Uyghur - The Book of Exodus

‫چىقىش‬ ‫‪1‬باب‬‫‪1‬بۇ مىسىرغا كەلگەن ئىسرئئىللرنىڭ ئىسىملىرى ‪.‬ھەممە ئادەم ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ياقۇپ بىلەن بىللە كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬رۇبېن ‪ ،‬شىمون ‪ ،‬لۋىي ۋە يەھۇدئ ‪،‬‬ ‫‪3‬ئىسساكار ‪ ،‬زەبۇلۇن ۋە بىنيامىن ‪،‬‬ ‫‪4‬دئن ‪ ،‬نافتالى ‪ ،‬گاد ۋە ئاشېر‪.‬‬ ‫‪5‬ياقۇپنىڭ بېلىدىن چىااانلرنىڭ ھەممىسى يەتمىش جان ئىدى ‪ ،‬چۈنكى يۈسۈپ مىسىردئ ئىدى‪.‬‬ ‫‪6‬يۈسۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ بارلىق قېرىندئشلىرى ۋە بارلىق ئەۋلدلىرى ئۆلدى‪.‬‬ ‫‪7‬بەنى‪-‬ئىسرئئىللر مول بولۇپ ‪ ،‬كۆپىيىپ ‪ ،‬كۆپىيىپ ‪ ،‬كۈچلۈك بولۇپ كەتتى ‪.‬زېمىن ئۇلر بىلەن تولدى‪.‬‬ ‫‪8‬مىسىردئ يۈسۈپنى تونۇمايدىغان يېڭى بىر پادىشاھ چىاتى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇ ئۆز قەۋمىگە مۇندئق دېدى« ‪:‬مانا ئىسرئئىل خەلاى بىزدىن كۈچلۈك ۋە كۈچلۈك‪.‬‬ ‫‪10‬كېلىڭ ‪ ،‬بىز ئۇلر بىلەن ئاقىلنە مۇئامىلە قىليلى ‪.‬ئۇلر كۆپىيىپ كەتمىسۇن ‪ ،‬ھەر قاندئق ئۇرۇش يۈز بەرگەندە ‪ ،‬ئۇلرمۇ بىزنىڭ‬ ‫دۈشمىنىمىزگە قوشۇلۇپ ‪ ،‬بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىدۇ ۋە ئۇلرنى زېمىندىن چىاىرىۋېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬ئۇلر يۈكنى ئۇلرغا يۈكلەش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇلرغا خوجايىنلرنى تەيىنلىدى ‪.‬ئۇلر فىرئەۋننىڭ خەزىنە شەھەرلىرى ‪ ،‬پىتوم‬ ‫ۋە رئمسېس ئۈچۈن قۇردى‪.‬‬ ‫‪12‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر قانچە ئازئباا دۇچار بولسا ‪ ،‬شۇنچە كۆپىيىدۇ ۋە كۆپىيىدۇ ‪.‬ئۇلر ئىسرئئىللر سەۋەبىدىن قايغۇردى‪.‬‬ ‫‪13‬مىسىرلىالر ئىسرئئىللرنى قاتتىق خىزمەت قىلىشاا بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇلر قاتتىق قۇللۇق ‪ ،‬ئەخلقلىق ‪ ،‬خىش ۋە ئېتىزدىكى ھەر خىل مۇلزىمەتلەر بىلەن ھاياتىنى ئاچچىق قىلدى ‪.‬ئۇلر خىزمەت قىلغان‬ ‫بارلىق خىزمەتلىرى قاتتىق ئىدى‪.‬‬ ‫‪15‬مىسىر پادىشاھى ئىبرئنىي تۇغۇت ئانىلىرىغا سۆز قىلدى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بىرىنىڭ ئىسمى شىفرئ ‪ ،‬يەنە بىرى پۇئاھ‪.‬‬ ‫‪16‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬ئىبرئنىي ئاياللرغا تۇغۇت ئانىسىنىڭ خىزمىتىنى قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئورۇندۇقتا كۆرگىنىڭدە ‪.‬ئەگەر ئۇ ئوغۇل بولسا ‪،‬‬ ‫ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىڭلر ‪ ،‬ئەگەر ئۇ قىز بولسا ‪ ،‬ئۇ ھايات بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬تۇغۇت ئانىلىرى خۇدئدىن قورقۇپ ‪ ،‬مىسىر پادىشاھىنىڭ بۇيرۇغىنىدەك قىلمىدى ‪ ،‬بەلكى بۇ بالىلرنى تىرىك قۇتاۇزدى‪.‬‬ ‫‪18‬مىسىر پادىشاھى تۇغۇت ئانىلىرىنى چاقىرىپ ‪ ،‬ئۇلرغا ‪: -‬نېمىشاا بۇندئق قىلدىڭ ‪ ،‬بۇ بالىلرنى تىرىك قۇتاۇزدىڭ؟‬ ‫‪19‬تۇغۇت ئانىلىرى فىرئەۋنگە ‪: -‬ئىبرئنىي ئاياللر مىسىر ئاياللىرىغا ئوخشىمايدۇ ‪.‬چۈنكى ئۇلر جانلىق ‪ ،‬تۇغۇت ئانىلىرى ئۇلرنىڭ يېنىغا‬ ‫كېلىشتىن بۇرۇن يەتكۈزۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬خۇدئ تۇغۇت ئانىلىرىغا ياخشى مۇئامىلە قىلدى ‪ ،‬كىشىلەر كۆپىيىپ ‪ ،‬ناھايىتى كۈچلۈك بولدى‪.‬‬ ‫‪21‬تۇغۇت ئانىلىرى خۇدئدىن قورقۇپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئۆي قىلدى‪.‬‬ ‫‪22‬فىرئەۋن پۈتۈن خەلاىگە« ‪:‬تۇغۇلغان ھەر بىر ئوغۇلنى دەرياغا تاشلالر ‪ ،‬ھەر بىر قىزنى تىرىك قۇتاۇزىسىلەر »دېدى‪.‬‬ ‫ئىككىنچى باب‬ ‫‪1‬ئۇ يەردە لۋىينىڭ ئۆيىدىن بىر كىشى بېرىپ ‪ ،‬لۋىينىڭ بىر قىزىنى ئالدى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇ ئايال ھامىلىدئر بولۇپ ‪ ،‬بىر ئوغۇل تۇغدى ‪.‬ئۇ ئۆزىنىڭ ياخشى بال ئىكەنلىكىنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنى ئۈچ ئاي يوشۇرۇپ قويدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ ئەمدى ئۇنى يوشۇرۇپ قاللمىغاچاا ‪ ،‬ئۇنىڭغا بىر كېمە ساندۇقنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى لي ۋە لي بىلەن بويلپ ‪ ،‬بالىنى شۇ يەرگە قويدى ‪.‬‬ ‫ھەمدە ئۇنى دەريا بويىدىكى بايرئقلرغا قويدى‪.‬‬ ‫‪4‬سىڭلىسى ئۇنىڭغا نېمە قىلىنىدىغانلىاىنى بىلىش ئۈچۈن يىرئقتا تۇرۇپ قالدى‪.‬‬ ‫‪5‬فىرئەۋننىڭ قىزى دەريادئ يۇيۇنۇشاا چۈشتى ‪.‬ئۇنىڭ قىزلىرى دەريا بويىدئ ماادى ‪.‬ئۇ بايرئقلر ئارىسىدىن ساندۇقنى كۆرۈپ ‪ ،‬دېدەكلىرىنى‬ ‫ئەكىلىشكە ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇنى ئاچااندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ بالىنى كۆرۈپ ‪:‬بوۋئق يىغلپ كەتتى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬بۇ ئىبرئنىيلرنىڭ بالىلىرىنىڭ بىرى‪.‬‬ ‫‪7‬ئاندىن ‪ ،‬سىڭلىسى فىرئەۋننىڭ قىزىغا ‪: -‬مەن بېرىپ ئىبرئنىي ئاياللىرىنىڭ سېستىرئسىنى چاقىرىپ ‪ ،‬بالىنى سىزگە ئېمىتىپ قويايمۇ؟‬ ‫‪8‬فىرئەۋننىڭ قىزى ئۇنىڭغا« ‪:‬كەت »دېدى ‪.‬دېدەك بېرىپ بالىنىڭ ئانىسىنى چاقىردى‪.‬‬ ‫‪9‬فىرئەۋننىڭ قىزى ئۇنىڭغا ‪: -‬بۇ بالىنى ئېلىپ كەت ‪ ،‬مېنى ئېمىتىپ باق ‪ ،‬مەن سېنىڭ ئىش ھەقاىڭنى بېرىمەن ‪.‬ئايال بالىنى ئېلىپ ئېمىتىپ‬ ‫باقتى‪.‬‬ ‫‪10‬بال چوڭ بولۇپ ‪ ،‬ئۇنى فىرئەۋننىڭ قىزىغا ئېلىپ كەلدى ‪.‬ئۇ ئۇنىڭ ئىسمىنى مۇسا دەپ ئاتىدى ‪ ،‬ئۇ« ‪:‬مەن ئۇنى سۇدىن تارتىپ‬ ‫چىااردىم »دېدى‪.‬‬ ‫‪11‬مۇسا پەيغەمبەر چوڭ بولغاندئ ‪ ،‬ئۇ قېرىندئشلىرىنىڭ يېنىغا چىاىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ يۈكىنى كۆردى ‪.‬ئۇ مىسىرلىق بىر بۇرئدەرنىڭ ئىبرئنىينى‬ ‫ئۇرغانلىاىغا جاسۇسلۇق قىلدى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ بۇ تەرەپكە قارئپ ‪ ،‬ئادەم يوقلىاىنى كۆرۈپ ‪ ،‬مىسىرلىانى ئۆلتۈردى ۋە ئۇنى قۇمغا يوشۇرۇپ قويدى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ ئىككىنچى كۈنى سىرتاا چىاااندئ ‪ ،‬ئىبرئنىيلردىن ئىككى كىشى جىدەللىشىپ ‪ ،‬خاتا ئىش قىلغان كىشىگە« ‪:‬نېمىشاا بۇرئدىرىڭنى‬ ‫ئۇردىڭ؟ »دېدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪14‬ئۇ« ‪:‬سېنى كىم بىزنى شاھزئدە ۋە سوتچى قىلدى؟ مىسىرنى ئۆلتۈرگەندەك ‪ ،‬مېنى ئۆلتۈرمەكچىمۇ؟ مۇسا قورقۇپ« ‪:‬بۇ ئىش ھەقىاەتەن‬ ‫بىلىندى‪.‬‬ ‫‪15‬فىرئەۋن بۇ گەپنى ئاالپ ‪ ،‬مۇسانى ئۆلتۈرمەكچى بولدى ‪.‬لېكىن مۇسا پىرئەۋننىڭ يۈزىدىن قېچىپ ‪ ،‬مىديان زېمىنىدئ تۇردى ‪.‬ئۇ‬ ‫قۇدۇقنىڭ يېنىدئ ئولتۇردى‪.‬‬ ‫‪16‬مىدىيان روھانىينىڭ يەتتە قىزى بار بولۇپ ‪ ،‬ئۇلر كېلىپ سۇ ئېلىپ ‪ ،‬دئدىسىنىڭ پادىلىرىنى سۇغاردى‪.‬‬ ‫‪17‬پادىچىلر كېلىپ ئۇلرنى قوغلپ چىااردى ‪ ،‬لېكىن مۇسا ئورنىدىن تۇرۇپ ئۇلرغا ياردەم قىلدى ۋە پادىلىرىنى سۇغاردى‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇلر ئاتىسى رۇئېلنىڭ يېنىغا كەلگەندە ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا مۇندئق دېدى ‪: -‬بۈگۈن قاندئقرئق كېلىدۇ؟‬ ‫‪19‬ئۇلر« ‪:‬بىر مىسىرلىق بىزنى پادىچىلرنىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ‪ ،‬بىزگە يېتەرلىك سۇ تارتىپ ‪ ،‬پادىلرنى سۇغاردى »دېدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ قىزلىرىغا ‪: -‬ئۇ قەيەردە؟ نېمىشاا ئۇ ئادەمنى تاشلپ كەتتىڭ؟ ئۇنىڭغا نان يېسۇن دەپ تېلېفون قىلىڭ‪.‬‬ ‫‪21‬مۇسا ئۇ ئادەم بىلەن بىللە تۇرۇشاا رئزى بولدى ‪.‬ئۇ مۇسا زىپپورئغا قىزىنى بەردى‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ ئۇنىڭغا بىر ئوغۇل تۇغۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىسمىنى گېرشوم دەپ ئاتىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن يات بىر دۆلەتتە يات ئادەم‪.‬‬ ‫‪23‬مىسىر پادىشاھى ۋئپات بولدى ‪.‬ئىسرئئىللر قۇللۇق سەۋەبىدىن ئاھ ئۇردى ‪ ،‬ئۇلر پەرياد قىلدى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ پەريادى قۇللۇق سەۋەبىدىن‬ ‫خۇدئغا كەلدى‪.‬‬ ‫‪24‬خۇدئ ئۇلرنىڭ نالە‪-‬پەريادلىرىنى ئاالىدى ‪ ،‬خۇدئ ئىبرئھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپ بىلەن تۈزگەن ئەھدىسىنى ئەسلىدى‪.‬‬ ‫‪25‬خۇدئ ئىسرئئىللرغا قارىدى ‪ ،‬خۇدئ ئۇلرغا ھۆرمەت قىلدى‪.‬‬ ‫‪3‬باب‬‫‪1‬مۇسا پەيغەمبەر مىدياننىڭ روھانىيسى بولغان يىترونىڭ پادىلىرىنى ساقلپ قالدى ‪.‬ئۇ پادىنى چۆلنىڭ كەينى تەرىپىگە باشلپ باردى ۋە‬ ‫خۇدئ تېغىغا ‪ ،‬ھەتتا ھورېباا كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى بىر ئوتنىڭ ئارىسىدىن ئوت يالاۇنىدئ ئۇنىڭغا كۆرۈندى ‪.‬ئۇ قارىسا ‪ ،‬بۇ دەرەخ ئوت بىلەن كۆيۈپ كەتتى ‪،‬‬ ‫دەل‪-‬دەرەخ كۆيۈپ كەتمىدى‪.‬‬ ‫‪3‬مۇسا مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن ئەمدى بىر چەتكە قايرىپ ‪ ،‬بۇ دەرەخنىڭ نېمىشاا كۆيدۈرۈلمەيدىغانلىاىنى كۆرىمەن‪.‬‬ ‫‪4‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭ كەينىگە بۇرۇلۇپ كەتكەنلىكىنى كۆرۈپ ‪ ،‬خۇدئ ئۇنى دەرەخنىڭ ئارىسىدىن چاقىرىپ ‪: -‬مۇسا ‪ ،‬مۇسا !ئۇ« ‪:‬مانا‬ ‫مەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇ« ‪:‬بۇ يەرگە يېاىنلشماڭ ‪ ،‬ئايىغىڭىزنى ئايىغىڭىزدىن چىاىرىۋېتىڭ ‪ ،‬چۈنكى سىز تۇرغان جاي مۇقەددەس يەر‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇنىڭدىن باشاا ‪ ،‬ئۇ« ‪:‬مەن ئاتاانىڭ خۇدئسى ‪ ،‬ئىبرئھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپنىڭ تەارىسى »دېدى ‪.‬مۇسا ئۇنىڭ يۈزىنى يوشۇردى ‪.‬چۈنكى ئۇ‬ ‫خۇدئغا قارئشتىن قورقاتتى‪.‬‬ ‫‪7‬پەرۋەردىگار مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن خەلاىمنىڭ مىسىردىكى ئازئب‪-‬ئوقۇبەتلىرىنى كۆردۈم ۋە ئۇلرنىڭ خوجايىنلىرى سەۋەبىدىن ئۇلرنىڭ‬ ‫پەريادىنى ئاالىدىم ‪.‬چۈنكى مەن ئۇلرنىڭ قايغۇلىرىنى بىلىمەن‪.‬‬ ‫‪8‬مەن ئۇلرنى مىسىرلىالرنىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئۇ يەردىن ياخشى ۋە چوڭ بىر يەرگە ‪ ،‬سۈت ۋە ھەسەل ئېاىۋئتاان بىر‬ ‫دۆلەتكە ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن كەلدىم ‪.‬كەناانلرنىڭ ‪ ،‬خىتلرنىڭ ‪ ،‬ئامورلرنىڭ ‪ ،‬پېرىزلرنىڭ ‪ ،‬خىۋىلىكلەرنىڭ ۋە يېبۇسلرنىڭ جايلىرىغا‪.‬‬ ‫‪9‬مانا ئەمدى ‪ ،‬بەنى ئىسرئئىلنىڭ پەريادى مااا كەلدى ‪.‬مەن مىسىرلىالرنىڭ ئۇلرغا زۇلۇم قىلىۋئتاانلىاىنىمۇ كۆردۈم‪.‬‬ ‫‪10‬ئەمدى كەل ‪ ،‬مەن سېنى فىرئەۋننىڭ يېنىغا ئەۋەتىمەن‪.‬‬ ‫‪11‬مۇسا خۇدئغا« ‪:‬مەن كىم؟‬ ‫‪12‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬شۈبھىسىزكى ‪ ،‬مەن سىلەر بىلەن بىللە بولىمەن ‪.‬بۇ مەن سېنى ئەۋەتكەنلىكىم ئۈچۈن بىر بەلگە بولىدۇ ‪.‬كىشىلەرنى‬ ‫مىسىردىن چىاارغىنىڭدئ ‪ ،‬بۇ تاغدئ خۇدئغا خىزمەت قىلىسەن‪.‬‬ ‫‪13‬مۇسا خۇدئغا مۇندئق دېدى« ‪:‬مانا مەن ئىسرئئىللرنىڭ قېشىغا كەلگىنىمدە ‪ ،‬ئۇلرغا «‪:‬ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلرنىڭ خۇدئسى مېنى سىلەرگە‬ ‫ئەۋەتتى ‪.‬ئۇلر مااا« ‪:‬ئۇنىڭ ئىسمى نېمە؟ مەن ئۇلرغا نېمە دەيمەن؟‬ ‫‪14‬خۇدئ مۇساغا« ‪:‬مەن شۇ ئىكەنمەن »دېدى ‪.‬ئۇ مۇندئق دېدى« ‪:‬بەنى ئىسرئئىلغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬مەن سېنى ئۆزۈاگە ئەۋەتتىم‪.‬‬ ‫‪15‬خۇدئ مۇساغا يەنە مۇندئق دېدى« ‪:‬سەن ئىسرئئىللرغا «‪:‬ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلرنىڭ پەرۋەردىگارى ‪ ،‬ئىبرئھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپنىڭ‬ ‫تەارىسى بولغان پەرۋەردىگار خۇدئ سېنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪16‬بېرىپ ‪ ،‬ئىسرئئىل ئاقساقاللىرىنى يىغىپ ‪ ،‬ئۇلرغا ئېيتاىنكى« ‪:‬ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلرنىڭ پەرۋەردىگارى ‪ ،‬ئىبرئھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپنىڭ‬ ‫تەارىسى پەرۋەردىگار مااا كۆرۈندى «‪:‬مەن سېنى چوقۇم زىيارەت قىلدىم ۋە مىسىردئ سااا قىلىنغان ئىشلرنى كۆردۈم ‪».‬‬ ‫‪17‬مەن ئېيتتىمكى ‪ ،‬مەن سېنى مىسىرنىڭ ئازئب‪-‬ئوقۇبەتلىرىدىن قانانلر ‪ ،‬خىتلر ‪ ،‬ئامورلر ‪ ،‬پېرىزلر ‪ ،‬خىۋىلەر ۋە يېبۇسلر بىلەن‬ ‫سۈت ۋە ھەسەل ئېاىۋئتاان بىر دۆلەتكە ئېلىپ كېلىمەن‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇلر سېنىڭ ئاۋئزىڭنى ئااليدۇ ‪.‬سەن ۋە ئىسرئئىل ئاقساقاللىرى مىسىر پادىشاھىنىڭ يېنىغا كېلىڭلر ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬ئىبرئنىيلرنىڭ‬ ‫پەرۋەردىگارى خۇدئ بىز بىلەن كۆرۈشتى ‪ ،‬ئەمدى مااايلى ‪ ،‬بىز چۆلگە ئۈچ كۈنلۈك سەپەر قىلىپ ‪ ،‬خۇدئيىمىز پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق‬ ‫قىلىمىز‪.‬‬ ‫‪19‬مەن شۇنىڭغا ئىشىنىمەنكى ‪ ،‬مىسىر پادىشاھى سېنى قويۇپ بەرمەيدۇ ‪ ،‬ياق ‪ ،‬كۈچلۈك قول بىلەن ئەمەس‪.‬‬ ‫‪20‬مەن قولۇمنى ئۇزئرتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئوتتۇرىسىدئ قىلىدىغان بارلىق مۆجىزىلىرىم بىلەن مىسىرنى ئۇردۇم ‪.‬ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇ سېنى قويۇپ‬ ‫بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬مەن بۇ خەلانى مىسىرلىالرنىڭ نەزىرىدە ياخشى كۆرىمەن ‪.‬شۇندئق قىلسىڭىز ‪ ،‬ئۇ يەرگە بارمايسىز‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪22‬لېكىن ‪ ،‬ھەر بىر ئايال قوشنىسىدىن ۋە ئۇنىڭ ئۆيىدە تۇرغانلردىن ‪ ،‬كۈمۈشتىن ياسالغان زىبۇزىننەت ‪ ،‬ئالتۇن ۋە كىيىم‪-‬كېچەكلەرنى‬ ‫ئارىيەتكە ئالىدۇ ‪.‬سىلەر مىسىرلىالرنى بۇلڭ‪-‬تالڭ قىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪4‬باب‬‫‪1‬مۇسا جاۋئب بېرىپ مۇندئق دېدى ‪: -‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر مااا ئىشەنمەيدۇ ۋە ئاۋئزىمغا قۇلق سالمايدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر« ‪:‬پەرۋەردىگار سااا‬ ‫كۆرۈنمىدى »دەيدۇ‪.‬‬ ‫‪2‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا _ ‪:‬سېنىڭ قولۇادئ نېمە بار؟ ‪-‬دېدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ« ‪:‬ئۇنى يەرگە تاشل »دېدى ‪.‬ئۇ ئۇنى يەرگە تاشلىدى ‪ ،‬ئۇ يىلنغا ئايلندى ‪.‬مۇسا ئۇنىڭدىن بۇرۇن قېچىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪4‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬قولۇانى ئۇزئت ‪ ،‬قۇيرۇقىڭدىن تۇت »دېدى ‪.‬ئۇ قولىنى ئۇزئتتى ۋە ئۇنى تۇتۇۋئلدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلرنىڭ ئاتا‪-‬بوۋىلىرى بولغان پەرۋەردىگار خۇدئ ‪ ،‬ئىبرئھىم ئەلەيھىسسالم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپنىڭ خۇدئسى سااا كۆرۈندى‪.‬‬ ‫‪6‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا _ ‪:‬ئەمدى قولۇانى باغرىڭىزغا قوي ‪.‬ئۇ قولىنى باغرىغا قويدى ‪.‬ئۇنى چىاارغاندئ ‪ ،‬ئۇنىڭ قولى قاردەك ماخاۋ‬ ‫كېسىلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬قولۇانى قايتا قويغىن ‪.‬ئۇ يەنە قولىنى باغرىغا قويدى ‪.‬ئۇنى باغرىدىن چىاىرىپ ‪ ،‬باشاا گۆشلىرىدەك يەنە بۇرۇلدى‪.‬‬ ‫‪8‬ئەگەر ئۇلر سااا ئىشەنمىسە ياكى بىرىنچى ئالمەتنىڭ ئاۋئزىغا قۇلق سالمىسا ‪ ،‬ئۇلر كېيىنكى ئالمەتنىڭ ئاۋئزىغا ئىشىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬ئەگەر ئۇلر بۇ ئىككى ئالمەتكە ئىشەنمىسە ۋە ئاۋئزىڭغا قۇلق سالمىسا ‪ ،‬دەريانىڭ سۈيىنى ئېلىپ ‪ ،‬قۇرۇقلۇقاا تۆكۈۋېتىسەن ‪ ،‬دەريادىن‬ ‫چىاارغان سۇ قۇرۇق يەرنىڭ قېنىغا ئايلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬مۇسا پەرۋەردىگارغا مۇندئق دېدى« ‪:‬ئى پەرۋەردىگارىم!‬ ‫‪11‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا _ ‪:‬ئىنساننىڭ ئاغزىنى كىم ياسىدى؟ ياكى گاچا ‪ ،‬گاس ‪ ،‬كۆرگۈچى ياكى قارىغۇنى كىم قىلىدۇ؟ مەن پەرۋەردىگار‬ ‫ئەمەسمۇ؟‬ ‫‪12‬ئەمدى كەت ‪ ،‬مەن سېنىڭ ئاغزىڭدئ بولىمەن ‪ ،‬نېمە دېيىشىڭنى سااا ئۆگىتىمەن‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ« ‪:‬ئى پەرۋەردىگارىم ‪ ،‬ئەۋەتمەكچى بولغان كىشىنىڭ قولى بىلەن ئەۋەتىڭ‪.‬‬ ‫‪14‬پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى مۇساغا ئوت يېاىپ _ ‪:‬لۋىي ھارۇن قېرىندىشىڭ ئەمەسمۇ؟ ئۇنىڭ ياخشى سۆزلىيەلەيدىغانلىاىنى بىلىمەن ‪.‬مانا‬ ‫‪ ،‬ئۇ سىز بىلەن كۆرۈشۈشكە چىاتى ‪.‬ئۇ سىزنى كۆرگەندە كۆالىدە خۇشال بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬سەن ئۇنىڭ بىلەن سۆزلە ‪ ،‬ئۇنىڭ ئاغزىغا سۆز قوي ‪ ،‬مەن سېنىڭ ئاغزىڭ بىلەن ‪ ،‬ئۇنىڭ ئاغزىدئ بولىمەن ‪ ،‬نېمە ئىش قىلىدىغانلىاىڭنى‬ ‫سااا ئۆگىتىمەن‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ خەلااە سۆزلىگۈچى بولىدۇ ‪ ،‬ئۇ بولىدۇ ‪ ،‬ھەتتا ئۇ ئېغىزنىڭ ئورنىدئ بولىدۇ ‪ ،‬سەن ئۇنىڭ ئورنىغا خۇدئنىڭ ئورنىدئ بولىسەن‪.‬‬ ‫‪17‬سەن بۇ تاياقنى قولىڭغا ئېلىپ ‪ ،‬مۆجىزە كۆرسىتىسەن‪.‬‬ ‫‪18‬مۇسا بېرىپ ‪ ،‬قېيناتىسى يىترونىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬مەندىن ئۆتەي ‪ ،‬مىسىردىكى قېرىندئشلىرىمغا قايتىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ھايات‬ ‫ياكى ئەمەسلىكىنى كۆرۈپ بېاىڭ »دېدى ‪.‬يىترو مۇساغا« ‪:‬خاتىرجەم ماڭ »دېدى‪.‬‬ ‫‪19‬پەرۋەردىگار مىدىياندىكى مۇساغا« ‪:‬بارغىن ‪ ،‬مىسىرغا قايتىڭلر ‪ ،‬چۈنكى سېنىڭ جېنىڭنى ئىزدىگەن كىشىلەرنىڭ ھەممىسى ئۆلدى »‬ ‫دېدى‪.‬‬ ‫‪20‬مۇسا ئايالى ۋە ئوغۇللىرىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئېشەكنىڭ ئۈستىگە قويۇپ ‪ ،‬مىسىر زېمىنىغا قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪21‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬مىسىرغا قايتىشاا بارغىنىڭدئ ‪ ،‬مەن سېنىڭ قولۇاغا سالغان فىرئەۋننىڭ ئالدىدئ قىلغان بارلىق مۆجىزىلەرنى‬ ‫قىلىۋئتاانلىاىڭنى كۆرۈڭ ‪.‬لېكىن مەن ئۇنىڭ كۆالىنى قاتتىالشتۇرىمەن‪.‬‬ ‫‪22‬فىرئەۋنگە« ‪:‬پەرۋەردىگار مۇندئق دەيدۇ «‪:‬ئىسرئئىل مېنىڭ ئوغلۇم ‪ ،‬ھەتتا مېنىڭ تۇنجى ئوغلۇم ‪».‬‬ ‫‪23‬سااا دەيمەنكى ‪ ،‬ئوغلۇم مېنى قويۇپ بەرسۇن ‪ ،‬ئۇ مااا خىزمەت قىلسۇن ‪ ،‬ئەگەر ئۇنى قويۇپ بەرمىسەڭ ‪ ،‬مەن ئوغلۇانى ‪ ،‬ھەتتا‬ ‫تۇنجى ئوغلىڭنىمۇ ئۆلتۈرىمەن‪.‬‬ ‫‪24‬مېھمانخانىدئ يولدىن ئۆتۈپ ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن كۆرۈشۈپ ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى‪.‬‬ ‫‪25‬ئاندىن زىپپورئ ئۆتكۈر بىر تاشنى ئېلىپ ‪ ،‬ئوغلىنىڭ ئالدى پۇتىنى كېسىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئايىغىغا تاشلىدى ۋە« ‪:‬سەن ھەقىاەتەن مااا قانلىق‬ ‫ئېرىسەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪26‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى قويۇپ بەردى‪.‬‬ ‫‪27‬پەرۋەردىگار ھارۇنغا« ‪:‬مۇسا بىلەن كۆرۈشۈش ئۈچۈن چۆلگە بېرىڭلر »دېدى ‪.‬ئۇ بېرىپ ‪ ،‬خۇدئنىڭ تېغىدئ ئۇنىڭ بىلەن كۆرۈشۈپ‬ ‫ئۇنى سۆيدى‪.‬‬ ‫‪28‬مۇسا ھارۇنغا ئەۋەتكەن پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ۋە ئۇنىڭغا بۇيرۇغان بارلىق ئالمەتلىرىنى سۆزلەپ بەردى‪.‬‬ ‫‪29‬مۇسا بىلەن ھارۇن بېرىپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرىنى يىغىپ‪:‬‬ ‫‪30‬ھارۇن پەرۋەردىگارنىڭ مۇساغا ئېيتاان سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى سۆزلىدى ۋە بۇ ئالمەتلەرنى كىشىلەرنىڭ نەزىرىدە قىلدى‪.‬‬ ‫‪31‬كىشىلەر ئېتىااد قىلدى ‪.‬ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئىسرئئىللرنى يوقلپ كەلگەنلىكىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئازئب‪-‬ئوقۇبەتلىرىگە قارىغانلىاىنى‬ ‫ئاالىغاندىن كېيىن ‪ ،‬بېشىنى تۆۋەن سېلىپ سەجدە قىلدى‪.‬‬ ‫‪5‬باب‬‫‪1‬ئۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬مۇسا بىلەن ھارۇن كىرىپ ‪ ،‬فىرئەۋنگە مۇندئق دېدى ‪: -‬ئىسرئئىل خۇدئسى پەرۋەردىگار مۇندئق دېدى« ‪:‬خەلاىم مېنى‬ ‫قويۇپ بەرسۇن ‪ ،‬ئۇلر چۆلدە مااا زىياپەت بېرىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪2‬پىرئەۋن« ‪:‬پەرۋەردىگار كىم؟ مەن پەرۋەردىگارنى تونۇمايمەن ‪ ،‬ئىسرئئىلىيەنىمۇ قويمايمەن‪.‬‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬ئىبرئنىيلرنىڭ خۇدئسى بىز بىلەن كۆرۈشتى ‪.‬بولمىسا ئۇ بىزگە يۇقۇملۇق ياكى قىلىچ بىلەن چۈشۈپ كەتمىسۇن‪.‬‬ ‫‪4‬مىسىر پادىشاھى ئۇلرغا _ ‪:‬نېمىشاا مۇسا ۋە ھارۇن ‪ ،‬كىشىلەرنى ئۆز خىزمىتىدىن خالس قىلىسىلەر؟ سېنى يۈكلىرىڭگە ئېلىپ بارغىن‪.‬‬ ‫‪5‬فىرئەۋن مۇندئق دېدى« ‪:‬مانا ھازىر بۇ يەردىكى كىشىلەر كۆپ ‪ ،‬سىلەر ئۇلرنى ئۇلرنىڭ يۈكىدىن ئازئد قىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪6‬فىرئەۋن شۇ كۈنى خەلانىڭ خىزمەتكارلىرى ۋە ئۇلرنىڭ ئەمەلدئرلىرىنى بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪7‬بۇنىڭدىن كېيىن كىشىلەرگە خىش ياساش ئۈچۈن سامان بەرمەالر ‪ ،‬ئۇلر ئۆزلىرى ئۈچۈن سامان يىغىۋېلىڭ‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇلر بۇرۇن ياسىغان خىشلرنىڭ ھېكايىسىنى ئۇلرنىڭ ئۈستىگە قويۇڭ ‪.‬ئۇنى ئازئيتماالر ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر بىكار ‪.‬شۇاا ئۇلر يىغلپ‬ ‫تۇرۇپ« ‪:‬بېرىپ خۇدئيىمىزغا قۇربانلىق قىليلى »دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇ يەردە تېخىمۇ كۆپ خىزمەت قىلسۇن ‪.‬ئۇلر بىكار سۆزلەرنى قىلمىسۇن‪.‬‬ ‫‪10‬خەلانىڭ خىزمەتكارلىرى ۋە ئۇلرنىڭ ئەمەلدئرلىرى سىرتاا چىاىپ ‪ ،‬خەلااە _ ‪:‬پىرئەۋن مۇندئق دېدى ‪:‬مەن سااا سامان بەرمەيمەن‪.‬‬ ‫‪11‬بارغىن ‪ ،‬قەيەردىن تاپاليسەن ‪ ،‬شۇ يەردە سېنىڭ خىزمىتىڭ ئازلپ كەتمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬شۇنىڭ بىلەن كىشىلەر ساماننىڭ ئورنىغا سامان يىغىش ئۈچۈن مىسىرنىڭ ھەرقايسى جايلىرىغا تارقالدى‪.‬‬ ‫‪13‬ۋەزىپە ئىجرئ قىلغۇچىلر ئۇلرنى ئالدىرئپ« ‪:‬خىزمىتىڭنى ‪ ،‬كۈندىلىك ۋەزىپىڭنى ساماندەك تولدۇرغىن »دېدى‪.‬‬ ‫‪14‬فىرئەۋننىڭ خوجايىنلىرى ئۇلرغا تەيىنلىگەن ئىسرئئىلنىڭ ئەمەلدئرلىرى تاياق يېدى ۋە ئۇلردىن ‪: -‬نېمىشاا تۈنۈگۈن ۋە بۈگۈنگە قەدەر‬ ‫خىش ياساش ۋەزىپىڭىزنى ئورۇندىمىدىڭىز؟‬ ‫‪15‬بەنى‪-‬ئىسرئئىلنىڭ ئەمەلدئرلىرى كېلىپ ‪ ،‬فىرئەۋنگە« ‪:‬نېمىشاا خىزمەتكارلىرىڭ بىلەن شۇندئق قىلىسەن؟‬ ‫‪16‬بەندىلىرىڭگە سامان يوق ‪ ،‬ئۇلر بىزگە« ‪:‬خىش ياسىغىن ‪ ،‬مانا ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىڭ تاياق يېدى ‪.‬ئەمما خاتالىق ئۆز قەۋمىڭدە‪.‬‬ ‫‪17‬لېكىن ‪ ،‬ئۇ« ‪:‬بىكار ‪ ،‬بىكار »دېدىڭ ‪ ،‬شۇاا« ‪:‬بېرىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىليلى »دەيسىز‪.‬‬ ‫‪18‬ئەمدى بېرىپ ئىشلەڭ ‪.‬چۈنكى سىزگە سامان بېرىلمەيدۇ ‪ ،‬ئەمما خىش ھېكايىسىنى يەتكۈزۈپ بېرىسىز‪.‬‬ ‫‪19‬بەنى ئىسرئئىلنىڭ ئەمەلدئرلىرى« ‪:‬كۈندىلىك ۋەزىپىڭىزنىڭ خىشلىرىدىن خىش قىلماالر »دېيىلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ يامان ئەھۋئلدئ‬ ‫قالغانلىاىنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلر پىرئەۋندىن چىاااندئ ‪ ،‬مۇسا ۋە ھارۇن بىلەن كۆرۈشتى‪.‬‬ ‫‪21‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬پەرۋەردىگار سااا قارئڭ ‪ ،‬ھۆكۈم قىلغىن ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬بىزنىڭ خۇش پۇرئقنى فىرئەۋننىڭ ۋە ئۇنىڭ بەندىلىرىنىڭ‬ ‫نەزىرىدە يىرگىنچلىك قىلدىڭلر‪.‬‬ ‫‪22‬مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ _ ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬نېمىشاا بۇ خەلانى يالۋۇردىڭ؟ نېمىشاا مېنى ئەۋەتتىڭ؟‬ ‫‪23‬چۈنكى ‪ ،‬مەن فىرئەۋنگە سېنىڭ نامىڭ بىلەن سۆزلەش ئۈچۈن كەلگەندىن بۇيان ‪ ،‬ئۇ بۇ كىشىلەرگە يامانلىق قىلدى ‪.‬سەن ئۆز خەلاىڭنىمۇ‬ ‫قۇتاۇزمىدىڭ‪.‬‬ ‫‪6‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬ئەمدى مېنىڭ فىرئەۋنگە نېمە ئىش قىلىدىغانلىاىمنى كۆرىسەن ‪ ،‬چۈنكى ئۇ كۈچلۈك قول بىلەن ئۇلرنى قويۇپ‬ ‫بېرىدۇ ۋە كۈچلۈك قول بىلەن ئۇلرنى ئۆز زېمىنىدىن قوغلپ چىاىرىدۇ‪.‬‬ ‫‪2‬خۇدئ مۇساغا _ ‪:‬مەن پەرۋەردىگار ‪_ ،‬دېدى‪.‬‬ ‫‪3‬مەن ئىبرئھىمغا ‪ ،‬ئىسھاقاا ۋە ياقۇپاا ھەممىگە قادىر خۇدئنىڭ ئىسمى بىلەن كۆرۈندىم ‪ ،‬ئەمما مېنىڭ ئىسمىم يەھۋئ‪.‬‬ ‫‪4‬مەن يەنە ئۇلر بىلەن ئەھدە تۈزدۈم ‪ ،‬ئۇلرغا كەناان زېمىنىنى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ مۇساپىرلر يۇرتى ‪ ،‬ئۇلر ناتونۇش بولغان‪.‬‬ ‫‪5‬مەن يەنە مىسىرلىالر قۇللۇق قىلىۋئتاان ئىسرئئىللرنىڭ نالە‪-‬پەريادلىرىنى ئاالىدىم ‪.‬ۋە ئەھدىمنى ئېسىمدە ساقلىدىم‪.‬‬ ‫‪6‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬ئىسرئئىللرغا ئېيتاىنكى ‪« ،‬مەن پەرۋەردىگار ‪ ،‬مەن سېنى مىسىرلىالرنىڭ يۈكى ئاستىدىن چىاىرىمەن ‪ ،‬سېنى ئۇلرنىڭ‬ ‫قۇللۇقىدىن قۇتۇلدۇرىمەن ‪ ،‬قولۇانى سوزۇپ ‪ ،‬چوڭ ھۆكۈملەر بىلەن قۇتۇلدۇرىمەن‪.‬‬ ‫‪7‬مەن سېنى بىر خەلق ئۈچۈن ئېلىپ كېلىمەن ‪ ،‬مەن سااا بىر خۇدئ بولىمەن ‪.‬سىلەر مىنىڭ مىسىرلىالرنىڭ يۈكى ئاستىدىن ئېلىپ چىااان‬ ‫خۇدئيىڭ خۇدئ ئىكەنلىكىمنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪8‬مەن سېنى ئىبرئھىمغا ‪ ،‬ئىسھاقاا ۋە ياقۇپاا بېرىشكە قەسەم قىلغان بۇ يەرگە ئېلىپ كېلىمەن ‪.‬مەن ئۇنى مىرئساا تەقدىم قىلىمەن ‪:‬مەن‬ ‫پەرۋەردىگار‪.‬‬ ‫‪9‬مۇسا ئەلەيھىسسالم بەنى‪-‬ئىسرئئىلغا شۇندئق دېدى ‪:‬لېكىن ئۇلر روھىي ئازئب ۋە رەھىمسىز قۇللۇق ئۈچۈن مۇسانىڭ سۆزىگە قۇلق‬ ‫سالمىدى‪.‬‬ ‫‪10‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪11‬كىرىڭ ‪ ،‬مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنگە سۆزلەڭ ‪ ،‬ئۇ بەنى‪-‬ئىسرئئىلنى ئۆز زېمىنىدىن چىاارسۇن‪.‬‬ ‫‪12‬مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ سۆز قىلىپ« ‪:‬مانا ئىسرئئىللر مېنىڭ گېپىمنى ئاالىمىدى ‪.‬خەتنىسى قىلىنمىغان لەۋلىرى بولغان فىرئەۋن‬ ‫مېنى قاندئق ئااليدۇ؟‬ ‫‪13‬پەرۋەردىگار مۇسا ۋە ھارۇنغا سۆز قىلىپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرغا ۋە مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنگە ئىسرئئىللرنى مىسىر زېمىنىدىن چىاىرىشنى‬ ‫بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪14‬بۇلر ئاتىلىرىنىڭ ئۆيلىرىنىڭ باشلىالىرى ‪:‬ئىسرئئىلنىڭ تۇنجى ئوغلى رۇبېننىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬خانوچ ‪ ،‬پاللۇ ‪ ،‬ھىزرون ۋە كارمى ‪:‬بۇلر‬ ‫رۇبېننىڭ ئائىلىسى‪.‬‬ ‫‪15‬شىموننىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬جەمۇئىل ‪ ،‬جامىن ‪ ،‬ئوھاد ‪ ،‬ياچىن ‪ ،‬زوھار ۋە قانانلىق ئايالنىڭ ئوغلى شائۇل ‪:‬بۇلر شىموننىڭ ئائىلىسى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪16‬بۇ ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى بويىچە لۋىي ئوغۇللىرىنىڭ ئىسىملىرى ‪.‬گېرشون ‪ ،‬كوھات ۋە مەرئرى ‪:‬لېۋىنىڭ ئۆمرى يۈز ئوتتۇز يەتتە يىل‬ ‫بولدى‪.