ،نبھنلڭ ىارللق ئوغبلېلرلدلنمب ئيشلپ كەتكۈدەك لەنەتكە ئبچرلشلڭ كيرەك .چۈنكى ىلز مبقەددەس سوتچى ۋە ئاتلملز نبھنلڭ ئالدلدا ئۆزلملزنى قەسەم ىلېەن ىاغېلغان لەنەتكە ئبچرلدۇق». 33ليكلن ئب ئبلرنلڭ سۆزلگە قبلق سالملدى .ئب ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ىۈگۈنگلچە خاماتتلن ملسلرنلڭ كلرلشلگلچە ىولغان للۋان زېملنلدا ۇاشلدى. 34شبڭا ىب زېملن كەنئان دەپ ئاتالغان. 35ۇاىەت ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى دېڭلزغا قاراپ ۇولغا چلقلپ ،ئۆزللرلگە تەۋە زېملندا ئولتبراقلشتى .ماداي دېڭلز زېملنلنى كۆردى ،ئەمما ئب ئبنلڭغا ۇاقملدى .ئب ھام ،ئاششبر ۋە ئاۇاللنلڭ ئلنلسى ئارپاخشادتلن ىلر پارچە تەلەپ قلېدى .ئب ىۈگۈنگلچە ئاۇاللنلڭ ئلنلسلنلڭ ۇينلدا ، ميدلاا زېملنلدا تبرۇپ كەلدى. 36ئب ئۆزلنلڭ ۋە ئوغبلېلرلنلڭ تبرالغبسلنى ئاتلسى ماداۇنلڭ ئلسمى ىلېەن ميدلاا دەپ ئاتلدى. 11باب1ئوتتبز ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلدە ،ۇەنى ىلرلنچى ۇلېلنلڭ (1681-ۇلېى )،رېئب ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ئورا ىولبپ ،ئب كيسەدنلڭ ئوغېى ئبرنلڭ قلزى ئلدى .ئب ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ىب ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېلدا ،ىب ۇلېېلقنلڭ (1687-ۇلېى ) ئبنلڭغا سيروھ دەپ ئلسلم قوۇدى. 2نبھنلڭ ئوغبلېلرى ىلر-ىلرى ىلېەن ئبرۇش قلېلشقا ىاشېلدى ،ئەسلرگە ئيېلپ ،ىلر-ىلرلنى ئۆلتۈرۈپ ،ۇەر ۇۈزلدلكى ئلنسانلرنلڭ قينلنى تۆكۈپ ،قان ۇيالشكە ،مبستەھكەم شەھەرلەر ،تاملر ۋە مبنارلرنى سيېلشقا ىاشېلدى .شەخسېەر ئۆزللرلنى ملېېەتتلن ئۈستۈن تبتبشقا ، پادلشاھېلقلرنلڭ ىاشېلنلشلنى قبرۇشقا ،خەلق خەلققە قارشى ،ملېېەت ملېېەتكە قارشى ،شەھەر شەھەرگە قارشى ئبرۇش قلېلشقا ىاشېلدى . ھەمملسى ۇامانېلق قلېلشقا ،قورال-ۇاراغ سيتلۋېېلشقا ،ئوغبلېلرلغا ئبرۇش ئۆگلتلشكە ىاشېلدى ،شەھەرلەرنى ئلگلېەشكە ،ئەر-ئاۇال قبللرنى سيتلشقا ىاشېلدى. 3كيسەدنلڭ ئوغېى ۇر كالدېالرنلڭ ئارا شەھلرلنى قبرۇپ ،ئبنلڭغا ئۆز ئلسمى ۋە ئاتلسلنلڭ ئلسمى ىلېەن ئلسلم قوۇدى .ئبلر ئۆزللرى ئۈچۈن قبۇبلغان ىبتلرنى ۇاساپ ،ئۆزللرى ۇاسلغان قبۇبلغان ىبتقا چوقبندى .ئبلر ئوۇما ىبتلر ۋە ناپاك سلمبلكرالرنى ۇاساشقا ىاشېلدى ،ۇامان روھلر ئبلرنى گبناھ ۋە ناپاكېلق قلېلشقا ۇاردەم ىەردى ۋە ئازدۇردى. 4شاھزادە ماستيما ىبلرنلڭ ھەمملسلنى قلېلشقا تلرلشتى ،ئب قول ئاستلدلكى ىاشقا روھلرنى ئەۋەتلپ ،ھەر خلل خاتا ،گبناھ ۋە ھەر خلل الناۇەتېەرنى قلېلپ ،زېملننى ىبزۇپ ۋەۇران قلېلپ ،قان تۆكتى. 5شبڭا ئب سيروھنلڭ ئلسملنى سيرۇگ دەپ ئاتلدى ،چۈنكى ئبلرنلڭ ھەمملسى ھەر خلل گبناھ ۋە قانبنغا خللپېلق قلېلشقا ىاشېلدى. 6ئب چوڭ ىولبپ ،ئاۇاللنلڭ ئانلسلنلڭ ئاتلسلغا ۇيقلن ىولغان كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدە تبرۇپ ،ىبتلرغا چوقبندى .ئب ئوتتبز ئالتلنچى ۇلېېلقتا ،ىەشلنچى ھەپتلدە ،ۇەنى ىلرلنچى ۇلېلنلڭ 1744-ۇلېى ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ميېكا ىولبپ ،ئب ئاتلسلنلڭ ئاكلسلنلڭ قلزى كاىيرنلڭ قلزى ئلدى. 7ئب ىب ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا ئبنلڭغا ناھورنى تبغدى .ناھور چوڭ ىولبپ ،كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدە ئولتبراقلشتى .ئاتلسى ئبنلڭغا كالدېالرنلڭ ئەھۋاللنى تەتقلق قلېلشنى ئۆگەتتى ،ئاسماننلڭ ئالمەتېلرلگە ئاساسەن پال سيېلش ۋە ئالدلن كۆرۈشنى ئۆگەتتى. 13
ۇبىلېيالر
8ئالتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ئوتتبز ۇەتتلنچى ۇلېېلقلدا[ ،ئەرتەڭ سائەت ] 18:00ئب ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى ،ئبنلڭ ئلسمى كالدېاېلق نيستاگنلڭ قلزى ئلااسكا ئلدى. 9ئب ىب ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېى ئبنلڭغا تەراھنى تبغدى]. [18:06 AM 10شاھزادە ماستيما زېملننى ۋەۇران قلېلش ۋە ئلنسانلرنلڭ ئەمگلكلنى تارتلۋېېلش ئۈچۈن ،ۇەرگە چيچلېغان ئبرۇقنى ۇەپ كيتلش ئۈچۈن قارغا ۋە قبشلرنى ئەۋەتتى .ئبلر ئبرۇقنى تيرلشتلن ىبرۇن ،قارغالر ۇەر ۇۈزلدلن ئبنى ئۈزۈۋالدى. 11شبڭا ئب ئبنلڭغا تەراھ دەپ ئلسلم قوۇدى ،چۈنكى قارغا-قبزغبنلر ئبلرنى ۇوقسبزلبققا چۈشۈرۈپ ،ئبرۇقلنى ۇەپ تاشېلدى. 12قبشلر تۈپەۇېلدلن ۇلېلر ھوسبلسلز ىولبشقا ىاشېلدى .ئبلر دەرەخېەرنلڭ ىارللق ميۋلېلرلنى ۇەپ تۈگلتلۋەتتى .پەقەت زور كۈچ سەرپ قلېلش ئارقلېلقل ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ميۋلېەرنلڭ ئازراقلنى ساقلپ قالغلېى ىولدى. 13ىب ئوتتبز توققبزلنچى ۇلېېلق خاتلرە كۈنلدە ،ىلرلنچى ۇلېنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە، [1870-ۇلېى ئەتلگەن سائەت 1870-ۇلېى ]تەراھ ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ئەدنا ىولبپ ،ئب ئاىرامنلڭ قلزى ،ۇەنى ئبنلڭ ئاتلسلنلڭ سلڭېلسلنلڭ قلزى ئلدى .ىب ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېلدا [1876-ۇلېى ئەتلگەن سائەت 1876-ۇلېى ]تەراھ ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئوغېلنلڭ ئلسملنى ئانلسلنلڭ ئاتلسلنلڭ ئلسمى ىلېەن ئاىرام قوۇدى. 14چۈنكى ئب قلزى ئوغبل تبغبشتلن ىبرۇن ئۆلۈپ كەتكەنلدى. 15ىال ۇەر ۇۈزلدلكى خاتاللقلرنى چۈشلنلشكە ىاشېلدى ،چۈنكى ھەممە ئادەم ئوۇما ىبتلرغا ۋە ناپاك نەرسلېەرگە ئەگلشلپ ئازغان ، ئاتلسى ئبنلڭغا ۇيزلشنى ئۆگەتكەن ،ئب ئلككى ھەپتلېلك ئلدى، [1890-ۇلېى ئەتلگەن سائەت ] 18:90ۋە ئب ئاتلسى ىلېەن ىلېېە ىبتلرغا چوقبنماسېلق ئۈچۈن ئۆزلنى ئبنلڭدلن ئاۇرلۋەتكەن. 16ئب ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان زاتقا دۇئا قلېلپ ،ئبنلڭ ئلنسان ىاللېلرلنلڭ خاتاللقلدلن قبتبلبشلنى ۋە ئبنلڭ نيسلۋلسلنلڭ ناپاكېلق ۋە رەزلېېلكتلن كيالن خاتاللققا پيتلپ قالماسېلقلنى تلېلدى. 17ۇەرگە ئبرۇق چيچلش ۋاقتى كەلدى .ئبلر ئبرۇقېلرلنى قارغالردلن قوغداش ئۈچۈن ىلېېە ۇولغا چلقتى .ئلبرام ئبلر ىلېەن ىلېېە ۇولغا چلقتى .ىال ئون تۆت ۇاشېلق ىلر ئوغبل ىال ئلدى. 18ىلر ىبلبت قارغا ئبرۇقنى ۇبتبۋېتلشكە كەلدى .ئلبرام ئبلر ۇەرگە قونبشتلن ىبرۇن ئبلرغا قاراپ ۇۈگۈردى .ئبلر ۇەرگە قونبشتلن ىبرۇن ئبلرغا ۋارقلرلدى ۋە« :چۈشمەڭلر ،كەلگەن ۇيرلڭلرغا قاۇتلپ كيتلڭلر »!دېدى .ئبلر قاۇتلپ كەتتى. 19ئب كۈنى ئب قارغا ىبلبتېلرلنى ۇەتملش قيتلم ئارقلغا قاۇتبردى .ئلبرام تبرغان زېملندلكى ىارللق قارغالرنلڭ ئلچلدە ىلرسلمب ئب ۇەرگە ئورۇنلشملدى. 20پۈتۈن زېملندا ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ىولغانلرنلڭ ھەمملسى ئبنلڭ ۋارقلرلغانېلقلنى ،ىارللق قارغالرنلڭ قاۇتلپ كەتكەنېلكلنى كۆردى .ئبنلڭ نامى پۈتۈن كالدېالر زېملنلدا ئبلبغلندى. 21ىب ۇلل ئبرۇق سيۋەتمەكچى ىولغانلرنلڭ ھەمملسى ئبنلڭ ۇينلغا كەلدى .ئبرۇق سيۋەت ۋاقتى تۈگلگۈچە ئب ئبلر ىلېەن ىلېېە ىولدى . ئبلر ۇەرللرلنى سيۋەتتى ،شب ۇلېى ئبلر ۇيتەرللك ئاشېلق ئيېلپ كيېلپ ۇەپ ،توۇدى. 22ىەشلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا (1891-ۇلېى ئەتلگەندە )ئلبرام كال ئۈچۈن قورال-ۇاراغ ۇاسلغبچللرغا ،ۇاغاچتلن قول ھۈنەرۋەنېەرگە ئۆگەتتى .ئبلر ئبرۇقنى سيپلش ئۈچۈن ۇەر ۇۈزلدلن ىلر قاچا ۇاساپ ،سوقا رامكلسلغا قارلتلپ قوۇدى .ئبرۇق سوقا ۇيرلگە چۈشۈپ ،ۇەرگە كۆمۈلۈپ قالدى .ئبلر ئەمدى قارغالردلن قورقماۇدلغان ىولدى. 23ئبلر ئلبرامنلڭ ىبۇرۇقى ىوۇلچە ۇەر ۇۈزلدلن ىارللق سوقا رامېلرلغا( قاچا )ۇاساپ ،پۈتۈن زېملنغا ئبرۇق سيېلپ ،تيرلپ ،ۇەر ئاغدۇردى ،ئبلر ئەمدى قبشلردلن قورقماۇدلغان ىولدى. 12باب1ۇەتتلنچى ۇلېلنلڭ ئالتلنچى ھەپتلسلدە ،ۇەنى ئەتلگەن سائەت 19:04دە ئلبرام ئاتلسى تەراھقا« :ئاتا »!دېدى. 2ئب« :مانا ،مەن ئوغېبم »،دېدى. «سلېەر چوقبنلۋاتقان ىبتلردلن ىلزگە نيمە ۇاردەم ۋە پاۇدا ىار؟ سەن قاۇسلسلنلڭ ئالدلدا ئۆزۈڭنى سەادە قلېلسەن؟ 3چۈنكى ئبلردا روھ ۇوق، چۈنكى ئبلر ئەخمەق شەكلېېەر ،قەلبنى ئازدۇرلدۇ. ئبلرغا چوقبنماڭ: 4ئاسماندلكى خبداغا سەادە قلېلڭلر، ۇەر ۇۈزلگە ۇامغبر ۋە شەىنەم ۇاغدۇرۇشقا كلم سەۋەب ىوللدۇ؟ ۇەر ۇۈزلدلكى ھەممە ئلشنى قلېلدۇ، ۋە ھەممە نەرسلنى ئۆزلنلڭ سۆزى ىلېەن ۇاراتتى، ۋە ىارللق ھاۇاتېلق ئبنلڭ ۇۈزلدلن كەلگەن. 5نيملشقا روھى ۇوق نەرسلېەرگە چوقبنلسلېەر؟ چۈنكى ئبلر( ئلنسانلرنلڭ )قوللنلڭ ئەسلرى، ئبلرنى مۈرلېلرلڭلرغا كۆتۈرۈپ ۇۈرلسلېەر، سلېەر ئبلردلن ۇاردەم ئاللماۇسلېەر، ليكلن ئبلر ئبلرنى ۇاسلغانلر ئۈچۈن چوڭ نومبس سەۋەىى، 14
ۇبىلېيالر
ئبلرغا چوقبنلدلغانلرنلڭ قەلبلنى ئازدۇرۇش. ئبلرغا چوقبنماڭلر. 6ئاتلسى ئبنلڭغا« :مەنمب ىبنى ىلېلمەن ،ئوغېبم ،ليكلن مينى ئبلرغا خلزمەت قلېدۇرغان خەلق ىلېەن نيمە قلېلشلم كيرەك؟ »دېدى. 7ئەگەر مەن ئبلرغا راست گەپ قلېسام ،ئبلر مينى ئۆلتۈرلدۇ ،چۈنكى ئبلرنلڭ روھى ئبلرغا چوقبنبش ۋە ئبلرنى ھۆرمەتېەش ئۈچۈن ئبلرغا ۇيپلشقان. « 8ئوغېبم ،ئبلر سينى ئۆلتۈرملسبن دەپ الم تبر »دېدى ئب ىب سۆزلەرنى ئلككى ئاكلسلغا ئياتتى ،ئبلر ئبنلڭغا ئاچچلقلندى ،ئب الم تبرملدى. 9ۇەتتلنچى ۇلېلنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە ،ۇەنى قلرلقلنچى ۇلېېلقتا ]، [19:25ئلبرام ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى ساراي ىولبپ ،ئب ئاتلسلنلڭ قلزى ئلدى .ئب ساراي ئبنلڭغا خوتبنېبققا ئاۇلندى. 10ئبنلڭ ئلنلسى ھاران ئۈچلنچى ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېلدا، [1928-ۇلېى ]ىلر ئاۇال ئالدى .ھاران ىب ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېلدا، [1932- ۇلېى ]ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغبپ ىەردى .ھاران ئبنلڭ ئلسملنى لبت قوۇدى. 11ئبنلڭ ئلنلسى ناھور ئۆزلگە ىلر ئاۇال ئالدى. 12ئلبرامنلڭ ھاۇاتلنلڭ ئالتلملشلنچى ۇلېلدا ،ۇەنى ئبنلڭ تۆتلنچى ھەپتلسلدە ،ئەتلگەن سائەت 19:36دە ،ئلبرام كيچلسى ئورنلدلن تبرۇپ ، ىبتخانا ۋە ئۆۇدلكى ىارللق نەرسلېەرنى كۆۇدۈرۈۋەتتى ،ھيچكلم ىبنى ىلېملدى. 13ئبلر كيچلسى ئورنلدلن تبرۇپ ،ئۆز ئللھېلرلنى ئوت ئلچلدلن قبتقبزۇشقا تلرلشتى. 14ھاران ئبلرنى قبتقبزۇشقا ئالدلراش ئلدى ،ليكلن ئوت ئبنلڭ ئۈستلگە كۆۇۈپ كەتتى .ئب ئوتتا كۆۇۈپ كەتتى .ئب كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدە ئاتلسى تەراھنلڭ ئالدلدا قازا قلېدى .ئبنى كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلگە دەپنە قلېدى. 15تەراھ ئوغبلېلرى ىلېەن ىلېېە كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدلن چلقلپ ،للۋان ۋە كەنئان زېملنېلرلغا ىاردى .ئب ھاران زېملنلدا تبردى .ئلبرام ئاتلسى تەراھ ىلېەن ھاراندا ئلككى ھەپتە تبردى. 16ىەشلنچى ۇلېلنلڭ ئالتلنچى ھەپتلسلدە، [1951-ۇلېى ئەتلگەن سائەت ] 19:51ئلبرام ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا كيچلسى ئبۇقبسلز ئولتبرۇپ ،كەچتلن ئەتلگەنگلچە ۇبلتبزلرنى كۆزەتتى .ۇامغبرنلڭ ۇلل خاراكتيرلنى كۆرۈش ئۈچۈن ،ئب ۇالغبز ئولتبرۇپ كۆزەتتى. 17ئبنلڭ قەلبلگە ىلر سۆز كەلدى ۋە ئب مبنداق دېدى« :ۇبلتبزلرنلڭ ،ئاي ۋە قبۇاشنلڭ ىارللق ئالمەتېلرى پەرۋەردلگارنلڭ قوللدا .مەن نيملشقا ئبلرنى ئلزدەۇمەن؟» )(18ئەگەر ئب خاللسا ،ئەتلگەن ۋە كەچتە ۇامغبر ۇاغدۇرلدۇ. ئەگەر ئب خاللسا ،ئبنى توسلدۇ، ھەممە نەرسە ئبنلڭ قوللدا. 19ئب شب كيچلسى دۇئا قلېلپ مبنداق دېدى: «مينلڭ خبداۇلم ،ئەڭ ئاللي خبدا ،پەقەت سەنل مينلڭ خبداۇلمسەن، مەن سينى ۋە سينلڭ پادلشاھېلقلڭنى تالېلدلم. ۋە سەن ھەممە نەرسلنى ۇاراتتلڭ، ۋە قولېلرلڭنلڭ ئلشى ىولغان ىارللق نەرسلېەر. 20مينى ئلنسانلرنلڭ قەلبلدلكى ئوي-پلكلرلەرگە ھۆكۈمرانېلق قلېلۋاتقان ۇامان روھلرنلڭ قوللدلن قبتقبزۇڭ. ئى خبداۇلم ،ئبلر مينى سەندلن ئازدۇرملسبن. مينى ۋە ئەۋلدللرلمنى مەڭگۈ مبستەھكەم قلېغلن. ىبنلڭدلن كيالن ۋە مەڭگۈ ۇوللملزدلن ئازماۇملز. 21ئب مبنداق دېدى« :مينلڭ ۇۈزۈمنى ئلزدەۋاتقان كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلگە قاۇتلپ ىيرلپ ،ئبلرغا قاۇتلشلم كيرەكمب؟ مەن ىب ۇەردە تبرالۇمەنمب؟ ئى خبداۇلم ،سينلڭ ئالدلڭدلكى توغرا ۇولنى قبلبڭنلڭ قوللدا مبۋەپپەقلاەتېلك قلېغاۇسەن ،ئب ئبنى ئەمەلگە ئاشبرسبن ،مەن قەلبلمنلڭ ئالدامچلېلقلغا ئەگلشلپ ماڭماۇمەن». 22ئب سۆزلەش ۋە دۇئا قلېلشنى ئاخلرلشتبرغاندلن كيالن ،پەرۋەردلگارنلڭ سۆزى مەن ئارقلېلق ئبنلڭغا ئەۋەتلېدى« :ئۆز ۇبرتبڭدلن ، ئبرۇق-تبغقانېلرلڭدلن ۋە ئاتاڭنلڭ ئائلېلسلدلن ئاۇرلېلپ ،مەن ساڭا كۆرسلتلدلغان زېملنغا ىار .مەن سينى ىۈۇۈك ۋە كۆپ ملېېەت قلېلمەن». 23مەن ساڭا ىەخت ئاتا قلېلمەن، مەن سينلڭ ناملڭنى ئبلبغ قلېلمەن، سەن ۇەر ۇۈزلدە ىەختېلك ىوللسەن، ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق قەىلېلېەر سەن ئارقلېلق ىەختكە ئيرلشلدۇ، ساڭا ىەخت تلېلگەنېەرگە ىەخت ئاتا قلېلمەن، سينى لەنەتېلگەنېەرگە لەنەت ئياتلڭلر. 24مەن ساڭا ،سينلڭ ئوغېبڭغا ،سينلڭ ئوغېبڭنلڭ ئوغېلغا ۋە سينلڭ ىارللق ئەۋلدللرلڭغا خبدا ىوللمەن .قورقما ،مەن ىبنلڭدلن كيالن ۋە ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ئەۋلدلرغلچە سينلڭ خبداۇلڭ ىوللمەن. 25پەرۋەردلگار خبدا« :ئبنلڭ ئاغزلنى ۋە قبلقېلرلنى ئيچلڭلر ،ئب ئاغزى ىلېەن ،ئاشكارللنغان تلل ىلېەن ئاڭېلسبن ۋە سۆزللسبن » دېدى .چۈنكى ىاىلېون ئاغدۇرۇلغان كۈندلن ىاشلپ ،ىب سۆزلەر ىارللق ئلنسان ىاللېلرلنلڭ ئاغزلدلن چلقملغانلدى. 26مەن ئبنلڭ ئاغزلنى ،قبلقېلرلنى ۋە ئيغلزللرلنى ئيچلپ ،ئبنلڭ ىلېەن ئلبرانلي تلېلدا ،مەخېبقاتلرنلڭ تلېلدا سۆزلەشكە ىاشېلدلم. 27ئب ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ كلتاىېلرلنى ئيېلپ ،ىب كلتاىلر ئلبرانلي تلېلدا ۇيزلېغان ئلدى .ئب ئبلرنى كۆچۈرۈپ چلقتى .شبنلڭدلن كيالن ئب ئبلرنى ئۆگلنلشكە ىاشېلدى .مەن ئبنلڭغا ئب چۈشلنەلمەۇدلغان نەرسلېەرنى ئياتتلم ،ئب ئالتە ۇامغبرلبق ئاۇدا ئبلرنى ئۆگەندى. 15
ۇبىلېيالر
28ئالتلنچى ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېلدا( ئەتلگەن سائەت ) 19:53ئب ئاتلسى ىلېەن سۆزللشلپ ،ئبنلڭغا ھاراندلن ئاۇرلېلپ ،كەنئان زېملنلغا ىيرلپ ،ئبنى كۆرۈپ قاۇتلپ كيېلدلغانېلقلنى ئياتتى. 29ئاتلسى تەراھ ئبنلڭغا« :ئامان-ئيسەن ىارغلن »،دېدى. مەڭگۈلۈك خبدا ۇولبڭنى توغرى قلېسبن. پەرۋەردلگار ساڭا ۇاردەم قلېسبن ،سينى ىارللق ۇامانېلقتلن ساقېلسبن، سينى كۆرگەنېەرنلڭ ئالدلدا ساڭا ئلنئام ،مەرھەمەت ۋە ميھرلبانېلق ئاتا قلېغاۇسەن. ئلنسان ىاللېلرلنلڭ ھيچقاۇسلسى ساڭا زلاان ۇەتكۈزەلملسبن. ئامان-ئيسەن كيتلڭلر. 30ئەگەر سەن ئۆزۈڭگە چلراۇېلق ىلر زېملننى كۆرسەڭ ،ئورنلڭدلن تبرۇپ مينى ئۆزۈڭگە ئيېلپ كەت .ئلنلڭ ھاراننلڭ ئوغېى لبتنى ئۆز ئوغېبڭ قلېلپ ئيېلپ كەت .پەرۋەردلگار ساڭا ۇار ىولسبن. 31ئلنلڭ ناھور ،سەن ئامان-ئيسەن قاۇتلپ كەلگۈچە مەن ىلېەن ىلېېە كەتسبن ،ىلز ھەمململز سەن ىلېەن ىلېېە ىارلملز »،دېدى. 13باب1ئلبرام ھاراندلن ئاۇرلېلپ ،ئاۇالى ساراي ۋە ئلنلسى ھاراننلڭ ئوغېى لبتنى ئيېلپ ،كەنئان زېملنلغا ىاردى .ئب ئاشسبرغا كيېلپ ،شەكەمگە ىاردى ۋە ىلر ئيگلز دۇب دەرلخلنلڭ ۇينلدا ئولتبردى. 2ئب ىب زېملننلڭ خاماتنلڭ كلرلش ئيغلزلدلن تارتلپ ئيگلز دۇب دەرلخلگلچە ىولغان ناھاۇلتى گۈزەل ئلكەنېلكلنى كۆردى. 3پەرۋەردلگار ئبنلڭغا« :مەن ىب زېملننى ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىيرلمەن »دېدى. 4ئب ۇەردە ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاساپ ،پەرۋەردلگارغا كۆرۈنگەن پەرۋەردلگارغا ئاتاپ كۆۇدۈرمە قبرىانېلق قلېدى. 5ئب ۇەردلن تاغقا قاراپ ۇول ئالدى ...غەرىتلكى ىەۇتەل ،شەرقتلكى ئاۇغا ىيرلپ ،چيدلرلنى شب ۇەردە تلكتى. 6ئب قارلدى ،ىب ۇەر ناھاۇلتى كەڭ ۋە ۇاخشى ئلكەن ،ئبنلڭ ئۈستلدە ھەممە نەرسە ئۆسكەن ئلكەن -ئۈزۈم ،ئەنجۈر ،ئانار ،دۇب ،ئلېيكلس ، تيرېبلنت ،ماۇېلق دەرەخېەر ،كيدلر ،سلپرلس ،خورما دەرەخېلرى ۋە ىارللق دال دەرەخېلرى ىار ئلكەن .تاغلردا سب ىار ئلكەن. 7ئب ئۆزلنى كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدلن ىاشلپ چلقلرلپ ،ىب زېملنغا ئيېلپ كەلگەن پەرۋەردلگارغا مەدھلاە ئوقبدى. 8ىلرلنچى ۇلېى ،ۇەتتلنچى ھەپتلسلدە ،ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ۇەنى ئەتلگەن سائەت 19:54دە ،ئب ىب تاغقا ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاساپ ،پەرۋەردلگارنلڭ ناملنى چاقلردى« :سەن ،مەڭگۈلۈك خبدا ،مينلڭ خبداۇلمسەن». 9ئب پەرۋەردلگار ىلېەن ىلېېە ىولبشى ۋە ئبنى ئۆمرلنلڭ ئاخلرلغلچە تاشېلۋەتمەسېلكى ئۈچۈن قبرىانېلق سبپلسلدا كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق قلېدى. 10ئب ۇەردلن ئاۇرلېلپ اەنبىقا قاراپ ۇولغا چلقتى .ئب خيبرونغا كەلدى .خيبرون شب چاغدا قبرۇلبپ ىولغانلدى .ئب ئب ۇەردە ئلككى ۇلل تبرغاندلن كيالن ،اەنبىتلكى ىيئالوتقا ىاردى .ىب ۇەردە ئاچارچلېلق ۇۈز ىەردى. 11ئلبرام ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېى ملسلرغا ىاردى .ئاۇالى ئبنلڭدلن ئاۇرلۋېتلېلشتلن ىبرۇن ،ئب ملسلردا ىەش ۇلل تبردى. 12ملسلردلكى تاناۇلس شەھلرى ھلبروندلن ۇەتتە ۇلل كيالن قبرۇلغان ئلدى. 13پلرئەۋن ئلبرامنلڭ ئاۇالى ساراۇنى تبتبۋالغاندا ،پەرۋەردلگار ئلبرامنلڭ ئاۇالى ساراي سەۋەىلدلن پلرئەۋن ۋە ئبنلڭ ئائلېلسلگە ئيغلر ئاپەتېەرنى ئيېلپ كەلدى. 14ئلبرام قوي ،كال ،ئيشەك ،ئات ،تۆگە ،ئەر-ئاۇال قبل ۋە ئاۇال چاكارلر ،شبنداقل نبرغبن ئالتبن-كۈمۈشكە ئلگە ىولغاچقا ،ئبنلڭ شان- شەرلپى ناھاۇلتى ۇبقلرى ئلدى .ئبنلڭ ئلنلسى لبتمب ىاي ئلدى. 15ئاندلن ،پادلشاھ ئلبرامنلڭ ئاۇالى ساراۇنى قاۇتبرۇپ ىەردى .ساراي ئبنى ملسلردلن چلقلرلپ ،دەسېەپتە چيدلر تلكلپ تبرغان ااۇلغا ، ۇەنى شەرق تەرەپتە ئاي ،غەرب تەرەپتە ىەۇتەل ىولغان قبرىانېلق سبپلسلغا ىاردى .ئب ئلبرامنى تلنچ-ئامان قاۇتبرۇپ ىەرگەن پەرۋەردلگار خبداسلغا مەدھلاە ئوقبدى. 16ىلرلنچى ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېى ،قلرلق ىلرلنچى ۇلېېلقتا، [1963-ۇلېى ئەتلگەن سائەت ] 19:63ئب ىب ۇەرگە قاۇتلپ كيېلپ ،كۆۇدۈرمە قبرىانېلق قلېدى ۋە پەرۋەردلگارنلڭ ناملنى چاقلرلپ« :سەن ،ئەڭ ئاللي خبدا ،مەڭگۈ مينلڭ خبداۇلمسەن »دېدى. 17ىب ھەپتلنلڭ تۆتلنچى ۇلېلدا [1964-ۇلېى ئەتلگەن سائەت ] 19:64لبت ئبنلڭدلن ئاۇرلېدى ،لبت سودومدا ۇاشلدى ،سودوم خەلقى ىولسا ئلنتاۇلن گبناھكار ئلدى. 18ئب ئلنلسلنلڭ ئوغېلنلڭ ئبنلڭدلن ئاۇرلېلپ كەتكەنېلكلگە كۆڭېلدە قاۇغبردى ،چۈنكى ئبنلڭ ىاللسى ۇوق ئلدى. 19لبت ئەسلرگە ئيېلنغان ۇلېى ،لبت ئبنلڭدلن ئاۇرلېغاندلن كيالن ،ىب ھەپتلنلڭ تۆتلنچى ۇلېى پەرۋەردلگار ئلبرامغا« :ئۆزۈڭ تبرۇۋاتقان ۇەردلن شلمالغا ،اەنبىقا ،غەرىكە ۋە شەرققە كۆزۈڭنى تلككلن. 20سەن كۆرۈۋاتقان پۈتكۈل زېملننى ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا مەڭگۈ ىيرلمەن ،سينلڭ ئەۋلدللرلڭنى دېڭلز قبمېلرلدەك كۆپەۇتلمەن . ۇەر ۇۈزلدلكى قبملرنى ئادەم سانلسلمب ،سينلڭ ئەۋلدللرلڭنلڭ سانلنى ھيساىېلغلېى ىولماۇدۇ. 21ئورنلڭدلن تبر ،زېملننلڭ ئبزۇنېبقى ۋە كەڭېلكلنى ئاۇېلنلپ چلق ،ھەمملنى كۆرۈپ ىاق .چۈنكى مەن ئبنى سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىيرلمەن ».ئلبرام ھيبرونغا ىيرلپ ،ئب ۇەردە ئولتبراقلشتى. 22ىب ۇلېى ئيلم پادلشاھى كيدورلۋمير ،شلنار پادلشاھى ئامراىيل ،سيېلسار پادلشاھى ئارلئوك ۋە ملېېەتېەر پادلشاھى تيرگال كيېلپ ، گومورا پادلشاھلنى ئۆلتۈردى ،سودوم پادلشاھى قيچلپ كەتتى ،نبرغبنېلرى تبز دېڭلزى ىوۇلدلكى سلددلم ۋادلسلدا ۇارلېلنلپ ئۆلدى. 23ئبلر سودوم ،ئادەم ۋە زېبوئلمنى ،ئلبرامنلڭ ئلنلسى لبتنى ۋە ئبنلڭ ىارللق مال-مۈلكلنى ئەسلرگە ئيېلپ ،دانغا ىاردى. 16
ۇبىلېيالر
24قيچلپ قبتبلغان ىلر كلشى كيېلپ ،ئلبرامغا ئلنلسلنلڭ ئوغېلنلڭ ئەسلرگە ئيېلنغانېلقلنى ۋە( ئلبرام )ئۆي خلزمەتچلېلرلنى قوراللندۇرغانېلقلنى ئياتتى. ... 25 ...ئلبرام ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى ئۈچۈن تبنجى ھوسبلنلڭ ئوندلن ىلر قلسملنى پەرۋەردلگارغا تەقسلم قلېدى .پەرۋەردلگار ىب مۈلۈكنى ئبنلڭ ئالدلدا خلزمەت قلېغان روھانلالرغا مەڭگۈ تەقسلم قلېلشنى ۋە ئبلرنلڭ ىب زېملننى مەڭگۈ ئلگلدارچلېلق قلېلشلنى مەڭگۈ ىەلگلېلمە قلېدى. 26ىب قانبننلڭ چەكېلملسى ۇوق ،چۈنكى ئب ئەۋلدلر ئۈچۈن ئبرۇق ،شاراب ،ۇاغ ،كال ۋە قوۇلرنلڭ ئوندلن ىلرلنى پەرۋەردلگارغا ئاتاشنى مەڭگۈ ىەلگلېلگەن. 27ئب ئبنى روھانلالرغا ىەردى ،ئبلر ئبنلڭ ئالدلدا خبشالېلق ىلېەن ۇەپ-ئلچلشى كيرەك ئلدى. 28سودوم پادلشاھى ئبنلڭ ئالدلغا كيېلپ ،ئبنلڭغا تەزلم قلېلپ« :ئى رەىبلم ،ئلبرام ،قبتقبزۇۋالغان اانلرنى ىلزگە ىەرگەۇسەن ، غەنلامەتېەر سينلڭكى ىولسبن »دېدى. 29ئلبرام ئبنلڭغا« :مەن ئەڭ ئبلبغ خبداغا قولبمنى كۆتۈرۈپ ،ىلر تال ئلپتلن ىلر تال ئاۇاغ ىاغېلغبچقلچە سينلڭ ھيچ نەرسلڭنى ئالماۇمەن ،ىولملسا سەن« :مەن ئلبرامنى ىاي قلېدلم »دېمەۇسەن .پەقەت ۇاشلرنلڭ ۇيگەنېلرى ۋە مەن ىلېەن ىلېېە كەلگەنېەرنلڭ ،ۇەنى ئانير ، ئيشكول ۋە مامرېنلڭ نيسلۋلسلدلن ىاشقا نەرسە ئاللمەن .ىبلر ئۆز نيسلۋلسلنى ئاللدۇ »دېدى. 14باب1ىب ۋەقەلەردلن كيالن ،ىب ھەپتلنلڭ تۆتلنچى ۇلېى ،ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،پەرۋەردلگار ئلبرامغا چۈشتە« :قورقما ،ئلبرام ،مەن سينلڭ قوغدلغبچلڭ ،سينلڭ مبكاپاتلڭ ناھاۇلتى زور ىوللدۇ »دېدى. 2ئب« :ئى رەىبلم ،ئى پەرۋەردلگار ،ماڭا نيمە ىيرلسلز؟ مەن ىب ۇەردلن ىالسلز ۇاشلدلم .مينلڭ خلزمەتچلمنلڭ ئوغېى ماسيقنلڭ ئوغېى دامماسيق ئەللئيزەر .ئب مينلڭ ۋارلسلم ىوللدۇ ،سەن ماڭا ھيچقانداق ئەۋلد ىەرملدلڭ »،دېدى. 3ئب ئبنلڭغا« :ىب ئادەم سينلڭ ۋارلسلڭ ئەمەس ،ىەلكى ئۆز تبغقلڭدلن چلققان ئادەم ىوللدۇ ،ئب سينلڭ ۋارلسلڭ ىوللدۇ »،دېدى. 4ئاندلن ئبنى سلرتقا ئيېلپ چلقلپ ،ئبنلڭغا« :ئاسمانغا قاراپ ،ئەگەر ۇبلتبزلرنى سانلااللساڭ ،ئبلرنى ساناپ ىاق »دېدى. 5ئب ئاسمانغا قاراپ ،ۇبلتبزلرغا قاراپ« :سينلڭ ئەۋلدللرلڭمب شبنداق ىوللدۇ »دېدى. 6ئب پەرۋەردلگارغا ئلشەندى ،شبڭا ىب ئبنلڭغا ھەققانلاېلق دەپ قارلېدى. 7ئب ئبنلڭغا مبنداق دېدى« :مەن سينى كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدلن ئيېلپ چلققان پەرۋەردلگارمەن .ساڭا كەنئانېلقلرنلڭ زېملنلنى مەڭگۈ ئلگلدارچلېلق قلېلش ئۈچۈن ئبنى ىەردلم .مەن ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا خبدا ىوللمەن». 8ئب« :ئى رەىبلم ،ئى رەىبلم ،مەن ئبنلڭغا ۋارلسېلق قلېلدلغانېلقلمنى قانداق ىلېلمەن؟ »دېدى. 9پەرۋەردلگار ئبنلڭغا« :ماڭا ئۈچ ۇاشېلق ىلر كال ،ئۈچ ۇاشېلق ىلر ئۆچكە ،ئۈچ ۇاشېلق ىلر قوي ،ىلر پاختا ۋە ىلر كەپتەر ئيېلپ كەل »، دېدى. 10ئب ىبلرنلڭ ھەمملسلنى ئاۇنلڭ ئوتتبرلېلرلدا ئيېلپ ،ھلبرونغا ۇيقلن مامرەدلكى دۇب دەرلخلدە ئولتبراقلشتى. 11ئب ئب ۇەردە ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاساپ ،ىبلرنلڭ ھەمملسلنى قبرىانېلق قلېدى ،قينلنى قبرىانېلق سبپلسلغا تۆكۈپ ،ئبلرنى ئوتتبرلسلغا ىۆلۈپ ،ىلر-ىلرلنلڭ ئۈستلگە قوۇدى ،ليكلن قبشلرنى ىۆلملدى. 12قبشلر پارچللرغا قوندى ،ئلبرام ئبلرنى قوغلپ چلقاردى ۋە قبشلرنلڭ ئبلرغا تيگلشلگە ۇول قوۇملدى. 13كۈن پاتقاندا ،ئلبرام خبشالېلققا چۆمدى .ئبنلڭ ئۈستلگە قورقبنچېبق قاراڭغبلبق چۈشتى .ئلبرامغا« :شبنى ئينلق ىلېگلنكى ،سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ئۆزللرلگە تەۋە ىولملغان ىلر ۇەردە مبساپلر ىولبپ ،ئبلرنى قبل قلېلپ ، 400ۇلل ئازاب-ئوقبىەتكە ساللدۇ »دېالېدى. 14ئبلر قبل ىوللدلغان ملېېەتنى مەن ھۆكۈم قلېلمەن ،ئبنلڭدلن كيالن ئبلر ئب ۇەردلن نبرغبن مال-مۈلۈك ىلېەن چلقلدۇ. 15سەن ئاتا-ىوۋلېلرلڭنلڭ ۇينلغا تلنچ-ئامان كيتلسەن ،ئبزۇن ئۆمۈر كۆرۈپ دەپنە قلېلنلسەن. 16ليكلن تۆتلنچى ئەۋلدتا ئبلر ىب ۇەرگە قاۇتلپ كيېلدۇ ،چۈنكى ئامورلرنلڭ گبناھېلرى تيخى تولملغان. 17ئب ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ ،ئورنلدلن تبرغاندا ،قبۇاش پاتقاندا ،ئوت ۇالقبنى كۆرۈندى ،مانا ئوچاق تۈتۈن چلقلرلۋاتاتتى ،ئوت ۇالقبنى پارچللرنلڭ ئارلسلدلن ئۆتۈپ كەتتى. 18شب كۈنى پەرۋەردلگار ئلبرام ىلېەن ئەھدە تۈزۈپ« :مەن ىب زېملننى سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىيرلمەن ،ملسلر دەرۇاسلدلن تارتلپ ئبلبغ ىلرات دەرۇاسلغلچە ،كينلر ،كينلزلر ،كادمونلر ،پيرلزلر ،رېفاۇلملر ،پاكورلالر ،خلۋللر ،ئامورلر ،كەنئانلر ،گلرگاشللر ۋە ۇەىبسلالر. 19كۈن ئۆتتى ،ئلبرام پارچللرنى ،قبشلرنى ،ميۋە ۋە ئلچلمېلك قبرىانېلقېلرلنى قبرىانېلق قلېدى ،ئوت ئبلرنى كۆۇدۈرۈۋەتتى. 20شب كۈنى ىلز نبھ ىلېەن تۈزگەن ئەھدلگە ئوخشاش ،ئلبراھلم ىلېەنمب ئەھدە تۈزدۇق .ئلبراھلم ئۆزى ئۈچۈن ىاۇرام ۋە قائلدە- تۈزۈمېەرنى مەڭگۈگە ۇيڭلېلدى. 21ئلبرام خبشال ىولبپ ،ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسلنى ئاۇالى ساراۇغا ئياتتى .ئب ئۆزلنلڭ ىال تبغلدلغانېلقلغا ئلشلنلپ ،ئاۇالى تبغملدى. 22ساراي ئيرى ئلبرامغا نەسلھەت قلېلپ« :مينلڭ ملسلرللق خلزمەتچلم ھەاەرنلڭ ۇينلغا كلر ،ىەلكلم مەن ئبنلڭدلن ساڭا ئەۋلد قالدۇرالۇمەن »دېدى. 23ئلبرام ئاۇالى ساراۇنلڭ سۆزلگە قبلق سيېلپ« :شبنداق قلل »دېدى .ساراي ملسلرللق ھەاەرنى ئيېلپ ،ئيرى ئلبرامغا خوتبنېبققا ىەردى. 24ئلبرام ئبنلڭ ۇينلغا كلردى ،ئلبرام ھاملېلدار ىولبپ ،ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئلبرام ئبنلڭ ئلسملنى ئلسمائلل دەپ قوۇدى .ىب ھەپتە ىەشلنچى ۇلېى (1965-ۇلېى )ئلبرامنلڭ ھاۇاتلنلڭ سەكسەن ئالتلنچى ۇلېى ئلدى. 17
ۇبىلېيالر
15باب1ىب ۇبىلېيانلڭ تۆتلنچى ھەپتلسلنلڭ ىەشلنچى ۇلېى، [1979-ۇلېى ئەتلگەن سائەت ] 19:10ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ئوتتبرلېلرلدا ،ئلبرام تبنجى ھوسبل ىاۇرلملنى تەىرلكېلدى. 2ئب قبرىانېلق سبپلسلدا تبنجى ھوسبللرنى پەرۋەردلگارغا ئاتاپ ۇيڭى قبرىانېلقلرنى ،ىلر كال ،ىلر ئۆچكە ۋە ىلر قوۇنى قبرىانېلق سبپلسلدا پەرۋەردلگارغا ئاتاپ كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق قلېلپ ،ئبلرنلڭ ميۋە ۋە ئلچلمېلك قبرىانېلقېلرلنى قبرىانېلق سبپلسلدا خبشببي ىلېەن ىلېېە سوۋغا قلېدى. 3پەرۋەردلگار ئلبرامغا كۆرۈنۈپ ،ئبنلڭغا« :مەن ھەمملگە قادلر خبدا ،مينلڭ ئالدلمدا ئۆزۈڭنى ئيتلراپ قلېغلن ۋە مبكەممەل ىولغلن » دېدى. 4مەن سەن ىلېەن ئەھدە تۈزلمەن ،سينى ناھاۇلتى كۆپەۇتلمەن. 5ئلبرام ۇەرگە ۇلقلېلپ چۈشتى .خبدا ئبنلڭغا سۆز قلېلپ مبنداق دېدى: « 6مانا مينلڭ ھۆكۈمۈم سەن ىلېەن ىلېېە، سەن نبرغبن ملېېەتېەرنلڭ ئاتلسى ىوللسەن. 7سينلڭ ئلسملڭ ئەمدى ئلبرام دەپ ئاتلېماۇدۇ، ليكلن سينلڭ ئلسملڭ ىبنلڭدلن كيالن ،مەڭگۈ ئلبراھلم ىوللدۇ. چۈنكى مەن سينى نبرغبن ملېېەتېەرنلڭ ئاتلسى قلېدلم. 8مەن سينى ناھاۇلتى ئبلبغ قلېلمەن، مەن سينى ملېېەتېەرگە ئاۇلندۇرلمەن، سەندلن پادلشاھلر چلقلدۇ. 9مەن سينلڭ ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭنلڭ خبداسى ىولبش ئۈچۈن ،مەن ىلېەن سەن ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ئوتتبرلسلدلكى مەڭگۈلۈك ئەھدەمنى ئبلرنلڭ ئەۋلدللرلغلچە تۈزلمەن. « 10مەن ساڭا ۋە سەندلن كيالنكى ئەۋلدللرلڭغا سەن مبساپلر ىولبپ ۇاشلغان زېملننى ،ۇەنى كەنئان زېملنلنى ىيرلمەن ،سەن ئبنى مەڭگۈ ئلگلېلۋاللسەن ،مەن ئبلرنلڭ خبداسى ىوللمەن». 11پەرۋەردلگار ئلبراھلمغا مبنداق دېدى« :سەن ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭ مينلڭ ئەھدەمگە ئەمەل قلېلڭلر .سلېەرنلڭ ئاراڭلردلكى ىارللق ئەرلەرنلڭ خەتنلسلنى قلېلڭلر ۋە خەتنە قلېلڭلر ،شبنداق قلېساڭلر ،مەن ىلېەن سلېەرنلڭ ئوتتبرلسلدلكى مەڭگۈلۈك ئەھدەمنلڭ ىەلگلسى ىوللدۇ. 12سەككلزلنچى كۈنى ئۆۇدە تبغبلغان ۇاكى ئۆۇۈڭلردلكى ىاشقا ىلر كلشلدلن پبلغا سيتلۋېېلنغان ،ۇەنى ئۆز ئەۋلدللرلڭلردلن ىولملغان ئەرلەرنلڭ ھەمملسلنى خەتنە قلېلڭلر. 13سينلڭ ئۆۇۈڭدە تبغبلغانلر چوقبم خەتنە قلېلنلشى كيرەك ،سەن پبلغا سيتلۋالغانلر چوقبم خەتنە قلېلنلشى كيرەك .مينلڭ ئەھدەم سلېەرنلڭ تينلڭلردا مەڭگۈلۈك قائلدە ىولسبن. 14ئەگەر سەككلزلنچى كۈنى خەتنە قلېلنملغان ئەر كلشى خەتنە قلېلنملسا ،ئب كلشى ئۆز خەلقلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،چۈنكى ئب مينلڭ ئەھدەمنى ىبزغان ىوللدۇ». 15خبدا ئلبراھلمغا« :ئاۇاللڭ ساراي ئەمدى ساراي ئەمەس ،ىەلكى سارە دەپ ئاتلېلدۇ »دېدى. 16مەن ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېلمەن ،ئبنلڭدلن ساڭا ىلر ئوغبل ئاتا قلېلمەن ،ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېلمەن ،ئب ىلر ملېېەت ىولبپ قاللدۇ ، ئبنلڭدلن پادلشاھلر چلقلدۇ »،دېدى. 17ئلبراھلم ۇەرگە ۇلقلېلپ خبشال ىولدى ۋە كۆڭېلدە« :ۇۈز ۇاشېلق ئادەمدلن ئوغبل تبغبپ ىيرەرمب؟ توقسان ۇاشېلق سارە تبغبپ ىيرەرمب؟ »دېدى. 18ئلبراھلم خبداغا« :ئلسمائلل سينلڭ ئالدلڭدا ۇاشلسا ئلدى »!دېدى. 19خبدا مبنداق دېدى« :شبنداق ،سارە ساڭا ىلر ئوغبل تبغبپ ىيرلدۇ .سەن ئبنلڭ ئلسملنى ئلسھاق دەپ قوۇلسەن .مەن ئبنلڭ ىلېەن ۋە ئبنلڭدلن كيالنكى ئەۋلدللرى ىلېەن مەڭگۈلۈك ئەھدە تۈزلمەن. 20ئلسمائلېغا كەلسەك ،مەن سينلڭ سۆزۈڭنى ئاڭېلدلم .مانا ،مەن ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېلمەن ،ئبنى ئبلبغ قلېلمەن ۋە ئبنى ناھاۇلتى كۆپەۇتلمەن .ئبنلڭدلن ئون ئلككى شاھزادە تبغبللدۇ ،مەن ئبنى ىۈۇۈك ىلر ملېېەت قلېلمەن. 21ليكلن مەن كيېەر ۇلېى ،ىب كۈنېەردە سارە ساڭا تبغبپ ىيرلدلغان ئلسھاق ىلېەن ئەھدە تۈزلمەن. 22خبدا ئلبراھلم ىلېەن سۆزللشلشنى توختاتتى ،شبڭا خبدا ئلبراھلمنلڭ ۇينلدلن ئۆرللدى. 23ئلبراھلم خبدانلڭ دېگلنى ىوۇلچە ئلش قلېدى .ئب ئوغېى ئلسمائلېنى ،ئۆۇلدە تبغبلغان ۋە پبلغا سيتلۋالغان ىارللق ئەرلەرنى ،ۇەنى ئۆۇلدلكى ىارللق ئەرلەرنى ئيېلپ ،خەتنە قلېدۇردى. 24شب كۈنى ئلبراھلم خەتنە قلېلندى .ئبنلڭ ئۆۇلدلكى ىارللق ئەرلەر ،ئۆۇدە تبغبلغانلر ۋە ىاشقا ۇاتلرنلڭ ىاللېلرلدلن پبلغا سيتلۋالغانلرنلڭ ھەمملسى ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە خەتنە قلېلندى. 25ىب قانبن ئەۋلدلر ئۈچۈن مەڭگۈ داۋامېلشلدۇ ،كۈنېەرنى خەتنە قلېلش ۇاكى سەككلز كۈننلڭ ىلر كۈنلنلمب قالدۇرۇۋېتلشكە ىولماۇدۇ ، چۈنكى ئب مەڭگۈلۈك قائلدە ىولبپ ،ئاسماندلكى تاختللرغا ۇيزلېغان. 26سەككلزلنچى كۈنى خەتنە قلېلنملغان ھەر ىلر تبغبلبش ،ۇەنى سەككلزلنچى كۈنى خەتنە قلېلنملغان ىال پەرۋەردلگار ئلبراھلم ىلېەن تۈزگەن ئەھدلنلڭ ئەۋلدللرى ئەمەس ،ىەلكى ھالكەتكە ئيېلپ ىارلدلغان ئەۋلدلرغا تەۋە ىوللدۇ .ئبنلڭ پەرۋەردلگارغا تەۋە ئلكەنېلكلنلڭ 18