‬‬ ‫‪17‬گېرشوننىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬لىبنى ۋە شىمى ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ سۆزىگە ئاساسەن‪.‬‬ ‫‪18‬كوھاتنىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬ئامرئم ‪ ،‬ئىزخار ‪ ،‬ھىبرون ۋە ئۇززىاېل ‪:‬كوھاتنىڭ ئۆمرى يۈز ئوتتۇز ئۈچ يىل بولدى‪.‬‬ ‫‪19‬مەرئرىنىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬ماھالى بىلەن مۇشى ‪:‬بۇلر ئەۋلدلىرىغا ئاساسەن لېۋىنىڭ ئائىلىسى‪.‬‬ ‫‪20‬ئامرئم ئۇنى دئدىسىنىڭ سىڭلىسىنى جوچېبدقا ئېلىپ كەتتى ‪.‬ئۇ ھارۇن بىلەن مۇسانى تۇغدى ‪.‬ئامرئمنىڭ ئۆمرى يۈز ئوتتۇز يەتتە يىل‬ ‫بولدى‪.‬‬ ‫‪21‬ئىزھارنىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬كورئھ ‪ ،‬نېفېگ ۋە زىكرى‪.‬‬ ‫‪22‬ئۆززىاىلنىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬مىشايىل ‪ ،‬ئېلىزئفان ۋە زىترى‪.‬‬ ‫‪23‬ھارۇن ئۇنى ناشوننىڭ سىڭلىسى ئامىنەدئبنىڭ قىزى ئېلىشېبانى ئېلىپ كەتتى ‪.‬ئۇ ئۇنىڭغا نادئب ‪ ،‬ئابىخۇ ‪ ،‬ئېلىاازئر ۋە ئىتامارنى تۇغدى‪.‬‬ ‫‪24‬كورئنىڭ ئوغۇللىرى ‪.‬ئاسىر ‪ ،‬ئېلكانا ۋە ئابىياساف ‪:‬بۇلر كورخىتلرنىڭ ئائىلىسى‪.‬‬ ‫‪25‬ئېلىاازئر ھارۇننىڭ ئوغلى ئۇنى پۇتىاېلنىڭ قىزلىرىدىن بىرىگە ئېلىپ كەتتى ‪.‬ئۇ ئۇنىڭغا پىنىخاسنى تۇغدى ‪:‬بۇلر لۋىيلرنىڭ ئاتا‪-‬‬ ‫بوۋىلىرىنىڭ ئائىلە باشلىالىرى‪.‬‬ ‫‪26‬بۇلر ھارۇن بىلەن مۇسا ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا« ‪:‬ئىسرئئىللرنى مىسىر زېمىنىدىن قوشۇنلىرى بىلەن ئېلىپ چىاىڭلر »دېدى‪.‬‬ ‫‪27‬بۇلر مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنگە ئىسرئئىللرنى مىسىردىن چىاىرىش ئۈچۈن سۆزلىگەنلەر ‪:‬بۇلر مۇسا ۋە ھارۇن‪.‬‬ ‫‪28‬پەرۋەردىگار مىسىردئ مۇساغا سۆزلىگەن كۈنى ‪،‬‬ ‫‪29‬پەرۋەردىگار مۇساغا ‪: -‬مەن پەرۋەردىگار ‪- ،‬دېدى ‪.‬مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنگە ئېيتاىن‪.‬‬ ‫‪30‬مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ مۇندئق دېدى« ‪:‬مانا مەن خەتنىسى قىلىنمىغان لەۋلەردىن ‪ ،‬فىرئەۋن مااا قاندئق قۇلق سالىدۇ؟‬ ‫‪7‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬قارئڭ ‪ ،‬مەن سېنى فىرئەۋنگە ئىلھ قىلدىم ‪ ،‬ئىنىڭ ھارۇن پەيغەمبەر بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪2‬مەن سااا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىنى سۆزلە ‪ ،‬قېرىندىشىڭ ھارۇن فىرئەۋنگە سۆز قىلىپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرنى ئۆز زېمىنىدىن قوغلپ‬ ‫چىاىرىدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬مەن فىرئەۋننىڭ قەلبىنى قاتتىق قىلىپ ‪ ،‬مىسىردىكى مۆجىزىلىرىمنى ۋە مۆجىزىلىرىمنى كۆپەيتىمەن‪.‬‬ ‫‪4‬لېكىن ‪ ،‬فىرئەۋن سىزگە قۇلق سالمايدۇ ‪ ،‬مەن مىسىرغا قول سېلىپ ‪ ،‬قوشۇنلىرىمنى ۋە خەلاىم ئىسرئئىللرنى مىسىر زېمىنىدىن چوڭ‬ ‫ھۆكۈملەر بىلەن چىاىرىمەن‪.‬‬ ‫‪5‬مىسىرلىالر قولۇمنى مىسىرغا سۇنۇپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرنى ئۇلرنىڭ ئارىسىدىن چىاارغاندئ ‪ ،‬مىسىرلىالر مېنىڭ پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى‬ ‫بىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬مۇسا ۋە ھارۇن پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك قىلدى‪.‬‬ ‫‪7‬مۇسا فىرئەۋن بىلەن سۆزلەشكەندە ‪ ،‬مۇسا تۆت ياشتا ‪ ،‬ھارۇن تۆت ياش ۋە ئۈچ ياشتا ئىدى‪.‬‬ ‫‪8‬پەرۋەردىگار مۇسا ۋە ھارۇنغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪9‬فىرئەۋن سىزگە« ‪:‬سااا بىر مۆجىزە كۆرسەت!‬ ‫‪10‬مۇسا بىلەن ھارۇن فىرئەۋننىڭ قېشىغا كىردى ‪.‬ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك قىلدى ‪.‬ھارۇن تاياقنى فىرئەۋننىڭ ۋە ئۇنىڭ‬ ‫خىزمەتكارلىرىنىڭ ئالدىدئ تاشلىدى ۋە ئۇ يىلنغا ئايلندى‪.‬‬ ‫‪11‬فىرئەۋن يەنە دئنا كىشىلەرنى ۋە سېھىرگەرلەرنى چاقىردى‪.‬‬ ‫‪12‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇلر ھەر بىر ئادەمنى تاياق بىلەن تاشلپ ‪ ،‬يىلنغا ئايلندى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ فىرئەۋننىڭ كۆالىنى قاتتىق قىلدى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى ‪.‬پەرۋەردىگار ئېيتااندەك‪.‬‬ ‫‪14‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬فىرئەۋننىڭ يۈرىكى قاتتىالشتى ‪ ،‬ئۇ كىشىلەرنى قويۇپ بېرىشنى رەت قىلدى‪.‬‬ ‫‪15‬ئەتىگەندە فىرئەۋننىڭ يېنىغا بارغىن ‪.‬ئۇ سۇغا چىاتى ‪.‬سەن دەريانىڭ قىرغىاىغا كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ يېنىغا كېلىسەن ‪.‬يىلنغا ئايلنغان تاياقنى‬ ‫قولىڭىزغا ئېلىڭ‪.‬‬ ‫‪16‬سەن ئۇنىڭغا« ‪:‬ئىبرئنىيلرنىڭ خۇدئسى پەرۋەردىگار خۇدئ سېنى مااا ئەۋەتىپ «‪:‬خەلاىم مېنى چۆلدە مااا خىزمەت قىلسۇن ‪ ،‬مېنى‬ ‫قويۇپ بەرگىن »دېدى‪.‬‬ ‫‪17‬پەرۋەردىگار مۇندئق دەيدۇ« ‪:‬بۇنىڭ بىلەن مېنىڭ پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪18‬دەريادىكى بېلىالر ئۆلىدۇ ‪ ،‬دەريا سېسىق پۇرئيدۇ ‪.‬مىسىرلىالر دەريا سۈيىنى ئىچىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬ھارۇنغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬تايىاىڭنى ئېلىپ ‪ ،‬قولۇانى مىسىرنىڭ سۇلىرىغا ‪ ،‬دەريالىرىغا ‪ ،‬دەريالىرىغا ‪،‬‬ ‫كۆلچەكلىرىگە ۋە سۇ كۆلچەكلىرىگە سۇنغىن ‪.‬مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە ياغاچ قاچا‪-‬قۇچىلر ۋە تاش قاچىلردئ قان بولۇشى مۇمكىن‪.‬‬ ‫‪20‬مۇسا ۋە ھارۇن پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك قىلدى ‪.‬ئۇ تاياقنى كۆتۈرۈپ دەريادىكى سۇلرنى ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ ۋە ئۇنىڭ‬ ‫خىزمەتكارلىرىنىڭ نەزىرىدە ئۇردى ‪.‬دەريادىكى بارلىق سۇلر قانغا ئايلندى‪.‬‬ ‫‪21‬دەريادىكى بېلىالر ئۆلدى ‪.‬دەريا سۈيى پۇرىدى ‪ ،‬مىسىرلىالر دەريا سۈيىنى ئىچەلمىدى ‪.‬مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە قان بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪22‬مىسىرنىڭ سېھىرگەرلىرى سېھىرگەرلىرى بىلەن شۇندئق قىلدى ‪.‬فىرئەۋننىڭ يۈرىكى قاتتىق بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى ‪.‬‬ ‫پەرۋەردىگار ئېيتااندەك‪.‬‬ ‫‪23‬فىرئەۋن بۇرۇلۇپ ئۇنىڭ ئۆيىگە كىردى‪.‬‬ ‫‪24‬پۈتۈن مىسىرلىالر سۇ ئىچىش ئۈچۈن دەريانىڭ ئەترئپىنى كولدى ‪.‬چۈنكى ئۇلر دەريا سۈيىنى ئىچەلمەيتتى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪25‬پەرۋەردىگار دەريانى ئۇرغاندىن كېيىن ‪ ،‬يەتتە كۈن بولدى‪.‬‬ ‫‪8‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬فىرئەۋننىڭ قېشىغا بېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا «‪:‬پەرۋەردىگار مۇندئق دېدى« ‪:‬خەلاىم مېنى قويۇپ بەرسۇن ‪ ،‬ئۇلر مااا‬ ‫خىزمەت قىلسۇن‪».‬‬ ‫‪2‬ئەگەر ئۇلرنى قويۇپ بېرىشنى رەت قىلساڭ ‪ ،‬مەن سېنىڭ چېگرىڭنى پاقا بىلەن ئۇرئي‪.‬‬ ‫‪3‬دەريادئ پاقا كۆپلەپ چىاىدۇ ‪ ،‬ئۇ ئۆرلەپ ‪ ،‬ئۆيىڭىزگە ‪ ،‬ياتىاىڭىزغا ‪ ،‬كارىۋىتىڭىزغا ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىڭىزنىڭ ئۆيىگە ‪ ،‬خەلاىڭىزگە ‪،‬‬ ‫ئوچاقلىرىڭىزغا ۋە خېمىرلىرىڭىزغا كىرىدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬پاقىلر سااا ‪ ،‬خەلاىڭگە ۋە بارلىق خىزمەتكارلىرىڭغا كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬ھارۇنغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬قولۇانى تاياق بىلەن دەريا ‪ ،‬دەريا ۋە كۆلچەكلەرگە سوزۇپ ‪ ،‬مىسىر زېمىنىدئ پاقىلرنىڭ‬ ‫چىاىشىنى كەلتۈرۈپ چىاار »دېدى‪.‬‬ ‫‪6‬ھارۇن مىسىرنىڭ سۇلىرىنى ئۇزئتتى ‪.‬پاقىلر كېلىپ مىسىر زېمىنىنى قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪7‬سېھىرگەرلەر سېھىرگەرلىرى بىلەن شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬مىسىر زېمىنىدئ پاقا يېتىشتۈردى‪.‬‬ ‫‪8‬فىرئەۋن مۇسا بىلەن ھارۇننى چاقىرىپ« ‪:‬پەرۋەردىگاردىن دۇئا قىلغىن ‪ ،‬ئۇ پاقىلرنى مەندىن ۋە خەلاىمدىن ئېلىپ كەتسۇن »دېدى ‪.‬مەن‬ ‫پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلسۇن دەپ ‪ ،‬كىشىلەرنى قويۇپ بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪9‬مۇسا پىرئەۋنگە مۇندئق دېدى« ‪:‬مەندىن شان‪-‬شەرەپ!‬ ‫‪10‬ئۇ« ‪:‬ئەتە ‪.‬ئۇ« ‪:‬سۆزىڭ بويىچە بولسۇن ‪ ،‬شۇندئق قىلساالر ‪ ،‬خۇدئيىمىز پەرۋەردىگارغا ئوخشىمايدىغانلىاىنى بىلىسىلەر »دېدى‪.‬‬ ‫‪11‬پاقىلر سەندىن ‪ ،‬ئۆيلىرىڭدىن ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىڭدىن ۋە خەلاىڭدىن ئايرىلىدۇ ‪.‬ئۇلر پەقەت دەريادئ قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬مۇسا بىلەن ھارۇن فىرئەۋندىن چىاىپ كەتتى ‪.‬مۇسا پىرئەۋنگە ئېلىپ كەلگەن پاقىلر سەۋەبىدىن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪13‬پەرۋەردىگار مۇسانىڭ سۆزىگە ئاساسەن قىلدى ‪.‬پاقىلر ئۆيلەردىن ‪ ،‬كەنتلەردىن ۋە ئېتىزلىاتىن ئۆلدى‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇلر توپ‪-‬توپ بولۇپ يىغىلدى‪.‬‬ ‫‪15‬فىرئەۋن دەم ئېلىشنىڭ بارلىاىنى كۆرۈپ ‪ ،‬كۆالىنى قاتتىق قىلدى ۋە ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى ‪.‬پەرۋەردىگار ئېيتااندەك‪.‬‬ ‫‪16‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬ھارۇنغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬تاياقنى سوزۇپ ‪ ،‬تۇپرئقنىڭ چاڭ‪-‬توزئنلىرىنى ئۇرغىن‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇلر شۇندئق قىلدى ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ھارۇن تاياق بىلەن قولىنى ئۇزىتىپ ‪ ،‬تۇپرئقنىڭ چاڭ‪-‬توزئنلىرىنى ئۇردى ‪.‬پۈتۈن زېمىندىكى‬ ‫تۇپرئقلرنىڭ ھەممىسى تۇپرئقاا ئايلىنىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪18‬سېھىرگەرلەر سېھىرگەرلىرى بىلەن پىتنى چىاىرىش ئۈچۈن شۇندئق قىلدى ‪ ،‬ئەمما ئۇلر قىللمىدى ‪.‬شۇنىڭ بىلەن ئىنسان ۋە ھايۋئن‬ ‫ئۈستىدە پىت بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪19‬سېھىرگەرلەر فىرئەۋنگە« ‪:‬بۇ خۇدئنىڭ بارمىاى »دېدى ‪.‬فىرئەۋننىڭ يۈرىكى قاتتىق بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى ‪.‬‬ ‫پەرۋەردىگار ئېيتااندەك‪.‬‬ ‫‪20‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ ئالدىدئ تۇرغىن ‪.‬ئۇ سۇغا چىاتى ‪.‬ئۇنىڭغا ئېيتاىنكى ‪« ،‬پەرۋەردىگار‬ ‫شۇندئق دەيدۇ ‪:‬مېنىڭ خەلاىم مااا خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪21‬بولمىسا ‪ ،‬ئەگەر سەن مېنىڭ خەلاىمنى قويۇپ بەرمىسەڭ ‪ ،‬مەن سااا ‪ ،‬قۇللىرىڭغا ‪ ،‬خەلاىڭگە ۋە ئۆيلىرىڭگە بىر توپ چىۋىن ئەۋەتىمەن ‪.‬‬ ‫مىسىرلىالرنىڭ ئۆيلىرى چىۋىنلەر ۋە ئۇلر تۇرغان يەرلەر بىلەن تولۇپ كېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬مەن ئۇ كۈنى خەلاىم ئولتۇرئقلشاان گوشېن زېمىنىنى پارچىليمەن ‪ ،‬ئۇ يەردە بىر توپ چىۋىن بولمايدۇ ‪.‬ئاخىرىغىچە سەن مېنىڭ يەر‬ ‫يۈزىدە پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلەلەيسەن‪.‬‬ ‫‪23‬مەن خەلاىم بىلەن قەۋمىڭگە بۆلۈنۈپ ‪ ،‬ئەتە بۇ ئالمەت بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪24‬پەرۋەردىگار شۇندئق قىلدى ‪.‬فىرئەۋننىڭ ئۆيىگە ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىنىڭ ئۆيلىرىگە ۋە مىسىرنىڭ ھەممە يېرىگە قاتتىق چىۋىنلەر كەلدى ‪.‬‬ ‫چىۋىنلەر كۆپ بولغاچاا ‪ ،‬بۇ يەر بۇزۇلدى‪.‬‬ ‫‪25‬فىرئەۋن مۇسانى ۋە ھارۇننى چاقىرىپ« ‪:‬بارغىن ‪ ،‬بۇ يەردىكى خۇدئيىڭغا قۇربانلىق قىل »دېدى‪.‬‬ ‫‪26‬مۇسا مۇندئق دېدى ‪: -‬بۇندئق قىلىش ماس كەلمەيدۇ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬بىز مىسىرلىالرنىڭ يىرگىنچلىكىنى خۇدئيىمىز پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق‬ ‫قىلىمىز ‪.‬مانا ‪ ،‬بىز مىسىرلىالرنىڭ يىرگىنچلىكىنى ئۇلرنىڭ كۆز ئالدىدئ قۇربانلىق قىلمدۇق؟‬ ‫‪27‬بىز چۆلگە ئۈچ كۈنلۈك يول يۈرۈپ ‪ ،‬خۇدئيىمىز پەرۋەردىگارغا بۇيرۇغىنىدەك قۇربانلىق قىلىمىز‪.‬‬ ‫‪28‬فىرئەۋن« ‪:‬چۆلدە خۇدئيىڭ پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلىش ئۈچۈن ‪ ،‬مەن سېنى قويۇپ بېرىمەن »دېدى ‪.‬پەقەت سىلەر بەك يىرئقلپ‬ ‫كەتمەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪29‬مۇسا مۇندئق دېدى« ‪:‬مانا مەن سەندىن چىاىپ كەتتىم ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىمەنكى ‪ ،‬چىۋىنلەر توپى فىرئەۋندىن ‪ ،‬ئۇنىڭ‬ ‫خىزمەتكارلىرىدىن ۋە خەلاىدىن ئەتە يولغا چىااليدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬مۇسا فىرئەۋندىن چىاىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪31‬پەرۋەردىگار مۇسانىڭ سۆزىگە ئاساسەن قىلدى ‪.‬ئۇ فىرئەۋندىن ‪ ،‬بەندىلىرىدىن ۋە خەلاىدىن چىۋىن توپلىرىنى چىاىرىپ تاشلىدى ‪.‬‬ ‫ھېچاايسىسى قالمىدى‪.‬‬ ‫‪32‬فىرئەۋن بۇ ۋئقىتتا ئۇنىڭ يۈرىكىنى قاتتىالشتۇردى ۋە كىشىلەرنى قويۇپ بەرمىدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪9‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬فىرئەۋننىڭ قېشىغا بېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئېيتاىن «‪:‬ئىبرئنىيلرنىڭ خۇدئسى پەرۋەردىگار مۇندئق دەيدۇ« ‪:‬خەلاىم مااا‬ ‫خىزمەت قىلسۇن‪».‬‬ ‫‪2‬ئەگەر سىلەر ئۇلرنى قويۇپ بېرىشنى رەت قىلساالر ‪ ،‬ئۇلرنى ساقلپ قالىسىلەر‪.‬‬ ‫‪3‬مانا ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ قولى ئېتىزدىكى ‪ ،‬ئاتلرنىڭ ‪ ،‬ئېشەكلەرنىڭ ‪ ،‬تۆگىلەرنىڭ ‪ ،‬كال ۋە قويلرنىڭ ئۈستىدىكى چارۋئ ماللىرىڭنىڭ‬ ‫ئۈستىدە‪.‬‬ ‫‪4‬پەرۋەردىگار ئىسرئئىللرنىڭ چارۋىلىرى بىلەن مىسىرنىڭ چارۋئ ماللىرىنى ئايرىۋېتىدۇ ‪.‬ئىسرئئىللرنىڭ ھەممىسىدىن ھېچ نەرسە ئۆلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬پەرۋەردىگار بەلگىلەنگەن ۋئقىتنى بەلگىلەپ« ‪:‬ئەتە پەرۋەردىگار بۇ ئىشنى قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬ئەتىسى پەرۋەردىگار شۇندئق قىلدى ‪ ،‬مىسىرنىڭ بارلىق چارۋىلىرى ئۆلدى‪.‬‬ ‫‪7‬فىرئەۋن ئادەم ئەۋەتىپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرنىڭ چارۋئ ماللىرىدىن بىرى يوق ئىدى ‪.‬فىرئەۋننىڭ يۈرىكى قاتتىالىشىپ ‪ ،‬كىشىلەرنى قويۇپ‬ ‫بەرمىدى‪.‬‬ ‫‪8‬پەرۋەردىگار مۇساغا ۋە ھارۇنغا« ‪:‬ئوچاقنىڭ بىر نەچچە كۈلىنى ئېلىپ ‪ ،‬مۇسا ئۇنى فىرئەۋننىڭ نەزىرىدە ئاسمانغا چاچسۇن »دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇ پۈتۈن مىسىر زېمىنىدئ كىچىك توپا بولۇپ ‪ ،‬پۈتۈن مىسىر زېمىنىدئ ئىنسانلرغا ۋە ھايۋئنلرغا قارىتىلغان قايناق قاينايدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇلر ئوچاقنىڭ كۈلىنى ئېلىپ ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ ئالدىدئ تۇردى ‪.‬مۇسا ئۇنى ئاسمانغا چاچتى ‪.‬ئۇ ئىنسانغا ۋە ھايۋئنغا قارىتىلغان قايناق قايناپ‬ ‫كەتتى‪.‬‬ ‫‪11‬سېھىرگەرلەر قايناقسۇ سەۋەبىدىن مۇسانىڭ ئالدىدئ تۇرئلمىدى ‪.‬چۈنكى قايناق سېھىرگەرلەر ۋە بارلىق مىسىرلىالر ئۈستىدە ئىدى‪.‬‬ ‫‪12‬پەرۋەردىگار فىرئەۋننىڭ يۈرىكىنى قاتتىق قىلدى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا ئېيتااندەك‪.‬‬ ‫‪13‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ ئالدىدئ تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا «‪:‬ئىبرئنىيلرنىڭ پەرۋەردىگارى‬ ‫پەرۋەردىگار مۇندئق دەيدۇ« ‪:‬مېنىڭ خەلاىم مااا خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪14‬چۈنكى ‪ ،‬مەن بۇ ۋئقىتتا بارلىق ئازئب‪-‬ئوقۇبەتلىرىڭىزنى قەلبىڭىزگە ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىڭىزغا ۋە خەلاىڭىزگە ئەۋەتىمەن ‪.‬شۇندئق قىلساالر‬ ‫‪ ،‬يەر يۈزىدە مااا ئوخشاش ھېچكىم يوق‪.‬‬ ‫‪15‬چۈنكى ‪ ،‬مەن سېنى ۋە خەلاىڭنى يۇقۇم بىلەن ئۆلتۈرىمەن ‪.‬سەن يەر يۈزىدىن ئۈزۈلۈپ قالىسەن‪.‬‬ ‫‪16‬بۇ ئىش ئۈچۈن ‪ ،‬مەن سېنى كۈچلەندۈردۈم ‪.‬مېنىڭ ئىسمىم يەر يۈزىدە ئېلن قىلىنسۇن‪.‬‬ ‫‪17‬سەن ئۆز خەلاىمگە قارشى تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرنى قويۇپ بەرمىدىڭمۇ؟‬ ‫‪18‬مانا ‪ ،‬ئەتە بۇ ۋئقىتتا مەن قاتتىق قاتتىق مۆلدۈر ياغدۇرىمەن ‪ ،‬چۈنكى ئۇ قۇرۇلغاندىن تارتىپ ھازىرغىچە مىسىردئ بولۇپ باقمىغان‪.‬‬ ‫‪19‬ئەمدى ئەۋەتىپ ‪ ،‬چارۋئ ماللىرىڭىزنى ۋە ئېتىزدىكى نەرسىلىرىڭىزنى يىغىڭ ‪.‬چۈنكى ئېتىزدىن تېپىلغان ۋە ئۆيگە قايتۇرۇلمايدىغان ھەر‬ ‫بىر ئادەم ۋە ھايۋئننىڭ ئۈستىگە مۆلدۈر يېغىپ ئۇلر ئۆلىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬فىرئەۋننىڭ خىزمەتكارلىرى ئارىسىدئ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىدىن قورقاانلر ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىنى ۋە ماللىرىنى ئۆيلەرگە قاچۇرۇپ‬ ‫قويدى‪.‬‬ ‫‪21‬پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىغانلر بەندىلىرىنى ۋە ماللىرىنى ئېتىزغا تاشلپ قويدى‪.‬‬ ‫‪22‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە ‪ ،‬ئىنسانلر ‪ ،‬ھايۋئنلر ۋە ئېتىزدىكى ئوت‪-‬چۆپلەر ‪ ،‬مىسىر زېمىنىدئ‬ ‫مۆلدۈر ياغسۇن »دەپ ‪ ،‬قولىڭىزنى ئاسمانغا سوزۇڭ‪.‬‬ ‫‪23‬مۇسا تايىاىنى ئاسمانغا ئۇزئتتى ‪.‬پەرۋەردىگار گۈلدۈرمامىلىق مۆلدۈر ياغدۇرۇپ ‪ ،‬ئوت يەرگە چۈشتى ‪.‬پەرۋەردىگار مىسىر زېمىنىغا‬ ‫مۆلدۈر ياغدى‪.‬‬ ‫‪24‬شۇنىڭ بىلەن مۆلدۈر ياغدى ‪ ،‬مۆلدۈر بىلەن ئوت ئارىلشتى ‪ ،‬ئىنتايىن ئېچىنىشلىق ‪ ،‬چۈنكى ئۇ بىر دۆلەتكە ئايلنغاندىن بۇيان ‪،‬‬ ‫مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە ئۇنىڭغا ئوخشاش ئەمەس‪.‬‬ ‫‪25‬مۆلدۈر مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە ئادەم ۋە ھايۋئننىڭ ھەممىسىنى ئېتىۋەتتى ‪.‬مۆلدۈر ئېتىزدىكى ھەر خىل ئۆسۈملۈكلەرنى ئۇرۇپ ‪،‬‬ ‫ئېتىزدىكى ھەربىر دەرەخنى تورمۇزلىدى‪.‬‬ ‫‪26‬پەقەت ئىسرئئىللر بولغان گوشېن زېمىنىدئ مۆلدۈر ياغمىدى‪.‬‬ ‫‪27‬فىرئەۋن ئادەم ئەۋەتىپ ‪ ،‬مۇسا بىلەن ھارۇننى چاقىرىپ ‪ ،‬ئۇلرغا« ‪:‬مەن بۇ قېتىم گۇناھ قىلدىم ‪ ،‬پەرۋەردىگار ھەقاانىي ئادەم ‪ ،‬مەن ۋە‬ ‫خەلاىم يامان »دېدى‪.‬‬ ‫‪28‬پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىڭلر ‪ ،‬چۈنكى كۈچلۈك گۈلدۈرماما ۋە مۆلدۈر ياغمىسۇن ‪.‬مەن سېنى قويۇپ بېرىمەن ‪ ،‬سەن ئەمدى قالمايسەن‪.‬‬ ‫‪29‬مۇسا ئۇنىڭغا _ ‪:‬مەن شەھەردىن چىاىپل ‪ ،‬قوللىرىمنى پەرۋەردىگارغا ئۇزئتتىم ‪.‬گۈلدۈرماما توختاپ ‪ ،‬مۆلدۈر بولمايدۇ ‪.‬شۇندئق قىلىپ‬ ‫‪ ،‬يەرنىڭ پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪30‬لېكىن ‪ ،‬خىزمەتكارلىرىڭلرغا كەلسەك ‪ ،‬بىلىمەنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگار خۇدئدىن قورقمايسىز‪.‬‬ ‫‪31‬زىغىر بىلەن ئارپا ئۇرۇلدى ‪ ،‬چۈنكى ئارپا قۇلقتا بولۇپ ‪ ،‬زىغىر ئۇرۇلدى‪.‬‬ ‫‪32‬لېكىن بۇغدئي ۋە بۇغدئي ئۇرۇلمىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ئۆسمىگەنىدى‪.‬‬ ‫‪33‬مۇسا فىرئەۋندىن شەھەردىن چىاىپ ‪ ،‬قولىنى پەرۋەردىگارغا سۇندى ‪.‬گۈلدۈرمامىلىق يامغۇر ‪ ،‬مۆلدۈر توختىدى ‪ ،‬يەر يۈزىگە يامغۇر‬ ‫ياغمىدى‪.‬‬ ‫‪34‬فىرئەۋن يامغۇر ‪ ،‬مۆلدۈر ۋە گۈلدۈرمامىنىڭ توختىغانلىاىنى كۆرۈپ ‪ ،‬تېخىمۇ كۆپ گۇناھ قىلدى ۋە ئۇ ۋە خىزمەتكارلىرىنىڭ قەلبىنى‬ ‫قاتتىالشتۇردى‪.‬‬ ‫‪35‬فىرئەۋننىڭ يۈرىكى قاتتىق بولۇپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرنى قويۇپ بەرمىدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇسا ئېيتااندەك‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪10‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬فىرئەۋننىڭ يېنىغا بارغىن ‪ ،‬چۈنكى مەن ئۇنىڭ ئالمەتلىرىنى ئۇنىڭ ئالدىدئ كۆرسىتىش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇنىڭ قەلبىنى ۋە‬ ‫خىزمەتكارلىرىنىڭ قەلبىنى قاتتىالشتۇردۇم‪.‬‬ ‫‪2‬ئوغلۇانىڭ ۋە ئوغلۇانىڭ قۇلىاىغا ‪ ،‬مىسىردئ نېمە ئىش قىلغانلىاىمنى ۋە ئۇلرنىڭ ئارىسىدئ قىلغان مۆجىزىلىرىمنى ئېيتاىن ‪.‬مېنىڭ قاندئق‬ ‫قىلىپ مېنىڭ پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪3‬مۇسا بىلەن ھارۇن فىرئەۋننىڭ قېشىغا كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬ئىبرئنىيلرنىڭ خۇدئسى پەرۋەردىگار مۇندئق دەيدۇ ‪: -‬قاچانغىچە ئۆزۈانى‬ ‫تۆۋەن تۇتۇشنى رەت قىلىسەن؟ خەلاىمنى قويۇپ بەرگىن ‪ ،‬ئۇلر مااا خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪4‬بولمىسا ‪ ،‬ئەگەر مەن خەلاىمنى قويۇپ بېرىشنى رەت قىلساڭ ‪ ،‬ئەتە مەن چېكەتكىلەرنى دېڭىز قىرغىاىڭغا ئېلىپ كېلىمەن‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلر يەر يۈزىنى يېپىپ ‪ ،‬يەر يۈزىنى كۆرەلمەيدىغان بولۇپ قالىدۇ ‪.‬ئۇلر مۆلدۈردىن قالغان قالدۇق نەرسىلەرنى يەپ ‪ ،‬ئېتىزدىن‬ ‫ئۆسكەن دەرەخلەرنىڭ ھەممىسىنى يەيدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر سېنىڭ ئۆيلىرىڭنى ‪ ،‬بارلىق خىزمەتكارلىرىڭنىڭ ئۆيلىرىنى ۋە پۈتۈن مىسىرلىالرنىڭ ئۆيلىرىنى تولدۇرىدۇ ‪.‬ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلرمۇ ‪،‬‬ ‫ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلر يەر يۈزىدە تۇرغان كۈندىن تارتىپ تا بۈگۈنگىچە كۆرۈپ باقمىغان ‪.‬ئۇ بۇرۇلۇپ ‪ ،‬پىرئەۋندىن چىاىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪7‬فىرئەۋننىڭ خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭغا ‪: -‬بۇ ئادەم قاچانغىچە بىزگە تۇزئق بولىدۇ؟ بۇ كىشىلەر قويۇپ بېرىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ تەارىسى‬ ‫پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلسۇن ‪.‬مىسىرنىڭ ھالك بولغانلىاىنى تېخى بىلمەمسىلەر؟‬ ‫‪8‬مۇسا بىلەن ھارۇن يەنە فىرئەۋننىڭ يېنىغا ئېلىپ كېلىندى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬بېرىپ ‪ ،‬خۇدئيىڭ پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىل ‪،‬‬ ‫لېكىن ئۇلر كىملەر؟‬ ‫‪9‬مۇسا مۇندئق دېدى« ‪:‬بىز ياشلىرىمىز ‪ ،‬قېرىلىرىمىز ‪ ،‬ئوغۇللىرىمىز ‪ ،‬قىزلىرىمىز ‪ ،‬پادىلىرىمىز ۋە پادىلىرىمىز بىلەن بىللە بارىمىز ‪.‬چۈنكى‬ ‫بىز پەرۋەردىگارغا زىياپەت بېرىشىمىز كېرەك‪.‬‬ ‫‪10‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬پەرۋەردىگار سېنى ۋە بالىلىرىڭنى قويۇپ بەرگىنىمدەك ‪ ،‬پەرۋەردىگارمۇ سىز بىلەن بىللە بولسۇن ‪.‬چۈنكى‬ ‫يامانلىق سېنىڭ ئالدىڭدئ‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇندئق ئەمەس ‪:‬ئەي ئىنسانلر ‪ ،‬ئەمدى پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلىڭلر ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬سىلەر ئارزۇ قىلدىڭلر ‪.‬ئۇلر فىرئەۋننىڭ‬ ‫ھۇزۇرىدىن قوغلندى‪.‬‬ ‫‪12‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬مىسىر زېمىنىنى چېكەتكە ئۈچۈن ئۇزئتاىن ‪ ،‬ئۇلر مىسىر زېمىنىغا كېلىپ ‪ ،‬مۆلدۈر قالدۇرۇپ‬ ‫كەتكەن بارلىق ئۆسۈملۈكلەرنى يېسۇن‪.‬‬ ‫‪13‬مۇسا تايىاىنى مىسىر زېمىنىغا ئۇزئتتى ‪ ،‬پەرۋەردىگار پۈتۈن بىر كېچە ۋە پۈتۈن كېچە زېمىنغا شەرق شامىلى ئېلىپ كەلدى ‪.‬تاڭ ئاتااندئ ‪،‬‬ ‫شەرق شامىلى چېكەتكە ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪14‬چېكەتكە مىسىرنىڭ ھەممە يېرىگە چىاىپ ‪ ،‬مىسىرنىڭ ھەرقايسى قىرغاقلىرىدئ ئارئم ئالدى ‪.‬ئۇلر تولىمۇ ئازئبلىق ئىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ ئالدىدئ‬ ‫ئۇلردەك چېكەتكە يوق ‪ ،‬ئۇنىڭدىن كېيىنمۇ ئۇندئق بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇلر يەر يۈزىنى قاپلىدى ‪.‬ئۇلر بۇ يەردىكى ئوت‪-‬چۆپلەرنى ۋە مۆلدۈر قالدۇرۇپ كەتكەن دەرەخلەرنىڭ مېۋىسىنى يەپ‬ ‫كەتتى ‪.‬مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە دەرەخلەردە ياكى ئېتىزدىكى ئۆسۈملۈكلەردە يېشىل نەرسە قالمىدى‪.‬‬ ‫‪16‬فىرئەۋن مۇسا بىلەن ھارۇننى ئالدىرئپ چاقىردى ‪.‬ئۇ مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن تەارىڭ پەرۋەردىگارغا ۋە سااا قارشى گۇناھ قىلدىم‪.‬‬ ‫‪17‬شۇاا ‪ ،‬كەچۈرۈڭ ‪ ،‬مېنىڭ گۇناھلىرىمنى پەقەت بىرل قېتىم كەچۈرۈڭ ‪ ،‬خۇدئيىڭ پەرۋەردىگارىڭدىن ئۆتۈنەي ‪ ،‬ئۇ پەقەت بۇ ئۆلۈمنىل‬ ‫مەندىن ئېلىپ كېتسۇن‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇ فىرئەۋندىن چىاىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪19‬پەرۋەردىگار چېكەتكىلەرنى ئېلىپ قىزىل دېڭىزغا تاشلىغان كۈچلۈك غەرب شامىلىنى ئايلندۇردى ‪.‬مىسىرنىڭ ھەممە قىرغاقلىرىدئ‬ ‫چېكەتكە قالمىدى‪.‬‬ ‫‪20‬پەرۋەردىگار ئىسرئئىللرنى قويۇپ بەرمىسۇن دەپ ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ يۈرىكىنى قاتتىق قىلدى‪.‬‬ ‫‪21‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬قولۇانى ئاسمانغا ئۇزئتاىن ‪ ،‬بۇنىڭ بىلەن مىسىر زېمىنىدئ قارئاغۇلۇق ‪ ،‬ھەتتا قارئاغۇلۇقمۇ‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬مۇسا قولىنى ئاسمانغا ئۇزئتتى ‪.‬ئۈچ كۈن پۈتۈن مىسىر زېمىنىدئ قارئاغۇلۇق كۆرۈلدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇلر بىر‪-‬بىرىنى كۆرمىدى ‪ ،‬ياكى ئۇنىڭ ئورنىدىن ئۈچ كۈنمۇ ئورنىدىن تۇرمىدى ‪.‬لېكىن ‪ ،‬ئىسرئئىللرنىڭ ھەممىسى تۇرئلغۇلىرىدئ‬ ‫يورۇق بولدى‪.‬‬ ‫‪24‬فىرئەۋن مۇسانى چاقىرىپ _ ‪:‬بارغىن ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىل !پادىلىرىڭ ۋە پادىلىرىڭلرل تۇرسۇن ‪ ،‬كىچىك بالىلىرىڭىزمۇ سىز‬ ‫بىلەن بىللە كەتسۇن‪.‬‬ ‫‪25‬مۇسا مۇندئق دېدى« ‪:‬سەنمۇ بىزگە قۇربانلىق ۋە كۆيدۈرمە قۇربانلىالرنى بېرىشىڭ كېرەك ‪ ،‬شۇندئق بولغاندئ خۇدئيىمىز‬ ‫پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلىمىز‪.‬‬ ‫‪26‬چارۋىلىرىمىزمۇ بىز بىلەن بىللە مااىدۇ ‪.‬تۇياق قالمايدۇ ‪.‬چۈنكى بىز چوقۇم خۇدئيىمىز پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلىشىمىز كېرەك ‪.‬بىز ئۇ‬ ‫يەرگە كەلمىگۈچە ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا نېمە قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى بىلمەيمىز‪.‬‬ ‫‪27‬پەرۋەردىگار فىرئەۋننىڭ يۈرىكىنى قاتتىق قىلدى ‪ ،‬ئۇ ئۇلرنى قويۇپ بەرمىدى‪.‬‬ ‫‪28‬فىرئەۋن ئۇنىڭغا« ‪:‬سېنى مەندىن ئال ‪ ،‬ئۆزۈاگە دىااەت قىل ‪ ،‬يۈزۈمنى ئەمدى كۆرمىگىن »دېدى ‪.‬چۈنكى ئۇ كۈندە مېنىڭ يۈزۈمنى‬ ‫كۆرىسەن‪.‬‬ ‫‪29‬مۇسا« ‪:‬ياخشى سۆزلىدىڭ ‪ ،‬مەن ئەمدى يۈزۈانى كۆرمەيمەن »دېدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪11‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬مەن فىرئەۋنگە ۋە مىسىرغا يەنە بىر ۋئبا ئېلىپ كېلىمەن ‪.‬ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇ سېنى بۇ يەردىن قويۇپ بېرىدۇ ‪:‬‬ ‫سېنى قويۇپ بەرگەندە ‪ ،‬ئۇ سېنى چوقۇم بۇ يەردىن قوغليدۇ‪.‬‬ ‫‪2‬ئەمدى كىشىلەرنىڭ قۇلىاىغا سۆزلەڭ ‪ ،‬ھەر بىر ئەر قوشنىسىنى ‪ ،‬قوشنىسىنىڭ ھەربىر ئاياللىرىنى ‪ ،‬كۈمۈشتىن ياسالغان زىبۇزىننەت ۋە‬ ‫ئالتۇن زىبۇزىننەتلەرنى ئارىيەتكە ئالسۇن‪.‬‬ ‫‪3‬پەرۋەردىگار مىسىرلىالرنىڭ ئالدىدئ كىشىلەرگە ياخشىلىق قىلدى ‪.‬ئۇنىڭ ئۈستىگە مۇسا ئادەم مىسىر زېمىنىدئ ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ خىزمەتكارلىرى‬ ‫ۋە كىشىلەرنىڭ نەزىرىدە ناھايىتى ئۇلۇغ ئىدى‪.‬‬ ‫‪4‬مۇسا مۇندئق دېدى ‪: -‬پەرۋەردىگار مۇندئق دېدى ‪:‬يېرىم كېچىدە مەن مىسىرنىڭ ئوتتۇرىسىغا چىاىمەن‪.‬‬ ‫‪5‬مىسىر زېمىنىدىكى تۇنجى ئوغۇللرنىڭ ھەممىسى تەختتە ئولتۇرغان فىرئەۋننىڭ تۇنجى بالىسىدىن تارتىپ ‪ ،‬ھەتتا تۈگمەننىڭ كەينىدىكى‬ ‫دېدەكنىڭ تۇنجى ئوغلىغىچە ئۆلىدۇ ‪.‬ۋە ھايۋئنلرنىڭ تۇنجى ئوغلى‪.‬‬ ‫‪6‬مىسىرنىڭ ھەممە يېرىدە ئۇنىڭغا ئوخشاش ھېچكىم يوق ‪ ،‬بۇنىڭدىن كېيىنمۇ ئوخشاش بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬لېكىن ‪ ،‬ئىسرئئىللرنىڭ ھېچاايسىسىغا ئىت تىلىنى ئىنسانغا ياكى ھايۋئنغا يۆتكىمەيدۇ ‪.‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ مىسىرلىالر بىلەن‬ ‫ئىسرئئىلىيە ئوتتۇرىسىدئ قاندئق پەرق بارلىاىنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪8‬بۇ خىزمەتكارلىرىمنىڭ ھەممىسى مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ ‪ ،‬مااا سەجدە قىلىپ« ‪:‬سېنى ۋە سااا ئەگەشكەن بارلىق كىشىلەرنى چىاىرىڭلر ‪،‬‬ ‫ئاندىن مەن چىاىپ كېتىمەن »دېدى ‪.‬ئۇ قاتتىق غەزەپ بىلەن پىرئەۋندىن چىاىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪9‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬فىرئەۋن سېنىڭ گېپىڭنى ئاالىمايدۇ ‪.‬مېنىڭ مۆجىزىلىرىم مىسىر زېمىنىدئ كۆپەيسۇن‪.‬‬ ‫‪10‬مۇسا ۋە ھارۇن بۇ مۆجىزىلەرنى فىرئەۋننىڭ ئالدىدئ قىلدى ‪.‬پەرۋەردىگار ئىسرئئىللرنى ئۆز زېمىنىدىن چىاارماسلىق ئۈچۈن ‪،‬‬ ‫فىرئەۋننىڭ يۈرىكىنى قاتتىق قىلدى‪.‬‬ ‫‪12‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مىسىردئ مۇسا ۋە ھارۇنغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬بۇ ئاي سىزگە ئايلرنىڭ باشلىنىشى بولىدۇ ‪.‬بۇ يىل بىرىنچى ئاي بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬ئىسرئئىلىيە جامائەتچىلىكىگە ئېيتاىنكى ‪« ،‬مۇشۇ ئاينىڭ ئونىنچى كۈنى ‪ ،‬ئۇلر ئاتا‪-‬بوۋىلىرىنىڭ ئۆيى بويىچە بىر قوزئ ئېلىپ ‪ ،‬بىر قوزئ‬ ‫ئېلىپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬ئەگەر ئائىلە قوزىغا بەك ئاز بولسا ‪ ،‬ئۇنى ۋە ئۇنىڭ يېنىدىكى قوشنىسىنى جان سانىغا ئاساسەن ئالسۇن ‪.‬ھەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ يېيىشىگە‬ ‫ئاساسەن ‪ ،‬قوزىنىڭ سانىنى ھېسابليدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬قوزىڭىز نۇقسانسىز ‪ ،‬بىرىنچى يىلدىكى ئەركەك بولىدۇ ‪.‬ئۇنى قويدىن ياكى ئۆچكىدىن چىاىرىڭ‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇنى شۇ ئاينىڭ ‪14-‬كۈنىگىچە ساقلڭ ‪.‬ئىسرئئىلىيە جامائەتچىلىكىنىڭ ھەممىسى ئۇنى كەچتە ئۆلتۈرىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇلر قېنىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى يەيدىغان ئۆينىڭ ئىككى يان تەرىپىگە ۋە ئۆينىڭ ئۈستۈنكى ئىشىكىگە ئۇرۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇلر شۇ كۈنى كەچتە گۆشنى يەپ ‪ ،‬ئوتتا ۋە خېمىرتۇرۇچ نان بىلەن يەيدۇ ‪.‬ئۇنى ئاچچىق ئۆسۈملۈكلەر بىلەن يەيدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇنى خام يېمەڭ ‪ ،‬سۇ بىلەنمۇ سويماڭ ‪ ،‬ئوت بىلەن قورۇڭ ‪.‬بېشىنى پۇتى بىلەن ۋە ساپلىاى بىلەن‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇنىڭدىن ھېچ نەرسە ئەتىگەنگىچە قالمىسۇن ‪.‬ئۇنىڭدىن قالغىنىنى ئەتىگەنگىچە ئوتتا كۆيدۈرۈڭ‪.‬‬ ‫‪11‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬ئۇنى يەيسىلەر ‪.‬بەللىرىڭىزنى باغلپ ‪ ،‬ئايىغىڭىزنى ‪ ،‬قولىڭىزدىكى خىزمەتچىلىرىڭىزنى ‪.‬ئۇنى تېز يەيسىلەر ‪ ،‬بۇ‬ ‫پەرۋەردىگارنىڭ ئۆتۈپ كېتىش ھېيتى‪.‬‬ ‫‪12‬چۈنكى ‪ ،‬مەن بۈگۈن كەچتە مىسىر زېمىنىدىن ئۆتۈپ ‪ ،‬مىسىر زېمىنىدىكى ئىنسانلرنى ۋە ھايۋئنلرنى ئۆلتۈرىمەن ‪.‬مىسىرنىڭ بارلىق‬ ‫ئىلھلىرىغا قارشى ھۆكۈم چىاىرىمەن ‪:‬مەن پەرۋەردىگار‪.‬‬ ‫‪13‬قېنى سىز تۇرغان ئۆيلەردە بەلگە بولىدۇ ‪.‬قېنى كۆرسەم ‪ ،‬مەن سىلەردىن ئۆتۈپ كېتىمەن ‪ ،‬مىسىر زېمىنىنى ئۇرغاندئ ۋئبا سېنى ھالك‬ ‫قىلمايدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬بۇ كۈن سىلەر ئۈچۈن خاتىرە كۈنى بولىدۇ ‪.‬ئۇنى ئەۋلدمۇ ئەۋلد پەرۋەردىگارغا ئاتاپ تەبرىكلەيسىلەر ‪.‬ئۇنى مەاگۈ پەرمان بىلەن‬ ‫تەبرىكلەڭ‪.‬‬ ‫‪15‬يەتتە كۈن پېتىر نان يەيسىلەر ‪.‬بىرىنچى كۈنى ھەتتا ئۆيلىرىڭىزدىن خېمىرتۇرۇچنى چىاىرىۋېتىڭ ‪ ،‬چۈنكى كىم بىرىنچى كۈندىن يەتتىنچى‬ ‫كۈنىگىچە خېمىرتۇرۇچ يېسە ‪ ،‬ئۇ كىشى ئىسرئئىلىيەدىن ئۈزۈلۈپ قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬بىرىنچى كۈنى مۇقەددەس يىغىلىش بولىدۇ ‪ ،‬يەتتىنچى كۈنى سىلەرگە مۇقەددەس يىغىلىش بولىدۇ ‪.‬ئۇلردئ ھەر قاندئق ئادەم يېيىشكە‬ ‫تېگىشلىك بولغان ئىشتىن باشاا ‪ ،‬ئۇلردئ ھېچااندئق خىزمەت قىلىنمايدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ناننىڭ ھېيتىنى ئۆتكۈزۈالر ‪.‬چۈنكى بۇ كۈندە مەن قوشۇنلىرىڭىزنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ كەلدىم ‪.‬شۇاا ‪ ،‬بۇ كۈننى ئەۋلدلىرىڭىزدئ‬ ‫مەاگۈ پەرمان بىلەن ساقليسىز‪.‬‬ ‫‪18‬بىرىنچى ئايدئ ‪ ،‬يەنى ئون تۆتىنچى كۈنى كەچتە ‪ ،‬پېتىر نان يەيسىز ‪ ،‬تاكى ئاينىڭ ‪20-‬كۈنىگىچە‪.‬‬ ‫‪19‬ئۆيلىرىڭىزدە يەتتە كۈن ئىچىدە خېمىرتۇرۇچ تېپىلمايدۇ ‪ ،‬چۈنكى كىمكى خېمىرتۇرۇچنى يېسە ‪ ،‬ئۇ كىشى مەيلى ناتونۇش ئادەم بولسۇن‬ ‫ياكى بۇ دۆلەتتە تۇغۇلغان بولسۇن ‪ ،‬ئىسرئئىلىيە جامائەتچىلىكىدىن ئۈزۈلۈپ قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬خېمىرتۇرۇچ يېمەالر ‪.‬بارلىق تۇرئلغۇلىرىڭىزدئ پېتىر نان يەيسىز‪.‬‬ ‫‪21‬شۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬مۇسا ئىسرئئىلنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرىنى چاقىرىپ ‪ ،‬ئۇلرغا _ ‪:‬ئائىلىڭىزدىكىلەردىن بىر قوزئ ئېلىپ ‪ ،‬ئۆتۈپ كېتىش‬ ‫ھېيتىنى ئۆلتۈرۈالر ‪_ ،‬دېدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪22‬ئاندىن ‪ ،‬بىر توپ خاسىڭنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى قاندىكى قانغا چىلپ ‪ ،‬لۆاگە ۋە ئىككى تەرىپىدىكى تاياقنى قاندىكى قان بىلەن ئۇرغىن ‪.‬‬ ‫ھېچاايسىڭلر ئەتىگەنگىچە ئۇنىڭ ئۆيىنىڭ ئىشىكىگە چىامايسىلەر‪.‬‬ ‫‪23‬چۈنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگار مىسىرلىالرنى مەغلۇب قىلىش ئۈچۈن ئۆتىدۇ ‪.‬ئۇ قاننىڭ ئىككى تەرىپىدە ۋە ئىككى يان تەرەپتىكى قاننى كۆرگەندە‬ ‫‪ ،‬پەرۋەردىگار ئىشىكتىن ئۆتىدۇ ۋە بۇزغۇنچىنىڭ ئۆيلىرىڭىزگە كىرىپ سىزنى ئۇرۇشىغا يول قويمايدۇ‪.‬‬ ‫‪24‬سەن بۇ ئىشنى سااا ۋە ئوغۇللىرىڭغا مەاگۈ پەرمان قىلغىن‪.‬‬ ‫‪25‬پەرۋەردىگار سااا ۋەدە قىلغاندەك ‪ ،‬بۇ خىزمەتنى دئۋئملشتۇرىسەن‪.‬‬ ‫‪26‬بالىلىرىڭىز سااا« ‪:‬بۇ خىزمەتتىن نېمە دېمەكچى؟‬ ‫‪27‬سىلەر« ‪:‬پەرۋەردىگارنىڭ ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنىڭ قۇربانلىاى ‪ ،‬ئۇ مىسىردىكى ئىسرئئىللرنىڭ ئۆيلىرىدىن ئۆتۈپ ‪ ،‬مىسىرلىالرنى‬ ‫ئۇرۇپ ‪ ،‬ئۆيلىرىمىزنى يەتكۈزدى ‪.‬كىشىلەر بېشىنى تۆۋەن سېلىپ سەجدە قىلدى‪.‬‬ ‫‪28‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل كېتىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگار مۇسا ۋە ھارۇنغا بۇيرۇغاندەك قىلدى‪.‬‬ ‫‪29‬يېرىم كېچىدە ‪ ،‬پەرۋەردىگار تەختتە ئولتۇرغان فىرئەۋننىڭ تۇنجى بالىسىدىن تارتىپ زىندئندىكى تۇتاۇننىڭ تۇنجى بالىسىغىچە ‪ ،‬مىسىر‬ ‫زېمىنىدىكى بارلىق تۇنجى ئوغۇللرنى ئۇردى ‪.‬چارۋىلرنىڭ تۇنجى ئوغلى‪.‬‬ ‫‪30‬فىرئەۋن ‪ ،‬ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرى ۋە بارلىق مىسىرلىالر كېچىدە ئورنىدىن تۇردى ‪.‬مىسىردئ قاتتىق ۋئرقىرئشتى ‪.‬چۈنكى ئۇ يەردە بىرمۇ‬ ‫ئۆلمىگەن ئۆي يوق ئىدى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ كېچىدە مۇسا بىلەن ھارۇننى چاقىرىپ« ‪:‬ئورنۇادىن تۇر ‪ ،‬مېنى ۋە ئىسرئئىل ئەۋلدىدىن چىاار !بېرىپ ‪ ،‬ئېيتااندەك پەرۋەردىگارغا‬ ‫خىزمەت قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪32‬پادىلىرىڭلرنى ۋە پادىلىرىڭلرنى دېگىنىڭدەك ئېلىپ كېتىپ كەت ‪.‬مااا بەخت تىلەڭ‪.‬‬ ‫‪33‬مىسىرلىالر تېزلىكتە ئۇلرنى بۇ يەردىن قوغلپ چىاىرىش ئۈچۈن ‪ ،‬خەلانى جىددىي تەلەپ قىلدى ‪.‬چۈنكى ئۇلر« ‪:‬ھەممىمىز ئۆلۈك‬ ‫ئادەممىز »دېدى‪.‬‬ ‫‪34‬كىشىلەر خېمىرنى خېمىرتۇرۇچتىن بۇرۇن ئېلىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ خېمىرلىرىنى مۈرىسىگە باغلپ قويدى‪.‬‬ ‫‪35‬ئىسرئئىللر مۇسانىڭ سۆزىگە ئاساسەن قىلدى ‪.‬ئۇلر مىسىرلىالردىن كۈمۈش ‪ ،‬ئالتۇن ۋە زىبۇزىننەت بۇيۇملىرىنى ئارىيەتكە ئالدى‪:‬‬ ‫‪36‬پەرۋەردىگار كىشىلەرگە مىسىرلىالرنىڭ نەزىرىدە ئۇلرغا ياخشىلىق قىلدى ‪.‬ئۇلر مىسىرلىالرنى بۇزۇۋەتتى‪.‬‬ ‫‪37‬بەنى ئىسرئئىللر رئمېسدىن سۇكوتاا قارئپ يولغا چىاتى‪.‬‬ ‫‪38‬توپ‪-‬توپ كىشىلەرمۇ ئۇلر بىلەن بىللە ماادى ‪.‬پادىلر ‪ ،‬پادىلر ‪ ،‬ھەتتا نۇرغۇن چارۋىلر‪.‬‬ ‫‪39‬ئۇلر مىسىردىن ئېلىپ كەلگەن خېمىرتۇرۇچتىن خېمىرتۇرۇچ پىشۇردى ‪.‬چۈنكى ئۇلر مىسىردىن قوغلپ چىاىرىلدى ‪ ،‬ئۇلرمۇ‬ ‫توختاپ قاللمىدى ‪ ،‬شۇندئقل ئۆزلىرى ئۈچۈن ھېچااندئق غەلىبە تەييارلىمىدى‪.‬‬ ‫‪40‬مىسىردئ ياشايدىغان ئىسرئئىللرنىڭ مۇساپىسى تۆت يۈز ئوتتۇز يىل بولدى‪.‬‬ ‫‪41‬تۆت يۈز ئوتتۇز يىل ئاخىرلشااندىن كېيىن ‪ ،‬ئۆز ۋئقتىدئ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق قوشۇنلىرى مىسىر زېمىنىدىن چىاىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪42‬پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىااانلىاى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا بەك كۆپ دىااەت قىلىدىغان بىر كېچە‪.‬‬ ‫‪43‬پەرۋەردىگار مۇسا ۋە ھارۇنغا مۇندئق دېدى« ‪:‬بۇ ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنىڭ پەرمانى ‪:‬ئۇنى ھېچكىم ياتمايدۇ‪.‬‬ ‫‪44‬لېكىن ‪ ،‬پۇلغا سېتىۋئلغان ھەربىر خىزمەتكار ‪ ،‬ئۇنى خەتنىسى قىلغاندئ ‪ ،‬ئۇنى يەيدۇ‪.‬‬ ‫‪45‬چەتاەللىك ۋە ياللنغان خىزمەتچى ئۇنى يېمەسلىكى كېرەك‪.‬‬ ‫‪46‬ئۇنى بىر ئۆيدە يېيىش كېرەك ‪.‬ئۆيدىن چىاىپ كەتمەسلىكى كېرەك ‪.‬ئۇنىڭ سۆاىكىنى سۇندۇرماڭ‪.‬‬ ‫‪47‬پۈتۈن ئىسرئئىل جامائىتى ئۇنى ساقليدۇ‪.‬‬ ‫‪48‬ناتونۇش كىشى سىز بىلەن بىللە تۇرغاندئ ‪ ،‬ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى پەرۋەردىگارغا يەتكۈزگەندە ‪ ،‬بارلىق ئەرلىرىنى خەتنىسى قىلسۇن ‪،‬‬ ‫ئاندىن يېاىنلپ كېلىپ ساقلىسۇن ‪.‬ئۇ زېمىندئ تۇغۇلغانغا ئوخشاش بولىدۇ ‪ ،‬چۈنكى خەتنىسى قىلىنمىغان كىشى ئۇنى يېمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪49‬يۇرتدئشلر ۋە ئارئالردئ ياشايدىغان چەتاەللىكلەرگە بىر قانۇن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪50‬ئىسرئئىللرنىڭ ھەممىسى شۇندئق قىلدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇسا ۋە ھارۇنغا بۇيرۇغاندەك ‪ ،‬ئۇلرمۇ شۇندئق قىلدى‪.‬‬ ‫‪51‬شۇ كۈنى ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئىسرئئىللرنى قوشۇنلىرى بىلەن مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىاتى‪.‬‬ ‫‪13‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬ئىسرئئىللرنىڭ ‪ ،‬ئىنسانلر ۋە ھايۋئنلرنىڭ قورسىاىنى ئاچاانلرنىڭ ھەممىسىنى مااا مۇقەددەس قىلغىن ‪ ،‬ئۇ مېنىڭ‪.‬‬ ‫‪3‬مۇسا كىشىلەرگە ‪: -‬مىسىردىن قۇللۇق ئۆيىدىن چىااان بۇ كۈننى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگار سېنىڭ كۈچ‪-‬قۇدرىتىڭ بىلەن‬ ‫سېنى بۇ يەردىن ئېلىپ چىاتى‪.‬‬ ‫‪4‬بۈگۈن ئابىب ئېيىدئ چىاتىڭ‪.‬‬ ‫‪5‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگار سېنى ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلرغا سۈت ۋە ھەسەل ئېاىۋئتاان زېمىننى بېرىشكە ۋەدە قىلغان قانانلر ‪ ،‬خىتلر ‪،‬‬ ‫ئامورلر ‪ ،‬ھىۋىيلر ۋە يېبۇسلر زېمىنىغا ئېلىپ كىرگەندە ‪ ،‬بۇ ئايدئ بۇ خىزمەتنى دئۋئملشتۇرىسەن‪.‬‬ ‫‪6‬يەتتە كۈن پېتىر نان يەيسەن ‪ ،‬يەتتىنچى كۈنى پەرۋەردىگارغا ھېيت بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬پېتىر نان يەتتە كۈن يەيدۇ ‪.‬سەن بىلەن بىللە خېمىرتۇرۇچ كۆرۈنمەيدۇ ‪ ،‬ھەممە جايلردئ سەن بىلەن بىللە خېمىرتۇرۇچ كۆرۈنمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇ كۈنى ئوغلۇانى كۆرسىتىپ« ‪:‬بۇ ‪ ،‬مەن مىسىردىن چىاااندئ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ مااا قىلغانلىرى ئۈچۈن قىلىنغان »دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬پەرۋەردىگارنىڭ قانۇنى ئاغزىڭدئ بولسۇن ‪ ،‬ئۇ سېنىڭ قولۇادئ بىر بەلگە ۋە كۆزلىرىڭنىڭ ئوتتۇرىسىدئ خاتىرە بولىدۇ ‪.‬چۈنكى ‪،‬‬ ‫پەرۋەردىگار سېنى مىسىردىن چىااردى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪10‬شۇاا ‪ ،‬بۇ پەرماننى يىلدىن‪-‬يىلغا ساقلڭ‪.‬‬ ‫‪11‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگار سااا ۋە ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭغا قەسەم قىلغىنىدەك ‪ ،‬سېنى كەناانلر زېمىنىغا ئېلىپ كىرىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬سەن ماترىسسانى ئاچاان ۋە سەندە بار بولغان ھايۋئندىن كەلگەن بارلىق پەرۋەردىگارنى پەرۋەردىگارغا ئايرىغىن ‪.‬ئەرلەر‬ ‫پەرۋەردىگار بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ھەر بىر ئېشەكنى قوزىلردىن بىر قوزئ بىلەن قۇتۇلدۇرىسەن ‪.‬ئەگەر ئۇنى قايتۇرۇۋئلمىساڭ ‪ ،‬ئۇنىڭ بوينىنى سۇندۇرىسەن ‪،‬‬ ‫بالىلىرىڭلردىكى ئىنساننىڭ تۇنجى ئوغلىنىمۇ قۇتۇلدۇرىسەن‪.‬‬ ‫‪14‬ئوغلىڭىز كەلگۈسىدە سىزدىن« ‪:‬بۇ نېمە؟ »دەپ سورىغاندئ ‪.‬ئۇنىڭغا« ‪:‬پەرۋەردىگار بىزنى مىسىردىن ‪ ،‬قۇللۇق ئۆيىدىن چىااردى‪.‬‬ ‫‪15‬فىرئەۋن بىزنى قويۇپ بەرمەي ‪ ،‬پەرۋەردىگار مىسىر زېمىنىدىكى بارلىق تۇنجى ئوغۇللرنى ۋە ھايۋئنلرنىڭ تۇنجى ئوغلىنى‬ ‫ئۆلتۈردى ‪.‬شۇاا ‪ ،‬مەن ماترىسسانى ئاچاانلرنىڭ ھەممىسىنى ئەركەك قىلىپ پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلىمەن ‪.‬لېكىن بالىلىرىمنىڭ تۇنجى‬ ‫ئوغلىنى مەن قۇتۇلدۇرىمەن‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ سېنىڭ قولۇادىكى بەلگە ۋە كۆزلىرىڭنىڭ ئالدى تەرىپىدە بولىدۇ ‪ ،‬چۈنكى پەرۋەردىگار بىزنى مىسىردىن چىااردى‪.‬‬ ‫‪17‬فىرئەۋن كىشىلەرنى قويۇپ بەرگەندىن كېيىن ‪ ،‬خۇدئ ئۇلرنى فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىدىن ئازدۇردى ‪.‬چۈنكى خۇدئ مۇندئق دېدى ‪:‬‬ ‫«خەلق ئۇرۇشنى كۆرۈپ تەۋبە قىلمىسۇن ‪ ،‬ئۇلر مىسىرغا قايتىپ كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬لېكىن ‪ ،‬خۇدئ كىشىلەرنى قىزىل دېڭىزنىڭ چۆل يولىغا باشلپ باردى ‪.‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل مىسىردىن چىاىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬مۇسا يۈسۈپنىڭ سۆاەكلىرىنى بىللە ئېلىپ كەتتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ئىسرئئىللرغا قاتتىق قەسەم قىلىپ مۇندئق دېدى ‪:‬سەن مېنىڭ سۆاەكلىرىمنى‬ ‫بۇ يەردىن ئېلىپ كېتىسەن‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلر سۇكوتتىن يولغا چىاىپ ‪ ،‬چۆلنىڭ چېتىدىكى ئېتامغا ئورۇنلشتى‪.‬‬ ‫‪21‬پەرۋەردىگار ئۇلرنى بۇلۇت تۈۋرۈكىدە كۈندۈزى ئۇلرنىڭ ئالدىغا ماادى ‪.‬كېچىدە ئۇلرغا ئوت تۈۋرۈكىدە يورۇتۇش ‪.‬كېچە‪-‬كۈندۈز‬ ‫مېڭىش‪:‬‬ ‫‪22‬ئۇ كۈندۈزى بۇلۇت تۈۋرۈكىنى ۋە كېچىدە ئوت تۈۋرۈكىنى ئېلىپ كەتمىدى‪.‬‬ ‫‪14‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬بەنى ئىسرئئىلغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬ئۇلر پىگاھاروتنىڭ ئالدىدئ ‪ ،‬مىگدول بىلەن دېڭىزنىڭ ئارىلىاىدئ ‪ ،‬بائالزېفونغا قارشى لگېر قۇرسۇن‪.‬‬ ‫‪3‬چۈنكى ‪ ،‬فىرئەۋن ئىسرئئىللر ھەقاىدە مۇندئق دەيدۇ« ‪:‬ئۇلر زېمىنغا قاپسىلىپ قالدى ‪ ،‬چۆل ئۇلرنى تاقىدى‪.‬‬ ‫‪4‬مەن فىرئەۋننىڭ يۈرىكىنى قاتتىالشتۇرىمەن ‪.‬مەن فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ بارلىق قوشۇنلىرىغا ھۆرمەت قىلىمەن ‪.‬مىسىرلىالر مېنىڭ‬ ‫پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلسۇن ‪.‬ئۇلر شۇندئق قىلدى‪.‬‬ ‫‪5‬مىسىر پادىشاھىغا خەلانىڭ قېچىپ كەتكەنلىكى ئېيتىلدى ‪.‬فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرىنىڭ يۈرىكى خەلااە قارشى بولۇپ ‪ ،‬ئۇلر ‪:‬‬ ‫«نېمىشاا بۇندئق قىلدۇق ‪ ،‬ئىسرئئىلىيەنى بىزگە خىزمەت قىلىشاا قويۇپ بەردۇق »دېدى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ ھارۋىسىنى تەييارلپ ‪ ،‬خەلاىنى بىللە ئېلىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ تاللنغان ئالتە ھارۋىنى ۋە مىسىرنىڭ بارلىق ھارۋىلىرىنى ۋە ئۇلرنىڭ ھەربىرىگە سەردئرلرنى ئېلىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪8‬پەرۋەردىگار مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننىڭ يۈرىكىنى قاتتىالشتۇرۇپ ‪ ،‬بەنى‪-‬ئىسرئئىلنى قوغلىدى‪.‬‬ ‫‪9‬لېكىن ‪ ،‬مىسىرلىالر فىرئەۋننىڭ بارلىق ئاتلىرى ۋە ھارۋىلىرى ‪ ،‬ئۇنىڭ چەۋەندئزلىرى ۋە قوشۇنلىرىنى قوغلپ ‪ ،‬بائالزېفوننىڭ ئالدىدىكى‬ ‫پىخاھىروتنىڭ يېنىدىكى دېڭىز بويىدئ قورشاۋغا ئالدى‪.‬‬ ‫‪10‬فىرئەۋن يېاىنلشااندئ ‪ ،‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل كۆزلىرىنى كۆتۈرۈپ ‪ ،‬مىسىرلىالر ئۇلرنىڭ كەينىدىن ماادى ‪.‬ئىسرئئىللر پەرۋەردىگارغا‬ ‫پەرياد قىلدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇلر مۇساغا ‪: -‬مىسىردئ قەبرە بولمىغاچاا ‪ ،‬بىزنى چۆلدە ئۆلۈشكە ئېلىپ كەتتىڭمۇ؟ نېمىشاا بىزنى مىسىردىن ئېلىپ كېتىش ئۈچۈن بىزگە‬ ‫شۇندئق قىلدىڭ؟‬ ‫‪12‬بۇ مىسىردئ سااا ئېيتاىنىمىز ئەمەس ‪« ،‬مىسىرلىالرغا خىزمەت قىليلى !چۈنكى ‪ ،‬بىز چۆلدە ئۆلۈپ كەتكىنىمىزدىن ‪ ،‬مىسىرلىالرغا‬ ‫خىزمەت قىلىشىمىز ئەۋزەل ئىدى‪.‬‬ ‫‪13‬مۇسا كىشىلەرگە مۇندئق دېدى« ‪:‬قورقماالر ‪ ،‬توختاپ تۇرۇالر ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ نىجات تېپىشىنى كۆرۈڭ ‪ ،‬ئۇ بۈگۈن سىلەرگە‬ ‫كۆرسىتىپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬پەرۋەردىگار سىز ئۈچۈن كۆرەش قىلىدۇ ‪ ،‬خاتىرجەم بولىسىز‪.‬‬ ‫‪15‬پەرۋەردىگار مۇساغا ‪: -‬نېمىشاا مااا دۇئا قىلىسەن؟ بەنى ئىسرئئىلغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬ئۇلر ئالغا ئىلگىرىلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬لېكىن ‪ ،‬تايىاىڭنى كۆتۈرۈپ ‪ ،‬قولۇانى دېڭىزنىڭ ئۈستىگە سۇنۇپ ‪ ،‬ئۇنى بۆلگىن ‪.‬ئىسرئئىللر قۇرۇقلۇقتا دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىدىن‬ ‫ئۆتىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬مانا مەن مىسىرلىالرنىڭ قەلبىنى قاتتىالشتۇرىمەن ‪ ،‬ئۇلرمۇ ئۇلرغا ئەگىشىدۇ ‪.‬مەن فىرئەۋنگە ‪ ،‬ئۇنىڭ قوشۇنلىرىغا ‪ ،‬جەڭ‬ ‫ھارۋىلىرىغا ۋە چەۋەندئزلىرىغا ھۆرمەت قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪18‬مىسىرلىالر مېنىڭ پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬ئىسرئئىللر لگېرىنىڭ ئالدىغا مااغان خۇدئنىڭ پەرىشتىسى ئۇلرنى ئېلىپ چىاىپ كەتتى ‪.‬بۇلۇت تۈۋرۈكى ئۇلرنىڭ ئالدىدىن چىاىپ ‪،‬‬ ‫ئۇلرنىڭ ئارقىسىدئ تۇرۇپ‪:‬‬ ‫‪20‬ئۇ مىسىرلىالرنىڭ لگېرى بىلەن ئىسرئئىللر لگېرىنىڭ ئوتتۇرىسىغا كەلدى ‪.‬بۇ ئۇلرغا بۇلۇت ۋە قارئاغۇلۇق ئىدى ‪ ،‬ئەمما بۇ‬ ‫كېچىلەرگە يورۇقلۇق ئاتا قىلدى ‪.‬شۇندئق قىلىپ بىرى كېچىچە يەنە بىرىگە يېاىنلشمىدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪21‬مۇسا قولىنى دېڭىزغا ئۇزئتتى ‪.‬پەرۋەردىگار پۈتۈن كېچىدە كۈچلۈك شەرق شامىلى بىلەن دېڭىزنىڭ قايتىپ كېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىاىرىپ‬ ‫‪ ،‬دېڭىزنى قۇرۇقلۇقاا ئايلندۇردى ۋە سۇ بۆلۈندى‪.‬‬ ‫‪22‬بەنى ئىسرئئىللر قۇرۇقلۇقتا دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىغا كىردى ‪.‬سۇ ئۇلرنىڭ ئوڭ ۋە سول تەرىپىدىكى تام ئىدى‪.‬‬ ‫‪23‬مىسىرلىالر قوغلپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئارقىسىدىن دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىغا كىردى ‪ ،‬ھەتتا فىرئەۋننىڭ بارلىق ئاتلىرى ‪ ،‬جەڭ ھارۋىلىرى ۋە‬ ‫چەۋەندئزلىرى‪.‬‬ ‫‪24‬ئەتىگەندە ‪ ،‬پەرۋەردىگار مىسىرلىالرنىڭ قوشۇنىغا ئوت ۋە بۇلۇت تۈۋرۈكىدىن قارئپ ‪ ،‬مىسىرلىق قوشۇننى ئاۋئرە قىلدى‪.‬‬ ‫‪25‬ھارۋئ چاقىنى چىاىرىپ ‪ ،‬ئۇلرنى قاتتىق سۆرەپ ماادى ‪.‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬مىسىرلىالر« ‪:‬بىز ئىسرئئىلىيە يۈزىدىن قېچىپ چىاايلى »‬ ‫دېدى ‪.‬چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلر ئۈچۈن مىسىرلىالرغا قارشى جەڭ قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪26‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬قولۇانى دېڭىزغا ئۇزئتاىن ‪ ،‬سۇ مىسىرلىالرغا ‪ ،‬ھارۋىلىرىغا ۋە چەۋەندئزلىرىغا قايتا كېلىدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪27‬مۇسا قولىنى دېڭىزغا ئۇزئتتى ‪ ،‬سەھەر بولغاندئ دېڭىز كۈچىگە قايتىپ كەلدى ‪.‬مىسىرلىالر ئۇنىڭغا قارشى قېچىپ كەتتى ‪.‬پەرۋەردىگار‬ ‫مىسىرلىالرنى دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىدئ ئاغدۇرۇپ تاشلىدى‪.‬‬ ‫‪28‬سۇ قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬ھارۋىلرنى ‪ ،‬چەۋەندئزلرنى ۋە ئۇلرنىڭ ئارقىسىدىن دېڭىزغا كىرگەن فىرئەۋننىڭ قوشۇنلىرىنى قاپلىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ‬ ‫بىرىدەك ئۇنچە كۆپ قالمىدى‪.‬‬ ‫‪29‬لېكىن ‪ ،‬بەنى‪-‬ئىسرئئىللر دېڭىزنىڭ قۇرغاق يېرىدە ماادى ‪.‬سۇ ئۇلرنىڭ ئوڭ ۋە سول تەرىپىدىكى تام ئىدى‪.‬‬ ‫‪30‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگار شۇ كۈنى ئىسرئئىللرنى مىسىرلىالرنىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇردى ‪.‬ئىسرئئىللر مىسىرلىالرنىڭ دېڭىز‬ ‫قىرغىاىدئ ئۆلگەنلىكىنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪31‬ئىسرئئىللر پەرۋەردىگارنىڭ مىسىرلىالرغا قىلغان ئۇلۇغ خىزمىتىنى كۆردى ‪.‬كىشىلەر پەرۋەردىگاردىن قورقۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا ۋە‬ ‫ئۇنىڭ خىزمەتكارى مۇساغا ئېتىااد قىلدى‪.‬‬ ‫‪15‬باب‬‫‪1‬ئاندىن مۇسا ۋە ئىسرئئىللر بۇ ناخشىنى پەرۋەردىگارغا ئېيتىپ بەردى ۋە مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن پەرۋەردىگارغا ناخشا ئېيتىمەن ‪ ،‬چۈنكى‬ ‫ئۇ شان‪-‬شەرەپ بىلەن غەلىبە قىلدى ‪:‬ئات ۋە مىنگۈچىنى دېڭىزغا تاشلىدى‪.‬‬ ‫‪2‬پەرۋەردىگار مېنىڭ كۈچۈم ۋە ناخشىم ‪ ،‬ئۇ مېنىڭ نىجاتكارىمغا ئايلندى ‪.‬ئۇ مېنىڭ خۇدئيىم ‪ ،‬مەن ئۇنىڭغا تۇرئلغۇ تەييارليمەن ‪.‬ئاتامنىڭ‬ ‫خۇدئسى ‪ ،‬مەن ئۇنى ئۇلۇغليمەن‪.‬‬ ‫‪3‬پەرۋەردىگار جەاچى ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئىسمى‪.‬‬ ‫‪4‬فىرئەۋننىڭ جەڭ ھارۋىلىرى ۋە ئۇنىڭ قوشۇنىنى دېڭىزغا تاشلىدى ‪ ،‬ئۇنىڭ تاللنغان سەردئرلىرىمۇ قىزىل دېڭىزغا غەرق بولدى‪.‬‬ ‫‪5‬چوااۇرلۇق ئۇلرنى قاپلىدى ‪:‬ئۇلر تاشتەك ئاستىغا چۆكۈپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪6‬ئى پەرۋەردىگار ‪ ،‬ئوڭ قولۇڭ كۈچ‪-‬قۇدرەتكە تولدى‪.‬‬ ‫‪7‬سەن ئۇلۇغلۇقىڭنىڭ ئۇلۇغلۇقىدئ سااا قارشى چىااانلرنى ئاغدۇرۇپ تاشلىدىڭ‪.‬‬ ‫‪8‬بۇرنىڭىزنىڭ پارتىلىشى بىلەن سۇلر بىر يەرگە توپلندى ‪ ،‬كەلكۈنلەر دۆۋەدەك تىك تۇرۇپ ‪ ،‬چوااۇرلۇقلر دېڭىزنىڭ مەركىزىگە‬ ‫يىغىلدى‪.‬‬ ‫‪9‬دۈشمەن مۇندئق دېدى ‪:‬مېنىڭ شەھۋەتلىرىم ئۇلرغا رئزى بولىدۇ ‪.‬مەن قىلىچىمنى چىاىرىمەن ‪ ،‬قولۇم ئۇلرنى يوقىتىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬سەن شامال بىلەن ئۇردىڭ ‪ ،‬دېڭىز ئۇلرنى قاپلىدى ‪ ،‬ئۇلر كۈچلۈك سۇدئ قوغۇشۇندەك چۆكۈپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪11‬ئى پەرۋەردىگار ‪ ،‬ئىلھلر ئارىسىدئ سااا كىم ئوخشايدۇ؟ سىزگە ئوخشاش ‪ ،‬مۇقەددەسلىكتە شان‪-‬شەرەپلىك ‪ ،‬ماختاشتىن قورقىدىغان ‪،‬‬ ‫مۆجىزە يارئتاان كىم؟‬ ‫‪12‬ئوڭ قولۇانى ئۇزئتتىڭ ‪ ،‬يەر ئۇلرنى يۇتۇۋەتتى‪.‬‬ ‫‪13‬رەھىم‪-‬شەپاىتىڭ بىلەن قۇتۇلدۇرۇپ قالغان كىشىلەرنى باشلپ كەلدىڭ ‪ ،‬ئۇلرنى كۈچ‪-‬قۇدرىتىڭ بىلەن مۇقەددەس ماكانىڭىزغا‬ ‫يېتەكلىدىڭ‪.‬‬ ‫‪14‬كىشىلەر ئااليدۇ ۋە قورقىدۇ ‪:‬پەلەستىن ئاھالىلىرىنى قايغۇغا سالىدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬ئىدوم پادىشاھلىرى ھەيرئن قالىدۇ ‪.‬موئابنىڭ كۈچلۈك ئادەملىرى تىترەپ كەتتى ‪.‬كەناان ئاھالىلىرىنىڭ ھەممىسى ئېرىپ كېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇلرغا قورقۇنچ ۋە قورقۇنچ چۈشىدۇ ‪.‬قولۇانىڭ ئۇلۇغلۇقى بىلەن ئۇلر يەنىل تاشتەك بولىدۇ ‪.‬تاكى خەلاىڭ ئۆتۈپ كەتكۈچە ‪ ،‬ئى‬ ‫رەببىم ‪ ،‬سەن سېتىۋئلغان كىشىلەر ئۆتۈپ كەتكۈچە‪.‬‬ ‫‪17‬ئى رەببىم ‪ ،‬ئۇلرنى ئۆزلىرىڭنىڭ مىرئس تېغىغا ‪ ،‬ئۆزۈانىڭ مىرئس تېغىغا تىكىڭ ‪ ،‬ئى پەرۋەردىگار ‪ ،‬قولۇڭ تىكلىگەن مۇقەددەس جايدئ‬ ‫‪ ،‬ئى رەببىم!‬ ‫‪18‬پەرۋەردىگار مەاگۈ ھۆكۈمرئنلىق قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬چۈنكى ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ ئاتلىرى ھارۋىلىرى ۋە چەۋەندئزلىرى بىلەن بىللە دېڭىزغا كىردى ‪.‬پەرۋەردىگار ئۇلرغا يەنە دېڭىز سۈيىنى ئېلىپ‬ ‫كەلدى ‪.‬ئەمما ئىسرئئىللر دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىغا قۇرۇق يەر كەتتى‪.‬‬ ‫‪20‬ھارۇننىڭ سىڭلىسى مەريەم پەيغەمبەر ئۇنىڭ قولىدئ بىر تال ياغاچنى ئالدى ‪.‬بارلىق ئاياللر ئۇنىڭ كەينىدىن ياغاچ ۋە ئۇسسۇل ئويناپ‬ ‫سىرتاا چىاتى‪.‬‬ ‫‪21‬مەريەم ئۇلرغا مۇندئق جاۋئب بەردى« ‪:‬پەرۋەردىگارغا ناخشا ئېيتىڭلر ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ئۇلۇغ غەلىبە قىلدى ‪.‬ئات ۋە مىنگۈچىنى دېڭىزغا‬ ‫تاشلىدى‪.‬‬ ‫‪22‬شۇنىڭ بىلەن مۇسا ئىسرئئىلىيەنى قىزىل دېڭىزدىن ئېلىپ چىاىپ ‪ ،‬شۇر چۆللۈكىگە چىاتى ‪.‬ئۇلر ئۈچ كۈن چۆلدە يۈرۈپ ‪ ،‬سۇ تاپالمىدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪23‬ئۇلر مارئغا كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلر مارئنىڭ سۈيىنى ئىچەلمەيتتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ئاچچىق ئىدى ‪ ،‬شۇاا ئۇنىڭ ئىسمى مارئ دەپ‬ ‫ئاتالغان‪.‬‬ ‫‪24‬كىشىلەر مۇساغا ‪: -‬نېمە ئىچىمىز؟‬ ‫‪25‬ئۇ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى ‪.‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا بىر دەرەخ كۆرسەتتى ‪ ،‬ئۇ سۇغا تاشلىغاندئ ‪ ،‬سۇ تاتلىق بولدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئەگەر سەن پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سادئسىغا ئەستايىدىللىق بىلەن قۇلق سېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ نەزىرىدە توغرئ ئىشلرنى قىلساڭ ‪،‬‬ ‫ئۇنىڭ ئەمرلىرىگە قۇلق سېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ بارلىق قائىدىلىرىگە ئەمەل قىلساڭ ‪ ،‬مەن مىسىرلىالرغا ئېلىپ كەلگەن بۇ كېسەللىكلەرنىڭ‬ ‫ھېچاايسىسىنى سااا قويمايمەن ‪ ،‬چۈنكى مەن سېنى ساقايتىدىغان پەرۋەردىگارمەن‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇلر ئون ئىككى قۇدۇق ‪ ،‬ئون ئالتە ۋە ئون خورما دەرىخى بولغان ئېلىمغا كەلدى‪.‬‬ ‫‪16‬باب‬‫‪1‬ئۇلر مىسىردىن يولغا چىاااندىن كېيىن ئىككىنچى ئاينىڭ ‪15-‬كۈنى ‪ ،‬ئەلىم بىلەن سىناي ئارىلىاىدىكى گۇناھ چۆللۈكىگە كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬پۈتۈن ئىسرئئىل جامائەتلىرى چۆلدە مۇسا ۋە ھارۇنغا نارئزىلىق بىلدۈردى‪:‬‬ ‫‪3‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل ئۇلرغا مۇندئق دېدى« ‪:‬خۇدئغا مەن مىسىر زېمىنىدئ پەرۋەردىگارنىڭ قولى بىلەن ئۆلۈپ كەتكەن بولتتۇق ‪.‬چۈنكى ‪،‬‬ ‫سىلەر بىزنى بۇ چۆلگە ئېلىپ كەلدىڭلر‪.‬‬ ‫‪4‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن سىلەرگە ئاسماندىن نان ياغدۇرىمەن ‪.‬كىشىلەر ھەر كۈنى سىرتاا چىاىپ مەلۇم نىسبەتنى يىغىدۇ‬ ‫‪ ،‬مەن ئۇلرنى ئىسپاتليمەن ‪ ،‬ئۇلر مېنىڭ قانۇنىمدئ مااىدۇ ياكى ماامايدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬ئالتىنچى كۈنى ئۇلر ئېلىپ كەلگەن نەرسىلەرنى تەييارليدۇ ‪.‬ھەمدە ئۇلر ھەر كۈنى يىغااننىڭ ئىككى ھەسسىسىگە تەڭ‪.‬‬ ‫‪6‬مۇسا ۋە ھارۇن پۈتۈن بەنى‪-‬ئىسرئئىلغا _ ‪:‬شۇندئق بولغاندئ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ سېنى مىسىردىن ئېلىپ چىااانلىاىنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪7‬ئەتىگەندە ‪ ،‬سىلەر پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپىنى كۆرىسىلەر ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇ پەرۋەردىگارغا قىلغان شىكايەتلىرىڭىزنى ئااليدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬مۇسا مۇندئق دېدى« ‪:‬بۇ ‪ ،‬پەرۋەردىگار سىزگە كەچلىك گۆش ۋە ئەتىگەنلىك ناننى تولۇق بېرىدۇ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئۈستىدىن‬ ‫شىكايەت قىلغان شىكايەتلىرىڭىزنى ئااليدۇ ‪ ،‬بىز نېمە؟ شىكايەتلىرىڭىز بىزگە قارشى ئەمەس ‪ ،‬بەلكى پەرۋەردىگارغا قارشى‪.‬‬ ‫‪9‬مۇسا ھارۇنغا _ ‪:‬پۈتۈن ئىسرئئىل جامائىتىگە ئېيتاىنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىغا كېلىڭلر ‪ ،‬چۈنكى ئۇ سېنىڭ نارئزىلىاىڭنى ئاالىدى‪.‬‬ ‫‪10‬ھارۇن پۈتۈن ئىسرئئىللر جامائىتىگە سۆز قىلغاندئ ‪ ،‬ئۇلر چۆلگە قارىدى ‪.‬پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپى بۇلۇتتا پەيدئ بولدى‪.‬‬ ‫‪11‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪12‬مەن بەنى‪-‬ئىسرئئىلنىڭ شىكايەتلىرىنى ئاالىدىم ‪:‬ئۇلرغا سۆزلەالر« ‪:‬ھەتتا سىلەر گۆش يەيسىلەر ‪ ،‬ئەتىگەندە نان بىلەن تولدۇرىسىلەر ‪.‬‬ ‫سىلەر مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ئىكەنلىكىمنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪13‬ھەتتا بۆدۈنلەر كېلىپ لگېرنى قاپلىدى ‪.‬ئەتىگەندە شەبنەم ساھىبجامالنىڭ ئەترئپىدئ ياتاتتى‪.‬‬ ‫‪14‬ياتاان شەبنەم كۆتۈرۈلگەندە ‪ ،‬چۆلنىڭ يۈزىدە يەردىكى تومۇز ئۈششۈكتەك كىچىك يۇمىلق بىر نەرسە ياتاتتى‪.‬‬ ‫‪15‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل بۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬بىر‪-‬بىرىگە« ‪:‬بۇ ماننا ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ئۇنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى بىلمەيدۇ »دېدى ‪.‬مۇسا ئۇلرغا _ ‪:‬بۇ‬ ‫پەرۋەردىگارنىڭ سىزگە بەرگەن نان‪.‬‬ ‫‪16‬بۇ پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغان ئىشى ‪:‬ھەر بىر ئادەمنى يېگەنگە ئاساسەن يىغىڭ ‪ ،‬ئادەم سانىغا قارئپ ھەر بىر ئادەم ئۈچۈن ئۆمەر ‪.‬ھەر‬ ‫بىر ئادەمنى ئۇنىڭ چېدىرىدىكى كىشىلەر ئۈچۈن ئېلىپ بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪17‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل شۇندئق قىلدى ‪ ،‬يەنە بەزىلىرى ئاز ‪ ،‬بەزىلىرى ئاز يىغدى‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇلر ئۇنى ئۆمەر بىلەن ئۇچرئشااندئ ‪ ،‬كۆپ يىغااننىڭ ھېچنېمىسى يوق ‪ ،‬ئاز يىغاانلرنىڭ كەمچىلىكى يوق ‪.‬ئۇلر تاماق يېيىشكە قارئپ‬ ‫ھەر ئادەمنى يىغدى‪.‬‬ ‫‪19‬مۇسا پەيغەمبەر« ‪:‬ھېچكىم ئەتىگەنگىچە قويمىسۇن »دېدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلر مۇسانىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى ‪.‬لېكىن ئۇلرنىڭ بەزىلىرى ئەتىگەنگىچە ئۇنىڭدىن ئايرىلدى ‪.‬ئۇ قۇرتلرنى يېتىشتۈردى ۋە‬ ‫پۇرئپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلر ھەر كۈنى ئەتىگەندە ئۇنى يېدى‪.‬‬ ‫‪22‬ئالتىنچى كۈنى ‪ ،‬ئۇلر ئىككى ھەسسە نان ‪ ،‬بىر ئادەم ئۈچۈن ئىككى ئۆمەر يىغدى ‪.‬جامائەتنىڭ بارلىق ھۆكۈمدئرلىرى كېلىپ مۇساغا‬ ‫ئېيتتى‪.‬‬ ‫‪23‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇندئق دېدى ‪: -‬بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئېيتاىنى« ‪:‬ئەتە مۇقەددەس دەم ئېلىش كۈنىنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارغا‬ ‫يەتكۈزۈڭ ‪.‬قالغان نەرسە ئەتىگەنگىچە ساقلىنىشىڭىز ئۈچۈن ئورۇنلشتۇرۇلغان‪.‬‬ ‫‪24‬مۇسا پەيغەمبەر بۇيرۇغاندەك ‪ ،‬ئۇنى ئەتىگەنگىچە ئورۇنلشتۇردى‪.‬‬ ‫‪25‬مۇسا« ‪:‬بۈگۈن ئۇنى يەالر »دېدى ‪.‬چۈنكى بۈگۈن پەرۋەردىگارنىڭ دەم ئېلىش كۈنىدۇر ‪.‬بۈگۈن ئۇنى ئېتىزدىن تاپالمايسىلەر‪.‬‬ ‫‪26‬ئالتە كۈن ئۇنى يىغىڭلر ‪.‬ئەمما دەم ئېلىش كۈنى بولغان يەتتىنچى كۈنى ‪ ،‬ئۇنىڭدئ ھېچكىم بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬يەتتىنچى كۈنى ‪ ،‬بىر قىسىم كىشىلەر يىغىلىش ئۈچۈن چىاىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪28‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬سىلەر مېنىڭ ئەمرلىرىمنى ۋە قانۇنلىرىمنى ئىجرئ قىلىشنى قاچانغىچە رەت قىلىسىلەر؟‬ ‫‪29‬قارئڭ ‪ ،‬پەرۋەردىگار سىزگە دەم ئېلىش كۈنى بەردى ‪ ،‬شۇاا ئۇ ئالتىنچى كۈنى سىزگە ئىككى كۈنلۈك نان بېرىدۇ ‪.‬يەتتىنچى كۈنى‬ ‫ھېچكىم ئۆز جايىدىن چىامىسۇن‪.‬‬ ‫‪30‬شۇنىڭ بىلەن كىشىلەر يەتتىنچى كۈنى ئارئم ئالدى‪.‬‬ ‫‪31‬ئىسرئئىللر ئۇنىڭ ئىسمىنى ماننا دەپ ئاتىدى ‪.‬ئۇنىڭ تەمى ھەسەل بىلەن ياسالغان ۋئفېرغا ئوخشايتتى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪32‬مۇسا مۇندئق دېدى ‪: -‬بۇ پەرۋەردىگار بۇيرۇغان ئىش ‪ ،‬ئۇنىڭ بىر ئۆمەرنى ئەۋلدلىرىڭلر ئۈچۈن ساقلىغىن ‪.‬مەن سېنى مىسىردىن‬ ‫ئېلىپ كەلگىنىمدە ‪ ،‬ئۇلر چۆلدە سىزگە بەرگەن ناننى كۆرسۇن‪.‬‬ ‫‪33‬مۇسا ھارۇنغا« ‪:‬بىر قازئن ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ماننا قاچىلنغان بىر ئۆمەرنى سېلىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا قويۇپ ‪،‬‬ ‫ئەۋلدلىرىڭلرغا ساقلپ قويغىن »دېدى‪.‬‬ ‫‪34‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك ‪ ،‬ھارۇن ئۇنى ۋەسىيەتنىڭ ئالدىدئ قويدى‪.‬‬ ‫‪35‬بەنى ئىسرئئىللر قىرىق يىل ماننا يەپ ‪ ،‬ئۇلر ئولتۇرئقلشاان بىر دۆلەتكە كەلدى ‪.‬ئۇلر قانان زېمىنىغا كەلگىچە ماننا يېدى‪.‬‬ ‫‪36‬ھازىر بىر ئۆمەر ئېفانىڭ ئونىنچى قىسمى‪.‬‬ ‫‪17‬باب‬‫‪1‬ئىسرئئىل خەلاىنىڭ ھەممىسى جامائەتنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە سەپەردىن كېيىن گۇناھ چۆلدىن يولغا چىاىپ ‪ ،‬رېفىدىمغا‬ ‫ئورۇنلشتى ‪.‬خەلق ئىچىدىغان سۇ يوق ئىدى‪.‬‬ ‫‪2‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬كىشىلەر مۇسا بىلەن بىللە« ‪:‬بىزگە ئىچىدىغان سۇ بەرگىن »دېدى ‪.‬مۇسا ئۇلرغا ‪: -‬نېمىشاا مەن بىلەن بىللە تۇرىسىز؟‬ ‫نېمىشاا پەرۋەردىگارنى سىنايسەن؟‬ ‫‪3‬ئۇ يەردىكى كىشىلەر سۇغا ئۇسسىدى ‪.‬كىشىلەر مۇساغا شىكايەت قىلىپ« ‪:‬نېمىشاا بىزنى مىسىردىن ئېلىپ چىاىپ ‪ ،‬بىزنى ‪ ،‬بالىلىرىمىزنى‬ ‫ۋە چارۋىلىرىمىزنى ئۇسسۇزلۇق بىلەن ئۆلتۈردۈڭ؟‬ ‫‪4‬مۇسا پەرۋەردىگارغا پەرياد قىلىپ« ‪:‬مەن بۇ كىشىلەرگە نېمە قىلي؟ ئۇلر مېنى چالما‪-‬كېسەك قىلىشاا تەييار‪.‬‬ ‫‪5‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬خەلق ئالدىدئ مېڭىڭ ‪ ،‬ئىسرئئىل ئاقساقاللىرىنى ئېلىپ كېلىڭلر ‪.‬دەريانى ئۇرغان تاياقۇڭ ‪ ،‬قولىڭنى ئېلىپ كەت‪.‬‬ ‫‪6‬مانا مەن ھورېبتىكى تاش ئۈستىدە سېنىڭ ئالدىڭدئ تۇرىمەن ‪.‬تاشنى ئۇرساڭ ‪ ،‬ئۇنىڭدىن سۇ چىاىپ ‪ ،‬كىشىلەر ئىچىدۇ ‪.‬مۇسا بۇنى ئىسرئئىل‬ ‫ئاقساقاللىرىنىڭ نەزىرىدە قىلدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ ئىسرئئىل ئەۋلدىنىڭ مەسخىرە قىلىشى ۋە پەرۋەردىگارنى سىنايدىغانلىاى ئۈچۈن« ‪:‬پەرۋەردىگار ئارىمىزدئ بارمۇ ياكى ئەمەسمۇ؟‬ ‫‪8‬ئاندىن ئامالەك كېلىپ ‪ ،‬رېفىدىمدئ ئىسرئئىلىيە بىلەن ئۇرۇشتى‪.‬‬ ‫‪9‬مۇسا يەشۇغا« ‪:‬بىزنى ئادەملەرنى تاللڭ ۋە چىاىپ ‪ ،‬ئامالەك بىلەن ئۇرۇشۇالر ‪ ،‬ئەتە مەن قولۇمدئ خۇدئنىڭ تايىاى بىلەن تاغ چوقاىسىدئ‬ ‫تۇرىمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪10‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬يوشۇۋئ مۇسانىڭ دېگىنىدەك قىلدى ۋە ئامالەك بىلەن ئۇرۇشتى ‪.‬مۇسا ‪ ،‬ھارۇن ۋە خۇر تاغنىڭ چوقاىسىغا چىاتى‪.‬‬ ‫‪11‬مۇسا قولىنى كۆتۈرگەندە ‪ ،‬ئىسرئئىللر غەلىبە قىلدى ‪.‬ئۇ قولىنى چۈشۈرگەندە ئامالەك غەلىبە قىلدى‪.‬‬ ‫‪12‬لېكىن مۇسانىڭ قوللىرى ئېغىر ئىدى ‪.‬ئۇلر بىر تاشنى ئېلىپ ئۇنىڭ ئاستىغا قويدى ‪.‬ئۇ يەردە ئولتۇردى ‪.‬ھارۇن بىلەن خۇر بىر قولىنى ‪،‬‬ ‫يەنە بىر تەرىپىنى قولىغا ئالدى ‪.‬ئۇنىڭ قوللىرى كۈن پېتىپ بولغۇچە تۇرئتتى‪.‬‬ ‫‪13‬يوشۇۋئ ئامالەكنى ۋە ئۇنىڭ خەلاىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى‪.‬‬ ‫‪14‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬بۇنى بىر خاتىرە دەپتەرگە يېزىڭ ۋە ئۇنى يەشۇنىڭ قۇلىاىغا ئاالڭ ‪ ،‬چۈنكى مەن ئامالەكنىڭ ئەسلىمىسىنى‬ ‫ئاسماندىن پۈتۈنلەي ئۆچۈرۈۋېتىمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪15‬مۇسا بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياساپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىسمىنى يەھۋئھىنىس دەپ ئاتىدى‪.‬‬ ‫‪16‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇ مۇندئق دېدى« ‪:‬پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنىڭ ئامالەك بىلەن ئەۋلدمۇ ئەۋلد ئۇرۇش قىلىدىغانلىاىغا قەسەم قىلدى‪.‬‬ ‫‪18‬باب‬‫‪1‬مۇسانىڭ قېيناتىسى مىدىياننىڭ روھانىي يىترو خۇدئنىڭ مۇسا ۋە ئىسرئئىل خەلاى ئۈچۈن قىلغان بارلىق ئىشلىرىنى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ‬ ‫ئىسرئئىلىيەنى مىسىردىن ئېلىپ چىااانلىاىنى ئاالىدى‪.‬‬ ‫‪2‬ئاندىن ‪ ،‬مۇسانىڭ قېيناتىسى يىترو مۇسانى قايتۇرۇپ كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬مۇسانىڭ ئايالى زىپپورئنى ئېلىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇنىڭ ئىككى ئوغلى ‪.‬بۇنىڭ بىرىنىڭ ئىسمى گېرشوم ئىدى ‪.‬چۈنكى ئۇ« ‪:‬مەن بىر يات دۆلەتتە يات ئادەم‪:‬‬ ‫‪4‬يەنە بىرىنىڭ ئىسمى ئېلىاېزېر ئىدى ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ئاتامنىڭ خۇدئسى مېنىڭ ياردىمىم دېدى ۋە مېنى فىرئەۋننىڭ قىلىچىدىن قۇتۇلدۇردى‪.‬‬ ‫‪5‬مۇسانىڭ قېيناتىسى يىترو ئوغۇللىرى ۋە ئايالى بىلەن بىللە مۇسانىڭ قېشىغا كېلىپ ‪ ،‬خۇدئنىڭ تېغىدئ لگېر قۇردى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ مۇساغا _ ‪:‬مەن قېيناتىڭ يىترو ‪ ،‬ئايالىڭىز ۋە ئىككى ئوغلى ئۇنىڭ يېنىغا كەلدىم‪.‬‬ ‫‪7‬مۇسا ئاتىسى بىلەن كۆرۈشۈشكە چىاىپ ‪ ،‬سەجدە قىلدى ۋە ئۇنى سۆيدى ‪.‬ئۇلر بىر‪-‬بىرىدىن پارئۋئنلىاىنى سورىدى ‪.‬ئۇلر چېدىرغا‬ ‫كىردى‪.‬‬ ‫‪8‬مۇسا ئاتىسىغا پەرۋەردىگارنىڭ فىرئەۋنگە ۋە مىسىرلىالرغا ئىسرئئىللر ئۈچۈن قىلغان بارلىق ئىشلىرىنى ۋە يولدئ كەلگەن بارلىق جاپا‪-‬‬ ‫مۇشەقاەتلەرنى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرنى قاندئق قۇتۇلدۇرغانلىاىنى سۆزلەپ بەردى‪.‬‬ ‫‪9‬يىترو پەرۋەردىگارنىڭ مىسىرلىالرنىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇرۇپ قالغان ئىسرئئىللرغا قىلغان بارلىق ياخشىلىالىرىدىن خۇشال بولدى‪.‬‬ ‫‪10‬يىترو مۇندئق دېدى« ‪:‬سېنى مىسىرلىالرنىڭ قولىدىن ۋە خەلانى مىسىرلىالرنىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇرۇپ قالغان فىرئەۋننىڭ قولىدىن‬ ‫قۇتۇلدۇرغان پەرۋەردىگارغا مۇبارەك بولسۇن‪.‬‬ ‫‪11‬مەن ئەمدى پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق ئىلھلردىن ئۇلۇغ ئىكەنلىكىنى بىلدىم ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر پەخىرلەنگەن ئىشلردئ ئۇ ئۇلردىن ئۈستۈن‬ ‫ئىدى‪.‬‬ ‫‪12‬مۇسانىڭ قېيناتىسى يىترو خۇدئغا كۆيدۈرمە قۇربانلىق ۋە قۇربانلىالرنى ئېلىپ بەردى ‪.‬ھارۇن ۋە ئىسرئئىلنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى‬ ‫مۇسانىڭ قېيناتىسى بىلەن بىللە خۇدئ ئالدىدئ نان يېدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪13‬ئەتىسى ‪ ،‬مۇسا خەلانى سوتلش ئۈچۈن ئولتۇردى ‪.‬كىشىلەر ئەتىگەندىن كەچكىچە مۇسانىڭ يېنىدئ تۇردى‪.‬‬ ‫‪14‬مۇسانىڭ قېيناتىسى ئۇنىڭ كىشىلەرگە قىلغان بارلىق ئىشلىرىنى كۆرۈپ _ ‪:‬بۇ كىشىلەرگە نېمە قىلىسەن؟ نېمىشاا يالغۇز ئولتۇرىسەن ‪،‬‬ ‫ھەممە كىشىلەر ئەتىگەندىن كەچكىچە يېنىڭدئ تۇرىدۇ؟‬ ‫‪15‬مۇسا قېيناتىسىغا« ‪:‬چۈنكى كىشىلەر مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ خۇدئنى سورئيدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇلر بىر ئىش بولغاندئ ‪ ،‬مېنىڭ يېنىمغا كېلىدۇ ‪.‬مەن بىر‪-‬بىرىمىزگە ھۆكۈم قىلىمەن ‪ ،‬ھەمدە ئۇلرغا خۇدئنىڭ قانۇنى ۋە ئۇنىڭ قانۇنلىرىنى‬ ‫بىلدۈرىمەن‪.‬‬ ‫‪17‬مۇسانىڭ قېيناتىسى ئۇنىڭغا« ‪:‬سېنىڭ قىلغان ئىشىڭ ياخشى ئەمەس‪.‬‬ ‫‪18‬سەن ۋە سەن بىلەن بىللە بولغان بۇ كىشىلەرنى چوقۇم يوقىتىسەن ‪ ،‬چۈنكى بۇ ئىش سااا بەك ئېغىر ‪.‬سەن ئۇنى يالغۇز قىللمايسەن‪.‬‬ ‫‪19‬ئەمدى ئاۋئزىمنى ئاال ‪ ،‬مەن سااا نەسىھەت قىلىمەن ‪ ،‬خۇدئ سەن بىلەن بىللە بولىدۇ ‪:‬خەلانى خۇدئغا تاپشۇرۇالر ‪ ،‬بۇنىڭ سەۋەبىنى‬ ‫خۇدئغا يەتكۈزۈڭ‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلرغا پەرمان ۋە قانۇنلرنى ئۆگىتىپ ‪ ،‬ئۇلرغا مااىدىغان يول ۋە قىلىشاا تېگىشلىك خىزمەتلەرنى كۆرسىتىپ بېرىسەن‪.‬‬ ‫‪21‬بۇنىڭدىن باشاا ‪ ،‬بارلىق كىشىلەردىن خۇدئدىن قورقۇش ‪ ،‬ھەقىاەتنى كۆزلەش ‪ ،‬ئاچكۆزلۈكنى ئۆچ كۆرۈشتەك ئىاتىدئرلىق كىشىلەرنى‬ ‫تەمىنلەڭ ‪.‬ئۇلرنى مىڭلرچە ‪ ،‬يۈزلەرچە ھۆكۈمدئرلر ‪ ،‬ئەللىك ھۆكۈمدئرلر ۋە ئونلرچە ھۆكۈمدئرلر قاتارىغا قويغىن‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇلر ھەر پەسىلدە خەلااە ھۆكۈم قىلسۇن ‪.‬ھەر بىر چوڭ ئىشنى سىلەرگە ئېلىپ كېلىدۇ ‪ ،‬ئەمما كىچىك ئىشلرغا ھۆكۈم قىلىدۇ ‪.‬شۇندئق‬ ‫بولغاندئ ‪ ،‬ئۆزىڭىزگە ئاسان بولىدۇ ‪ ،‬ئۇلر سىزگە يۈكنى ئۈستىگە ئالىدۇ‪.‬‬ ‫‪23‬ئەگەر بۇ ئىشنى قىلساڭ ‪ ،‬خۇدئ سااا بۇيرۇق قىلسا ‪ ،‬بەردئشلىق بېرەلەيسەن ‪ ،‬بۇ كىشىلەرمۇ ئۆز جايىغا خاتىرجەم مااىدۇ‪.‬‬ ‫‪24‬شۇنىڭ بىلەن مۇسا قېيناتىسىنىڭ ئاۋئزىنى ئاالپ ‪ ،‬ئۇنىڭ دېگىنىنى قىلدى‪.‬‬ ‫‪25‬مۇسا پۈتۈن ئىسرئئىللردىن قابىل كىشىلەرنى تاللىدى ۋە ئۇلرنى خەلانىڭ باشلىالىرى ‪ ،‬مىڭلىغانلرنىڭ ھۆكۈمدئرلىرى ‪ ،‬يۈزلەرچە‬ ‫ھۆكۈمدئرلر ‪ ،‬ئەللىكلەرنىڭ ھۆكۈمدئرلىرى ۋە ئونلرچە ھۆكۈمرئنلىق قىلدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇلر ھەر پەسىلدە كىشىلەرگە ھۆكۈم قىلدى ‪.‬ئۇلر مۇساغا ئېلىپ كەلگەن قىيىن سەۋەبلەر ‪ ،‬ئەمما ئۇلر كىچىك ئىشلرغا ھۆكۈم قىلدى‪.‬‬ ‫‪27‬مۇسا قېيناتىسىنى يولغا سېلىپ قويدى ‪.‬ئۇ ئۆز يۇرتىغا كەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬باب‬‫‪1‬ئۈچىنچى ئايدئ ‪ ،‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل مىسىر زېمىنىدىن چىاىپ كەتكەندە ‪ ،‬شۇ كۈنى ئۇلر سىناي چۆلىگە كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬چۈنكى ئۇلر رېفىدىمدىن يولغا چىاىپ ‪ ،‬سىناي چۆللۈكىگە كېلىپ ‪ ،‬چۆلدە تىكتى ‪.‬ئىسرئئىللر تاغنىڭ ئالدىدئ لگېر قۇردى‪.‬‬ ‫‪3‬مۇسا خۇدئنىڭ يېنىغا باردى ‪.‬پەرۋەردىگار ئۇنى تاغدىن چاقىرىپ _ ‪:‬ياقۇپنىڭ ئۆيىگە ئېيتاىن ۋە بەنى ئىسرئئىلغا ئېيتاىن‪.‬‬ ‫‪4‬مىسىرلىالرغا نېمە قىلغانلىاىمنى ۋە سېنى قاندئق قىلىپ بۈركۈتنىڭ قانىتىغا يۆگەپ سېنى ئۆزۈمگە ئېلىپ كەلگەنلىكىمنى كۆردۈڭ‪.‬‬ ‫‪5‬شۇاا ‪ ،‬ئەگەر سىلەر مېنىڭ ئاۋئزىمغا ئىتائەت قىلىپ ‪ ،‬ئەھدىگە ئەمەل قىلساالر ‪ ،‬مەن ئۈچۈن بارلىق كىشىلەردىن ئۈستۈن بىر بايلىق‬ ‫بولۇپ قالىسەن ‪ ،‬چۈنكى يەر يۈزى مېنىڭ‪.‬‬ ‫‪6‬سەن مااا روھانىيلر پادىشاھلىاى ۋە مۇقەددەس بىر خەلق بولىسەن ‪.‬بۇ سۆزلەرنى ئىسرئئىللرغا سۆزلەيسەن‪.‬‬ ‫‪7‬مۇسا كېلىپ ‪ ،‬خەلق ئاقساقاللىرىنى چاقىرىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغان سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرنىڭ ئالدىدئ قويدى‪.‬‬ ‫‪8‬ھەممەيلەن جاۋئب بېرىپ _ ‪:‬پەرۋەردىگارنىڭ ئېيتاانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلىمىز ‪.‬مۇسا خەلانىڭ سۆزلىرىنى پەرۋەردىگارغا قايتۇرۇپ‬ ‫بەردى‪.‬‬ ‫‪9‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬مانا مەن قويۇق بۇلۇتتا سېنىڭ يېنىڭغا كەلدىم ‪.‬مۇسا كىشىلەرنىڭ سۆزلىرىنى پەرۋەردىگارغا ئېيتتى‪.‬‬ ‫‪10‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬خەلانىڭ يېنىغا بېرىپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئەتە ۋە ئەتە پاك قىلغىن ‪ ،‬كىيىملىرىنى يۇيسۇن ‪ ،‬دېدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۈچىنچى كۈنىگە تەييارلىق قىلغىن ‪ ،‬ئۈچىنچى كۈنى پەرۋەردىگار سىناي تېغىدىكى بارلىق كىشىلەرنىڭ ئالدىدئ چۈشىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬ئەترئپتىكى كىشىلەرگە« ‪:‬تاغاا چىاماسلىق ياكى ئۇنىڭ چېگرىسىغا تېگىشمەسلىكتىن ئېھتىيات قىلىڭلر ‪ ،‬تاغاا تەگكەن كىشى چوقۇم‬ ‫ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇنىڭغا قول تەگمەيدۇ ‪ ،‬لېكىن ئۇ چوقۇم چالما‪-‬كېسەك قىلىنىدۇ ‪.‬مەيلى ھايۋئن ياكى ئادەم بولسۇن ‪ ،‬ئۇ ياشىمايدۇ ‪:‬كاناي ئۇزۇن چېلىنغاندئ‬ ‫‪ ،‬ئۇلر تاغاا چىاىدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬مۇسا تاغدىن چۈشۈپ خەلااە چۈشۈپ ‪ ،‬كىشىلەرنى مۇقەددەس قىلدى ‪.‬ئۇلر كىيىملىرىنى يۇيدى‪.‬‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيساغا ‪: -‬ئۈچىنچى كۈنىگە قارشى تۇرغىن ‪ ،‬ئايالىڭلرغا كەلمە‪.‬‬ ‫‪16‬ئۈچىنچى كۈنى ئەتىگەندە ‪ ،‬گۈلدۈرمامىلىق گۈلدۈرمامىلىق چاقماق ‪ ،‬تاغ ئۈستىدە قويۇق بۇلۇت ۋە كاناينىڭ ئاۋئزى ياارىدى ‪.‬شۇندئق‬ ‫قىلىپ لگېردىكى كىشىلەرنىڭ ھەممىسى تىترەپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪17‬مۇسا كىشىلەرنى خۇدئ بىلەن كۆرۈشۈش ئۈچۈن لگېردىن چىااردى ‪.‬ئۇلر تاغنىڭ تۆۋەن تەرىپىدە تۇرۇپتۇ‪.‬‬ ‫‪18‬سىناي تېغى پۈتۈنلەي ئىس‪-‬تۈتەك ئۈستىدە ئىدى ‪ ،‬چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا ئوت ئۈستىگە چۈشتى ‪.‬ئۇنىڭ ئىس‪-‬تۈتەكلىرى ئوچاقنىڭ‬ ‫ئىس‪-‬تۈتەكلىرىدەك كۆتۈرۈلۈپ ‪ ،‬پۈتۈن تاغ قاتتىق تىترەپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬كاناينىڭ ئاۋئزى ئۇزۇن ياارىغاندئ ‪ ،‬تېخىمۇ يۇقىرى ئاۋئزدئ مۇسا سۆز قىلدى ‪ ،‬خۇدئ ئۇنىڭغا ئاۋئز بىلەن جاۋئب بەردى‪.‬‬ ‫‪20‬پەرۋەردىگار سىناي تېغىغا ‪ ،‬تاغ چوقاىسىغا چۈشتى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇسانى تاغنىڭ چوقاىسىغا چاقىردى ‪.‬مۇسا چىاىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪21‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬چۈشۈالر ‪ ،‬خەلانى ئەيىبلەالر ‪ ،‬بولمىسا ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا كېتىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ‬ ‫نۇرغۇنلىرى ھالك بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬پەرۋەردىگارغا يېاىنلشاان روھانىيلرمۇ ئۆزلىرىنى پاك قىلسۇن ‪ ،‬بولمىسا پەرۋەردىگار ئۇلرغا ھۇجۇم قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪23‬مۇسا پەرۋەردىگارغا مۇندئق دېدى« ‪:‬كىشىلەر سىناي تېغىغا چىاالمايدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪24‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭدىن‪:‬‬ ‫‪25‬شۇنىڭ بىلەن مۇسا خەلانىڭ يېنىغا چۈشۈپ ‪ ،‬ئۇلرغا سۆز قىلدى‪.‬‬ ‫‪20‬باب‬‫‪1‬خۇدئ بۇ سۆزلەرنىڭ ھەممىسىنى ئېيتىپ مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬مەن سېنى مىسىر زېمىنىدىن ‪ ،‬قۇللۇق ئۆيىدىن ئېلىپ چىااان تەارىڭ پەرۋەردىگارىم‪.‬‬ ‫‪3‬مېنىڭ ئالدىمدئ باشاا ئىلھلىرىڭىز بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬سااا ئاسماندىكى ‪ ،‬ئاسماندىكى ياكى يەر يۈزىدىكى ياكى يەر ئاستىدىكى سۇدىكى ھەر قاندئق نەرسىگە ئوخشىتىپ ياسالما‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلرغا باش ئەگمەڭ ۋە ئۇلرغا خىزمەت قىلماڭ ‪ ،‬چۈنكى مەن پەرۋەردىگارىم بولغان پەرۋەردىگار مەن ھەسەتخور خۇدئ‪.‬‬ ‫‪6‬مېنى سۆيىدىغان ۋە ئەمرلىرىمنى ئىجرئ قىلغان مىڭلىغان كىشىلەرگە رەھىم قىلغىن‪.‬‬ ‫‪7‬تەارىڭ خۇدئۋەندىنىڭ نامىنى بىكارغا ئالما ‪.‬چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇنىڭ نامىنى بىكارغا قويغان گۇناھسىز دەپ قارىمايدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬دەم ئېلىش كۈنىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ‪.‬‬ ‫‪9‬ئالتە كۈن ئىشلەپ ‪ ،‬پۈتۈن ئىشىڭنى قىلىڭ‪.‬‬ ‫‪10‬لېكىن يەتتىنچى كۈنى تەارىڭىز پەرۋەردىگارنىڭ دەم ئېلىش كۈنىدۇر ‪.‬ئۇنىڭدئ سەن ‪ ،‬ئوغلىڭ ‪ ،‬قىزىڭ ‪ ،‬خىزمەتكارىڭ ‪ ،‬قۇلۇڭ ‪ ،‬چارۋئ‬ ‫ماللىرىڭ ۋە دەرۋئزىڭدىكى ناتونۇش كىشىڭنى قىلماڭ‪.‬‬ ‫‪11‬چۈنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئالتە كۈندە ئاسمان‪-‬زېمىننى ‪ ،‬دېڭىزنى ۋە ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى بارلىق نەرسىلەرنى يارئتتى ۋە يەتتىنچى كۈنى‬ ‫ئارئم ئالدى ‪.‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬پەرۋەردىگار دەم ئېلىش كۈنىنى مۇبارەكلەپ ‪ ،‬ئۇنى مۇقەددەس قىلدى‪.‬‬ ‫‪12‬ئاتاانى ۋە ئاناانى ھۆرمەت قىل ‪ ،‬شۇندئق قىلساڭ ‪ ،‬تەارىڭ پەرۋەردىگار سااا بەرگەن زېمىندئ ئۇزۇن ئۆمۈر كۆر‪.‬‬ ‫‪13‬ئۆلتۈرمەڭ‪.‬‬ ‫‪14‬زىنا قىلماڭ‪.‬‬ ‫‪15‬ئوغرىلىق قىلماڭ‪.‬‬ ‫‪16‬قوشنىڭىزغا يالغان گۇۋئھلىق بەرمەڭ‪.‬‬ ‫‪17‬قوشنىڭىزنىڭ ئۆيىگە ھەۋەس قىلماڭ ‪ ،‬قوشنىڭىزنىڭ ئايالىغا ‪ ،‬ئۇنىڭ خىزمەتكارىغا ‪ ،‬دېدەكلىرىگە ‪ ،‬كال ‪ ،‬كال ‪ ،‬ئېشەك ياكى قوشنىڭىزنىڭ‬ ‫نەرسىلىرىگە ھەۋەس قىلماڭ‪.‬‬ ‫‪18‬ھەممەيلەن گۈلدۈرماما ‪ ،‬چاقماق ‪ ،‬كاناينىڭ ئاۋئزى ۋە تاغنىڭ تاماكا چېكىۋئتاانلىاىنى كۆردى ‪.‬كىشىلەر بۇنى كۆرگەندىن كېيىن ‪،‬‬ ‫يىرئقلپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇلر مۇساغا« ‪:‬سەن بىز بىلەن سۆزلە ‪ ،‬بىز ئااليمىز ‪ ،‬لېكىن خۇدئ بىز بىلەن سۆزلەشمىسۇن ‪ ،‬بولمىسا بىز ئۆلىمىز »دېدى‪.‬‬ ‫‪20‬مۇسا كىشىلەرگە مۇندئق دېدى« ‪:‬قورقماالر ‪ ،‬چۈنكى خۇدئ سىلەرنى ئىسپاتلش ئۈچۈن كەلدى‪.‬‬ ‫‪21‬كىشىلەر يىرئقتا تۇرۇپ ‪ ،‬مۇسا خۇدئ تۇرغان قارئاغۇ قارئاغۇلۇقاا يېاىنلشتى‪.‬‬ ‫‪22‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬سەن بەنى‪-‬ئىسرئئىلغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬مەن سەن بىلەن ئەرشتىن سۆزلىگەنلىكىمنى كۆردۈڭ‪.‬‬ ‫‪23‬سىلەر مەن بىلەن كۈمۈش تەارى ياسىماالر ‪ ،‬سىلەرگە ئالتۇن ئىلھلرنى ياسىماالر‪.‬‬ ‫‪24‬سەن مااا بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياساپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا كۆيدۈرمە قۇربانلىالىرىڭنى ‪ ،‬تېنىچ قۇربانلىالىرىڭنى ‪ ،‬قويلىرىڭنى ۋە ئۆكۈزلىرىڭنى‬ ‫قۇربانلىق قىلغىن ‪ ،‬ئىسمىمنى خاتىرىلىگەن ھەممە جايدئ سېنىڭ ئالدىڭغا كېلىمەن ‪ ،‬سااا بەخت تىلەيمەن‪.‬‬ ‫‪25‬ئەگەر سەن مېنى بىر قۇربانلىق سۇپىسى قىلماقچى بولساڭ ‪ ،‬ئۇنى ئويۇلغان تاشتىن ياسىمايسەن ‪ ،‬چۈنكى قورئلنى ئۈستىگە كۆتۈرسەڭ ‪،‬‬ ‫ئۇنى بۇلغىغان بولتتىڭ‪.‬‬ ‫‪26‬يا يالىڭاچلىاىڭ باياالمىسۇن ‪ ،‬قەدەممۇ‪-‬قەدەم مېنىڭ قۇربانلىق سۇپىمغا چىاما‪.‬‬ ‫‪21‬باب‬‫‪1‬مانا ئەمدى ئۇلرنىڭ ئالدىدئ ھۆكۈم قىلىدىغان ھۆكۈملەر‪.‬‬ ‫‪2‬ئەگەر سىز بىر ئىبرئنىي خىزمەتكارنى سېتىۋئلسىڭىز ‪ ،‬ئۇ ئالتە يىل خىزمەت قىلىدۇ ‪ ،‬يەتتىنچى كۈنى ئۇ ھەقسىز چىاىپ كېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬ئەگەر ئۇ ئۆزى كىرگەن بولسا ‪ ،‬ئۆزى يالغۇز چىاىپ كېتىدۇ ‪ ،‬ئەگەر ئۇ توي قىلغان بولسا ‪ ،‬ئايالى ئۇنىڭ بىلەن بىللە چىاىدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬ئەگەر خوجايىنى ئۇنىڭغا خوتۇن بەرگەن بولسا ‪ ،‬ئۇ ئوغۇل ياكى قىز تۇغاان بولسا ‪.‬ئايالى ۋە بالىلىرى ئۇنىڭ خوجايىنى بولىدۇ ‪ ،‬ئۇ ئۆزى‬ ‫يالغۇز چىاىدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬ئەگەر خىزمەتكار ئوچۇق ئېيتسا ‪ ،‬مەن خوجايىنىمنى ‪ ،‬ئايالىمنى ۋە بالىلىرىمنى ياخشى كۆرىمەن ‪.‬مەن ھەقسىز چىامايمەن‪:‬‬ ‫‪6‬ئاندىن خوجايىن ئۇنى سوتچىلرنىڭ يېنىغا ئېلىپ كېلىدۇ ‪.‬ئۇنى يەنە ئىشىك ئالدىغا ياكى ئىشىك ئالدىغا ئېلىپ كىرىدۇ ‪.‬ئۇنىڭ خوجايىنى‬ ‫قۇلقنى قۇلق بىلەن تىاىۋئلىدۇ ‪.‬ئۇ ئۇنىڭغا مەاگۈ خىزمەت قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئەگەر بىر ئەر قىزىنى دېدەك قىلىپ ساتسا ‪ ،‬ئۇ خىزمەتچىلەردەك سىرتاا چىامايدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ئەگەر ئۇ ئۆزىگە ئۆزىگە ئاسىيلىق قىلغان خوجايىنىنى ياقتۇرمىسا ‪ ،‬ئۇ ئۇنى قۇتۇلدۇرۇپ قالىدۇ ‪.‬ئۇنى يات بىر مىللەتكە سېتىپ بەرگەندە ‪،‬‬ ‫ئۇنىڭ ئۇنىڭ بىلەن ئالدئمچىلىق قىلغانلىاىنى كۆرمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬ئەگەر ئۇ ئۇنى ئوغلىغا ياتلىق قىلغان بولسا ‪ ،‬ئۇ قىزلرغا ئوخشاش مۇئامىلە قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬ئەگەر ئۇ باشاا بىر خوتۇن ئالسا ‪.‬ئۇنىڭ يېمەك‪-‬ئىچمىكى ‪ ،‬كىيىم‪-‬كېچەكلىرى ۋە نىكاھ مەجبۇرىيىتى تۆۋەنلىمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬ئەگەر ئۇ بۇ ئۈچىنى ئۇنىڭغا بەرمىسە ‪ ،‬ئۇ پۇلسىز ھەقسىز چىاىپ كېتىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪12‬ئىنساننى ئۇرغان ئادەم ئۆلسە ‪ ،‬چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ئەگەر بىر ئادەم ساقلپ تۇرمىسا ‪ ،‬خۇدئ ئۇنى ئۇنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ بېرىدۇ ‪.