ۇبىلېيالر
ھيچقانداق ئالملتى ۇوق ،ىەلكى ئب پەرۋەردلگار خبداۇلملز پەرۋەردلگارنلڭ ئەھدلسلنى ىبزغانېلقى ئۈچۈن ،ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلېلپ ، ئۆلتۈرۈلۈپ ،ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلدۇ. 27چۈنكى ىارللق مەۋابدات پەرلشتلېلرى ۋە ىارللق مبقەددەس پەرلشتلېەر ۇارلتلېغان كۈندلن ىاشلپ شبنداق ۇارلتلېغان .ئب مەۋابدات پەرلشتلېلرى ۋە مبقەددەس پەرلشتلېەر ئالدلدا ئلسرائلېلرنى مبقەددەس قلېدى ،شبنداق قلېلپ ئبلر ئۆزى ۋە ئبنلڭ مبقەددەس پەرلشتلېلرى ىلېەن ىلېېە ىولسبن. 28ئلسرائلېلرغا ىبۇرۇق قلل ،ئبلر ىب ئەھدەنلڭ ىەلگلسلنى ئەۋلدتلن-ئەۋلدقلچە مەڭگۈ ساقلسبن ،شبنداق قلېسا ئبلر زېملندلن ۇوقلېلپ كەتمەۇدۇ. 29چۈنكى ىب ىبۇرۇق ئلسرائلېلر ئارلسلدا مەڭگۈ ئەمەل قلېلنلشى كيرەك ىولغان ىلر ئەھدلنامە سۈپلتلدە ىيكلتلېگەن. 30پەرۋەردلگار ئلسمائلل ،ئبنلڭ ئوغبلېلرى ،قيرلنداشېلرى ۋە ئەساۋنى ئۆزلگە ۇيقلنلشتبرملدى ،ئبلرنى ئلبراھلمنلڭ ئەۋلدللرى ىولغانېلقى ئۈچۈن ئەمەس ،ىەلكى ئبلرنى ىلېگەنېلكى ئۈچۈن تالېلدى ،ىەلكى ئلسرائلېلرنى ئۆزلنلڭ خەلقى قلېلپ تالېلدى. 31ئب ئبنى مبقەددەس قلېلپ ،ئبنى ىارللق ئلنسان ىاللېلرى ئارلسلدلن توپېلدى ،چۈنكى نبرغبن ملېېەتېەر ۋە نبرغبن خەلقېەر ىار ، ھەمملسى ئبنلڭغا تەۋە ،ھەمدە ئب ھەمملنلڭ ئۈستلگە روھلرنى قوۇبپ ،ئبلرنى ئۆزلدلن ئازدۇردى. 32ليكلن ئب ئلسرائلېلرغا ھيچقانداق پەرلشتە ۇاكى روھ تەۇلنېلملدى ،چۈنكى پەقەت ئبل ئبلرنلڭ ىاشقبرغبچلسى .ئب ئبلرنى قوغداۇدۇ ، پەرلشتلېلرى ،روھېلرى ۋە ىارللق كۈچ-قبدرلتى ئارقلېلق ئبلرنى قوغداۇدۇ ،ئبلرنى قوغداپ ،ئبلرغا ىەخت ئاتا قلېلدۇ ،ئبلر ئبنلڭغا تەۋە ىوللدۇ ،ئبمب مەڭگۈ ئبلرنلڭكى ىوللدۇ. 33ئەمدى سلېەرگە شبنى ااكارلۇمەنكى ،ئلسرائلېلر ىب قائلدە-تۈزۈمگە ئەمەل قلېماۇدۇ ،ىب قانبنغا ئاساسەن ئوغبلېلرلنى خەتنە قلېماۇدۇ ، چۈنكى ئبلر خەتنە قلېلنغاندا ئوغبلېلرلنلڭ ىب خەتنلسلنى قلېماي قاللدۇ ،ىيېاارنلڭ ئوغبلېلرى ىولغان ئبلرنلڭ ھەمملسى ئوغبلېلرلنى تبغبلغاندلكلدەك خەتنە قلېدۇرماۇدۇ. 34پەرۋەردلگار ئلسرائلل ئەۋلدللرلغا قاتتلق غەزەپ كەلتۈرلدۇ ،چۈنكى ئبلر خبدانلڭ ئەھدلسلنى تاشلپ ،ئبنلڭ سۆزلدلن ۇۈز ئۆرۈپ ،ىب قانبننلڭ ىەلگلېلملېلرلگە ئەمەل قلېملغانېلقتلن ،ئبلرنى غەزەپېەندۈرۈپ ،ئبلرغا كبپبرلبق قلېغان .چۈنكى ئبلر ئۆز ئەزاللرلنى ىاشقا ملېېەتېەرگە ئوخشاش مبئاملېە قلېغان ،شبڭا ئبلر زېملندلن چلقلرلۋېتلېلپ ،ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېغان .ىب مەڭگۈلۈك خاتاللقنلڭ ىارللق گبناھېلرى ئۈچۈن ئبلرغا كەچۈرۈم ۇاكى كەچۈرۈم ىولماۇدۇ. 16باب1تۆتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ىلز مامرەدلكى ئيمان دەرلخلدە ئلبراھلمغا كۆرۈنۈپ ،ئبنلڭ ىلېەن سۆزلەشتبق ۋە ئبنلڭغا ئاۇالى سارەدلن ىلر ئوغبل تبغبپ ىيرلدلغانېلقلنى ااكارللدۇق. 2سارە ىلزنلڭ ئلبراھلم ىلېەن ىب سۆزلەرنى سۆزللگلنلملزنى ئاڭلپ كۈلدى ۋە ئبنى ئەۇلبېلدۇق .ئب قورقبپ كەتتى ۋە ىب سۆزلەر ئۈچۈن كۈلگەنېلكلنى ئلنكار قلېدى. 3ىلز ئبنلڭغا ئوغېلنلڭ ئلسملنى ئياتتبق ،چۈنكى ئبنلڭ ئلسمى ئاسماندلكى تاختللردا ۇيزلېغان ۋە ۇيزلېغان ئلدى( ۇەنى ئلسھاق). )(4ىلز ىەلگلېەنگەن ۋاقلتتا ئبنلڭ ۇينلغا قاۇتلپ كەلگلنلملزدە ،ئب ھاملېلدار ىولغان ىولتتى. 5ىب ئاۇدا پەرۋەردلگار سودوم ،گومورا ،زېبوئلم ۋە ئلئوردان دەرۇاسلنلڭ ھەممە ۇيرلگە ھۆكۈم چلقاردى .ئبلرنى ئوت ۋە كۈكلرت ىلېەن كۆۇدۈرۈپ ،ىۈگۈنگلچە ۋەۇران قلېدى .مەن سلېەرگە ئبلرنلڭ ىارللق قلېملشېلرلنى ،ۇەنى ئبلرنلڭ رەزلل ۋە گبناھكار ئلكەنېلكلنى ، ئۆزللرلنى ناپاك قلېغانېلقلنى ،تينلدە زلنا قلېغانېلقلنى ۋە ۇەر ۇۈزلدە ناپاك ئلشلرنى قلېغانېلقلنى ئياتتلم. 6شبنلڭغا ئوخشاش ،خبدا سودومېبقلرنلڭ ناپاك قلېملشېلرلغا ئاساسەن ئبلرنلڭ قلېغان ااۇېلرلنى ،سودومغا قلېلنغان ھۆكۈمگە ئوخشاش ، اازالۇدۇ. 7ليكلن ىلز لبتنى قبتقبزدۇق ،چۈنكى خبدا ئلبراھلمنى ئبنتبپ قالملدى ،ئبنى ۋەۇران ىولبش ئارلسلدلن قوغلپ چلقاردى. 8ئب ۋە ئبنلڭ قلزللرى ۇەر ۇۈزلدە ىبنداق گبناھلرنى قلېدى ،ىب گبناھلر ئادەم ئاتا زامانلدلن تارتلپ ئبنلڭ زامانلغلچە ۇەر ۇۈزلدە ىولبپ ىاقملغانلدى ،چۈنكى ئب ئادەم قلزللرى ىلېەن ۇاتتى. 9مانا ،ئبنلڭ ىارللق ئەۋلدللرى ھەققلدە ئاسماندلكى تاختللرغا« ئبلرنى ئيېلۋېتلپ ،ۇلېتلزلدلن قومبرۇپ تاشلڭ ،سودومغا ھۆكۈم قلېغاندەك ئبلرغا ھۆكۈم چلقلرلڭ ،ھۆكۈم كۈنى ۇەر ۇۈزلدە ئلنساننلڭ ئبرۇقلنى قالدۇرماڭ »دەپ ىبۇرۇلدى. 10ىب ئاۇدا ئلبراھلم ھلبروندلن كۆچۈپ ،گيرار تاغېلق راۇونلدلكى كادېش ىلېەن شبرنلڭ ئارلېلقلغا كۆچۈپ ىاردى. 11ىەشلنچى ئاۇنلڭ ئوتتبرلېلرلدا ئب ۇەردلن كۆچۈپ ،قەسەم قبدۇقلنلڭ ۇينلدا تبردى. 12ئالتلنچى ئاۇنلڭ ئوتتبرلېلرلدا ،پەرۋەردلگار سارەنى ۇوقلپ ،ئبنلڭغا دېگلنلدەك قلېدى ،شبنداق قلېلپ سارە ھاملېلدار ىولدى. 13ئب ئۈچلنچى ئاۇدا ىلر ئوغبل تبغدى .پەرۋەردلگار ئلبراھلمغا سۆزللگەن ئاۇنلڭ ئوتتبرلېلرلدا ،ھوسبلنلڭ تبنجى ھوسبل ىاۇرلملدا ، ئلسھاق تبغبلدى. 14ئلبراھلم ئوغېلنى سەككلزلنچى كۈنى خەتنە قلېدى .ئب مەڭگۈلۈك ئەھدە ىوۇلچە خەتنە قلېلنغان تبنجى ئوغبل ىولدى. 15تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ئالتلنچى ۇلېلدا ،ىلز ئلبراھلمنلڭ ۇينلغا ،قەسەم قبدۇقلغا ۇيتلپ ىاردۇق ۋە ئبنلڭغا كۆرۈندۇق[ .ىلز سارەگە قاۇتلپ كيېلشلملزنى ئياتقان ئلدۇق ،ئب ئوغبل تبغاتتى]. 16ىلز ۇەتتلنچى ئاۇدا قاۇتلپ كەلگەندە ،سارەنلڭ ىلزدلن ىبرۇن ھاملېلدار ئلكەنېلكلنى كۆردۇق .ىلز ئبنلڭغا ىەخت تلېلدۇق ۋە ئبنلڭغا ىيكلتلېگەن ىارللق ئلشلرنى ااكارللدۇق :ئب ۇەنە ئالتە ئوغبل تبغبپ ،ئۆلگۈچە ئبلرنى كۆرملگۈچە ئۆلمەۇدۇ ،پەقەت ئلسھاق ئارقلېلق ئبنلڭ ئلسمى ۋە ئەۋلدللرى ئاتلېلدۇ. 19
ۇبىلېيالر
17ئبنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ھەمملسى ىاشقا ملېېەتېەردلن ىولبپ ،ىاشقا ملېېەتېەر قاتارلدا سانلېلشى كيرەك ،ئەمما ئلسھاقنلڭ ئەۋلدللرلدلن ىلرى مبقەددەس ئەۋلد ىولبپ ،ىاشقا ملېېەتېەر قاتارلدا سانلېلشى كيرەك. 18چۈنكى ئب ئەڭ ئاللي خبدانلڭ نيسلۋلسى ىولبپ ،ئبنلڭ ىارللق ئەۋلدللرى خبدانلڭ مۈلكلگە چۈشۈپ ،پەرۋەردلگارغا تەۋە ىولغان خەلق ىارللق ملېېەتېەردلن ئۈستۈن ىولبپ ،پادلشاھېلق ،روھانلالر ۋە مبقەددەس ملېېەتكە ئاۇېلنلشى كيرەك ئلدى. 19ىلز ۇولغا چلقلپ ،سارەگە ئياتقانېلرلملزنلڭ ھەمملسلنى ئياتلپ ىەردۇق ،ئبلر ئلككلسى ئلنتاۇلن خبشال ىولدى. 20ئب ئۆزلنى قبتقبزغان ۋە مبساپلر ىولغان زېملنلدا ئبنى خبشال قلېغان پەرۋەردلگارغا ئاتاپ ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاسلدى .ئب ىب ئاۇدا ،قەسەم قبدۇقلغا ۇاسلغان قبرىانېلق سبپلسلنلڭ ۇينلدا ۇەتتە كۈن خبشالېلق ىاۇرلمى ئۆتكۈزدى. 21ئب ىب ىاۇرامدا ئۆزى ۋە خلزمەتكارللرى ئۈچۈن چيدلرلرنى ۇاسلدى ،ۇەر ۇۈزلدە چيدلرلر ىاۇرلملنى ئۆتكۈزگەن تبنجى ئادەم ىولدى. 22ئب ۇەتتە كۈن ئلچلدە ،ھەر كۈنى قبرىانېلق سبپلسلغا پەرۋەردلگارغا ئاتاپ كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلقلرنى ،ۇەنى ئلككى كال ،ئلككى قوچقار ،ۇەتتە قوي ۋە ىلر ئۆچكلنى ئيېلپ كەلدى .ىب قبرىانېلقلر ئارقلېلق ئب ئۆزى ۋە ئەۋلدللرى ئۈچۈن گبناھ قبرىانېلقى قلېلندى. 23ئب خبداغا شۈكۈر ئياتلش قبرىانېلقى سۈپلتلدە ۇەتتە قوچقار ،ۇەتتە ئوغلق ،ۇەتتە قوي ۋە ۇەتتە ئۆچكلنى ،ئبلرنلڭ ميۋە ۋە ئلچلمېلك قبرىانېلقېلرلنى قبرىانېلق قلېلپ ،ئبلرنلڭ ىارللق ۇاغېلرلنى قبرىانېلق سبپلسلدا كۆۇدۈردى .ىب قبرىانېلق پەرۋەردلگارغا خبش پبراقېلق قبرىانېلق ئلدى. 24ئب ئەتلگەن ۋە كەچتە خبشببي ماددللرنى كۆۇدۈردى :لدان ،گالبان ،ستيكتې ،نارد ،مبررا ،تيتلتقب ۋە كلالم-كيچەك؛ ىب ۇەتتە خلېنلڭ ھەمملسلنى تەڭ ملقداردا ئيزلپ ،ئارللشتبرۇپ ،پاكلز قلېلپ قبرىانېلق قلېدى. 25ئب ىب ىاۇرامنى ۇەتتە كۈن ئۆتكۈزۈپ ،ئۆزى ۋە ئۆۇلدلكلېەرنلڭ ھەمملسى پۈتۈن قەلبى ۋە پۈتۈن ۋۇابدى ىلېەن خبشال ىولدى .ئبنلڭ ۇينلدا ۇات كلشلېەر ۇاكى خەتنە قلېلنملغانلر ۇوق ئلدى. 26ئب ئۆزلنى ئۆز دەۋرلدە ۇاراتقان ۇاراتقبچلسلغا مەدھلاە ئوقبدى ،چۈنكى ئب ئبنى ئۆزلنلڭ ئلرادلسى ىوۇلچە ۇاراتتى ،چۈنكى ئب ئبنلڭدلن مەڭگۈلۈك ئەۋلدلر ئۈچۈن ھەققانلاەت ئۆسۈمېۈكى ،ئبنلڭدلن مبقەددەس ئبرۇق چلقلدلغانېلقلنى ىلېەتتى ۋە چۈشلنلپ ۇەتتى ، شبنداق قلېلپ ئب ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان زاتقا ئوخشاش ىوللدۇ. 27ئب ىەخت تلېەپ ،خبشال ىولدى ،ىب ىاۇرامنلڭ ئلسملنى پەرۋەردلگارنلڭ ىاۇرلمى ،ۇەنى ئەڭ ئاللي خبداغا مەقببل ىولغان خبشالېلق دەپ ئاتلدى. 28ىلز ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭدلن كيالنكى ىارللق ئەۋلدللرلغا مەڭگۈ ىەخت ئاتا قلېدۇق ،چۈنكى ئب ئاسماندلكى تاختللرنلڭ گبۋاھېلقلغا ئاساسەن ىب ىاۇرامنى ئۆز ۋاقتلدا ئۆتكۈزدى. 29شبڭا ئاسماندلكى تاختللردا ئلسرائلېغا مبناسلۋەتېلك« :ۇەتتلنچى ئاۇدا ۇەتتە كۈن ،پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا قوىبل قلېلنلدلغان ،چيدلرلر ىاۇرلملنى خبشالېلق ىلېەن تەىرلكېەڭلر »دەپ ىەلگلېەنگەن .ىب ،ئبلرنلڭ ئەۋلدتلن-ئەۋلدقا مەڭگۈ داۋامېلشلدلغان ىلر قانبن. 30ىبنلڭ كۈن چەكېلملسى ۇوق ،چۈنكى ئلسرائلېلر ئۈچۈن ىب ىاۇرامنى تەىرلكېەش ،چيدلرلردا تبرۇش ،ىاشېلرلغا گۈلچەمبەر قوۇبش ، ۇوپبرماقېلق شاخلر ۋە دەرۇادلن تال دەرەخېلرلنى ۇلغلش مەڭگۈ ىيكلتلېگەن. 31ئلبراھلم پالما دەرەخېلرلنلڭ شاخېلرى ۋە ئيسلل دەرەخېەرنلڭ ميۋلېلرلنى ئيېلپ ،ھەر كۈنى ئەتلگەندە قبرىانېلق سبپلسلنلڭ شاخېلرى ىلېەن ۇەتتە قيتلم ئاۇېلنلپ ،خبشالېلق ىلېەن خبداغا مەدھلاە ئوقبۇتتى. 17باب1ىەشلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ئلسھاق ىب ۇلل 1982-ۇلېى ئەمچەكتلن ئاۇرلېدى .ئلبراھلم ئۈچلنچى ئاۇدا ،ۇەنى ئوغېى ئلسھاقنلڭ ئەمچەكتلن ئاۇرلېغان كۈنى چوڭ ىلر زلااپەت ىەردى. 2ملسلرللق ھااەرنلڭ ئوغېى ئلسمائلل ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ئالدلدا ،ئبنلڭ ئورنلدا تبراتتى .ئلبراھلم ئوغبلېلرلنى كۆرۈپ ،پەرزەنتسلز ئۆلۈپ كەتملگەنېلكى ئۈچۈن خبشال ىولبپ ،خبداغا مەدھلاە ئوقبدى. 3ئب لبت ئبنلڭدلن ئاۇرلېغان كۈنى ئبنلڭغا ئياتقان سۆزلەرنى ئيسلگە ئيېلپ ،پەرۋەردلگارنلڭ ئبنلڭغا زېملننى ملراس قلېلش ئۈچۈن ۇەر ۇۈزلدە ئبرۇق ىەرگەنېلكلدلن خبشال ىولدى .ئب پۈتۈن ئاغزى ىلېەن ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان خبدانى مەدھلالېلدى. 4سارە ئلسمائلېنلڭ ئوۇناپ-ئبسسبل ئوۇناۋاتقانېلقلنى ،ئلبراھلمنلڭ ىولسا خبشالېلقتلن خبشال ىولبۋاتقانېلقلنى كۆردى .ئب ئلسمائلېغا ھەسەت قلېلپ ،ئلبراھلمغا« :ىب قبلنى ئوغېى ىلېەن ىلېېە قوغلپ چلقلرلڭلر ،چۈنكى ىب قبلنلڭ ئوغېى مينلڭ ئوغېبم ئلسھاق ىلېەن ىلېېە ملراسخور ىولماۇدۇ »دېدى. 5ئلبراھلمنلڭ ئۆز خلزمەتچلسى ۋە ئوغېلنلڭ ئبلرنى قوغلپ چلقلرلشى ئبنلڭغا ئيغلر كەلدى. 6خبدا ئلبراھلمغا« :ىال ۋە دېدەك ئۈچۈن سەن قاۇغبرما .سارەنلڭ ساڭا ئياتقانېلرلنلڭ ھەمملسلدە ئبنلڭ سۆزللرلگە قبلق سيېلپ ،ئبلرنى ئەمەلگە ئاشبر .چۈنكى سينلڭ ئلسملڭ ئلسھاق ئارقلېلق پەۇدا ىوللدۇ »دېدى. 7ليكلن ىب دېدەكنلڭ ئوغېلغا كەلسەك ،مەن ئبنى ىۈۇۈك ىلر خەلق قلېلمەن ،چۈنكى ئب سينلڭ ئەۋلدللرلڭدلن كەلگەن. 8ئلبراھلم ئەتلگەندە ئورنلدلن تبرۇپ ،نان ۋە ىلر ىوتبلكا سب ئيېلپ ،ھەاەر ىلېەن ىاللنلڭ مۈرلسلگە قوۇدى ۋە ئبنى ۇولغا سالدى. 9ئب ئاۇرلېلپ ،ىەئەرشيبا چۆللدە ئادلشلپ قالدى .ىوتبلكلدلكى سب تۈگلدى .ىال ئبسساپ ،ماڭالملدى ،ۇلقلېلپ چۈشتى. 10ئانلسى ئبنى ئيېلپ زەۇتبن دەرلخلنلڭ ئاستلغا تاشېلدى ۋە ئوق ئيتلش ئارلېلقلدلكى ۇەرگە ىيرلپ ،ئبنلڭغا قارشى ئولتبرغبزدى .ئب : «ىالمنلڭ ئۆلۈملنى كۆرمەۇمەن »دېدى ۋە ئولتبرۇپ ۇلغېلدى. 11خبدانلڭ پەرلشتلسى ،مبقەددەسېەرنلڭ ىلرى ،ئبنلڭغا« :ھەاەر ،نيملشقا ۇلغلۇسەن؟ ئورنلڭدلن تبر ،ىاللنى ئيېلپ قولبڭغا ئال ،چۈنكى خبدا سينلڭ ئاۋازلڭنى ئاڭلپ ،ىاللنى كۆردى »،دېدى. 20
ۇبىلېيالر
12ئب كۆزللرلنى ئيچلپ ،ىلر قبدۇقنى كۆردى .ئب ىيرلپ ،ىوتبلكلسلنى سبغا تولدۇرۇپ ،ىاللسلغا سب ئلچكۈزدى .ئاندلن ئورنلدلن تبرۇپ ،پاران چۆللگە قاراپ ۇولغا چلقتى. 13ىال چوڭ ىولبپ ،ئوقاا ئيتلش ماھلرى ىولدى .خبدا ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ىولدى .ئانلسى ئبنلڭغا ملسلر قلزللرلدلن ىلر ئاۇال ئيېلپ ىەردى. 14ئب ئوغېلنى تبغدى ،ئوغېلنلڭ ئلسملنى نيباۇوت قوۇدى ،چۈنكى ئب« :مەن پەرۋەردلگارغا دۇئا قلېغاندا ،ئب ماڭا ۇيقلن ئلدى »دېدى. 15ۇەتتلنچى ھەپتلدە ،ۇەنى ئبنلڭ ىلرلنچى ۇلېلنلڭ ىلرلنچى ئيالدا، [2003-ۇلېى ئەتلگەن سائەت 3]،ىب ۇلل 12-كۈنى ،ئاسماندا ئلبراھلم توغرلسلدا ئاۋازلر ئاڭلندى ،ئبنلڭ خبدانلڭ ئبنلڭغا ئياتقانېلرلنلڭ ھەمملسلگە سادلق ىولغانېلقى ،پەرۋەردلگارنى سۆۇگەنېلكى ۋە ھەر قانداق ئازاب-ئوقبىەتتە سادلق ىولغانېلقى ئياتلېدى. 16شاھزادە ماستيما خبدانلڭ ئالدلغا كيېلپ« :مانا ،ئلبراھلم ئوغېى ئلسھاقنى ۇاخشى كۆرلدۇ ،ئبنى ھەمملدلن ىەك ۇاخشى كۆرلدۇ .ئبنلڭغا ئبنى قبرىانېلق سبپلسلدا كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق قلېلپ قبرىانېلق قلېلشنى ئياتلڭ ،ئبنلڭ ىب ىبۇرۇقنى ئورۇندلاالۇدلغان- ئورۇندلاالماۇدلغانېلقلنى ،ئبنلڭ سلز سلناپ ىاققان ھەممە ئلشتا سادلق ۇاكى ئەمەسېلكلنى ىلېلسلز »دېدى. 17پەرۋەردلگار ئلبراھلمنلڭ ىارللق ئازاب-ئوقبىەتېلرلدە سادلق ئلكەنېلكلنى ىلېەتتى .چۈنكى ئب ئلبراھلمنى ئۆز ۇبرتلدا ،ئاچارچلېلقتا ، پادلشاھلرنلڭ ىاۇېلقى ىلېەن سلنلغان ،ئاۇاللنى ئاۇرلۋەتكەندە ۋە خەتنە قلېدۇرغاندا ۇەنە ىلر قيتلم سلنلغان ،ئلسمائلل ىلېەن ئبنلڭ خلزمەتچلسى ھااەرنى قوغلپ چلقارغاندا ئبنى سلنلغان. 18ئب ئبنى سلنلغان ھەممە ئلشتا سادلق ئلدى ،روھى سەۋرسلز ئەمەس ،ھەرلكەت قلېلشتا ئاستا-ئاستا ئەمەس ئلدى ،چۈنكى ئب سادلق ۋە پەرۋەردلگارنى سۆۇلدلغان ئلدى. 18باب1خبدا ئبنلڭغا« :ئلبراھلم ،ئلبراھلم »!دېدى .ئب« :مانا مەن مبشب ۇەردە »دېدى. 2ئب« :سەن سۆۇۈمېۈك ئوغېبڭ ئلسھاقنى ئيېلپ ،تاغېلق راۇونغا ىار ،مەن ساڭا كۆرسلتلپ ىيرلدلغان تاغلرنلڭ ىلرلدە ئبنى قبرىانېلق قلل »،دېدى. 3ئب ئەتلگەندە ئورنلدلن تبرۇپ ،ئيشلكلنى ئيگەرللدى .ئلككى ۇلگلتى ۋە ئوغېى ئلسھاقنى ئيېلپ ،كۆۇدۈرۈش قبرىانېلقلنلڭ ئوتبنېلرلنى ۇيرلپ ،ئۈچلنچى كۈنى ئب ۇەرگە ىاردى .ئب ۇەر ۇلراقتلن ىب ۇەرنى كۆردى. 4ئب ىلر سب قبدۇقلغا كيېلپ ،ۇلگلتېلرلگە« :سلېەر ئيشەك ىلېەن ىب ۇەردە تبرۇڭلر ،مەن ىال ىلېەن ئب ۇەرگە ىارلملز ،ئلبادەت قلېغاندلن كيالن ۇەنە سلېەرنلڭ ۇينلڭلرغا قاۇتلپ كيېلملز »،دېدى. 5ئب كۆۇدۈرمە قبرىانېلقنلڭ ئوتبنلنى ئيېلپ ،ئوغېى ئلسھاقنلڭ ئۈستلگە قوۇدى ،ئوت ىلېەن پلچاقنى قوللغا ئيېلپ ،ئلككلسى ىلېېە ئب ۇەرگە ىاردى. 6ئلسھاق ئاتلسلغا« :ئاتا »!دېدى .ئب« :مەن ئوغېبم ،مەن شب ۇەردە »دېدى .ئاتلسى ئبنلڭغا« :ئاتا ،ئوت ،پلچاق ۋە ئوتبنغا قاراڭلر ،ليكلن كۆۇدۈرۈللدلغان قبرىانېلققا ئلشېلتلېلدلغان قوي نەدە؟ »دېدى. 7ئب« :ئوغېبم ،خبدا ئۆزى ئۈچۈن كۆۇدۈرۈللدلغان قبرىانېلق ئۈچۈن ىلر قوي ىيرلدۇ »،دېدى ۋە خبدا تيغلنلڭ ۇينلغا ۇيقلنلشتى. 8ئب ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاساپ ،ئوتبنلرنى قبرىانېلق سبپلسلغا قوۇدى .ئوغېى ئلسھاقنى ىاغلپ ،قبرىانېلق سبپلسلدلكى ئوتبنلرنلڭ ئۈستلگە قوۇدى ۋە ئوغېى ئلسھاقنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن پلچاقنى ئيېلپ قوللنى سوزدى. 9مەن ئبنلڭ ئالدلدا ،شاھزادە ماستيمانلڭ ئالدلدا تبردۇم ،پەرۋەردلگار« :ئبنلڭغا ىب ىاللغا قول تەگكۈزۈشنى ۋە ئبنلڭغا ھيچ ئلش قلېماسېلقنى ئياتماڭ ،چۈنكى مەن ئبنلڭ پەرۋەردلگاردلن قورقلدلغانېلقلنى كۆرسەتتلم »دېدى. 10مەن ئاسماندلن ئبنلڭغا« :ئلبراھلم ،ئلبراھلم »!دېدلم .ئب قورقبپ« :مانا مەن مبشب ۇەردە »!دېدى. 11مەن ئبنلڭغا« :ىاللغا قول تەگكۈزمە ،ئبنلڭغا ھيچ ئلش قلېما .چۈنكى مەن سينلڭ پەرۋەردلگاردلن قورقلدلغانېلقلڭنى ،تبنجى ئوغېبڭنى مەندلن ئاۇلملغانېلقلڭنى كۆرسەتتلم »،دېدلم. 12شاھزادە ماستيما خلجلل ىولدى؛ ئلبراھلم ىيشلنى كۆتۈرۈپ قارلسا ،ىلر قوچقار مۈڭگۈزلگە ئلېلنلپ قالغان ئلكەن ...ئلبراھلم ىيرلپ قوچقارنى ئيېلپ ئوغېلنلڭ ئورنلغا كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق قلېلپ قبرىانېلق قلېدى. 13ئلبراھلم ئب ۇەرنى« پەرۋەردلگار كۆردى »دەپ ئاتلدى .شبڭا تاغدا« پەرۋەردلگار كۆردى »دېگەن سۆز« سلئون تيغى »دەپ ئاتلېلدۇ. 14پەرۋەردلگار ىلزنى پەرۋەردلگارنلڭ نامى ىلېەن ئلبراھلمغا سۆزلەشكە ئۈندەپ ،ئبنى ئاسماندلن ئلككلنچى قيتلم ئبنلڭ ئلسمى ىلېەن چاقلردى. 15ئب مبنداق دېدى« :مەن ئۆزۈمنلڭ ناملم ىلېەن قەسەم قلېلمەنكى ،پەرۋەردلگار مبنداق دەۇدۇ« :سەن ىب ئلشنى قلېغانېلقلڭ ۋە سۆۇۈمېۈك ئوغېبڭنى مەندلن ئاۇلملغانېلقلڭ ئۈچۈن ،ساڭا ىەخت ئاتا قلېلمەن ،ئەۋلدللرلڭنى ئاسماندلكى ۇبلتبزلردەك ،دېڭلز ىوۇلدلكى قبمدەك كۆپەۇتلمەن .ئەۋلدللرلڭ دۈشمەنېلرلنلڭ شەھەرللرلنى ئلگلېەۇدۇ. 16ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ملېېەتېەر سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ئارقلېلق ىەختكە ئيرلشلدۇ ،چۈنكى سەن مينلڭ سۆزۈمگە قبلق سالدلڭ ،مەن ساڭا : «ئامان-ئيسەن كيتلڭلر »دېگەنېلرلمنلڭ ھەمملسلدە سينلڭ ماڭا سادلق ئلكەنېلكلڭنى ھەمملگە كۆرسەتتلم. 17ئلبراھلم ۇلگلتېلرلنلڭ ۇينلغا ىاردى ،ئبلر ئورنلدلن تبرۇپ ،ىەئەرشيباغا ىاردى .ئلبراھلم قەسەم قبدۇقلنلڭ ۇينلدا تبراتتى. 18ئب ھەر ۇلېى ۇەتتە كۈن خبشالېلق ىلېەن ىب ىاۇرامنى ئۆتكۈزەتتى .ئب ئۆزلنلڭ تلنچ-ئامان قاۇتلپ كەلگەن ۇەتتە كۈنلگە ئاساسەن ،ىب ىاۇرامنى پەرۋەردلگارنلڭ ىاۇرلمى دەپ ئاتلدى. 19شبنلڭغا ئاساسەن ،ئلسرائلل ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا قارلتا ئاسماندلكى تاختللرغا ىب ىاۇرامنى ۇەتتە كۈن خبشالېلق ىلېەن ئۆتكۈزۈش ىبۇرۇلدى ۋە ۇيزلېدى. 21
ۇبىلېيالر
19باب1ئلبراھلم قلرلق ئلككلنچى ۇلېېلقنلڭ ىلرلنچى ھەپتلسلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا ،ھلبروننلڭ قارشى تەرلپلدە ،ۇەنى قلرۇات ئارىادا ئلككى ھەپتە تبرۇپ قالدى. 2ىب شادللقنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا ،سارەنلڭ ھاۇاتى ئاخلرللشلپ ،ئب ھلبروندا ئالەمدلن ئۆتتى. 3ئلبراھلم ئبنلڭغا قاۇغب-ھەسرەت ىلېدۈرۈپ ،ئبنى دەپنە قلېلشقا ىاردى .ىلز ئبنلڭ روھلنلڭ سەۋرچان ۇاكى ئەمەسېلكلنى ،ئاغزلدلكى سۆزللرلدلن ئاچچلقلنملغانېلقلنى سلناپ ىاقتبق .ئب ىبنلڭغا سەۋرچان ىولبپ ،ىلئارام ىولملدى. 4چۈنكى ئب سەۋرچانېلق ىلېەن خلت ئەۋلدللرى ىلېەن سۆھبەتېلشلپ ،ئبلرنلڭ ئبنلڭغا ئۆلۈكلنى دەپنە قلېلدلغان ااي ىيرلشلنى ئۈملد قلېدى. 5پەرۋەردلگار ئبنى كۆرگەنېەرنلڭ ھەمملسلنلڭ ئالدلدا ئبنلڭغا ميھرلبانېلق ئاتا قلېدى .ئب ھلت ئەۋلدللرلدلن ميھرلبانېلق ىلېەن ۇالۋۇردى . ئبلر ئبنلڭغا مامرەنلڭ قارشى تەرلپلدلكى قوش غارنلڭ ۇيرلنى ،ۇەنى ھلبروننى تۆت ۇۈز كۈمۈش تەڭگلگە ىەردى. 6ئبلر ئبنلڭدلن« :ىبنى ساڭا ىلكارغا ىيرلملز »،دەپ ئۆتۈندى .ليكلن ئب ىب ۇەرنى ئبلرنلڭ قوللدلن ىلكارغا ئيېلشنى خاللملدى .چۈنكى ئب ىب ۇەرنلڭ ىاھاسلنى ،ۇەنى پبللنى تولبق ىەردى ،ئبلرغا ئلككى قيتلم سەادە قلېدى ،ئاندلن ئۆلۈكلنى قوش ئۆڭكۈرگە دەپنە قلېدى. 7سارەنلڭ ئۆمرى ىلر ۇۈز ۇلگلرمە ۇەتتە ۇلل ،ۇەنى ئلككى ۇلل ،تۆت ھەپتە ۋە ىلر ۇلل ىولدى .ىبلر سارەنلڭ ئۆمرلنلڭ ۇلېېلرلدۇر. 8ىب ئلبراھلمنلڭ سلناققا ئبچرلغان ئونلنچى قيتلمېلق سلنلقى ىولبپ ،ئبنلڭ سادلق ۋە سەۋرچان ئلكەنېلكى ئلسپاتلندى. 9ئب ىب زېملندا تارقالغان« خبدا ىب ۇەرنى ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭدلن كيالنكى ئەۋلدللرلغا ىيرلدلغانېلقلنى ئياتقان »دېگەن گەپ-سۆزلەر توغرلسلدا ىلر ئيغلزمب سۆز قلېملدى .ئب ئۆلۈكلنى دەپنە قلېلش ئۈچۈن ئب ۇەرگە ااي ىيرلشنى تلېلدى ،چۈنكى ئب سادلق ئلدى ۋە ئاسماندلكى تاختللردا خبدانلڭ دوستى دەپ خاتلرلېەنگەن ئلدى. 10تۆتلنچى ۇلېلدا ،ئب ئوغېى ئلسھاققا ىلر قلز ئيېلپ ىەردى .ئبنلڭ ئلسمى رلبەكا[ ] [2020 AMئلبراھلمنلڭ ئلنلسى ناھورنلڭ ئوغېى ىيتبئيېنلڭ قلزى ]ىولبپ ،ئب لىاننلڭ سلڭېلسى ۋە ىيتبئيېنلڭ قلزى ئلدى .ىيتبئيل ئلبراھلمنلڭ ئلنلسى ناھورنلڭ ئاۇالى ميېكانلڭ ئوغېى ئلدى. 11ئلبراھلم ئۈچلنچى قيتلم ئاۇاللنى ئالدى .ئبنلڭ ئلسمى كيتبرا ئلدى .ئب ئۆي خلزمەتچلېلرلنلڭ قلزللرلدلن ئلدى .چۈنكى ھااەر سارەدلن ىبرۇن ۋاپات ىولغانلدى .ئب ئلككى ھەپتە ئلچلدە ئبنلڭغا زلمرام ،ۇوقشان ،ميدان ،ملدۇان ،ئلشباق ۋە شبئاھ ئلسلمېلك ئالتە ئوغبل تبغبپ ىەردى. 12ئلككلنچى ۇلېلنلڭ ئالتلنچى ھەپتلسلدە ،رلبەقا ئلسھاققا ۇاقبپ ۋە ئەساۋ ئلسلمېلك ئلككى ئوغبل تبغبپ ىەردى. ]13 [2046 AMۇاقبپ سلېلق ،تۈز ئادەم ئلدى ،ئەساۋ ىولسا قاتتلق ،دال ئادەم ئلدى ،تۈكېۈك ئلدى .ۇاقبپ چيدلرلردا تبراتتى. 14ۇاشلر چوڭ ىولدى ،ۇاقبپ ۇيزلشنى ئۆگەندى ،ليكلن ئەساۋ ئۆگەنملدى ،چۈنكى ئب دال ئادەم ۋە ئوۋچى ئلدى ،ئب اەڭ قلېلشنى ئۆگەنگەن ،ئبنلڭ ىارللق ئلشېلرى رەھلمسلز ئلدى. 15ئلبراھلم ۇاقبپنى ،ئلسھاق ىولسا ئەساۋنى ۇاخشى كۆرەتتى. 16ئلبراھلم ئەساۋنلڭ ئلشېلرلنى كۆرۈپ ،ۇاقبپنلڭ ئلسمى ۋە ئەۋلدللرلنلڭ ئاتالغبسى ئلكەنېلكلنى ىلېدى .ئب رلبەكانى چاقلرلپ ،ۇاقبپ توغرلسلدا ىبۇرۇق ىەردى ،چۈنكى ئب رلبەكانلڭ ۇاقبپنى ئەساۋدلن ئارتبق ۇاخشى كۆرلدلغانېلقلنى ىلېەتتى. 17ئب ئبنلڭغا« :قلزلم ،ئوغېبم ۇاقبپقا كۆزەتكلن ،چۈنكى ئب ۇەر ۇۈزلدە مينلڭ ئورنلمدا ىوللدۇ ،ئلنسانلر ئارلسلدا ىەخت-سائادەتكە ئيرلشلدۇ ،سامنلڭ پۈتۈن ئەۋلدللرلنلڭ شان-شەرلپلگە ئيرلشلدۇ »دېدى. 18چۈنكى مەن پەرۋەردلگارنلڭ ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ملېېەتېەرنلڭ ئلچلدلن ئبنى ئۆزلگە تەۋە خەلق قلېلپ تاللۇدلغانېلقلنى ىلېلمەن. 19ئوغېبم ئلسھاق ۇاقبپتلن كۆرە ئەساۋنى ىەكرەك ۇاخشى كۆرلدۇ ،ليكلن سينلڭ راستلنل ۇاقبپنى ۇاخشى كۆرلدلغانېلقلڭنى كۆردۈم. 20ئبنلڭغا ىولغان ميھلر-شەپقلتلڭنى تيخلمب ئاشبر ،مبھەىبەت ىلېەن ئبنلڭغا كۆز تلككلن ،چۈنكى ئب ىلز ئۈچۈن زېملندا ،زېملندلكى ىارللق ئەۋلدلر ئۈچۈن ىەخت ىوللدۇ. 21قولېلرلڭ چلڭ ىولسبن ،قەلبلڭ ئوغېبڭ ۇاقبپقا خبشال ىولسبن ،چۈنكى مەن ئبنى ىارللق ئوغبلېلرلمدلن ئارتبق سۆۇلمەن .ئب مەڭگۈ ىەختكە ئيرلشلدۇ ،ئبنلڭ ئەۋلدللرى پۈتۈن زېملننى تولدۇرلدۇ. 22ئەگەر ىلر ئادەم ۇەر ۇۈزلدلكى قبمنى سانلااللسا ،ئبنلڭ ئبرۇقلمب سانلېلدۇ. 23پەرۋەردلگار ماڭا ۋە ئەۋلدللرلمغا ىەرگەن ىارللق ىەخت-سائادەتېەر مەڭگۈ ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا مەنسبپ ىوللدۇ. 24مينلڭ ناملم ،ئاتا-ىوۋلېلرلم سام ،نوئاب ،ھانوخ ،ماھالليل ،ئينوس ،سيت ۋە ئادەمنلڭ ئلسمى ئبنلڭ ئەۋلدللرلدا مبىارەك ىولسبن. 25ىبلر ئاسماننلڭ ئاساسلنى سيېلشقا ،زېملننى مبستەھكەمېەشكە ،ئاسماندلكى ىارللق نبرلرنى ۇيڭللشقا خلزمەت قلېلدۇ. 26ئب ئانلسى رلبەكانلڭ كۆز ئالدلدا ۇاقبپنى چاقلرلپ ،ئبنى سۆۇۈپ ،ئبنلڭغا ىەخت تلېلدى ۋە مبنداق دېدى: 27ئەي سۆۇۈمېۈك ئوغېبم ۇاقبپ ،خبدا ساڭا ئاسماندلن ىەخت ئاتا قلېسبن ،ئادەم ئاتا ،ھانوخ ،نبھ ۋە سامغا ىەرگەن ىارللق ىەختېلرلنى ساڭا ئاتا قلېسبن ،ماڭا ئياتقانېلرلنلڭ ھەمملسلنى ۋە ماڭا ىيرلشكە ۋەدە قلېغانېلرلنلڭ ھەمملسلنى ئاسمان ۇەر ۇۈزلدلكى كۈنېەرگە ئوخشاش ، ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا مەڭگۈ ىاغېلسبن. 28ماستيمانلڭ روھېلرى ساڭا ۋە ئەۋلدللرلڭغا ھۆكۈمرانېلق قلېلپ ،سينى مەڭگۈ خبداۇلڭ ىولغان پەرۋەردلگاردلن ۇلراقلشتبرالماۇدۇ. 29پەرۋەردلگار خبدا ساڭا ،ساڭا ۋە تبنجى ئوغبلغا ،شبنداقل خەلققە مەڭگۈ ئاتا ىولسبن. 30ئوغېبم ،ئامان-ئيسەن ىارغلن »!دېدى .شبنلڭ ىلېەن ئبلر ئلككلسى ئلبراھلمنلڭ ۇينلدلن چلقلپ كەتتى. 31رلبەقا ۇاقبپنى پۈتۈن قەلبى ،پۈتۈن ۋۇابدى ىلېەن ئەساۋدلن ئارتبق سۆۇەتتى ،ئلسھاق ىولسا ئەساۋنى ۇاقبپتلن ئارتبق سۆۇەتتى. 20باب22
ۇبىلېيالر
1ۇەتتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،قلرلق ئلككلنچى ۇلېېلقتا ،ئلبراھلم ئلسمائلېنى [2052 (2045؟ ]) AMۋە ئبنلڭ ئون ئلككى ئوغېلنى ، ئلسھاقنى ۋە ئبنلڭ ئلككى ئوغېلنى ،كيتبراھنلڭ ئالتە ئوغېلنى ۋە ئبلرنلڭ ئوغبلېلرلنى چاقلردى. 2ئب ئبلرغا پەرۋەردلگارنلڭ ۇوللغا ئەمەل قلېلشنى ،ھەققانلي ئلشلرنى قلېلشنى ،قوشنلېلرلنى سۆۇۈشنى ۋە ىارللق ئلنسانلر ئارلسلدا شبنداق قلېلشنى ،ۇەر ۇۈزلدە ئادلېېلق ۋە ھەققانلاەت ىلېەن ۇاشاشنى ىبۇرۇدى. 3ئبلر پەرۋەردلگارنلڭ ئبلر ىلېەن تۈزگەن ئەھدلسلگە ئاساسەن ئوغبلېلرلنى خەتنە قلېدۇرۇشى ،پەرۋەردلگار ىلزگە ىبۇرۇغان ۇوللرنلڭ ئوڭ تەرلپلگە ۇاكى سول تەرلپلگە ئيگلېلپ كەتمەسېلكى ،شبنداقل ئۆزلملزنى ىارللق النسلي ىبزۇقچلېلق ۋە ناپاكېلقتلن ساقېلشى [ۋە ئارلملزدلكى ىارللق النسلي ىبزۇقچلېلق ۋە ناپاكېلقتلن ۋاز كيچلشى ]كيرەك ئلدى. 4ئەگەر ئاراڭلردا ىلرەر ئاۇال ۇاكى قلز زلنا قلېسا ،ئبنى ئوتتا كۆۇدۈرۈڭلر ،ئبلر كۆزى ۋە كۆڭېلدلكلدەك زلنا قلېملسبن ،كەنئان قلزللرلدلن ئاۇال ئالملسبن ،چۈنكى كەنئاننلڭ ئەۋلدللرى زېملندلن ۇوقلتلېلدۇ. 5ئب ئبلرغا گلگانتلرنلڭ ۋە سودومېبقلرنلڭ ھۆكۈمى ،ئبلرنلڭ قانداق قلېلپ رەزلېېلكى سەۋەىلدلن ھۆكۈم قلېلنغانېلقى ۋە قانداق قلېلپ زلنا ،ناپاكېلق ۋە ئۆزئارا ىبزۇقچلېلق قلېلش سەۋەىلدلن ئۆلگەنېلكى توغرلسلدا سۆزلەپ ىەردى. 6ئۆزۈڭلرنى ھەر خلل النسلي ىبزۇقچلېلق ،ناپاكېلق ۋە گبناھنلڭ ىبلغانغانېلقلدلن ساقېلنلڭلر .شبنداق قلېساڭلر ،ئلسململزنى لەنەتكە ئاۇلندۇرۇپ ،پۈتۈن ھاۇاتلڭلرنى غەزەپكە ئاۇلندۇرۇپ ،ىارللق ئوغبلېلرلڭلر قلېلچ ىلېەن ۋەۇران ىولبپ ،سودومغا ئوخشاش لەنەتكە ئبچراپ ،قالغانېلرلڭلر گومورانلڭ ئوغبلېلرلغا ئوخشاش لەنەتكە ئبچراپ قاللسلېەر. 7ئوغبلېلرلم ،سلېەرگە ئۆتۈنلمەنكى ،ئاسماندلكى خبدانى سۆۇۈڭلر ،ئبنلڭ ىارللق ئەمرللرلگە ئەمەل قلېلڭلر ،ئبلرنلڭ ىبتېلرلغا ئەگلشمەڭلر ،ئبلرنلڭ ناپاك ئلشېلرلغا ئەگلشمەڭلر. 8ئۆزۈڭلرغا ئيرلتلېگەن ۇاكى ئوۇبلغان ىبتلرنى ۇاسلماڭلر ،چۈنكى ئبلر ىلكار ،ئبلردا روھ ۇوق ،چۈنكى ئبلر ئلنسانلرنلڭ قولى ىلېەن ۇاسالغان ،ئبلرغا ئلشەنگەنېەرنلڭ ھەمملسى ھيچ نەرسلگە ئلشەنمەۇدۇ. 9ئبلرغا خلزمەت قلېماڭلر ،ئبلرغا چوقبنماڭلر ،ىەلكى ئەڭ ئاللي خبداغا خلزمەت قلېلڭلر ،ئبنلڭغا ھەملشە ئلبادەت قلېلڭلر . ھەملشە ئبنلڭ ۇۈز-كۆزللرلنى ئۈملد قلېلڭلر ،ئبنلڭ ئالدلدا ئادلل ۋە ھەققانلي ئلشلرنى قلېلڭلر ،شبنداق قلېساڭلر ئب سلېەر ىلېەن خبشال ىولبپ ،سلېەرگە رەھملتلنى ئاتا قلېلدۇ .ئەتلگەن ۋە كەچتە سلېەرگە ۇامغبر ۇاغدۇرلدۇ ،ۇەر ۇۈزلدە قلېغان ىارللق ئلشېلرلڭلرغا ىەرلكەت ىيرلدۇ ،نان ۋە سۈۇلڭلرغا ىەرلكەت ىيرلدۇ ،قورسلقلڭلردلكى ميۋلېەرگە ،زېملنلڭلردلكى ميۋلېەرگە ،كال-قوۇېلرلڭلرغا ۋە قوي پادلېلرلڭلرغا ىەرلكەت ىيرلدۇ. 10سلېەر ۇەر ۇۈزلدە ىەختكە ئيرلشلسلېەر ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ملېېەتېەر سلېەرگە ئلنتلزار ىولبپ ،مينلڭ ناملم ىلېەن ئوغبلېلرلڭلرغا ىەخت ئاتا قلېلدۇ ،شبنداق قلېساڭلر ئبلر ماڭا ئوخشاش ىەختكە ئيرلشلدۇ. 11ئب ئلسمائلېغا ،ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا ۋە كيتبراھنلڭ ئوغبلېلرلغا سوۋغاتلرنى ىيرلپ ،ئوغېى ئلسھاقتلن ئيېلپ كەتتى .ئاندلن ىارللق نەرسلېلرلنى ئوغېى ئلسھاققا ىەردى. 12ئلسمائلل ،ئبنلڭ ئوغبلېلرى ۋە كيتبراھنلڭ ئوغبلېلرى ۋە ئبلرنلڭ ئوغبلېلرى پاراندلن ىاىلېوننلڭ كلرلش ئيغلزلغلچە ىولغان شەرق تەرلپلدلكى چۆلگە قاراپ تبرغان پۈتۈن زېملنغا ىيرلپ ئولتبراقلشتى. 13ىبلر ىلر-ىلرى ىلېەن ئارلېلشلپ كەتكەنېلكتلن ،ئبلرنلڭ ئلسمى ئەرەىېەر ۋە ئلسمائلېلر دەپ ئاتالغان. 21باب1ىب ۇبىلېيانلڭ ۇەتتلنچى ھەپتلسلنلڭ ئالتلنچى ۇلېلدا ،ئلبراھلم ئوغېى ئلسھاقنى چاقلرلپ ،ئبنلڭغا« :مەن قيرلپ قالدلم ،ئۆلۈم كۈنلمنى ىلېمەۇمەن ،كۈنېلرلمنى ئۆتكۈزدۈم »دەپ ىبۇرۇدى. 2مانا ،مەن ىلر ۇۈز ۇەتملش ىەش ۇاشقا كلردلم ،ھاۇاتلمنلڭ ھەممە كۈنېلرلدە پەرۋەردلگارنى ئەسېەپ كەلدلم ،پۈتۈن قەلبلم ىلېەن ئبنلڭ ئلرادلسلنى ئەمەلگە ئاشبرۇشقا ۋە ئبنلڭ ىارللق ۇولېلرلدا توغرا ميڭلشقا تلرلشتلم. 3روھلم ىبتلردلن نەپرەتېەندى ،ئبلرغا چوقبنغانلرنى مەنسلتملدلم ،مينى ۇاراتقاننلڭ ئلرادلسلنى ئەمەلگە ئاشبرۇش ئۈچۈن قەلبلم ۋە روھلمنى ىيغلشېلدلم. 4چۈنكى ئب تلرلك خبدا ،ئب مبقەددەس ۋە سادلق ،ئب ھەمملدلن ئۈستۈن ئادلل ،ئب( كلشلېەرنلڭ )شەخسلالتلنى قوىبل قلېماۇدۇ ، سوۋغاتلرنى قوىبل قلېماۇدۇ ،چۈنكى خبدا ئادلېدۇر ،ئب ئبنلڭ ئەمرللرلگە خللپېلق قلېلپ ،ئەھدلسلنى مەنسلتمەۇدلغانلرنلڭ ھەمملسلنى اازالۇدۇ. 5ئوغېبم ،سەن ئبنلڭ ئەمرللرلگە ،قانبن-تۈزۈمېلرلگە ۋە ھۆكۈمېلرلگە ئەمەل قلل ،ۇلرگلنچېلك نەرسلېەرگە ،ئوۇما ىبتلرغا ۋە قبۇبلغان ىبتلرغا ئەگلشمە. 6ھاۇۋانلرنلڭ ،كال-قوۇلرنلڭ ۇاكى ئاسماندا ئبچلدلغان قبشلرنلڭ قينلنى ۇيمەڭلر. 7ئەگەر سلېەر قبرىانېلقنى خبداغا لۇلق تلنچېلق قبرىانېلقى قلېلپ ىوغبزللساڭلر ،ئبنى ىوغبزلپ ،قينلنى قبرىانېلق سبپلسلغا تۆكۈڭلر .قبرىانېلقنلڭ ىارللق ۇاغېلرلنى ،ئبن ۋە ماي ئارللشتبرۇلغان گۆش ۋە ئلچلمېلك قبرىانېلقى ىلېەن ىلرللكتە كۆۇدۈرمە قبرىانېلق سبپلسلدا قبرىانېلق قلېلڭلر .ىب پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا خبش پبراقېلق ىولسبن. 8شۈكۈر ئياتلش قبرىانېلقلنلڭ ۇاغېلرلنى قبرىانېلق سبپلسلدلكى ئوت ئۈستلدە كۆۇدۈرۈڭ ،قورساقتلكى ۇاغلرنى ،ئلچكى ئەزاللرلدلكى ۇاغلرنى ،ئلككى ىۆرەكتلكى ۇاغلرنى ،ئبلرنلڭ ئۈستلدلكى ۇاغلرنى ،ىەل ۋە الگەردلكى ۇاغلرنى ىۆرەكېلرى ىلېەن ىلېېە ئيېلۋېتلڭ. 9ىبلرنلڭ ھەمملسلنى پەرۋەردلگارغا خبش كيېلدلغان خبش پبراق سۈپلتلدە ،ئاشېلق ۋە ئلچلمېلك قبرىانېلقى ىلېەن ىلېېە ،پەرۋەردلگارغا ئاتاپ قبرىانېلق قلېلنلدلغان نان ىلېەن ىلېېە تەقدلم قلېلڭلر. 23
ۇبىلېيالر
10ئبنلڭ گۆشلنى شب كۈنى ۋە ئلككلنچى كۈنى ۇەڭلر ،ئبنى ۇيگۈچە ئلككلنچى كۈنى قبۇاش پاتقبچە ۇەپ قوۇماڭلر ،ئۈچلنچى كۈنى ھيچ نەرسە ئيشلپ قالملسبن ،چۈنكى ئبنى ۇيالشكە ىولماۇدۇ ،ئبنى ۇيگەنېەرنلڭ ھەمملسى گبناھقا چۆملدۇ ،چۈنكى مەن ىبنلڭ ئاتا-ىوۋلېلرلمنلڭ كلتاىېلرلدا ،ئينوخنلڭ ۋە نبھنلڭ سۆزللرلدە ۇيزلېغانېلقلنى ىاۇقلدلم. 11پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا قبرىانېلقېلرلڭنلڭ ھەمملسلگە تبز چيچلڭلر ،ئەھدلنلڭ تبزى كەم ىولبپ قالملسبن. 12قبرىانېلقلرنلڭ ۇاغاچېلرلغا كەلسەك ،قبرىانېلق سبپلسلغا ىاشقا ۇاغاچلرنى ،ۇەنى كلپار ،داپنە ،ىادام ،قارلغاي ،قارلغاي ،كيدلر ، ساۋلن ،ئەنجۈر ،زەۇتبن ،مبررە ،لۋرېل ۋە ئاسپالتبس قاتارللق ۇاغاچلرنى ئلشېەتمەڭ. 13قبرىانېلق سبپلسلنلڭ ئاستلدلكى قبرىانېلق سبپلسلغا كۆرۈنۈشى سلناق قلېلنغان ىب خلل ۇاغاچلر قوۇبلغان ىولبپ ،ئۈستلگە ۇيرلېغان ۇاكى قاراڭغب ۇاغاچلر ئەمەس ،ىەلكى قاتتلق ،پاكلز ،نبقسانسلز ،ساغلم ۋە ۇيڭى ئۆسكەن ۇاغاچلر قوۇبلغان .كونا ۇاغاچلرنلمب قوۇماڭ ، چۈنكى ئبنلڭدا ئلېگلرلكلدەك خبش پبراق ۇوق. 14ىب خلل ۇاغاچلردلن ىاشقا ىاشقا ۇاغاچلرنى قبرىانېلق سبپلسلغا قوۇماڭ ،چۈنكى ئبنلڭ خبش پبراقېلرى تارقلېلپ كيتلدۇ ،خبش پبراقېلرى ئاسمانغا چلقماۇدۇ. 15ئوغېبم ،ىارللق ئلشېلرلڭدا ئادلل ىولبش ئۈچۈن ،ىب ئەمرگە ئەمەل قلل ۋە ئبنى ئەمەلگە ئاشبر. 16قبرىانېلق سبپلسلغا ۇيقلنېلشلشتلن ىبرۇن ،ىەدلنلڭلرنى پاكلز تبتبڭلر .قبرىانېلق سبپلسلغا ۇيقلنېلشلشتلن ىبرۇن قولېلرلڭلرنى ۋە پبتېلرلڭلرنى ۇبۇبڭلر .قبرىانېلق قلېلپ ىولغاندلن كيالن ،قولېلرلڭلرنى ۋە پبتېلرلڭلرنى ۇەنە ۇبۇبڭلر. 17ئۆزۈڭدە ۋە كلالملڭدە قان كۆرۈنملسبن .ئوغېبم ،قاندلن ئيھتلاات قلل ،قاتتلق ئيھتلاات قلل ،ئبنى توپا ىلېەن ۇيپلپ قوي. 18قاننى ۇيمەڭلر ،چۈنكى ئب ااندۇر ،ھيچقانداق قان ۇيمەڭلر. 19ئلنسانلرنلڭ قينى ئۈچۈن سوۋغات ئالماڭلر ،ىولملسا ئب اازاسلز ،ھۆكۈمسلز تۆكۈللدۇ .چۈنكى تۆكۈلگەن قان ۇەر شارلنى گبناھقا ىاشلۇدۇ ،ۇەر شارى ئلنساننلڭ قينلدلن ئبنى تۆككەن ئادەمنلڭ قينى ىلېەن تازلېلنلشى مبمكلن ئەمەس. 20ئلنساننلڭ قينى ئۈچۈن سوۋغات ۇاكى سوۋغات ئالماڭلر ،قان ئۈچۈن قان ئالماڭلر ،شبنداق قلېسلڭلز پەرۋەردلگار ،ۇەنى ئەڭ ئاللي خبدا ،سلېەرنى قوىبل قلېلدۇ ،چۈنكى ئب ۇاخشلېلقنلڭ قوغدلغبچلسى ،سلېەرنى ىارللق ۇامانېلقتلن ساقلۇدۇ ،ئب سلېەرنى ھەر خلل ئۆلۈمدلن قبتقبزلدۇ. 21ئوغېبم ،مەن كۆردۈمكى ،ئلنسان ىاللېلرلنلڭ ىارللق ئلشېلرى گبناھ ۋە رەزلېېلك ،ئبلرنلڭ ىارللق قلېملشېلرى ناپاكېلق ،ۇلرگلنلچېلك ۋە ىبلغلما ،ئبلردا ھيچقانداق ھەققانلاەت ۇوق. 22ئيھتلاات قلېلڭ ،ئبلرنلڭ ۇولېلرلدا ميڭلپ ،ۇولېلرلدا ميڭلپ ،ئەڭ ئاللي خبدانلڭ ئالدلدا ئۆلۈمگە ئيېلپ ىارلدلغان گبناھ قلېلپ قالماڭ . ىولملسا ،ئب سلزدلن ۇۈزلنى ۇوشبرۇپ ،سلزنى گبناھېلرلڭلزنلڭ قوللغا قاۇتبرۇپ ىيرلدۇ ،سلزنى زېملندلن ،ئەۋلدللرلڭلزنى ئاسمان ئاستلدلن ۇوقلتلدۇ ،ناملڭلز ۋە ئەۋلدللرلڭلز پۈتكۈل ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلېلدۇ. 23ئبلرنلڭ ىارللق قلېملشېلرلدلن ۋە ىارللق ناپاكېلقېلرلدلن ۇۈز ئۆرۈڭلر ،ئەڭ ئبلبغ خبدانلڭ ئەمرللرلگە ئەمەل قلېلڭلر ،ئبنلڭ ئلرادلسلنى ئەمەلگە ئاشبرۇڭلر ۋە ھەممە ئلشتا ئادلل ىولبڭلر. 24ئب سينلڭ ىارللق ئلشېلرلڭغا ىەرلكەت ىيرلدۇ ،سەندلن پۈتكۈل ۇەر ۇۈزلدە ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ئەۋلدلر ئارلسلدا ئادلېېلق ئۆسۈمېۈكېلرلنى ئۆستۈرلدۇ ،مينلڭ ۋە سينلڭ ئلسملڭ ئاسمان ئاستلدا مەڭگۈ ئبنتبلماۇدۇ. 25ئوغېبم ،ئامان-ئيسەن ىارغلن .ئەڭ ئبلبغ خبدا ،مينلڭ خبداۇلم ۋە سينلڭ خبداۇلڭ ،سينى ئۆزلنلڭ ئلرادلسلنى ئەمەلگە ئاشبرۇشقا كۈچېەندۈرسبن .ئب سينلڭ ىارللق ئەۋلدللرلڭغا ۋە ئەۋلدللرلڭنلڭ قالغانېلرلغا مەڭگۈ ىەخت ئاتا قلېسبن ،شبنداق قلېساڭ ،سەن پۈتۈن ۇەر ۇۈزلدە ىەخت-سائادەتكە ئيرلشلسەن». 26ئب خبشال-خبرام ھالدا ئبنلڭ ۇينلدلن چلقلپ كەتتى. 22باب1ئلبراھلم ۋاپات ىولغان ئلككلنچى ۇلېى ،ۇەنى قلرلق تۆتلنچى ۇلېېلقنلڭ ىلرلنچى ھەپتلسلدە ،ئلسھاق ىلېەن ئلسمائلل قەسەم قبدۇقلدلن ھەپتلېلك ىاۇرامنى ،ۇەنى ھوسبلنلڭ دەسېەپكى ھوسبللنى تەىرلكېەش ئۈچۈن ئاتلسى ئلبراھلمغا كەلدى .ئلبراھلم ئلككى ئوغېلنلڭ كەلگەنېلكلگە خبشال ىولدى. 2ئلسھاقنلڭ ىەئەرشەىادا نبرغبن مال-مۈلكى ىار ئلدى .ئلسھاق ئۆزلنلڭ مال-مۈلكلنى كۆرۈپ ،ئاتلسلنلڭ ۇينلغا قاۇتلپ كيتلشكە ئادەتېەنگەنلدى. 3شب كۈنېەردە ئلسمائلل ئاتلسلنى كۆرگلېى كەلدى .ئبلر ئلككلسى ىلېېە كەلدى .ئلسھاق ئاتلسلنلڭ ھلبروندا ۇاسلغان قبرىانېلق سبپلسلدا كۆۇدۈرمە قبرىانېلق قلېلپ ،ئبنى قبرىانېلق قلېدى. 4ئب ئلنلسى ئلسمائلېنلڭ ئالدلدا شۈكۈر ئياتلش قبرىانېلقلنى سبنبپ ،خبشالېلق زلااپلتى ىەردى .رلبەكا ۇيڭى داندلن ۇيڭى نان پلشبرۇپ ، ئوغېى ۇاقبپقا ىەردى .ئلبراھلم ىب نانلرنى ئاتلسى ئلبراھلمغا ئيېلپ ىيرلپ ،ئۆلمەستلن ىبرۇن ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان خبداغا دۇئا قلېسبن. 5ئلسھاقمب ۇاقبپ ئارقلېلق ئلبراھلمغا ئەڭ ۇاخشى شۈكۈر ئياتلش قبرىانېلقلنى ئەۋەتلپ ،ئبنلڭغا ۇيگۈزۈپ-ئلچلپ ىەردى. 6ئب ۇەپ-ئلچلپ ،ئاسمان-زېملننى ۇاراتقان ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق مول نەرسلېەرنى ۇاراتقان ،ئلنسانلرغا ىەرگەن ئەڭ ئبلبغ خبداغا مەدھلاە ئوقبدى .ئبلر ۇەپ-ئلچلپ ،ۇاراتقبچلسلغا مەدھلاە ئوقبسبن دەپ ،ئاسمان-زېملننى ۇاراتقان ئەڭ ئبلبغ خبداغا مەدھلاە ئوقبدى. 7ئى خبداۇلم ،ماڭا ىۈگۈننى كۆرسەتكلنلڭ ئۈچۈن ساڭا شۈكۈر ئياتلمەن .مانا ،مەن 135ۇاشقا كلردلم ،قيرلپ ،كۈنېلرلم مول ،پۈتۈن كۈنېلرلم خاتلراەم ئۆتتى. 8سەن ماڭا ۋە ىاللېلرلمغا ىەرگەن ىارللق نەرسلېەردە ،ىۈگۈنگلچە دۈشمەننلڭ قلېلچى مينى ۇيڭەلملدى. 24
ۇبىلېيالر
9ئى خبداۇلم ،سينلڭ رەھملتلڭ ۋە ئامانېلقلڭ خلزمەتكارلڭغا ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا ىولسبن .ئبلر سينلڭ تاللنغان ملېېەتلڭ ۋە ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ملېېەتېەر ئلچلدلن ملراس ىولبپ ،ىبنلڭدلن كيالن ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ملېېەتېەرنلڭ ئەۋلدللرلنلڭ ھەمملسلدلن ، ئەۋلدلرنلڭ ھەمملسلدلن ئەۋلدلرنلڭ ھەمملسلگلچە ساڭا ملراس ىولسبن. 10ئب ۇاقبپنى چاقلرلپ مبنداق دېدى« :ئوغېبم ۇاقبپ ،ھەممەۇېەرنلڭ خبداسى ساڭا ىەخت ئاتا قلېسبن ،ساڭا ئادلېېلق ىلېەن ئلش قلېلش ۋە ئۆزلنلڭ ئلرادلسلنى ئەمەلگە ئاشبرۇشقا كۈچ ىەرسبن .ئب سينى ۋە ئەۋلدللرلڭنى تاللپ ،سينلڭ ئلرادلسى ىوۇلچە مەڭگۈ ئبنلڭ ملراسى ىولبشبڭنى تلېەۇمەن. 11ئوغېبم ۇاقبپ ،سەن ماڭا ۇيقلنېلشلپ سۆۇۈپ قوي ،مينى سۆۇۈپ قوي ،دېدى .ئب ۇيقلنېلشلپ سۆۇۈپ« :ئوغېبم ۇاقبپ ۋە ئەڭ ئبلبغ خبدانلڭ ىارللق ئوغبلېلرلغا مەڭگۈ ىەخت تلېەۇمەن .خبدا ساڭا ئادلېېلق ئبرۇقى ىەرسبن ،ئەۋلدللرلڭدلن ىەزلېلرلنى پۈتۈن ۇەر ۇۈزلدە مبقەددەس قلېسبن ،ملېېەتېەر ساڭا خلزمەت قلېسبن ،ىارللق ملېېەتېەر سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا سەادە قلېسبن »،دېدى. 12ئلنسانلرنلڭ ئالدلدا كۈچېۈك ىول ،سيتنلڭ ىارللق ئەۋلدللرلغا ھۆكۈمرانېلق قلل .شبنداق قلېساڭ ،سينلڭ ۋە ئوغبلېلرلڭنلڭ ۇولېلرى ئاقېلنلدۇ ،شبنداق قلېلپ ئبلر مبقەددەس ملېېەت ىوللدۇ. 13ئەڭ ئبلبغ خبدا ماڭا ىەرگەن ،نبھ ىلېەن ئادەم ئاتا قلېغان ىارللق ىەخت-سائادەتېەرنى ساڭا ئاتا قلېسبن ،ئبلر ئەۋلدتلن-ئەۋلدقا مەڭگۈ سينلڭ ئەۋلدللرلڭنلڭ مبقەددەس ىيشلدا تبرسبن. 14ئب سينى ىارللق نادانېلق ۋە ناپاكېلقلردلن پاكېلسبن ،سەن نادانېلق ىلېەن قلېغان ىارللق گبناھېلرلڭنلڭ كەچۈرۈم قلېلنلشلنى تلېەۇمەن ، ساڭا كۈچ-قبۋۋەت ىەرسبن ،ساڭا ىەخت ئاتا قلېسبن ،پۈتكۈل زېملننى ملراس قلېسبن. 15ئب سەن ىلېەن تۈزگەن ئەھدلنى ۇيڭلېلسبن ،سەن ئبنلڭغا مەڭگۈ ملراس ىوللدلغان ملېېەت ىوللسەن ،ئب ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ۇەر ۇۈزلنلڭ ھەممە كۈنېلرلدە ھەقلقەت ۋە ئادلېېلق ىلېەن خبدا ىوللدۇ. 16ئوغېبم ۇاقبپ ،سەن مينلڭ سۆزللرلمنى ئيسلڭدە تبت ،ئاتاڭ ئلبراھلمنلڭ ئەمرللرلگە ئەمەل قلل :ىاشقا ملېېەتېەردلن ئاۇرلېلپ كەت ، ئبلر ىلېەن ىلېېە تاماق ۇيمە ،ئبلرنلڭ قلېملشېلرلغا ئوخشاش ئلش قلېما ،ئبلرنلڭ شيرلكى ىولما ،چۈنكى ئبلرنلڭ قلېملشېلرى ناپاك ، ئبلرنلڭ ىارللق ۇولېلرى ىبلغانغان ،ۇلرگلنلچېلك ۋە ناپاك. 17ئبلر ئۆلۈكېەرگە قبرىانېلق قلېلدۇ ،ۇامان روھلرغا چوقبنلدۇ ،قەىرلستانېلقلرنلڭ ئۈستلدە تاماق ۇەۇدۇ ،ئبلرنلڭ ىارللق ئلشېلرى ىلھبدە ۋە ھيچنيمە ئەمەس. 18ئبلرنلڭ چۈشلنلشكە قەلبى ۇوق ،كۆزللرى قلېملشېلرلنى كۆرمەۇدۇ ،ئبلر قانداق قلېلپ ۇاغاچ پارچلسلغا« :سەن مينلڭ خبداۇلمسەن »، تاشقا« :سەن مينلڭ پەرۋەردلگارلمسەن ،سەن مينلڭ قبتقبزغبچلمسەن »دېالش ئارقلېلق خاتاللشلدۇ[ .ليكلن ئبلرنلڭ قەلبى ۇوق]. 19ئوغېبم ۇاقبپ ،ساڭا كەلسەك ،ئبلبغ خبدا ساڭا ۇاردەم قلېسبن ،ئاسماندلكى خبدا ساڭا ىەخت ئاتا قلېسبن ،سينى ئبلرنلڭ ناپاكېلقلدلن ۋە ىارللق خاتاللقېلرلدلن ۇلراقلشتبرسبن. 20ئەي ئوغېبم ۇاقبپ ،كەنئان قلزللرلنلڭ ھەر قانداق ىلرلدلن ئۆۇېلنلشتلن ئيھتلاات قلل ،چۈنكى ئبنلڭ ىارللق ئەۋلدللرى ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلېلدۇ. 21چۈنكى ھامنلڭ گبناھى تۈپەۇېلدلن ،كەنئانلر ۇولدلن ئازدى ،ئبنلڭ ىارللق ئەۋلدللرى ۇەر ۇۈزلدلن ۋە قالغانېلرلنلڭ ھەمملسلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،قلاامەت كۈنى ئبنلڭدلن چلققانلرنلڭ ھيچقاۇسلسى قبتقبزۇلماۇدۇ. 22ىبتلرغا چوقبنغبچللر ۋە ىبزۇقلرغا كەلسەك، )(aتلرلكېەر زېملنلدا ئبلرغا ئۈملد ىولماۇدۇ؛ (ب )ۇەر ۇۈزلدە ئبلرنلڭ ئەسېلملسى ىولماۇدۇ؛ (ج )چۈنكى ئبلر شيئولغا چۈشلدۇ، (د )ئبلر اازاللنلدلغان ااۇغا كلرلدۇ، سودوم ىاللېلرى ۇەر ۇۈزلدلن ۇوق قلېلنغاندەك ،ىبتلرغا چوقبنغانلرنلڭ ھەمملسى ۇوق قلېلنلدۇ. 23قورقما ،ئوغېبم ۇاقبپ ،ئەي ئلبراھلمنلڭ ئوغېى ،قورقما ،ئەڭ ئبلبغ خبدا سينى ھالكەتتلن ساقېلسبن ،ھەممە خاتا ۇوللردلن قبتقبزسبن. 24مەن ىب ئۆۇنى ئۆزۈم ئۈچۈن سالدلم ،شبڭا مەن ئۆز ئلسملمنى ۇەر ۇۈزلگە داڭق چلقلرلش ئۈچۈن سالدلم .ئب ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا مەڭگۈ ىيرلېدى .ئب ئلبراھلمنلڭ ئۆۇى دەپ ئاتلېلدۇ ،ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا مەڭگۈ ىيرلېدى .سەن مينلڭ ئۆۇۈمنى ساللسەن ۋە مينلڭ ئلسملمنى خبدانلڭ ئالدلدا مەڭگۈ ئورناتلسەن .سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ۋە سينلڭ ئلسملڭ ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ئەۋلدلرغا داۋامېلشلدۇ. 25ئب ئبنلڭغا ىبۇرۇق قلېلشنى ۋە دۇئا قلېلشنى توختاتتى. 26ئبلر ىلر كارلۋاتتا ىلېېە ۇاتتى .ۇاقبپ ئاتلسلنلڭ ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ قبچلقلدا ئبخلپ ،ئلبراھلمنى ۇەتتە قيتلم سۆۇدى .ئلبراھلمنلڭ ميھلر-مبھەىبلتى ۋە قەلبى ئبنلڭغا خبشال ىولدى. 27ئب پۈتۈن قەلبى ىلېەن ئبنلڭغا ىەخت تلېلدى ۋە مبنداق دېدى« :ئب ،ھەمملنلڭ خبداسى ،ھەمملنلڭ ۇاراتقبچلسى ،مينى كالدېالرنلڭ ئبر شەھلرلدلن چلقلرلپ ،ماڭا ىب زېملننى مەڭگۈ ملراس قلېلپ ىيرلش ۋە مەن ئۈچۈن مبقەددەس ىلر ئەۋلد قبرۇش ئۈچۈن ،ئەڭ ئبلبغ خبدا مەڭگۈ ىەختېلك ىولسبن». 28ئب ۇاقبپقا ىەخت تلېلدى ۋە مبنداق دېدى« :ئوغېبم ،مەن ئبنلڭغا پۈتۈن قەلبلم ۋە ميھلر-مبھەىبلتلم ىلېەن خبشال ىوللمەن ،سينلڭ رەھملتلڭ ۋە رەھملتلڭ ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا مەڭگۈ ۇاغسبن. 29ئبنى تاشېلۋەتمەڭ ،ئبنلڭدلن كيالن مەڭگۈ كۈنېەرگلچە ئبنى رەت قلېماڭ .كۆزۈڭ ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا ئيچلېسبن .ئبنى قوغداپ ،ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېلپ ،ئبنى ملراس قلېلپ ىيرلدلغان ملېېەت قلېلپ مبقەددەس قلېغاۇسەن. 25
ۇبىلېيالر
30ۋە ئبنلڭغا ىۈگۈندلن ىاشلپ ئەىەدلي كۈنېەرگلچە ىولغان ىارللق ىەرلكەتېلرلڭنى ىەرلكەتېە ،ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق ئەۋلدلرغا ىولغان ىارللق ۇاخشى ئلرادەڭگە ئاساسەن ،ئبنلڭ ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى ىلېەن ىولغان ئەھدلڭ ۋە رەھملتلڭنى ۇيڭلېى. 23باب1ئب ۇاقبپنلڭ ئلككى ىارملقلنى كۆزللرلگە قوۇبپ ،ئللھلرنلڭ خبداسلغا مەدھلاە ئوقبدى ،ۇۈزلنى ۇيپلپ ،پبتېلرلنى سوزۇپ ،مەڭگۈلۈك ئبۇقبغا كەتتى ۋە ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ ۇينلغا قاۇتلپ كەلدى. 2ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسلگە قارلماي ،ۇاقبپ ئبنلڭ قوۇنلدا ۇاتاتتى ،چۈنكى ئب ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ئۆلگەنېلكلنى ىلېمەۇتتى. 3ۇاقبپ ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ كەتتى ۋە ئلبراھلمنلڭ مبزدەك سوغبق ئلكەنېلكلنى كۆردى .ئب« :ئاتا ،ئاتا »!دېدى .ليكلن ھيچكلم سۆزللمەۇتتى ،شبڭا ئب ئۆزلنلڭ ئۆلگەنېلكلنى ىلېدى. 4ئب ئورنلدلن تبرۇپ ،ۇۈگۈرۈپ ىيرلپ ئانلسى رلبيككاغا ئياتتى .رلبيككا كيچلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلغا ىيرلپ ،ئبنلڭغا خەۋەر قلېدى .ئبلر ىلېېە ىاردى ،ۇاقبپمب ئبلر ىلېەن ىلېېە ىاردى ،قوللدا چلراغ ىار ئلدى .ئبلر ئۆۇگە كلرلپ ئلبراھلمنلڭ ئۆلۈك ۇاتقانېلقلنى كۆردى. 5ئلسھاق ئاتلسلنلڭ ۇەرگە ۇلقلېلپ ،ۇلغلپ ئبنى سۆۇدى. 6ئلبراھلمنلڭ ئۆۇلدە ئاۋازلر ئاڭلندى .ئوغېى ئلسمائلل ئورنلدلن تبرۇپ ،ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ۇينلغا ىاردى .ئلبراھلم ئاتلسى ئلبراھلم ئۈچۈن ۇلغېلدى ،ئب ۋە ئلبراھلمنلڭ پۈتۈن ئائلېلسى قاتتلق ۇلغېلدى. 7ئوغبلېلرى ئلسھاق ىلېەن ئلسمائلل ئبنى ئاۇالى سارەنلڭ ۇينلدلكى قوش غارغا دەپنە قلېدى .ئبلر ئلبراھلم ئۈچۈن قلرلق كۈن ۇلغېلدى . ئبنلڭ ئۆۇلدلكلېەر ،ئلسھاق ىلېەن ئلسمائلل ،ئبلرنلڭ ىارللق ئوغبلېلرى ۋە كيتبرانلڭ ىارللق ئەۋلدللرى ئۆز ااۇېلرلدا ئبنلڭ ئۈچۈن ۇلغېلدى .شبنلڭ ىلېەن ئلبراھلم ئۈچۈن ۇلغلش كۈنېلرى ئاخلرلشتى. 8ئب ئۈچ ۇلل ۇاشلدى ۋە تۆت ھەپتە ۇاشلدى ،ۇەنى ىلر ۇۈز ۇەتملش ىەش ۇلل .ئب قيرلپ ،كۈنېلرى مول ىولبپ ،ئۆمرلنلڭ ئاخلرلنى تامامېلدى. 9چۈنكى ئەادادللرلنلڭ ئۆمرى ئون توققبز ۇلل ئلدى .توپان ئاپلتلدلن كيالن ،ئلبراھلمدلن ىاشقا ،ئبلرنلڭ ئۆمرى ئون توققبز ۇلېغا ۇەتملدى ،ۇلېلر ئازلالپ ،تيز قيرلپ ،نبرغبن ئازاب-ئوقبىەتېەر ۋە ۇامان ۇوللر تۈپەۇېلدلن كۈنېلرلنى تولدۇردى. 10ئلبراھلم پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ىارللق ئلشېلرلدا مبكەممەل ىولبپ ،ھاۇاتلنلڭ ھەممە كۈنېلرلدە ئادلېېلق ىلېەن خبش ىولبپ كەلدى . ئەمما ئب ۇامانېلق سەۋەىلدلن قيرلپ ،ئۆمرلنلڭ تولبپ-تاشقانېلقلغا قارلماي ،ھاۇاتلدا تۆت ۇلېنى تامامېلملدى. 11ىب ۋاقلتتلن تارتلپ چوڭ قلاامەت كۈنلگلچە كيېلدلغان ىارللق ئەۋلدلر ئلككى ۇلېېلق ۇاشنى تولدۇرۇشتلن ىبرۇن تيزل قيرلپ كيتلدۇ ، ئبلرنلڭ ىلېلمى قيرلپ قالغانېلقى ئۈچۈن ئبلرنى تاشلپ كيتلدۇ ،زېملندا ئبلرنلڭ ىارللق ىلېلمى ۇوقلېلدۇ. 12ئەگەر ىلر ئادەم ىلر ۇيرلم ۇلېېلق ئۆمۈر كۆرسە ،ئبلر ئبنلڭغا« :ئب ئبزۇن ئۆمۈر كۆردى ،ئبنلڭ ئۆمرلنلڭ كۆپ قلسمى ئازاب- ئوقبىەت ،قاۇغب-ھەسرەت ۋە ئازاب-ئوقبىەت ئلچلدە ئۆتتى ،تلنچېلق ۇوق »دەۇدۇ. 13چۈنكى ئاپەت ئۈستلگە ئاپەت ،ۇارلغا ۇارى ،ئازاب ئۈستلگە ئازاب ،ۇامان خەۋەر ئۈستلگە ۇامان خەۋەر ،كيسەل ئۈستلگە كيسەلېلك ،ۋە ىبلرغا ئوخشاش ىارللق ۇامان ھۆكۈمېەر ،ىلر-ىلرى ىلېەن ىلرگە كيسەلېلك ۋە ئاغدۇرۇلبش ،قار ،ئۈششۈك ،مبز ،قلزلتما ،تلترەش ،قاۇغب ، ئاچارچلېلق ،ئۆلۈم ،قلېلچ ،ئەسلرللك ۋە ھەر خلل ئاپەتېەر ۋە ئازاىلر كيېلدۇ. 14ىبلرنلڭ ھەمملسى ۇەر ۇۈزلدە زوراۋانېلق قلېلدلغان رەزلل ئەۋلدنلڭ ىيشلغا كيېلدۇ .ئبلرنلڭ قلېملشېلرى ناپاكېلق ،زلنا ،ىبلغانما ۋە رەزلل ئلشلردۇر. 15ئاندلن ئبلر« :ئەادادللرلملزنلڭ ئۆمرى ئبزۇن ،ھەتتا ملڭ ۇلل ،ۇاخشى ئۆتكەن .ئەمما مانا ،ئەگەر ىلر ئادەم ئبزۇن ئۆمۈر كۆرگەن ىولسا ،ىلزنلڭ ئۆمرلملز ئوتتبز ۇلل ،ئەگەر كۈچېۈك ىولسا ،تۆت ۇلل ،ىب ۇامانېلقلرغا تولغان .ىب ۇامان ئەۋلدنلڭ دەۋرلدە تلنچېلق ۇوق » دەۇدۇ. 16ىب ئەۋلدتا ،ئوغبلېلرى ئاتا-ىوۋلېلرلنى ۋە چوڭېلرلنى گبناھ ۋە ئادالەتسلزللكتە ،ئيغلزدلن چلققان سۆزللرى ۋە قلېغان چوڭ رەزلېېلكېلرلدە ،شبنداقل پەرۋەردلگارنلڭ ئبلر ىلېەن تۈزگەن ئەھدلسلنى ىبزۇپ ،ئبنلڭ ىارللق ئەمرللرلگە ،ىەلگلېلملېلرلگە ۋە ىارللق قانبنېلرلغا ىوۇسبنبش ۋە ئبلرنى ئوڭغا ۇاكى سولغا ىبرۇلبپ كەتمەسېلك توغرلسلدا ئەۇلبېەۇدۇ. 17چۈنكى ھەممەۇېەن ۇامانېلق قلېدى ،ھەممە ئيغلزدلن ۇامانېلق چلقلدۇ ،ئبلرنلڭ ىارللق قلېملشېلرى ناپاكېلق ۋە ۇلرگلنلچېلك ،ئبلرنلڭ ىارللق قلېملشېلرى ىبلغانغان ،ناپاك ۋە ۋەۇران ىولغان. 18مانا ،ئبلرنلڭ ىارللق قلېملشېلرى تۈپەۇېلدلن ۇەر ۇۈزى ۋەۇران ىوللدۇ ،ئۈزۈمزارللقنلڭ ئبرۇقلمب ،ۇاغمب ىولماۇدۇ ،چۈنكى ئبلرنلڭ قلېملشېلرى پۈتۈنېەي سادلق ئەمەس ،ھاۇۋانلر ،كال-قوۇلر ،قبشلر ۋە دېڭلزدلكى ىارللق ىيېلقلر ئلنسانلر سەۋەىلدلن ۋەۇران ىوللدۇ. 19ئبلر قانبن ۋە ئەھدلنامە سەۋەىلدلن ،ۇاشلر قيرللر ىلېەن ،قيرللر ۇاشلر ىلېەن ،كەمبەغەلر ىاۇلر ىلېەن ،تۆۋەنېەر چوڭلر ىلېەن ، گاداۇلر شاھزادە ىلېەن ايدەلېلشلدۇ .چۈنكى ئبلر ئەمرلەرنى ،ئەھدلناملېەرنى ،ىاۇراملرنى ،ئاۇلرنى ،شەنبە كۈنېلرلنى ،ۇبىلېيي كۈنېلرلنى ۋە ىارللق ھۆكۈمېەرنى ئبنتبپ قالدى. 20ئبلر ئبلرنى ۇولغا قاۇتبرۇش ئۈچۈن ئوقاا ،قلېلچ ۋە ئبرۇش ىلېەن تبرلدۇ ،ليكلن ۇەر ۇۈزلدە ىلر-ىلرلدلن قان تۆكۈلملگۈچە قاۇتلپ كەلمەۇدۇ. 21قيچلپ قبتبلغانلر ۇامانېلقلدلن قبتبلبپ ،ھەققانلاەت ۇوللغا قاۇتماۇدۇ ،ىەلكى ئالدامچلېلق ۋە ىاۇېلققا ىيرلېلپ ،قوشنلسلنلڭ ىارللق نەرسلېلرلنى ئيېلۋاللدۇ .ئبلر ئبلبغ نامنى تلېغا ئاللدۇ ،ئەمما ھەقلقەت ۋە ھەققانلاەت ىلېەن ئەمەس ،ىەلكى ئەڭ مبقەددەس ااۇنى ئۆزللرلنلڭ ناپاكېلقى ۋە چلرلكېلكى ىلېەن ىبلغلادۇ. 22ىب ئەۋلدنلڭ قلېملشېلرلغا پەرۋەردلگار قاتتلق اازا ىيرلدۇ ،ئب ئبلرنى قلېلچقا ،ھۆكۈمگە ،ئەسلرللككە ،تالن-تارااغا ۋە ۇوقلتلېلشقا تاپشبرلدۇ. 26
ۇبىلېيالر
23ئب ئبلرغا قارشى ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ گبناھكارللرلنى ئوۇغلتلدۇ .ئبلر رەھلم-شەپقەتسلز ،رەھلمدلل ئەمەس ،قيرللر ،ۇاشلر ۇاكى ھيچكلمنلڭ كلمېلكلنى ھۆرمەتېلمەۇدۇ ،چۈنكى ئبلر ىارللق ئلنسان ئەۋلدللرلدلنمب رەزلل ۋە ۇامانېلق قلېلشقا كۈچېۈك .ئبلر ئلسرائلېلرغا زوراۋانېلق قلېلدۇ ،ۇاقبپقا قارشى گبناھ قلېلدۇ ،ۇەر ۇۈزلدە نبرغبن قان تۆكۈللدۇ ،توپلۇدلغان ئادەم ىولماۇدۇ ،دەپنە قلېلدلغان ئادەم ىولماۇدۇ. 24ئب كۈنېەردە ئبلر قاتتلق ۋارقلراپ« :گبناھكارلرنلڭ ،ۇەنى ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ قوللدلن قبتقبزۇلبشى ئۈچۈن دۇئا قلېلدۇ ،ليكلن ھيچكلم قبتقبزۇلماۇدۇ »دەۇدۇ. 25ىالللرنلڭ ىيشى ئاق ،چاچېلرى ئاقارلدۇ ،ئۈچ ھەپتلېلك ىال ۇۈز ۇاشېلق ئادەمگە ئوخشاۇدۇ ،ئبلرنلڭ قەددى-قاملتى ئازاب-ئوقبىەت ۋە زۇلبم ىلېەن ۇوقلېلدۇ. 26شب كۈنېەردە ىالللر قانبنلرنى ئۆگلنلشكە ،ئەمرلەرنى ئلزدەشكە ۋە ھەققانلاەت ۇوللغا قاۇتلشقا ىاشلۇدۇ. 27ئلنسانلرنلڭ ئۆمرى ملڭ ۇلېغا ۇيقلنلشقانغا قەدەر ،كۈنېەر كۆپلالشكە ىاشلۇدۇ ،كۈنېەرنلڭ سانى ئلېگلرلكلدلنمب كۆپ ىوللدۇ. 28قيرللر ۇاكى ئۆمرلدلن رازى ىولملغانلر ىولماۇدۇ ،چۈنكى ھەمملسى ىال ۋە ۇاشلرغا ئوخشاۇدۇ. 29ئبلر پۈتۈن كۈنېلرلنى تلنچ-ئامان ۋە خبشال-خبرام ئۆتكۈزلدۇ ،شەۇتان ۇاكى رەزلل ۋەۇران قلېغبچى ىولماۇدۇ ،چۈنكى ئبلرنلڭ پۈتۈن كۈنېلرى ىەخت-سائادەت ۋە شلپاللق كۈنېلرى ىوللدۇ. 30شب چاغدا پەرۋەردلگار ئۆز قبلېلرلنى ساقاۇتلدۇ ،ئبلر ئورنلدلن تبرۇپ ،ىۈۇۈك تلنچېلقنى كۆرلدۇ ،دۈشمەنېلرلنى قوغلپ چلقلرلدۇ . ئادلېلر ىبنى كۆرۈپ ،ملننەتدار ىوللدۇ ،مەڭگۈ خبشال ىوللدۇ ،دۈشمەنېلرلگە قلېلنغان ىارللق ھۆكۈمېەرنى ۋە لەنەتېەرنى كۆرلدۇ. 31ئبلرنلڭ سۆڭەكېلرى ۇەرگە تلكلېلدۇ ،روھى خبشالېلققا چۆملدۇ ،ئبلر پەرۋەردلگارنلڭ ھۆكۈم چلقلرلدلغانېلقلنى ،ۇۈزللگەن ،ملڭېلغان ۋە ئبنى سۆۇگەنېەرنلڭ ھەمملسلگە ميھرلبانېلق كۆرسلتلدلغانېلقلنى ىلېلدۇ. 32ئەي مبسا ،ىب سۆزلەرنى ۇيزلپ قوي ،چۈنكى ئبلر شبنداق ۇيزلېغان ،ئبلر ئەۋلدلر ئۈچۈن مەڭگۈ گبۋاھ ىولبش ئۈچۈن ئاسماندلكى تاختللرغا خاتلرلېەنگەن. 24باب1ئلبراھلم ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،پەرۋەردلگار ئبنلڭ ئوغېى ئلسھاققا ىەخت ئاتا قلېدى .ئلسھاق ھيبروندلن قاۇتلپ كيېلپ ،ىب شادللقنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا (2073-ۇلېى )ۇەتتە ۇلل تبرۇپ قالدى. 2تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ئلبراھلمنلڭ دەۋرلدلكى تبنجى قيتلمېلق قەھەتچلېلكتلن ىاشقا ،زېملندا ۇەنە ىلر قەھەتچلېلك ىاشلندى. 3ۇاقبپ ۇيسلۋېېەك شورپلسلنى ۇەۋاتاتتى ،ئەساۋ ئاچېلقتلن دالدلن قاۇتلپ كەلدى .ئب ئلنلسى ۇاقبپقا« :ماڭا ىب قلزلل شورپلدلن ىەر »دېدى . ۇاقبپ ئبنلڭغا« :ماڭا تبنجى تبغبلغانېلق ھوقبقلڭنى سات ،مەن ساڭا نان ۋە ىب ۇيسلۋېېەك شورپلسلدلن ىلر ئاز ىيرەي »دېدى. 4ئەساۋ ئلچلدە« :مەن ئۆلۈپ كيتلمەن ،ىب تبنجلېلق ھوقبقلمنلڭ ماڭا نيمە پاۇدلسى ىار؟ »دېدى. 5ئب ۇاقبپقا« :مەن ئبنى ساڭا ىيرلمەن »دېدى .ۇاقبپ« :ىۈگۈن ماڭا قەسەم قلل »دېدى ۋە ئبنلڭغا قەسەم ىەردى. 6ۇاقبپ ئاكلسى ئەساۋغا نان ىلېەن شورپا ىەردى .ئەساۋ توۇغبچە ۇيدى .ئەساۋ ئۆزلنلڭ تبنجلېلق ھوقبقلنى كۆزگە ئلېملدى .شبڭا ۇاقبپ ئبنلڭغا تبنجلېلق ھوقبقى سۈپلتلدە قلزلل شورپا ىەرگەنېلكى ئۈچۈن ،ئەساۋنلڭ ئلسمى ئيدوم«[ ئيدوم ]»دەپ قوۇبلدى. 7ۇاقبپ چوڭ ىولدى ،ئەساۋ ىولسا ئۆزلنلڭ شان-شۆھرلتلدلن مەھرۇم قلېلندى. 8ملسلردا ئاچارچلېلق ۇۈز ىەردى .ئلسھاق ىب ھەپتلنلڭ ئلككلنچى ۇلېى ملسلرغا قاراپ ۇولغا چلقتى .ئب ۇەردە ىلېلستلنېلكېەرنلڭ پادلشاھى ئاىلمەلەكنلڭ ۇينلغا ،گيرارغا ىاردى. 9پەرۋەردلگار ئبنلڭغا كۆرۈنۈپ« :ملسلرغا ىارما ،مەن ساڭا ئياتلپ ىيرلدلغان زېملندا تبر ،ىب زېملندا تبر .مەن ساڭا ۇار ىوللمەن ۋە ساڭا ىەخت ئاتا قلېلمەن »دېدى. 10چۈنكى مەن ىب زېملننلڭ ھەمملسلنى ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىيرلمەن .ئاتاڭ ئلبراھلمغا قەسەم قلېغان قەسلملمنى ئەمەلگە ئاشبرلمەن .سينلڭ ئەۋلدللرلڭنى ئاسماندلكى ۇبلتبزلردەك كۆپەۇتلمەن ۋە ىب زېملننلڭ ھەمملسلنى سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىيرلمەن. 11ۇەر ۇۈزلدلكى ىارللق خەلقېەر سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ئارقلېلق ىەختكە ئيرلشلدۇ ،چۈنكى ئاتاڭ مينلڭ سۆزۈمگە قبلق سالدى ،مينلڭ ئەمرللرلمگە ،قانبنېلرلمغا ،پەرمانېلرلمغا ۋە ئەھدلېلرلمگە ئەمەل قلېدى .ئەمدى مينلڭ سۆزۈمگە قبلق سيېلپ ،ىب زېملندا ۇاشاڭلر». 12ئب گيلردا ئۈچ ھەپتە تبردى. 13ئاىلمەلەك ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭغا تەۋە ىارللق نەرسلېەرگە ىبۇرۇق قلېلپ« :ئبنلڭغا ۇاكى ئبنلڭغا تەۋە نەرسلېەرگە قول تەگكەن ھەر قانداق ئادەم چوقبم ئۆللدۇ »دېدى. 14ئلسھاق ىلېلستلاەللكېەر ئارلسلدا كۈچلالپ ،نبرغبن مال-مۈلۈككە ،كال ،قوي ،تۆگە ،ئيشەك ۋە نبرغبن ئۆي-مۈلۈككە ئلگە ىولدى. 15ئب ىلېلستلاەللكېەرنلڭ زېملنلدا ئبرۇق تيرلپ ،ۇۈز ھەسسە ھوسبل ئالدى .ئلسھاق ناھاۇلتى چوڭ ىولدى ،ىلېلستلاەللكېەر ئبنلڭغا ھەسەت قلېدى. 16ئلبراھلمنلڭ خلزمەتكارللرى ئلبراھلمنلڭ ھاۇات ۋاقتلدا قيزلپ قوۇغان قبدۇقلرنلڭ ھەمملسلنى ىلېلستلنېلكېەر ئلبراھلم ۋاپات ىولغاندلن كيالن توسبۋېېلپ ،توپا ىلېەن تولدۇرغانلدى. 17ئاىلمەلەك ئلسھاققا« :ىلزدلن كەت ،سەن ىلزدلن كۆپ كۈچېۈكسەن »دېدى .ئلسھاق ۇەتتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ئب ۇەردلن ئاۇرلېلپ ،گيرار ۋادلېلرلدا ۇاشلدى. 18ئبلر ئلبراھلمنلڭ خلزمەتكارللرى قيزلپ ،ئاتلسى ئلبراھلم ۋاپات ىولغاندلن كيالن ىلېلستلنېلكېەر تاقاپ قوۇغان سب قبدۇقېلرلنى ۇەنە قيزلپ ،ئلبراھلم ئبلرنلڭ ئلسلمېلرلنى ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ئلسلمېلرى ىلېەن ئاتلدى. 27
ۇبىلېيالر