‬ئاندىن مەن ئۇ يەردىن قاچىدىغان جاينى بەلگىلەيمەن‪.‬‬ ‫‪14‬لېكىن ‪ ،‬ئەگەر بىر كىشى قوشنىسىغا تەكەببۇرلۇق قىلىپ كەلسە ‪ ،‬ئۇنى ھىيلە بىلەن ئۆلتۈرمەكچى ‪.‬سەن ئۇنى مېنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىدىن‬ ‫ئېلىپ كەتكىن ‪ ،‬ئۇ ئۆلسۇن‪.‬‬ ‫‪15‬ئاتا ياكى ئانىسىنى ئۇرغان ئادەم چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬ئادەمنى ئوغرىلىغان ۋە ساتاان ياكى قولىدئ تېپىلسا ‪ ،‬ئۇ چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ئاتىسىنى ياكى ئانىسىنى تىللىغان كىشى چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ئەگەر كىشىلەر بىرلىكتە تىرىشىپ ‪ ،‬بىرى يەنە بىرىنى تاش ياكى مۇشت بىلەن ئۇرسا ‪ ،‬ئۇ ئۆلمەيدۇ ‪ ،‬بەلكى كارىۋىتىنى ساقليدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬ئەگەر ئۇ قايتا ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬خىزمەتچىسى ئۈستىدە چەتاەلگە چىاىپ كەتسە ‪ ،‬ئۇنى ئۇرغان كىشى ئىشتىن بوشىتىلىدۇ ‪ ،‬پەقەت ئۇ‬ ‫ۋئقىتنى قولدىن بېرىپ قويىدۇ ۋە ئۇنى تولۇق ساقىيىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬ئەگەر بىر ئادەم خىزمەتكارىنى ياكى دېدەكلىرىنى تاياق بىلەن ئۇرسا ‪ ،‬ئۇنىڭ قولىدئ ئۆلسە ‪.‬ئۇ چوقۇم جازئلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬لېكىن ‪ ،‬ئۇ بىر‪-‬ئىككى كۈن دئۋئملشتۇرسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا جازئ بېرىلمەيدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ئۇنىڭ پۇلى‪.‬‬ ‫‪22‬ئەگەر ئەرلەر تىرىشىپ ‪ ،‬بالىسى بار ئايالغا ئازئر بەرسە ‪ ،‬ئۇنىڭ مېۋىسى ئۇنىڭدىن ئايرىلىدۇ ‪ ،‬ئەمما ھېچااندئق يامانلىق بولمايدۇ ‪.‬ئۇ‬ ‫ئايالنىڭ ئېرى ئۇنىڭغا ياتااندەك جەزمەن جازئلىنىدۇ ‪.‬سوتچىلر بېكىتكەندەك پۇل تۆلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪23‬ئەگەر بىرەر يامانلىق سادىر قىلسا ‪ ،‬ھاياتلىق ئاتا قىلىسەن‪.‬‬ ‫‪24‬كۆزگە كۆز ‪ ،‬چىش چىش ‪ ،‬قول قول ‪ ،‬پۇت پۇت ‪،‬‬ ‫‪25‬كۆيۈش ئۈچۈن كۆيۈش ‪ ،‬جارئھەت ئۈچۈن جارئھەت ‪ ،‬سىزىاچە سىزىق‪.‬‬ ‫‪26‬ئەگەر بىر ئادەم خىزمەتكارىنىڭ كۆزىگە ياكى دېدەكلىرىنىڭ كۆزىگە ئۇرۇلسا ‪ ،‬ئۇ ھالك بولىدۇ ‪.‬ئۇنى كۆزلىرى ئۈچۈن قويۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬ئەگەر ئۇ خىزمەتكارنىڭ چىشىنى ياكى دېدەكلىرىنىڭ چىشىنى ئۇرسا ‪.‬چىشى ئۈچۈن ئۇنى قويۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪28‬ئەگەر بىر كال ئەر ياكى ئايالنى ئۆلتۈرىۋەتسە ‪ ،‬بۇ ئۆكۈز چوقۇم تاشلىنىدۇ ‪ ،‬ئۇنىڭ گۆشى يېمەيدۇ ‪.‬لېكىن كال ئىگىسى تاشلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬ئەگەر بۇ كال بۇرۇن مۈاگۈزى بىلەن ئىتتىرىشنى خالىمىسا ‪ ،‬ئۇ ئىگىسىگە گۇۋئھلىق بەرگەن ‪ ،‬ھەمدە ئۇنى ساقلپ قويمىغان ‪ ،‬بەلكى‬ ‫ئەر ياكى ئايالنى ئۆلتۈرگەن ‪.‬بۇقا چالما‪-‬كېسەك قىلىنىپ ‪ ،‬ئىگىسىمۇ ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬ئەگەر ئۇنىڭغا بىر قانچە پۇل قويۇلغان بولسا ‪ ،‬ئۇ ئۆزىگە قويۇلغان نەرسىلەرنىڭ ھەممىسىنى ھاياتىنىڭ تۆلەم پۇلى ئۈچۈن بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ بىر ئوغۇل تۇغاان ياكى قىز تۇغاان بولسۇن ‪ ،‬بۇ ھۆكۈمگە ئاساسەن ئۇنىڭغا بېرىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪32‬ئەگەر بۇقا خوجايىن ياكى دېدەكنى ئىتتىرىۋەتسە ؛ ئۇ خوجايىنغا ئوتتۇز شېكەر كۈمۈش بېرىدۇ ‪ ،‬بۇقا چالما‪-‬كېسەك قىلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬ئەگەر بىر ئادەم ئورەك ئاچسا ياكى بىر ئادەم ئورەك كولپ ئۇنى يېپىپ قويمىسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا كال ياكى ئېشەك چۈشۈپ كەتسە‪.‬‬ ‫‪34‬ئورەكنىڭ ئىگىسى ئۇنى ياخشى قىلىپ ‪ ،‬ئىگىسىگە پۇل بېرىدۇ ‪.‬ئۆلۈك ھايۋئن ئۇنىڭ بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬ئەگەر بىر ئادەمنىڭ كال يەنە بىرىنى ئۆلتۈرسە ‪ ،‬ئۇ ئۆلىدۇ ‪.‬ئاندىن ئۇلر تىرىك كالىنى سېتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ پۇلىنى بۆلۈپ بېرىدۇ ‪.‬ئۆلۈك‬ ‫كالىنىمۇ بۆلۈپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬ياكى ئەگەر بۇ كالنىڭ ئىلگىرى ئىتتىرىۋەتكەنلىكى ۋە ئىگىسى ئۇنى باقمىغانلىاى مەلۇم بولسا ‪.‬ئۇ چوقۇم ئۆكۈز ئۈچۈن تۆلەيدۇ ‪.‬‬ ‫ئۆلۈكلەر ئۆزى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬باب‬‫‪1‬ئەگەر بىر ئادەم كال ياكى قوي ئوغرىلپ ‪ ،‬ئۇنى ئۆلتۈرسە ياكى ساتسا ؛ ئۇ بىر كال ئۈچۈن بەش كال ‪ ،‬قوي ئۈچۈن تۆت قوينى‬ ‫ئەسلىگە كەلتۈرىدۇ‪.‬‬ ‫‪2‬ئوغرىنىڭ پارچىلىنىپ كەتكەنلىكى باياالسا ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۆلگىنىگە ئۇرۇلسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا قان تۆكمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬ئەگەر ئۇنىڭ ئۈستىدە كۈن چىاسا ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۈچۈن قان تۆكۈلىدۇ ‪.‬چۈنكى ئۇ تولۇق تۆلەم بېرىشى كېرەك ‪.‬ئەگەر ئۇنىڭ ھېچنېمىسى بولمىسا‬ ‫‪ ،‬ئۇ ئوغرىلىاى ئۈچۈن سېتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬ئوغرىلىق ‪ ،‬مەيلى ئېشەك ياكى قوي بولسۇن ‪ ،‬ئۇنىڭ قولىدئ ئوغرىلىق تېپىلسا ‪.‬ئۇ ئىككى ھەسسە ئەسلىگە كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬ئەگەر بىر ئادەم ئېتىز ياكى ئۈزۈمزئرلىانى يەپ ‪ ،‬ھايۋئننى قويسا ‪ ،‬باشاا ئادەمنىڭ ئېتىزىغا يەم بېرىدۇ ‪.‬ئۆز ئېتىزىنىڭ ياخشى يېرى ۋە‬ ‫ئۈزۈمزئرلىانىڭ ئەڭ ياخشىسىنى قايتۇرۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬ئەگەر ئوت ئاپىتى يۈز بېرىپ ‪ ،‬تىكەندىن تۇتۇلسا ‪ ،‬قوناق ياكى تۇرئقلىق قوناق ياكى ئېتىزلر ئۇنى كۆيدۈرۈۋېتىدۇ ‪.‬ئوتنى ياندۇرغۇچى‬ ‫چوقۇم تۆلەم بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئەگەر بىر كىشى قوشنىسىغا ساقلش ئۈچۈن پۇل ياكى نەرسە‪-‬كېرەك يەتكۈزۈپ بەرسە ‪ ،‬ئۇ كىشىنىڭ ئۆيىدىن ئوغرىلىنىدۇ ‪.‬ئەگەر ئوغرى‬ ‫تېپىلسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئىككى ھەسسە پۇل بەرسۇن‪.‬‬ ‫‪8‬ئەگەر ئوغرى تېپىلمىسا ‪ ،‬ئۆينىڭ خوجايىنى سوتچىنىڭ يېنىغا ئېلىپ بېرىلىپ ‪ ،‬قوشنىسىنىڭ ماللىرىغا قولىنى قويغان‪-‬قويمىغانلىاىنى بىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬مەيلى كال ‪ ،‬ئېشەك ‪ ،‬قوي ‪ ،‬كىيىم‪-‬كېچەك ياكى باشاا بىر نەرسە يوقىتىپ قويماقچى بولغان ھەر خىل قانۇنغا خىلپلىق قىلىش قىلمىشلىرى‬ ‫ئۈچۈن ‪ ،‬ھەر ئىككى تەرەپنىڭ سەۋەبى سوتچىلرنىڭ ئالدىدئ بولىدۇ ‪.‬سوتچىلر ئۇنى ئەيىبلىسە ‪ ،‬قوشنىسىغا ئىككى ھەسسە تۆلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬ئەگەر بىر كىشى قوشنىسىغا ئېشەك ‪ ،‬كال ‪ ،‬قوي ‪ ،‬ياكى ھايۋئنلرنى تاپشۇرۇپ بەرسە ‪.‬ئۇ ئۆلدى ‪ ،‬ياكى يارىلندى ‪ ،‬ياكى قوغلندى ‪،‬‬ ‫ئۇنى ھېچكىم كۆرمىدى‪:‬‬ ‫‪11‬ئاندىن كېيىن ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ قەسەمكى ‪ ،‬ئۇ قوشنىسىنىڭ ماللىرىغا قولىنى قويمايدۇ ‪.‬ئۇنىڭ ئىگىسى ئۇنى قوبۇل قىلىدۇ ‪ ،‬ئۇنى ياخشى‬ ‫قىلمايدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬ئەگەر ئۇ ئوغرىلنغان بولسا ‪ ،‬ئىگىسىگە قايتۇرۇپ بېرىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪13‬ئەگەر ئۇ پارچىلىنىپ كەتسە ‪ ،‬ئۇنى گۇۋئھلىق بەرسۇن ‪ ،‬ئۇ يىرتىلغاننى ياخشى قىللمايدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬ئەگەر بىر كىشى قوشنىسىدىن قەرز ئالسا ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىگىسى ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولمىسا ‪ ،‬ئۇ يارىلنسا ياكى ئۆلۈپ كەتسە ‪ ،‬چوقۇم ئۇنى‬ ‫ياخشى قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬ئەگەر ئۇنىڭ ئىگىسى ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولسا ‪ ،‬ئۇنى ياخشى قىللمايدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬ئەگەر بىر ئەر توي قىلمىغان دېدەكنى قىزىاتۇرسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتسا ‪ ،‬ئۇ چوقۇم ئۇنىڭغا ئايالى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ئەگەر دئدىسى ئۇنى بېرىشنى رەت قىلسا ‪ ،‬ئۇ قىزلرنىڭ تويلۇقىغا ئاساسەن پۇل تۆلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ياشىغۇدەك جادۇگەرگە يول قويما‪.‬‬ ‫‪19‬ھايۋئن بىلەن يالغان سۆزلىگەن كىشى چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬پەقەت پەرۋەردىگاردىن باشاا ھەرقاندئق ئىلھاا قۇربانلىق قىلغان كىشى پۈتۈنلەي ھالك بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬سەن ناتونۇش ئادەمگە ئازئر بەرمەڭ ۋە ئۇنىڭغا زۇلۇم قىلما ‪ ،‬چۈنكى سەن مىسىر زېمىنىدئ يات ئىدىڭ‪.‬‬ ‫‪22‬سىلەر تۇل ئايال ياكى يېتىم بالىلرنى ئازئبلىماالر‪.‬‬ ‫‪23‬ئەگەر سەن ئۇلرنى ھەرقاندئق ئازئباا دۇچار قىلساڭ ‪ ،‬ئۇلر مااا پەرياد قىلسا ‪ ،‬مەن ئۇلرنىڭ پەريادىنى چوقۇم ئااليمەن‪.‬‬ ‫‪24‬غەزىپىم قىزىپ ‪ ،‬سېنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرىمەن ‪.‬ئايالىڭىز تۇل ‪ ،‬بالىلىرىڭىزمۇ ئاتىسىز بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬ئەگەر سەن مېنىڭ كەمبەغەل خەلاىمدىن ئارىيەتكە بەرسەڭ ‪ ،‬ئۇنىڭغا پايدئ ئالغۇچى بولما ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئۆسۈممۇ بەرمەيسەن‪.‬‬ ‫‪26‬ئەگەر قوشنىڭىزنىڭ كىيىمىنى گۆرۈگە ئالسىڭىز ‪ ،‬ئۇنى كۈن پېتىش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تاپشۇرۇپ بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪27‬چۈنكى ئۇ پەقەت ئۇنىڭ يېپىنچىسى ‪ ،‬ئۇنىڭ تېرىسىدىكى كىيىملىرى ‪ ،‬ئۇ قەيەردە ئۇخليدۇ؟ ئۇ مېنىڭ يېنىمغا كەلگەندە ‪ ،‬مەن ئااليمەن ‪.‬‬ ‫چۈنكى مەن مېھرىبان‪.‬‬ ‫‪28‬ئىلھلرنى تىللىماڭ ‪ ،‬خەلاىڭىزنىڭ ھۆكۈمرئنىغا لەنەت ئوقۇماڭ‪.‬‬ ‫‪29‬پىشاان مېۋىلىرىڭىز ۋە ھارئقلىرىڭىزنىڭ بىرىنچىسى بىلەن تەمىنلەشنى كېچىكتۈرمەڭ ‪.‬ئوغۇللىرىڭىزنىڭ تۇنجى ئوغلىنى مااا بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪30‬ئوخشاشل ‪ ،‬كال ۋە قويلىرىڭ بىلەن قىلغىن ‪.‬يەتتە كۈن ئۇنىڭ توسمىسى بىلەن بولىدۇ ‪.‬سەككىزىنچى كۈنى ‪ ،‬سەن مااا بېرىسەن‪.‬‬ ‫‪31‬سىلەر مەن ئۈچۈن مۇقەددەس ئادەم بولۇالر ‪.‬ئۇنى ئىتلرغا تاشلالر‪.‬‬ ‫‪23‬باب‬‫‪1‬يالغان خەۋەر بەرمەڭ ‪ ،‬يامان ئادەملەر بىلەن قولىڭىزنى ئادىل گۇۋئھچى بولماڭ‪.‬‬ ‫‪2‬يامانلىق قىلىش ئۈچۈن نۇرغۇن كىشىلەرگە ئەگەشمەڭ ‪.‬نۇرغۇن كىشىلەر ھۆكۈم چىاىرىشتىن كېيىن چېكىنىش سەۋەبى بىلەن سۆزلىمەيسىز‪.‬‬ ‫‪3‬كەمبەغەلنى ئۇنىڭ يولىدئ كۆرمەيسەن‪.‬‬ ‫‪4‬ئەگەر دۈشمىنىڭنىڭ كال ياكى ئېشەكنىڭ ئازغانلىاىنى ئۇچرىتىپ قالساڭ ‪ ،‬ئۇنى چوقۇم ئۇنىڭغا قايتۇرۇپ كېلىسەن‪.‬‬ ‫‪5‬ئەگەر سىزنى يامان كۆرىدىغان ئېشەكنىڭ يۈكى ئاستىدئ ياتاانلىاىنى كۆرسىڭىز ھەمدە ئۇنىڭغا ياردەم قىلىشنى خالىمىسىڭىز ‪ ،‬چوقۇم ئۇنىڭغا‬ ‫ياردەم قىلىسىز‪.‬‬ ‫‪6‬كەمبەغەللىرىڭنى ئۇنىڭ ئىشلىرىغا ھۆكۈم قىلما‪.‬‬ ‫‪7‬سېنى يالغان ئىشتىن يىرئقلشتۇرۇڭ ‪.‬گۇناھسىز ۋە ھەقاانىي ئادەم ئۆلتۈرمەڭ ‪ ،‬چۈنكى مەن زئلىملرنى ئاقلىمايمەن‪.‬‬ ‫‪8‬سوۋغات ئالماڭ ‪ ،‬چۈنكى سوۋغات ئەقىللىالرنى قارىغۇ قىلىدۇ ‪ ،‬ياخشىلرنىڭ سۆزلىرىنى بۇرمىليدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬يەنە بىر ناتونۇش كىشىگە زۇلۇم قىلماڭ ‪ ،‬چۈنكى سىلەر مىسىر زېمىنىدئ يات ئادەم بولغانلىاىڭلر ئۈچۈن ‪ ،‬ناتونۇش كىشىنىڭ يۈرىكىنى‬ ‫بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪10‬ئالتە يىل زېمىنىڭىزنى تېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ مېۋىسىنى يىغىۋئلىسەن‪.‬‬ ‫‪11‬لېكىن ‪ ،‬يەتتىنچى يىلى ئۇنى ئارئم ئالدۇرۇپ ‪ ،‬ياتاىن ‪.‬خەلاىڭنىڭ كەمبەغەللىرى يېسۇن ‪.‬ئۈزۈمزئرلىق ۋە زەيتۇن دەرىخىڭىز بىلەن‬ ‫ئوخشاش مۇئامىلە قىلىسىز‪.‬‬ ‫‪12‬ئالتە كۈن ئىشلەڭ ‪ ،‬يەتتىنچى كۈنى ئارئم ئالىسىز ‪ ،‬شۇندئق بولغاندئ كال ۋە ئېشىكىڭىز ئارئم ئالسۇن ‪ ،‬دېدەكنىڭ ئوغلى ۋە ناتونۇش كىشى‬ ‫يېڭىلنسۇن‪.‬‬ ‫‪13‬مەن سىلەرگە ئېيتاان بارلىق سۆزلىرىمدە ئېھتىيات قىلىڭلر ‪ ،‬باشاا ئىلھلرنىڭ ئىسمىنى تىلغا ئالماالر ۋە ئاغزىڭلردىن ئاالىمىسۇن‪.‬‬ ‫‪14‬بىر يىلدئ مااا ئۈچ قېتىم زىياپەت بەرگىن‪.‬‬ ‫‪15‬سەن پېتىر نان ھېيتىنى ساقليسەن( ‪:‬ئابىب ئېيىغا تەيىنلەنگەن ۋئقىتتا ‪ ،‬مەن سااا بۇيرۇغاندەك يەتتە كۈن پېتىر نان يەيسەن ‪ ،‬چۈنكى‬ ‫ئۇنىڭدئ مىسىردىن چىاىپ كەتتىڭ ‪ ،‬ھېچكىم مېنىڭ ئالدىمدئ قۇرۇق كۆرۈنمەيدۇ )‪:‬‬ ‫‪16‬ھوسۇل ھېيتى ‪ ،‬ئېتىزغا تېرىغان ئەمگىكىڭنىڭ تۇنجى مېۋىسى ۋە يىل ئاخىرىدىكى ئەمگىكىڭنى ئېتىزدىن يىغىلغان يىغىلىش بايرىمى‪.‬‬ ‫‪17‬يىلدئ ئۈچ قېتىم ئەرلىرىڭلر پەرۋەردىگار ئاللھنىڭ ھۇزۇرىغا كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬قۇربانلىانىڭ قېنىنى خېمىرتۇرۇچ بىلەن بەرمەڭ ‪.‬قۇربانلىاىمنىڭ يېغىمۇ ئەتىگەنگىچە قالمايدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬زېمىنىڭىزنىڭ تۇنجى مېۋىسىنى خۇدئيىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئۆيىگە ئېلىپ كىرىسەن ‪.‬ئانىسىنىڭ سۈتىدە بالىنى كۆرمەڭ‪.‬‬ ‫‪20‬مانا ‪ ،‬سېنى يولدئ مېڭىش ۋە سېنى مەن تەييارلىغان يەرگە ئەكىرىش ئۈچۈن سېنىڭ ئالدىڭغا بىر پەرىشتە ئەۋەتىمەن‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇنىڭدىن ئېھتىيات قىلىڭلر ‪ ،‬ئۇنىڭ ئاۋئزىغا ئىتائەت قىلىڭلر ‪.‬چۈنكى ئۇ سېنىڭ گۇناھلىرىڭنى كەچۈرمەيدۇ ‪ ،‬چۈنكى مېنىڭ ئىسمىم‬ ‫ئۇنىڭدئ‪.‬‬ ‫‪22‬ئەگەر سەن ھەقىاەتەن ئۇنىڭ سۆزىگە بويسۇنساڭ ۋە مېنىڭ سۆزۈمنىڭ ھەممىسىنى قىلساڭ ‪.‬ئاندىن مەن سېنىڭ دۈشمىنىڭگە دۈشمەن ‪،‬‬ ‫دۈشمىنىڭگە دۈشمەن بولىمەن‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪23‬چۈنكى مېنىڭ پەرىشتەم سېنىڭ ئالدىڭغا بېرىپ ‪ ،‬سېنى ئامورلر ‪ ،‬خىتلر ‪ ،‬پېرىزلىالر ‪ ،‬كەناانلر ‪ ،‬ھىۋلر ۋە يېبۇسلر بىلەن بىللە‬ ‫ئېلىپ كېلىدۇ ‪.‬مەن ئۇلرنى ئۈزۈۋېتىمەن‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىغا سەجدە قىلماالر ‪ ،‬ئۇلرغا خىزمەت قىلماالر ۋە ئۇلرنىڭ ئەمەللىرىدىن كېيىنمۇ قىلماالر‪.‬‬ ‫‪25‬خۇدئيىڭ پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلغىن ‪ ،‬ئۇ نانلىرىڭ ۋە سۈيىڭگە بەخت ئاتا قىلىدۇ ‪.‬مەن ئارئالردىكى كېسەلنى يوقىتىمەن‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇلرنىڭ زېمىنىدئ ئۇلرنىڭ بالىلىرىنى تاشلىمايدۇ ۋە تۇغماس بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬مەن قورقۇشۇانى سېنىڭ ئالدىڭغا ئەۋەتىمەن ‪ ،‬سەن كەلگەن بارلىق كىشىلەرنى يوقىتىمەن ‪ ،‬دۈشمەنلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى سااا‬ ‫يۈزلەندۈرىمەن‪.‬‬ ‫‪28‬مەن سېنىڭ ئالدىڭدىن ھۇنلرنى ‪ ،‬قانانلىالرنى ۋە خىتتايلرنى قوغلپ چىاىرىمەن‪.‬‬ ‫‪29‬مەن ئۇلرنى بىر يىل ئىچىدە سېنىڭ ئالدىڭدىن قوغلىمايمەن ‪.‬بۇ يەر چۆل بولۇپ كەتمىسۇن ‪ ،‬ئېتىزدىكى ھايۋئن سااا قارشى كۆپىيىدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇلرنى كۆپەيتىپ ‪ ،‬زېمىنغا ۋئرىسلىق قىلغۇچە ‪ ،‬ئۇلرنى ئالدى‪-‬كەينىدىن قوغلپ چىاىرىمەن‪.‬‬ ‫‪31‬مەن سېنىڭ چېگرئانى قىزىل دېڭىزدىن ھەتتا فىلىستىيەلىكلەرنىڭ دېڭىزىغا ‪ ،‬قۇملۇقتىن دەرياغا يەتكۈزىمەن ‪ ،‬چۈنكى مەن بۇ يەردىكى‬ ‫ئاھالىلەرنى سېنىڭ قولۇاغا تاپشۇرۇپ بېرىمەن ‪.‬سەن ئۇلرنى ئالدىڭدىن قوغلپ چىاىرىسەن‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇلر بىلەن ۋە ئۇلرنىڭ ئىلھلىرى بىلەن ئەھدە تۈزمەڭ‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇلر سېنىڭ زېمىنىڭدئ تۇرمايدۇ ‪ ،‬بولمىسا سېنى مااا قارشى گۇناھ سادىر قىلمىسۇن‪.‬‬ ‫‪24‬باب‬‫‪1‬ئۇ مۇساغا _ ‪:‬سەن ‪ ،‬ھارۇن ‪ ،‬نادئب ‪ ،‬ئابىھۇ ۋە يەتمىش ئاقساقال پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا كەل !يىرئقلرغا دۇئا قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪2‬مۇسا پەقەت پەرۋەردىگارغا يېاىنلىشىدۇ ‪ ،‬لېكىن ئۇلر يېاىنلشمايدۇ ‪.‬كىشىلەر ئۇنىڭ بىلەن بىللە چىامايدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬مۇسا كېلىپ ‪ ،‬كىشىلەرگە پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ۋە بارلىق ھۆكۈملىرىنى سۆزلەپ بەردى ‪.‬پۈتۈن خەلق بىر ئاۋئز بىلەن _ ‪:‬‬ ‫پەرۋەردىگار ئېيتاان سۆزلەرنىڭ ھەممىسىنى قىلىمىز‪.‬‬ ‫‪4‬مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى يېزىپ ‪ ،‬ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬تاغنىڭ ئاستىدئ بىر قۇربانلىق سۇپىسى ۋە ئون ئىككى‬ ‫تۈۋرۈك ياسىدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇ بەنى‪-‬ئىسرئئىلنىڭ ياشلىرىنى ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪6‬مۇسا قاننىڭ يېرىمىنى ئېلىپ ‪ ،‬قاچىغا قويدى ‪.‬قېنىنىڭ يېرىمىنى قۇربانلىق سۇپىسىغا چاچتى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ ئەھدە كىتابىنى ئېلىپ ‪ ،‬كۆپچىلىكنىڭ ئارىسىدئ ئوقۇدى ‪.‬ئۇلر« ‪:‬پەرۋەردىگارنىڭ دېگەنلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلىمىز ‪ ،‬ئىتائەت قىلىمىز »‬ ‫دېدى‪.‬‬ ‫‪8‬مۇسا قېنىنى ئېلىپ ‪ ،‬كىشىلەرگە چاچتى ۋە مۇندئق دېدى« ‪:‬قارئڭ ‪ ،‬پەرۋەردىگار بۇ سۆزلەر توغرىسىدئ سىز بىلەن تۈزگەن ئەھدىنىڭ‬ ‫قېنى‪.‬‬ ‫‪9‬ئاندىن كېيىن مۇسا ‪ ،‬ھارۇن ‪ ،‬نادئب ‪ ،‬ئابىخۇ ۋە ئىسرئئىل ئاقساقاللىرىدىن يەتمىش كىشى چىاتى‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇلر ئىسرئئىل خۇدئسىنى كۆردى ‪.‬ئۇنىڭ ئايىغىنىڭ ئاستىدئ كۆك ياقۇتنىڭ ئاسفالتلشتۇرۇلغان ئىشىكى ۋە سۈزۈكلىكىدىكى جەننەتنىڭ‬ ‫تېنىدەك ئىدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇ بەنى ئىسرئئىلنىڭ ئاقسۆاەكلىرىگە قولىنى قويمىدى ‪ ،‬ئۇلر خۇدئنى كۆرۈپ ‪ ،‬يەپ‪-‬ئىچىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ ‪ ،‬تاغاا چىاىڭلر ۋە ئۇ يەردە بولۇالر ‪.‬ئۇلرغا ئۆگىتىش ئۈچۈن‪.‬‬ ‫‪13‬مۇسا ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ خىزمەتچىسى يوشۇۋئ ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬مۇسا خۇدئنىڭ تېغىغا چىاتى‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇ ئاقساقاللرغا مۇندئق دېدى« ‪:‬بىز قايتىپ كەلمىگۈچە ‪ ،‬بۇ يەردە تۇرۇالر ‪ ،‬ھارۇن بىلەن ھۇرمۇ سىلەر بىلەن بىللە‪».‬‬ ‫‪15‬مۇسا تاغاا چىاىپ ‪ ،‬تاغنى بۇلۇت قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪16‬پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپى سىناي تېغىدئ تۇردى ‪ ،‬بۇلۇت ئۇنى ئالتە كۈن قاپلىدى ‪.‬يەتتىنچى كۈنى ئۇ مۇسانى بۇلۇتنىڭ ئارىسىدىن‬ ‫چاقىردى‪.‬‬ ‫‪17‬پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپىنى كۆرۈش ئىسرئئىللرنىڭ نەزىرىدە تاغ چوقاىسىدئ ئوت يېگەنگە ئوخشايتتى‪.‬‬ ‫‪18‬مۇسا بۇلۇتنىڭ ئارىسىغا كىرىپ ‪ ،‬ئۇنى تاغاا چىااردى ‪.‬مۇسا تاغدئ قىرىق كېچە كېچە بولدى‪.‬‬ ‫‪25‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬بەنى ئىسرئئىلغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬ئۇلر مااا بىر قۇربانلىق ئېلىپ كېلىڭلر‪.‬‬ ‫‪3‬بۇ ‪ ،‬سىلەر ئېلىپ كېلىڭلر ‪.‬ئالتۇن ‪ ،‬كۈمۈش ۋە مىس ‪،‬‬ ‫‪4‬كۆك ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن رەالىك ‪ ،‬كەندىر ۋە ئۆچكە چاچلىرى‪.‬‬ ‫‪5‬قوچاارنىڭ تېرىسى قىزىل ‪ ،‬كەركىدئننىڭ تېرىسى ۋە شىتىم ياغىچى‪.‬‬ ‫‪6‬يورۇقلۇقاا ماي ‪ ،‬ياغنى ياغلش ئۈچۈن خۇشپۇرئق دورئ ۋە تاتلىق ئىسرىالر ‪،‬‬ ‫‪7 Onyx‬تېشى ۋە ئېفودقا ۋە كۆكرەك قىسمىغا ئورنىتىلىدىغان تاشلر‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇلر مېنى مۇقەددەس جاي قىلسۇن ‪.‬مەن ئۇلرنىڭ ئارىسىدئ تۇرئي‪.‬‬ ‫‪9‬مەن سااا كۆرسەتكەن بارلىق نەرسىلەرگە ئاساسەن ‪ ،‬چېدىرنىڭ نەزىرى ۋە بارلىق سايمانلىرىنىڭ نەمۇنىلىرىگە ئاساسەن ‪ ،‬ئۇنىمۇ شۇندئق‬ ‫قىلغىن‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪10‬ئۇلر كېمە ياغىچىدىن بىر ساندۇق ياسىسۇن ‪:‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئىككى يېرىم ‪ ،‬كەالىكى بىر يېرىم ‪ ،‬كەالىكى بىر يېرىم ‪ ،‬ئېگىزلىكى بىر‬ ‫يېرىم‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇنى ساپ ئالتۇن بىلەن ئورئپ ‪ ،‬ئىچى ۋە سىرتىغا يۆگەپ ‪ ،‬ئەترئپىغا ئالتۇن تاج ياساڭ‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇنىڭغا تۆت ھالاا قۇيۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ تۆت بۇلۇاىغا سېلىڭ ‪.‬ئۇنىڭ بىر تەرىپىدە ئىككى ھالاا ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپىدە ئىككى ھالاا بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬سەن شىتتىن ياغىچىدىن ياغاچ ياساپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئالتۇن بىلەن قاپليسەن‪.‬‬ ‫‪14‬سەن ساندۇقنى ئۇلر بىلەن بىللە كۆتۈرسۇن دەپ ‪ ،‬ساندۇقلرنى ساندۇقنىڭ ئىككى تەرىپىدىكى ھالاىلرغا سالىسەن‪.‬‬ ‫‪15‬تاياقلر ساندۇقنىڭ ھالاىسىدئ بولىدۇ ‪ ،‬ئۇلر ئۇنىڭدىن ئېلىنمايدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬مەن سااا بېرىدىغان گۇۋئھلىاىمنى ساندۇقاا سالغىن‪.‬‬ ‫‪17‬ساپ ئالتۇندىن رەھىم‪-‬شەپاەتلىك ئورۇندۇق ياسىغىن ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئىككى يېرىم ‪ ،‬كەالىكى بىر يېرىم سانتىمېتىر كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬رەھىم‪-‬شەپاەت ئورۇندۇقىنىڭ ئىككى چېتىدە ئىككى كېرۇبنى ئالتۇن قىلىپ ‪ ،‬ئۇرۇپ يارىلندۇرغىن‪.‬‬ ‫‪19‬يەنە بىر تەرىپىدە بىر كېرۇب ‪ ،‬يەنە بىر ئۇچىدئ كېرۇبلرنى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪20‬كېرۇبلر قاناتلىرىنى ئېگىز قىلىپ ‪ ،‬رەھىم ئورۇندۇقنى قانىتى بىلەن يېپىپ ‪ ،‬يۈزلىرى بىر‪-‬بىرىگە قارئيدۇ ‪.‬رەھىم ئورۇندۇقاا قارئپ‬ ‫كېرۇبلرنىڭ چىرئيى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬رەھىم‪-‬شەپاەتلىك ئورۇننى ساندۇقنىڭ ئۈستىگە قويغىن ‪.‬مەن سااا گۇۋئھلىق بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ يەردە مەن سىلەر بىلەن كۆرۈشىمەن ‪ ،‬مەن سىلەرگە رەھىم‪-‬شەپاەت ئورنىنىڭ ئۈستىدىن ‪ ،‬گۇۋئھلىق ساندۇقىدىكى ئىككى كېرۇبنىڭ‬ ‫ئارىسىدىن ‪ ،‬مەن سااا ئىسرئئىللرغا بۇيرۇغان بارلىق نەرسىلەردىن سۆزلىشىمەن‪.‬‬ ‫‪23‬سەن يەنە ياغاچتىن بىر ئۈستەل ياسىغىن ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئىككى گەز ‪ ،‬كەالىكى بىر گەز ‪ ،‬ئېگىزلىكى بىر يېرىم مېتىر‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇنى ساپ ئالتۇن بىلەن ئورئپ ‪ ،‬ئەترئپىغا ئالتۇن تاج ياساڭ‪.‬‬ ‫‪25‬سەن ئۇنى قولنىڭ كەالىكى بىلەن چېگرىسى قىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ چېگرىسىغا ئالتۇن تاج ياساڭ‪.‬‬ ‫‪26‬سەن ئۇنىڭغا تۆت ھالاا ياساپ ‪ ،‬ئۈزۈكنى تۆت پۇتنىڭ تۆت بۇلۇاىغا قويغىن‪.‬‬ ‫‪27‬چېگرئنىڭ ئۇدۇلىدئ ئۈستەلنى كۆتۈرەلەيدىغان ھالاىلر بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪28‬سەن ياغاچتىن ياسالغان ياغاچلرنى ياساپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئالتۇن بىلەن ئورئپ ‪ ،‬ئۈستەلنى ئۇلر بىلەن بىللە ئېلىپ كېلىڭ‪.‬‬ ‫‪29‬قاچا‪-‬قۇچىلرنى ‪ ،‬قوشۇقلرنى ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۈستىنى ۋە قاچا‪-‬قۇچىلرنى يېپىپ ‪ ،‬ساپ ئالتۇندىن ياسىغىن ‪.‬ساپ ئالتۇندىن ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪30‬سەن ئۈستەلنىڭ ئۈستىگە ھەمىشە ئۈستەلنىڭ ئۈستىگە قويغىن‪.‬‬ ‫‪31‬ساپ ئالتۇندىن شام ياندۇرۇپ ‪ ،‬شامدئندىن ياسالغان شامدىن ياسالغان ‪:‬شام ‪ ،‬شاخلىرى ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلىرى ‪ ،‬تۈگمىلىرى ۋە گۈللىرى‬ ‫ئوخشاش بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇنىڭ يېنىدىن ئالتە شاخ چىاىدۇ ‪.‬بىر تەرەپتىن شامنىڭ ئۈچ شاخ ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپى شامنىڭ ئۈچ شاخ‪:‬‬ ‫‪33‬بادئمغا ئوخشاش ياسالغان ئۈچ قاچا ‪ ،‬بىر شاختا تۈگمەن ۋە گۈل بار ‪.‬يەنە ئۈچ قاچا باشاا شاختىكى بادئمغا ئوخشاش ياسالغان ‪ ،‬تۈگمە‬ ‫ۋە گۈل بىلەن ياسالغان ‪:‬شامدىن چىااان ئالتە شاختا‪.‬‬ ‫‪34‬شامدئندئ تۈگمىلىرى ۋە گۈللىرى بىلەن بادئمغا ئوخشاش تۆت قاچا بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬شامدىن چىاىدىغان ئالتە شاخاا ئاساسەن ‪ ،‬ئوخشاش ئىككى شاخنىڭ ئاستىدئ بىر تۈگۈن ‪ ،‬ئوخشاش ئىككى شاخنىڭ ئاستىدئ تۈگۈن ‪،‬‬ ‫ئوخشاش ئىككى شاخنىڭ ئاستىدئ تۈگۈن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬ئۇلرنىڭ تۈگمىلىرى ۋە شاخلىرى ئوخشاش بولىدۇ ‪:‬ھەممىسى ساپ ئالتۇندىن ياسالغان بىر پارچە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪37‬يەتتە چىرئغنى ياسىغىن ‪ ،‬ئۇلر چىرئغنى ياندۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا يورۇقلۇق ئاتا قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇنىڭ چىۋىالىرى ۋە ئۇششاق‪-‬چۈششەكلىرى ساپ ئالتۇندىن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪39‬ئۇ بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلردىن ساپ ئالتۇندىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪40‬ئۇلرنى تاغدئ كۆرسىتىلگەن ئەندىزە بويىچە ياسىغانلىاىڭغا قارئڭ‪.‬‬ ‫‪26‬باب‬‫‪1‬بۇنىڭدىن باشاا ‪ ،‬چېدىرنى ئون تال پەردە توقۇلغان رەختتىن توقۇلغان ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ۋە قىزىل رەالىك پەردىلەر بىلەن‬ ‫ياسىغىن ‪.‬ئۇلرنى ھىيلىگەر كېرۇبلر بىلەن ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪2‬بىر پەردىنىڭ ئۇزۇنلۇقى سەككىز يىگىرمە گەز ‪ ،‬بىر پەردىنىڭ كەالىكى تۆت گەز بولىدۇ ‪ ،‬پەردىلەرنىڭ ھەر بىرىنىڭ ئۆلچىمى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬بەش پەردە بىر‪-‬بىرىگە تۇتاشتۇرۇلىدۇ ‪.‬باشاا بەش پەردە بىر‪-‬بىرىگە تۇتاشتۇرۇلىدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬ئۆز‪-‬ئارئ تۇتاشتۇرۇلغان سېپىلدىن بىر پەردىنىڭ چېتىگە كۆك ھالاىلرنى ياسىغىن ‪.‬ئوخشاشل ‪ ،‬ئىككىنچى پەردىنىڭ ئۇلىنىشىدئ باشاا‬ ‫پەردىنىڭ ئەڭ چېتىدە ياساڭ‪.‬‬ ‫‪5‬بىر پەردە ئىچىدە ئەللىك ھالاا ‪ ،‬ئىككىنچى تۇتاشتۇرۇلغان پەردىنىڭ چېتىدە ئەللىك ھالاا ياسىغىن ‪.‬ھالاىلر بىر‪-‬بىرىنى تۇتاليدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬سەن ئەللىك ئالتۇندىن ياسالغان ئالتۇن پەردىلەرنى ياسىغىن ‪ ،‬پەردىلەرنى پەردىلەر بىلەن بىرلەشتۈرگىن ‪ ،‬ئۇ بىر چېدىر بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئۆچكە چېچىدىن پەردىلەرنى چېدىرىغا يېپىش ئۈچۈن ياسىغىن ‪.‬ئون بىر پەردە ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪8‬بىر پەردىنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئوتتۇز گەز ‪ ،‬بىر پەردىنىڭ كەالىكى تۆت گەز ‪ ،‬ئون بىر پەردىنىڭ ھەممىسى بىر ئۆلچەم بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬سەن بەش پەردىنى ‪ ،‬ئالتە پەردىنى ئۆزۈاگە باغلپ ‪ ،‬چېدىرنىڭ ئالدىدىكى ئالتىنچى پەردىنى بىر ھەسسە قاتليسەن‪.‬‬ ‫‪10‬ئاندىن ‪ ،‬بىر پەردىنىڭ چېتىگە ئەللىك ھالاا ‪ ،‬ئىككىنچى پەردىنى تۇتاشتۇرىدىغان پەردىنىڭ چېتىگە ئەللىك ھالاا ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪11‬سەن ئەللىك مىستىن ياسالغان ساپالنى ياساپ ‪ ،‬چىۋىانى ھالاىلرغا سېلىپ ‪ ،‬چېدىرنى بىر جۈپ قىلىپ قويغىن‪.‬‬ ‫‪12‬چېدىر پەردىلىرىنىڭ قالدۇقلىرى ‪ ،‬قالغان يېرىم پەردىلەر چېدىرىنىڭ ئارقا تەرىپىگە ئېسىلىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪13‬چېدىرنىڭ پەردىسىنىڭ ئۇزۇنلۇقىدئ بىر تەرىپىدە بىر كۇب ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپىدە بىر كۇب بولۇپ ‪ ،‬ئۇ چېدىرنىڭ ئىككى تەرىپىگە ۋە ئۇ‬ ‫تەرىپىگە ئېسىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬قوچاارنىڭ تېرىسىنىڭ چېدىرىغا قىزىل بويالغان ۋە يوتاان تېرىسىنىڭ ئۈستىنى يېپىپ قويۇڭ‪.‬‬ ‫‪15‬سەن ئۆاكۈرنىڭ چېدىرى ئۈچۈن ئورنىدىن تۇرغىن‪.‬‬ ‫‪16‬تاختاينىڭ ئۇزۇنلۇقى ئون مېتىر ‪ ،‬بىر تاختاينىڭ كەالىكى بىر يېرىم مېتىر بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬بىر تاختايدئ ئىككى تاختا بولۇپ ‪ ،‬بىر‪-‬بىرىگە قارشى تىزىلىدۇ ‪.‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬چېدىرنىڭ بارلىق تاختايلىرىنى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪18‬چېدىرنىڭ تاختىسىنى ‪ ،‬جەنۇب تەرىپىدە يىگىرمە تاختاي ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪19‬يىگىرمە تاختاينىڭ ئاستىدئ قىرىق پايپاق كۈمۈش ياسىغىن ‪.‬ئىككى تاختا ئۈچۈن بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق ‪ ،‬يەنە ئىككى تاختاينىڭ‬ ‫ئاستىدئ ئىككى پايپاق‪.‬‬ ‫‪20‬چېدىرنىڭ شىمالى تەرىپىدە يىگىرمە تاختاي بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلرنىڭ قىرىق پايپاقلىرى ‪.‬بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق ‪ ،‬يەنە بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق‪.‬‬ ‫‪22‬چېدىرنىڭ غەرب تەرىپىگە ئالتە تاختاي ياساڭ‪.‬‬ ‫‪23‬چېدىرنىڭ ئىككى تەرىپىگە ئىككى تاختاي ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇلر ئاستىغا تۇتاشتۇرۇلۇپ ‪ ،‬بېشىنىڭ ئۈستىدىن بىر ھالاا باغلىنىدۇ ‪.‬شۇندئق قىلىپ ھەر ئىككىلىسى ئۈچۈن بولىدۇ ‪.‬ئۇلر ئىككى بۇلۇڭ‬ ‫ئۈچۈن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬ئۇلر سەككىز تاختاي ۋە ئۇلرنىڭ پايپاقلىرى كۈمۈش ‪ ،‬ئون ئالتە پايپاق بولىدۇ ‪.‬بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق ‪ ،‬يەنە بىر تاختاينىڭ‬ ‫ئاستىدئ ئىككى پايپاق‪.‬‬ ‫‪26‬سەن ياغاچتىن ياغاچ ياسىغىن ‪.‬چېدىرنىڭ بىر تەرىپىدىكى تاختايلر ئۈچۈن ‪،‬‬ ‫‪27‬چېدىرنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى تاختايلرغا بەش بالدئق ‪ ،‬چېدىرنىڭ ئىككى تەرىپىگە بەش بالدئق ‪ ،‬ئىككى تەرىپى غەربكە‪.‬‬ ‫‪28‬تاختاينىڭ ئوتتۇرىسىدىكى ئوتتۇرئ بالدئق ئاخىرىدىن ئاخىرىغىچە يېتىپ كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬تاختاينى ئالتۇن بىلەن ئورئپ ‪ ،‬ئالتۇن ھالاىلرنى قاۋئقخانىلرغا ئورۇنلشتۇرىسەن‪.‬‬ ‫‪30‬چېدىردئ تاغدئ كۆرسىتىلگەن مودىغا ئاساسەن چېدىرنى تىزىڭ‪.‬‬ ‫‪31‬سەن ھىيلە‪-‬مىكىر بىلەن كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ۋە ئىنچىكە توقۇلغان رەختتىن پەردە ياساپ ‪ ،‬كېرۇبلر بىلەن ياسىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇنى ئالتۇن بىلەن قاپلنغان شىتتىم ياغىچىدىن تۆت تۈۋرۈككە ئېسىپ قويغىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئىلمەكلىرى ئالتۇندىن ‪ ،‬تۆت پايپاق كۈمۈشتىن‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬پەردىنىڭ ئاستىغا پەردىسىنى ئېسىپ ‪ ،‬گۇۋئھلىق ساندۇقىنى پەردىنىڭ ئىچىگە ئەكېلىپ قويغىن ‪ ،‬پەردە سېنى مۇقەددەس جاي بىلەن ئەڭ‬ ‫مۇقەددەس جايغا بۆلۈپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬رەھىم‪-‬شەپاەتلىك ئورۇننى گۇۋئھلىق ساندۇقىغا ئەڭ مۇقەددەس جايدئ قويغىن‪.‬‬ ‫‪35‬ئۈستەلنى پەردىسىز قويماي ‪ ،‬شامنى چېدىرنىڭ يېنىدىكى ئۈستەلنىڭ ئۈستىگە جەنۇب تەرەپكە توغرىلپ قويغىن ‪ ،‬ئۈستەلنى شىمال‬ ‫تەرەپكە قويغىن‪.‬‬ ‫‪36‬چېدىرنىڭ ئىشىكىگە كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ۋە توق قىزىل رەختتىن تىكىلگەن چېدىرنىڭ ئىشىكىگە ئېسىڭ‪.‬‬ ‫‪37‬سەن ئاسما ياغاچتىن ياسالغان بەش تۈۋرۈكنى ياسىغىن ۋە ئۇلرنى ئالتۇن بىلەن قاپليسەن ‪ ،‬ئىلمەكلىرى ئالتۇندىن بولىدۇ ‪.‬سەن ئۇلرغا‬ ‫بەش پايپاق مىس سېلىڭ‪.‬‬ ‫‪27‬باب‬‫‪1‬ئۇزۇنلۇقى بەش سانتىمېتىر ‪ ،‬كەالىكى بەش مېتىر كېلىدىغان شىتىم ياغاچتىن بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياسىغىن ‪.‬قۇربانلىق سۇپىسى تۆت‬ ‫كۋئدرئت ‪ ،‬ئېگىزلىكى ئۈچ مېتىر بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇنىڭ مۈاگۈزىنىڭ تۆت بۇلۇاىغا ياسىغىن ‪ ،‬ئۇنىڭ مۈاگۈزى ئوخشاش بولىدۇ ‪ ،‬ئۇنى مىس بىلەن يۆگەيسەن‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇنىڭ كۈلىنى ‪ ،‬گۈرجەكلىرىنى ‪ ،‬گۈرجەكلىرىنى ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلرنى ‪ ،‬ئوت‪-‬چۆپلىرىنى ۋە ئوتۇنلىرىنى قوبۇل قىلىش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇنىڭ قاچا‪-‬‬ ‫قۇچىلىرىنى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪4‬سەن ئۇنى ساپ توردىن ياسىغىن ‪.‬تورنىڭ تۆت بۇلۇاىدئ تۆت دئنە مىس ھالاا ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇنى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئاستىغا قويغىن‪.‬‬ ‫‪6‬سەن قۇربانلىق سۇپىسىغا تاياق ‪ ،‬ياغاچتىن ياسالغان ياغاچلرنى ياساپ ‪ ،‬ئۇلرنى مىس بىلەن قاپليسەن‪.‬‬ ‫‪7‬تاياقلر ئۈزۈككە سېلىنىدۇ ۋە تاياقلر قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئىككى تەرىپىدە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇنى تاختاي بىلەن كاۋئك قىلىپ ياسىغىن ‪ ،‬ئۇ تاغدئ كۆرسىتىلگەندەك ‪ ،‬ئۇلرمۇ شۇندئق قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬چېدىرىنىڭ ھويلىسىنى ياسىغىن ‪ ،‬جەنۇب تەرىپى جەنۇب تەرىپىگە بىر يۈز ئۇزۇنلۇقتىكى يۈز كۇپلۇق ئېسىل رەختتىن تىكىلگەن‪.‬‬ ‫‪10‬يىگىرمە تۈۋرۈك ۋە يىگىرمە پايپاق مىستىن بولىدۇ ‪.‬تۈۋرۈكلەرنىڭ ئىلمەكلىرى ۋە قاچىلىرى كۈمۈشتىن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬ئوخشاشل ‪ ،‬شىمال تەرىپىنىڭ ئۇزۇنلۇقى يۈز مېتىر ‪ ،‬ئۇنىڭ يىگىرمە تۈۋرۈكى ۋە يىگىرمە ساندۇق مىس بولىدۇ ‪.‬تۈۋرۈكلەرنىڭ‬ ‫ئىلمەكلىرى ۋە ئۇلرنىڭ كۈمۈش قاچىلىرى‪.‬‬ ‫‪12‬غەرب تەرىپىدىكى ھويلىنىڭ كەالىكى ئەللىك گەز بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ تۈۋرۈكلىرى ئون ‪ ،‬ئوقلىرى ئون بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ھويلىنىڭ شەرق تەرىپىنىڭ كەالىكى ئەللىك گەز‪.‬‬ ‫‪14‬دەرۋئزىنىڭ بىر تەرىپىنىڭ ئاساۇچلىرى ئون بەش گەز بولىدۇ ‪:‬تۈۋرۈكلىرى ئۈچ ‪ ،‬ئوقلىرى ئۈچ‪.‬‬ ‫‪15‬يەنە بىر تەرىپىدە ئون بەش ئىنگلىز چىسى ئېسىلىدۇ ‪:‬تۈۋرۈكلىرى ئۈچ ‪ ،‬ئوقلىرى ئۈچ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪16‬ھويلىنىڭ دەرۋئزىسى كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ۋە سۆسۈن ۋە يىپتىن توقۇلغان يىپتىن توقۇلغان يىگىرمە گەز ئېسىلىدۇ ‪.‬ئۇلرنىڭ‬ ‫تۈۋرۈكلىرى تۆت ‪ ،‬پايپاقلىرى تۆت بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ھويلىنىڭ ئەترئپىدىكى تۈۋرۈكلەرنىڭ ھەممىسى كۈمۈش بىلەن تولدۇرۇلىدۇ ‪.‬ئۇلرنىڭ ئىلمەكلىرى كۈمۈشتىن ‪ ،‬پايپاقلىرى مىستىن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ھويلىنىڭ ئۇزۇنلۇقى يۈز گەز ‪ ،‬كەالىكى ئەللىك ئەللىك ‪ ،‬ئېگىزلىكى بەش مېتىر ئىنچىكە توقۇلغان كەندىر رەخت ۋە ئۇلرنىڭ پايپاقلىرى‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬چېدىرنىڭ بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرى ‪ ،‬ئۇنىڭ بارلىق ساندۇقلىرى ۋە ھويلىنىڭ بارلىق ساندۇقلىرى مىستىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪20‬ئىسرئئىل خەلاىگە بۇيرۇق چۈشۈرۈپ ‪ ،‬ئۇلر سېنى نۇر ئۈچۈن ئۇرغان ساپ زەيتۇننى ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬چىرئغنىڭ دئئىم كۆيۈپ‬ ‫تۇرۇشىغا بۇيرۇغىن‪.‬‬ ‫‪21‬جامائەت چېدىرىدئ گۇۋئھلىق بېرىشتىن بۇرۇناى پەردە يوق ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدىن كەچتىن‬ ‫ئەتىگەنگىچە بۇيرۇق قىلىدۇ ‪:‬بۇ ئىسرئئىل ئەۋلدلىرىغا ۋئكالىتەن ئەۋلدلىرىغا مەاگۈلۈك قانۇن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪28‬باب‬‫‪1‬ئىسرئئىل ئەۋلدىدىن ئىنىڭ ھارۇننى ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى بىللە ئېلىپ كەتكىن ‪ ،‬ئۇ مااا روھانىيلىق ئورنىدئ مااا خىزمەت قىلسۇن ‪ ،‬ھەتتا‬ ‫ھارۇننىڭ ئوغۇللىرى ھارۇن ‪ ،‬نادئب ۋە ئابىخۇ ‪ ،‬ئېلىاازئر ۋە ئىتامار‪.‬‬ ‫‪2‬سەن قېرىندىشىڭ ھارۇن ئۈچۈن شان‪-‬شەرەپ ۋە گۈزەللىك ئۈچۈن مۇقەددەس كىيىملەرنى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪3‬سەن ئەقىل‪-‬پارئسەت روھىغا تولغان ئەقىللىق يۈرەكلەرگە سۆزلەڭ ‪ ،‬ئۇلر ھارۇننىڭ كىيىملىرىنى پاك قىلىپ ‪ ،‬ئۇنى روھانىيلىق ئورنىدئ‬ ‫مااا خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇلر ياسىغان كىيىملەر ‪.‬بىر كۆكرەك ‪ ،‬ئېفود ‪ ،‬بىر لىباس ‪ ،‬ئۆرۈلگەن چاپان ‪ ،‬مىتىر ۋە بەلۋئغ‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلر ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬قىزىل ۋە ئېسىل رەختلەرنى ئالىدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ۋە ئېسىل رەختتىن ياسالغان ئېفودنى ھىيلىگەرلىك بىلەن ئىشلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇنىڭ ئىككى مۈرىسى ئۇنىڭ ئىككى چېتىگە تۇتاشتۇرۇلىدۇ ‪.‬شۇنىڭ بىلەن ئۇ بىرلەشتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇنىڭ ئۈستىدىكى ئېفودنىڭ قىزىاارلىق كەمەرلىرى ئۇنىڭ خىزمىتىگە ئاساسەن ئوخشاش بولىدۇ ‪.‬ھەتتا ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن‬ ‫ۋە توق قىزىل رەختتىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪9‬سەن ئىككى دئنە ئونكۆك تاش ئېلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا بەنى‪-‬ئىسرئئىلنىڭ ئىسىملىرىنى قويغىن‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇلرنىڭ ئالتىسى بىر تاشاا ‪ ،‬قالغان ئالتە ئىسمى باشاا تاشاا ‪ ،‬ئۇلرنىڭ تۇغۇلۇشىغا ئاساسەن‪.‬‬ ‫‪11‬تاشاا ئويۇلغان ئويما ئەسەرگە ئوخشاش ‪ ،‬ئىمزئ ئويۇلغانغا ئوخشاش ‪ ،‬بۇ ئىككى تاشنى ئىسرئئىل ئەۋلدىنىڭ ئىسمى بىلەن ئويۇپ چىاىڭ ‪،‬‬ ‫ئۇلرنى ئالتۇن كۈمۈشتىن تىزىڭ‪.‬‬ ‫‪12‬بۇ ئىككى تاشنى ئىسرئئىللرغا خاتىرە تېشى ئۈچۈن ئېفودنىڭ مۈرىسىگە قويغىن ‪ ،‬ھارۇن ئۇلرنىڭ ئىسىملىرىنى ئىككى مۈرىسىگە‬ ‫پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىغا قويىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬سەن ئالتۇندىن ياسالغان ئالتۇننى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇچىدىكى ئىككى زەنجىر ساپ ئالتۇن ‪.‬گۈل چەمبىرىكىدە ئۇلرنى ياساپ ‪ ،‬گۈللۈك زەنجىرنى تۇخۇمغا مەھكەم باغلڭ‪.‬‬ ‫‪15‬سەن ھىيلىگەرلىك بىلەن ھۆكۈم كۆكرىكىنى ياسىغىن ‪.‬ئېفود خىزمىتىدىن كېيىن ئۇنى ياسىغىن ‪.‬ئۇنى ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪،‬‬ ‫سۆسۈن ۋە ئىنچىكە توقۇلغان كەندىر رەختتىن تىكىڭ‪.‬‬ ‫‪16‬تۆت ھەسسە كۆپەيتىلىدۇ ‪.‬ئۇزۇنلۇقى ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ‪ ،‬ئۇزۇنلۇقى ئۇنىڭ كەالىكى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇنىڭغا تاش ‪ ،‬ھەتتا تۆت قۇر تاش ئورنىتىڭ ‪.‬بىرىنچى قۇر ساردىيۇس ‪ ،‬توپاز ۋە كاربون بولىدۇ ‪:‬بۇ بىرىنچى قۇر بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ئىككىنچى قۇر بولسا زۇمرەت ‪ ،‬ياقۇت ۋە ئالماس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬ئۈچىنچى رەت لەگلەك ‪ ،‬ئاگات ۋە ئامىست‪.‬‬ ‫‪20‬تۆتىنچى قاتاردئ بىر بېرىل ‪ ،‬ئونكۇس ۋە قاشتېشى بار‪.‬‬ ‫‪21‬بۇ تاشلر ئىسرئئىللرنىڭ ئىسمى بىلەن ئون ئىككى بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئىسمى بويىچە ئىمزئ ئويۇلغانغا ئوخشاش بولىدۇ ‪.‬ھەر بىرى ئۇنىڭ‬ ‫ئىسمى بىلەن ئون ئىككى قەبىلە بويىچە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬ساپ ئالتۇندىن ياسالغان گۈلنىڭ ئۇچىدىكى كۆكرەك زەنجىرىنى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪23‬كۆكرەك قىسمىغا ئىككى ھالاا ئالتۇن ياساپ ‪ ،‬ئىككى ھالاىنى كۆكرەكنىڭ ئىككى ئۇچىغا قويغىن‪.‬‬ ‫‪24‬سەن ئىككى گۈللۈك زەنجىرنى كۆكرەكنىڭ ئۇچىدىكى ئىككى ھالاا سېلىڭ‪.‬‬ ‫‪25‬ئىككى گۈللۈك زەنجىرنىڭ قالغان ئىككى ئۇچىنى ئىككى تۇخۇمغا باغلپ ‪ ،‬ئېفودنىڭ مۈرىسىگە قويۇڭ‪.‬‬ ‫‪26‬ئاندىن ‪ ،‬ئىككى ئالتۇن ھالاا ياسىغىن ۋە ئۇنى كۆكرەكنىڭ ئىككى ئۇچىغا ئېفود يان تەرىپىدىكى چېگرىسىغا قويغىن‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇنىڭدىن باشاا يەنە ئىككى ئالتۇن ھالاا ياساپ ‪ ،‬ئۇنى ئېفودنىڭ ئىككى تەرىپىگە ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدى تەرىپىگە ‪ ،‬باشاا تۇتاشتۇرۇشاا قارشى‬ ‫ئېفودنىڭ قىزىق بەلۋئغنىڭ ئۈستىگە قويۇڭ‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇلر كۆكرەك كېپىكىنى ئېفودنىڭ قىزىاارلىق بەلۋئغنىڭ ئۈستىدە بولۇپ ‪ ،‬كۆكرەك كېپىكى ئېفودتىن بوشىتىلمىسۇن دەپ ‪ ،‬كۆكرەكنى‬ ‫ئېفودنىڭ ئۈزۈكىگە باغليدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬ھارۇن مۇقەددەس جايغا بارغاندئ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدئ مەاگۈ خاتىرە سارىيىغا بارغاندئ ‪ ،‬قەلبىدە ھۆكۈم سۈرىتىدە‬ ‫ئىسرئئىللرنىڭ ئىسىملىرىنى ئۆز ئۈستىگە ئالىدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬سەن ئۇرىم ۋە تۇممىمنىڭ كۆكرەك قىسمىغا قويغىن ‪.‬ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا كىرگەندە ‪ ،‬ئۇلر ھارۇننىڭ كۆالىدە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬سەن ئېفودنىڭ كىيىمىنى كۆك رەاگە ئايلندۇرىسەن‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪32‬ئۇنىڭ ئۈستىدە ‪ ،‬ئوتتۇرىسىدئ بىر تۆشۈك بولىدۇ ‪:‬ئۇ ئىجارىگە بېرىلمىسۇن دەپ ‪ ،‬ئۆاكۈرنىڭ تۆشۈكىگە ئوخشاش توقۇلغان ئەسەر‬ ‫باغلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇنىڭ ئاستى تەرىپىگە كۆك ‪ ،‬سۆسۈن ۋە سۆسۈن رەالىك ئانارلرنى ياساپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۇچىنى چۆرىدىگەن ھالدئ ‪.‬ئۇلرنىڭ ئارىسىدىكى‬ ‫ئالتۇن قواغۇرئقلر‪:‬‬ ‫‪34‬ئۇچىسىدىكى ئالتۇن قواغۇرئق ۋە ئانار ‪ ،‬ئالتۇن قواغۇرئق ۋە ئانار‪.‬‬ ‫‪35‬ھارۇنغا خىزمەت قىلىش كېرەك ‪.‬ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ مۇقەددەس جايغا كىرگەندە ۋە چىاااندئ ئۇنىڭ ئاۋئزى ئاالىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬سەن بىر تەخسە ساپ ئالتۇن ياساپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۈستىگە قەبرىگە ئويدۇرۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا سادئقەتمەنلىك بەلگىسى ئويۇلغاندەك‪.‬‬ ‫‪37‬سەن ئۇنى كۆك باغلقاا سېلىپ قويغىن ‪.‬ئۇ ئالدى تەرەپتە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪38‬ھارۇننىڭ پېشانىسىدە ‪ ،‬ھارۇن ئىسرئئىللرنىڭ بارلىق مۇقەددەس سوۋغاتلىرىدئ مۇقەددەس قىلىدىغان مۇقەددەس نەرسىلەرنىڭ‬ ‫گۇناھلىرىنى ئۈستىگە ئالىدۇ ‪.‬ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ قوبۇل قىلىنىشى ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇنىڭ پېشانىسىدە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪39‬سەن ئېسىل رەختتىن تىكىلگەن رەختنى كەشتىلەپ ‪ ،‬ساپ رەختتىن توپا توقۇپ ‪ ،‬يىڭنە سانجىپ توقۇپسەن‪.‬‬ ‫‪40‬ھارۇننىڭ ئوغۇللىرى ئۈچۈن چاپان ياساڭ ‪ ،‬ئۇلرغا بەلۋئغ ‪ ،‬شان‪-‬شەرەپ ۋە گۈزەللىك ئۈچۈن دوپپا ياساڭ‪.‬‬ ‫‪41‬سەن ئۇلرنى ئىنىڭ ھارۇنغا ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بىللە قويغىن ‪.‬ئۇلرنى روھلندۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرنى پاكلپ ‪ ،‬ئۇلرنى مۇقەددەس‬ ‫قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى روھانىيلىق ئورنىدئ مااا خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪42‬سەن ئۇلرنىڭ يالىڭاچلىاىنى يېپىش ئۈچۈن ئۇلرغا كەندىر رەخت ياسىغىن ‪.‬بەلدىن ھەتتا يوتىغىچە ئۇلر يېتىپ كېلىدۇ‪:‬‬ ‫‪43‬ئۇلر جامائەت چېدىرىغا كىرگەندە ياكى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ يېنىغا كېلىپ ‪ ،‬مۇقەددەس جايدئ خىزمەت قىلماقچى بولغاندئ ‪ ،‬ئۇلر ھارۇن‬ ‫ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئۈستىدە بولىدۇ ‪.‬ئۇلر گۇناھ‪-‬مەسىيەتنى ئۈستىگە ئالمايدۇ ۋە ئۆلمەيدۇ ‪.‬بۇ ئۇنىڭ ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ مەاگۈلۈك‬ ‫قانۇنى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬باب‬‫‪1‬بۇ ‪ ،‬ئۇلرنى مۇقەددەس قىلىش ‪ ،‬روھانىيلىق ئورنىدئ مااا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ئۇلرغا قىلىدىغان ئىشىڭ ‪:‬بىر بۇقا ‪ ،‬ئىككى قوچاارنى‬ ‫نۇقسانسىز ئېلىڭ‪.‬‬ ‫‪2‬خېمىرتۇرۇچ بولكا ‪ ،‬خېمىرتۇرۇچلر بىلەن ياغلنغان خېمىرتۇرۇچلر ۋە ياغ بىلەن ياغلنغان خېمىرتۇرۇچلر ‪.‬بۇغدئي ئۇنىدىن‬ ‫ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇلرنى بىر سېۋەتكە سېلىپ ‪ ،‬بۇقا ۋە ئىككى قوچاار بىلەن سېۋەتكە ئەكېلىپ قوي‪.‬‬ ‫‪4‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكىگە ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى سۇ بىلەن يۇيۇڭ‪.‬‬ ‫‪5‬سەن كىيىملەرنى ئېلىپ ھارۇنغا چاپان ‪ ،‬ئېفودنىڭ كىيىمى ‪ ،‬ئېفود ۋە كۆكرەك كېيىكىنى كىيىپ ‪ ،‬ئۇنى ئېفودنىڭ قىزىاارلىق كەمەر بىلەن‬ ‫باغلڭ‪.‬‬ ‫‪6‬سەن ئۇنىڭ بېشىنى سااگىلپ ‪ ،‬مۇقەددەس تاجنى مىتىرغا قوي‪.‬‬ ‫‪7‬ئاندىن ‪ ،‬ياغلىق ياغنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ بېشىغا تۆكۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا مەسىھ قىلىڭ‪.‬‬ ‫‪8‬ئوغۇللىرىنى ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا چاپان سېلىڭ‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇلرغا ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى كەمەر بىلەن باغلپ ‪ ،‬ئۇلرغا دوپپا كىيدۈرۈڭ ‪ ،‬روھانىينىڭ ئورنى مەاگۈلۈك قانۇن بولۇپ ‪،‬‬ ‫ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى مۇقەددەس قىلغىن‪.‬‬ ‫‪10‬سەن بۇقىنى جامائەت چېدىرىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىڭ ‪ ،‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى قوللىرىنى بۇقانىڭ بېشىغا قويىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬سەن بۇقانى جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ ئۆلتۈرگىن‪.‬‬ ‫‪12‬سەن بۇقانىڭ قېنىنى ئېلىپ ‪ ،‬بارمىاىڭ بىلەن قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ مۈاگۈزىگە قويۇپ ‪ ،‬بارلىق قانلرنى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئاستىغا‬ ‫تۆكۈڭ‪.‬‬ ‫‪13‬ئىچىنى يېپىپ تۇرىدىغان بارلىق ياغلرنى ‪ ،‬جىگەرنىڭ ئۈستىدىكى كاۋئكنى ‪ ،‬ئىككى بۆرەكنى ۋە ئۇلرنىڭ ئۈستىدىكى ياغنى ئېلىپ ‪،‬‬ ‫قۇربانلىق سۇپىسىدئ كۆيدۈرۈڭ‪.‬‬ ‫‪14‬لېكىن بۇقانىڭ گۆشى ‪ ،‬تېرىسى ۋە تىزەكلىرى لگېرسىز ئوت بىلەن كۆيدۈرۈلىدۇ ‪ ،‬بۇ گۇناھ قۇربانلىاى‪.‬‬ ‫‪15‬سەنمۇ بىر قوچاارنى ئېلىۋئلىسەن ‪.‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى قولىنى قوچاارنىڭ بېشىغا قويىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬قوچاارنى ئۆلتۈرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قېنىنى ئېلىپ ‪ ،‬قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئەترئپىغا چېچىڭ‪.‬‬ ‫‪17‬قوچاارنى پارچىلپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىچى ۋە پۇتلىرىنى يۇيۇپ ‪ ،‬ئۇنى پارچە‪-‬پارچە قىلىپ ‪ ،‬بېشىغا قوي‪.‬‬ ‫‪18‬پۈتۈن قوچاارنى قۇربانلىق سۇپىسىدئ كۆيدۈرۈۋېتىڭ ‪ ،‬بۇ پەرۋەردىگارغا ئاتاپ كۆيدۈرمە قۇربانلىق‪.‬‬ ‫‪19‬باشاا قوچاارنى ئېلىۋئلىسەن ‪.‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى قولىنى قوچاارنىڭ بېشىغا قويىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬ئاندىن ‪ ،‬قوچاارنى ئۆلتۈرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قېنىنى ئېلىپ ‪ ،‬ھارۇننىڭ ئوڭ قۇلىاىنىڭ ئۇچىغا ‪ ،‬ئوغۇللىرىنىڭ ئوڭ قۇلىاىنىڭ ئۇچىغا ‪ ،‬ئوڭ‬ ‫قولىنىڭ باش بارمىاىغا ۋە ئوڭ پۇتىنىڭ چوڭ بارمىاىغا قويۇپ ‪ ،‬قاننى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئەترئپىغا چېچىڭ‪.‬‬ ‫‪21‬سەن قۇربانلىق سۇپىسىدىكى ۋە ياغلنغان ياغنىڭ قېنىنى ئېلىپ ‪ ،‬ھارۇنغا ‪ ،‬ئۇنىڭ كىيىم‪-‬كېچەكلىرىگە ‪ ،‬ئوغۇللىرىغا ۋە ئوغۇللىرىنىڭ‬ ‫كىيىم‪-‬كېچەكلىرىگە چېچىڭ‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇنىڭدىن باشاا ‪ ،‬قوچااردىكى ياغ ۋە قوۋزئقنى ‪ ،‬ئىچىنى يېپىپ تۇرىدىغان ياغنى ‪ ،‬جىگەر ئۈستىدىكى كاۋئكنى ‪ ،‬ئىككى بۆرەكنى ۋە‬ ‫ئۇلرنىڭ ئۈستىدىكى ياغنى ۋە ئوڭ مۈرىنى ئېلىۋئلىسىز ‪.‬چۈنكى ئۇ بىر بېغىشلش قوچاار‪:‬‬ ‫‪23‬پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدىكى بىر نان ‪ ،‬يەنە بىر نان ماي ۋە بىر نان‪.‬‬ ‫‪24‬ھەممىنى ھارۇننىڭ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ قولىغا تاپشۇرغىن ‪.‬ئۇلرنى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ دولاۇن سوۋغا قىلىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪25‬سەن ئۇلرنىڭ قوللىرىنى قوبۇل قىلىپ ‪ ،‬قۇربانلىق سۇپىسىدئ كۆيدۈرمە قۇربانلىق ئۈچۈن كۆيدۈرۈڭ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدئ‬ ‫خۇشپۇرئق پۇرئق ئۈچۈن ‪ ،‬بۇ پەرۋەردىگارغا ئوت بىلەن قىلىنغان قۇربانلىق‪.‬‬ ‫‪26‬سەن ھارۇننى بېغىشلىغان قوچاارنىڭ كۆكرىكىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدئ دولاۇن سوۋغا قىلغىن‪.‬‬ ‫‪27‬سىلەر دولاۇن قۇربانلىانىڭ كۆكرىكىنى ‪ ،‬قول پۇلالتاان ۋە كۆتۈرۈلگەن ئېگىز قۇربانلىانىڭ مۈرىسىنى پاكلش قوچۇقىدىن ‪ ،‬ھەتتا‬ ‫ھارۇن ئۈچۈن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئۈچۈنمۇ مۇقەددەس قىلغىن‪.‬‬ ‫‪28‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئىسرئئىل ئەۋلدىدىن مەاگۈلۈك قانۇن بويىچە بولىدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ بىر قۇربانلىق قۇربانلىق بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬ھارۇننىڭ مۇقەددەس كىيىملىرى ئۇنىڭ ئوغۇللىرى بولۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭدئ مەسىھ قىلىنىدۇ ۋە ئۇلردئ مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇنىڭ ئورنىغا روھانىي بولغان ئوغلى جامائەتنىڭ چېدىرىغا كېلىپ ‪ ،‬مۇقەددەس جايدئ خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇلرنى يەتتە كۈن‬ ‫قويۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬ئاندىن ‪ ،‬قوچاارنىڭ قوچاارنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ گۆشىنى مۇقەددەس جايغا ئېلىپ بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪32‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى قوچاارنىڭ گۆشىنى ۋە سېۋەتتىكى ناننى جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ يەيدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇلر پاكلىنىش ئۈچۈن قىلىنغان نەرسىلەرنى يەيدۇ ‪ ،‬ئۇلرنى پاكلش ۋە پاكلش ئۈچۈن يەيدۇ ‪ ،‬ئەمما ناتونۇش كىشى ئۇنى يېمەيدۇ ‪،‬‬ ‫چۈنكى ئۇلر مۇقەددەس‪.‬‬ ‫‪34‬ئەگەر بېغىشلنغان گۆش ياكى ناندىن بولسا ‪ ،‬ئەتىگەنگىچە تۇرسا ‪ ،‬قالغان قىسمىنى ئوت بىلەن كۆيدۈرۈۋېتىڭ ‪ ،‬ئۇ يېيىشكە بولمايدۇ ‪،‬‬ ‫چۈنكى ئۇ مۇقەددەس‪.‬‬ ‫‪35‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬مەن سااا بۇيرۇغان بارلىق ئىشلر بويىچە ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىغا شۇندئق قىلغىن ‪.‬ئۇلرنى يەتتە كۈن پاك قىلغىن‪.‬‬ ‫‪36‬ھەر كۈنى گۇناھ‪-‬مەسىيەت ئۈچۈن گۇناھ ئۈچۈن قۇربانلىق قىلىش ئۈچۈن بىر بۇقا تەقدىم قىلىڭ ‪.‬ئۇنى قۇربانلىق قىلغىنىڭىزدئ ‪ ،‬قۇربانلىق‬ ‫سۇپىسىنى پاكليسىز ۋە ئۇنى ياغليسىز‪.‬‬ ‫‪37‬يەتتە كۈن قۇربانلىق سۇپىسىنى قۇربانلىق قىلىپ ‪ ،‬ئۇنى مۇقەددەس قىلغىن ‪.‬ئۇ ئەڭ مۇقەددەس قۇربانلىق سۇپىسى بولىدۇ ‪.‬قۇربانلىق‬ ‫سۇپىسىغا تەگكەن نەرسە مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪38‬مانا بۇ قۇربانلىق سۇپىسىغا سۇنۇڭ ‪.‬بىرىنچى يىلدىكى ئىككى قوزئ ئۇدئ كۈندىن كۈنگە توختىماي‪.‬‬ ‫‪39‬بىر قوزىنى ئەتىگەندە تەقدىم قىلىڭ ‪.‬باشاا قوزىنىمۇ تەكشى تەقدىم قىلىڭ‪:‬‬ ‫‪40‬بىر قوزئ بىلەن ئوندىن بىر ئۇن ئۇن ئارىلشتۇرۇلغان ماينىڭ تۆتىنچى قىسمى بىلەن ئارىلشتۇرۇلدى ‪.‬ئىچىملىك قۇربانلىاى ئۈچۈن بىر‬ ‫ھارئقنىڭ تۆتىنچى قىسمى‪.‬‬ ‫‪41‬باشاا قوزىلرنى كەچتە تەقدىم قىلىڭ ‪ ،‬ئۇنى ئەتىگەنلىك گۆش قۇربانلىاى ۋە ئىچىملىك قۇربانلىالىرى بويىچە تەييارلڭ‪.‬‬ ‫‪42‬بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدئ جامائەت چېدىرىنىڭ دەرۋئزىسى ئالدىدئ ئەۋلدمۇ ئەۋلد كۆيدۈرمە قۇربانلىق بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪43‬ئۇ يەردە مەن ئىسرئئىللر بىلەن كۆرۈشىمەن ‪ ،‬چېدىرى مېنىڭ شان‪-‬شەرىپىم بىلەن پاكلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪44‬مەن جامائەتنىڭ چېدىرى ۋە قۇربانلىق سۇپىسىنى پاكليمەن ‪ ،‬ھارۇننى ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىمۇ مۇقەددەس قىلىپ ‪ ،‬روھانىيلىق ئورنىدئ‬ ‫مااا خىزمەت قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪45‬مەن ئىسرئئىللر ئارىسىدئ ياشايمەن ۋە ئۇلرنىڭ خۇدئسى بولىمەن‪.‬‬ ‫‪46‬ئۇلر مېنىڭ خۇدئيىم پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلىدۇ ‪.‬مەن ئۇلرنى مىسىردىن ئېلىپ چىاىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئارىسىدئ ياشايمەن‪.‬‬ ‫‪30‬باب‬‫‪1‬خۇشبۇي ئىسرىالرنى كۆيدۈرۈش ئۈچۈن قۇربانلىق سۇپىسى ياسىغىن‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇزۇنلۇقى بىر سانتىمېتىر ‪ ،‬كەالىكى بىر سانتىمېتىر كېلىدۇ ‪.