19ئلسھاقنلڭ خلزمەتكارللرى ۋادلدلن ىلر قبدۇق قيزلپ ،تلرلك سب تاپتى .گيرارنلڭ پادلچلېلرى ئلسھاقنلڭ پادلچلېلرى ىلېەن تالش- تارتلش قلېلپ« :ىب سب ىلزنلڭكى »دېدى .ئلسھاق ىب قبدۇقنى« ىبزغبنچلېلق »دەپ ئاتلدى ،چۈنكى ئبلر ىلزگە قارشى ۇامان ئلش قلېغانلدى. 20ئبلر ئلككلنچى ىلر قبدۇق قازدى ،ئبلر ىبنلڭ ئۈچۈنمب تلرلشتى ،ئب ىب قبدۇقنلڭ ئلسملنى« دۈشمەنېلك »دەپ ئاتلدى .ئب ئب ۇەردلن تبرۇپ ،ئبلر ۇەنە ىلر قبدۇق قازدى ،ئەمما ئبلر ىبنلڭ ئۈچۈن تلرلشملدى ،ئب ىب قبدۇقنلڭ ئلسملنى« ئورۇن »دەپ ئاتلدى .ئلسھاق : «پەرۋەردلگار ىلزگە كەڭېلك ىەردى ،ىلز ىب زېملندا كۆپەۇدۇق »دېدى. 21ئب ئب ۇەردلن قەسەم قبدۇقلغا چلقتى ،ىلرلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،قلرلق تۆتلنچى ۇلېېلقنلڭ ىلرلنچى ۇلېى. 22شب كيچلسى ،ىلرلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا پەرۋەردلگار ئبنلڭغا كۆرۈنۈپ« :مەن ئاتاڭ ئلبراھلمنلڭ خبداسى .قورقما ،مەن ساڭا ۇار ىوللمەن .خلزمەتكارلم ئلبراھلم ئۈچۈن ساڭا ىەخت ئاتا قلېلمەن ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭنى ۇەر ۇۈزلدلكى قبمدەك كۆپەۇتلمەن »دېدى. 23ئب ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ تبنجى قيتلم سالغان قبرىانېلق سبپلسلنى شب ۇەردە ۇاساپ ،پەرۋەردلگارنلڭ ناملنى چاقلرلپ ،ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ خبداغا قبرىانېلق قلېدى. 24ئبلر ىلر قبدۇق قيزلپ ،ھاۇاتېلق سۈۇلنى تاپتى. 25ئلسھاقنلڭ خلزمەتكارللرى ۇەنە ىلر قبدۇق قيزلپ ،سب تاپالملدى .ئبلر ئلسھاققا سب تاپالملغانېلقلنى ئياتتى .ئلسھاق« :ىۈگۈن ىلېلستلاەللكېەرگە قەسەم قلېدلم ،ىب ئلش ىلزگە ااكارلندى »دېدى. 26ئب ىب ۇەرگە« قەسەم قبدۇقى »دەپ ئلسلم قوۇدى ،چۈنكى ئب ئاىلمەلەككە ،دوستى ئاخبززاتقا ۋە ئبنلڭ قوشبنلنلڭ ىاشېلقى ىلكولغا قەسەم قلېغانلدى. 27ئلسھاق شب كۈنى ئبلرغا قاتتلق قەسەم قلېلپ ،ئبلر ىلېەن تلنچېلق ئورنلتلشقا قەسەم قلېغانېلقلنى ىلېدى. 28ئلسھاق شب كۈنى ىلېلستلاەللكېەرنى قارغلپ مبنداق دېدى« :ىلېلستلاەللكېەر غەزەپ ۋە غەزەپكە تولغان كۈنگلچە لەنەتكە ئبچرلسبن ، خبدا ئبلرنى گبناھكار ىاشقا ملېېەتېەر ۋە كلتتلملرنلڭ قوللدا مەسخلرە ،لەنەت ۋە غەزەپ نلشانلغا ئاۇلندۇرسبن». 29دۈشمەن ۋە كلتتلمنلڭ قلېلچلدلن قيچلپ قبتبلغانلر ،ئادلل خەلق ئاسمان ئاستلدلن ھۆكۈم چلقلرلشقا تەۇاار ىولسبن ،چۈنكى ئبلر نەسېلدلن ئەۋلدقلچە مينلڭ ئەۋلدللرلمنلڭ دۈشملنى ۋە دۈشمەنېلرى ىوللدۇ. 30ئبلرغا ھيچقانداق قالدۇق قالماۇدۇ ،قلاامەت كۈنلدە ھيچكلم قبتقبزۇلماۇدۇ .چۈنكى ىلېلستلاەللكېەرنلڭ پۈتۈن ئبرۇقى ۋەۇران ىولبش ، ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلش ۋە ۇەر ۇۈزلدلن قوغلپ چلقلرلش ئۈچۈندۇر( ساقېلنلپ قالغان )،ىب كاىتورلملرنلڭ ۇەر ۇۈزلدە ھيچقانداق نامى ۇاكى ئبرۇقى قالماۇدۇ. 31ئب ئاسمانغا چلقسلمب ،ئب ۇەردلن چۈشۈرۈللدۇ ،ۇەر ۇۈزلدە كۈچ-قبۋۋەتكە ئيرلشسلمب ،ئب ۇەردلن سۆرەپ چلقلرلېلدۇ ،ملېېەتېەر ئارلسلدا ۇوشبرۇنسلمب ،ئب ۇەردلن ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،ھەتتا ئب شيئولغا چۈشسلمب ،ئب ۇەردە ئبنلڭ اازاسى چوڭ ىوللدۇ ،ئب ۇەردە ئبنلڭ تلنچېلقى ىولماۇدۇ. 32ئەگەر ئب ئەسلرگە چۈشۈپ قالسا ،ئبنلڭ اينلنى ئالماقچى ىولغانلرنلڭ قوللدا ۇولدا ئۆلتۈرۈللدۇ ،پۈتكۈل ۇەر ۇۈزلدە ئبنلڭغا ئلسلم ۋە ئبرۇق قالدۇرۇلماۇدۇ ،چۈنكى ئب مەڭگۈلۈك لەنەتكە ئبچراۇدۇ». 33قلاامەت كۈنى ئبنلڭ ۇەر ۇۈزلدلن ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلشى ئۈچۈن ،ئاسماندلكى تاختللرغا ئبنلڭ ھەققلدە مبنداق ۇيزلېغان ۋە ئوۇبلغان. 25باب1ىب ھەپتلنلڭ ئلككلنچى ۇلېى ،ىب ۇلل كۈنلدلكى تەىرلكېەش مبراسلملدا ،رلبيككا ئوغېى ۇاقبپنى چاقلرلپ ،ئبنلڭغا« :ئوغېبم ،ئاكاڭ ئەساۋغا ئوخشاش ،كەنئان قلزللرلدلن ئلككى ئاۇال ئالغان ئاۇالنى ئۆزۈڭگە ئالما ،ئبلر ىارللق ناپاك ئلشېلرى ىلېەن مينلڭ اينلمنى ئاچچلقلندۇردى . چۈنكى ئبلرنلڭ ىارللق ئلشېلرى زلنا ۋە نەپسى خاھلشلغا ىاغېلق ،ئبلردا ھەققانلاەت ۇوق ،چۈنكى ئبلرنلڭ ئلشېلرى ۇامان. 2ئوغېبم ،مەن سينى ئلنتاۇلن ۇاخشى كۆرلمەن ،قەلبلم ۋە ميھلر-مبھەىبلتلم سينى كۈندۈزنلڭ ھەر سائلتى ۋە كيچلنلڭ ھەر ىلر سائلتلدە ىەختېلك قلېلدۇ. 3ئوغېبم ،ئەمدى مينلڭ سۆزۈمگە قبلق سال ،ئاناڭنلڭ ئلرادلسلنى قلل ،ىب ۇەردلكى قلزلردلن ئەمەس ،پەقەت ئاتامنلڭ ئائلېلسلدلن ۋە ئاتامنلڭ ئبرۇق-تبغقانېلرلدلنل ئاۇال ئال .ئاتامنلڭ ئائلېلسلدلن ئاۇال ئال ،ئەڭ ئاللي خبدا ساڭا ىەخت ئاتا قلېسبن ،سينلڭ ىاللېلرلڭ ئادلل ئەۋلد ۋە مبقەددەس ئەۋلد ىوللدۇ. 4ئاندلن ۇاقبپ ئانلسى رلبيككاغا« :ئانا ،مەن توققبز ھەپتلېلك ىولدۇم ،ھيچقانداق ئاۇالغا تەگملدلم ،ھيچقانداق ئاۇال ىلېەن توي قلېملدلم ، كەنئان قلزللرلدلن ىلر ئاۇال ئيېلشنى ئوۇېلغلنلممب ۇوق. 5ئانا ،مەن ئاتلملز ئلبراھلمنلڭ سۆزللرلنى ئيسلمدە ساقلۇمەن .ئب ماڭا كەنئان قلزللرلدلن ئەمەس ،ىەلكى ئاتامنلڭ ئەۋلدللرلدلن ۋە ئبرۇق-تبغقانېلرلمدلن ىلر ئاۇال ئيېلشنى ىبۇرۇغان ئلدى. 6مەن ئلېگلرى ئلنلڭ لىاننلڭ قلزلر تبغقانېلقلنى ئاڭېلغانلدلم ،شبڭا مەن ئبلرنلڭ ئارلسلدلن ىلر ئاۇال ئيېلشنى قارار قلېدلم. 7شبڭا مەن ھاۇاتلمنلڭ ھەممە كۈنېلرلدە گبناھ قلېلشتلن ۇاكى ىارللق ۇولېلرلمدا ىبزۇلبشتلن ئۆزۈمنى روھلم ىلېەن ساقېلدلم .چۈنكى ئاتام ئلبراھلم ماڭا شەھۋەت ۋە زلناغا قارلتا نبرغبن ئەمرلەرنى ىەرگەن. 8ئب ماڭا نيمە ىبۇرۇغان ىولسلمب ،ىب ۇلگلرمە ئلككى ۇلېدلن ىبۇان ئاكام مەن ىلېەن ايدەلېلشلپ كەلدى ،ماڭا دائلم« :ئى ئاكام ،ئلككى ئاۇاللمنلڭ ىلر سلڭېلسلنى ئۆۇېەنگە ئال »دېدى .ليكلن مەن ئبنلڭ قلېغلنلنى رەت قلېدلم. 9ئانا ،سينلڭ ئالدلڭدا قەسەمكى ،مەن ھاۇاتلمنلڭ ھەممە كۈنلدە كەنئان ئەۋلدللرلنلڭ قلزللرلدلن ئاۇال ئالماۇمەن ،ئاكامغا ئوخشاش رەزلل ئلشلرنى قلېماۇمەن. 10قورقما ،ئانا ،مەن سينلڭ ئلرادلسلڭنى ئەمەلگە ئاشبرۇپ ،توغرا ۇولدا ماڭلمەن ،ۇولبمنى مەڭگۈ ىبزۇۋەتمەۇمەن ،دەپ ئلشلنلمەن. 28
ۇبىلېيالر
11شبنلڭ ىلېەن ئب ۇۈزلنى ئاسمانغا كۆتۈرۈپ ،قولېلرلنلڭ ىارماقېلرلنى سوزۇپ ،ئاغزلنى ئيچلپ ،ئاسمان-زېملننى ۇاراتقان ئەڭ ئاللي خبداغا مەدھلاە ئوقبپ ،ئبنلڭغا شۈكۈر ئياتتى ۋە مەدھلاە ئوقبدى. 12ئب مبنداق دېدى« :پەرۋەردلگار خبداغا مەدھلاە ىولسبن ،ئبنلڭ مبقەددەس نامى مەڭگۈ مەدھلاەلەنسبن .ئب ماڭا ۇاقبپنى پاك ئوغبل ۋە مبقەددەس ئەۋلد قلېلپ ىەردى ،چۈنكى ئب سينلڭكى ،ئبنلڭ ئەۋلدللرى مەڭگۈ سينلڭكى ىوللدۇ. 13ئى پەرۋەردلگار ،ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېغاۇسەن ،ئاغزلمغا ئادلېېلق ىەختلنى سالغاۇسەن ،مەن ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېغاۇمەن». 14شب چاغدا ،ھەققانلاەت روھى ئبنلڭ ئاغزلغا چۈشكەندە ،ئب ئلككى قوللنى ۇاقبپنلڭ ىيشلغا قوۇبپ: 15سەن ىەختېلكسەن ،ئادالەتنلڭ ئلگلسى ۋە مەڭگۈ زامانلرنلڭ خبداسى ،ئب ساڭا ىارللق ئەۋلدلردلن ئارتبق ىەخت ئاتا قلېسبن .ئوغېبم ، ساڭا ھەققانلاەت ۇوللنى ىەرسبن ،ئەۋلدللرلڭغا ھەققانلاەتنى ئاشكارلېلسبن. 16ئب سينلڭ ھاۇاتلڭدا ئەۋلدللرلڭنى كۆپەۇتسبن ،ئبلرنلڭ ۇلل ئاۇېلرلنلڭ سانلغا قاراپ ئۆسۈشلنى ،ئوغبلېلرلڭنلڭ ئاسماندلكى ۇبلتبزلردلنمب كۆپ ۋە ئبلبغ ىولبشلنى ،سانلنلڭ دېڭلز قبملدلنمب كۆپ ىولبشلنى تلېەۇمەن. 17ئب ئلبراھلمغا ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا مەڭگۈ ىيرلمەن دەپ ۋەدە قلېغاندەك ،ىب گۈزەل زېملننى ئبلرغا ىەرسبن ،ئبلر ىب زېملننى مەڭگۈ ملراس قلېلپ ئالسبن. 18ئوغېبم ،ھاۇاتلمدا ساڭا ىەختېلك ىالللرنى ئاتا قلېغاۇمەن ،ىارللق ئەۋلدللرلڭنلڭ ىەختېلك ۋە مبقەددەس ئەۋلدللرى ىولسبن. 19سەن ئاناڭنلڭ ھاۇاتلدا ئبنلڭ روھلنى ۇيڭلېلغاندەك ،سينى تبغقان ئاناڭنلڭ قورسلقى ساڭا ىەخت ئاتا قلېلدۇ ،مينلڭ ميھلر-مبھەىبلتلم ساڭا ىەخت ئاتا قلېلدۇ ،ئاغزلم ۋە تلېلم ساڭا كۆپ مەدھلاە ئوقبۇدۇ. 20زېملندا كۆپلالپ ،تارقلېلڭلر ،ئەۋلدللرلڭلر ئاسمان-زېملننلڭ خبشالېلقلدا مەڭگۈ مبكەممەل ىولسبن ،ئەۋلدللرلڭلر خبشال ىولسبن ، تلنچېلق كۈنلدە تلنچېلق ىولسبن. 21سينلڭ ناملڭ ۋە ئەۋلدللرلڭ مەڭگۈ داۋامېلشلدۇ ،ئەڭ ئاللي خبدا ئبلرنلڭ خبداسى ىولسبن ،ئادلېېلق خبداسى ئبلر ىلېەن ىلېېە ىولسبن ،ئبنلڭ مبقەددەس ااۇى مەڭگۈ قبرۇلسبن. 22ساڭا ىەخت تلېەۇدلغانلرغا ىەخت تلېەۇمەن ،ساڭا ۇالغان لەنەت ئوقبۇدلغان ىارللق اانېلقلرغا لەنەت تلېەۇمەن». 23ئب ئبنى سۆۇۈپ« :دۇناانلڭ پەرۋەردلگارى سينى ئاناڭنلڭ قەلبى ۋە ميھلر-مبھەىبلتى ساڭا خبشال ىولغاندەك سۆۇۈپ ،ساڭا ىەخت ئاتا قلېسبن »!دېدى .شبنلڭ ىلېەن ئب ىەخت تلېلملدى. 26باب1ىب ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېى ئلسھاق چوڭ ئوغېى ئەساۋنى چاقلرلپ« :ئوغېبم ،مەن قيرلپ قالدلم ،كۆزۈم ئاالزلشتى ،ئۆلۈم كۈنلمنى ىلېمەۇمەن. 2ئەمدى ئوۋ قورالېلرلڭنى ،ئوقااڭنى ۋە ئوقااڭنى ئيېلپ ،داللغا چلقلپ ،ئوغېبمنى ئوۋلپ تبت ،ماڭا ئوۋ قلېلپ ،اينلم ۇاخشى كۆرلدلغان تەمېلك تاماقلرنى پلشبرۇپ ىەر ،ماڭا ئيېلپ كەل ،ۇەپ ىاقاي ،ئۆلۈشتلن ىبرۇن اينلم ساڭا دۇئا قلېسبن »،دېدى. 3رلبەقا ئلسھاقنلڭ ئەساۋغا سۆزللشلۋاتقانېلقلنى ئاڭېلدى. 4ئەساۋ ئوۋ ئوۋلپ ،ئاتلسلغا ئيېلپ كيېلش ئۈچۈن ئەتلگەندە دالغا چلقتى. 5رلبەكا ئوغېى ۇاقبپنى چاقلرلپ ،ئبنلڭغا مبنداق دېدى« :مەن ئاتاڭ ئلسھاقنلڭ ئاكاڭ ئەساۋغا« :مينى ئوۋلپ ،ماڭا تەمېلك تاماق پلشبرۇپ ،ئيېلپ كەل »دېگەنېلكلنى ئاڭېلدلم. 6ئۆلۈشتلن ىبرۇن پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ساڭا دۇئا قلېلپ ىيرەي ».ئەمدى ،ئوغېبم ،ساڭا ىبۇرۇغانېلرلمغا قبلق سال :قوۇېلرلڭغا ىيرلپ ، ماڭا ئلككى ۇاخشى ئوغلق ئيېلپ كەل ،مەن ئبلرغا ئاتاڭنلڭ ۇاخشى كۆرلدلغان تەمېلك تاملقلنى تەۇاارلپ ىيرەي .سەن ئبنى ئاتاڭغا ئيېلپ كەل ،ئب ۇيسبن ۋە ئۆلۈشتلن ىبرۇن پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ساڭا دۇئا قلېسبن .شبنداق قلېساڭ ،ىەختكە ئيرلشلسەن». 7ۇاقبپ ئانلسى رلبيككاغا« :ئانا ،ئاتامنلڭ ۇيگەن ۋە ئبنلڭغا ۇيگۈزگەن نەرسلېلرلدلن ھيچنلملنى ۇوشبرماۇمەن .پەقەت ئانامنلڭ ئاۋازلمنى تونبپ ،ماڭا تيگلشنى خالۇدلغانېلقلدلن ئەنسلرەۇمەن». 8سەن مينلڭ تۈكسلز ،ئلنلم ئەساۋنلڭ تۈكېۈك ئلكەنېلكلنى ىلېلسەن .مەن ئبنلڭ كۆز ئالدلدا ۇامان ئادەم ىولبپ كۆرۈنۈپ ،ئب ماڭا ىبۇرۇملغان ئلشنى قلېسام ،ئب ماڭا غەزەپېلنلدۇ ،مەن ئۆزۈمگە ىەخت ئەمەس ،ىەلكى لەنەت ئيېلپ كيېلمەن. 9ئانلسى رلبيككا ئبنلڭغا« :ئوغېبم ،ماڭا لەنەت ۇاغسبن ،پەقەت مينلڭ گيپلمگە قبلق سال »!دېدى. 10ۇاقبپ ئانلسى رلبيككانلڭ گيپلگە قبلق سيېلپ ،ئلككى سيملز ئوغلقنى ئيېلپ كيېلپ ئانلسلغا ئيېلپ كەلدى .ئانلسى ئبلردلن ئۆزى ۇاقتبرلدلغان تەمېلك گۆشېەرنى پلشبردى. 11رلبەقا ئۆۇدە ىلېېە تبرغان چوڭ ئوغېى ئەساۋنلڭ ۇيمەك-ئلچمەكېلرلدلن ۇيدى ،كلچلك ئوغېى ۇاقبپقا كلادۈردى ،ئاندلن ئبنلڭ قولېلرى ۋە ىوۇنلنلڭ ئوچبق ااۇېلرلغا ئوغلقلرنلڭ تيرلسلنى ئورلدى. 12ئب ئۆزى تەۇاارللغان گۆش ىلېەن ناننى ئوغېى ۇاقبپقا ىەردى. 13ۇاقبپ ئاتلسلنلڭ ۇينلغا كلرلپ« :مەن سينلڭ ئوغېبڭ .دېگلنلڭدەك قلېدلم .ئورنلڭدلن تبر ،ئولتبرۇپ ،تبتقانېلرلمدلن ۇە ،ماڭا ىەخت ئاتا قلل »!دېدى. 14ئلسھاق ئوغېلغا« :ئوغېبم ،قانداق قلېلپ ىبنچە تيز تاپتلڭ؟ »دېدى. 15ۇاقبپ« :چۈنكى پەرۋەردلگار خبداۇلڭلز ماڭا ىلر نەرسە تاپتبردى »،دېدى. 16ئلسھاق ئبنلڭغا« :ئوغېبم ،ۇيقلن كەل ،سەن ئوغېبم ئەساۋمب ۇاكى ئەمەسمب؟ »دېدى. 17ۇاقبپ ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلغا ىاردى .ئلسھاق ئبنى تبتبپ« :ئاۋاز ۇاقبپنلڭ ئاۋازى ،قوللر ىولسا ئەساۋنلڭ قولى »،دېدى. 29
ۇبىلېيالر
18ئلسا ئبنى كۆرملدى ،چۈنكى ىب ئبنلڭ ئەقلل-پاراسلتلنى ۇوقلتلش ئۈچۈن ئاسماندلن ىلر ىبۇرۇق ئلدى .ئلسھاقنلڭ قولى ئلنلسى ئەساۋنلڭكلگە ئوخشاش تۈكېۈك ىولغاچقا ،ئبنى كۆرملدى .شبڭا ئب ئبنلڭغا ىەخت تلېلدى. 19ئب« :سەن مينلڭ ئوغېبم ئەساۋمب؟ »دەپ سورلدى .ئب« :مەن سينلڭ ئوغېبڭ »دېدى .ئاندلن« :ئوغېبم ،ماڭا ۇيقلن كەل ،تبتقلنلڭنى ۇەي ،ساڭا ىەخت ئاتا قللي »دېدى. 20ئب ئبنى ۇينلغا ئيېلپ كەلدى ،ئب ۇيدى ،ئب ئبنلڭغا شاراب ئيېلپ كەلدى ،ئب ئلچتى. 21ئاندلن ئاتلسى ئلسھاق ئبنلڭغا« :ئوغېبم ،ۇيقلن كيېلپ مينى سۆي »دېدى. 22ئب ۇيقلن كيېلپ ئبنى سۆۇدى .ئب ئبنلڭ كلالمېلرلنلڭ پبرلقلنى پبرلدى ۋە ئبنلڭغا ىەخت تلېلدى ۋە مبنداق دېدى« :مانا ،ئوغېبمنلڭ پبرلقى پەرۋەردلگار ىەرلكەت ىەرگەن دالنلڭ پبرلقلغا ئوخشاۇدۇ». 23پەرۋەردلگار ساڭا ئاسماندلن ،ۇەرنلڭ شەىنلدلن ،مول دان ۋە زەۇتبن ۇيغى ىەرسبن .ملېېەتېەر ساڭا خلزمەت قلېسبن ،ملېېەتېەر ساڭا سەادە قلېسبن. 24قيرلنداشېلرلڭنلڭ خوااۇلنى ىول ،ئاناڭنلڭ ئوغبلېلرى ساڭا ىاش ئەگسبن .پەرۋەردلگار ماڭا ۋە ئاتام ئلبراھلمغا ىەرگەن ىارللق ىەخت- سائادەتېەر ساڭا ۋە ئەۋلدللرلڭغا مەڭگۈ نيسلپ ىولسبن .سينى لەنەتېلگەنېەرگە لەنەت ىولسبن ،ساڭا ىەخت-سائادەت ئياتقانلرغا ىەخت ىولسبن». 25ئلسھاق ئوغېى ۇاقبپقا دۇئا قلېلپ ىولغاندلن كيالن ،ۇاقبپ ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلدلن چلقلپ كەتكەندلن كيالن ،ئۆزلنى ۇوشبرۇنبۋالدى . ئاكلسى ئەساۋ ئوۋ ئوۋلپ قاۇتلپ كەلدى. 26ئب ۇەنە تەمېلك تاماق پلشبرۇپ ،ئاتلسلغا ئيېلپ كەلدى ۋە ئاتلسلغا« :دادا ،ئورنلڭلزدلن تبرۇپ ،مينلڭ ئوۋ گۆشۈمنى ۇەڭ ،ماڭا دۇئا قلېلڭ »دېدى. 27ئاتلسى ئلسھاق ئبنلڭدلن« :سەن كلمسەن؟ »دېدى .ئب ئبنلڭغا« :مەن سينلڭ تبنجى ئوغېلڭ ئەساۋ .سەن ماڭا ىبۇرۇغاندەك قلېدلم »، دېدى. 28ئلسھاق قاتتلق ھەۇران قيېلپ« :كلم ئوۋلپ ،تبتبپ ،ماڭا ئيېلپ كەلدى؟ سەن كيېلشتلن ىبرۇن مەن ھەمملنى ۇيدلم ،ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېدلم .ئب ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى مەڭگۈ ىەختكە ئيرلشلدۇ »دېدى. 29ئەساۋ ئاتلسى ئلسھاقنلڭ سۆزللرلنى ئاڭلپ ،قاتتلق ۋە ئاچچلق ئاۋاز چلقلرلپ« :ئاتا ،ماڭا ىەخت تلېەڭ »دېدى. 30ئب ئبنلڭغا« :ئاكلڭ ھلاېە-ملكلر ىلېەن كيېلپ ،سينلڭ دۇئاۇلڭنى ئيېلپ كەتتى »دېدى .ئب« :ئبنلڭ ئلسملنلڭ نيملشقا ۇاقبپ ئلكەنېلكلنى ىلېدلم .مانا ،ئب ئلككى قيتلم مينى ئالداپ كەتتى .ئب مينلڭ تبنجى تبغبلغانېلقلمنى تارتلۋالدى ،ئەمدى ىولسا دۇئاۇلمنى تارتلۋالدى »دېدى. 31ئب« :ئاتا ،ماڭا ىلر ىەخت ئاتا قلېملدلڭلزمب؟ »دېدى .ئلسھاق ئەساۋغا ااۋاب ىيرلپ« :مانا ،مەن ئبنى ساڭا خوااۇلن قلېدلم ،ىارللق قيرلنداشېلرلنى ئبنلڭغا خلزمەتكار قلېدلم ،مول ئاشېلق ،شاراب ۋە ۇاغ ىلېەن ئبنلڭغا كۈچ قوشتبم .ئەمدى ساڭا نيمە قلېلشلم كيرەك ، ئوغېبم؟» 32ئەساۋ ئاتلسى ئلسھاققا« :ئاتا ،سينلڭ پەقەت ىلرل دۇئاۇلڭ ىارمب؟ ماڭا ،ئاتا ،ماڭامب دۇئاۇلڭنى قلېغاۇسەن »،دېدى. 33ئەساۋ ئاۋازلنى كۆتۈرۈپ ۇلغېلدى .ئلسھاق ئبنلڭغا ااۋاىەن« :مانا ،سينلڭ تبرالغبڭ ۇەر ۇۈزلدلكى شەىنەمدلن ۇلراق ،ئاسماندلكى شەىنەمدلن ۇلراق ىوللدۇ »دېدى. 34قلېلچلڭ ىلېەن ۇاشاۇسەن ،ئلنلڭغا خلزمەت قلېلسەن .سەن ئبلبغ ىولبپ ،ئبنلڭ ىوۇبنتبرۇقلنى ىوۇنبڭدلن ئيېلۋەتسەڭ ،ئۆلۈمگە ئيېلپ ىارلدلغان گبناھ قلېلسەن ،ئەۋلدللرلڭ ئاسماندلن ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلدۇ. 35ئەساۋ ئاتلسلنلڭ ئبنلڭغا ىەرگەن ىەختى ئۈچۈن ۇاقبپقا تەھدلت سيېلپ تبردى .ئب ئۆز ئلچلدە« :ئاتامنلڭ ماتەم كۈنېلرى ۇيتلپ كەلسبن ، ئلنلم ۇاقبپنى ئۆلتۈرۈۋېتەي »دېدى. 27باب1چوڭ ئوغېى ئەساۋنلڭ سۆزللرى رلبەقاغا چۈشلدە ئاڭلندى .رلبەقا ئادەم ئەۋەتلپ ،كلچلك ئوغېى ۇاقبپنى چاقلرتتى. 2ئب ئبنلڭغا« :مانا ئاكاڭ ئەساۋ سەندلن ئۆچ ئيېلپ سينى ئۆلتۈرۈۋېتلدۇ. 3ئەمدى ،ئوغېبم ،مينلڭ گيپلمگە قبلق سال ،ئورنلڭدلن تبرۇپ ،ئلنلم لىاننلڭ ۇينلغا ،ھارانغا قيچلپ كەت .ئلنلڭنلڭ غەزلپى ۇينلپ ،ئب سەندلن غەزلپلنى ۇوقلتلپ ،سينلڭ قلېغانېلرلڭنى ئبنتبپ كەتكۈچە ،ئبنلڭ ۇينلدا ىلر نەچچە كۈن تبر .ئاندلن مەن ئادەم ئەۋەتلپ ،سينى ئب ۇەردلن ئيېلپ كيېلمەن. 4ۇاقبپ« :مەن قورقماۇمەن .ئەگەر ئب مينى ئۆلتۈرمەكچى ىولسا ،مەن ئبنى ئۆلتۈرلمەن »،دېدى. 5ليكلن ئب« :ىلر كۈندە ئلككى ئوغېبمدلن ئاۇرلېلشقا ۇول قوۇماڭ »،دېدى. 6ۇاقبپ ئانلسى رلبەكاغا« :سەن ىلېلسەنكى ،ئاتامنلڭ قيرلپ قالغانېلقلنى ،كۆزللرلنلڭ ئاالزللقى سەۋەىلدلن كۆرمەۇدلغانېلقلنى ىلېلسەن . ئەگەر مەن ئبنى تاشلپ كەتسەم ،ئبنلڭغا ۇامانېلق قلېلدۇ .چۈنكى مەن ئبنى تاشلپ ،سەندلن ئاۇرلېلمەن ،ئاتام غەزەپېلنلپ ،ماڭا قارغلادۇ . مەن ىارماۇمەن .ئب مينى ئەۋەتكەندە ،مەنل ىارلمەن »،دېدى. 7رلبەكا ۇاقبپقا« :مەن كلرلپ ئبنلڭ ىلېەن سۆزلەشەي ،ئب سينى ۇولغا ساللدۇ »،دېدى. 8رلبەكا ئلسھاقنلڭ ۇينلغا كلرلپ« :ئەساۋ ئبنلڭغا خوتبنېبققا ئالغان خلتنلڭ ئلككى قلزى ئۈچۈن ھاۇاتلمدلن نەپرەتېلنلۋاتلمەن .ئەگەر ۇاقبپ ىب ۇەردلكى قلزلردلن ىلر ئاۇال ئالسا ،مەن قانداق قلېلپ ۇاشاۇمەن؟ چۈنكى كەنئان قلزللرى ۇامان ئادەم »،دېدى. 9ئلسھاق ۇاقبپنى چاقلرلپ ،ئبنلڭغا دۇئا قلېدى ۋە ئبنلڭغا نەسلھەت قلېلپ« :سەن كەنئان قلزللرلدلن ھيچقاۇسلسلغا ئۆۇېەنمە. 10ئورنلڭدلن تبر ،ميسوپوتاملاەگە ،ئاناڭنلڭ ئاتلسى ىيتبئيېنلڭ ئۆۇلگە ىار .ئب ۇەردلن ئاناڭنلڭ ئاكلسى لىاننلڭ قلزللرلدلن ىلرنى ئال. 30
ۇبىلېيالر
11ھەمملگە قادلر خبدا ساڭا ىەخت ئاتا قلېسبن ،سينلڭ نەسېلڭنى كۆپەۇتلپ ،نبرغبن ملېېەتېەرنى ىارللققا كەلتۈرسبن .ئاتام ئلبراھلمنلڭ ىەختلنى ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىەرسبن .سەن ۇاشاۋاتقان زېملننى ۋە خبدا ئلبراھلمغا ىەرگەن ىارللق زېملننى ساڭا ملراس قلېلپ ئالسبن .ئوغېبم ،ئامان-ئيسەن كەت»! 12ئلسھاق ۇاقبپنى ۇولغا سالدى .ئب ئارلمېلق ىيتبئيېنلڭ ئوغېى ،ۇاقبپنلڭ ئانلسى رلبەكانلڭ ئلنلسى لىاننلڭ ۇينلغا ،ميسوپوتاملاەگە ىاردى. 13ۇاقبپ ميسوپوتاملاەگە ىارماقچى ىولغاندا ،رلبەكانلڭ روھى ئوغېى ئۈچۈن قاۇغبرۇپ ،ۇلغلپ كەتتى. 14ئلسھاق رلبەقاغا« :سلڭېلم ،ئوغېبم ۇاقبپ ئۈچۈن ۇلغېلما ،ئب تلنچ-ئامان كيتلدۇ ،تلنچ-ئامان قاۇتلپ كيېلدۇ »دېدى. 15ئەڭ ئبلبغ خبدا ئبنى ىارللق ۇامانېلقتلن ساقلۇدۇ ،ئب ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ىوللدۇ ،چۈنكى ئب ئبنى پۈتۈن ئۆمرلدە تاشېلۋەتمەۇدۇ. 16چۈنكى مەن ئبنلڭ قەۇەرگە ىارسا شب ۇەردە ئلشېلرلنلڭ مبۋەپپەقلاەتېلك ىوللدلغانېلقلنى ،ئب ىلزگە تلنچ-ئامان قاۇتلپ كەلگۈچە ،ىلز ئبنى تلنچ-ئامان كۆرگۈچە ىلېلمەن. 17سلڭېلم ،ئبنلڭ ئۈچۈن قورقما ،چۈنكى ئب توغرا ۇولدا ،ئب مبكەممەل ئلنسان ،ئب سادلق ۋە ھالك ىولماۇدۇ .ۇلغېلما. 18ئلسھاق رلبەقاغا ئوغېى ۇاقبپ ئۈچۈن تەسەلېى ىيرلپ ،ئبنلڭغا ىەخت تلېلدى. 19ۇاقبپ قەسلم قبدۇقلدلن ھارانغا ىيرلش ئۈچۈن ۇولغا چلقتى ،ئلككلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،قلرلق تۆتلنچى ۇلېېلقنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا ، ىب ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ئيالنلڭ ۇيڭى ئيالدا[ ،ئەتلگەن سائەت ] 21:15تاغېلق راۇوندلكى لبزغا ،ۇەنى ىەۇتەلگە كەلدى .ئب كەچتە ئب ۇەرگە ۇيتلپ كيېلپ ،شب كۈنى كيچلسى ۇولنلڭ غەرىلدلكى ۇولدلن ىبرۇلبپ ،كۈن پاتقاندا شب ۇەردە ئبخلپ قالدى. 20ئب ۇەردلكى تاشلردلن ىلرنى ئيېلپ ،دەرەخنلڭ ئاستلغا قوۇبپ قوۇدى .ئب ۇالغبز ۇولغا چلقلپ ئبخلپ قالدى. 21ئب كيچلسى چۈش كۆردى .چۈشلدە ،ۇەرگە تلكلېگەن ىلر نەردلۋاننلڭ ئۈستى ئاسمانغا تيگلپ تبراتتى .پەرۋەردلگارنلڭ پەرلشتلېلرى ئبنلڭ ئۈستلگە چلقلپ-چۈشۈۋاتاتتى .پەرۋەردلگار ئبنلڭ ئۈستلدە تبراتتى. 22ئب ۇاقبپقا مبنداق دېدى« :مەن پەرۋەردلگار ،ئاتاڭ ئلبراھلم ۋە ئلسھاقنلڭ خبداسلمەن .سەن ئبخلۋاتقان زېملننى ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ىيرلمەن. 23سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ۇەردلكى قبمدەك كۆپلالدۇ ،سەن غەرىكە ،شەرققە ،شلمالغا ۋە اەنبىقا قاراپ كۆپلالسەن .سەن ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭ ئارقلېلق ىارللق ملېېەتېەر ىەختكە ئيرلشلدۇ. 24مەن ساڭا ۇاردەمېلشلمەن ،قەۇەرگە ىارساڭمب سينى قوغداۇمەن ،سينى ىب زېملنغا ئامان-ئيسەن قاۇتبرۇپ كيېلمەن .چۈنكى ساڭا ئياتقانېلرلمنلڭ ھەمملسلنى ئەمەلگە ئاشبرغبچە ،سينى تاشلپ كەتمەۇمەن. 25ۇاقبپ ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ« :ھەقلقەتەن ىب ۇەر پەرۋەردلگارنلڭ ئۆۇى ،مەن ىبنى ىلېملگەن ئلكەنمەن »دېدى .ئب قورقبپ« :ىب ۇەر قورقبنچېبق ئلكەن ،ئب ىاشقا ھيچ نەرسە ئەمەس ،ىب ئاسماننلڭ دەرۋازلسى ئلكەن »دېدى. 26ۇاقبپ ئەتلگەندە ئورنلدلن تبرۇپ ،ىيشلنلڭ ئاستلغا قوۇغان تاشنى ئيېلپ ،ىەلگە قلېلپ تلكېلدى ۋە ئۈستلگە ۇاغ قبۇبپ ،ىب ۇەرگە ىەۇتەل دەپ ئلسلم قوۇدى .ىب ۇەرنلڭ ئلسمى دەسېەپتە لبز ئلدى. 27ۇاقبپ پەرۋەردلگارغا قەسەم قلېلپ مبنداق دېدى« :ئەگەر پەرۋەردلگار ماڭا ۇاردەمېلشلپ ،ماڭلدلغان ۇولبمدا مينى قوغداپ ،ماڭا ۇيگۈدەك نان ،كلاگۈدەك كلالم-كيچەك ىيرلپ ،ئاتامنلڭ ئۆۇلگە ئامان-ئيسەن قاۇتلپ كەلسەم ،پەرۋەردلگار مينلڭ خبداۇلم ىوللدۇ .مەن ىب ۇەردە ىەلگە قلېلپ تلكېلگەن ىب تاش پەرۋەردلگارنلڭ ئۆۇى ىوللدۇ .ماڭا ىەرگەن ىارللق نەرسلېلرلڭلزنلڭ ئوندلن ىلرلنى سلزگە ىيرلمەن ، خبداۇلم». 28باب1ئب ۇولغا چلقلپ ،شەرق تەرلپلدلكى زېملنغا ،رلبەكانلڭ ئلنلسى لىاننلڭ ۇينلغا كەلدى .لىان ئبنلڭ ۇينلدا تبرۇپ ،قلزى راھلېەگە ىلر ھەپتە خلزمەت قلېدى. 2ئۈچلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا[ ئەتلگەن سائەت ] 21:22ئب ۇاقبپقا« :مەن سلزگە ۇەتتە ۇلل خلزمەت قلېغان ئاۇاللمنى ماڭا ىيرلڭ » دېدى .لىان ۇاقبپقا« :ئاۇاللڭلزنى ىيرلمەن »دېدى. 3لىان زلااپەت ئۆتكۈزۈپ ،چوڭ قلزى لياانى ۇاقبپقا خوتبنېبققا ىەردى ،ئۆزلنلڭ دېرلكلنى زلېپانى ئبنلڭغا خلزمەتكار قلېلپ ىەردى . ليكلن ۇاقبپ ئبنلڭ راھلېە ئلكەنېلكلنى ئوۇېلغاچقا ،ىبنى ىلېملدى. 4ئب ئبنلڭ ۇينلغا كلردى ،ئب لياا ئلدى .ۇاقبپ لىانغا ئاچچلقېلنلپ« :نيملشقا ماڭا ىبنداق قلېدلڭ؟ مەن ساڭا لياا ئۈچۈن ئەمەس ،ىەلكى راھلېە ئۈچۈن خلزمەت قلېدلممب؟ نيملشقا ماڭا زۇلبم قلېدلڭ؟ »دېدى. 5قلزلڭلزنى ئيېلپ كيتلڭ ،مەن كيتلمەن ،چۈنكى سلز ماڭا ۇامانېلق قلېدلڭلز ».ۇاقبپ لياادلن كۆرە راھلېەنى ۇاخشى كۆرەتتى .چۈنكى لياانلڭ كۆزللرى ئاالز ىولسلمب ،ىەدەن شەكېى ناھاۇلتى چلراۇېلق ئلدى .ئەمما لياانلڭ كۆزللرى ناھاۇلتى گۈزەل ،ىەدەن شەكېى ناھاۇلتى چلراۇېلق ئلدى. 6لىان ۇاقبپقا« :ىلزنلڭ ۇبرتلملزدا چوڭلدلن ىبرۇن كلچلكلنى ىيرلشكە ىولماۇدۇ »،دېدى .ىبنداق قلېلش توغرا ئەمەس .چۈنكى ئاسماندلكى تاختللردا مبنداق ۇيزلېغان ۋە ۇيزلېغان« :ھيچكلم كلچلك قلزلنى چوڭلدلن ىبرۇن ىيرلشكە ىولماۇدۇ .چوڭى ئاۋۋال كلچلكلنى ،ئبنلڭدلن كيالن كلچلكلنى ىيرلدۇ .ىبنداق قلېغان ئەر ئاسماندا ئبنلڭغا گبناھ ئاتاۇدۇ ،ىبنداق قلېغان ئادەم ئادلل ئەمەس ،چۈنكى ىب ئلش پەرۋەردلگارنلڭ نەزلرلدە رەزلېېلك». 7ئلسرائلېلرغا ىبنداق ئلشنى قلېماسېلقنى ىبۇرۇ ،چوڭلنى ىەرملگۈچە كلچلكلنى ئالماڭ ۇاكى ىەرملسبن ،چۈنكى ىب ناھاۇلتى رەزلل ئلش. 8لىان ۇاقبپقا« :ىب قيتلمېلق زلااپەتنلڭ ۇەتتە كۈنى ئۆتۈپ كەتسە ،مەن ساڭا راھلېەنى ىيرلمەن .سەن ماڭا ۇەنە ۇەتتە ۇلل خلزمەت قلېلسەن . ئالدلنقى ھەپتلدلكلگە ئوخشاش قوۇېلرلمنى ىاقلسەن »،دېدى. 31
ۇبىلېيالر
9لياانلڭ ۇەتتە كۈنى ئۆتكەن كۈنى ،لىان راھلېەنى ۇاقبپقا ىەردى .ۇاقبپ ئبنلڭغا ۇەنە ۇەتتە ۇلل خلزمەت قلېلش ئۈچۈن ،ئب زلېپانلڭ سلڭېلسى ىلېھانى ۇاقبپقا خلزمەتكە ىەردى. 10ئب راھلېە ئۈچۈن ۇەنە ۇەتتە ۇلل خلزمەت قلېدى ،چۈنكى ليااھ ئبنلڭغا ىلكارغا ىيرلېلپ كەتكەنلدى. 11پەرۋەردلگار لياانلڭ قورسلقلنى ئاچتى .ئب ھاملېلدار ىولبپ ،ۇاقبپقا ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ئۈچلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ، توققبزلنچى ئاۇنلڭ ئون تۆتلنچى كۈنى ،لياانلڭ ئلسملنى رۇىين قوۇدى]. [21:22 AM 12ليكلن ،پەرۋەردلگار لياانلڭ ئۆچ كۆرۈلگەنېلكلنى ،لياانلڭ ئبنى ۇاخشى كۆرلدلغانېلقلنى كۆرگەچكە ،راھلېەنلڭ قورسلقى ۇيپلق ئلدى. 13ۇاقبپ ۇەنە ىلر قيتلم لياا ىلېەن ۇيقلنلشتى .لياا ھاملېلدار ىولبپ ،ۇاقبپقا ئلككلنچى ئوغبل تبغدى .ليااھ ئبنلڭغا شلمون دەپ ئلسلم قوۇدى .ىب ئونلنچى ئاۇنلڭ ۇلگلرمە ىلرلنچى كۈنى ،ۇەنى ىب ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېى ىولدى. 14ۇاقبپ ۇەنە ىلر قيتلم لياا ىلېەن ۇيقلنلشتى .لياا ھاملېلدار ىولبپ ،ئبنلڭغا ئۈچلنچى ئوغبل تبغدى .ليااھ ئبنلڭ ئلسملنى لياا دەپ قوۇدى . ىب ھەپتلنلڭ ئالتلنچى ۇلېلنلڭ ىلرلنچى ئيالدا ،ليااھ ئبنلڭ ئلسملنى ليۋى قوۇدى. 15ۇاقبپ ۇەنە ئبنلڭ ۇينلغا كلردى .ئب ھاملېلدار ىولبپ ،ئبنلڭغا تۆتلنچى ئوغبل تبغدى .ئب تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ئون ىەشلنچى كۈنى ،ئوغېلنلڭ ئلسملنى ۇەھبدا قوۇدى]. [2129 AM 16ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسى ئۈچۈن ،راھلېە لياانلڭ تبغملغانېلقلغا ھەسەت قلېلپ ،ۇاقبپقا« :ماڭا ىال ىيرلڭ »دېدى .ۇاقبپ« :مەن سينلڭ قورسلقلڭدلكى ميۋلېەرنى ساڭا ىەرملدلممب؟ سينى تاشېلۋەتتلممب؟ »دېدى. 17راھلېە لياانلڭ ۇاقبپقا تۆت ئوغبل تبغبپ ىەرگەنېلكلنى كۆرۈپ ،ۇاقبپقا« :مينلڭ دېدلكلم ىلېھا ىلېەن ۇيقلنلش ،ئب ھاملېلدار ىولبپ ماڭا ىلر ئوغبل تبغبپ ىيرلدۇ »دېدى( .ئب دېدلكى ىلېھانى ۇاقبپقا خوتبنېبققا ىەردى). 18ئب ئاۇالنلڭ ۇينلغا كلردى ،ئاۇال ھاملېلدار ىولبپ ،ئبنلڭغا ىلر ئوغبل تبغدى .ئۈچلنچى ھەپتلنلڭ ئالتلنچى ۇلېى ،ئالتلنچى ئاۇنلڭ توققبزلنچى كۈنى ،ئب ئوغېلنلڭ ئلسملنى دان قوۇدى]. [21:27 AM 19ۇاقبپ ىلېھا ىلېەن ئلككلنچى قيتلم ۇيقلنلشتى .ىلېھا ھاملېلدار ىولبپ ،ۇاقبپقا ۇەنە ىلر ئوغبل تبغدى .راھلېە ئبنلڭ ئلسملنى ناىتالى دەپ قوۇدى .ىب ،تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ئلككلنچى ۇلېى ،ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ىەشلنچى كۈنى ئلدى. 20لياا ئۆزلنلڭ تبغماس ىولبپ قالغانېلقلنى كۆرۈپ ،راھلېەگە ھەسەت قلېدى .ئب ئۆزلنلڭ دېدەك زلېپانى ۇاقبپقا خوتبنېبققا ىەردى .ئب ھاملېلدار ىولبپ ،ىلر ئوغبل تبغدى .لياا تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېى ،سەككلزلنچى ئاۇنلڭ ئون ئلككلنچى كۈنى ،ئبنلڭ ئلسملنى گاد قوۇدى]. [21:31 AM 21ئب ۇەنە ئبنلڭ ۇينلغا كلردى .ئب ھاملېلدار ىولبپ ،ئبنلڭغا ئلككلنچى ئوغبل تبغدى .تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ىەشلنچى ۇلېى ،ئون ىلرلنچى ئاۇنلڭ ئلككلنچى كۈنى ،لياا ئبنلڭغا ئاشير دەپ ئلسلم قوۇدى]. [21:33 AM 22ۇاقبپ ليااھنلڭ ۇينلغا كلردى .ليااھ ھاملېلدار ىولبپ ،ىلر ئوغبل تبغدى .ليااھنلڭ ئلسملنى ئلسساخار قوۇدى .ىب ،تۆتلنچى ھەپتلنلڭ تۆتلنچى ۇلېى ،ىەشلنچى ئاۇنلڭ تۆتلنچى كۈنى ئلدى .ئب ليااھنى ىلر ئيملتلش ئاۇالغا ىەردى. 23ۇاقبپ ۇەنە ئبنلڭ ۇينلغا كلردى .ئب ھاملېلدار ىولبپ ،ئلككى ىال ،ىلر ئوغبل ۋە ىلر قلز تبغدى .ئب ئوغېلنلڭ ئلسملنى زەىبلبن ،قلزلنلڭ ئلسملنى دلنا قوۇدى .ىب ،تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ئالتلنچى ۇلېى ،ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ۇەتتلنچى كۈنى ىولدى. 24پەرۋەردلگار راھلېەگە ميھرلبانېلق قلېلپ ،ئبنلڭ قورسلقلنى ئاچتى .ئب ھاملېلدار ىولبپ ،ىلر ئوغبل تبغدى .ئب ىب تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ئالتلنچى ئيالدا ،تۆتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى كۈنى ،ئوغېلغا ۇۈسۈپ دەپ ئلسلم قوۇدى]. [21:34 AM 25ۇۈسۈپ تبغبلغاندا ،ۇاقبپ لىانغا« :ماڭا ئاۇالېلرلم ۋە ئوغبلېلرلمنى ىيرلڭ ،مينى ئاتام ئلسھاقنلڭ ۇينلغا قوۇبپ ىيرلڭ ،ئۆزۈمگە ىلر ئۆي سالي .مەن ئلككى قلزلڭلز ئۈچۈن سلزگە خلزمەت قلېغان ۇلېېلرلمنى تامامېلدلم ،شبڭا ئاتامنلڭ ئۆۇلگە قاۇتلمەن »دېدى. 26لىان ۇاقبپقا« :ئلش ھەققلڭنى ئيېلش ئۈچۈن مينلڭ ۇينلمدا قال ،ۇەنە قوۇېلرلمنى ىاق ،ئلش ھەققلڭنى ئال »،دېدى. 27ئبلر ئۆزئارا كيېلشلم تۈزۈپ ،ئبنلڭغا ئلش ھەققى سۈپلتلدە قارا ،داغېلق ۋە ئاق تبغبلغان قوزللر ۋە ئوغلقلرنى ىيرلشكە قوشبلدى . (ىبلر ئبنلڭ ئلش ھەققى ىولبشى كيرەك) 28ىارللق قوۇلر داغېلق ،چلپېلق ۋە قارا ،ھەر خلل داغېلق قوۇلرنى تبغدى .ئبلر ۇەنە ئۆزللرلگە ئوخشاش قوزللرنى تبغدى .داغېلق قوۇلرنلڭ ھەمملسى ۇاقبپنلڭ ،داغسلز قوۇلرنلڭ ھەمملسى لىاننلڭ قوۇېلرى ئلدى. 29ۇاقبپنلڭ مال-مۈلكى ناھاۇلتى كۆپەۇدى .ئبنلڭ كال ،قوي ،ئيشەك ،تۆگلېەر ،قبل ۋە چاكارللرى كۆپ ئلدى. 30لىان ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ۇاقبپقا ھەسەت قلېدى .لىان ۇاقبپنلڭ قوۇېلرلنى قاۇتبرۇۋالدى ،ۇاقبپ ئبنلڭغا ۇامان نلاەت ىلېەن قارلدى. 29باب1راھلېە ۇۈسۈپنى تبغقاندلن كيالن ،لىان قوۇېلرلنى قلرقلشقا كەتتى ،چۈنكى ئبلر ئبنلڭدلن ئۈچ كۈنېۈك ۇول ۇلراق ئلدى. 2ۇاقبپ لىاننلڭ قوۇېلرلنى قلرقلۋاتقانېلقلنى كۆرۈپ ،ليااھ ىلېەن راھلېەنى چاقلرلپ ،ئبلرغا ميھرلبانېلق ىلېەن كەنئان زېملنلغا ىيرلشېلرلنى ئياتتى. 3ئب ئبلرغا چۈشلدە ھەممە نەرسلنى كۆرگەنېلكلنى ،ئاتلسلنلڭ ئۆۇلگە قاۇتلشى كيرەكېلكى توغرلسلدا ئياتقانېلرلنلڭ ھەمملسلنى سۆزلەپ ىەردى .ئبلر« :سلز قەۇەرگە ىارسلڭلز ،ىلز سلز ىلېەن ىلېېە ىارلملز »دېدى. 4ۇاقبپ ئاتلسى ئلسھاقنلڭ خبداغا ۋە ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ خبداغا مەدھلاە ئوقبدى .ئب ئورنلدلن تبرۇپ ،ئاۇالېلرى ۋە ىاللېلرلغا ملنلپ ، ىارللق مال-مۈلكلنى ئيېلپ دەرۇادلن ئۆتۈپ ،گلېئاد زېملنلغا كەلدى .ۇاقبپ لىاندلن ىب نلالتلدلن ۇوشبرۇپ ،ئبنلڭغا ئياتملدى. 5تۆتلنچى ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېى ،ۇاقبپ( ۇۈزلنى )گلېئادقا قاراپ ىبردى ،ىلرلنچى ئاۇدا ،ۇەنى ۇلگلرمە ىلرلنچى ئاۇدا ]. [21:35 AM لىان ئبنى قوغلپ ،ئۈچلنچى ئاۇدا ،ۇەنى ئون ئۈچلنچى ئاۇدا گلېئاد تيغلدا ۇاقبپقا ۇيتلشلپ قالدى. 32