‬تۆت كۋئدرئت بولىدۇ ‪ ،‬ئېگىزلىكى ئىككى مېتىر بولىدۇ ‪ ،‬ئۇنىڭ مۈاگۈزى‬ ‫ئوخشاش بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇنى ساپ ئالتۇن ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۈستى ‪ ،‬يان تەرىپى ۋە مۈاگۈزى بىلەن قاپلڭ ‪.‬ئۇنىڭغا ئالتۇن تاج كىيدۈرۈڭ‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇنىڭ تاجىنىڭ ئاستىغا ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىككى بۇلۇاىغا ‪ ،‬ئىككى تەرىپىگە ئىككى ئالتۇن ھالاا ياسىغىن ‪.‬ئۇلر تاياقنى كۆتۈرەلەيدىغان جاي بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬سەن شىتتىم ياغىچىدىن ياسالغان ياغاچلرنى ياساپ ‪ ،‬ئالتۇن بىلەن قاپليسەن‪.‬‬ ‫‪6‬سەن ئۇنى گۇۋئھلىق ساندۇقىدىكى پەردىنىڭ ئالدىغا ‪ ،‬گۇۋئھلىق ئۈستىدىكى رەھىم‪-‬شەپاەت ئورنىنىڭ ئالدىغا قويغىن‪.‬‬ ‫‪7‬ھارۇن ھەر كۈنى ئەتىگەندە ئۇنىڭغا خۇشبۇي ئىسرىالرنى كۆيدۈرۈۋېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ھارۇن چىرئغلرنى تەڭ ياندۇرغاندئ ‪ ،‬ئۇ خۇشبۇي ئىسرىالرنى كۆيدۈرۈپ ‪ ،‬ئەۋلدلىرىڭلردئ پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدئ مەاگۈلۈك‬ ‫خۇشبۇي ئىسرىالرنى كۆيدۈرىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇنىڭغا ھېچااندئق خۇشبۇي ئىسرىالرنى ‪ ،‬كۆيدۈرمە قۇربانلىالرنى ۋە گۆش قۇربانلىالىرىنى سۇنماالر ‪.‬ئۇنىڭغا ئىچىملىك قۇربانلىق‬ ‫قىلماڭ‪.‬‬ ‫‪10‬ھارۇن ئۇنىڭ مۈاگۈزىدە يىلدئ بىر قېتىم گۇناھ قۇربانلىانىڭ قېنى بىلەن كاپارەت قىلىدۇ ‪.‬يىلدئ بىر قېتىم ئەۋلدلىرىڭلردئ ئۇنى پاكليدۇ ‪،‬‬ ‫بۇ پەرۋەردىگار ئۈچۈن ئەڭ مۇقەددەس‪.‬‬ ‫‪11‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪12‬ئىسرئئىللرنىڭ سانىنى ئۇلرنىڭ سانىدىن كېيىن ئالغىنىڭدئ ‪ ،‬ئۇلر سانىغاندئ ‪ ،‬ھەر بىر ئادەم پەرۋەردىگارغا ئۇنىڭ جېنى ئۈچۈن تۆلەم‬ ‫بېرىدۇ ‪.‬ئۇلرنى سانىغاندئ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئارىسىدئ ۋئبا بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇلرنىڭ سانىدىن ئۆتكەنلەرنىڭ ھەممىسى مۇقەددەس جاينىڭ شېكىلىدىن كېيىن يېرىم شېكېل بېرىدۇ( ‪.‬بىر شېكىل يىگىرمە گېرئ )‪:‬‬ ‫‪14‬ئۇلرنىڭ ئىچىدە يىگىرمە ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى بولغانلرنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارغا ھەدىيە قىلىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪15‬بايلر تېخىمۇ كۆپ بەرمەيدۇ ‪ ،‬كەمبەغەلر پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلغاندئ ‪ ،‬روھىڭلرنىڭ كاپالىتى ئۈچۈن يېرىم شېكېلدىن كەم‬ ‫بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬سەن بەنى ئىسرئئىلنىڭ كاپارەت پۇلىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى جامائەت چېدىرىنىڭ خىزمىتىگە تەيىنلەيسەن ‪.‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬ئۇ ئىسرئئىللرغا‬ ‫پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا ئاتاپ ‪ ،‬روھىڭلرنى پاكلىسۇن‪.‬‬ ‫‪17‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪18‬سەن يەنە بىر مىستىن ‪ ،‬ئۇنىڭ پۇتىدىن مىستىن ياسالغان ساپال ياساپ ‪ ،‬ئۇنى يۇيۇش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇنى جامائەت چېدىرى بىلەن قۇربانلىق‬ ‫سۇپىسىنىڭ ئارىسىغا قويغىن ‪ ،‬ئۇنىڭغا سۇ سالىسەن‪.‬‬ ‫‪19‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى قوللىرىنى ۋە پۇتلىرىنى يۇيۇشى كېرەك‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلر جامائەتنىڭ چېدىرىغا كىرگەندە ‪ ،‬ئۇلر سۇ بىلەن يۇيۇپ ‪ ،‬ئۆلمەيدۇ ‪.‬ياكى ئۇلر قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ يېنىغا كېلىپ ‪،‬‬ ‫پەرۋەردىگارغا ئوت بىلەن كۆيدۈرمەكچى بولغان قۇربانلىانى كۆيدۈرۈش ئۈچۈن‪:‬‬ ‫‪21‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬ئۇلر قوللىرىنى ۋە پۇتلىرىنى يۇيۇپ ‪ ،‬ئۆلمەيدۇ ‪ ،‬بۇ ئۇلر ئۈچۈن ‪ ،‬ھەتتا ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئەۋلدمۇ‬ ‫ئەۋلد قانۇن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬بۇنىڭدىن باشاا ‪ ،‬پەرۋەردىگار مۇساغا ‪: -‬دېدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۆزۈاگە ئاساسلىق خۇشپۇرئق خۇشپۇرئق ‪ ،‬بەش يۈز شېكەر ‪ ،‬تاتلىق دئرچىننىڭ يېرىمى ‪ ،‬ھەتتا ئىككى يۈز ئەللىك شېكىل ‪ ،‬تاتلىق‬ ‫كالمدىن ئىككى يۈز ئەللىك شېكىل ئېلىپ بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪24‬كاسسىيەدىن بەش يۈز شېكېل ‪ ،‬مۇقەددەس جاينىڭ شېكىرىدىن كېيىن ۋە زەيتۇن يېغىدىن‪:‬‬ ‫‪25‬سەن ئۇنى مۇقەددەس مەلھەم مايغا ئايلندۇرىسەن ‪ ،‬ئۇ ئاپتاپپەرەس سەناىتىدىن كېيىن مەلھەم بىرىكمىسى بولۇپ ‪ ،‬ئۇ مۇقەددەس ياغلش‬ ‫مېيى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪26‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬جامائەتنىڭ چېدىرى ۋە گۇۋئھلىق ساندۇقىنى ياغليسىز‪.‬‬ ‫‪27‬دئستىخان ‪ ،‬بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلر ‪ ،‬شامدئن ۋە قاچا‪-‬قۇچىلر ۋە خۇشبۇي قۇربانلىق سۇپىسى‪.‬‬ ‫‪28‬بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلر ‪ ،‬لۋزئ ۋە پۇتى بىلەن كۆيدۈرمە قۇربانلىق سۇپىسى‪.‬‬ ‫‪29‬سەن ئۇلرنى ئەڭ مۇقەددەس قىلغىن ‪ ،‬ئۇلرنى مۇقەددەس قىلغىن ‪ ،‬ئۇلرغا تەگكەن نەرسە مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬سەن ھارۇننى ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى مەسىھ قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى مۇقەددەس روھانىينىڭ ئورنىدئ مااا خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪31‬سەن بەنى‪-‬ئىسرئئىلغا« ‪:‬بۇ ئەۋلدلىرىڭلر ئۈچۈن مااا مۇقەددەس ياغ ياغ بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪32‬ئىنساننىڭ تېنىگە تۆكۈلمەيدۇ ‪ ،‬ئۇنىڭ تەركىبىدىن كېيىن ئۇنىڭغا ئوخشىماڭ ‪.‬ئۇ مۇقەددەس ‪ ،‬ئۇ سىلەر ئۈچۈن مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬كىمكى ئۇنىڭغا ئوخشىسا ‪ ،‬ياكى بىرەرسىنى ناتونۇش كىشىگە قويسا ‪ ،‬ئۇ ئۆز خەلاىدىن ئۈزۈلۈپ قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬سااا تاتلىق خۇشپۇرئق ‪ ،‬تەم ‪ ،‬ئونچا ۋە گالبانۇم ئېلىپ بەر ‪.‬ساپ خۇشپۇرئق بىلەن بۇ تاتلىق تېتىتاۇلر ‪:‬ھەر‬ ‫بىرىنىڭ ئېغىرلىاى ئوخشاش بولىدۇ‪:‬‬ ‫‪35‬سەن ئۇنى خۇشپۇرئق ‪ ،‬ساپ ۋە مۇقەددەس بولغان گۈزەل سەناەتتىن كېيىن تاتلىق‪-‬تۈرۈم قىلىپ تەييارليسەن‪.‬‬ ‫‪36‬سەن ئۇنىڭ بىر قىسمىنى ناھايىتى ئاز ئۇرۇپ ‪ ،‬جامائەتنىڭ چېدىرىدئ گۇۋئھلىق بېرىشنىڭ ئالدىدئ قويغىن ‪ ،‬مەن ئۇ يەردە سىز بىلەن‬ ‫كۆرۈشىمەن ‪.‬ئۇ ئەڭ مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪37‬ئەتكەن ئەتىرگە كەلسەك ‪ ،‬ئۇنىڭ تەركىبىگە ئاساسەن ئۆزۈالرنى ياسىماالر ‪ ،‬بۇ پەرۋەردىگار ئۈچۈن مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪38‬كىمكى ئۇنىڭغا ئوخشاش پۇرئق چىاارسا ‪ ،‬ئۇنىڭ خەلاىدىن ئۈزۈلۈپ قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬قارئڭ ‪ ،‬مەن يەھۇدئ قەبىلىسىدىكى ھۇرنىڭ ئوغلى ئۇرىنىڭ ئوغلى بېزئلېلنى چاقىردىم‪:‬‬ ‫‪3‬مەن ئۇنى خۇدئنىڭ روھى ‪ ،‬ئەقىل‪-‬پارئسەت ‪ ،‬چۈشىنىش ‪ ،‬بىلىم ۋە ھەر خىل خىزمەتلەر بىلەن تولدۇردۇم‪.‬‬ ‫‪4‬ھىيلىگەرلىك بىلەن شۇغۇللىنىش ‪ ،‬ئالتۇن ‪ ،‬كۈمۈش ۋە مىس بىلەن ئىشلەش‪.‬‬ ‫‪5‬تاشلرنى كېسىش ‪ ،‬ئورنىتىش ۋە ياغاچ ئويۇشتا ‪ ،‬ھەر خىل خىزمەتلەر بىلەن شۇغۇللىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬مانا مەن ئۇنىڭ بىلەن دئن قەبىلىسىدىكى ئاخىساماچنىڭ ئوغلى ئاخوليابنى ئۇنىڭ بىلەن بىللە بەردىم ‪.‬ئەقىللىق يۈرەكلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ‬ ‫قەلبىدە مەن سااا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىنى قىلسۇن دەپ ئەقىل‪-‬پارئسەت ئاتا قىلدىم‪.‬‬ ‫‪7‬جامائەتنىڭ چېدىرى ‪ ،‬گۇۋئھلىق ساندۇقى ۋە ئۇنىڭدىكى رەھىم‪-‬شەپاەت ئورنى ۋە چېدىرىنىڭ بارلىق ئۆي جاھازىلىرى ‪،‬‬ ‫‪8‬دئستىخان ‪ ،‬ئۆي جاھازلىرى ‪ ،‬بارلىق ئۆي جاھازلىرى ۋە ساپال قۇربانلىق سۇپىسى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇنىڭ بارلىق ئۆي جاھازلىرى ‪ ،‬لزئ ۋە پۇتى بىلەن كۆيدۈرمە قۇربانلىق سۇپىسى‪.‬‬ ‫‪10‬روھانىي ھارۇنغا خىزمەت قىلىدىغان كىيىملەر ۋە روھانىي ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ كىيىملىرى روھانىينىڭ ئۆيىدە خىزمەت‬ ‫قىلتتى‪.‬‬ ‫‪11‬مۇقەددەس جايغا ياغلىق ياغ ۋە خۇشبۇي ئىسرىالر ‪.‬مەن سااا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسى بويىچە قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪13‬ئىسرئئىللرغا ئېيتاىنكى ‪« ،‬مېنىڭ دەم ئېلىش كۈنلىرىمنى ساقلالر ‪.‬شۇندئق قىلىپ ‪ ،‬مېنى پاكليدىغان پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى‬ ‫بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪14‬شۇاا ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنىنى ساقلالر ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇ سىلەر ئۈچۈن مۇقەددەسدۇر ‪.‬ئۇنى ناپاك قىلغانلر چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ ‪.‬چۈنكى ‪،‬‬ ‫كىمكى بۇ ئىشنى قىلسا ‪ ،‬ئۇ ئۆز قەۋمىدىن ئايرىلىدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪15‬ئالتە كۈن ئىشلىسە بولىدۇ ‪.‬يەتتىنچى كۈنى ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئۈچۈن مۇقەددەسدۇر ‪.‬كىمكى دەم ئېلىش كۈنىدە بىرەر ئىشنى‬ ‫قىلسا ‪ ،‬ئۇ چوقۇم ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل دەم ئېلىش كۈنىنى ساقلپ ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنىنى ئەۋلدمۇ ئەۋلد دئۋئملشتۇرىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬بۇ مەن بىلەن ئىسرئئىللر ئوتتۇرىسىدئ مەاگۈ بىر ئالمەت ‪ ،‬چۈنكى پەرۋەردىگار ئالتە كۈندە ئاسمان‪-‬زېمىننى يارئتتى ‪ ،‬يەتتىنچى كۈنى‬ ‫ئۇ ئارئم ئېلىپ ‪ ،‬ئارئم ئالدى‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇ سىناي تېغىدئ ئۇنىڭ بىلەن سۆزلىشىشنى ئاخىرلشتۇرغاندىن كېيىن ‪ ،‬خۇدئغا بارمىاى بىلەن يېزىلغان ئىككى گۇۋئھلىق ‪ ،‬تاش ئۈستەلنى‬ ‫بەردى‪.‬‬ ‫‪32‬باب‬‫‪1‬كىشىلەر مۇسانىڭ تاغدىن چۈشۈشنى كېچىكتۈرگەنلىكىنى كۆرۈپ ‪ ،‬كىشىلەر ھارۇننىڭ يېنىغا يىغىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬ئورنۇادىن تۇر ‪ ،‬بىزنى‬ ‫ئالدىمىزغا كېلىدىغان ئىلھ قىلغىن »دېدى ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬مۇسا پەيغەمبەر بىزنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىااان كىشىگە كەلسەك ‪ ،‬بىز ئۇنىڭ نېمە‬ ‫بولغانلىاىنى بىلمەيمىز‪.‬‬ ‫‪2‬ھارۇن ئۇلرغا _ ‪:‬ئايالىڭلرنىڭ ‪ ،‬ئوغۇللىرىڭ ۋە قىزلىرىڭنىڭ قۇلىاىدىكى ئالتۇن ھالاىلرنى ئۈزۈپ ‪ ،‬مېنىڭ يېنىمغا ئېلىپ كەل‪.‬‬ ‫‪3‬پۈتۈن خەلق قۇلقلىرىدىكى ئالتۇن ھالاىلرنى ئۈزۈپ ‪ ،‬ھارۇنغا ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪4‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى قولىغا ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى بىر موزئيغا ئايلندۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنى بىر موزئيغا ئايلندۇردى‪.‬‬ ‫‪5‬ھارۇن بۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدىدئ بىر قۇربانلىق سۇپىسى قۇردى ‪.‬ھارۇن جاكارلپ مۇندئق دېدى« ‪:‬ئەتە پەرۋەردىگارنىڭ زىياپىتى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر ئەتىسى ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬كۆيدۈرمە قۇربانلىق قىلدى ۋە تىنچلىق قۇربانلىالىرىنى ئېلىپ كەلدى ‪.‬كىشىلەر يەپ‪-‬ئىچىشكە‬ ‫ئولتۇرۇپ ئورنىدىن تۇرۇپ ئوينىدى‪.‬‬ ‫‪7‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬كەت ‪ ،‬چۈشۈالر »دېدى ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬مىسىردىن ئېلىپ چىااان خەلاىڭ ئۆزلىرىنى بۇزدى‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇلر مەن بۇيرۇغان يولدىن تېزل چەتنەپ كەتتى ‪:‬ئۇلر ئۇلرنى ئېرىتىلگەن موزئي قىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا چوقۇندى ۋە ئۇنىڭغا قۇربانلىق‬ ‫قىلدى ۋە« ‪:‬ئى ئىسرئئىللر ‪ ،‬سېنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىااان ئىلھلىرىڭلر!‬ ‫‪9‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬مەن بۇ كىشىلەرنى كۆردۈم ‪ ،‬مانا بۇ قاتتىق ئادەم‪.‬‬ ‫‪10‬ئەمدى مېنى يالغۇز قويغىن ‪ ،‬غەزىپىم ئۇلرغا قارشى قىزىپ ‪ ،‬ئۇلرنى يوقىتىمەن ‪ ،‬مەن سېنى ئۇلۇغ بىر خەلق قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪11‬مۇسا پەرۋەردىگار پەرۋەردىگاردىن يالۋۇرۇپ« ‪:‬ئى پەرۋەردىگار ‪ ،‬نېمىشاا مىسىر زېمىنىدىن زور كۈچ بىلەن ۋە كۈچلۈك قول بىلەن‬ ‫ئېلىپ كەلگەن خەلاىڭگە ئاچچىالىنىسەن؟‬ ‫‪12‬مىسىرلىالر نېمە ئۈچۈن« ‪:‬ئۇلرنى يامانلىق قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى تاغدئ ئۆلتۈرۈپ ‪ ،‬ئۇلرنى يەر يۈزىدىن يوقىتىۋەتتى؟ »دېيىشى كېرەك ‪.‬‬ ‫قاتتىق غەزىپىڭىزدىن يۈز ئۆرۈپ ‪ ،‬خەلاىڭىزگە قىلغان بۇ يامانلىاتىن توۋئ قىلىڭ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۆزۈڭ بىلەن قەسەم قىلغان قۇللىرىڭ ئىبرئھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ئىسرئئىللرنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ ۋە ئۇلرغا« ‪:‬مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى‬ ‫ئەرشتىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتىمەن ‪ ،‬مەن ئېيتاان بۇ زېمىننىڭ ھەممىسىنى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن ‪ ،‬ئۇلر مەاگۈ ئۇنىڭغا ۋئرىسلىق‬ ‫قىلىدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪14‬پەرۋەردىگار ئۆز خەلاىگە قىلماقچى بولغان يامانلىاىدىن توۋئ قىلدى‪.‬‬ ‫‪15‬مۇسا كەينىگە بۇرۇلۇپ تاغدىن چۈشتى ‪.‬گۇۋئھلىانىڭ ئىككى ئۈستەللىرى ئۇنىڭ قولىدئ ئىدى ‪:‬ئۈستەلر ئىككى تەرىپىگە يېزىلغان ‪.‬بىر‬ ‫تەرىپىگە ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپىگە يېزىلغان‪.‬‬ ‫‪16‬دئستىخانلر خۇدئنىڭ خىزمىتى بولۇپ ‪ ،‬يېزىق ئۈستەلگە ئويۇلغان خۇدئنىڭ يازمىسى ئىدى‪.‬‬ ‫‪17‬يەشۇئا ئۇلرنىڭ توۋلىغان ئاۋئزىنى ئاالپ ‪ ،‬مۇساغا« ‪:‬لگېردئ ئۇرۇش ئاۋئزى ئاالندى‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇ« ‪:‬خوجايىنلىق ئۈچۈن توۋلىغانلرنىڭ ئاۋئزى ئەمەس ‪ ،‬شۇندئقل يەاگەنلىكى ئۈچۈن يىغلىغانلرنىڭ ئاۋئزىمۇ ئەمەس ‪ ،‬بەلكى ناخشا‬ ‫ئېيتاانلرنىڭ ئاۋئزىنى ئااليمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇ لگېرغا يېاىنلشااندىن كېيىن ‪ ،‬موزئينى ۋە ئۇسسۇل ئويناۋئتاانلىاىنى كۆردى ‪.‬مۇسانىڭ غەزىپى قىزىپ ‪ ،‬ئۈستەلرنى قولىدىن‬ ‫چىاىرىپ ‪ ،‬تاغنىڭ ئاستىدئ تورمۇزلىدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ ياسىغان موزئينى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنى ئوتتا كۆيدۈرۈپ ‪ ،‬ئۇنى پارئشوكاا ئايلندۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنى سۇغا سۈرۈپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرنى ئىچىشكە‬ ‫باشلىدى‪.‬‬ ‫‪21‬مۇسا ھارۇنغا _ ‪:‬بۇ كىشىلەر سااا نېمە قىلىپ چوڭ گۇناھ سادىر قىلدىڭ؟‬ ‫‪22‬ھارۇن« ‪:‬پەرۋەردىگارىمنىڭ غەزىپى قىزىپ كەتمىسۇن ‪ ،‬سەن ئۇلرنىڭ كىشىلەرنى يامان يولغا سالغانلىاىنى بىلىسەن‪.‬‬ ‫‪23‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇلر مااا« ‪:‬بىزنى ئالدىمىزغا كېلىدىغان ئىلھ قىلغىن ‪ ،‬چۈنكى بىزنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىااان مۇسا مۇساغا كەلسەك ‪،‬‬ ‫بىز ئۇنىڭ نېمە بولغانلىاىنى بىلمەيمىز »دېدى‪.‬‬ ‫‪24‬مەن ئۇلرغا« ‪:‬كىمدە ئالتۇن بولسا ‪ ،‬ئۇنى سۇندۇرسۇن »دېدىم ‪.‬ئۇلر ئۇنى مااا بەردى ‪:‬ئاندىن ئۇنى ئوتاا تاشلىدىم ‪ ،‬بۇ موزئي چىاتى‪.‬‬ ‫‪25‬مۇسا كىشىلەرنىڭ يالىڭاچلىاىنى كۆرۈپ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ھارۇن ئۇلرنى دۈشمەنلىرى ئارىسىدئ نومۇس قىلغۇدەك قىلىپ قويدى‪.‬‬ ‫‪26‬مۇسا لگېرنىڭ دەرۋئزىسى ئالدىدئ تۇرۇپ ‪: -‬پەرۋەردىگارنىڭ تەرىپىدە كىم بار؟ ئۇ مېنىڭ يېنىمغا كەلسۇن ‪.‬لۋىينىڭ بارلىق ئوغۇللىرى‬ ‫ئۇنىڭ يېنىغا يىغىلدى‪.‬‬ ‫‪27‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇندئق دېدى ‪: -‬ئىسرئئىل خۇدئسى پەرۋەردىگار مۇندئق دەيدۇ« ‪:‬ھەر بىر ئادەمنى قىلىچىنى ئۇنىڭ يېنىغا ئېلىپ‬ ‫‪ ،‬دەرۋئزىدىن دەرۋئزىغا كىرىپ ‪ ،‬لگېرنىڭ ھەممە يېرىگە كىرىڭلر‪.‬‬ ‫‪28‬لۋىينىڭ ئەۋلدلىرى مۇسانىڭ سۆزىگە ئاساسەن ئىش قىلدى ‪.‬شۇ كۈنى ئۈچ مىڭدەك ئادەم يىاىلدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪29‬چۈنكى ‪ ،‬مۇسا پەيغەمبەرگە« ‪:‬ھەر كۈنى ئۆز ئوغلى ۋە قېرىندىشى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا ئۆزىنى بېغىشلالر »دېدى ‪.‬ئۇ بۈگۈن‬ ‫سىلەرگە بەخت ئاتا قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪30‬ئەتىسى ‪ ،‬مۇسا كىشىلەرگە« ‪:‬سىلەر چوڭ گۇناھ قىلدىڭلر ‪ ،‬ئەمدى مەن پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا كېلىمەن »دېدى ‪.‬ئېھتىياتچانلىق بىلەن‬ ‫سېنىڭ گۇناھلىرىڭنى كەچۈرۈم قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪31‬مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ _ ‪:‬ئى ‪ ،‬بۇ كىشىلەر چوڭ گۇناھ سادىر قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئالتۇن ئىلھ قىلدى‪.‬‬ ‫‪32‬لېكىن ‪ ،‬ئەگەر ئۇلرنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرۈم قىلساالر ‪.‬ئەگەر ئۇندئق بولمىسا ‪ ،‬مېنى يازغان كىتابىڭىزدىن ئۆچۈرۈۋېتىڭ‪.‬‬ ‫‪33‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬كىم مااا قارشى گۇناھ قىلغان بولسا ‪ ،‬مەن ئۇنى كىتابىمدىن ئۆچۈرۈۋېتىمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪34‬شۇاا ‪ ،‬بېرىپ ‪ ،‬كىشىلەرنى مەن سااا سۆزلىگەن جايغا ئېلىپ بارغىن ‪ ،‬مانا مېنىڭ پەرىشتەم سېنىڭ ئالدىڭغا بارىدۇ ‪ ،‬شۇندئقتىمۇ مەن‬ ‫زىيارەت قىلغان كۈنى ئۇلرنىڭ گۇناھلىرىنى كۆرىمەن‪.‬‬ ‫‪35‬پەرۋەردىگار كىشىلەرنى ئازئبلىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ھارۇن ياسىغان موزئينى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪33‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬كەتكىن ۋە بۇ يەردىن چىاىڭ ‪ ،‬سەن ۋە مىسىردىن ئېلىپ چىااان كىشىلەر ‪ ،‬مەن ئىبرئھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپاا‬ ‫قەسەم قىلغان زېمىنغا «‪:‬مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪2‬مەن سېنىڭ ئالدىڭدئ بىر پەرىشتە ئەۋەتىمەن ‪.‬مەن كەناانلىالرنى ‪ ،‬ئامورلرنى ‪ ،‬خىتتايلرنى ‪ ،‬پېرىزلىالرنى ‪ ،‬خىۋىلەرنى ۋە يېبۇسلرنى‬ ‫قوغلپ چىاىرىمەن‪.‬‬ ‫‪3‬سۈت ۋە ھەسەل ئېاىۋئتاان تۇپرئقاا ‪ ،‬چۈنكى مەن سېنىڭ ئارئالرغا چىامايمەن ‪.‬چۈنكى سەن قەيسەر ئادەم ‪ ،‬سېنى يولدئ يوقىتىپ‬ ‫قويماسلىاىم ئۈچۈن‪.‬‬ ‫‪4‬كىشىلەر بۇ يامان خەۋەرنى ئاالپ ‪ ،‬قايغۇردى ‪ ،‬ھېچكىم ئۇنىڭغا زىننەت بۇيۇملىرىنى سالمىدى‪.‬‬ ‫‪5‬چۈنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگار مۇساغا« ‪:‬بەنى ئىسرئئىلغا ئېيتاىنكى ‪ ،‬سىلەر بىر جاھىل خەلق ‪ ،‬مەن بىر دەمدىن كېيىن سېنىڭ ئارئاغا كېلىپ ‪،‬‬ ‫سېنى يەپ كېتەي‪.‬‬ ‫‪6‬ئىسرئئىللر ھورېب تېغىدىن زىننەت بۇيۇملىرىنى تارتىۋئلدى‪.‬‬ ‫‪7‬مۇسا چېدىرنى ئېلىپ ‪ ،‬لگېردىن يىرئق جايغا ئورۇنلشتۇردى ۋە ئۇنى جامائەتنىڭ چېدىرى دەپ ئاتىدى ‪.‬پەرۋەردىگارنى ئىزدىگەنلەرنىڭ‬ ‫ھەممىسى لگېر بولمىغان جامائەتنىڭ چېدىرىغا چىاتى‪.‬‬ ‫‪8‬مۇسا پەيغەمبەر چېدىرىغا چىاااندئ ‪ ،‬ھەممە ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ھەربىر كىشىنىڭ چېدىرىنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ تۇرۇپ ‪ ،‬مۇساغا قارىدى‬ ‫‪ ،‬تاكى ئۇ چېدىرىغا كىرگۈچە‪.‬‬ ‫‪9‬ھەزرىتى ئەيسا چېدىرغا كىرگەندە ‪ ،‬بۇلۇت تۈۋرۈك چۈشۈپ ‪ ،‬چېدىرنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ تۇرۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگار مۇسا بىلەن سۆزلەشتى‪.‬‬ ‫‪10‬ھەممە ئادەم بۇلۇت تۈۋرۈكنىڭ چېدىرنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ تۇرغانلىاىنى كۆردى ‪.‬ھەممە ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬چېدىرىنىڭ ئىشىكى‬ ‫ئالدىدىكى بارلىق كىشىلەر ئۇنىڭغا سەجدە قىلدى‪.‬‬ ‫‪11‬پەرۋەردىگار مۇسا پەيغەمبەرگە يۈزتۇرئنە سۆز قىلدى ‪.‬ئۇ يەنە لگېرغا بۇرۇلدى ‪ ،‬ئەمما ئۇنىڭ خىزمەتكارى نۇننىڭ ئوغلى يەشۇ‬ ‫چېدىرىدىن چىامىدى‪.‬‬ ‫‪12‬مۇسا پەرۋەردىگارغا مۇندئق دېدى« ‪:‬قارئالر ‪ ،‬مااا «‪:‬بۇ كىشىلەرنى ئېلىپ كېلىڭلر »‪ ،‬دېدى ‪.‬شۇندئقتىمۇ سەن« ‪:‬سېنى ئىسمىڭ بىلەن‬ ‫تونۇيمەن ‪ ،‬سەنمۇ مېنىڭ نەزىرىمدە مەرھەمەت تاپتىڭ »دېدىڭ‪.‬‬ ‫‪13‬شۇاا ‪ ،‬مەن سااا دۇئا قىلىمەنكى ‪ ،‬ئەگەر سېنىڭ نەزىرىڭدە مېھىر‪-‬شەپاەت تاپاان بولسام ‪ ،‬سېنى تونۇيمەن دەپ ‪ ،‬سېنىڭ يولۇانى‬ ‫كۆرسەت‪.‬‬ ‫‪14‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬مېنىڭ ھۇزۇرىم سەن بىلەن بىللە بولىدۇ ‪ ،‬مەن سااا ئارئم بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئەگەر سېنىڭ ھۇزۇرىڭ مەن بىلەن بىللە بولمىسا ‪ ،‬بىزنى بۇ يەردىن ئېلىپ كەتمە‪.‬‬ ‫‪16‬چۈنكى ‪ ،‬مەن ۋە خەلاىڭ سېنىڭ نەزىرىڭدە مېھىر‪-‬شەپاەت تاپاانلىاىمىز بۇ يەردە قەيەردە بىلىنىدۇ؟ سەن بىز بىلەن بىللە بارمامسەن؟ بىز‬ ‫ۋە مەن خەلاىڭنى يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەردىن ئايرىۋېتىمىز‪.‬‬ ‫‪17‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬سەن ئېيتاان سۆزنى مەنمۇ قىلىمەن ‪ ،‬چۈنكى سەن مېنىڭ نەزىرىمدە مېھىر‪-‬شەپاەت تاپتىڭ ‪ ،‬سېنى ئىسمىڭ‬ ‫بىلەن تونۇيمەن‪.‬‬ ‫‪18‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬مەندىن ئۆتۈنەي ‪ ،‬مااا شان‪-‬شەرىپىڭنى كۆرسەت‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇ مۇندئق دېدى« ‪:‬مەن بارلىق ياخشىلىالىرىمنى سېنىڭ ئالدىڭدىن ئۆتكۈزىمەن ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى سېنىڭ ئالدىڭدئ جاكارليمەن ‪.‬‬ ‫مەن كىمگە مەرھەمەت قىلىمەن ‪ ،‬كىمگە رەھىم قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ« ‪:‬سەن مېنىڭ يۈزۈمنى كۆرەلمەيسەن ‪ ،‬چۈنكى ھېچكىم مېنى كۆرەلمەيدۇ ۋە ياشايدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪21‬پەرۋەردىگار مۇندئق دېدى« ‪:‬مېنىڭ يېنىمدئ بىر يەر بار ‪ ،‬سەن تاشنىڭ ئۈستىدە تۇرىسەن‪».‬‬ ‫‪22‬مېنىڭ شان‪-‬شەرىپىم ئۆتۈپ كېتىۋئتااندئ ‪ ،‬سېنى قىيا تاشنىڭ ئۈستىگە قويۇپ ‪ ،‬يولدىن ئۆتكەندە سېنى قولۇم بىلەن يېپىۋئلىمەن‪.‬‬ ‫‪23‬قولۇمنى تارتىۋئلىمەن ‪ ،‬سەن مېنىڭ ئارقا قىسىملىرىمنى كۆرىسەن ‪ ،‬لېكىن يۈزۈم كۆرۈنمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا _ ‪:‬بىرىنچى تاشاا ئوخشاش ئىككى ئۈستەل تاشنى ياسىغىن ‪ ،‬مەن بۇ ئۈستەلرگە بىرىنچى جەدۋەلدىكى سۆزلەرنى‬ ‫يېزىپ قوياي‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪2‬ئەتىگەندە تەييارلىق قىلغىن ‪ ،‬ئەتىگەندە سىناي تېغىغا كېلىپ ‪ ،‬تاغنىڭ چوقاىسىدئ مااا ئۆزۈانى كۆرسەت‪.‬‬ ‫‪3‬ھېچكىم سېنىڭ يېنىڭغا چىامايدۇ ‪ ،‬پۈتۈن تاغدئ ھېچكىم كۆرۈنمىسۇن ‪.‬پادىلر ۋە پادىلر ئۇ تاغدىن ئىلگىرى باقمىسۇن‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ بىرىنچىسىگە ئوخشاش ئىككى ئۈستەل تاشنى توقۇپ چىاتى ‪.‬مۇسا ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك سىناي‬ ‫تېغىغا چىاتى ۋە ئىككى تاش ئۈستەلنى قولىغا ئالدى‪.‬‬ ‫‪5‬پەرۋەردىگار بۇلۇتاا چۈشۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ بىلەن بىللە تۇرۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى جاكارلىدى‪.‬‬ ‫‪6‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئالدىدىن ئۆتۈپ« ‪:‬رەببىم خۇدئ ‪ ،‬رەھىمدىل ‪ ،‬مېھرىبان ‪ ،‬سەۋرچان ‪ ،‬ياخشىلىق ۋە ھەقىاەت مول »دەپ جاكارلىدى‪.‬‬ ‫‪7‬مىڭلىغان كىشىلەرگە رەھىم‪-‬شەپاەت يەتكۈزۈش ‪ ،‬گۇناھ‪-‬مەسىيەت ‪ ،‬گۇناھ‪-‬مەسىيەتنى كەچۈرۈم قىلىش ‪ ،‬گۇناھكارلرنى ھەرگىز‬ ‫ئۆچۈرمەيدۇ ‪.‬ئۈچىنچى ۋە تۆتىنچى ئەۋلدقىچە بولغان ئاتىلرنىڭ بالىلرغا ‪ ،‬بالىلرنىڭ بالىلىرىغا قىلغان گۇناھلىرىنى يوقلش‪.‬‬ ‫‪8‬مۇسا ئالدىرئپ ‪ ،‬بېشىنى تۆۋەن سېلىپ يەرگە سەجدە قىلدى‪.‬‬ ‫‪9‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬ئەمدى مەن سېنىڭ نەزىرىڭدە مەرھەمەت تاپاان بولسام ‪ ،‬پەرۋەردىگارىم ‪ ،‬بىزدىن ئارىمىزغا بارغىن ‪.‬‬ ‫چۈنكى ئۇ قاتتىق ئادەم ‪.‬بىزنىڭ گۇناھلىرىمىزنى ۋە گۇناھلىرىمىزنى مەغپىرەت قىلغىن ۋە بىزنى مىرئسلىرىڭ ئۈچۈن ئالغىن‪.‬‬ ‫‪10‬ھەزرىتى ئەيسا مۇندئق دېدى ‪: -‬مەن بىر ئەھدە تۈزەيمەن ‪ ،‬پۈتۈن خەلاىڭ ئالدىدئ مەن يەر يۈزىدە ۋە ھېچااندئق بىر دۆلەتتە يۈز‬ ‫بەرمىگەن ئىشلرنى قىلىمەن ‪.‬سەن بىلەن بىللە بولغان بارلىق كىشىلەر پەرۋەردىگارنىڭ خىزمىتىنى كۆرىدۇ ‪ ،‬چۈنكى مەن سااا قىلىدىغان بىر‬ ‫قورقۇنچلۇق ئىش‪.‬‬ ‫‪11‬بۈگۈن مەن سااا بۇيرۇغانلىرىمغا ئەمەل قىلغىن ‪ ،‬مانا مەن سېنىڭ ئالدىڭدئ ئامورلر ‪ ،‬قانانلىالر ‪ ،‬خىتتايلر ‪ ،‬پېرىزلر ‪ ،‬خىۋىلەر ۋە‬ ‫يېبۇسلر بىلەن قوغلپ چىاىرىمەن‪.‬‬ ‫‪12‬ئۆزۈاگە دىااەت قىلغىن ‪ ،‬بولمىسا سەن قەيەرگە بارساڭ شۇ يەردىكى ئاھالىلەر بىلەن ئەھدە تۈزمىسۇن ‪ ،‬بولمىسا ئارئالردئ توزئق‬ ‫بولۇپ قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنى ۋەيرئن قىلىۋېتىڭ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۈرىتىنى بۇزۇپ تاشلڭ‪.‬‬ ‫‪14‬چۈنكى ‪ ،‬سەن باشاا ئىلھاا ئىبادەت قىلماڭ ‪ ،‬چۈنكى ئۇنىڭ ئىسمى ھەسەت قىلغۇچى پەرۋەردىگار ھەسەتخور خۇدئدۇر‪.‬‬ ‫‪15‬سەن بۇ يەردىكى ئاھالىلەر بىلەن ئەھدە تۈزمىسەڭ ‪ ،‬ئۇلر ئىلھلىرىغا ئەگىشىپ پاھىشىۋئزلىق قىلىپ ‪ ،‬ئىلھلىرىغا قۇربانلىق قىلىدۇ ‪،‬‬ ‫بىرى سېنى چاقىرىدۇ ‪ ،‬سەن ئۇنىڭ قۇربانلىالىرىنى يەيسەن‪.‬‬ ‫‪16‬سەن ئۇلرنىڭ قىزلىرىنى ئوغۇللىرىڭغا ئېلىپ بارغىن ‪ ،‬قىزلىرى ئىلھلىرىغا ئەگىشىپ پاھىشىۋئزلىق قىلىدۇ ‪ ،‬ئوغۇللىرىڭنى ئىلھلىرىغا‬ ‫ئەگىشىپ زىنا قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬سەن سېنى ئېرىگەن ئىلھلرغا ئايلندۇرمايسەن‪.‬‬ ‫‪18‬پېتىر نان ھېيتىنى ساقلىغىن ‪.‬يەتتە كۈن ئىچىدە ‪ ،‬مەن سااا بۇيرۇغاندەك ‪ ،‬پېتىر ناننى يەيسەن ‪ ،‬ئابىب ئايلىرىدئ ‪ ،‬چۈنكى ئابىب ئايدئ‬ ‫مىسىردىن چىاىپ كەتتىڭ‪.‬‬ ‫‪19‬ماترىسسانى ئاچاانلرنىڭ ھەممىسى مېنىڭ ‪.‬كال ياكى قوي بولسۇن ‪ ،‬كال ياكى قويلرنىڭ ھەممىسى ئەركەك‪.