ۇبىلېيالر
6پەرۋەردلگار ئبنلڭ ۇاقبپقا زلاان ۇەتكۈزۈشلگە ۇول قوۇملدى ،چۈنكى ئب كيچلسى چۈشلدە ئبنلڭغا كۆرۈندى .لىان ۇاقبپ ىلېەن سۆزلەشتى. 7شب كۈنېەرنلڭ ئون ىەشلنچى كۈنلدە ،ۇاقبپ لىان ۋە ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە كەلگەنېەرنلڭ ھەمملسى ئۈچۈن زلااپەت ىەردى .ۇاقبپ شب كۈنى لىانغا ،لىانمب ۇاقبپقا قەسەم قلېلپ ،گلېئاد تيغلدلن ئۆتۈپ ،ئلككلنچى تاغقا ۇامان نلاەت ىلېەن ئۆتمەسېلككە ۋەدە ىەردى. 8ئب ئب ۇەردە گبۋاھچى ئۈچۈن ىلر دۆۋە ۇاسلدى ،شبڭا ىب ۇەرنلڭ ئلسمى« گبۋاھېلق دۆۋلسى »دەپ ئاتلېلدۇ. 9ليكلن ئلېگلرى ئبلر گلېئاد زېملنلنى رېفاۇلملرنلڭ زېملنى دەپ ئاتاۇتتى ،چۈنكى ئب رېفاۇلملرنلڭ زېملنى ئلدى( .ئب ۇەردە )رېفاۇلملر تبغبلغان ىولبپ ،ئبلرنلڭ ىوي ئيگلزللكى 10، 9، 8، 7ميتلر كيېلدلغان گلگانتلر ئلدى. 10ئبلرنلڭ ماكانى ئاممونلرنلڭ زېملنلدلن ىاشلپ خيرمون تيغلغلچە ىولغان ااۇلر ئلدى ،ئبلرنلڭ پادلشاھېلقلنلڭ مەركەزللرى كارناۇلم ،ئاشتاروت ،ئەدرەي ،ملسبر ۋە ىيئون ئلدى. 11پەرۋەردلگار ئبلرنلڭ ۇامان ئلشېلرى سەۋەىلدلن ئبلرنى ۋەۇران قلېدى ،چۈنكى ئبلر ناھاۇلتى رەزلل ئلدى ،ئبلرنلڭ ئورنلغا ئامورلر ۇاشلدى ،رەزلل ۋە گبناھكار ئلدى .ىۈگۈنكى كۈندە ھيچقانداق خەلق گبناھېلرلنى تولبق ئادا قلېملدى ،ئبلرنلڭ ۇەر ۇۈزلدە ئۆمرى ئبزۇن ىولملدى. 12ۇاقبپ لىاننى ۇولغا سالدى .ئب شەرقتلكى ميسوپوتاملاەگە كەتتى ،ۇاقبپ ىولسا گلېئاد زېملنلغا قاۇتلپ كەتتى. 13ئب توققبزلنچى ئاۇنلڭ ئون ىلرلنچى كۈنى ۇاىبوق دەرۇاسلدلن ئۆتتى .شب كۈنى ئبنلڭ ئلنلسى ئەساۋ ئبنلڭ ۇينلغا كيېلپ ،ئبنلڭ ىلېەن ۇارلشلپ ،ئبنلڭدلن ئاۇرلېلپ ،سيئلر زېملنلغا كەتتى .ۇاقبپ ىولسا چيدلرلردا تبراتتى. 14ىەشلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېى ،ىب ۇلل 21:36دە ،ئب ئلئوردان دەرۇاسلدلن ئۆتۈپ ،ئلئوردان دەرۇاسلنلڭ ئب تەرلپلدە ئولتبراقلشتى . ئب قوۇېلرلنى دۆۋلېلك دېڭلزدلن ىەۇتشان ،دوتان ۋە ئاكراىبلم ئورمانېلقلغلچە ىاقتى. 15ئب ئاتلسى ئلسھاققا ىارللق مال-مۈلكى ،كلالم-كيچەك ،ۇيمەك-ئلچمەك ،گۆش ،ئلچلمېلك ،سۈت ،ماي ،پلشلق ۋە ۋادلدلكى خورمللردلن ئەۋەتتى. 16ئانلسى رلبيككاغا ۇلېلغا تۆت قيتلم ،ۇەنى ئاۇلر ئارلسلدا ،ۇەر ھەۇدەش ىلېەن ئورۇش ئارلېلقلدا ،كۈز ىلېەن ۇامغبر ئارلېلقلدا ۋە قلش ىلېەن ىاھار ئارلېلقلدا ئلبراھلم مبنارلغلچە ىيرلپ تبراتتى. 17ئلسھاق قەسەم قبدۇقلدلن قاۇتلپ كيېلپ ،ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ مبنارلغا چلقلپ ،ئوغېى ئەساۋدلن ئاۇرلېلپ ،ئب ۇەردە تبرغانلدى. 18ۇاقبپ ميسوپوتاملاەگە ىارغان كۈنېەردە ،ئەساۋ ئلسمائلېنلڭ قلزى ماھالتنى ئۆزلگە ىلر ئاۇال قلېلپ ،ئاتلسى ۋە ئاۇالېلرلنلڭ ىارللق پادلېلرلنى ۇلغدى ۋە سيئلر تيغلغا ىيرلپ ئولتبراقلشتى .ئلسھاقنى ۇالغبز قوۇبپ ،ئاتلسى ئلسھاقنى قەسەم قبدۇقلنلڭ ۇينلغا قوۇدى. 19ئلسھاق قەسەم قبدۇقلدلن چلقلپ ،ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ھلبرون تيغلدلكى مبنارلدا ئولتبراقلشتى. 20ۇاقبپ ئاتلسى ىلېەن ئانلسلغا ئەۋەتكەنېلرلنلڭ ھەمملسلنى ،ئبلرنلڭ ئيھتلاااېلق ىولغانېلرلنى ۋاقتى-ۋاقتلدا ئب ۇەرگە ئەۋەتلپ تبراتتى . ئبلر ۇاقبپقا پۈتۈن قەلبى ۋە پۈتۈن ۋۇابدى ىلېەن ىەخت تلېلدى. 30باب1ئالتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا[ ئەتلگەن سائەت 21:43]،ئب تۆتلنچى ئاۇدا تلنچ-ئامان ھالدا شەكەمنلڭ شەرقلدلكى ساللمغا ىاردى. 2ئبلر ئب ۇەردە ۇاقبپنلڭ قلزى دلنانى ھلۋلېلق ھامبرنلڭ ئوغېى ،ۇەنى ىب زېملننلڭ ئاقسۆڭەك ىاشېلقى شەكەمنلڭ ئۆۇلگە ئيېلپ ىاردى . شەكەم ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ۇاتتى ۋە ئبنلڭغا نومبس قلېدى .شەكەم ئون ئلككى ۇاشېلق كلچلك قلزچاق ئلدى. 3ئب ئاتلسى ۋە ئاكلېلرلدلن قلزنى ئۆزلگە خوتبنېبققا ىيرلشنى ئۆتۈندى .ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى شەكەمنلڭ ئادەمېلرلگە ئاچچلقلندى ، چۈنكى ئبلر سلڭېلسى دلنانلڭ نومبسلنى ىبزغانلدى .ئبلر ئبلرغا ۇامان نلاەت ىلېەن سۆز قلېلپ ،ئالدامچلېلق قلېلپ ،ئازدۇرغانلدى. 4شلمون ىلېەن ليۋى تبۇبقسلز شەكەمگە كيېلپ ،شەكەمنلڭ ىارللق ئادەمېلرلگە ھۆكۈم چلقاردى .ئبلر ىب شەھەردە ئبچراتقان ىارللق ئەرلەرنى ئۆلتۈرۈۋەتتى ،ىلرنلمب قالدۇرملدى .ئبلر سلڭېلسى دلنانلڭ ئاىروۇلغا داغ كەلتۈرگەچكە ،ھەمملسلنى قلاناپ ئۆلتۈردى. 5ىبنلڭدلن كيالن ئلسرائلېنلڭ ىلر قلزلنلڭمب ىبزۇلبشلغا ۇول قوۇماڭ ،چۈنكى ئاسماندا ئبلرغا ھۆكۈم چلقلرلېلپ ،شيكەمېلكېەرنلڭ ئلسرائلېدا رەزلل ئلشلرنى قلېغانېلقى ئۈچۈن قلېلچ ىلېەن ۇوقلتلېلشى كيرەك. 6پەرۋەردلگار ئبلرنى ۇاقبپ ئوغبلېلرلنلڭ قوللغا تاپشبردى ،ئبلر قلېلچ ىلېەن ئبلرنى ۇوقلتلپ ،ئبلرغا ھۆكۈم چلقاردى ، ئلسرائلېلاەدە ىبنداق ئلش ۇۈز ىەرملسبن ،چۈنكى ئلسرائلېلردلن ىلر قلزمب ىبلغانماۇدۇ. 7ئەگەر ئلسرائلېلردا ىلرەر ئەر ئۆز قلزلنى ۇاكى سلڭېلسلنى ىاشقا ملېېەتېەردلن ىولغان ىلر كلشلگە ىيرلشنى خاللسا ،ئب چوقبم ئۆلتۈرۈللدۇ .ئبلر ئبنى تاش ىلېەن ئبرۇپ ئۆلتۈرۈۋېتلدۇ ،چۈنكى ئب ئلسرائلېلاەدە نومبس قلېدى .ئبلر ئاۇالنى ئوتتا كۆۇدۈرۈۋېتلدۇ ، چۈنكى ئب ئاۇال ئاتلسلنلڭ ئائلېلسلنلڭ ناملغا داغ كەلتۈردى ،شبڭا ئب ئلسرائلېدلن ۇوقلتلېلدۇ. 8ئلسرائلېلاەدە زلناخور ئاۇال ۇاكى ناپاكېلق ۇۈز ىەرملسبن ،چۈنكى ئلسرائلېلاە پەرۋەردلگار ئۈچۈن مبقەددەستبر ،ئبنى ىبزغان ھەر ىلر ئادەم چوقبم ئۆللدۇ .ئبلر ئبنى چالما-كيسەك قلېلپ ئۆلتۈرلدۇ. 9چۈنكى ئاسماندلكى تاختللردا ئلسرائلېنلڭ ىارللق ئەۋلدللرى ھەققلدە مبنداق ۇيزلېغان« :ىبنى ىبلغلغان ئادەم چوقبم ئۆللدۇ ،ئب تاش ىلېەن ئبرۇللدۇ». 10ىب قانبننلڭ چەكېلملسى ۇوق ،كەچۈرۈم قلېلنلش ۇاكى كەچۈرۈم قلېلنلش ۇوق .ئەمما قلزلنى ىبزغان ئەر پۈتۈن ئلسرائلل خەلقى ئارلسلدا ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،چۈنكى ئب ئۆز ئەۋلدللرلدلن ىلرلنى مولوخقا ىيرلپ ،ئبنى ىبزغان. 11ئەي مبسا ،ئلسرائلېلرغا ىبۇرۇق قلېلپ ،ئبلرغا قلزللرلنى ىاشقا ملېېەتېەرگە ىەرمەسېلكنى ۋە ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ قلزللرلنى ئوغبلېلرلغا ئالماسېلقنى تەۋسلاە قلل .چۈنكى ىب پەرۋەردلگارنلڭ نەزلرلدە ۇلرگلنلچېلك ئلش. 33
ۇبىلېيالر
12شبڭا مەن شەكەمنلڭ دلناغا قلېغان ىارللق قلېملشېلرلنى ۋە ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ« :ىلز قلزلملزنى خەتنە قلېلنملغان ئەرگە ىەرمەۇملز ، چۈنكى ىب ىلز ئۈچۈن نومبس »دېگەنېلكلنى تەۋراتتا سلېەرگە ۇيزلپ قوۇدۇم. 13ىب ،ئلسرائلېلر ئۈچۈن ،تلرلك قالغانلر ۋە ىاشقا ملېېەتېەرنلڭ قلزللرلنى ئالغانلر ئۈچۈن نومبس ،چۈنكى ىب ،ئلسرائلېلر ئۈچۈن ناپاك ۋە ۇلرگلنلچېلك ئلش. 14ئەگەر ئلسرائلېلاەنلڭ ئاۇالى ىاشقا ملېېەتېەردلن ىولغان ىولسا ۇاكى قلزللرلنى ىاشقا ملېېەتېەردلن ىولغان ىلر ئەرگە ىەرگەن ىولسا ،ىب ناپاكېلقتلن قبتبللماۇدۇ. 15چۈنكى ۋاىا ئۈستلگە ۋاىا ،لەنەت ئۈستلگە لەنەت كيېلدۇ .ھەر قانداق ھۆكۈم ،ۋاىا ۋە لەنەت ئبنلڭغا كيېلدۇ .ئەگەر ئب ىبنداق قلېسا ۇاكى ناپاكېلق قلېغانلردلن ،پەرۋەردلگارنلڭ مبقەددەس ااۇلنى ىبلغلغانلردلن ،ۇاكى ئبنلڭ مبقەددەس ناملغا داغ كەلتۈرگۈچلېەردلن كۆزلنى ۇوشبرسا ،پۈتۈن خەلق ىب ئادەمنلڭ ىارللق ناپاكېلقېلرى ۋە ىبلغلغانېلقېلرى ئۈچۈن ىلرللكتە ھۆكۈم قلېلنلدۇ. 16ئب ۇەردە ھيچقانداق كلشى ئاۇرلمچلېلق قلېلنماۇدۇ ،ئبنلڭ قوللدلن ميۋە-چيۋە ،قبرىانېلق ،كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق ۋە ۇاغ ،خبشپبراق پبراق ئيېلنماۇدۇ .مبقەددەس ااۇغا ىبلغلغان ئلسرائلېدلكى ھەر ىلر ئەر ۇاكى ئاۇالنلڭ اازاسى شب ىوللدۇ. 17شبڭا مەن ساڭا« :ئلسرائلېلرغا ىب گبۋاھېلقنى ئياتلپ ىيرلڭ :شەكەمېلكېەرنلڭ ۋە ئبلرنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ قانداق ۇاشلغانېلقلنى ، ئبلرنلڭ ۇاقبپنلڭ ئلككى ئوغېلنلڭ قوللغا قانداق تاپشبرۇپ ىيرلېگەنېلكلنى ۋە ئبلرنى قلاناپ ئۆلتۈرگەنېلكلنى كۆرۈڭلر .ىب ئبلرغا ھەققانلاېلق دەپ قارالدى ۋە ئبلرغا ھەققانلاېلق دەپ ۇيزلېدى». 18ليۋلنلڭ ئەۋلدللرى روھانلالر ۋە ليۋلېەر ىولبشقا تاللندى ،ئبلر ىلزگە ئوخشاش پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا دائلم خلزمەت قلېلشى ،ليۋى ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ مەڭگۈ ىەختكە ئيرلشلشى ئۈچۈن ،چۈنكى ئب ئلسرائلېلرغا قارشى چلققانلرنلڭ ھەمملسلدلن ئادالەت ،ھۆكۈم ۋە ئۆچ ئيېلش ئۈچۈن قلزغلن ئلدى. 19شبڭا ئبلر ئاسماندلكى تاختللرغا خبدانلڭ ىارللق ئلشېلرلغا ىەخت-سائادەت ۋە ئادلېېلق ىلېەن مبئاملېە قلېلدلغان خبدانلڭ خبش خەۋلرلنى ۇيزلپ قوۇدى. 20ىلز ىب ئادەمنلڭ ھاۇاتلدا ،ۇلېنلڭ ھەر قاۇسى مەزگلېېلرلدە ئەمەلگە ئاشبرغان ئادلېېلقلنى ئەسېەۇملز ،ئبلر ملڭ ئەۋلد خاتلرلېلگۈچە ،ىب ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭدلن كيالنكى ئەۋلدللرلغا ۇيتلپ كيېلدۇ ،ئب ئاسماندلكى تاختللردا دوست ۋە ئادلل ئادەم دەپ خاتلرلېەنگەن. 21مەن ىبلرنلڭ ھەمملسلنى ساڭا ۇيزلپ ،ئلسرائلل ئەۋلدللرلغا« :ئبلر گبناھ قلېماۇدۇ ،قائلدە-تۈزۈمېەرنى ىبزماۇدۇ ،ئبلر ئۈچۈن ىيكلتلېگەن ئەھدلنى ىبزماۇدۇ ،ىەلكى ئبنلڭغا ئەمەل قلېلپ ،دوستلر قاتارلدا خاتلرلېلنلدۇ »دېالشلڭنى ىبۇرۇدۇم. 22ئەگەر ئبلر گبناھ قلېلپ ،ھەر اەھەتتلن ناپاكېلق قلېسا ،ئاسماندلكى تاختللرغا دۈشمەنېەر دەپ ۇيزلېلدۇ ،ئبلر ھاۇاتېلق دەپتلرلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،ھالك قلېلنلدلغانلر دەپتلرلگە ۋە ۇەر ۇۈزلدلن ۇلېتلزلدلن چۈشۈرۈللدلغانلر ىلېەن ىلېېە ۇيزلېلدۇ. 23ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرى شەكەمنى ئۆلتۈرگەن كۈنى ،ئبلرنلڭ ئادلېېلق ،ھەققانلاېلق ۋە گبناھكارلردلن ئۆچ ئالغانېلقى توغرلسلدا ئاسماندا ئبلرنلڭ پاۇدلسلغا ىلر خاتلرە ۇيزلېدى ۋە ىب خاتلرە ىەخت-سائادەت ئۈچۈن ۇيزلېدى. 24ئبلر سلڭېلسى دلنانى شەكەمنلڭ ئۆۇلدلن ئيېلپ چلقلپ ،شەكەمنلڭ ىارللق مال-مۈلكلنى ،قوي-كال ،ئيشەكېلرلنى ،ىارللق مال- مۈلۈكېلرلنى ۋە پادلېلرلنى ئەسلرگە ئيېلپ ،ئاتلسى ۇاقبپنلڭ ۇينلغا ئيېلپ كەلدى. 25ئب شەھەرنى قلېلچ ىلېەن ئۆلتۈرگەنېلكى ئۈچۈن ئبلرنى ئەۇلبېلدى ،چۈنكى ئب ىب زېملندا ۇاشاۇدلغان كەنئانېلقلر ۋە پيرلززلېەردلن قورقاتتى. 26پەرۋەردلگارنلڭ قورقبنچى شەكەمنلڭ ئەتراپلدلكى ىارللق شەھەرلەرنى قاپېلغانېلقتلن ،ئبلر ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلنى قوغېلملدى ،چۈنكى ئبلرغا قورقبنچ چۈشكەنلدى. 31باب1ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ۇاقبپ ئائلېلسلدلكلېەرگە« :پاكلزللنلپ ،كلالمېلرلڭلرنى كلالپ ،ىەۇتەلگە ىاراۇېى .مەن ئاكام ئەساۋدلن قيچلپ كەتكەن كۈنى ،ئب ۇەردە ئبنلڭغا قەسەم قلېغان ئلدلم .چۈنكى ئب مەن ىلېەن ىلېېە ىولبپ ،مينى ىب زېملنغا تلنچ-ئامان ئيېلپ كەلدى .سلېەر ئاراڭلردا ۇاشاۋاتقان غەللتە خبدالرنى ۇوقلتلڭلر »،دېدى. 2ئبلر غەللتە ئللھلرنى ،قبلقېلرلدلكى ۋە ىوۇنلدلكى نەرسلېەرنى ،شبنداقل راھلېە ئاتلسى لىاندلن ئوغرللپ ئيېلپ كەتكەن ىبتلرنى ۇاقبپقا ىەردى .راھلل ىب ىبتلرنى كۆۇدۈرۈپ ،پارچللپ ۋەۇران قلېلپ ،شەكەم زېملنلدلكى ىلر دۇب دەرلخلنلڭ ئاستلغا كۆمۈپ قوۇدى. 3ئب ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ىەۇتەلگە ىاردى .ئب ئۆزى ۇاتقان ۇەرگە ىلر قبرىانېلق سبپلسى ۇاساپ ،ئب ۇەردە ىلر خاتلرە تۈۋرۈكى تلكېلدى .ئب ئاتلسى ئلسھاق ۋە ئانلسى رلبەقاغا قبرىانېلق قلېلش ئۈچۈن ئادەم ئەۋەتتى. 4ئلسھاق« :ئوغېلم ۇاقبپنى ئيېلپ كەلسبن ،ئۆلۈشتلن ىبرۇن ئبنى كۆرۈپ ىاقاي »،دېدى. 5ۇاقبپ ئاتلسى ئلسھاق ىلېەن ئانلسى رلبەكانلڭ ۇينلغا ،ۇەنى ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ئۆۇلگە ىاردى .ئب ئلككى ئوغېى لۋلي ىلېەن ۇەھبدانى ئيېلپ ،ئاتلسى ئلسھاق ىلېەن ئانلسى رلبەكانلڭ ۇينلغا كەلدى. 6رلبەكا ۇاقبپنى سۆۇۈپ قبچاقلش ئۈچۈن مبناردلن چلقلپ ،مبنارنلڭ ئالدلغا كەلدى .ئب« :مانا ،ئوغېبڭ ۇاقبپ كەلدى »دېگەننى ئاڭلپ ، روھى ئەسېلگە كەلگەنلدى ۋە ئبنى سۆۇدى. 7ئب ئوغېلنلڭ ئلككى ئوغېلنى كۆرۈپ ،ئبلرنى تونبپ« :ئوغېبم ،ىبلر سينلڭ ئوغبلېلرلڭمب؟ »دېدى .ئاندلن ئبلرنى قبچاقلپ سۆۇۈپ ، ئبلرغا ىەخت تلېلدى ۋە« :سلېەردلن ئلبراھلمنلڭ ئەۋلدللرى شان-شەرەپكە ئيرلشلدۇ ،سلېەر ۇەر ۇۈزلدە ىەختكە ئيرلشلسلېەر »دېدى. 8ۇاقبپ ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلغا ،ئبنلڭ ۇاتقان ھبارلسلغا كلردى .ئلسھاق ئبنلڭ ئلككى ئوغېى ىلېەن ىلېېە ئلدى .ئلسھاق ئاتلسلنلڭ قوللنى تبتبپ ،ئيگلېلپ ئبنى سۆۇدى .ئلسھاق ۇاقبپنلڭ ىوۇنلغا چلڭ ئيسلېلپ ۇلغېلدى. 34
ۇبىلېيالر
9ئلسھاقنلڭ كۆزللرى قاراڭغبلبقتلن غاۇلب ىولدى .ئب ۇاقبپنلڭ ئلككى ئوغېى لۋلي ىلېەن ۇەھبدانى كۆرۈپ« :ئوغېبم ،ىبلر سينلڭ ئوغبلېلرلڭمب؟ »دېدى. 10ئب ئاتلسلغا ئبلرنلڭ راستلنل مينلڭ ئوغبلېلرلم ئلكەنېلكلنى ئياتتى« :سەن راستلنل ئبلرنلڭ راستلنل مينلڭ ئوغبلېلرلم ئلكەنېلكلنى كۆردۈڭ». 11ئبلر ئبنلڭ ۇينلغا كەلدى ،ئب ىبرۇلبپ ئبلرنى سۆۇۈپ ،ئلككلسلنى قبچاقېلدى. 12پەۇغەمبەرللك روھى ئبنلڭ ئاغزلغا چۈشۈپ ،ئب ليۋلنى ئوڭ قوللدلن ،ۇەھبدانى سول قوللدلن تبتتى. 13ئب ئاۋۋال ليۋلاغا قاراپ ،ئبنى ئالدى ىلېەن دۇئا قلېلشقا ىاشېلدى ۋە ئبنلڭغا« :ھەممەۇېەننلڭ خبداسى ،زامانلرنلڭ پەرۋەردلگارى ،ساڭا ۋە ئەۋلدللرلڭغا زامانلرنلڭ ھەمملسلدە ىەخت ئاتا قلېسبن »دېدى. 14پەرۋەردلگار ساڭا ۋە سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا شان-شەرەپ ۋە شان-شەرەپ ئاتا قلېسبن ،سينى ۋە ئەۋلدللرلڭنى ىارللق ئلنسانلر ئلچلدلن ئۆزلگە ۇيقلنلشتبرۇپ ،ئبنلڭ مبقەددەس ااۇلدا ھبزۇر پەرلشتلېلرى ۋە مبقەددەسېەر سۈپلتلدە خلزمەت قلېسبن .ئوغبلېلرلڭنلڭ ئەۋلدللرى ئبلرغا ئوخشاش شان-شەرەپ ،ئبلبغېبق ۋە مبقەددەسېلك ئۈچۈن ىولسبن ،ئبلرنى مەڭگۈ ئبلبغ قلېسبن. 15ئبلر ۇاقبپ ئەۋلدللرلنلڭ ىارللق ئەۋلدللرلنلڭ سوتچلېلرى ،ىاشېلقېلرى ۋە ىاشېلقېلرى ىوللدۇ .ئبلر پەرۋەردلگارنلڭ سۆزلنى ئادلېېلق ىلېەن سۆزلەۇدۇ ،ئبنلڭ ىارللق ھۆكۈمېلرلنى ئادلېېلق ىلېەن ھۆكۈم قلېلدۇ .ئبلر مينلڭ ۇولېلرلمنى ۇاقبپقا ،مينلڭ ۇولېلرلمنى ئلسرائلېغا ااكارلۇدۇ .پەرۋەردلگارنلڭ ىەرلكلتى ئبلرنلڭ ئاغزلدلن ىيرلېلدۇ ،ىب ئبلرنلڭ سۆۇۈمېۈك ئەۋلدللرلنلڭ ھەمملسلگە ىەرلكەت ئيېلپ كيېلدۇ. 16ئاناڭ سينلڭ ئلسملڭنى ليۋى دەپ ئاتلدى ،ئلسملڭنى ئادلېېلق ىلېەن ئاتلدى .سەن پەرۋەردلگارغا قوشبللسەن ،ۇاقبپنلڭ ىارللق ئوغبلېلرى ىلېەن ىلېېە ىوللسەن .ئبنلڭ داستلخلنى سينلڭكى ىولسبن ،سەن ۋە ئوغبلېلرلڭ ئبنلڭدلن ۇيسبن .داستلخلنلڭ ئەۋلدلرغلچە تولسبن ،رلزقلڭ ئەۋلدلرغلچە ئۈزۈلملسبن. 17سينى ۇامان كۆرلدلغانلرنلڭ ھەمملسى سينلڭ ئالدلڭدا ۇلقلېلپ چۈشسبن ،دۈشمەنېلرلڭنلڭ ھەمملسى ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلپ كەتسبن .سينى ىەختېلك قلېغانغا ىەخت تلېەۇمەن ،سينى لەنەتېەۇدلغان ھەر ىلر ملېېەتكە لەنەت تلېەۇمەن». 18ئب ۇەھبداغا مبنداق دېدى« :پەرۋەردلگار ساڭا كۈچ-قبۋۋەت ئاتا قلېلپ ،سينى ۇامان كۆرلدلغانلرنلڭ ھەمملسلنى ىاستبرسبن .سەن ۋە ئوغبلېلرلڭنلڭ ىلرى ۇاقبپ ئوغبلېلرلغا ىاشېلق ىوللسەن .سينلڭ ئلسملڭ ۋە ئوغبلېلرلڭنلڭ ئلسمى تارقلېلپ ،ھەممە زېملن ۋە راۇونلرنى كيزلپ چلقسبن .ئاندلن ىاشقا ملېېەتېەر سينلڭ ئالدلڭدا قورقلدۇ ،ىارللق ملېېەتېەر تلترەۇدۇ. 19ۇاقبپنلڭ ۇاردلمى سەندە ىوللدۇ ،ئلسرائلېنلڭ نلجاتى سەندە ىوللدۇ. 20سەن ئادالەت تەختلڭدە ئولتبرغاندا ،سۆۇۈمېۈك ئەۋلدللرلڭنلڭ ىارللق ئەۋلدللرلغا ىۈۇۈك تلنچېلق ىيرلېلدۇ .ساڭا ىەخت ئاتا قلېغانلرغا ىەخت تلېەۇمەن ،سينى ۇامان كۆرلدلغان ،ساڭا ئازار ىيرلدلغان ۋە ساڭا لەنەت ئوقبۇدلغانلرنلڭ ھەمملسى ۇلېتلزلدلن قومبرۇلبپ ،ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلېلدۇ ۋە لەنەتكە ئبچراۇدۇ. 21ئب ىبرۇلبپ ۇەنە ىلر قيتلم سۆۇۈپ ،ئبنى قبچاقېلدى ۋە ئلنتاۇلن خبشال ىولدى ،چۈنكى ئب ئوغېى ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلنى راستلنل كۆرگەنلدى. 22ئب ئورنلدلن تبرۇپ ،ۇەرگە ۇلقلېلپ تەزلم قلېدى .ئبلرغا ىەخت تلېلدى ۋە شب كيچە ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلدا ئب ۇەردە ۇاتتى .ئبلر خبشالېلق ىلېەن ۇەپ-ئلچلپ خبشال ىولدى. 23ئب ۇاقبپنلڭ ئلككى ئوغېلنى ،ىلرى ئوڭ تەرلپلگە ،ۇەنە ىلرى سول تەرلپلگە ئبخېلتلۋەتتى .ىب ئبنلڭغا ھەققانلاېلق دەپ قارلېدى. 24ۇاقبپ كيچلسى ئاتلسلغا ھەممە ئلشنى ،پەرۋەردلگارنلڭ ئبنلڭغا قانداق قلېلپ زور ميھلر-شەپقەت كۆرسەتكەنېلكلنى ،ئبنلڭ قانداق قلېلپ ىارللق ئلشېلرلغا ۇاردەم قلېغانېلقلنى ۋە ئبنى قانداق قلېلپ ىارللق ۇامانېلقلردلن قوغدلغانېلقلنى سۆزلەپ ىەردى. 25ئلسھاق ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ خبداغا مەدھلاە ئوقبدى .ئلبراھلم ئۆزلنلڭ خلزمەتكارى ئلسھاقنلڭ ئوغبلېلرلدلن رەھلم-شەپقلتى ۋە ھەققانلاېلقلنى ئاۇرلۋەتملگەنلدى. 26ئەتلگەندە ۇاقبپ ئاتلسى ئلسھاققا پەرۋەردلگارغا قلېغان قەسلمى ۋە كۆرگەن ۋەھلاسلنى ،قبرىانېلق سبپلسى ۇاسلغانېلقلنى ، پەرۋەردلگارغا قلېغان قەسەم ىوۇلچە قبرىانېلق قلېلشقا تەۇاار ئلكەنېلكلنى ۋە ئبنى ئيشەككە ملندۈرگلېى كەلگەنېلكلنى ئياتتى. 27ئلسھاق ئوغېى ۇاقبپقا« :مەن قيرلپ قالدلم ،ۇولنى كۆتۈرەلمەۇمەن ،سەن ىلېەن ىلېېە ىارالماۇمەن .ئوغېبم ،ئامان-ئيسەن ماڭ .ىۈگۈن 165ۇاشقا كلردلم ،ئەمدى ۇول ۇۈرەلمەۇمەن .ئاناڭنى ئيشەككە ملندۈرۈپ ،ئبنى سەن ىلېەن ىلېېە قوۇبۋەت». 28ئوغېبم ،سەن مينلڭ ئۈچۈن كەلگەنېلكلڭنى ىلېلمەن .ىۈگۈن سەن مينى تلرلك كۆرگلنۈڭ ،مەنمب سينى كۆردۈم ،ئوغېبم ،ساڭا ىەخت تلېەۇمەن. 29سەن ىەختېلك ىوللسەن ۋە ىەرگەن قەسلملڭنى ئەمەلگە ئاشبرلسەن .قەسلملڭنى كيچلكتۈرمە ،چۈنكى قەسلملڭ ئۈچۈن ااۋاىكارللققا تارتلېلسەن .شبڭا ،ئبنى ئەمەلگە ئاشبرۇشقا ئالدلرا ،ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان ،سەن قەسلمنى ىەرگەن خبدا رازى ىولسبن. 30ئب رلبەقاغا« :ئوغېبڭ ۇاقبپ ىلېەن ىلېېە ىار »،دېدى .رلبەقا ئوغېى ۇاقبپ ىلېەن ىلېېە ىاردى ،دېبورامب ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ىەۇتەلگە كەلدى. 31ۇاقبپ ئاتلسلنلڭ ئۆزلگە ۋە ئلككى ئوغېى ليۋى ىلېەن ۇەھبداغا قلېغان دۇئاسلنى ئيسلگە ئيېلپ ،خبشال ىولبپ ،ئاتا-ىوۋلېلرى ئلبراھلم ىلېەن ئلسھاقنلڭ خبداغا مەدھلاە ئوقبدى. 32ئب مبنداق دېدى« :ھازلر مەن ىلېلمەنكى ،مينلڭ ۋە ئوغبلېلرلمنلڭ ھەمملسلنلڭ خبداسى ئالدلدا مەڭگۈلۈك ئۈملدلم ىار ».ىب ئلككلسى ھەققلدە شبنداق ىەلگلېەنگەن؛ ئبلر ىبنى ئلسھاقنلڭ ئبلرغا قانداق ىەخت ئاتا قلېغانېلقلنلڭ ئاسماندلكى تاختللردا مەڭگۈلۈك گبۋاھېلقى سۈپلتلدە خاتلرلېلگەن. 32باب35
ۇبىلېيالر
1ئب كيچلسى ىەۇتەلدە قوندى .ليۋلي چۈش كۆردى ،ئبلر ئبنى ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلنى مەڭگۈ ئبلبغ خبدانلڭ روھانلاسى قلېلپ تەۇلنېلگەن . ئب ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ پەرۋەردلگارغا مەدھلاە ئوقبدى. 2ۇاقبپ ىب ئاۇنلڭ 14-كۈنى ئەتلگەندە ئورنلدلن تبرۇپ ،ئۆزى ىلېەن ىلېېە كەلگەنېەرنلڭ ھەمملسلنلڭ ،ۇەنى ئادەم ۋە مال-چارۋللرنلڭ ، ئالتبنلرنلڭ ،ھەر ىلر قاچا-قبچا ۋە كلالم-كيچەكېەرنلڭ ئوندلن ىلر قلسملنى ىەردى. 3شب كۈنېەردە ،راھلېە ئوغېى ىلنااملنغا ھاملېلدار ىولدى .ۇاقبپ ئوغبلېلرلنى ئبنلڭدلن ىاشلپ ساناپ چلقتى .لۋلي پەرۋەردلگارغا مەنسبپ ىولدى .ئاتلسى ئبنلڭغا روھانلاېلق كلالمېلرلنى كلادۈرۈپ ،قوللنى تولدۇردى. 4ىب ئاۇنلڭ 15-كۈنى ،ئب قبرىانېلق سبپلسلغا 14كال ، 28قوچقار ، 49قوي ،ۇەتتە قوزا ۋە 21ئۆچكلنى قبرىانېلق سبپلسلدا كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق سۈپلتلدە ئيېلپ كەلدى .ىب قبرىانېلقلر خبدانلڭ ھبزۇرلدا خبش پبراقېلق ىولبپ ،قبرىانېلق سبپلسلدا قبرىانېلق قلېلندى. 5ىب ئبنلڭ ميۋە ۋە ئلچلمېلك قبرىانېلقېلرى ىلېەن ىلېېە ئوندلن ىلرنى ىيرلشكە ۋەدە قلېغان قبرىانېلقى ئلدى. 6ئوت ئوتنى كۆۇدۈرۈپ ىولغاندلن كيالن ،ئب ئوت ئۈستلدە خبشببي كۆۇدۈردى .شبنلڭ ىلېەن ىلر ۋاقلتتا ،ئلككى كال ،تۆت قوچقار ،تۆت قوي ،تۆت ئۆچكە ،ئلككى ىلر ۇاشېلق قوي ۋە ئلككى ئۆچكلنى شۈكۈر ئياتلش قبرىانېلقى قلېلپ ،ۇەتتە كۈن ھەر كۈنى شبنداق قلېدى. 7ئب ،ئبنلڭ ىارللق ئوغبلېلرى ۋە ئادەمېلرى ۇەتتە كۈن ىوۇى خبشال-خبرامېلق ىلېەن ىب تاماقنى ۇەپ ،ئبنى ىارللق ئازاب-ئوقبىەتېەردلن قبتقبزۇپ ،ئبنلڭغا قەسەم قلېغان پەرۋەردلگارغا دۇئا قلېلپ ،شۈكۈر ئياتتى. 8ئب ىارللق پاك ھاۇۋانلرنلڭ ئوندلن ىلرلنى ىەردى ۋە كۆۇدۈرۈلگەن قبرىانېلق قلېدى ،ئەمما ناپاك ھاۇۋانلرنى ئوغېى ليۋلگە ىەرملدى ، ىەلكى ىارللق ئلنسانلرنلڭ اانېلرلنى ئبنلڭغا ىەردى. 9ليۋلي ئون ئاكلسلنلڭ ئورنلغا ئاتلسى ۇاقبپنلڭ ئالدلدا ىەۇتەلدلكى روھانلاېلق ۋەزلپلسلنى ئۆتلدى .ئب ئب ۇەردە روھانلي ئلدى .ۇاقبپ قەسەم قلېلپ ،ئوندلن ىلرنى پەرۋەردلگارغا قاۇتبرۇپ ىەردى ۋە ئبنى مبقەددەس قلېدى .شبنلڭ ىلېەن ئب پەرۋەردلگارغا مبقەددەس قلېلندى. 10شبڭا ئاسماندلكى تاختللردا ئوندلن ىلرنى پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ،ۇەنى ئبنلڭ ئلسمى تەۇلنېەنگەن ااۇدا ۇيالش قانبنى ىەلگلېەنگەن .ىب قانبنغا مەڭگۈ كۈن چەكېلملسى ۇوق. 11ىب پەرماندا ،ھەر ۇلېى ئلككلنچى ئوندلن ىلرنى تالېلغان ااۇلدا پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ۇيالش ئارقلېلق ئەمەلگە ئاشبرۇللدۇ ،ىب ۇلېدلن كيالنكى ۇلېغلچە ئبنلڭدلن ھيچ نەرسە ئيشلپ قالماۇدۇ دەپ ۇيزلېغان. 12چۈنكى ئبرۇق ۇلل ىوۇى ۇلل ىوۇى ئبرۇق ۇلغلۋېېلنغبچە ،شاراب ۇلل ىوۇى ئۈزۈم ۇلغلۋېېلنغبچە ،ۇاغ ۇلل ىوۇى ئۈزۈم ۇلغلۋېېلنغبچە ۇيالېلدۇ. 13ئبنلڭدلن قالغان ۋە كونا نەرسلېەرنلڭ ھەمملسى ناپاك دەپ قارلېلپ ،ئوتتا كۆۇدۈرۈلسبن ،چۈنكى ئب ناپاك. 14ئبلر ئبنى مبقەددەس ااۇدا ىلېېە ۇيسبن ،ئبنلڭ كونا ىولبپ كيتلشلگە ۇول قوۇملسبن. 15كال ۋە قوۇلرنلڭ ئوندلن ىلر قلسمى پەرۋەردلگارغا مبقەددەس ىولبپ ،ئبنلڭ روھانلاېلرلغا تەۋە ىوللدۇ ،ئبلر ھەر ۇلېى ئبنلڭ ئالدلدا ىب ئوندلن ىلر قلسملنى ۇەۇدۇ ،چۈنكى ئاسماندلكى تاختللرغا ئوندلن ىلر قلسملنى قانداق قلېلپ ئوۇبپ ىيرلدۇ؟ 16ئەتلسى كيچلسى ،ۇەنى ىب ئاۇنلڭ ۇلگلرمە ئلككلنچى كۈنى ،ۇاقبپ ىب ۇەرنى قاۇتا قبرۇشقا ،ھوۇېلنى تام ىلېەن ئوراپ ،ئۆزى ۋە كيالنكى ئەۋلدللرى ئۈچۈن مەڭگۈ مبقەددەس قلېلشقا قارار قلېدى. 17پەرۋەردلگار كيچلسى ئبنلڭغا كۆرۈنۈپ ،ئبنلڭغا ىەخت ئاتا قلېلپ« :سينلڭ ئلسملڭ ۇاقبپ ئەمەس ،ئلسرائلل خەلقى سينلڭ ئلسملڭنى ئاتاۇدۇ »دېدى. 18ئب ۇەنە ئبنلڭغا مبنداق دېدى« :مەن ئاسمان-زېملننى ۇاراتقان پەرۋەردلگار ،سينى كۆپەۇتلپ ،سينى ناھاۇلتى كۆپەۇتلمەن .پادلشاھلر سينلڭ نەسېلڭدلن چلقلدۇ ،ئبلر ئلنسان ئەۋلدللرلنلڭ ئاۇاغ ىاسقان ھەممە ۇيرلنى ھۆكۈم قلېلدۇ». 19مەن سينلڭ ئەۋلدللرلڭغا ئاسمان ئاستلدلكى پۈتكۈل زېملننى ىيرلمەن .ئبلر ىارللق ملېېەتېەرنى ئۆزللرلنلڭ خاھلشى ىوۇلچە ھۆكۈم قلېلدۇ .ئاندلن ئبلر پۈتۈن زېملننى ئلگلېەپ ،ئبنى مەڭگۈ ملراس قلېلدۇ. 20ئب ۇاقبپ ىلېەن سۆزللشلپ ىولغاندلن كيالن ،ئبنلڭ ۇينلدلن كۆتۈرۈلدى .ۇاقبپ ئاسمانغا كۆتۈرۈلگۈچە قاراپ تبردى. 21ئب كيچلسى ىلر ۋەھلي كۆردى .ىلر پەرلشتە ئاسماندلن چۈشۈپ ،قوللدا ۇەتتە تاختاي كۆتۈرۈپ كەلدى .ۇاقبپ ئبلرنى ۇاقبپقا ىەردى . ۇاقبپ ئبلرنى ئوقبپ ،ئبنلڭدا ۇيزلېغانلرنلڭ ھەمملسلنى ىلېدى .ئب ئۆزى ۋە ئوغبلېلرلنلڭ ىيشلغا كيېلدلغان ىارللق ئلشلرنلڭ زامانلر ىوۇى ۇۈز ىيرلدلغانېلقلنى ىلېەتتى. 22ئب تاختللردا ۇيزلېغانلرنلڭ ھەمملسلنى ئبنلڭغا كۆرسلتلپ« :ىب ۇەرنى سالما ،ئبنى مەڭگۈلۈك مبقەددەس ااي قلېما ،ىب ۇەردە تبرما ، چۈنكى ىب ۇەر ئبنداق ئەمەس .ئاتاڭ ئلبراھلمنلڭ ئۆۇلگە ىيرلپ ،ئاتاڭ ۋاپات ىولغبچە ئاتاڭ ئلسھاق ىلېەن ىلېېە تبر ».دېدى. 23سەن ملسلردا تلنچ-ئامان ئۆللسەن ،ىب زېملندا ئاتا-ىوۋلېلرلڭ ئلبراھلم ۋە ئلسھاقنلڭ قەىرلسلگە دەپنە قلېلنلسەن. 24قورقماڭ ،چۈنكى سلز كۆرگەن ۋە ئوقبغانېلرلڭلزدەك ىوللدۇ .كۆرگەن ۋە ئوقبغانېلرلڭلزدەك ھەمملنى ۇيزلۋېېلڭ. 25ۇاقبپ« :ئى رەىبلم ،مەن ئوقبغان ۋە كۆرگەنېلرلمنلڭ ھەمملسلنى قانداقمب ئيسلمدە ساقلۇمەن؟ »دېدى .ئب ئبنلڭغا« :مەن ھەممە نەرسلنى سينلڭ ئيسلڭگە ساللمەن »دېدى. 26ئب ئورنلدلن تبرۇپ ،ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ ،ئوقبغان ۋە كۆرگەنېلرلنلڭ ھەمملسلنى ئيسلگە ئالدى ،ئوقبغان ۋە كۆرگەنېلرلنلڭ ھەمملسلنى خاتلرلېلدى. 27ئب ۇەنە ىلر كۈننى تەىرلكېلدى .ئب ئلېگلرلكى كۈنېەردە قبرىانېلق قلېغان قبرىانېلقېلرلغا ئوخشاش ،شب كۈنلمب قبرىانېلق قلېدى .ىب كۈن قوشبلبپ ،ئلېگلرلكى كۈنېەرنى« زلااپەت »دەپ ئاتلدى. 28شبنلڭ ىلېەن ئبنلڭ ىوللدلغانېلقى ئاشكارللندى ،ئاسماندلكى تاختللرغا ۇيزلېغان .شبڭا ئبنلڭغا ىب ىاۇرامنى ۇەتتە كۈنگە قوشبپ ، تەىرلكېەش كيرەكېلكى ۋەھلي قلېلندى. 36
ۇبىلېيالر
29ئب ۇلل ئلچلدلكى كۈنېەرنلڭ سانلغا ئاساسەن ،ىاۇرام كۈنېلرى ئارلسلدا خاتلرلېەنگەنېلكى ئۈچۈن ،ئبنلڭ ئلسمى« قوشبمچە »دەپ ئاتالغان. 30ىب ئاۇنلڭ ۇلگلرمە ئۈچلنچى كۈنى كيچلسى دېبورا رلبيككانلڭ ئيملزگۈچلسى قازا قلېدى .ئبلر ئبنى شەھەرنلڭ ئاستلدلكى دەرۇا ىوۇلدلكى دۇب دەرلخلنلڭ ئاستلغا دەپنە قلېدى .ئب ىب ااۇنلڭ ئلسملنى« دېبورا دەرۇاسى »،دۇب دەرلخلنى« دېبورانلڭ قاۇغبسلنلڭ دۇىى » دەپ ئاتلدى. 31رلبەكا ئۆۇلگە ،ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلغا قاۇتلپ كەلدى .ۇاقبپ ئبنلڭ قوللدلن قوچقار ،قوي ۋە ئۆچكلېەرنى ئەۋەتلپ ،ئاتلسلنلڭ خاللغان تاملقلنى تەۇاارللدى. 32ئب ئانلسلنلڭ كەۇنلدلن ئەگلشلپ ،كاىراتان زېملنلغا كيېلپ ،شب ۇەردە ۇاشلدى. 33راھلېە كيچلسى ىلر ئوغبل تبغبپ ،ئبنلڭغا« مينلڭ قاۇغبمنلڭ ئوغېى »دەپ ئلسلم قوۇدى ،چۈنكى ئب ئبنى تبغبشتا ئازاب چەكتى . ئەمما ئاتلسى سەككلزلنچى ئاۇنلڭ ئون ىلرلنچى كۈنى ،ىب ۇلل ئالتلنچى ھەپتلنلڭ ىلرلنچى كۈنى ،ئبنلڭغا ىلنااملن دەپ ئلسلم قوۇدى . [21:43 ]AM 34راھلېە ئب ۇەردە ۋاپات ىولدى ۋە ئەىرات زېملنلغا ،ۇەنى ىەۇتېەھەمگە دەپنە قلېلندى .ۇاقبپ راھلېەنلڭ قەىرلسلنلڭ ئۈستلدلكى ۇولنلڭ ئۈستلگە ،قەىرلسلگە ىلر تاش تۈۋرۈك ۇاسلدى. 33باب1ۇاقبپ ماگدالدرائيفنلڭ اەنبىلغا ىيرلپ ئولتبراقلشتى .ئونلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ئب ئاۇالى لياا ىلېەن ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ۇينلغا ىاردى. 2رۇىين راھلېەنلڭ دېرلكچلسى ،ۇەنى ئاتلسلنلڭ توقلېى ىلېھانلڭ مەخپلي ىلر ۇەردە سبدا چۆمۈلۈۋاتقانېلقلنى كۆرۈپ ،ئبنلڭغا ئاشلق ىولدى. 3ئب كيچلسى ۇوشبرۇنبپ ،ىلېھانلڭ ئۆۇلگە كلردى .ىلېھانلڭ ئۆۇلدلكى كارلۋاتتا ۇالغبز ئبخلۋاتقانېلقلنى كۆردى. 4ئب ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ۇاتتى .ئب ئوۇغلنلپ ،رۇىيننلڭ ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە كارلۋاتتا ۇاتقانېلقلنى كۆردى .ئب ۇوتقاننلڭ چيتلنى ئيچلپ ،ئبنى تبتبۋېېلپ ،قاتتلق ۋارقلراپ كەتتى .ىبنلڭ رۇىين ئلكەنېلكلنى ىلېدى. 5ئب ئبنلڭدلن خلجلل ىولبپ ،قوللنى ئبنلڭدلن قوۇبۋەتتى ،ئب قيچلپ كەتتى. 6ئب ىب ئلشتلن قاتتلق قاۇغبردى ،ىبنى ھيچكلمگە ئياتملدى. 7ۇاقبپ قاۇتلپ كيېلپ ئبنى ئلزدەپ كەلگەندە ،ئب ئبنلڭغا« :مەن ساڭا قارشى پاك ئەمەسمەن ،چۈنكى مەن ساڭا قارشى ناپاك ىولدۇم . چۈنكى رۇىين مينى ىبزۇپ قوۇدى ،كيچلسى مەن ىلېەن ۇاتتى ،مەن ئبخلپ قاپتلمەن ،ئب مينلڭ كلالملمنى ئيچلپ ،مەن ىلېەن ۇاتقبچە ھيچ نەرسە ىلېملدلم »دېدى. 8ۇاقبپ رۇىيننلڭ ىلېھا ىلېەن ىلېېە ىولبپ ،ئاتلسلنلڭ كلالملنى ئاشكارلېلغانېلقلغا قاتتلق ئاچچلقلندى. 9ۇاقبپ رۇىيننلڭ ئبنى ىبزغانېلقى ئۈچۈن ئبنلڭغا قاۇتا ۇيقلنلشملدى .ئاتلسلنلڭ ئيتلكلنى ئاچقان ھەر قانداق ئەرنلڭ قلېملشى ئلنتاۇلن رەزلل ،چۈنكى ئب پەرۋەردلگارنلڭ نەزلرلدە ۇلرگلنلچېلك. 10شبڭا ئاسماندلكى تاختللردا« :ئەركەك ئاتلسلنلڭ ئاۇالى ىلېەن ۇاتماسېلقى ۋە ئاتلسلنلڭ ئيتلكلنى ئاچماسېلقى كيرەك »دەپ ۇيزلېغان ۋە ىەلگلېەنگەن ،چۈنكى ىب ناپاكېلق .ئاتلسلنلڭ ئاۇالى ىلېەن ۇاتسا ،ئەر ۋە ئاۇال چوقبم ىلېېە ئۆللدۇ ،چۈنكى ئبلر ۇەر ۇۈزلدە ناپاكېلق قلېغان. 11خبدا ئۆزى تالېلغان ملېېەتېەر ئلچلدە ناپاك نەرسە ىولماۇدۇ. 12ۇەنە ىلر قيتلم ۇيزلېغان« :ئاتلسلنلڭ ئاۇالى ىلېەن ۇاتقانغا لەنەت ىولسبن ،چۈنكى ئب ئاتلسلنلڭ نومبسلنى ئاشكارلېلدى ».پەرۋەردلگارنلڭ ىارللق مبقەددەسېلرى« :ئامان ىولسبن ،ئامان ىولسبن »!دېدى. 13مبسا ،ئلسرائلېلرغا ىب سۆزگە ئەمەل قلېلشنى ىبۇرۇ ،چۈنكى ىب ئۆلۈم اازاسلغا ئيېلپ كيېلدۇ ،ىب ناپاكېلق ،ىبنداق ئلشنى قلېغان ئادەم ئۈچۈن مەڭگۈ كەچۈرۈم قلېلنماۇدۇ ،پەقەت ئب ئۆلتۈرۈلۈپ ،تاش ىلېەن ئبرۇپ ئۆلتۈرۈلۈپ ،خبداۇلملز خەلقلنلڭ ئارلسلدلن ۇوقلتلېلدۇ. 14چۈنكى ئلسرائلېلردا ىبنداق قلېغانلرنلڭ ھيچقاۇسلسلنلڭ ۇەر ۇۈزلدە ىلر كۈنمب ۇاشلشلغا رۇخسەت قلېلنماۇدۇ ،چۈنكى ئب ۇلرگلنلچېلك ۋە ناپاك. 15ئبلر« :رۇىين ئاتلسلنلڭ كينلزلكى ىلېەن ۇاتقاندلن كيالن ،ئبنلڭغا ھاۇاتېلق ىيرلېدى ۋە كەچۈرۈم قلېلندى ،گەرچە ئب ئيرى ىار ىولسلمب ، ئاتلسى ۇاقبپ ھاۇات ئلدى »دېملسبن. 16چۈنكى ئب ۋاقلتقلچە ،ىب قائلدە ،ھۆكۈم ۋە قانبن ھەممە ئۈچۈن تولبق ئاشكارللنملغان ئلدى .ئەمما سينلڭ دەۋرلڭدە ئب پەسلېېەر ۋە كۈنېەرنلڭ قانبنى ،شبنداقل مەڭگۈلۈك ئەۋلدلر ئۈچۈن مەڭگۈلۈك قانبن سۈپلتلدە ئاشكارللندى. 17ىب قانبن ئۈچۈن كۈنېەرنلڭ ئاخلرللشلشى ۋە كەچۈرۈم قلېلنلش ۇوق ،ىەلكى ئبلرنلڭ ھەر ئلككلسى ملېېەتنلڭ ئارلسلدلن ۇوقلتلېلشى كيرەك .ئبلر ىب ئلشنى قلېغان كۈنى ئبلرنى ئۆلتۈرلدۇ. 18مبسا ،سەن ىبنى ئلسرائلېلرغا ۇيزلپ قوي ،ئبلر ىب سۆزلەرگە ئەمەل قلېسبن ،ئۆلۈمگە ئيېلپ ىارلدلغان گبناھ قلېماۇدۇ ،چۈنكى پەرۋەردلگار خبداۇلملز سوتچى ،ئب ئلنسانغا ھۆرمەت قلېماۇدۇ ۋە سوۋغاتلرنى قوىبل قلېماۇدۇ. 19ئبلرغا ئەھدلنلڭ ىب سۆزللرلنى ئياتلپ ىەر ،ئبلر ئاڭلپ ،ئەمەل قلېلپ ،ئيھتلاات قلېسبن ،ۋەۇران ىولبپ ،زېملندلن ۇوقلېلپ كەتملسبن ،چۈنكى خبداۇلملز ئالدلدا زېملندا ىبنداق ئلشلرنى قلېغانلر ناپاكېلق ،ۇلرگلنلچېلك ،ىبلغلما ۋە ىبلغانمللردۇر. 20ئبلرنلڭ ۇەر ۇۈزلدە قلېغان زلناسلدلن چوڭ گبناھ ۇوق ،چۈنكى ئلسرائلېلر پەرۋەردلگار خبدانلڭ مبقەددەس خەلقى ،ملراسقا ئيرلشكەن ملېېەت ،روھانلي ۋە پادلشاھېلق ملېېەت ىولبپ ،ئبنلڭ مۈلكلدۇر .مبقەددەس ملېېەتنلڭ ئارلسلدا ىبنداق ناپاكېلق پەۇدا ىولماۇدۇ. 21ئالتلنچى ھەپتلنلڭ ئۈچلنچى ۇلېلدا[ ئەتلگەن سائەت ] 21:45ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ىارللق ئوغبلېلرى ئلبراھلمنلڭ ئۆۇلگە ىيرلپ ،ئاتلسى ئلسھاق ۋە ئانلسى رلبەقانلڭ ۇينلغا تبردى. 37
ۇبىلېيالر
22ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى تۆۋەندلكلچە :تبنجى ئوغېى رۇىين ،شلمون ،لۋلي ،ۇەھبدا ،ئلسساكار ،زەىبلون ،لياانلڭ ئوغبلېلرى ، راھلېە ،ۇۈسۈپ ۋە ىلنااملننلڭ ئوغبلېلرى ،ىلېھا ،دان ۋە ناىتاللنلڭ ئوغبلېلرى ،زلېپا ،گاد ۋە ئاشيرنلڭ ئوغبلېلرى ،ۇاقبپنلڭ ۇالغبز قلزى لياانلڭ قلزى دلنا. 23ئبلر ئلسھاق ىلېەن رلبەقاغا كيېلپ تەزلم قلېدى .ئبلرنى كۆرۈپ ،ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ىارللق ئوغبلېلرلغا ىەخت تلېلدى .ئلسھاق كلچلك ئوغېى ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلنى كۆرۈپ ،ئلنتاۇلن خبشال ىولدى ۋە ئبلرغا ىەخت تلېلدى. 34باب1ىب قلرلق تۆتلنچى ۇلېېلقنلڭ ئالتلنچى ۇلېلدا( ئەرتەڭېلك ) 21:48ۇاقبپ ئوغبلېلرلنى قوۇېلرلنى ئوتېلتلشقا ،خلزمەتچلېلرلنى ىولسا شەكەمنلڭ ئوتلقېلرلغا ئەۋەتتى. 2ئامورلرنلڭ ۇەتتە پادلشاھى ئبلرغا قارشى ۇلغلېلپ ،ئبلرنى ئۆلتۈرۈپ ،دەرەخېەرنلڭ ئاستلغا ۇوشبرۇنبپ ،مال-چارۋلېلرلنى ئولجا قلېلپ ئيېلشنى قارار قلېدى. 3ۇاقبپ ،لۋلي ،ۇەھبدا ۋە ۇۈسۈپ ئاتلسى ئلسھاقنلڭ ئۆۇلدە ئلدى ،چۈنكى ئلسھاقنلڭ روھى قاۇغبغا چۆمگەن ئلدى ،ئبلر ئبنلڭدلن ئاۇرلللملدى .ىلنااملن ئەڭ كلچلكى ئلدى ،شبڭا ئاتلسى ىلېەن ىلېېە قالدى. 4تاپھب پادلشاھى ،ئارېسا پادلشاھى ،سيراگان پادلشاھى ،سيېو پادلشاھى ،گائاس پادلشاھى ،ىەۇتورون پادلشاھى ،مائانلساكلر پادلشاھى ۋە ىب تاغېلق راۇونلردا ۇاشاۇدلغانلر ۋە كەنئان زېملنلدلكى ئورمانېلقتا ۇاشاۇدلغانلرنلڭ ھەمملسى كەلدى. 5ئبلر ىبنى ۇاقبپقا ااكارلپ« :مانا ،ئامور پادلشاھېلرى سينلڭ ئوغبلېلرلڭنى قورشاپ ،ئبلرنلڭ مال-چارۋلېلرلنى ىبلڭ-تالڭ قلېدى » دېدى. 6ئب ئۆۇلدلن چلقلپ ،ئۈچ ئوغېى ،ئاتلسلنلڭ ىارللق خلزمەتكارللرى ۋە ئۆز خلزمەتكارللرى ىلېەن ىلېېە تبردى .ئب ئالتە ملڭ قلېلچ كۆتۈرگەن ئەسكەر ىلېەن ئبلرغا قارشى ۇولغا چلقتى. 7ئب شەكەمنلڭ ئوتلقېلرلدا ئبلرنى ئۆلتۈرۈپ ،قيچلپ كەتكەنېلرلنى قوغلپ ،قلېلچ ىلېەن ئۆلتۈردى ،ئارېسا ،تاىب ،سارېگان ،سيېو ، ئامانلساكلر ۋە گاگائاسنى ئۆلتۈردى ۋە ئۆزلنلڭ مال-چارۋلېلرلنى قاۇتبرۇۋالدى. 8ئب ئبلرنى مەغېبپ قلېلپ ،ئبلرغا ۇەرللرلدلن ىەش خلل ميۋە-چيۋە ،ۇەنى ئبنلڭغا ىاج تاپشبرۇش ئۈچۈن ىاج تاپشبردى .ئب روىيل ۋە تامناتارېسنى قبردى. 9ئب تلنچ-ئامان قاۇتلپ كيېلپ ،ئبلر ىلېەن تلنچېلق ئورناتتى .ئبلر ئۆزى ۋە ئوغبلېلرى ملسلرغا ىارغانغا قەدەر ئبنلڭ قبلى ىولدى. 10ىب ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېلدا( ئەتلگەن سائەت ) 21:49ۇۈسۈپنى ئاكلېلرلنلڭ ئەھۋاللنى ىلېلش ئۈچۈن ئۆۇلدلن شەكەم زېملنلغا ئەۋەتتى .ئب ئبلرنى دوتان زېملنلدلن تاپتى. 11ئبلر ئبنلڭغا خلاانەت قلېلپ ،ئبنى ئۆلتۈرۈش پللنى تۈزدى .ئەمما پلكرلنى ئۆزگەرتلپ ،ئبنى ئلسمائلل سودلگەرللرلگە سيتلپ ، ملسلرغا ئيېلپ ىاردى .ئاندلن ئبنى ىلرئەۋننلڭ ىاش ئەمەلدارى ،ئاشپەزلەرنلڭ ىاشېلقى ،ئەل شەھلرلنلڭ روھانلاسى پوتلفارغا سيتلپ ىەردى. 12ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرى ىلر ئوغلقنى سوۇبپ ،ۇۈسۈپنلڭ ۇبڭلنى قانغا چللپ ،ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ئونلنچى كۈنى ئاتلسى ۇاقبپقا ئەۋەتتى. 13ئبلر ئبنى كەچتە ئبنلڭغا ئيېلپ كەلگەنېلكى ئۈچۈن ،ئب پۈتۈن كيچە قاۇغبغا چۆمدى .ۇۈسۈپنلڭ ئۆلۈملگە قاۇغبدلن قلزلپ كەتتى ۋە : «ۇۈسۈپنى ىلر ۇامان ھاۇۋان ۇەپ كيتلپتب »دېدى .ئبنلڭ ئائلېلسلدلكلېەر[ شب كۈنى ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە قاۇغبغا چۆمدى ،ئبلر ]پۈتۈن كۈن ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە قاۇغبغا چۆمدى. 14ئوغبلېلرى ۋە قلزى ئبنلڭغا تەسەلېى ىيرلش ئۈچۈن ئورنلدلن تبردى ،ليكلن ئب ئوغېى ئۈچۈن تەسەلېى تاپماقچى ىولملدى. 15شب كۈنى ىلېھا ۇۈسۈپنلڭ ئۆلگەنېلكلنى ئاڭلپ ،ئبنلڭغا قاۇغبرۇپ قازا قلېدى .ئب قەىرەتيفتە تبراتتى .ىلېھا ۇۈسۈپ ئۆلگەندلن كيالن ، ئبنلڭ قلزى دلنامب قازا قلېدى. 16ىلر ئاي ئلچلدە ئلسرائلل خەلقى ئۈچ قيتلم ماتەم تبتتى .ئبلر ىلېھانى راھلېەنلڭ قەىرلسلنلڭ ئبدۇللغا ،قلزى دلنانى ىولسا شب ۇەرگە دەپنە قلېدى. 17ئب ۇۈسۈپ ئۈچۈن ىلر ۇلل قاۇغبردى ۋە توختلملدى .چۈنكى ئب« :مينى قەىرلستانېلققا ىيرلپ ،ئوغېبم ئۈچۈن قاۇغبرۇشقا قوۇبۋېتلڭ » دېدى. 18شبڭا ئلسرائلل ئەۋلدللرلغا ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ئونلنچى كۈنى ،ۇەنى ۇۈسۈپ ئۈچۈن ۇلغېلغان خەۋەر ئاتلسى ۇاقبپقا ۇەتكەن كۈنى ، ئۆزللرلنى ئازاب-ئوقبىەتكە تارتلش پەرز قلېلندى .ئبلر ۇلېدا ىلر قيتلم ،ۇەتتلنچى ئاۇنلڭ ئونلنچى كۈنى ىلر ئوغلق سوۇبپ ،گبناھېلرى ئۈچۈن كەىارەت قلېلشى كيرەك ئلدى .چۈنكى ئبلر ئاتلسلنلڭ ئوغېى ۇۈسۈپكە ىولغان ميھلر-مبھەىبلتلگە قاۇغبرغان ئلدى. 19ىب كۈن ئبلرنلڭ گبناھېلرى ،ىارللق خاتاللقېلرى ۋە ىارللق خاتاللقېلرى ئۈچۈن قاۇغبرۇشى ،شبنداق قلېلپ ئبلر ۇلېدا ىلر قيتلم شب كۈنى ئۆزللرلنى پاكېلشى ئۈچۈن ىيكلتلېگەن. 20ۇۈسۈپ ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرى ئۆزلگە ئۆۇېەندى .رۇىيننلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ئادا ،شلموننلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ئادللبائا ىولبپ ،ئب كەنئانېلق ئلدى .ليۋلنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ميېكا ىولبپ ،ئب ئارامنلڭ قلزللرلدلن ،ئب تەراھنلڭ ئوغبلېلرلدلن ئلدى .ۇەھبدانلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى كەنئانېلق ىيتاسبئيل ،ئلسساكارنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ھيزاقا ،زەىبلبننلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى نلمان ،داننلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ئەگل ، ناىتاللنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ميسوپوتاملاەللك راسب ،گادنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ماكا ،ئاشيرنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ئلاونا ،ۇۈسۈپنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ملسلرللق ئاسينات ،ىلنااملننلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ئلااساكا ئلدى. 21شلمون تەۋىە قلېلپ ،ئۆزلنلڭ قيرلندلشى سۈپلتلدە ميسوپوتاملاەدلن ۇەنە ىلر ئاۇال ئالدى. 38
ۇبىلېيالر
35باب1قلرلق ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ تبنجى ھەپتلسلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا( ئەرتەڭېلك ) 21:57رلبيككا ئوغېى ۇاقبپنى چاقلرلپ ،ئبنلڭغا ئاتلسى ۋە ئاكلسلغا ىولغان ھۆرملتلنى ،ئۆمرلنلڭ ئاخلرلغلچە ئبلرغا ھۆرمەت قلېلشنى ىبۇرۇدى. 2ۇاقبپ مبنداق دېدى« :سلز ماڭا ىبۇرۇغاننلڭ ھەمملسلنى قلېلمەن .چۈنكى ىب ئلش مينلڭ ئۈچۈن شان-شەرەپ ،ئبلبغېبق ۋە پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا ئادلېېلق ىوللدۇ ،ئەگەر مەن ئبلرنى ھۆرمەتېلسەم. 3ئانا ،سەنمب مينلڭ تبغبلغان ۋاقتلمدلن تارتلپ ىۈگۈنگلچە ،ىارللق ئلشېلرلم ۋە قەلبلمدلكى ىارللق ئلشلرنلڭ ھەمملسلنلڭ ،مەن ھەملشە ھەممە ئادەم ھەققلدە ۇاخشلېلقنى ئوۇلۇدلغانېلقلمنى ىلېلسەن. 4ئاتام ىلېەن ئاكامنى ھۆرمەتېەش ئۈچۈن ،سەن ماڭا ىبۇرۇغان ىب ئلشنى قانداقمب قلېماۇمەن؟ 5ئانا ،ماڭا ئياتلپ ىەر ،سەن مەندە قانداق ىبزۇقچلېلقنى كۆردۈڭ ،مەن ئبنلڭدلن ۇۈز ئۆرۈۇمەن ،ماڭا رەھلم-شەپقەت قلېلنلدۇ. 6ئب ئبنلڭغا« :ئوغېبم ،مەن سەندلن پۈتۈن ھاۇاتلمدا ھيچقانداق ىبزۇقچلېلق كۆرملدلم ،پەقەت توغرا ئلشلرنلل كۆردۈم .شبنداقتلمب ، ئوغېبم ،ساڭا راستلنى ئياتاي :مەن ىب ۇلل ئۆللمەن ،ىب ۇلل ھاۇاتلمدا ۇاشلاالماۇمەن .چۈنكى مەن چۈشۈمدە ئۆلۈم كۈنلنى كۆردۈم ،مەن 155 ۇلېدلن ئيشلپ كەتمەۇدلغانېلقلمنى كۆردۈم .مانا ،مەن ۇاشاشقا تيگلشېلك ىارللق ھاۇاتلمنى تامامېلدلم». 7ۇاقبپ ئانلسلنلڭ سۆزللرلگە كۈلدى ،چۈنكى ئانلسى ئبنلڭغا ئۆلۈشنى ئياتقانلدى .ئب ئانلسلنلڭ قارشى تەرلپلدە ئولتبرۇپ ،كۈچلنلڭ ۇيتلشلچە ئاالزللشلپ قالماۇتتى .چۈنكى ئب ئلچكلرلگە كلرلپ-چلقلپ ،كۆزللرلنى كۆرەتتى ،چلشېلرى كۈچېۈك ئلدى ،ھاۇاتلنلڭ ھەممە كۈنى ھيچقانداق كيسەلگە گلرلپتار ىولملغانلدى. 8ۇاقبپ ئبنلڭغا« :ئانا ،ئەگەر مينلڭ كۈنېلرلم سلزنلڭ ئۆمرلڭلزگە ۇيقلنېلشلپ ،كۈچ-قبۋۋلتلڭلز سلزنلڭ كۈچلڭلزگە ئوخشاش مەندە ىولسا ، مەن ىەختېلكمەن .سلز ئۆلمەۇسلز ،چۈنكى ئۆلۈملڭلز توغرلسلدا ماڭا مەسخلرە قلېلۋاتلسلز »،دېدى. 9ئب ئلسھاقنلڭ ۇينلغا كلرلپ ،ئبنلڭغا« :سەندلن ىلر ئۆتۈنۈشۈم ىار :ئەساۋغا قەسەم قلېدۇر ،ئب ۇاقبپقا زلاان ۇەتكۈزمەۇدۇ ،ئبنى قوغېلماۇدۇ ،چۈنكى سەن ئبنلڭ ئوي-پلكلرللرلنلڭ ئبنلڭ ۇاش ۋاقتلدلن تارتلپل ىبزۇق ئلكەنېلكلنى ،ئبنلڭدا ۇاخشلېلق ۇوقېبقلنى ىلېلسەن ، چۈنكى ئب سەن ئۆلگەندلن كيالن ئبنى ئۆلتۈرۈشنى ئارزۇ قلېلدۇ »دېدى. 10ئبنلڭ ئلنلسى ۇاقبپ ھارانغا كۆچۈپ كەلگەن كۈندلن تارتلپ ىۈگۈنگلچە قلېغانېلرلنلڭ ھەمملسلنى سەن ىلېلسەن .ئب ىلزنى پۈتۈن قەلبى ىلېەن تاشېلۋېتلپ ،ىلزگە قانداق ۇامانېلق قلېدى ،پادلېلرلڭلزنى ئۆزلگە تارتلۋالدى ،ىارللق مال-مۈلكلڭلزنى سينلڭ ئالدلڭدلن تارتلۋالدى. 11ىلز ئبنلڭدلن ئۆزلملزنلڭ نەرسلېلرلنى سوراپ ۇالۋۇرغان ۋاقتلملزدا ،ئب ىلزگە رەھلم قلېغاندەك قلېدى. 12سەن مبكەممەل ۋە ئادلل ئوغېبڭ ۇاقبپقا ىەخت ئاتا قلېغانېلقلڭ ئۈچۈن ،ئب ساڭا ئاچچلقلندى .چۈنكى ئبنلڭدا ۇامانېلق ۇوق ،پەقەت ۇاخشلېلق ىار .ئب ھاراندلن كەلگەندلن تارتلپ ىۈگۈنگلچە ىلزدلن ھيچ نەرسلنى تارتلۋالملدى .ئب ھەملشە ھەممە نەرسلنى ئۆز ۋاقتلدا ىيرلدۇ ،ىلز ئبنلڭ قوللدلن ئالغاندا چلن قەلبلدلن خبشال ىوللدۇ ،ئب ىلزگە ىەخت ئاتا قلېلدۇ .ھاراندلن كەلگەندلن تارتلپ ىۈگۈنگلچە ىلزدلن ئاۇرلېملدى ،ئب ھەملشە ئۆۇدە ىلز ىلېەن ىلېېە تبرۇپ ،ىلزگە ھۆرمەت ىلېدۈرلدۇ. 13ئلسھاق ئبنلڭغا« :مەنمب ىلز ىلېەن ىلېېە ىولغان ۇاقبپنلڭ ئلشېلرلنى ىلېلمەن ۋە كۆرلمەن ،ئب ىلزنى چلن قەلبلدلن ھۆرمەتېەۇدۇ .ليكلن مەن ىبرۇن ئەساۋنى ۇاقبپتلن ئارتبق ۇاخشى كۆرەتتلم ،چۈنكى ئب تبنجى ئوغبل ئلدى .ئەمما ھازلر مەن ۇاقبپنى ئەساۋدلن ئارتبق ۇاخشى كۆرلمەن ،چۈنكى ئب نبرغبن ۇامان ئلشلرنى قلېدى ،ئبنلڭدا ئادلېېلق ۇوق ،چۈنكى ئبنلڭ ىارللق قلېملشېلرى ئادالەتسلزللك ۋە زوراۋانېلق». 14ھازلر ئبنلڭ ىارللق قلېملشېلرى سەۋەىلدلن ۇۈرلكلم ىلئارام ىولبۋاتلدۇ .ئب ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرى قبتقبزۇلماۇدۇ .چۈنكى ئبلر ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،ئاسمان ئاستلدلن ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلدۇ .چۈنكى ئب ئلبراھلمنلڭ خبداسلنى تاشلپ ،ئبنلڭ ئاۇالېلرلنلڭ ،ئبلرنلڭ ناپاكېلقېلرلنلڭ ۋە خاتاللقېلرلنلڭ ئارقلسلدلن ماڭدى .ئۆزى ۋە ىاللېلرلمب شبنداق. 15سەن ماڭا ئبنى ئلنلسى ۇاقبپنى ئۆلتۈرمەۇدلغانېلقلغا قەسەم قلېدۇراي ،گەرچە ئب قەسەم قلېسلمب ،قەسلملدە تبرماۇدۇ ،پەقەت ۇاخشلېلقل قلېماۇدۇ ،پەقەت ۇامانېلق قلېلدۇ ،دەپ ىبۇرۇۇسەن. 16ئەگەر ئب ئلنلسى ۇاقبپنى ئۆلتۈرۈۋەتمەكچى ىولسا ،ۇاقبپ ئبنلڭغا تاپشبرۇللدۇ ،ئب ۇاقبپنلڭ قوللدلن قيچلپ قبتبللماۇدۇ ،چۈنكى ئب ۇاقبپنلڭ قوللغا چۈشۈپ قاللدۇ. 17ۇاقبپتلن قورقما ،چۈنكى ۇاقبپنلڭ قوغدلغبچلسى ئبلبغ ،كۈچېۈك ،شان-شەرەپېلك ،ئەساۋنلڭ قوغدلغبچلسلدلنمب ماختلنلشقا ئەرزلادۇ. 18رلبەكا ئەساۋنى چاقلرتلپ كەلدى .ئب ئەساۋنلڭ ۇينلغا كەلدى .ئەساۋ ئەساۋغا« :ئوغېبم ،ساڭا ىلر ئۆتۈنۈشۈم ىار ،ئوغېبم ،سەن ۋەدە ىەرگلن ،شبنداق قلېلمەن »دېدى. 19ئب« :ماڭا ئياتقانېلرلڭلزنلڭ ھەمملسلنى قلېلمەن ،تلېلگلنلڭلزنى رەت قلېماۇمەن »،دېدى. 20ئب ئبنلڭغا« :مەن سەندلن ئۆتۈنلمەنكى ،مەن ئۆلگەن كۈنى ،مينى ئيېلپ ىيرلپ ،ئاتاڭنلڭ ئانلسى سارەنلڭ ۇينلغا دەپنە قلېغاۇسەن .سەن ۇاقبپ ىلېەن ىلر-ىلرلڭنى سۆۇۈپ ،ىلر-ىلرلڭگە ۇامانېلق قلېلشنى خاللماي ،پەقەت ئۆز-ئارا مبھەىبەت ىاغېلساڭ ،شبنداق قلېساڭ ، ئوغبلېلرلم ،سەن ىەختېلك ىوللسەن ،زېملندا شان-شەرەپكە ئيرلشلسەن ،ھيچقانداق دۈشمەن سەندلن خبشال ىولماۇدۇ ،سينى سۆۇگەنېەرنلڭ ھەمملسلنلڭ نەزلرلدە سەن ىەخت ۋە رەھلم ىوللسەن »،دېدى. 21ئب مبنداق دېدى« :ماڭا ئياتقانېلرلڭلزنلڭ ھەمملسلنى قلېلمەن ،سەن ۋاپات ىولغان كۈنى سينى ئاتامنلڭ ئانلسى سارەنلڭ ۇينلغا دەپنە قلېلمەن .سەن ئبنلڭ سۆڭلكلنلڭ سينلڭ سۆڭلكلڭگە ۇيقلن ىولبشلنى ئۈملد قلېغان ئلدلڭ. 22ئلنلم ۇاقبپنلمب ھەممە ئادەمدلن ئارتبق سۆۇلمەن ،چۈنكى پۈتۈن دۇناادا پەقەت ئبنلڭدلن ىاشقا ئلنلم ۇوق .ئەگەر مەن ئبنى سۆۇسەم ،ىب مەن ئۈچۈن چوڭ ئلش ئەمەس .چۈنكى ئب مينلڭ ئلنلم ،ىلز سينلڭ ىەدلنلڭدە ىلېېە ئبرۇقلنغان ،سينلڭ قورسلقلڭدلن ىلېېە چلققان .ئەگەر ئلنلمنى سۆۇملسەم ،كلمنى سۆۇلمەن؟ 39
ۇبىلېيالر
23مەن ئۆزۈمنلڭ ۇاقبپقا مەن ۋە ئوغبلېلرلم توغرلسلدا نەسلھەت قلېلشلڭلزنى ئۆتۈنلمەن ،چۈنكى ئبنلڭ ماڭا ۋە ئوغبلېلرلمغا چوقبم پادلشاھ ىوللدلغانېلقلنى ىلېلمەن .ئاتام ئبنلڭغا ىەخت تلېلگەن كۈنى ئبنى ئەڭ ۇبقلرى ،مينى ئەڭ تۆۋەن قلېدى. 24ساڭا قەسەمكى ،مەن ئبنى سۆۇلمەن ،ھاۇاتلمنلڭ ھەممە كۈنى ئبنلڭغا ۇامانېلق ئەمەس ،پەقەت ۇاخشلېلق تلېەۇمەن. 25ئب ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسى توغرلسلدا ئبنلڭغا قەسەم ىەردى .ئاندلن ئب ئەساۋنلڭ كۆز ئالدلدا ۇاقبپنى چاقلرتلپ ،ئبنلڭغا ئياتقان سۆزللرى ىوۇلچە ىبۇرۇق ىەردى. 26ئب« :مەن سلزنلڭ خاھلشلڭلزنى قلېلمەن .ماڭا ئلشلنلڭ ،مەندلن ۋە ئوغبلېلرلمدلن ئەساۋغا قارشى ھيچقانداق ۇامانېلق ىولماۇدۇ ،مەن پەقەت مبھەىبەتتەل ىلرلنچى ىوللمەن »،دېدى. 27ئبلر شب كيچلسى ۇەپ-ئلچلپ ئولتبردى .ئب ئۈچ ۇاشقا كلرگەن ،ىلر ھەپتە ىلر ۇاشقا كلرگەن ،شب كيچلسى ئالەمدلن ئۆتتى .ئبنلڭ ئلككى ئوغېى ئەساۋ ىلېەن ۇاقبپ ئبنى ئاتلسلنلڭ ئانلسى سارەنلڭ ۇينلدلكى قوش غارغا دەپنە قلېدى. 36باب1ىب ھەپتلنلڭ ئالتلنچى ۇلېى ] [21:62 AMئلسھاق ئلككى ئوغېى ئەساۋ ىلېەن ۇاقبپنى چاقلردى .ئبلر ئبنلڭ ۇينلغا كەلدى .ئلبراھلم ئبلرغا« :ئوغېبم ،مەن ئاتا-ىوۋلېلرلمنلڭ ۇوللغا ،ئاتا-ىوۋلېلرلمنلڭ مەڭگۈلۈك ئۆۇلگە كيتلۋاتلمەن. 2شبڭا مينى ئاتام ئلبراھلمنلڭ ۇينلغا ،خلتېلق ئەىروننلڭ ئيتلزلدلكى قوش ئۆڭكۈرگە دەپنە قلېلڭلر .ئلبراھلم ئب ۇەرگە دەپنە قلېلش ئۈچۈن ىلر قەىرلنى سيتلۋالغان .مەن ئۆزۈم قيزلپ قوۇغان قەىرلگە مينى دەپنە قلېلڭلر. 3ئوغبلېلرلم ،سلېەرگە شبنى ىبۇرۇۇمەنكى ،ۇەر ۇۈزلدە ھەققانلاەت ۋە توغرا ئلش قلېلڭلر .شبنداق قلېساڭلر ،پەرۋەردلگار ئلبراھلم ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا قلېغان ۋەدلسلنلڭ ھەمملسلنى سلېەرگە ئەمەلگە ئاشبرلدۇ. 4ئوغبلېلرلم ،قيرلنداشېلرلم ،ئۆز اينلنى سۆۇگەندەك ىلر-ىلرلڭلرنى سۆۇۈڭلر ،ھەر ىلرلڭلر ئۆز قيرلندلشلغا پاۇدلېلق ئلشلرنى ئلزدلسبن ،ۇەر ۇۈزلدە ىلرللكتە ھەرلكەت قلېسبن ،ىلر-ىلرلنى ئۆز اينلنى سۆۇگەندەك سۆۇسبن. 5ىبتلر مەسلېلسلگە كەلسەك ،مەن سلېەرگە ئبلرنى رەت قلېلشلڭلرنى ،ئبلردلن نەپرەتېلنلشلڭلرنى ۋە ئبلرنى سۆۇمەسېلكلڭلرنى ىبۇرۇۇمەن ۋە ئاگاھلندۇرلمەن ،چۈنكى ئبلر ئبلرغا چوقبنغبچللر ۋە ئبلرغا سەادە قلېغبچللر ئۈچۈن ئالدامچلېلققا تولغان. 6ئوغبلېلرلم ،ئاتاڭلر ئلبراھلمنلڭ خبداسى پەرۋەردلگارنى ،مەنمب ئبنلڭغا قانداق ئلبادەت قلېغانېلقلمنى ،ئبنلڭغا قانداق قلېلپ ئادلېېلق ۋە خبشالېلق ىلېەن خلزمەت قلېغانېلقلمنى ئيسلڭلردا تبتبڭلر .ئب سلېەرنى كۆپەۇتلپ ،ئەۋلدللرلڭلرنى ئاسماندلكى ۇبلتبزلردەك كۆپەۇتسبن ،سلېەرنى زېملندا ھەققانلاېلق ئۆسۈمېۈكى قلېلپ تبرغبزسبن ،ىب ئۆسۈمېۈك ئەۋلدتلن ئەۋلدقلچە ۇلېتلزلغا تلكلېملسبن. 7ئەمدى مەن سلېەرنى ئاسمانلرنى ،زېملننى ۋە ىارللق نەرسلېەرنى ۇاراتقان شانېلق ،شانېلق ،ئبلبغ ،شانېلق ،ئاااۇلپ ۋە قبدرەتېلك زات ىلېەن قەسەم قلېدۇرلمەن .ئبنلڭدلن قورقبڭلر ۋە ئبنلڭغا ئلبادەت قلېلڭلر. 8ھەر ىلرلڭلر ئۆز قيرلندلشلنى ميھلر-مبھەىبەت ۋە ھەققانلاەت ىلېەن سۆۇسبن ،شبنداقل ھاۇاتلڭلرنلڭ ئاخلرلغلچە قيرلنداشېلرلغا ۇامانېلق قلېلشنى خاللملسبن ،شبنداق قلېساڭلر ،ىارللق ئلشېلرلڭلردا مبۋەپپەقلاەت قازلنلسلېەر ۋە ھالك ىولماۇسلېەر. 9ئەگەر سلېەرنلڭ ىلرلڭلر قيرلندلشلغا ۇامانېلق پللنېلساڭلر ،شبنى ىلېلڭلركى ،ىبنلڭدلن كيالن قيرلندلشلغا ۇامانېلق پللنېلغان ھەر ىلر ئادەم ئبنلڭ قوللغا چۈشۈپ ،تلرلكېەر زېملنلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،ئبنلڭ ئەۋلدللرى ئاسمان ئاستلدلن ۇوقلتلېلدۇ. 10ليكلن ،سودومنى كۆۇدۈرگەندەك ،غەزەپ ۋە غەزەپ ىلېەن ،ئوت ىلېەن كۆۇدۈرۈۋېتلدلغان ئوت ىلېەن ،ئب ۇەر-زېملنى ،شەھلرلنى ۋە ىارللق نەرسلېلرلنى كۆۇدۈرۈۋېتلدۇ .ئب ئلنسان ىاللېلرلنلڭ تەرىلاە كلتاىلدلن ئۆچۈرۈللدۇ ،ھاۇاتېلق دەپتلرلگە ۇيزلېماۇدۇ ،ىەلكى ھالكەت دەپتلرلگە ۇيزلېلدۇ ،ئب مەڭگۈلۈك ھالكەتكە ئبچراۇدۇ .شبنداق قلېلپ ،ئبلرنلڭ ئەۇلبېلنلشى ھەملشە نەپرەت ،لەنەت ،غەزەپ ،ئازاب ، غەزەپ ،ۋاىا ۋە كيسەلېلك ىلېەن ۇيڭلېلنلدۇ. 11ئوغبلېلرلم ،مەن سلېەرگە شبنى ئياتلپ ،گبۋاھېلق ىيرلمەنكى ،ئۆز قيرلندلشلغا زلاان ۇەتكۈزمەكچى ىولغان ئادەمنلڭ ىيشلغا كيېلدلغان ھۆكۈمگە ئاساسەن. 12ئب شب كۈنى ىارللق مۈلكلنى ئلككلاېەنگە ىۆلۈپ ىەردى .چوڭراق قلسملنى تبنجى ئوغېلغا ،مبنار ۋە ئبنلڭ ئەتراپلدلكى ىارللق نەرسلېەرنى ،شبنداقل ئلبراھلمنلڭ قەسەم قبدۇقلدلكى ىارللق نەرسلېلرلنى ىەردى. 13ئب« :ىب چوڭراق ملقدارنى تبنجى ئوغبلغا ىيرلمەن »،دېدى. 14ئەساۋ« :مەن تبنجى ۇلل ھوقبقلمنى ۇاقبپقا سيتلپ ،ۇاقبپقا ىەردلم .ىب ھوقبق ئبنلڭغا ىيرلېسبن ،ىب ھوقبق ئبنلڭغا تەۋە ىولغاچقا ،مەن ىب ھەقتە ىلر ئيغلزمب گەپ قلللماۇمەن »،دېدى. 15ئلسھاق مبنداق دېدى« :ئەي ئوغبلېلرلم ،ىۈگۈن سلېەرگە ۋە ئەۋلدللرلڭلرغا ىەخت ئاتا قلېغاي .سلېەر ماڭا ئارام ىەردلڭلر .تبنجى تبغبلغانېلق ھوقبقى ئۈچۈن ۇامانېلق قلېلشلڭلردلن قورقماۇمەن. 16ئەڭ ئبلبغ خبدا ئادلل ئلش قلېلدلغان ئادەمگە ،ئبنلڭغا ۋە ئبنلڭ ئەۋلدللرلغا مەڭگۈ ىەخت ئاتا قلېسبن. 17ئاندلن ئب ئبلرغا ىبۇرۇق قلېلپ ،دۇئا قلېدى .ئبلر ئبنلڭ ئالدلدا ىلېېە ۇەپ-ئلچلپ ،خبشال ىولدى .ئبلرنلڭ ئارلسلدا ىلر نلاەت ىولغانېلقى ئۈچۈن ،ئب خبشال ىولدى .ئبلر ئبنلڭدلن ئاۇرلېلپ ،شب كۈنى ئارام ئيېلپ ئبخلپ قالدى. 18ئلسھاق شب كۈنى خبشالېلق ىلېەن كارلۋلتلدا ئبخلپ قالدى .ئب مەڭگۈ ئبۇقبغا كيتلپ ،ىلر ۇۈز سەكسەن ۇيشلدا ئالەمدلن ئۆتتى .ئب ۇلگلرمە ىەش ھەپتە ىەش ۇلېنى تامامېلدى .ئبنلڭ ئلككى ئوغېى ئەساۋ ىلېەن ۇاقبپ ئبنى دەپنە قلېدى. 19ئەساۋ ئيدوم زېملنلغا ،سيئلر تاغېلق راۇونلغا ىيرلپ ،ئب ۇەردە ئولتبراقلشتى. 20ۇاقبپ ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ۇبرتتلكى قەلئە مبنارلدا ،خيبرون تيغلدا تبرۇپ ،پەرۋەردلگارغا پۈتۈن قەلبى ىلېەن ئلبادەت قلېدى . پەرۋەردلگار ئبنلڭ ئەۋلدللرلنلڭ كۈنېلرلنى ئاۇرلغاندەك ،ئبنلڭ ئينلق ئەمرللرلگە ئەمەل قلېدى. 40
ۇبىلېيالر
21ئبنلڭ ئاۇالى لياا قلرلق ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلنلڭ تۆتلنچى ۇلېلدا ]، [21:67ئالەمدلن ئۆتتى .ئب ئبنى ئانلسى رلبيككانلڭ ۇينلدلكى قوش غارغا ،ئاتلسلنلڭ ئانلسى سارەنلڭ قەىرلسلنلڭ سول تەرلپلگە دەپنە قلېدى. 22ئبنلڭ ئوغبلېلرى ۋە ئوغبلېلرى ئاۇالى لياا ئۈچۈن ئبنلڭغا قاۇغبرۇپ ،ئبنلڭغا تەسەلېى ىيرلش ئۈچۈن كەلدى .چۈنكى سلڭېلسى راھلېە ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،للاا ئبنلڭغا ئلنتاۇلن ئامراق ىولغاچقا ،للاا ئبنلڭغا قاۇغبرغانلدى. 23چۈنكى ئب ىارللق ئلشېلرلدا مبكەممەل ۋە توغرلق ئلدى ،ۇاقبپنى ھۆرمەتېەۇتتى .ۇاقبپ ىلېەن ىلېېە تبرغان كۈنېلرلدە ،ۇاقبپ ئبنلڭ ئاغزلدلن قاتتلق سۆز ئاڭېلملدى .چۈنكى ئب مبلۇلم ،تلنچ ،توغرلق ۋە ھۆرمەتكە سازاۋەر ئلدى. 24ئب ئبنلڭ ھاۇاتلدا قلېغان ىارللق ئلشېلرلنى ئەسېەپ ،ئبنلڭغا قاتتلق قاۇغبردى ،چۈنكى ئب ئبنى پۈتۈن قەلبى ۋە پۈتۈن روھى ىلېەن سۆۇەتتى. 37باب1ۇاقبپ ىلېەن ئەساۋنلڭ ئاتلسى ئلسھاق ۋاپات ىولغان كۈنى ]، [2162 AMئەساۋنلڭ ئوغبلېلرى ئلسھاقنلڭ چوڭ ئوغېلنلڭ ئورنلنى كلچلك ئوغېى ۇاقبپقا ىەرگەنېلكلنى ئاڭلپ ،قاتتلق غەزەپېەندى. 2ئبلر ئاتلسى ىلېەن تالش-تارتلش قلېلپ« :سەن چوڭ ،ۇاقبپ كلچلك تبرساڭ ،نيملشقا ئاتاڭ ۇاقبپقا چوڭنلڭ ئورنلنى ىيرلپ ،سينى تاشېلۋەتكەن؟ »دېدى. 3ئب ئبلرغا« :مەن تبنجى تبغبلغانېلقلمنى ۇاقبپقا ىلر پارچە ۇيسلۋلېەككە ساتقانېلقلم ئۈچۈن ،ئاتام مينى ئوۋ ئوۋلپ ،ئبنلڭغا ۇەۇدلغان نەرسە ئيېلپ كيېلپ ،ماڭا دۇئا قلېلشقا ئەۋەتكەن كۈنى ،ئب ئالدامچلېلق ىلېەن كيېلپ ،ئاتامغا ۇيمەك-ئلچمەك ئيېلپ كەلدى .ئاتام ئبنلڭغا دۇئا قلېلپ ،مينى ئبنلڭ قوللغا تاپشبردى. 4ئەمدى ئاتلملز ىلزنى ئلككلملزگە قەسەم قلېدۇردى ،ىلز ئلككلملز ئبنلڭ قيرلندلشلغا قارشى ۇامانېلق پللنېلماۇملز ،ئلككلملز ئۆز قيرلندلشلملز ىلېەن مبھەىبەت ۋە تلنچېلقتا ۇاشاۇملز ،ۇوللملز ىبزۇلماۇدۇ. 5ئبلر ئبنلڭغا« :ىلز سينلڭ ئبنلڭ ىلېەن تلنچېلق ئورنلتلشبڭنى ئاڭېلماۇملز ،چۈنكى ىلزنلڭ كۈچلملز ئبنلڭدلن كۈچېۈك ،ىلز ئبنلڭدلن كۈچېۈكملز ،ىلز ئبنلڭغا قارشى چلقلپ ،ئبنى ئۆلتۈرۈپ ،ئبنلڭ ئوغبلېلرلنى ۋەۇران قلېلملز .ئەگەر سەن ىلز ىلېەن ىلېېە ىارملساڭ ،ساڭا زلاان ۇەتكۈزلملز »،دېدى. 6ئەمدى ىلزگە قبلق سيېلڭلر :كيېلڭلر ،ئارلم ،ىلېلستلاە ،موئاب ۋە ئاممونلرغا ئادەم ئەۋەتلپ ،اەڭگە قلزغلنېلق ىلېەن تەۇاارلنغان ئەرلەرنى تاللپ ،ئبنلڭغا قارشى تبرۇپ ،ئبنلڭ ىلېەن ئبرۇش قللۇېى ،ئب كۈچلالشتلن ىبرۇن ئبنى ۇەر ۇۈزلدلن ۇوقلتاۇېى». 7ئاتلسى ئبلرغا« :ىارماڭلر ،ئبنلڭ ئالدلدا ۇلقلېلپ قالماڭلر »،دېدى. 8ئبلر ئبنلڭغا« :ىب سينلڭ ۇاش ۋاقتلڭدلن تارتلپ ىۈگۈنگلچە قلېغان ئلش-ھەرلكلتلڭنلڭ دەل ئۆزى ،سەن ئۆزۈڭنى ئبنلڭ ىوۇبنتبرۇقلغا سيېلپ قوۇدۇڭ »،دېدى. 9ىلز ىب سۆزلەرگە قبلق سالماۇملز ».ئبلر ئارامغا ۋە ئادۇرامغا ئاتلسلنلڭ دوستلغا ئادەم ئەۋەتتى ،ئبلر ئۆزللرى ىلېەن ىلېېە ملڭ اەڭچى ،تاللنغان اەڭچلنى ۇالېلدى. 10موئاب ۋە ئاممونلردلن ۇاللنغانلر ملڭ تاللنغان ئەسكەر ،ىلېلستلاەللكېەردلن ملڭ تاللنغان اەڭچى ،ئيدوم ۋە ھورلتلردلن ملڭ تاللنغان اەڭچى ۋە كلتتلمدلن ىاتبر اەڭچلېەر كەلدى. 11ئبلر ئاتلسلغا« :ئبلر ىلېەن ىلېېە ىيرلپ ،ئبلرنى ىاشلپ ماڭ ،ىولملسا سينى ئۆلتۈرلملز »دېدى. 12ئوغبلېلرلنلڭ ئبنى ئلنلسى ۇاقبپقا قارشى تبرۇشقا مەاببرللغانېلقلنى كۆرۈپ ،ئب غەزەپ ۋە غەزەپكە تولدى. 13ليكلن كيالن ئب ئلنلسى ۇاقبپقا قلېغان ىارللق ۇامانېلقېلرلنى ئيسلگە ئالدى ،ئاتلسى ىلېەن ئانلسلغا قلېغان قەسلملنى ئيسلدە ساقېلملدى ، چۈنكى ئب پۈتۈن ئۆمرلدە ئلنلسى ۇاقبپقا قارشى ھيچقانداق ۇامانېلق پللنېلماۇدۇ ،دېدى. 14ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسلگە قارلماي ،ۇاقبپ ئبلرنلڭ ئۆزلگە قارشى ئبرۇشقا كيېلۋاتقانېلقلنى ىلېملدى .ئب ئاۇالى لياا ئۈچۈن قاۇغبردى . ئبلر تۆت ملڭ تاللنغان اەڭچى ۋە اەڭچى ىلېەن مبنارغا ۇيقلنلشتى. 15ھلبرونېبقلر ئبنلڭغا« :مانا ،ئاكاڭ ساڭا قارشى ئبرۇش قلېلشقا كەلدى ،ئب ساڭا قارشى 40000قلېلچ ىلېەن ىيزەلگەن ،قالقان ۋە قوراللر ىلېەن ىلېېە كەلدى »دەپ خەۋەر قلېدى .چۈنكى ئبلر ۇاقبپنى ئەساۋدلن كۆرە كۆپرەك ۇاخشى كۆرەتتى .ئبلر ۇاقبپقا ىبنى ئياتتى ، چۈنكى ۇاقبپ ئەساۋدلن كۆرە تيخلمب كەڭ قورساق ۋە رەھلمدلل ئادەم ئلدى. 16ليكلن ۇاقبپ ئبلر مبنارغا ۇيقلنلشملغبچە ئلشەنملدى. 17ئب مبنارنلڭ دەرۋازلېلرلنى تاقلۋەتتى .ئاندلن ئب سيپلېنلڭ ئۈستلدە تبرۇپ ،ئلنلسى ئەساۋغا« :ئاۇاللمنلڭ ۋاپات ىولغانېلقى ئۈچۈن ماڭا تەسەلېى ىيرلش ئۈچۈن كەلگلنلڭلز نيملدېگەن ۇاخشى تەسەلېى !ئبلر ئۆلۈشتلن ىبرۇن ئاتاڭغا ۋە ئاناڭغا قلېغان قەسلملڭلز مبشبمب؟ سەن قەسلمنى ىبزۇپ ،ئاتاڭغا قلېغان قەسلملڭ ىلېەنل ئەۇلبېەندلڭ »،دېدى. 18ئەساۋ ااۋاب ىيرلپ« :ئلنسانلر ۋە ھاۇۋانلر ھەرگلز ھەققانلاەت قەسلمى ىەرمەۇدۇ ،چۈنكى ئبلر ھەر كۈنى ىلر-ىلرلگە قارشى ۇامانېلق پللنلۇدۇ ،ھەر ىلرى ئۆزلنلڭ دۈشملنى ۋە دۈشملنلنى ئۆلتۈرلدۇ »دېدى. 19سەن مينى ۋە ىاللېلرلمنى مەڭگۈ ۇامان كۆرلسەن ،سەن ىلېەن قيرلنداشېلق رلشتلسلنى ساقېلماۇسەن. 20مەن ساڭا ااكارللغان ىب سۆزلەرنى ئاڭل :ئەگەر چوشقا تيرلسلنى ئۆزگەرتلپ ،تۈكېلرلنى ۇبڭدەك ۇبمشاق قللللسا ،ۇاكى مۈڭگۈزللرلنى كلالك ۇاكى قوۇنلڭ مۈڭگۈزلگە ئوخشاش ىيشلدا ئۆستۈرەللسە ،مەن سەن ىلېەن قيرلنداشېلق رلشتلسلنى ساقلۇمەن ،ئەگەر كۆكرەكېەر ئانلسلدلن ئاۇرلېسا ،سەن ماڭا ئاكا ىولملدلڭ. 21ئەگەر ىۆرلېەر قوزللرنى ۇەپ تاشېلماسېلق ۇاكى زوراۋانېلق قلېماسېلق ئۈچۈن ئبلر ىلېەن ۇارلشلشسا ،ئەگەر ئبلرنلڭ قەلبى ئبلرغا ۇاخشلېلق قلېسا ،مينلڭ قەلبلمدە ساڭا تلنچېلق ىوللدۇ. 41
ۇبىلېيالر
22ئەگەر شلر كال ىلېەن دوست ىولبپ ،ئبنلڭ ىلېەن ۇارلشلپ ،ئبنلڭ ىلېەن ىلر ىوۇبنتبرۇققا ىاغېلنلپ ،ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە ۇەر ھەۇدەۇدلغان ىولسا ،مەن سەن ىلېەن ۇارلشلپ قاللمەن. 23قارغا رازادەك ئاقارغاندا ،مەن سينى سۆۇگەنېلكلمنى ۋە سەن ىلېەن تلنچېلق ئورناتقلنلمنى ىلېگلن .سەن ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلسەن ، ئوغبلېلرلڭ ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېلدۇ ،ساڭا تلنچېلق ىولماۇدۇ». 24ۇاقبپ ئۆزلنلڭ ئبنلڭغا قارشى پۈتۈن قەلبى ۋە پۈتۈن ۋۇابدى ىلېەن رەزلل نلاەتتە ئلكەنېلكلنى ،نەۇزلنى تيشلپ ئۆلتۈرلدلغان ۇاۋا چوشقاغا ئوخشاش سەكرەپ كيېلپ ،نەۇزلدلن قيچلپ قبتبللماۇدلغانېلقلنى كۆردى. 25ئاندلن ئب ئۆزلنلڭ ئائلېلسلدلكلېەرگە ۋە خلزمەتكارللرلغا ئبنلڭغا ۋە ىارللق ھەمراھېلرلغا ھبابم قلېلشنى ىبۇرۇدى. 38باب1شبنلڭدلن كيالن ۇەھبدا ئاتلسى ۇاقبپقا« :ئاتا ،ئوقااڭنى چيپلڭ ،ئوقااڭنى ئيتلپ ،دۈشمەننى ئيتلپ ،دۈشمەننى ئۆلتۈرۈڭ .كۈچلڭلز ىولسبن ،ئلنلڭلزنى ئۆلتۈرمەۇملز ،چۈنكى ئب سلزگە ئوخشاش ،ئب سلزگە ئوخشاش ،شبڭا ئبنلڭغا( ىب شان-شەرەپنى )ىيرەۇېى »،دېدى. 2ۇاقبپ ئوقااسلنى ئيگلپ ،ئوقنى ئاتتى ۋە ئلنلسى ئەساۋنلڭ ئوڭ كۆكرلكلگە ئبردى. 3ئب ۇەنە ىلر قيتلم ئوق ئيتلپ ،ئاراملاېلق ئادوراننلڭ سول كۆكرلكلگە ئبردى ۋە ئبنى ئارقلسلغا ئلتتلرلۋېتلپ ئۆلتۈردى. 4ئاندلن ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرى ،ئبلر ۋە ئبلرنلڭ خلزمەتكارللرى مبنارنلڭ تۆت تەرلپلگە ىۆلۈنۈپ ماڭدى. 5ۇەھبدا ئالدى تەرەپكە قاراپ ماڭدى ،ناىتالى ۋە گاد قەىلېلېلرى ۋە 50خلزمەتچلسى مبنارنلڭ اەنبب تەرلپلدە تبراتتى .ئبلر ئالدلدلكلېەرنلڭ ھەمملسلنى قلرلپ تاشېلدى ،ئبلرنلڭ ىلرلمب قيچلپ قبتبللملدى. 6ليۋى ،دان ۋە ئاشير 50ئادەم ىلېەن ىلرللكتە مبنارنلڭ شەرق تەرلپلگە قاراپ ماڭدى ۋە موئاب ۋە ئاممون اەڭچلېلرلنى ئۆلتۈردى. 7رۇىين ،ئلسساكار ۋە زەىبلبن قەىلېلېلرى 50ئادەمنى ىاشلپ مبنارنلڭ شلمال تەرلپلگە قاراپ ماڭدى .ئبلر ىلېلستلاەللكېەرنلڭ اەڭچلېلرلنى ئۆلتۈردى. 8شلمون ،ىلنااملن ۋە رۇىيننلڭ ئوغېى ھانوك 50ئادەمنى ئيېلپ مبنارنلڭ غەرب تەرلپلگە قاراپ ماڭدى .ئبلر ئيدوم ۋە ھورللردلن 400ىاتبر اەڭچلنى ئۆلتۈردى ، 600ئادەمنى قاچبردى .ئەساۋنلڭ تۆت ئوغېى ئبلر ىلېەن ىلېېە قيچلپ كەتتى .ئاتلسى ئادۇرام تيغلدا ۇلقلېلپ چۈشكەندەك ئۆلتۈرۈلۈپ ۇاتتى. 9ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرى ئبلرنى قوغلپ ،سيئلر تاغېلرلغلچە ىاردى .ۇاقبپ ئلنلسلنى ئادۇرام تيغلغا دەپنە قلېدى ،ئاندلن ئب ئۆۇلگە قاۇتلپ كەتتى. 10ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرى سەئلر تاغېلق راۇونلدا ئەساۋنلڭ ئوغبلېلرلغا قاتتلق ىيسلم ئلشېلتلپ ،ىوۇنلنى ئيگلپ ،ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلغا خلزمەت قلېلشقا ىاشېلدى. 11ئبلر ئاتلسلدلن ئبلرنلڭ ىلېەن ۇارلشلش كيرەكمب ۇاكى ئۆلتۈرۈش كيرەكمب دەپ سوراش ئۈچۈن ئادەم ئەۋەتتى. 12ۇاقبپ ئوغبلېلرلغا تلنچېلق ئورنلتلش توغرلسلدا خەۋەر ئەۋەتتى ،ئبلر ئبلر ىلېەن تلنچېلق تۈزۈپ ،ئبلرغا قبلېبق ىوۇبنتبرۇقى سالدى .شبڭا ئبلر ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرلغا ھەملشە ىاج تاپشبردى. 13ئبلر ۇاقبپ ملسلرغا ىارغان كۈنگلچە ئبنلڭغا ىاج تاپشبرۇشنى داۋاملشتبردى. 14ئلدوم ئەۋلدللرى ىۈگۈنگلچە ۇاقبپنلڭ ئون ئلككى ئوغېى ئبلرغا سالغان قبلېبق ىوۇبنتبرۇقلدلن قبتبلملدى. 15ئيدوم زېملنلدا ئلسرائلېلرغا پادلشاھ ىولبشتلن ىبرۇن ،ئيدومغا ھۆكۈمرانېلق قلېغان پادلشاھلر تۆۋەندلكلېەر: 16ىيئورنلڭ ئوغېى ىالق ئيدومدا پادلشاھېلق قلېدى ،ئبنلڭ شەھلرلنلڭ ئلسمى داناىا ئلدى. 17ىالق ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،ىوسيرللق زارانلڭ ئوغېى ۇوىاب ئبنلڭ ئورنلغا پادلشاھ ىولدى. 18ۇوىاب ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،ئبنلڭ ئورنلغا تيمان زېملنلدلن ئاسام پادلشاھ ىولدى. 19ئاسام ۋاپات ىولدى .ئبنلڭ ئورنلغا موئاب زېملنلدا ملدۇانلرنى ئۆلتۈرگەن ىارادنلڭ ئوغېى ئادات پادلشاھ ىولدى .ئبنلڭ شەھلرلنلڭ ئلسمى ئاۋلت ئلدى. 20ئادات ۋاپات ىولبپ ،ئاماسيقادلن كەلگەن سالمان ئبنلڭ ئورنلغا پادلشاھ ىولدى. 21سالمان ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،ئبنلڭ ئورنلغا رائاىوت دەرۇاسى ىوۇلدلكى شائبل پادلشاھ ىولدى. 22شائبل ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،ئبنلڭ ئورنلغا ئاكبورنلڭ ئوغېى ىائيېبنان پادلشاھ ىولدى. 23ئاخبورنلڭ ئوغېى ىائيېبنان ۋاپات ىولدى .ئادات ئبنلڭ ئورنلغا پادلشاھ ىولدى .ئبنلڭ ئاۇاللنلڭ ئلسمى ماۇتاىلت ىولبپ ،ئب ماتاراتنلڭ قلزى ،ميتاىەدزائاىنلڭ قلزى ئلدى. 24ىبلر ئيدوم زېملنلدا ھۆكۈمرانېلق قلېغان پادلشاھلر ئلدى. 39باب1ۇاقبپ ئاتلسلنلڭ ۇبرت-ماكانلدا ،ۇەنى كەنئاندا ۇاشلدى .ۇاقبپنلڭ ئەۋلدللرى تۆۋەندلكلچە: 2ۇۈسۈپ ملسلرغا ئيېلپ كيېلنگەندە ،ئون ۇەتتە ۇاشتا ئلدى .پادلشاھنلڭ ىاش ئاشپەزى پوتلفار ئبنى سيتلۋالغان. 3ئب ۇۈسۈپنى پۈتۈن ئائلېلسلگە ىاشقبرغبچى قلېلپ تەۇلنېلدى .پەرۋەردلگار ۇۈسۈپ سەۋەىلدلن ملسلرللقنلڭ ئائلېلسلگە ىەخت ئاتا قلېدى . پەرۋەردلگار ئبنلڭ قلېغان ھەممە ئلشېلرلغا مبۋەپپەقلاەت ئيېلپ كەلدى. 4ملسلرللق ۇۈسۈپ پەرۋەردلگارنلڭ ۇۈسۈپ ىلېەن ىلېېە ئلكەنېلكلنى ۋە پەرۋەردلگارنلڭ ئبنلڭ قلېغان ھەممە ئلشېلرلغا ۇاردەم قلېغانېلقلنى كۆرۈپ ،ھەممە نەرسلنى ۇۈسۈپنلڭ قوللغا تاپشبردى. 42
ۇبىلېيالر
5ۇۈسۈپنلڭ قلااپلتى ناھاۇلتى چلراۇېلق ئلدى .خوااۇلنلنلڭ ئاۇالى كۆزللرلنى كۆتۈرۈپ ،ۇۈسۈپنى كۆردى .ئبنى ۇاخشى كۆرۈپ قالدى ۋە ئۆزى ىلېەن ىلېېە ۇاتماقچى ىولدى. 6ليكلن ئب ئۆز اينلنى تاپشبرملدى ،پەرۋەردلگارنى ۋە ئاتلسى ۇاقبپنلڭ ئلبراھلمنلڭ سۆزللرلدلن ئوقبغان سۆزللرلنى ئيسلدە تبتتى .ىب سۆزلەردە« :ھەر قانداق ئەر ئيرى ىار ئاۇال ىلېەن زلنا قلېماسېلقى كيرەك ،ئب ئۈچۈن ئاسماندا ئەڭ ئاللي خبدانلڭ ئالدلدا ئۆلۈم اازاسى ىيكلتلېگەن ،ئبنلڭ گبناھى مەڭگۈ مبقەددەس كلتاىلردا پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا دائلم خاتلرلېلنلدۇ »دېالېگەن. 7ۇۈسۈپ ىب سۆزلەرنى ئيسلگە ئيېلپ ،ئبنلڭ ىلېەن ۇاتماقچى ىولملدى. 8ئب ىلر ۇلل ئبنلڭغا ۇيېلنلپ ۇالۋۇردى ،ليكلن ئب رەت قلېدى ۋە قبلق سالملدى. 9ليكلن ئاۇال ئبنى قبچاقلپ ،ئۆۇدە چلڭ تبتبپ ،ئبنى ئۆزى ىلېەن ۇاتماقچى ىولدى .ئۆۇنلڭ ئلشلكلنى تاقلۋېتلپ ،ئبنى چلڭ قبچاقېلدى . ليكلن ئب كلالملنى ئاۇالنلڭ قوللدا قوۇبپ ،ئلشلكنى ىبزۇپ كلرلپ ،ئاۇالنلڭ ۇينلدلن قيچلپ چلقتى. 10ئاۇال ئبنلڭ ئۆزى ىلېەن ۇاتماۇدلغانېلقلنى كۆرۈپ ،خوااۇلنلنلڭ ئالدلدا ئبنلڭغا تۆھمەت قلېلپ« :سلز ۇاخشى كۆرلدلغان ئلبرانلي قبللڭلز مينى مەن ىلېەن ۇاتماقچى ىولدى .مەن ئاۋازلمنى كۆتۈرگلنلمدە ،ئب قيچلپ كەتتى ،مەن ئبنى تبتبۋالغاندا كلالملنى قولبمدا قوۇبپ ،ئلشلكنى ىبزۇپ كلردى »دېدى. 11ملسلرللق ۇۈسۈپنلڭ كلالملنى ۋە ىبزۇلغان ئلشلكنى كۆرۈپ ،ئاۇاللنلڭ سۆزللرلنى ئاڭلپ ،ۇۈسۈپنى پادلشاھ قاماققا ئالغان مەھببسلرنى تبتلدلغان زلندانغا تاشېلدى. 12ئب زلنداندا ئلدى .پەرۋەردلگار ۇۈسۈپنى زلندان قاراۋۇلېلرى ىاشېلقلنلڭ نەزلرلدە ئلېتلپات قلېلپ ،ئبنلڭغا ميھلر-شەپقەت كۆرسەتتى . چۈنكى ئب پەرۋەردلگارنلڭ ۇۈسۈپ ىلېەن ىلېېە ئلكەنېلكلنى ۋە پەرۋەردلگارنلڭ ئبنلڭ قلېغانېلرلنلڭ ھەمملسلنى مبۋەپپەقلاەتكە ئيرلشتۈرلدلغانېلقلنى كۆردى. 13ۇۈسۈپ ھەممە ئلشنى ئبنلڭغا تاپشبردى .زلندان قاراۋۇلېلرلنلڭ ىاشېلقى ئبنلڭ قوللدلكى ھيچ نەرسلنى ىلېمەۇتتى ،چۈنكى ۇۈسۈپ ھەممە ئلشنى قللتتى ،پەرۋەردلگار ئبنى مبكەممەل قلېدى. 14ئب ۇەردە ئلككى ۇلل تبردى .شب كۈنېەردە ،ملسلر پادلشاھى پلرئەۋن ئلككى خلزمەتچلسلگە ،ىاش ساقلاغا ۋە ىاش نانۋاۇغا غەزەپېلنلپ ، ئبلرنى ىاش ئاشپەزنلڭ ئۆۇلدلكى ۇۈسۈپ تبتبپ تبرغان زلندانغا قاماپ قوۇدى. 15زلندان قاراۋۇلېلرلنلڭ ىاشېلقى ۇۈسۈپنى ئبلرغا خلزمەت قلېلشقا تەۇلنېلدى ،ۇۈسۈپ ئبلرنلڭ ئالدلدا خلزمەت قلېدى. 16ئبلر ىاش ساقلي ىلېەن ىاش نانۋاي ىلر چۈش كۆرۈپ ،ئبنى ۇۈسۈپكە ئياتلپ ىەردى. 17ۇۈسۈپ ئبلرغا قانداق تەىلر ىەرگەن ىولسا ،شبنداق ىولدى .پادلشاھ ىاش ساقلانى ۋە ئب ئۆلتۈرگەن( ىاش نانۋاۇنى )ۋەزلپلسلگە قاۇتبردى. 18ليكلن ىاش ساقلي ۇۈسۈپنى زلنداندا ئبنتبپ قالدى ،گەرچە ئب ئۆزلگە نيمە ىوللدلغانېلقلنى ئبنلڭغا ئياتلپ ىەرگەن ىولسلمب ،ئەمما ۇۈسۈپنلڭ قانداق قلېغانېلقلنى ىلرئەۋنغا ئياتلشنى ئبنتبپ قالغانلدى. 40باب1شب كۈنېەردە ،ىلرئەۋن ىلر كيچلدە پۈتۈن زېملندا ئاچارچلېلق ىوللدلغانېلقى توغرلسلدا ئلككى چۈش كۆردى .ئب ئبۇقبسلدلن ئوۇغلنلپ ، ملسلردلكى ىارللق چۈش تەىلرچلېلرى ۋە سيھلرگەرلەرنى چاقلرلپ ،ئبلرغا ئلككى چۈشلنى ئياتتى ،ئەمما ئبلر( ئبلرنى )ئياتلپ ىيرەلملدى. 2ئاندلن ىاش ساقلي ۇۈسۈپنى ئيسلگە ئيېلپ ،پادلشاھقا ئبنلڭ ھەققلدە سۆزلەپ ىەردى .پادلشاھ ئبنى زلنداندلن ئيېلپ چلقلپ ،ئلككى چۈشلنى كۆردى. 3ئب پادلشاھقا ئلككى چۈشلنلڭ ىلر ئلكەنېلكلنى ئياتتى .پادلشاھ ئبنلڭغا« :پۈتۈن ملسلر زېملنلدا ۇەتتە ۇلل مولچلېلق ىوللدۇ ،ئبنلڭدلن كيالن ۇەتتە ۇلل قەھەتچلېلك ىوللدۇ ،ىب پۈتۈن زېملندا كۆرۈلملگەن قەھەتچلېلك». 4ئەمدى ،ىلرئەۋن پۈتۈن ملسلر زېملنلغا نازارەتچلېەرنى تەۇلنېلسبن .ئبلر مول ھوسبلېبق ۇلېلردا ھەر ىلر شەھەردە ئاشېلق توپېلسبن . ۇەتتە ۇلېېلق ئاچارچلېلققا ۇيتەرللك ئاشېلق ىوللدۇ ،ىب ۇەر ئاچارچلېلقتلن ۋەۇران ىولماۇدۇ ،چۈنكى ئب ناھاۇلتى قاتتلق ىوللدۇ». 5پەرۋەردلگار ۇۈسۈپكە ىلرئەۋننلڭ نەزلرلدە ميھلر-شەپقەت ۋە ميھلر-شەپقەت ئاتا قلېدى .ىلرئەۋن خلزمەتكارللرلغا« :ىب ئادەمدەك دانا ۋە ئەقلېېلق ئادەمنى تاپالماۇملز ،چۈنكى پەرۋەردلگارنلڭ روھى ئبنلڭ ىلېەن ىلېېە »دېدى. 6ئب ئبنى پۈتۈن پادلشاھېلقلدا ئلككلنچى پادلشاھ قلېلپ تەۇلنېلدى ۋە پۈتۈن ملسلرغا ھۆكۈمرانېلق قلېلشقا ھوقبق ىەردى .ئبنى ىلرئەۋننلڭ ئلككلنچى ھارۋلسلغا ئولتبرغبزدى. 7پادلشاھ ئبنلڭغا رەختتلن تلكلېگەن كلالمېەرنى كلادۈرۈپ ،ىوۇنلغا ئالتبن زەنجلر ئيسلپ قوۇدى .ىلر اارچى ئبنلڭ ئالدلدا« ئەل ئەل ۋە ئەىلرەر »دەپ ااكارللدى .قوللغا ئۈزۈك ئيسلپ ،ئبنى پۈتۈن ئائلېلسلنلڭ ىاشېلقى قلېلپ قوۇدى .ئبنى ئبلبغلپ« :پەقەت تەختتە ئولتبرغاندلل سەندلن ئبلبغ ىوللمەن »دېدى. 8ۇۈسۈپ پۈتۈن ملسلر زېملنلغا ھۆكۈمرانېلق قللتتى .پادلشاھنلڭ ىارللق ئەمەلدارللرى ،ئبنلڭ ىارللق خلزمەتچلېلرى ۋە پادلشاھنلڭ ئلشېلرلنى قلېلدلغانلرنلڭ ھەمملسى ئبنى ۇاخشى كۆرەتتى .چۈنكى ئب توغرا ۇولدا ماڭاتتى ،غبرۇرسلز ۋە تەكەىببر ئەمەس ئلدى ، ىاشقللرغا ۇۈز تبتماۇتتى ،سوۋغاتلرنى قوىبل قلېماۇتتى ،ىەلكى پۈتۈن زېملندلكى خەلقنى ئادلېېلق ىلېەن ھۆكۈم قللتتى. 9ملسلر زېملنى ۇۈسۈپ سەۋەىلدلن ىلرئەۋننلڭ ئالدلدا تلنچېلققا ئيرلشتى .پەرۋەردلگار ۇۈسۈپ ىلېەن ىلېېە ىولبپ ،ئبنى تونبۇدلغانلر ۋە ئبنلڭ ھەققلدە ئاڭېلغانلرنلڭ ئالدلدا ئبنلڭغا پۈتۈن ئەۋلدلغا ميھلر-شەپقەت كۆرسلتلپ ،ئبنى تونبتتى .ىلرئەۋننلڭ پادلشاھېلقى ناھاۇلتى تەرتلپېلك ئلدى ،ئبنلڭ ئلچلدە شەۇتان ۋە رەزلل ئادەم ۇوق ئلدى. 43
ۇبىلېيالر
10پادلشاھ ۇۈسۈپنلڭ ئلسملنى سيفانتلپانس دەپ قوۇدى ۋە ئبنلڭغا ھيېلئوپوللس شەھلرلدلكى ىاش ئاشپەزنلڭ قلزى پوتلفارنلڭ قلزلنى خوتبنېبققا ىەردى. 11ۇۈسۈپ پادلشاھنلڭ ئالدلدا تبرغان كۈنى ئوتتبز ۇاشتا ئلدى. 12شب ۇلېى ئلسھاق ۋاپات ىولدى .ۇۈسۈپ ئلككى چۈشلنلڭ تەىلرلنى ئياتقاندا ،ملسلرنلڭ ھەممە ۇيرلدە ۇەتتە ۇلل مول ھوسبلېبق ۇلل ىولدى . ملسلر زېملنلدا ىلر ئۆلچەم 1800ئۆلچەم مول ھوسبل ىيرلېدى. 13ۇۈسۈپ ھەممە شەھەرگە ئاشېلق توپېلدى ،شەھەر ئاھاللېلرى ئاشېلققا تولبپ ،ئاشېلقنلڭ كۆپېۈكلنى ھيساىېلاالماي قالدى. 41باب1قلرلق ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە ،ۇەنى ئلككلنچى ۇلېى، [2165-ۇلل ]ۇەھبدا تبنجى ئوغېى ئيرغا ئارام قلزللرلدلن تامار ئلسلمېلك ىلر ئاۇالنى ئيېلپ ىەردى. 2ليكلن ئب ئاۇاللنى ۇامان كۆرۈپ ،ئبنلڭ ىلېەن ۇاتملدى .چۈنكى ئبنلڭ ئانلسى كەنئان قلزللرلدلن ئلدى .ئب ئانلسلنلڭ ئبرۇق-تبغقانېلرلدلن ىلر ئاۇال ئالماقچى ىولدى ،ليكلن ئاتلسى ۇەھبدا ئبنلڭغا رۇخسەت قلېملدى. 3ۇەھبدانلڭ تبنجى ئوغېى ئير رەزلل ئلدى ،شبڭا پەرۋەردلگار ئبنى ئۆلتۈردى. 4ۇەھبدا ئلنلسى ئونانغا« :ئلنلڭنلڭ ئاۇالى ىلېەن ۇيقلنېلشلپ ،ئبنلڭغا ئلنلڭنلڭ مەاببرلالتلنى ئادا قلېلپ ،ئلنلڭگە ئەۋلد قالدۇر »دېدى. 5ئونان ىب ئبرۇقنلڭ پەقەت ئۆزلنلڭ ئەمەس ،ىەلكى ئلنلسلنلڭ ئبرۇقى ئلكەنېلكلنى ىلېلپ ،ئلنلسلنلڭ ئاۇاللنلڭ ئۆۇلگە كلرلپ ئبرۇقنى ۇەرگە تۆكۈۋەتتى .پەرۋەردلگارنلڭ نەزلرلدە رەزلېېلك قلېلپ ،پەرۋەردلگار ئبنى ئۆلتۈردى. 6ۇەھبدا كيېلنى تامارغا« :ئوغېبم شيلھ چوڭ ىولغبچە ،ئاتاڭنلڭ ئۆۇلدە تبل ئاۇال سۈپلتلدە تبر ،مەن سينى ئبنلڭغا خوتبنېبققا ىيرلمەن »، دېدى. 7ئب چوڭ ىولدى ،ليكلن ۇەھبدانلڭ ئاۇالى ىەدسبئيل ئوغېى شيلھقا ئۆۇېلنلشكە رۇخسەت قلېملدى .ۇەھبدانلڭ ئاۇالى ىەدسبئيل ىب ھەپتلنلڭ ىەشلنچى ۇلېلدا ۋاپات ىولدى. 8ئالتلنچى ۇلېى ۇەھبدا قوۇېلرلنى قلرقلش ئۈچۈن تلمناھقا ىاردى .ئبلر تامارغا« :مانا ،قياناتلڭلز تلمناھقا قوۇېلرلنى قلرقلشقا ىاردى »، دېدى. 9ئب تبل ئاۇال كلالمېلرلنى سيېلۋېتلپ ،ئۈستلگە ىلر پەردە ۇيپلپ ،ئۆزلنى ىيزەپ ،تلمناھ ۇوللنلڭ ۇينلدلكى دەرۋازلغا كيېلپ ئولتبردى. 10ۇەھبدا ۇولدا كيتلۋېتلپ ،ئبنى ىلر پاھلشە ئاۇال دەپ ئوۇلپ ،ئبنلڭغا« :مينلڭ ۇينلڭلزغا كلرلشلمگە رۇخسەت قلېلڭ »دېدى .ئب ئبنلڭغا : «كلر »دېدى .ئب ئۆۇگە كلردى. 11ئب ئبنلڭغا« :ماڭا ئلش ھەققلمنى ىيرلڭ »دېدى .ئب ئبنلڭغا« :قولبمدا ىارملقلمدلكى ئۈزۈكۈمدلن ،مونچلقلمدلن ۋە قولبمدلكى ھاسامدلن ىاشقا ھيچ نەرسە ۇوق »دېدى. 12ئاۇال ئبنلڭغا« :ماڭا ئلش ھەققلمنى ىەرگۈچە ،ئبلرنى ماڭا ىيرلڭ »دېدى .ئب ئاۇالغا« :مەن ساڭا ىلر ئوغلق ئەۋەتلمەن »دېدى .ئب ئوغلقلرنى ئاۇالغا ىەردى .ئب ئاۇال ئبنلڭ ۇينلغا كلردى .ئاۇال ئبنلڭدلن ھاملېلدار ىولدى. 13ۇەھبدا قوۇېلرلنلڭ ۇينلغا ىاردى ،ئاۇال ئاتلسلنلڭ ئۆۇلگە كەتتى. 14ۇەھبدا ئۆزلنلڭ ئادۇللمېلق پادلچلسى ئارقلېلق ىلر ئوغلقنى ئەۋەتتى ،ئەمما ئب ئاۇالنى تاپالملدى .ئب ۇەردلكى كلشلېەردلن« :ىب ۇەردە تبرغان پاھلشە قەۇەردە؟ »دەپ سورلدى .ئبلر ئبنلڭغا« :ىب ۇەردە ىلز ىلېەن ىلېېە پاھلشە ۇوق »دېدى. 15ئب قاۇتلپ كيېلپ ،ئبنلڭغا ىب ئاۇالنى تاپالملغانېلقلنى ئياتتى« .مەن ىب ۇەردلكى كلشلېەردلن سورلسام ،ئبلر ماڭا« :ىب ۇەردە پاھلشە ۇوق »دېدى». 16ئب« :ئب ئبلرنى ئۆزلدە ساقېلسبن ،ىولملسا ىلز مەسخلرە قلېلنلملز »،دېدى .ئب ئۈچ ئاي توشقاندا ،ھاملېلدار ىولغانېلقى مەلبم ىولدى . ئبلر ۇەھبداغا« :مانا كيېلنلڭلز تامار النسلي مبناسلۋەتتلن ھاملېلدار ىولبپ قالدى »،دەپ خەۋەر قلېدى. 17ۇەھبدا قلزلنلڭ ئاتلسلنلڭ ئۆۇلگە ىيرلپ ،قلزلنلڭ ئاتلسى ۋە قيرلنداشېلرلغا« :ئبنى ئيېلپ چلقلپ كۆۇدۈرۈڭلر ،چۈنكى ئب ئلسرائلېلاەدە ناپاكېلق قلېدى »دېدى. 18ئبلر ئبنى كۆۇدۈرۈۋېتلش ئۈچۈن ئيېلپ چلققاندا ،ئب قياناتلسلغا ئۈزۈك ،زەنجلر ۋە ھاسا ئەۋەتلپ« :ىبلر كلمنلڭ ئلكەنېلكلنى ىلېلڭ ، چۈنكى مەن ئبنلڭدلن ھاملېلدار ىولدۇم »دېدى. 19ۇەھبدا ىبنى ئيتلراپ قلېلپ« :تامار مەندلن ئادلېراق »دېدى. 20شبڭا ئبلر ئبنى كۆۇدۈرۈۋەتملسبن .شبڭا ئب شيلھقا ىيرلېملدى ،ئب ۇەنە ئبنلڭغا ۇيقلنلشملدى. 21ئبنلڭدلن كيالن ،ئب ئلككلنچى ھەپتلنلڭ ۇەتتلنچى ۇلېلدا پەرېز ] [2170 AMۋە زەراھ ئلسلمېلك ئلككى ئوغبل تبغدى. 22شبنلڭ ىلېەن ۇەتتە ۇلېېلق مول ھوسبلېبق ۇلېلر ئاخلرلشتى .ۇۈسۈپ ىب ھەقتە پادلشاھقا سۆزلەپ ىەردى. 23ۇەھبدا ئۆزلنلڭ قلېغان ئلشلنلڭ ۇامان ئلكەنېلكلنى ،چۈنكى ئب كيېلنى ىلېەن ۇاتقانېلقلنى ،ىبنى نەپرەتېلك دەپ قارلغانېلقلنى ،ئوغېلنلڭ كلالملنى ئيچلپ ،گبناھ قلېغانېلقلنى ۋە ۇولدلن ئازغانېلقلنى ئيتلراپ قلېدى .ئب گبناھى ئۈچۈن پەرۋەردلگارغا نالە قلېلپ ،ئلېتلجا قلېلشقا ىاشېلدى. 24ىلز ئبنلڭغا چۈشلملزدە ئبنلڭ گبناھېلرلنلڭ كەچۈرۈم قلېلنغانېلقلنى ،چۈنكى ئب قاتتلق دۇئا قلېلپ ،قاۇغبرۇپ ،قاۇتا ىبنداق قلېملغانېلقلنى ئياتتبق. 25ئب گبناھلدلن ۋە نادانېلقلدلن ۇۈز ئۆرۈپ ،خبداۇلملزنلڭ ئالدلدا ئيغلر گبناھ قلېغانېلقى ئۈچۈن كەچۈرۈم قلېلندى .ىبنداق ئلشلرنى قلېغان ھەر قانداق ئادەم ،قياناتلسى ىلېەن ۇاتقان ھەر قانداق ئادەم ،ئبنى ئوتتا كۆۇدۈرۈپ كۆۇدۈرسبن ،چۈنكى ئبلردا ناپاكېلق ۋە ىبلغلمللر ىار ، ئبلرنى ئوتتا كۆۇدۈرسبن. 44
ۇبىلېيالر
26ئلسرائلېلرغا« :كيېلنى ۇاكى قياناتلسى ىلېەن ۇاتقان ھەر قانداق ئادەم ناپاكېلق قلېغان ىوللدۇ »،دەپ ىبۇرۇ .ئبلر كيېلنى ۇاكى قياناتلسى ىلېەن ۇاتقان ئەرنى ۋە ئاۇالنى ئوتتا كۆۇدۈرسبن .شبنداق قلېسا ،ئلسرائلېلردلن غەزەپ ۋە اازانى قاۇتبرۇۋاللدۇ. 27ىلز ۇەھبداغا ئبنلڭ ئلككى ئوغېلنلڭ ئاۇالى ىلېەن ۇيقلنلشملغانېلقلنى ،شبڭا ئبنلڭ ئەۋلدللرلنلڭ ئلككلنچى ئەۋلدقا داۋامېلشلدلغانېلقلنى ۋە ۇلېتلزلدلن ۇوقلتلېماۇدلغانېلقلنى ئياتتبق. 28چۈنكى ئب پەقەت كۆزى ىلېەن اازاغا تارتلېلش ئۈچۈن ىارغانلدى .ئلبراھلمنلڭ ئوغبلېلرلغا ىبۇرۇغان ھۆكۈملگە ئاساسەن ،ۇەھبدا ئبنى ئوتتا كۆۇدۈرۈۋېتلشنى قارار قلېغانلدى. 42باب1قلرلق ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلنلڭ ىلرلنچى ۇلېلدا، [2171-ۇلل ]زېملندا ئاچارچلېلق ىاشلندى ،ۇەرگە ۇامغبر ۇاغملدى ، چۈنكى ۇامغبر ۇاغملدى. 2ۇەر ۇۈزى قاقاسېلشلپ كەتتى ،ليكلن ملسلر زېملنلدا ئاشېلق ىار ئلدى .چۈنكى ۇۈسۈپ ۇەتتە ۇلېېلق مول ھوسبلېبق مەزگلېدە ۇەر ۇۈزلدلكى ئبرۇقنى ۇلغلپ ساقلپ قوۇغانلدى. 3ملسلرللقلر ۇۈسۈپنلڭ ۇينلغا كيېلپ ،ئبلرغا ئاشېلق ىەردى .ۇۈسۈپ تبنجى ۇلېېلق ئاشېلق ساقلنغان ئامبارلرنى ئيچلپ ،ئبنى ۇەرللك خەلقېەرگە ئالتبنغا ساتتى. « 4قانان زېملنلدا ئاچارچلېلق قاتتلق ۇۈز ىەردى ».ۇاقبپ ملسلردا ئاشېلق ىارللقلنى ئاڭلپ ،ئون ئوغېلنى ملسلردلن ئاشېلق ئيېلپ كيېلشكە ئەۋەتتى؛ ىلنااملننى ئەۋەتملدى« .ۇاقبپنلڭ ئون ئوغېى »ملسلرغا ىارغانلر ىلېەن ىلېېە كەلدى. 5ۇۈسۈپ ئبلرنى تونبدى ،ئەمما ئبلر ئبنى تونبملدى .ۇۈسۈپ ئبلر ىلېەن سۆزللشلپ سوئال سورلدى .ۇۈسۈپ ئبلرغا« :سلېەر ااسبس ئەمەسمب؟ زېملننلڭ ۇيقلن ئەتراپېلرلنى تەكشۈرۈشكە كەلملدلڭلرمب؟ »دېدى .ئاندلن ئبلرنى قاماپ قوۇدى. 6ئاندلن ئبلرنى ۇەنە قوۇبپ ىەردى ،ئاندلن شلموننى ۇالغبز تبتبپ ،توققبز قيرلندلشلنى ۇولغا سالدى. 7ئب ئبلرنلڭ خالتلېلرلنى ئاشېلق ىلېەن تولدۇرۇپ ،ئالتبنېلرلنى خالتلېلرلغا سيېلپ قوۇدى ،ئبلر ىبنى ىلېملدى. 8ئب ئبلرغا ئاتلسلنلڭ ۋە ئلنلسلنلڭ ھاۇات ئلكەنېلكلنى ئياتقانېلقى ئۈچۈن ،ئلنلېلرلنى ئيېلپ كيېلشنى ىبۇرۇدى. 9ئبلر ملسلردلن چلقلپ ،كەنئان زېملنلغا كيېلپ ،ىيشلغا كەلگەن ىارللق ئلشلرنى ئاتلسلغا سۆزلەپ ىەردى .ىب ۇەرنلڭ خوااۇلنى ئبلرغا قانداق قاتتلق گەپ قلېلپ ،ىلنااملننى ئيېلپ كيېلش ئۈچۈن شلموننى تبتبۋالغانېلقلنى ئياتتى. 10ۇاقبپ« :سلېەر مينى ىاللېلرلمدلن ئاۇرلۋەتتلڭلر !ۇۈسۈپ ۇوق ،شلمونمب ۇوق ،ىلنااملننى ئيېلپ كيتلسلېەر .سلېەرنلڭ ۇامانېلقلڭلر ماڭا تەگدى. 11ئب« :ئوغېبم كيسەل ىولبپ قالماسېلقى ئۈچۈن سلېەر ىلېەن ىلېېە ىارماۇدۇ .چۈنكى ئبلرنلڭ ئانلسى ئلككى ئوغبل تبغبپ ،ىلرى ئۆلۈپ كەتكەن ،ىبنلمب سلېەر مەندلن ئاللسلېەر .ئەگەر ئب ۇولدا قلزلپ كەتكەن ىولسا ،سلېەر مينلڭ قيرلېلقلمنى قاۇغب ىلېەن ئۆلۈمگە ئيېلپ ىارلسلېەر »،دېدى. 12چۈنكى ئب پبلېلرلنلڭ خالتلدلكى ھەر ىلر ئادەمنلڭ ئۆزلگە قاۇتبرۇلغانېلقلنى كۆرۈپ ،ئبنى ئەۋەتلشتلن قورقتى. 13ملسلردلن ىاشقا ،كەنئان زېملنلدا ئاچارچلېلق كۈچلالپ ،ئيغلرلشتى .چۈنكى ملسلرللقلرنلڭ نبرغبن ئوغبلېلرى ۇۈسۈپنلڭ ئبرۇق ۇلغلۋېېلپ ،ئامبارلرغا سيېلپ ،ئاچارچلېلق ۇلېېلرى ئۈچۈن ساقلپ قوۇغانېلقلدلن ىاشلپ ،ئبرۇقېلرلنى ئاشېلق ئۈچۈن توپېلغان ئلدى. 14ملسلر خەلقى ئاچارچلېلقنلڭ دەسېەپكى ۇلېلدا شبنلڭ ىلېەن ئوزۇقلندى. 15ئلسرائلل ىب زېملندا ئاچارچلېلقنلڭ قاتتلق ئلكەنېلكلنى ۋە قبتبلبشنلڭ ۇوقېبقلنى كۆرۈپ ،ئوغبلېلرلغا« :ۇەنە ىيرلپ ،ئۆلۈپ كەتمەسېلكلملز ئۈچۈن ىلزگە ئاشېلق تيپلپ ىيرلڭلر »دېدى. 16ئبلر« :ىلز ىارماۇملز ،ئەگەر كلچلك ئلنلملز ىلز ىلېەن ىارملسا ،ىارماۇملز »،دېدى. 17ئلسرائلل خەلقى ئەگەر ئبنى ئبلر ىلېەن ىلېېە ئەۋەتملسە ،ئاچارچلېلقتلن ئۆلۈپ كيتلدلغانېلقلنى چۈشەندى. 18رۇىين« :ئبنى مينلڭ قولبمغا ىيرلڭلر ،ئەگەر مەن ئبنى سلزگە قاۇتبرۇپ ىەرملسەم ،ئبنلڭ اينلنلڭ ئورنلغا مينلڭ ئلككى ئوغېبمنى ئۆلتۈرۈڭلر »،دېدى. 19ۇەھبدا ئبنلڭغا« :ئب سەن ىلېەن ىلېېە ىارماۇدۇ »دېدى .ۇەھبدا ۇيقلن كيېلپ« :ئبنى مەن ىلېەن ئەۋەتلڭ ،ئەگەر مەن ئبنى سلزگە قاۇتبرۇپ كەلملسەم ،ئۆمۈر ىوۇى سلزنلڭ ئالدلڭلزدا ئەۇلبېلك ىولبپ قالي »دېدى. 20پەرۋەردلگار ئبنى ىب ھەپتلنلڭ ئلككلنچى ۇلېى ،ئاۇنلڭ ىلرلنچى كۈنلدە ،ئبلر ىلېەن ىلېېە ئەۋەتتى .ئبلر ملسلرغا ىارغانلرنلڭ ھەمملسى ىلېەن ىلېېە كەلدى .ئبلرنلڭ قوللدا سوۋغاتلر ،ۇەنى ۇاڭاق ميغلزى ،ىادام ،تيرېبلنت ۇاڭلقى ۋە ساپ ھەسەل ىار ئلدى. 21ئبلر ىيرلپ ،ۇۈسۈپنلڭ ئالدلغا ىاردى .ۇۈسۈپ ئلنلسى ىلنااملننى كۆرۈپ ،ئبنى تونبپ« :ىب سلېەرنلڭ ئەڭ كلچلك ئلنلڭلرمب؟ »دەپ سورلدى .ئبلر« :شب شب »دېدى .ۇۈسۈپ« :ئوغېبم ،پەرۋەردلگار ساڭا رەھلم قلېسبن »!دېدى. 22ئاندلن ئب ئبنى ئۆۇلگە ئەۋەتتى .ئب شلموننى ئبلرنلڭ ۇينلغا ئيېلپ كيېلپ ،ئبلرغا زلااپەت ىەردى .ئبلر قولېلرى ىلېەن ئيېلپ كەلگەن سوۋغاتېلرلنى ئبنلڭغا تاپشبردى. 23ئبلر ئبنلڭ ئالدلدا تاماق ۇيدى ،ۇۈسۈپ ئبلرغا ىلر پارچە تاماق ىەردى .ىلنااملننلڭكى ئبلرنلڭ ھەر ىلرلنلڭكلدلن ۇەتتە ھەسسە كۆپ ئلدى. 24ئبلر ۇەپ-ئلچلپ ،ئورنلدلن تبرۇپ ،ئيشەكېلرى ىلېەن ىلېېە قالدى. 25ۇۈسۈپ ئبلرنلڭ ئارلسلدا تلنچېلق ئوي-پلكلرللرلنلڭ ىار-ۇوقېبقلنى ىلېلش ئۈچۈن ىلر پللن تۈزدى .ئب ئۆي ىاشقبرغبچلسلغا : «ئبلرنلڭ خالتلېلرلنلڭ ھەمملسلنى ۇيمەكېلك ىلېەن تولدۇرۇپ ،پبلېلرلنى قاچلېلرلغا سيېلپ قوۇبڭلر .مينلڭ ئلچلمېلكلمنى ،ۇەنى كۈمۈش قاچامنى ،ئەڭ كلچلكلنلڭ خالتلسلغا سيېلپ ،ئبلرنى ۇولغا سيېلڭلر »دېدى. 45
ۇبىلېيالر
43باب1ۇۈسۈپنلڭ دېگلنى ىوۇلچە ،ئبلرنلڭ ىارللق خالتلېلرلنى ئاشېلق ىلېەن تولدۇرۇپ ،پبلېلرلنى خالتلېلرلغا سيېلپ ،اامنى ىلنااملننلڭ خالتلسلغا سالدى. 2ئبلر ئەتلگەندە ۇولغا چلقتى .ئبلر ئب ۇەردلن ئاۇرلېغاندلن كيالن ،ۇۈسۈپ ئۆي ىاشقبرغبچلسلغا« :ئبلرنلڭ كەۇنلدلن قوغلپ ۇۈگۈرۈپ ىيرلپ ،ئبلرنى تبتبۋېېلپ« :سلېەر ماڭا ۇاخشلېلق ىلېەن ااۋاب قاۇتبردۇڭلر ،خوااۇلنلمنلڭ ئلچلۋاتقان كۈمۈش قاچلسلنى ئوغرلېلدلڭلر »،دەپ ئياتلڭلر .ئبلرنلڭ ئەڭ كلچلك ئلنلسلنى ماڭا قاۇتبرۇپ كيېلڭلر ،مەن سوت مەھكلملسلگە ىيرلشتلن ىبرۇن ئبنى تيز ئيېلپ كيېلڭلر »،دېدى. 3ئب ئبلرنلڭ كەۇنلدلن ۇۈگۈرۈپ ىيرلپ ،ئبلرغا ىب سۆزلەرنى قلېدى. 4ئبلر ئبنلڭغا« :خبدا ىلزنلڭ خلزمەتكارللرلملزنلڭ ىبنداق قلېلشلدلن ساقېلسبن ،ئبلر خوااۇلنلڭلزنلڭ ئۆۇلدلن ھەر قانداق قاچا-قبچا ۋە پبلنى ئوغرلېلماۇدۇ ،ىلز ىولساق ،ىبرۇن خالتلېلرلملزدلن تاپقان پبللرنلمب ئوغرلېلماۇملز ،چۈنكى ىلز خلزمەتكارللرلڭلز كەنئان زېملنلدلن قاۇتبرۇپ كەلگەن ئلدۇق». 5ئبنداقتا قانداق قلېلپ ىلرەر نەرسە ئوغرللۇملز؟ مانا ىلز ۋە خالتلېلرلملز ئاختبرۇلبۋاتلملز .ئارلملزدلكى ىلرەر كلشلنلڭ خالتلسلدلن قەدەھنى تاپسلڭلز ،ئبنى ئۆلتۈرۈڭلر ،ىلز ۋە ئيشەكېلرلملز خوااۇلنلڭلزغا خلزمەت قلېلملز _ ،دېدى. 6ئب ئبلرغا« :ۇاق ،مەن كلمنلڭ ۇينلدا ىولسام ،شبنى خلزمەتكار قلېلپ ئاللمەن ،سلېەر ئامان-ئيسەن ئۆۇۈڭلرغا قاۇتلسلېەر »،دېدى. 7ئب ئبلرنلڭ قاچلېلرلنى ئاختبرۇپ ،چوڭلدلن ىاشلپ كلچلكلدلن ىاشلپ قاچلېلرلنى ئاختبرۇۋاتقاندا ،قاچللر ىلنااملننلڭ خالتلسلدلن تيپلېدى. 8ئبلر كلالمېلرلنى ۇلرتلپ ،ئيشەكېلرلگە ۇۈك ئارتلپ ،شەھەرگە قاۇتلپ ،ۇۈسۈپنلڭ ئۆۇلگە كەلدى .ھەمملسى ۇۈسۈپنلڭ ئالدلدا ۇەرگە ۇلقلېلپ تەزلم قلېدى. 9ۇۈسۈپ ئبلرغا« :سلېەر ۇامانېلق قلېدلڭلر »دېدى .ئبلر« :ىلز نيمە دەۇملز؟ ئۆزلملزنى قانداق ئاقلۇملز؟ »دېدى .خوااۇلنلملز قبلېلرلنلڭ گبناھلنى ىاۇقلدى .مانا ىلز خوااۇلنلملزنلڭ قبلېلرى ،ئيشەكېلرلملزمب. 10ۇۈسۈپ ئبلرغا« :مەنمب پەرۋەردلگاردلن قورقلمەن .سلېەر ىولساڭلر ،ئۆۇۈڭلرغا ىيرلپ ،ئلنلڭلرنى ماڭا خلزمەت قلېدۇرۇڭلر ، چۈنكى سلېەر ۇامان ئلش قلېدلڭلر .ىلر ئادەمنلڭ ىب قەدەھتلن مەندەك ھبزۇرللنلدلغانېلقلنى ىلېمەمسلېەر؟ سلېەر ئبنى مەندلن ئوغرلېلدلڭلر »دېدى. 11ۇەھبدا ئياتتى« :ئى خوااۇلنلم ،قبللڭلزنلڭ ئانلسى ئاتلملزغا تبغقان ئلككى قيرلندلشلنلڭ ىلرلنى خوااۇلنلمنلڭ قبللقلغا ئياتلپ ىەرسلڭلز . ىلرى ۇوقاپ كەتكەن ،تيپلېملغان ،ئب پەقەت ئانلسلدلن قالغان .قبللڭلزنلڭ ئاتلملز ئبنى ۇاخشى كۆرلدۇ ،ئبنلڭ ھاۇاتلمب ىب ىاللنلڭ ھاۇاتى ىلېەن ىاغېلنلشېلق». 12ئەگەر ىلز قبللڭلز ،ۇەنى ئاتلملزنلڭ ۇينلغا ىارساق ،ئب ىال ىلز ىلېەن ىلېېە ىولملسا ،ئب ئۆلۈپ كيتلدۇ ،شبڭا ىلز ئاتلملزنى قاۇغب ىلېەن ئۆلۈمگە ئيېلپ ىارلملز. 13ئەمدى ،قبللڭلز ،ىاللنلڭ ئورنلغا خوااۇلنلمنلڭ قبلى ىولبپ ،مەن ىلېەن ىلېېە كەتسبن .چۈنكى مەن قبللڭلزنلڭ ئاتلملزنلڭ قوللدا ئبنلڭغا كاپالەتچى ىولدۇم .ئەگەر ئبنى قاۇتبرۇپ كەلملسەم ،قبللڭلز مەڭگۈ ئاتلملزنلڭ ئەۇلبلنى ئاڭلۇدۇ. 14ۇۈسۈپ ئبلرنلڭ ھەمملسلنلڭ ىلر-ىلرلگە ۇاخشى مبئاملېە قلېلۋاتقانېلقلنى كۆرۈپ ،ئۆزلنى تبتبۋاللماي ،ئۆزلنلڭ ۇۈسۈپ ئلكەنېلكلنى ئياتتى. 15ئب ئبلر ىلېەن ئلبرانلي تلېلدا سۆزللشلپ ،ىوۇنلغا ۇلقلېلپ ۇلغېلدى. 16ليكلن ئبلر ئبنى تونبماي ۇلغلپ كەتتى .ئب ئبلرغا« :مينلڭ ئۈچۈن ۇلغېلماڭلر ،ئاتامنى ئالدلراپ مينلڭ ۇينلمغا ئيېلپ كيېلڭلر . سلېەر كۆرۈپ تبرۇپسلېەركى ،مينلڭ ئاغزلم سۆزلەۋاتلدۇ ،ئلنلم ىلنااملننلڭ كۆزللرى كۆرۈپ تبرلدۇ». 17مانا ،ىب ئاچارچلېلقنلڭ ئلككلنچى ۇلېى ،ۇەنە ىەش ۇلل ھوسبل ئيېلنملدى ،دەرەخېەرنلڭ ميۋلسى ۇوق ،ۇەر ھەۇدلگلېى ىولملدى. 18سلېەر ۋە ئائلېەڭلردلكلېەر تيزدلن كيېلڭلر ،ئاچارچلېلقتلن ئۆلۈپ كەتمەڭلر ،مال-مۈلكۈڭلر ئۈچۈن قاۇغبرماڭلر .چۈنكى پەرۋەردلگار مينى سلېەرنلڭ ئالدلڭلردا نبرغبن كلشلېەرنلڭ ۇاشلشى ئۈچۈن ئلشلرنى ئورۇنلشتبرۇشقا ئەۋەتتى. 19ئاتامغا مينلڭ ھاۇات ئلكەنېلكلمنى ،پەرۋەردلگارنلڭ مينى ىلرئەۋنغا ئاتا ،ئبنلڭ ئائلېلسى ۋە پۈتۈن ملسلر زېملنلغا ھۆكۈمران قلېغانېلقلنى ئياتلپ قوۇبڭلر. 20ئاتامغا مينلڭ شان-شۆھرلتلمنى ،پەرۋەردلگار ماڭا ىەرگەن ىارللق ىاۇېلق ۋە شان-شەرەپنى ئياتلپ ىيرلڭلر »،دېدى. 21پادلشاھنلڭ ىبۇرۇقى ىلېەن ،ئبلرغا اەڭ ھارۋلېلرى ۋە ۇول ئۈچۈن لزلمېلق ئوزۇق-تۈلۈكېەرنى ىەردى ،ئبلرغا رەڭگارەڭ كلالم- كيچەك ۋە كۈمۈشتلن ۇاسالغان ىبۇبملرنى ىەردى. 22ئاتلسلغا كلالم-كيچەك ،كۈمۈش ۋە ئاشېلق ئارتلېغان ئون ئيشەك ئەۋەتلپ ،ئبلرنى ۇولغا سيېلپ قوۇدى. 23ئبلر ئاتلسلغا ىيرلپ ،ۇۈسۈپنلڭ ھاۇات ئلكەنېلكلنى ،دۇناادلكى ىارللق خەلقېەرگە ئاشېلق ئۆلچەپ ىيرلۋاتقانېلقلنى ۋە پۈتۈن ملسلر زېملنلغا ھۆكۈمرانېلق قلېلۋاتقانېلقلنى ئياتتى. 24ئبلرنلڭ ئاتلسى ىبنلڭغا ئلشەنملدى ،چۈنكى ئب ئۆزلنى ناھاۇلتى ئەقېلدلن ئازدۇرغان ئلدى .ئەمما ۇۈسۈپ ئەۋەتكەن ھارۋللرنى كۆرۈپ ،روھى اانېلنلپ« :ئەگەر ۇۈسۈپ ھاۇات ىولسا ،ماڭا ۇيتەرللك .مەن ئۆلۈشتلن ىبرۇن ىيرلپ ئبنى كۆرۈپ كيېەي »دېدى. 44باب46
ۇبىلېيالر
1ئلسرائلل ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ئۆۇلدلن ھاراندلن ۇولغا چلقلپ ،قەسەم قبدۇقلغا قاراپ ۇولغا چلقتى .ئب ىب ئاۇنلڭ ۇەتتلنچى كۈنى ئاتلسى ئلسھاقنلڭ خبداغا قبرىانېلق قلېدى. 2ۇاقبپ ىەۇتەلدە كۆرگەن چۈشلنى ئيسلگە ئيېلپ ،ملسلرغا ىيرلشتلن قورقتى. 3ئب ۇۈسۈپكە خەۋەر ئەۋەتلپ ،ئبنلڭ ۇينلغا ىارماۇدلغانېلقلنى ئوۇېلغاندا ،ئب ۇەردە ۇەتتە كۈن تبردى .ئەگەر ئب ۇەردە قيېلش ۇاكى كيتلش توغرلسلدا ۋەھلي كۆرسە ئلدى. 4ئب كەنئان زېملنلدا ىلر سلقلممب ئبرۇق ۇوق ئلدى ،چۈنكى ئاچارچلېلق ىارللق ھاۇۋانلر ،كال-قوۇلر ،قبشلر ۋە ئلنسانلرنى قاپېلغانېلقتلن ،كونا ئاشېلق ىلېەن تبنجى ھوسبلنى ۇلغلش ىاۇرلملنى تەىرلكېلدى. 5ئون ئالتلنچى كۈنى پەرۋەردلگار ئبنلڭغا كۆرۈنۈپ« :ۇاقبپ ،ۇاقبپ »!دېدى .ئب« :مەن مانا »دېدى .ئب ئبنلڭغا« :مەن ئاتا-ىوۋلېلرلڭنلڭ خبداسى ،ئلبراھلم ۋە ئلسھاقنلڭ خبداسلمەن .ملسلرغا ىيرلشتلن قورقما .مەن ئب ۇەردە سەندلن ىۈۇۈك ىلر خەلق ۇارلتلمەن .مەن سەن ىلېەن ىلېېە ىارلمەن ،سينى قاۇتا ئيېلپ كيېلمەن .سەن ىب زېملندا دەپنە قلېلنلسەن ،ۇۈسۈپ قوللنى سينلڭ كۆزۈڭگە قوۇلدۇ. 6قورقماڭلر ،ملسلرغا ىارلڭلر. 7ئبنلڭ ئوغبلېلرى ۋە ئوغبلېلرى ئورنلدلن تبرۇپ ،ئاتلسلنى ۋە نەرسلېلرلنى ھارۋللرغا قوۇدى. 8ئلسرائلل ئۈچلنچى ئاۇنلڭ ئون ئالتلنچلسلدا قەسەم قبدۇقلدلن ئورنلدلن تبرۇپ ،ملسلر زېملنلغا ىاردى. 9ئلسرائلل ۇەھبدانى ئوغېى ۇۈسۈپنلڭ ۇينلغا ئەۋەتلپ ،گوشەن زېملنلنى تەكشۈرۈپ كيېلشكە ئەۋەتتى .چۈنكى ۇۈسۈپ قيرلنداشېلرلغا ئبلرنلڭ ئۆزلگە ۇيقلن ااۇدا تبرۇش ئۈچۈن ئب ۇەرگە كيېلشلنى ئياتقانلدى. 10ىب ملسلر زېملنلدلكى ئەڭ ۇاخشى زېملن ىولبپ ،ھەمملسى ۋە مال-چارۋلېلرى ئۈچۈن ئبنلڭغا ۇيقلن ئلدى. 11ىبلر ۇاقبپ ىلېەن ىلېېە ملسلرغا ىارغان ۇاقبپنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى. 12رۇىين ئلسرائلېنلڭ تبنجى ئوغېى ،ئبنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى ھانوخ ،پالېب ،ھيسرون ۋە كارمى. 13شلمون ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى :ۇيمبئيل ،ۇاملن ،ئوھاد ،ۇاكلن ،زوھار ۋە زەىاتېلق ئاۇالنلڭ ئوغېى شائبل ،ۇەتتە ئوغبل. 14ليۋلي ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ،ئبنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى :گيرشون ،كوھات ۋە مەرارلدلن. 15ۇەھبدا ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى :شيل ،پەرەس ۋە زەراھ. 16ئلسساكار ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ،ئبنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى تول ،پبۋا ،ۇاسبب ۋە شلمرون-ىەش. 17زېببلون ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ،ئبنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى سەرەد ،ئيېون ۋە ۇاخېلئيل. 18ىبلر ۇاقبپ ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ىولبپ ،لياانلڭ ميسوپوتاملاەدە ۇاقبپقا تبغبپ ىەرگەن ئوغبلېلرى ئالتە ،ئبلرنلڭ ىلر سلڭېلسى دلنا ۋە ئاتلسى ۇاقبپ ىلېەن ملسلرغا ىارغان لياانلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ھەمملسى ۇلگلرمە توققبز ،ئاتلسى ۇاقبپ ئبلر ىلېەن ىلېېە ىولغاندا ئوتتبز ئلدى. 19لياانلڭ دېدلكى ،ۇاقبپنلڭ ئاۇالى زلېپا ۇاقبپقا گاد ۋە ئاشبرنى تبغبپ ىەردى. 20گادنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى تۆۋەندلكلچە :زلفلئون ،ھاگگى ،شبنى ،ئيزىون ،ئيرى ،ئارېېى ۋە ئارودى سەككلز. 21ئاشيرنلڭ ئوغبلېلرى :ئلمناھ ،ئلشۋاھ ،ئلشۋى ،ىەرلاا ۋە سيراھ ،ئبلرنلڭ ئالتە سلڭېلسى ىار ئلدى. 22لياانلڭ ئائلېلسلدلكلېەرنلڭ ھەمملسى ئون تۆت ،لياانلڭ ئائلېلسلدلكلېەرنلڭ ھەمملسى قلرلق تۆت ئلدى. 23ۇاقبپنلڭ ئاۇالى راھلېەدلن تبغبلغان ئوغبلېلرى :ۇۈسۈپ ۋە ىلنااملن. 24ۇۈسۈپ ئاتلسى ملسلرغا كيېلشتلن ىبرۇن ،ملسلردا ئبنلڭغا ىلر قانچە ئوغبل تبغدى .ىب ئۈچ ئوغبلنى ھيېلئوپوللس شەھلرلنلڭ روھانلاسى پوتلفارنلڭ قلزى ئاسينات تبغبپ ىەردى. 25ىلنااملننلڭ ئوغبلېلرى :ىيل ،ىيكير ،ئاشبيل ،گيرا ،نائان ،ئيھى ،روش ،مبپپلم ،ھبپپلم ۋە ئارد ئون ىلر. 26راھلېەنلڭ اان سانى اەمئلي ئون تۆت ئلدى. 27ۇاقبپنلڭ ئاۇالى راھلېەنلڭ دېدەك ىلېھانلڭ ۇاقبپقا تبغبپ ىەرگەن ئوغبلېلرلنلڭ ئلسمى دان ۋە ناىتالى. 28ىب ئبلرنلڭ ملسلرغا ىلېېە ىارغان ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى .داننلڭ ئوغبلېلرى خبشلم ،سامون ،ئاسبدى ،ئلجاكا ۋە سالومون ىولبپ ، ئالتە ئوغبل ىار ئلدى. 29ئبلر ملسلرغا كلرگەن ۇلېى ئالەمدلن ئۆتتى .پەقەت دان ھبشلمل ملسلردا قالدى. 30ناىتاللنلڭ ئوغبلېلرلنلڭ ئلسلمېلرى ۇاخسلئيل ،گبنى ،ۇەزەر ،شالېبم ۋە ئلۋ. 31ئاچارچلېلق ۇلېېلرلدلن كيالن تبغبلغان ئلۋ ملسلردا ئالەمدلن ئۆتتى. 32راھلېەنلڭ پۈتۈن اان سانى ۇلگلرمە ئالتە ئلدى. 33ۇاقبپنلڭ ملسلرغا ىارغان اان سانى ۇەتملش ئلدى .ىبلر ئبنلڭ ىاللېلرى ۋە ئەۋلدللرى ىولبپ ،اەمئلي ۇەتملش كلشى ئلدى .ۇۈسۈپتلن ىبرۇن ملسلردا ىەش كلشى ۋاپات ىولبپ ،ىاللېلرى ۇوق ئلدى. 34ۇەھبدانلڭ ئلككى ئوغېى ،ئير ۋە ئونان ،كەنئان زېملنلدا قازا قلېدى ،ئبلرنلڭ پەرزەنتى ۇوق ئلدى .ئلسرائلېلر قازا قلېغانلرنى دەپنە قلېدى ،ئبلر ۇەتملش ۇەھبدلي ئەمەس ملېېەتنلڭ قاتارلغا كلرگۈزۈلدى. 45باب1ئلسرائلېلر قلرلق ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلنلڭ ئلككلنچى ۇلېى ،تۆتلنچى ئاۇنلڭ ۇيڭى ئيالدا ،ملسلرنلڭ گوشەن زېملنلغا كلردى. 2ۇۈسۈپ ئاتلسى ۇاقبپنلڭ ۇينلغا كيېلپ ،گوشەن زېملنلغا ىاردى ۋە ئاتلسلنلڭ ىوۇنلغا ۇلقلېلپ ۇلغېلدى. 3ئلسرائلل ۇۈسۈپكە« :سينى كۆرگەندلن كيالن ئۆلۈپ كيتلشلمگە رۇخسەت قلېغاۇسەن .ئەمدى ئلسرائلېلرنلڭ پەرۋەردلگار خبداسى ئلبراھلم ۋە ئلسھاقنلڭ خبداسلغا مەدھلالېەر ىولسبن .ئب ئۆزلنلڭ ميھرلبانېلقلنى ۋە ئلنئاملنى خلزمەتكارى ۇاقبپتلن ئاۇلملغان». 47
ۇبىلېيالر
4مەن ھاۇات ۋاقتلمدا سلزنلڭ چلراۇلڭلزنى كۆرگەنېلكلم ماڭا ۇيتەرللك ،ھەئە ،ىەۇتەلدە كۆرگەن ۋەھلي راست .پەرۋەردلگار خبداۇلمغا مەڭگۈ مەدھلاە ئوقبلسبن ،ئبنلڭ ئلسملغا مەدھلاە ئوقبلسبن. 5ۇۈسۈپ ۋە ئبنلڭ ئاكلېلرى ئاتلسلنلڭ ئالدلدا نان ۇەپ ،شاراب ئلچتى .ۇاقبپ ۇۈسۈپنلڭ ئاكلېلرى ىلېەن ىلېېە تاماق ۇەپ ،ئبنلڭ ئالدلدا ھاراق ئلچلۋاتقانېلقلنى كۆرۈپ ،ئلنتاۇلن خبشال ىولدى .ئب ئبنى ساقلپ قالغان ۋە ئبنلڭ ئۈچۈن ئون ئلككى ئوغېلنى ساقلپ قالغان ھەممە نەرسلنى ۇاراتقان خبدانى مەدھلاەللدى. 6ۇۈسۈپ ئاتلسى ۋە قيرلنداشېلرلغا گوشەن ،راميسيس ۋە ئبنلڭ ئەتراپلدلكى راۇونلردا تبرۇش ھوقبقلنى سوۋغا قلېغانلدى .ىب ااۇلرنى پادلشاھنلڭ ىاشقبرۇشى ئاستلدا ىاشقبراتتى .ئلسرائلل ۋە ئبنلڭ ئوغبلېلرى ملسلرنلڭ ئەڭ ۇاخشى ۇيرى ىولغان گوشەن زېملنلدا ۇاشلدى .ئب ملسلرغا كەلگەندە 130ۇاشتا ئلدى. 7ۇۈسۈپ ئاتلسلنى ،قيرلنداشېلرلنى ۋە ئبلرنلڭ مال-مۈلكلنى ۇەتتە ۇلېېلق ئاچارچلېلققا ۇەتكۈدەك نان ىلېەن تەملنېلدى. 8ملسلرنلڭ زېملنى ئاچارچلېلقتلن ئازاب چەكتى .ۇۈسۈپ ملسلرنلڭ پۈتۈن زېملنلنى ىلرئەۋن ئۈچۈن ئاشېلققا سيتلۋالدى .ئب ملسلر خەلقى ، مال-چارۋلېلرى ۋە ىارللق نەرسلېلرلنى ىلرئەۋن ئۈچۈن ئلگلېلۋالدى. 9قەھەتچلېلك ۇلېېلرى ئاخلرلشتى .ۇۈسۈپ سەككلزلنچى ۇلېى پۈتۈن ملسلر زېملنلنى قاپېلغانېلقتلن ،دەرۇا سۈۇى ئيشلپ كەتكەنلدى. 10چۈنكى ۇەتتە ۇلېېلق ئاچارچلېلق مەزگلېلدە دەرۇا سۈۇى ئيشلپ كەتملگەنلدى ،پەقەت دەرۇا ىوۇلدلكى ىلر قانچە ۇەرنلل سبغلرلغان ئلدى . ئەمما ھازلر دەرۇا سۈۇى ئيشلپ كەتتى ،ملسلرللقلر زېملننى تيرلدى ،شب ۇلېى ئب ۇەر مول ھوسبل ىەردى. 11ىب قلرلق ىەشلنچى ۇلېېلقنلڭ تۆتلنچى ھەپتلسى ، [21:78ئەتلگەن سائەت ] 1نلڭ ىلرلنچى ۇلېى ئلدى. 12ۇۈسۈپ ھوسبلنلڭ ىەشتلن ىلر قلسملنى پادلشاھقا ،تۆت قلسملنى ئبلرغا ئاشېلق ۋە ئبرۇق ئۈچۈن قالدۇردى .ۇۈسۈپ ىبنى ملسلر زېملنلدا ىۈگۈنگلچە قانبن قلېلپ ىيكلتتى. 13ئلسرائلل ملسلر زېملنلدا ئون ۇەتتە ۇلل ۇاشلدى .ئب اەمئلي ئۈچ ۇلل ۇاشلدى ،ۇەنى ىلر ۇۈز قلرلق ۇەتتە ۇلل .ئب قلرلق ىەشلنچى ۇلل ۇاشاشنلڭ ىەشلنچى ھەپتلسلنلڭ تۆتلنچى ۇلېلدا ئالەمدلن ئۆتتى. 14ئلسرائلل ئۆلۈشتلن ىبرۇن ئوغبلېلرلغا ىەخت تلېلدى ۋە ملسلر زېملنلدا ۇۈز ىيرلدلغان ىارللق ئلشلرنى ئبلرغا ئياتتى .ئب ئبلرغا ئاخلرقى كۈنېەردە نيمە ىوللدلغانېلقلنى ئياتلپ ىەردى .ئبلرغا ىەخت تلېلدى ۋە ۇۈسۈپكە زېملندلن ئلككى پارچە زېملن ىەردى. 15ئب ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ ۇينلغا ئبخېلدى .ئب قانان زېملنلدلكى قوش ئۆڭكۈرگە ،ئاتلسى ئلبراھلمنلڭ ۇينلغا ،خيبرون زېملنلدلكى قوش ئۆڭكۈرگە ئۆزى ئۈچۈن قيزلپ قوۇغان قەىرلگە دەپنە قلېلندى. 16ئب ئۆزلنلڭ ۋە ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ ىارللق كلتاىېلرلنى ئوغېى ليۋلگە ىەردى ،شبنداق قلېلپ ئب ىب كلتاىلرنى ساقلپ ،ىۈگۈنگلچە ىاللېلرى ئۈچۈن ۇيڭللپ ىەردى. 46باب1ۇاقبپ ۋاپات ىولغاندلن كيالن ،ئلسرائلل ئەۋلدللرى ملسلر زېملنلدا كۆپلالپ ،چوڭ ىلر ملېېەتكە ئاۇلندى .ئبلر ىلر نلاەتتە ئلدى .شبڭا ئاكا-ئبكا قيرلنداشنى ۇاخشى كۆرەتتى ،ھەممەۇېەن ئۆز قيرلندلشلغا ۇاردەم قللتتى .ۇۈسۈپنلڭ ھاۇاتلنلڭ ىارللق كۈنېلرلدە ،ئبلر ئون [2242 ]AMۇلل ،ۇلېلر ىوۇلچە ئلنتاۇلن كۆپلالپ ،كۆپلالپ كەتتى. 2ۇۈسۈپ ئاتلسى ۇاقبپتلن كيالنكى ھاۇات ۋاقتلدا ھيچقانداق شەۇتان ۇاكى ۇامانېلق ۇوق ئلدى .چۈنكى ملسلرللقلرنلڭ ھەمملسى ۇۈسۈپنلڭ ھاۇات ۋاقتلدا ئلسرائلېلرنى ھۆرمەتېەپ كەلگەن. 3ۇۈسۈپ ۇۈز ئون ۇيشلدا ئالەمدلن ئۆتتى .ئب كەنئان زېملنلدا ئون ۇەتتە ۇلل ۇاشلدى ،ئون ۇلل قبل ىولدى ،ئۈچ ۇلل زلنداندا ۇاتتى ،سەكسەن ۇلل پادلشاھنلڭ قول ئاستلدا ىولبپ ،پۈتۈن ملسلر زېملنلنى ىاشقبردى. 4ئب ،ئبنلڭ ىارللق قيرلنداشېلرى ۋە شب ئەۋلدنلڭ ھەمملسى ئالەمدلن ئۆتتى. 5ئب ئۆلۈشتلن ىبرۇن ئلسرائلل خەلقلگە ملسلردلن چلققاندا ئبنلڭ سۆڭەكېلرلنى ئيېلپ ۇۈرۈشنى ىبۇرۇدى. 6ئب ملسلرللقلرنلڭ ئبنى قاۇتا كەنئان زېملنلغا ئيېلپ كيېلپ دەپنە قلېماۇدلغانېلقلنى ىلېگەچكە ،ئبلرغا ئۆزلنلڭ سۆڭەكېلرى توغرلسلدا قەسەم قلېدۇردى .چۈنكى كەنئان پادلشاھى ماكامارون ئاسسبر زېملنلدا تبرغان مەزگلېدە ،ملسلر پادلشاھى ىلېەن ۋادلدا ئبرۇش قلېلپ ، ئبنى ئۆلتۈرگەن ۋە ملسلرللقلرنى ئيرمون دەرۋازلسلغلچە قوغلپ ىارغان. 7ليكلن ئب ملسلرغا كلرەلملدى ،چۈنكى ملسلرنلڭ پادلشاھى ىولغان ۇيڭى پادلشاھ ئبنلڭدلن كۈچېۈك ئلدى .ئب كەنئان زېملنلغا قاۇتلپ كەلدى . ملسلرنلڭ دەرۋازلسى تاقالدى ،ھيچكلم ملسلردلن چلقملدى ۋە ھيچكلم ملسلرغا كلرملدى. 8ۇۈسۈپ ئلككلنچى ۇلېلنلڭ ئالتلنچى ھەپتلسلدە ،ۇەنى قلرلق ئالتلنچى ۇلېېلقلدا ئالەمدلن ئۆتتى .ئبنى ملسلر زېملنلغا دەپنە قلېدى .ئبنلڭدلن كيالن ئبنلڭ ىارللق قيرلنداشېلرى ئالەمدلن ئۆتتى. 9ملسلر پادلشاھى قلرلق ۇەتتلنچى ۇلېېلق خاتلرە كۈنلدە ،ۇەنى ئلككلنچى ۇلېلنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە كەنئان پادلشاھى ىلېەن ئبرۇشقا چلقتى . ئلسرائلېلر ۇۈسۈپنلڭ سۆڭلكلدلن ىاشقا ۇاقبپ ئەۋلدللرلنلڭ ىارللق سۆڭەكېلرلنى ئيېلپ چلقلپ ،تاغدلكى قوش ئۆڭكۈردلكى ئيتلزغا كۆمدى. 10ئبلرنلڭ كۆپلنچلسى ملسلرغا قاۇتلپ كەتتى ،ئەمما ئاز ىلر قلسمى ھيبرون تاغېلق راۇونلدا قالدى ،ئاتاڭ ئامرام ئبلر ىلېەن ىلېېە قالدى. 11كەنئان پادلشاھى ملسلر پادلشاھى ئۈستلدلن غەللبە قلېلپ ،ملسلرنلڭ دەرۋازلېلرلنى تاقلۋەتتى. 12ئب ئلسرائلل ئەۋلدللرلغا قارشى رەزلل پللن تۈزۈپ ،ملسلر خەلقلگە« :قاراڭلر ،ئلسرائلل ئەۋلدللرى ىلزدلن كۆپلالپ كەتتى. 13كيېلڭلر ،ئبلر ىەك كۆپلالپ كيتلشتلن ىبرۇن ،ئبلرغا ئەقلل ىلېەن مبئاملېە قللۇېى ،ئبرۇش ىاشېلنلشتلن ىبرۇن ،ئبلر ىلزگە قارشى ئبرۇش قلېلشتلن ىبرۇن ،ئبلرنى قبل قلېلپ ئازاب-ئوقبىەتكە سالۇېى .ىولملسا ،ئبلر دۈشمەنېلرلملزگە قوشبلبپ ،ئبلرنى زېملنلملزدلن قوغلپ چلقلرلدۇ ،چۈنكى ئبلرنلڭ قەلبى ۋە چلراۇى كەنئان زېملنلغا قاراپ تبرلدۇ. 48
ۇبىلېيالر
14پادلشاھ ئبلرنى قبل قلېلش ئۈچۈن ئبلرنلڭ ئۈستلگە ئلش ىاشقبرغبچلېلرلنى قوۇدى .ئبلر پلرئەۋن ،پلتوم ۋە رائامسيس ئۈچۈن مبستەھكەم شەھەرلەرنى سالدى ،ملسلر شەھەرللرلدلكى ۋەۇران ىولغان ىارللق تاملر ۋە قورغانلرنى قاۇتا ۇاسلدى. 15ئبلر ئبلرغا قاتتلق خلزمەت قلېدى ،ئبلر قانچە كۆپ زۇلبم قلېسا ،شبنچە كۆپلالپ ،كۆپەۇدى. 16ملسلر خەلقى ئلسرائلېلردلن نەپرەتېەندى. 47باب1ۇەتتلنچى ھەپتلدە ،ۇەتتلنچى ۇلېلنلڭ قلرلق ۇەتتلنچى ۇلېېلقلدا ،ئاتاڭ كەنئان زېملنلدلن چلقلپ كەتتى ،سەن ىولساڭ تۆتلنچى ھەپتلدە ، ئالتلنچى ۇلېلنلڭ قلرلق سەككلزلنچى ۇلېېلقلدا تبغبلدۇڭ؛ ىب ئلسرائلل ئەۋلدللرلنلڭ ىيشلغا كەلگەن ئازاب-ئوقبىەتېلك ۋاقلت ئلدى. 2ملسلر پادلشاھى ىلرئەۋن ئبلرغا قارلتا تبغبلغان ئەر ىاللېلرلنلڭ ھەمملسلنى دەرۇاغا تاشلشنى ىبۇرۇدى. 3ئبلر ىبلرنى سەن تبغبلغان كۈنگلچە ۇەتتە ئاۇغا تاشېلدى. 4ئاناڭ سينى ئۈچ ئاي ۇوشبرۇپ قوۇدى ،ئبلر ئبنلڭ ئەھۋاللنى سۆزلەپ ىەردى .ئب ساڭا ىلر كيمە ۇاساپ ،ئبنى قاپاق ۋە ئاسفالت ىلېەن ۇيپلپ ،دەرۇا ىوۇلدلكى ىاۇراقلرغا قوۇدى .ئب سينى ۇەتتە كۈن شب كيمەدە تبتبپ تبردى .ئاناڭ كيچلسى كيېلپ سينى ئيملتتى ،كۈندۈزى سلڭېلڭ مەرۇەم سينى قبشلردلن قوغداۇتتى. 5شب كۈنېەردە ،ىلرئەۋننلڭ قلزى تارمبت دەرۇاغا چۆمۈلگلېى كەلدى .ئب سينلڭ ۇلغېلغان ئاۋازلڭنى ئاڭلپ ،قلزللرلغا سينى ئيېلپ چلقلشنى ئياتتى ،ئبلر سينى ئبنلڭ ۇينلغا ئيېلپ كەلدى. 6ئب سينى كيملدلن چلقلرلپ ،ساڭا ئلچ ئاغرلتتى. 7سلڭېلڭ ئبنلڭغا« :مەن ىيرلپ ،ىب ىوۋاقنى ئيملتلش ئۈچۈن ئلبرانلي ئاۇالېلرلدلن ىلرنى چاقلرلپ كيېەۇمب؟ »دېدى. 8ئب ئاۇالغا« :ىار »دېدى .ئب ىيرلپ ئاناڭ ۇوكيبەدنى چاقلردى ،ئب ئۆزلنلڭ ئلش ھەققلنى ىەردى ۋە سينى ئيملتتى. 9كيالن ،سەن چوڭ ىولغاندا ،ئبلر سينى ىلرئەۋننلڭ قلزلنلڭ ۇينلغا ئيېلپ كەلدى ،سەن ئبنلڭ ئوغېى ىولدۇڭ .ئاتاڭ ئامرام ساڭا ۇيزلشنى ئۆگەتتى .ئۈچ ھەپتە ئۆتكەندلن كيالن ،ئبلر سينى پادلشاھنلڭ ئۆۇلگە ئيېلپ كەلدى. 10سەن پادلشاھ ئوردلسلدلن چلقلپ ،ئلسرائلل ئوغبلېلرلدلن ىولغان دوستبڭنى ىلر ملسلرللقنلڭ ئبرۇپ ئۆلتۈرگلنلگە قەدەر ئۈچ ھەپتە ئوردلدا ئولتبردۇڭ .سەن ئبنى ئۆلتۈرۈپ قبمغا ۇوشبردۇڭ. 11ئلككلنچى كۈنى سەن ئلككى ئلسرائلل ئوغېى ىلېەن ئبرۇشبپ ،خاتا ئلش قلېلۋاتقان ئادەمگە« :نيملشقا ئلنلڭنى ئبرلسەن؟ »دېدلڭ. 12ئب غەزەپېلنلپ ،غەزەپېلنلپ« :كلم سينى ىلزگە ىاشېلق ۋە سوتچى قلېلپ قوۇدى؟ سەن تۈنۈگۈن ملسلرللقنى ئۆلتۈرگەندەك مينلمب ئۆلتۈرمەكچلمب؟ »دېدى .سەن ىب سۆزلەردلن قورقبپ قيچلپ كەتتلڭ. 48باب1قلرلق توققبزلنچى ۇلېېلقنلڭ ئۈچلنچى ھەپتلسلنلڭ ئالتلنچى ۇلېلدا ،سەن ۇولغا چلقلپ ،ملدۇان زېملنلدا ىەش ھەپتە ۋە ىلر ۇلل تبردۇڭ . ئەلېلكلنچى ۇلېېلقنلڭ ئلككلنچى ھەپتلسلدە ،ملسلرغا قاۇتلپ كەلدلڭ. 2سەن ئۆزۈڭ سلناي تيغلدا ساڭا نيمە دېگەنېلكلنى ۋە ملسلرغا قاۇتلپ كەلگلنلڭدە ۇولدا ئبنلڭ ىلېەن ئبچراشقاندا شاھزادە ماستيمانلڭ ساڭا نيمە قلېماقچى ىولغانېلقلنى ىلېلسەن. 3ئب سينلڭ ملسلرللقلردلن اازا ئيېلپ ئۆچ ئيېلش ئۈچۈن ئەۋەتلېگەنېلكلڭنى كۆرۈپ ،سينى ئۆلتۈرۈپ ،ملسلرللقلرنى سينلڭ قولبڭدلن قبتقبزۇش ئۈچۈن پۈتۈن كۈچى ىلېەن تلرلشملدلمب؟ 4مەن سينى ئبنلڭ قوللدلن قبتقبزدۇم .سەن ملسلردا ىلرئەۋنغا ،ئبنلڭ پۈتۈن ئائلېلسلگە ،ئبنلڭ خلزمەتكارللرى ۋە خەلقلگە قارشى كۆرسلتلش ئۈچۈن ئەۋەتكەن مۆالزلېلرلڭنى كۆرسەتتلڭ. 5پەرۋەردلگار ئلسرائلېلر ئۈچۈن ئبلردلن قاتتلق ئۆچ ئالدى .ئبلرغا قان ،پاقا ،ىلت ،ئلت چلۋلنېلرى ۋە قورساققا چلقلدلغان خەتەرللك چلقانلر قاتارللق ئاپەتېەرنى ئيېلپ كەلدى .ئبلرنلڭ مال-چارۋلېلرلنى ئۆلۈمگە ،مۆلدۈر ىلېەن كۆۇدۈرۈپ ،ئبلرنلڭ ئۆسكەنېلرلنلڭ ھەمملسلنى ۋەۇران قلېدى .مۆلدۈر ۋە قاراڭغبلبقتلن قالغان قالدۇقلرنى ۇەپ كەتكەن چيكەتكلېەر ىلېەن ،ئلنسانلر ۋە ھاۇۋانلرنلڭ تبنجى ىاللېلرلنلڭ ئۆلۈمى ۋە ىارللق ىبتېلرلدلن پەرۋەردلگار ئۆچ ئيېلپ ،ئبلرنى ئوتتا كۆۇدۈرۈۋەتتى. 6ىب ئلشلرنلڭ ھەمملسى سلزنلڭ قوللڭلز ئارقلېلق ئەۋەتلېدى ،سلز ىب ئلشلرنى ئەمەلگە ئاشبرماي تبرۇپ ااكارللشلڭلز ئۈچۈن ،ملسلر پادلشاھلنلڭ ىارللق خلزمەتچلېلرى ۋە خەلقى ئالدلدا ئبنلڭ ىلېەن سۆزلەشتلڭلز. 7ھەممە ئلش سينلڭ سۆزللرلڭ ىوۇلچە ىولدى .سەن ئلسرائلېلرنلڭ ئۆچلنى ئيېلش ئۈچۈن ملسلر زېملنلغا ئون چوڭ ۋە قورقبنچېبق ھۆكۈم چلقاردلڭ. 8پەرۋەردلگار ھەممە ئلشنى ئلسرائلېلر ئۈچۈن قلېدى .ئلبراھلم ىلېەن تۈزگەن ئەھدلسلگە ئاساسەن ،ئبلر ئلسرائلېلرنى زورلبق ىلېەن قبل قلېغاندەك ،ئبلردلن ئۆچ ئيېلشنى قارار قلېدى. 9شاھزادە ماستيما ساڭا قارشى چلقلپ ،سينى ىلرئەۋننلڭ قوللغا چۈشۈرۈشكە ئبرۇندى ،ئب ملسلرللق سيھلرگەرلەرگە ۇاردەم قلېدى. 10ئبلر ئورنلدلن تبرۇپ ،سينلڭ ئالدلڭدا ۇامان ئلشلرنى قلېدى ،ىلز ئبلرغا شبنداق قلېلشقا ۇول قوۇدۇق ،ليكلن ئبلرنلڭ قولى ىلېەن شبنداق داۋالرنى قلېلشقا ۇول قوۇملدۇق. 11پەرۋەردلگار ئبلرنلڭ ىەدلنلگە ۇامان ۇارا ئيېلپ كەلدى ،ئبلر ئورنلدلن تبرالملدى .ىلز ئبلرنى ۋەۇران قلېدۇق ،شبڭا ئبلر ىلرەر مۆالزە كۆرسلتەلملدى. 49
ۇبىلېيالر
12ىب ئالمەتېەر ۋە مۆالزلېەرگە قارلماي ،شاھزادە ماستيما خلجلل ىولملدى ،چۈنكى ئب ااسارەت ىلېەن ملسلرللقلرغا ملسلرللقلرنلڭ ىارللق كۈچېلرى ،اەڭ ھارۋلېلرى ،ئاتېلرى ۋە ملسلر خەلقلنلڭ ىارللق قوشبنېلرى ىلېەن سلېەرنى قوغلپ كيتلشنى ۋارقلرلدى. 13مەن ملسلرللقلر ىلېەن ئلسرائلېلرنلڭ ئوتتبرلسلدا تبردۇم .ىلز ئلسرائلېلرنى ئبنلڭ ۋە خەلقلنلڭ قوللدلن قبتقبزدۇق .پەرۋەردلگار ئبلرنى دېڭلزنلڭ ئوتتبرلسلدلن قبرۇق ۇەردەك ئۆتكۈزدى. 14پەرۋەردلگار خبدا ئلسرائلل خەلقلنلڭ ئارقلسلدلن قوغلپ كەلگەن ىارللق خەلقېەرنى دېڭلزنلڭ ئوتتبرلسلغا ،ئلسرائلېلرنلڭ ئاستلدلكى چوڭقبر تبپرلققا تاشېلدى .ملسلر خەلقى ئۆز ىاللېلرلنى دەرۇاغا تاشېلۋەتكەندەك ،ئب ئبلرنلڭ 1ملېاونلدلن ئۆچ ئالدى .خەلقلڭنلڭ ىلر ئيملزەك ىاللسلنى دەرۇاغا تاشېلۋەتكەنېلكى ئۈچۈن ،ملڭ كۈچېۈك ۋە ااسارەتېلك ئەر ئۆلتۈرۈلدى. 15ئون تۆتلنچى ،ئون ىەشلنچى ،ئون ئالتلنچى ،ئون ۇەتتلنچى ۋە ئون سەككلزلنچى كۈنى شاھزادە ماستيما ئلسرائلېلاە ئەۋلدللرلنى ئەۇلبېلمەسېلك ئۈچۈن ىاغېلنلپ ،ئبلرنلڭ ئارقلسلغا قاماپ قوۇبلدى. 16ئون توققبزلنچى كۈنى ،ملسلرللقلرغا ۇاردەم قلېلش ۋە ئلسرائلېلرنى قوغلش ئۈچۈن ،ئبلرنى قوۇبپ ىەردۇق. 17ئب ئبلرنلڭ قەلبلنى قاتتلقلشتبرۇپ ،ئبلرنى قەۇسەر قلېدى .پەرۋەردلگار خبدا ملسلرللقلرنى ئۆلتۈرۈپ دېڭلزغا تاشېلۋېتلش ئۈچۈن ىب پللننى تۈزگەنلدى. 18ئون تۆتلنچى كۈنى ،ىلز ئبنى ملسلرللقلردلن قاچا-قبچا ،كلالم-كيچەك ،كۈمۈش ،ئالتبن ۋە ملس قاچا-قبچللرنى تەلەپ قلېغان كۈنى ، ملسلرللقلرنى قبلېبققا قلستاپ ،ئبلرنى ىبلڭ-تالڭ قلېماسېلقى ئۈچۈن ىاغېلدۇق. 19ىلز ئلسرائلل ئەۋلدللرلنى ملسلردلن قبرۇق قول ئيېلپ چلقملدۇق. 49باب1پەرۋەردلگارنلڭ سلېەرگە پاسخا ىاۇرلمى توغرلسلدا ىەرگەن ئەمرللرلنى ئيسلڭلردا تبتبڭلر .ۇەنى ىلرلنچى ئاۇنلڭ 14-كۈنلنى ئۆز ۋاقتلدا تەىرلكېەڭلر ،كەچ كلرملگەندە ئبنى سوۇبڭلر ،كۈن پاتقاندا ئون ىەشلنچى كۈنى كەچتە ئبنى ۇەڭلر. 2چۈنكى ىب كيچلدە ،ىاۇرامنلڭ ىاشېلنلشى ۋە خبشالېلقنلڭ ىاشېلنلشلدا ،سلېەر ملسلردا پاسخا ىاۇرلملنى ۇەۋاتاتتلڭلر .ئەۇنى ۋاقلتتا ماستيمانلڭ ىارللق كۈچېلرى ملسلر زېملنلدلكى ىارللق تبنجللرنى ،ىلرئەۋننلڭ تبنجى ىاللسلدلن تارتلپ ،ئەسلرگە ئيېلنغان خلزمەتچلنلڭ تبنجى ىاللسلغلچە ۋە مال-چارۋللرغلچە ئۆلتۈرۈشكە قوۇبپ ىيرلېگەنلدى. 3پەرۋەردلگار ئبلرغا ىەرگەن ىلر ىەلگە مبنداق :ئبلر ىلر ۇاشېلق قوزلنلڭ قينلنى كۆرگەن ھەر ىلر ئۆۇنلڭ تۈۋرۈكلگە كلرلپ ، قبرىانېلق قلېماي ،ئۆۇنلڭ ۇينلدلن ئۆتۈپ كيتلشى كيرەك ئلدى .شبنداق قلېسا ،ئۆۇدلكلېەرنلڭ ھەمملسى قبتقبزۇللدۇ ،چۈنكى قاننلڭ ىەلگلسى ئۆۇنلڭ تۈۋرۈكېلرلدە ئلدى. 4پەرۋەردلگارنلڭ قبدرلتى پەرۋەردلگارنلڭ ىبۇرۇقى ىوۇلچە ھەممە ئلشنى قلېدى .ئبلر ئلسرائلل خەلقلنلڭ ۇينلدلن ئۆتۈپ كەتتى .ۋاىا ئبلرغا ۇۈز ىيرلپ ،ھاۇۋان ،ئادەم ۇاكى ئلتنلڭ ھيچقاۇسلسلنى ۇوق قلېملدى. 5ملسلردا ۋاىا ناھاۇلتى ئيغلر ىولدى .ملسلردا ئۆلگەن ،ۇلغېلغان ۋە نالە قلېغان ىلرمب ئۆي ۇوق ئلدى. 6پۈتۈن ئلسرائلېلر پاسخا ىاۇرلمى قوزلسلنلڭ گۆشلنى ۇەپ ،شاراب ئلچلپ ،ئاتا-ىوۋلېلرلنلڭ خبداسى پەرۋەردلگارغا مەدھلاە ئوقبپ ، ئبنلڭغا دۇئا قلېلپ ،شۈكۈر ئياتلپ ،ملسلرنلڭ زۇلبملدلن ۋە ۇامان قبلېبقتلن قبتبلبشقا تەۇاارلندى. 7ىب كۈننى ھاۇاتلڭنلڭ ھەممە كۈنېلرلدە ئيسلڭدە تبتبڭ ،ۇلېدا ىلر قيتلم ،شب كۈنى ،پۈتۈن قانبنلغا ئاساسەن ،ئبنى ۇلېدلن-ۇلېغا خاتلرلېەڭ . ئبنى كۈندلن-كۈنگە ۇاكى ئاۇدلن-ئاۇغلچە كيچلكتۈرمەڭ. 8چۈنكى ىب مەڭگۈلۈك ىلر قائلدە ىولبپ ،ئاسماندلكى تاختللرغا ئوۇبلغان ،ىارللق ئلسرائلل ئەۋلدللرلنلڭ ھەر ۇلېى ،ھەر ئەۋلدنلڭ ئۆز كۈنلدە ئبنى تەىرلكېلشى كيرەك .كۈن چەكېلملسى ۇوق ،چۈنكى ىب مەڭگۈ ىيكلتلېگەن. 9ئەگەر ناپاكېلقتلن پاك ىولبپ ،ىاۇرام كۈنى پەرۋەردلگارغا لۇلق قبرىانېلق ئيېلپ كيېلش ئۈچۈن ،ىاۇرام كۈنى پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا ۇيمەي-ئلچلمەي ،پاك ۋە ۇيقلن كلشى ۇوقلتلېلدۇ .چۈنكى ئب ىەلگلېەنگەن ۋاقلتتا پەرۋەردلگارغا قبرىانېلق قلېملغان ،شبڭا گبناھلنى ئۆزى ئۈستلگە ئاللدۇ. 10ئلسرائلېلر كيېلپ ،ىيكلتلېگەن ۋاقتلدا ،ۇەنى ىلرلنچى ئاۇنلڭ ئون تۆتلنچى كۈنى ،كەچ سائەت 12دلن كيچلنلڭ 14گلچە ىولغان ئارلېلقتا ،كۈندۈزنلڭ ئلككى قلسمى ۇورۇقېبققا ،ئۈچتلن ىلر قلسمى كەچ سائەت 12گلچە ىولغان ئارلېلقتا پاسخا ىاۇرلملنى ئۆتكۈزسبن. 11پەرۋەردلگار ساڭا ىب ئلشنى كەچېلرى ئارلسلدا قلېلشلڭنى ىبۇرۇغان. 12ئبنى كۈن نبرى چۈشكەن ۋاقلتتا ئەمەس ،ىەلكى كەچقبرۇنغا ۇيقلن ۋاقلتتا سوۇبشقا ىولماۇدۇ .ئبلر ئبنى كەچقبرۇن ،ۇەنى كيچلنلڭ ئۈچتلن ىلر قلسملغلچە ۇيسبن .كيچلنلڭ ئۈچتلن ىلر قلسملدلن ىاشلپ قالغان گۆشلنى ئوتتا كۆۇدۈرۈۋەتسبن. 13ئبنى سبدا پلشبرماۇدۇ ،خام ۇيمەۇدۇ ،پەقەت ئوتتا قورۇپ ۇيسبن .ئبلر ئبنى ىاش-ئۆسۈمېۈكېلرلنى ،پبت-قولېلرلنى ئوتتا قورۇپ ، سۆڭلكلنى سبندۇرۇپ ۇيملسبن ،چۈنكى ئلسرائلل ئوغبلېلرلنلڭ ھيچقاۇسلسلنلڭ سۆڭلكى سبنبپ كەتمەۇدۇ. 14شبڭا پەرۋەردلگار ئلسرائلېلرغا پيشاھ ىاۇرلملنى ىەلگلېەنگەن كۈنى ئۆتكۈزۈشنى ىبۇرۇدى ،ئبنلڭ سۆڭلكلنى سبندۇرۇۋەتمەڭ ، چۈنكى ىب ىاۇرام كۈنى ،ىبۇرۇلغان كۈن ،كۈندلن كۈنگە ،ئاۇدلن ئاۇغلچە ئۆتكۈزۈۋېتلشكە ىولماۇدۇ ،پەقەت ىاۇرام كۈنى ئۆتكۈزۈلسبن. 15ئلسرائلېلرغا ھەر ۇلېى ىلر قيتلم ،ىەلگلېەنگەن كۈنلدە ،پيشاھ ىاۇرلملنى ئۆتكۈزۈشنى ىبۇرۇ .ىب ىاۇرام پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا خبشالېلققا تولغان خاتلرە كۈنى ىولسبن .ئبلر پيشاھ ىاۇرلملنى ئۆز ۋاقتلدا ئۆتكۈزگەن ۇلېى ،خبدانلڭ ىبۇرۇقى ىوۇلچە ،ئبلرغا ھيچقانداق ۋاىا كەلملسبن ۇاكى ئۆلتۈرملسبن. 16ئبلر ئبنى پەرۋەردلگارنلڭ مبقەددەس ااۇلنلڭ سلرتلدا ئەمەس ،ىەلكى پەرۋەردلگارنلڭ مبقەددەس ااۇلنلڭ ئالدلدا ۇيسبن .ئلسرائلل خەلقلنلڭ ھەمملسى ئبنى ىەلگلېەنگەن ۋاقلتتا تەىرلكېەۇدۇ. 50
ۇبىلېيالر
17ىب كۈنى كەلگەن ھەر ىلر ئادەم ئبنى پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا ،خبدانلڭ مبقەددەس ااۇلدا ۇيسبن ،چۈنكى ئبلر ئبنى پەرۋەردلگارنلڭ مبقەددەس ااۇلدا ۇيالشى كيرەكېلكى توغرلسلدا ۇيزلېغان ۋە ىەلگلېەنگەن. 18ئلسرائلېلر ئۆزللرى ئلگلېەۇدلغان كەنئان زېملنلغا كلرلپ ،پەرۋەردلگارنلڭ مبقەددەس ااۇى قبرۇلغبچە ،ئۆز قەىلېلېلرلنلڭ ىلرلدە پەرۋەردلگارنلڭ چيدلرلنى تلككەندە ،ئبلر كيېلپ ،پەرۋەردلگارنلڭ چيدلرلنلڭ ئوتتبرلسلدا ئۆتۈپ كيتلش ىاۇرلملنى ئۆتكۈزسبن ۋە ھەر ۇلېى پەرۋەردلگارنلڭ ئالدلدا قبرىانېلق قلېسبن. 19ئبلر ملراس قلېلپ ئالغان زېملندا پەرۋەردلگارنلڭ نامى ىلېەن ئۆي سيېلنغان كۈنېەردە ،ئبلر كەچقبرۇن ،كۈن پاتقاندا ،كۈننلڭ ئۈچتلن ىلر قلسملدا ئب ۇەرگە ىيرلپ ،پاسخا ىاۇرلملنى سوۇسبن. 20ئبلر قبرىانېلقنلڭ قينلنى قبرىانېلق سبپلسلنلڭ ئالدى تەرلپلگە قوۇبپ ،ۇاغېلرلنى قبرىانېلق سبپلسلدلكى ئوتقا قوۇبپ ،گۆشلنى پەرۋەردلگارنلڭ نامى ىلېەن مبقەددەس قلېلنغان ئۆۇنلڭ ھوۇېلسلدا ئوتتا قورۇپ ۇيسبن. 21ئبلر ئۆز شەھەرللرلدە ۇاكى پەرۋەردلگارنلڭ چيدلرى ئالدلدا ۇاكى ئبنلڭ ئلسمى تبرغان ئۆۇى ئالدلدا ئۆتكۈزۈلمەۇدلغان ىاشقا ااۇلردا ئۆتۈپ كيتلش ىاۇرلملنى ئۆتكۈزەلمەۇدۇ ،ئبلر پەرۋەردلگاردلن ۇلراقېلشلپ كەتمەۇدۇ. 22ئەي مبسا ،ئلسرائلېلرغا ساڭا ىبۇرۇلغاندەك ،پاسخا ىاۇرلملنلڭ قائلدلېلرلگە ئەمەل قلېلشنى ىبۇرۇ .ھەر ۇلېى ،ھەر كۈنى ۋە خيملرسلز نان ىاۇرلملنلڭ كۈنېلرلنى ئبلرغا ااكارل .ئبلر ۇەتتە كۈن خيملرسلز نان ۇيالشى ،ىب ىاۇرامنى خاتلرلېلشى ۋە ھەر كۈنى پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا ،خبدانلڭ قبرىانېلق سبپلسلدا قبرىانېلق قلېلشى كيرەك. 23سلېەر ملسلردلن چلقلپ ،شبر چۆللگە كلرگۈچە ىب ىاۇرامنى ئالدلراپ تەىرلكېلدلڭلر ،چۈنكى ئبنى دېڭلز ىوۇلدا تامامېلدلڭلر. 50باب1ىب قانبندلن كيالن ،ئيېلم ىلېەن سلناۇنلڭ ئارلسلدلكى سلن چۆللدە شەنبە كۈنېلرلنى ساڭا ىلېدۈردلم. 2مەن ساڭا سلناي تيغلدلكى ىب زېملننلڭ شەنبە كۈنېلرى ۋە ۇلېلرنلڭ شەنبە كۈنېلرلدلكى شامبە ۇلېېلرى توغرلسلدا سۆزلەپ ىەردلم .ئەمما سلېەر ئلگلدارچلېلق قلېلدلغان زېملنغا كلرگۈچە ،ىب ۇلېنى ساڭا ئياتملدلم. 3ئبلر زېملندا تبرغان مەزگلېدە شەنبە كۈنېلرلنى ئۆتكۈزلدۇ ،ئبلر شادللق ۇلېلنى ىلېلدۇ. 4شبڭا مەن ساڭا ۇلل ھەپتلېلرى ،ۇلېلر ۋە ۇبىلېيالرنى ىەلگلېلدلم :ئادەم ئاتا دەۋرلدلن ىۈگۈنگلچە ]، [24:10قلرلق توققبز ۇبىلېيي ،ىلر ھەپتە ئلككى ۇلل ىار .پەرۋەردلگارنلڭ ئەمرللرلنى ئۆگلنلش ئۈچۈن ۇەنە قلرلق ۇلل ىار( ئەركلن سۆز« ئبزۇن »).ئبلر كەنئان زېملنلغا كلرلپ ،غەرىتلكى ئلئوردان دەرۇاسلدلن ئۆتكۈچە. 5ئلسرائلېلر ىارللق النسلي ىبزۇقچلېلق ،ناپاكېلق ،ىبلغانمللر ،گبناھ ۋە خاتاللقلردلن پاكېلنلپ ،پۈتۈن زېملندا ئلشەنچ ىلېەن ۇاشلغبچە ، شەۇتان ۇاكى ىاشقا ۇامان ئادەمېەر ۇوق ىولبپ ،زېملن مەڭگۈ پاك ىوللدۇ. 6شەنبە كۈنېلرى توغرلسلدلكى ئەمرگە ۋە ئبنلڭ ىارللق قانبنېلرلغا قاراڭلر ،مەن ئبلرنى سلېەرگە ۇيزلپ قوۇدۇم. 7ئالتە كۈن ئلشېەڭلر ،ليكلن ۇەتتلنچى كۈن پەرۋەردلگار خبداۇلڭلرنلڭ شەنبە كۈنلدۇر .ىب كۈندە سلېەر ،ئوغبلېلرلڭلر ،ئەر- خوتبنېلرلڭلر ،قلز-چوكانېلرلڭلر ،ىارللق مال-چارۋاڭلر ۋە ۇينلڭلردلكى مبساپلرلر ھيچقانداق ئلش قلېماڭلر. 8ئب كۈنى ىلرەر ئلش قلېغان ئادەم ئۆللدۇ .كلمكى ئب كۈنى ىبزۇلبپ كەتسە ،ئاۇالى ىلېەن ۇاتسا ۇاكى ىلرەر ئلش قلېلمەن دېسە ،ئب سيتلۋېېلش ۇاكى سيتلش ئۈچۈن ۇولغا چلقلدۇ .ئەگەر ئالتلنچى كۈنى ئۆزى تەۇاارللملغان سبنى ئبنلڭدلن ئالسا ۇاكى چيدلرلدلن ۇاكى ئۆۇلدلن سبنى كۆتۈرۈش ئۈچۈن ىلرەر ۇۈك كۆتۈرسە ،ئب ئۆللدۇ. 9شەنبە كۈنى ئالتلنچى كۈنى تەۇاارللغان ئلشېلرلڭلردلن ىاشقا ھيچقانداق ئلش قلېماڭلر .ۇەنى ۇەپ-ئلچلپ ،دەم ئيېلڭلر .شب كۈنى شەنبە كۈنلنى ساقلپ ،ىارللق ئلشلردلن ۋاز كيچلڭلر .پەرۋەردلگار خبداڭلرغا مەدھلاە ئوقبڭلر .خبدا سلېەرگە ىاۇرام ۋە مبقەددەس كۈن ئاتا قلېدى .ىب كۈن پۈتۈن ئلسرائلل خەلقى ئۈچۈن مبقەددەس پادلشاھېلق كۈنى ىولبپ ،مەڭگۈ ئبلرنلڭ كۈنېلرلنلڭ ىلرى. 10چۈنكى پەرۋەردلگار ئلسرائلېلرغا ىب ىاۇرام كۈنلدە ۇەپ-ئلچلپ ،توۇبنبش ۋە ئلنسانلرنلڭ ئەمگلكلگە تەۋە ىارللق ئەمگەكېەردلن ئارام ئيېلش ئۈچۈن ئبلبغ شان-شەرەپ ىەرگەن .پەقەت خبشببي كۆۇدۈرۈش ،قبرىانېلقلرنى ۋە قبرىانېلقلرنى كۈنېەر ۋە شەنبە كۈنېلرى پەرۋەردلگارغا سبنبشتلن ىاشقا. 11پەقەت ىب خلزمەتنى شەنبە كۈنېلرى پەرۋەردلگار خبداۇلڭلرنلڭ مبقەددەس ااۇلدا قلېلڭلر .شبنداق قلېساڭلر ،ئبلر ئلسرائلېلرنلڭ گبناھېلرلنى كەچۈرۈم قلېلدۇ ،چۈنكى ىب قبرىانېلقلر پەرۋەردلگارنلڭ ھبزۇرلدا خبش ىوللدلغان ىلر خاتلرە كۈنى ىوللدۇ .پەرۋەردلگار سلېەرگە ىبۇرۇلغاندەك ،ئبلرنى ھەر كۈنى قوىبل قلېلدۇ. 12ئۆۇلدە ۇاكى ىاشقا ااۇدا ىلرەر ئلش قلېلدلغان ،سەپەرگە چلقلدلغان ۇاكى دېھقانچلېلق قلېلدلغان ،ئوت ۇيقلادلغان ،ىلرەر ھاۇۋانغا ملنلدلغان ، دېڭلزدا پاراخوتتا ساۇاھەت قلېلدلغان ،ىلرەر نەرسلنى ئبرلدلغان ۇاكى ئۆلتۈرلدلغان ،ىلرەر ھاۇۋان ۇاكى قبشنى ئۆلتۈرلدلغان ،ىلرەر ھاۇۋان ،قبش ۇاكى ىيېلق تبتلدلغان ،شەنبە كۈنى روزا تبتلدلغان ۇاكى ئبرۇش قلېلدلغان ھەر قانداق ئادەم: 13ىب ئلشلرنلڭ ىلرلنى شەنبە كۈنى قلېغان ئادەم ئۆللدۇ .شبڭا ئلسرائلېلر ىب ۇەردلكى شەنبە كۈنېلرلگە ئائلت ئەمرلەرگە ئاساسەن شەنبە كۈنېلرلنى ساقلۇدۇ .ىب ئەمرلەر خبدا ماڭا ىەرگەن تاختللردا ۇيزلېغاندەك ،مەن سلېەرگە پەسلېېەرنلڭ قانبنېلرلنى ۋە كۈنېەرنلڭ ىۆلۈنۈشلگە ئاساسەن پەسلېېەرنى ۇيزلپ ىيرلشلم كيرەك .ىبلر كۈنېەرنلڭ ىۆلۈنۈشلنلڭ خاتلرلسلنى تاماملۇدۇ.
51