‬‬ ‫‪20‬لېكىن ‪ ،‬ئېشەكنىڭ تۇنجى قوينى قوزىلر بىلەن قايتۇرۇۋئلىسەن ‪ ،‬ئەگەر ئۇنى قۇتۇلدۇرمىساڭ ‪ ،‬ئۇنىڭ بوينىنى سۇندۇرىسەن ‪.‬‬ ‫ئوغۇللىرىڭىزنىڭ تۇنجى ئوغلىنى قۇتۇلدۇرىسىز ‪.‬ھېچكىم مېنىڭ ئالدىمدئ قۇرۇق كۆرۈنمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬ئالتە كۈن ئىشلەيسىز ‪ ،‬ئەمما يەتتىنچى كۈنى ئارئم ئالىسىز ‪ ،‬ۋئقتى كەلگەندە ۋە ھوسۇلدئ ئارئم ئالىسىز‪.‬‬ ‫‪22‬ھەپتە ‪ ،‬بۇغدئي ھوسۇلىنىڭ تۇنجى مېۋىسى ۋە يىل ئاخىرىدئ يىغىلىش بايرىمىنى ئۆتكۈزۈڭ‪.‬‬ ‫‪23‬يىلدئ ئۈچ قېتىم بارلىق بالىلىرىڭىز ئىسرئئىل خۇدئسى بولغان پەرۋەردىگار خۇدئ ئالدىدئ نامايان بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪24‬چۈنكى ‪ ،‬مەن سېنىڭ ئالدىڭدىكى مىللەتلەرنى قوغلپ چىاىرىپ ‪ ،‬چېگرىڭنى كېڭەيتىمەن ‪.‬سەن بىر يىلدئ ئۈچ قېتىم تەارىڭ‬ ‫پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا چىاماقچى بولغاندئ ‪ ،‬ھېچكىم سېنىڭ زېمىنىڭىزنى خالىمايدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬قۇربانلىانىڭ قېنىنى خېمىرتۇرۇچ بىلەن سۇنماڭ ‪.‬ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنىڭ قۇربانلىاى ئەتىگەنگىچە قالمايدۇ‪.‬‬ ‫‪26‬زېمىنىڭىزنىڭ تۇنجى مېۋىسىنى خۇدئيىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئۆيىگە ئېلىپ كېلىڭ ‪.‬ئانىسىنىڭ سۈتىدە بالىنى كۆرمەڭ‪.‬‬ ‫‪27‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى« ‪:‬بۇ سۆزلەرنى يېزىڭلر ‪ ،‬چۈنكى بۇ سۆزلەردىن كېيىن ‪ ،‬مەن ۋە ئىسرئئىللر بىلەن ئەھدە تۈزدۈم‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇ يەردە قىرىق كېچە‪-‬كۈندۈز پەرۋەردىگار بىلەن بىللە بولدى ‪.‬ئۇ نان يېمىدى ‪ ،‬سۇ ئىچمىدى ‪.‬ئۇ ئۈستەلگە ئەھدە سۆزلىرىنى ‪ ،‬ئون‬ ‫بۇيرۇقنى يازدى‪.‬‬ ‫‪29‬مۇسا پەيغەمبەر سىناي تېغىدىن چۈشۈپ ‪ ،‬مۇسانىڭ قولىدىكى ئىككى گۇۋئھلىق جەدۋىلىنى ئېلىپ ‪ ،‬تاغدىن چۈشكەندە ‪ ،‬مۇسا ئۇنىڭ بىلەن‬ ‫پارئالشااندئ يۈزىنىڭ تېرىسىنىڭ پارقىرئپ كەتكەنلىكىنى بىلمەيتتى‪.‬‬ ‫‪30‬ھارۇن ۋە پۈتۈن بەنى‪-‬ئىسرئئىل مۇسانى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ يۈز تېرىسى پارقىرئپ كەتتى ‪.‬ئۇلر ئۇنىڭ يېنىغا كېلىشتىن قورقاتتى‪.‬‬ ‫‪31‬مۇسا ئۇلرنى چاقىردى ‪.‬ھارۇن ۋە جامائەتنىڭ بارلىق ھۆكۈمدئرلىرى ئۇنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى ‪.‬مۇسا ئۇلر بىلەن سۆزلەشتى‪.‬‬ ‫‪32‬شۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬پۈتۈن ئىسرئئىللر يېاىنلشتى ‪.‬ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ سىناي تېغىدئ سۆزلىگەنلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪33‬مۇسا ئۇلر بىلەن سۆزلىشىپ بولغۇچە ‪ ،‬ئۇنىڭ يۈزىگە پەردە قويدى‪.‬‬ ‫‪34‬لېكىن ‪ ،‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن سۆزلىشىش ئۈچۈن ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا كىردى ‪.‬ئۇ چىاىپ ‪ ،‬ئىسرئئىللرغا ئۆزىگە‬ ‫بۇيرۇلغان سۆزلەرنى قىلدى‪.‬‬ ‫‪35‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل مۇسانىڭ چىرئيىنى كۆرۈپ ‪ ،‬مۇسانىڭ يۈزىنىڭ تېرىسىنىڭ پارقىرئپ كەتكەنلىكىنى كۆردى ‪.‬مۇسا پەيغەمبەرنى ئۇنىڭ‬ ‫يۈزىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪35‬باب‬‫‪1‬مۇسا ئەلەيھىسسالم پۈتۈن ئىسرئئىل جامائەتلىرىنى يىغىپ ‪ ،‬ئۇلرغا مۇندئق دېدى ‪: -‬بۇ پەرۋەردىگار بۇيرۇغان سۆزلەر‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪2‬ئالتە كۈن ئىشلىنىدۇ ‪ ،‬لېكىن يەتتىنچى كۈنى ‪ ،‬سىلەرگە مۇقەددەس كۈن ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ دەم ئېلىش كۈنى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬دەم ئېلىش كۈنى ‪ ،‬تۇرئلغۇلىرىڭىزغا ئوت قويماڭ‪.‬‬ ‫‪4‬مۇسا ئەلەيھىسسالم پۈتۈن ئىسرئئىل جامائىتىگە سۆز قىلىپ« ‪:‬بۇ پەرۋەردىگار بۇيرۇغان ئىش‪.‬‬ ‫‪5‬ئارئالردىن پەرۋەردىگارغا ئاتاپ قۇربانلىق قىلىڭلر ‪.‬كىمكى كۆالى خالىغان بولسا ‪ ،‬ئۇنى پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىق قىلسۇن ‪.‬ئالتۇن ‪،‬‬ ‫كۈمۈش ۋە مىس ‪،‬‬ ‫‪6‬كۆك ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ۋە ئىنچىكە كەندىر ‪ ،‬ئۆچكە چاچلىرى‪.‬‬ ‫‪7‬قوچاارنىڭ تېرىسى قىزىل بويالغان ‪ ،‬كەركىدئننىڭ تېرىسى ۋە چىۋىق ياغىچى ‪،‬‬ ‫‪8‬يورۇقلۇقاا ياغ ‪ ،‬ياغ ياغلش ۋە خۇشبۇي ئىسرىالر ئۈچۈن ياغ‪.‬‬ ‫‪9‬ئېفود ۋە كۆكرەك كېپىكى ئۈچۈن ياسالغان ئونسىك تاش ۋە تاشلر‪.‬‬ ‫‪10‬ئارئالردىكى بارلىق دئنا يۈرەكلەر كېلىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغانلىرىنى ئەمەلگە ئاشۇرىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬چېدىرى ‪ ،‬چېدىرى ۋە يېپىنچىسى ‪ ،‬تاختايلىرى ‪ ،‬تاختايلىرى ‪ ،‬قاۋئقخانىلىرى ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرى ۋە پايپاقلىرى ‪،‬‬ ‫‪12‬كېمە ۋە ئۇنىڭ تاياقلىرى ‪ ،‬رەھىم‪-‬شەپاەتلىك ئورۇندۇق ۋە يېپىنچا پەردە‪.‬‬ ‫‪13‬دئستىخان ‪ ،‬ئۇنىڭ تاياقلىرى ‪ ،‬بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرى ۋە نانلىرى‪.‬‬ ‫‪14‬چىرئغ ئۈچۈن چىرئغ ‪ ،‬ئۆي جاھازلىرى ۋە چىرئغلىرى ئۈچۈن يورۇتۇلغان ماي ‪،‬‬ ‫‪15‬خۇشبۇي قۇربانلىق سۇپىسى ‪ ،‬ئۇنىڭ تاياقلىرى ‪ ،‬ياغ مېيى ‪ ،‬تاتلىق خۇشبۇي بۇيۇملر ۋە چېدىرىنىڭ كىرىش ئېغىزىدىكى ئىشىككە‬ ‫ئېسىلغان‪.‬‬ ‫‪16‬كۆيدۈرمە قۇربانلىق سۇپىسى ‪ ،‬مىس تاسمىسى ‪ ،‬تاياقلىرى ۋە بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرى ‪ ،‬لۋزئ ۋە پۇتى قاتارلىالر‪.‬‬ ‫‪17‬ھويلىنىڭ دۈمبىسى ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرى ۋە پايپاقلىرى ۋە ھويلىنىڭ ئىشىكىگە ئېسىلغان ‪،‬‬ ‫‪18‬چېدىرىنىڭ مىخلىرى ‪ ،‬ھويلىنىڭ مىخلىرى ۋە سىملىرى ‪،‬‬ ‫‪19‬خىزمەت كىيىمى ‪ ،‬مۇقەددەس جايدئ خىزمەت قىلىش ‪ ،‬روھانىي ھارۇننىڭ مۇقەددەس كىيىملىرى ۋە ئوغۇللىرىنىڭ كىيىملىرى روھانىيلىق‬ ‫ئورنىدئ خىزمەت قىلىش‪.‬‬ ‫‪20‬ئىسرئئىللرنىڭ پۈتۈن جامائەتلىرى مۇسانىڭ ھۇزۇرىدىن ئايرىلدى‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلر كېلىپ ‪ ،‬كۆالى ئۇنى لەرزىگە سالدى ‪ ،‬روھى خالىغانلر كەلدى ‪.‬ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىالىرىنى جامائەت چېدىرىنىڭ‬ ‫خىزمىتىگە ‪ ،‬بارلىق خىزمەتلىرى ۋە مۇقەددەس كىيىملىرى ئۈچۈن ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇلر ئەر‪-‬ئايال بولۇپ ‪ ،‬كۆالى خالىغانچە كېلىپ ‪ ،‬بىلەيزۈك ‪ ،‬ھالاا ‪ ،‬ھالاا ‪ ،‬تاختا ‪ ،‬ئالتۇندىن ياسالغان بارلىق زىبۇزىننەتلەرنى ئېلىپ‬ ‫كەلدى‪.‬‬ ‫‪23‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬قىزىل ‪ ،‬ئېسىل كەندىر رەخت ‪ ،‬ئۆچكە چېچى ‪ ،‬قوچاارنىڭ قىزىل تېرىسى ۋە كەركىدئن تېرىسى تېپىلغان ھەر‬ ‫بىر كىشى ئۇلرنى ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪24‬كۈمۈش ۋە مىس قۇربانلىق قىلغانلرنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىالىرىنى ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪25‬ئەقىللىق ئاياللرنىڭ ھەممىسى قوللىرى بىلەن ئايلىنىپ ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬قىزىل ۋە ئېسىل رەختتىن توقۇلغان نەرسىلەرنى ئېلىپ‬ ‫كەلدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئەقىل‪-‬پارئسەت بىلەن ئۇلرنى قوزغىغان ئاياللرنىڭ ھەممىسى ئۆچكە چېچىنى ئۆرۈۋەتتى‪.‬‬ ‫‪27‬ھۆكۈمدئرلر ئېفود ۋە كۆكرەك كېپىكى ئۈچۈن ئونسىك تاش ۋە تاشلرنى ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪28‬خۇشپۇرئق ‪ ،‬ياغ ‪ ،‬ياغ ‪ ،‬ياغ ۋە تاتلىق خۇشبۇي نەرسىلەر ئۈچۈن‪.‬‬ ‫‪29‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل پەرۋەردىگارغا مۇسانىڭ قولى بىلەن قىلىشاا بۇيرۇغان ھەر خىل خىزمەتلەرنى ئىشلەشكە رئزى بولغان ھەر بىر ئەر‪-‬‬ ‫ئايال پەرۋەردىگارغا خۇشاللىق بىلەن ھەدىيە قىلدى‪.‬‬ ‫‪30‬مۇسا ئىسرئئىللرغا مۇندئق دېدى« ‪:‬قارئالر ‪ ،‬پەرۋەردىگار يەھۇدئ قەبىلىسىدىن ھۇرنىڭ ئوغلى ئۇرىنىڭ ئوغلى بېزئلېلنى چاقىردى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ ئۇنى خۇدئنىڭ روھى ‪ ،‬ئەقىل‪-‬پارئسەت ‪ ،‬چۈشىنىش ‪ ،‬بىلىم ۋە ھەر خىل خىزمەتلەر بىلەن تولدۇردى‪.‬‬ ‫‪32‬قىزىاارلىق ئەسەرلەرنى ئويۇش ‪ ،‬ئالتۇن ‪ ،‬كۈمۈش ۋە مىس بىلەن ئىشلەش‪.‬‬ ‫‪33‬تاش كېسىشتە ‪ ،‬ئۇلرنى تىكلەش ۋە ياغاچ ئويۇشتا ‪ ،‬ھەر خىل ھىيلىگەرلىكلەرنى قىلىش‪.‬‬ ‫‪34‬ئۇ ئۆزى ۋە دئن قەبىلىسىدىكى ئاخىساماچنىڭ ئوغلى ئاخوليابنى ئۆگىتىش ئۈچۈن قەلبىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪35‬ئۇ قەلب ‪ ،‬ئويمىچى ‪ ،‬ھىيلىگەر ‪ ،‬ۋە كەشتىچى ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬توق قىزىل رەختتىن ‪ ،‬توقۇمىچىلىاتىن ‪ ،‬ھەتتا توقۇمىچىلىاتىن‬ ‫‪ ،‬ھەتتا ھەر قاندئق ئىشنى قىلىدىغانلر ۋە ھىيلىگەرلىك بىلەن شۇغۇللنغۇچىلردىن قەلب ئەقىل‪-‬پارئسىتى بىلەن تولدى‪.‬‬ ‫‪36‬باب‬‫‪1‬ئاندىن كېيىن بېزئلېل ۋە ئاخولياب ۋە پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغانلىرى بويىچە مۇقەددەس جايغا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ھەر‬ ‫خىل خىزمەتلەرنى ئىشلەشنى بىلىش ئۈچۈن ئەقىل‪-‬پارئسەت ۋە ئەقىل‪-‬پارئسەت ئاتا قىلدى‪.‬‬ ‫‪2‬مۇسا پەيغەمبەر بېزئلېل ۋە ئاخوليابنى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ قەلبىگە ئەقىل‪-‬پارئسەت ئاتا قىلغان ھەر بىر دئنا يۈرەكنى چاقىردى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇلر مۇسا پەيغەمبەرنى ئىسرئئىللرنىڭ مۇقەددەس جايغا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ئېلىپ كەلگەن بارلىق سوۋغاتلىرىنى قوبۇل قىلدى ‪.‬‬ ‫ئۇلر ھەر كۈنى ئەتىگەندە ئۇنىڭغا ھەقسىز سوۋغاتلرنى ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪4‬مۇقەددەس جاينىڭ بارلىق ئىشلىرىنى قىلغان بارلىق دئنا كىشىلەر ئۆزلىرى ياسىغان خىزمىتىدىن كەلدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلر مۇسا پەيغەمبەرگە _ ‪:‬كىشىلەر پەرۋەردىگار بۇيرۇغان خىزمەتكە يەتمەيدۇ‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪6‬مۇسا پەيغەمبەرگە بۇيرۇق چۈشۈردى ‪.‬ئۇلر لگېرنىڭ ھەممە يېرىدە« ‪:‬ئەر‪-‬ئايال مۇقەددەس جاينى قۇربانلىق قىلىش ئۈچۈن تېخىمۇ‬ ‫كۆپ خىزمەت قىلمىسۇن »دەپ جاكارلىدى ‪.‬شۇاا كىشىلەر ئېلىپ كېلىشتىن چەكلەنگەن‪.‬‬ ‫‪7‬چۈنكى ئۇلردئ بار نەرسىلەر ئۇنى ياساشاا يېتەرلىك ئىدى ‪ ،‬بەك كۆپ‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى چېدىرنىڭ خىزمىتىنى قىلغان ھەر بىر دئنا يۈرەك كىشى ئون توق پەردە توقۇلغان رەختتىن توقۇلغان ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪،‬‬ ‫سۆسۈن ۋە توق قىزىل رەالىك پەردىلەرنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪9‬بىر پەردىنىڭ ئۇزۇنلۇقى يىگىرمە سەككىز گەز ‪ ،‬بىر پەردىنىڭ كەالىكى تۆت گەز ‪:‬پەردىلەرنىڭ ھەممىسى بىر چوالۇقتا ئىدى‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇ بەش پەردىنى بىر‪-‬بىرىگە باغلىدى ‪ ،‬قالغان بەش پەردىنى بىر‪-‬بىرىگە باغلىدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇ يەنە بىر پەردىنىڭ چېتىگە تۇتاشتۇرۇش ئېغىزىدىكى بىر پەردىنىڭ چېتىگە كۆك ھالاىلرنى ياسىدى ‪:‬ئوخشاشل ئۇ يەنە بىر پەردىنىڭ‬ ‫ئەڭ چېتىدە ‪ ،‬ئىككىنچىسىنى تۇتاشتۇردى‪.‬‬ ‫‪12‬ئەللىك ھالاا ئۇنى بىر پەردە قىلىپ ‪ ،‬ئەللىك ھالاا ئۇنى ئىككىنچى تۇتاشتۇرۇلغان پەردىنىڭ چېتىدە قىلدى ‪:‬ھالاىلر بىر پەردىنى يەنە بىر‬ ‫پەردە تۇتتى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ ئەللىك ئالتۇندىن ياسالغان ئالتۇن پەردىلەرنى ياساپ ‪ ،‬پەردىلەرنى بىر‪-‬بىرىگە تۇتاشتۇردى ‪.‬شۇنىڭ بىلەن ئۇ بىر چېدىرغا ئايلندى‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇ چېدىرنىڭ چېدىرى ئۈچۈن ئۆچكە چېچىدىن پەردە ياساپ ‪ ،‬ئۇنى ئون بىر پەردە قىلدى‪.‬‬ ‫‪15‬بىر پەردىنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئوتتۇز گەز ‪ ،‬تۆت پەردىسى بىر پەردىنىڭ كەالىكى ‪:‬ئون بىر پەردە بىر چوالۇقتا ئىدى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ بەش پەردىنى ئۆزى ‪ ،‬ئالتە پەردىنى ئۆزى باغلىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇ تۇتاشتۇرۇش پەردىسىنىڭ ئەڭ چېتىگە ئەللىك ھالاا ياساپ ‪ ،‬ئەللىك ھالاا ئۇنى ئىككىنچى جۈپ پەردىنىڭ چېتىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇ چېدىرنى بىر‪-‬بىرىگە باغلش ئۈچۈن ‪ ،‬ئەللىك مىستىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇ قوچاارنىڭ تېرىسىنىڭ چېدىرىغا قىزىل بويالغان ۋە ئۇنىڭ ئۈستىگە كەركىدئننىڭ تېرىسىنى يېپىپ قويدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬چىملىق ياغاچ چېدىرىغا تاختاي ياساپ بەردى‪.‬‬ ‫‪21‬تاختاينىڭ ئۇزۇنلۇقى ئون گەز ‪ ،‬تاختاينىڭ كەالىكى بىر يېرىم يېرىم ئىدى‪.‬‬ ‫‪22‬بىر تاختاينىڭ ئىككى تېنى بار بولۇپ ‪ ،‬بىر‪-‬بىرىدىن يىرئق ئىدى ‪.‬شۇندئق قىلىپ ئۇ چېدىرنىڭ بارلىق تاختايلىرىنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇ چېدىرى ئۈچۈن تاختايلرنى ياسىدى ‪.‬جەنۇب تەرەپكە يىگىرمە تاختاي‪:‬‬ ‫‪24‬ئۇ يىگىرمە تاختاينىڭ ئاستىدئ قىرىق ساندۇق كۈمۈش ياسىدى ‪.‬ئىككى تاختا ئۈچۈن بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق ‪ ،‬يەنە ئىككى‬ ‫تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق‪.‬‬ ‫‪25‬چېدىرنىڭ يەنە بىر تەرىپىگە ‪ ،‬ئۇ شىمال تەرەپكە قارئپ ‪ ،‬يىگىرمە تاختاي ياسىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇلرنىڭ قىرىق پايپاقلىرى ‪.‬بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق ‪ ،‬يەنە بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق‪.‬‬ ‫‪27‬چېدىرنىڭ غەرب تەرىپىگە ئالتە تاختاي ياسىدى‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇ ئىككى تاختاينى ئىككى تەرەپتىكى چېدىرنىڭ بۇلۇاىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇلر ئاستىغا تۇتاشتۇرۇلدى ۋە ئۇنىڭ بېشىغا بىر ھالاا تۇتاشتۇرۇلدى ‪.‬شۇندئق قىلىپ ئۇ ئىككى بۇلۇادئ ئىككىسىگە شۇندئق قىلدى‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇ يەردە سەككىز تاختاي بار ئىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ پايپاقلىرى ئون ئالتە دئنە كۈمۈش بولۇپ ‪ ،‬ھەر بىر تاختاينىڭ ئاستىدئ ئىككى پايپاق بار‬ ‫ئىدى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ ياغاچتىن ياسالغان ياغاچتىن ياسالغان ‪.‬چېدىرنىڭ بىر تەرىپىدىكى تاختايلر ئۈچۈن ‪،‬‬ ‫‪32‬چېدىرنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى تاختايلرغا بەش بالدئق ‪ ،‬چېدىرنىڭ غەرب تەرىپىگە بەش بالدئق‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇ ئوتتۇرئ بالدئقنى تاختاينىڭ بىر ئۇچىدىن يەنە بىر ئۇچىغىچە ئېتىش ئۈچۈن ياسىدى‪.‬‬ ‫‪34‬ئۇ تاختايلرنى ئالتۇن بىلەن قاپلىدى ۋە ئۇلرنىڭ ئالتۇن ھالاىلرنى قاۋئقخانىلرغا ئايلندۇردى ۋە تاياقلرنى ئالتۇن بىلەن قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪35‬ئۇ كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ۋە ئىنچىكە توقۇلغان رەختتىن بىر پەردە ياسىدى ‪.‬كېرۇبلر بىلەن ئۇنى ھىيلىگەرلىك قىلدى‪.‬‬ ‫‪36‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬ئۇ تۆت ياغاچتىن ياسالغان تۈۋرۈكنى ياساپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئالتۇن بىلەن قاپلىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ ئىلمەكلىرى ئالتۇندىن ئىدى ‪.‬ھەمدە‬ ‫ئۇلرغا تۆت پايپاق كۈمۈش تاشلىدى‪.‬‬ ‫‪37‬ئۇ چېدىرنىڭ ئىشىكىگە كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬قىزىل ۋە ئىنچىكە يىپتىن توقۇلغان رەختتىن تىكىلدى‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇنىڭ بەش تۈۋرۈكى ئىلمەكلىرى بىلەن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بۆلۈمچىلىرى ۋە قاچا‪-‬قۇچىلىرىنى ئالتۇن بىلەن قاپلىدى ‪ ،‬ئەمما بەش پايپاق مىستىن‬ ‫ئىدى‪.‬‬ ‫‪37‬باب‬‫‪1‬بېزئليەل شىتتىم ياغىچىدىن ياسالغان ساندۇقنى ياسىدى ‪:‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئىككى يېرىم ‪ ،‬كەالىكى بىر يېرىم ‪ ،‬كەالىكى بىر يېرىم ‪،‬‬ ‫ئېگىزلىكى بىر يېرىم ئىدى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇ ئىچى ۋە سىرتىدىكى ساپ ئالتۇن بىلەن قاپلپ ‪ ،‬ئەترئپىغا ئالتۇن تاج ياساپ بەردى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇنىڭغا تۆت ھالاا قۇيۇپ ‪ ،‬تۆت بۇلۇاىغا قويدى ‪.‬ھەتتا ئۇنىڭ بىر تەرىپىدە ئىككى ھالاا ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپىدە ئىككى ھالاا‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ ياغاچتىن ياسالغان ياغاچلرنى ياساپ ‪ ،‬ئالتۇن بىلەن قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇ ساندۇقنى ساندۇقنىڭ يېنىدىكى ھالاىلرغا قويدى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ ساپ ئالتۇندىن ياسالغان رەھىم‪-‬شەپاەتلىك ئورۇندۇقنى ياسىدى ‪:‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئىككى يېرىم ‪ ،‬كەالىكى بىر يېرىم مېتىر‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ ئىككى كېرۇبنى ئالتۇن قىلىپ ‪ ،‬بىر پارچىدىن ئۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرنى رەھىم‪-‬شەپاەت ئورنىنىڭ ئىككى چېتىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇ تەرىپىدە بىر كېرۇب ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپىدە يەنە بىر كېرۇب ‪:‬رەھىم ئورنىدىن ئۇنى ئىككى ئۇچىدىكى كېرۇبلرنى قىلدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪9‬كېرۇبلر قاناتلىرىنى ئېگىز قىلىپ ‪ ،‬قاناتلىرىنى رەھىم ئورۇندۇقنىڭ ئۈستىگە يېپىپ ‪ ،‬يۈزلىرى بىر‪-‬بىرىگە قارىدى ‪.‬ھەتتا رەھىمدىل‬ ‫ئورۇندۇقتا كېرۇبلرنىڭ چىرئيى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇ ياغاچتىن ياسالغان دئستىخاننى ياسىدى ‪:‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئىككى گەز ‪ ،‬كەالىكى بىر گەز ‪ ،‬ئېگىزلىكى بىر يېرىم مېتىر‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇ ساپ ئالتۇن بىلەن قاپلپ ‪ ،‬ئەترئپىغا ئالتۇن تاج قىلدى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇنىڭدىن باشاا ‪ ،‬ئۇ ئەترئپنى قول كەالىكىنىڭ چېگرىسى قىلدى ‪.‬ھەمدە ئۇنىڭ چېگرىسى ئۈچۈن ئالتۇن تاج ياسىدى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ ئۇنىڭغا تۆت ھالاا قۇيۇپ ‪ ،‬ئۈزۈكنى تۆت پۇتنىڭ تۆت بۇلۇاىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪14‬چېگرئنىڭ ئۇدۇلىدئ ھالاا ‪ ،‬ئۈستەلنىڭ ئۈستەلنى كۆتۈرىدىغان جايلىرى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇ چىۋىق ياغىچىدىن ياسالغان تاختايلرنى ياساپ ‪ ،‬ئالتۇن بىلەن قاپلپ ‪ ،‬ئۈستەلنى كۆتۈردى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ دئستىخاندىكى قاچا‪-‬قۇچىلرنى ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلرنى ‪ ،‬قوشۇقلرنى ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلرنى ۋە ياپاۇچلىرىنى ساپ ئالتۇندىن ياسىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇ شامنى ساپ ئالتۇندىن ياسىدى ‪.‬ئۇنىڭ شاخلىرى ‪ ،‬شاخلىرى ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلىرى ‪ ،‬گۈللىرى ۋە گۈللىرى ئوخشاش ئىدى‪:‬‬ ‫‪18‬ئالتە شاخ ئۇنىڭ يېنىدىن چىاىپ كەتتى ‪.‬شامنىڭ بىر تەرىپىدىن ئۈچ شاخ ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپىدىن شامنىڭ ئۈچ شاخ‪:‬‬ ‫‪19‬بىر شاخ ‪ ،‬تۈگمە ۋە گۈلدە بادئم مودىسىدىن كېيىن ياسالغان ئۈچ قاچا ھەمدە باشاا بىر شاختىكى بادئمغا ئوخشاش ئۈچ قاچا ‪ ،‬تۈگمەن ۋە‬ ‫گۈل ‪:‬شۇندئق قىلىپ شامدىن چىاىدىغان ئالتە شاخنىڭ ھەممىسىدە‪.‬‬ ‫‪20‬شامدئندئ بادئم ‪ ،‬تۈگمىلىرى ۋە گۈللىرىدەك تۆت قاچا بار ئىدى‪:‬‬ ‫‪21‬ئوخشاش ئىككى شاخنىڭ ئاستىدىكى تۈگمە ‪ ،‬ئوخشاش ئىككى شاخنىڭ ئاستىدىكى تۈگۈن ۋە ئوخشاش ئىككى شاخنىڭ ئاستىدىكى تۈگۈن‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇلرنىڭ تۈگمىلىرى ۋە شاخلىرى ئوخشاش ئىدى ‪:‬ھەممىسى ساپ ئالتۇندىن ياسالغان بىر پارچە ئەسەر ئىدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇ يەتتە چىرئغنى ‪ ،‬پەلەيلىرىنى ۋە پەلەيلىرىنى ساپ ئالتۇندىن ياسىدى‪.‬‬ ‫‪24‬ساپ ئالتۇندىن بىر تال ساپ ئالتۇندىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪25‬ئۇ خۇشبۇي قۇربانلىق سۇپىسىنى ياسىدى ‪.‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى بىر سانتىمېتىر ‪ ،‬كەالىكى بىر سانتىمېتىر ئىدى ‪.‬ئۇ تۆت چاسا ئىدى ‪.‬ئۇنىڭ‬ ‫ئېگىزلىكى ئىككى گەز ئىدى ‪.‬ئۇنىڭ مۈاگۈزى ئوخشاش ئىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇ ئۇنى ساپ ئالتۇن بىلەن قاپلىدى ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۈستى ۋە ئىككى تەرىپى ۋە ئۇنىڭ مۈاگۈزى ‪.‬ئۇ يەنە ئۇنىڭغا ئالتۇن تاج ياساپ بەردى‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇ ئىككى تاختاينىڭ ئىككى تەرىپىگە ‪ ،‬ئىككى تەرىپىگە ‪ ،‬ئىككى تەرىپىگە ئالتۇن ھالاىلرنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇ ياغاچتىن ياسالغان ياغاچلرنى ياساپ ‪ ،‬ئالتۇن بىلەن قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇ مۇقەددەس ياغنى ۋە خۇشپۇرئق خۇشپۇرئق خۇشپۇرئق خۇشپۇرئق ياغلرنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪38‬باب‬‫‪1‬ئۇ قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنى ياسىدى ‪.‬ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى بەش گەز ‪ ،‬كەالىكى بەش گەز ‪.‬ئۇ تۆت چاسا ئىدى ‪.‬ئۇنىڭ‬ ‫ئېگىزلىكى ئۈچ مېتىر‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇنىڭ مۈاگۈزىنى تۆت بۇلۇاىدئ قىلدى ‪.‬ئۇنىڭ مۈاگۈزى ئوخشاش بولۇپ ‪ ،‬ئۇنى مىس بىلەن قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلرنىڭ ‪ ،‬گۈرجەكلەرنىڭ ‪ ،‬قاچا‪-‬قۇچىلرنىڭ ‪ ،‬ئوت‪-‬چۆپلەرنىڭ ۋە ئوتۇنلرنىڭ بارلىق قاچا‪-‬‬ ‫قۇچىلىرىنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئوتتۇرىسىغا كومپاسنىڭ ئاستىدىكى بىر مىس تورنى ياساپ بەردى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇ تۆت تال ئۈزۈكنىڭ تۆت تەرىپىگە مىستىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ ياغاچتىن ياسالغان ياغاچلرنى ياساپ ‪ ،‬ئۇلرنى مىس بىلەن قاپلىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ تاياقلرنى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ يېنىدىكى ھالاىلرغا قويدى ‪.‬ئۇ قۇربانلىق سۇپىسىنى تاختاي بىلەن كاۋئك قىلدى‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇ جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكىگە يىغىلغان ئاياللر يىغىلغان كۆزەينەكتىن مىس ‪ ،‬ئۇنىڭ پۇتىنى مىستىن ياسىدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇ ھويلىنى قىلدى ‪:‬جەنۇب تەرەپتە جەنۇبنىڭ ھويلىلىرى ئېسىل يۈز رەختتىن توقاۇز يۈز كەندىر ئىدى‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇلرنىڭ تۈۋرۈكلىرى يىگىرمە ‪ ،‬مىس ئوقلىرى يىگىرمە ئىدى ‪.‬تۈۋرۈكلەرنىڭ ئىلمەكلىرى ۋە ئۇلرنىڭ قاچىلىرى كۈمۈشتىن ئىدى‪.‬‬ ‫‪11‬شىمال تەرىپىدە ئاسما يۈز يۈز ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرى يىگىرمە ‪ ،‬مىس ساندۇقلىرى يىگىرمە ئىدى ‪.‬تۈۋرۈكلەرنىڭ ئىلمەكلىرى ۋە ئۇلرنىڭ‬ ‫كۈمۈش قاچىلىرى‪.‬‬ ‫‪12‬غەرب تەرىپىگە ئەللىك سانتىمېتىر ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرى ئون ‪ ،‬پايپاقلىرى ئون ئىدى ‪.‬تۈۋرۈكلەرنىڭ ئىلمەكلىرى ۋە ئۇلرنىڭ كۈمۈش‬ ‫قاچىلىرى‪.‬‬ ‫‪13‬شەرقاە شەرقاە ئەللىك گەز‪.‬‬ ‫‪14‬دەرۋئزىنىڭ بىر تەرىپىنىڭ ئاساۇچلىرى ئون بەش گەز ئىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ تۈۋرۈكلىرى ئۈچ ‪ ،‬پايپاقلىرى ئۈچ‪.‬‬ ‫‪15‬ھويلىنىڭ دەرۋئزىسىنىڭ يەنە بىر تەرىپىدە ‪ ،‬بۇ قول ۋە ئۇ قولىدئ ئون بەش مېتىر دئرغا ئېسىلدى ‪.‬ئۇلرنىڭ تۈۋرۈكلىرى ئۈچ ‪ ،‬پايپاقلىرى‬ ‫ئۈچ‪.‬‬ ‫‪16‬ھويلىنىڭ ئەترئپىغا ئېسىلغان ئېسىل توقۇلمىلردىن ئىدى‪.‬‬ ‫‪17‬تۈۋرۈكلەرنىڭ ئوقلىرى مىس ئىدى ‪.‬تۈۋرۈكلەرنىڭ ئىلمەكلىرى ۋە ئۇلرنىڭ كۈمۈش قاچىلىرى ئۇلرنىڭ كۈمۈش پارچىلىرىنى قاپلىدى ‪.‬‬ ‫ھويلىنىڭ بارلىق تۈۋرۈكلىرى كۈمۈش بىلەن تولدى‪.‬‬ ‫‪18‬ھويلىنىڭ دەرۋئزىسىغا ئاسما كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ۋە ئىنچىكە توقۇلغان كەندىر رەختتىن تىكىلگەن بولۇپ ‪ ،‬ئۇزۇنلۇقى‬ ‫يىگىرمە گەز ‪ ،‬كەالىكى ئېگىزلىكى بەش گەز بولۇپ ‪ ،‬ھويلىنىڭ دئرغا ئېسىلىشاا مەساۇل ئىدى‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇلرنىڭ تۈۋرۈكى تۆت ‪ ،‬مىس ساندۇقلىرى تۆت ئىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ كۈمۈش ئىلمەكلىرى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بۆلۈمچىلىرى ۋە كۈمۈش قاچا‪-‬‬ ‫قۇچىلىرى قاپلنغان‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪20‬چېدىرىنىڭ ۋە ھويلىنىڭ ئەترئپىدىكى بارلىق ساندۇقلر مىستىن ياسالغان‪.‬‬ ‫‪21‬بۇ ‪ ،‬چېدىرىنىڭ يىغىندىسى ‪ ،‬ھەتتا گۇۋئھلىق چېدىرى ‪ ،‬مۇسا پەيغەمبەرنىڭ ئەمرى بويىچە ‪ ،‬لۋىيلرنىڭ خىزمىتى ئۈچۈن ‪ ،‬روھانىي‬ ‫ھارۇنغا ئوغلى ئىتامارنىڭ قولى بىلەن ھېسابلنغاندەك ‪ ،‬سانالغاندەك‪.‬‬ ‫‪22‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغانلرنىڭ ھەممىسىنى ئۇرنىڭ ئوغلى ئۇرئلنىڭ ئوغلى ھىزنىڭ ئوغلى بېزئليەل قىلدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇنىڭ بىلەن دئن قەبىلىسىدىكى ئاخىساماچنىڭ ئوغلى ئاخولياب ئويمىچى ‪ ،‬ھىيلىگەر ئىشچى ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬قىزىل ‪ ،‬قىزىل ۋە ئېسىل‬ ‫رەختتىن كەشتىلەنگەن‪.‬‬ ‫‪24‬مۇقەددەس جاينىڭ بارلىق خىزمىتىدە ئىشلەنگەن ئالتۇنلرنىڭ ھەممىسى ‪ ،‬ھەتتا قۇربانلىانىڭ ئالتۇنلىرىمۇ مۇقەددەس جاينىڭ شېكىرىدىن‬ ‫كېيىن يىگىرمە توقاۇز تالنت ‪ ،‬يەتتە يۈز ئوتتۇز شېكىل ئىدى‪.‬‬ ‫‪25‬جامائەتنىڭ سانىدىكى كۈمۈشلەر يۈز تالنت ‪ ،‬مىڭ يەتتە يۈز ئاتمىش ئون بەش شېكىل ئىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ھەر بىر ئادەم ئۈچۈن ‪ ،‬يەنى يېرىم شېكەر ‪ ،‬مۇقەددەس جاينىڭ شېكىرىدىن كېيىن ‪ ،‬يىگىرمە ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى بولغان ئالتە يۈز‬ ‫مىڭ ئۈچ مىڭ بەش يۈز ئەللىك كىشى ئۈچۈن سانىلىدىغان ھەر بىر كىشى ئۈچۈن بىر بېكا‪.‬‬ ‫‪27‬يۈز تال كۈمۈشتىن مۇقەددەس جاينىڭ پايپاقلىرى ۋە پەردىنىڭ پايپاقلىرى تاشلندى ‪.‬يۈز تالنتلىق يۈز پايپاق ‪ ،‬بىر تالنت ئىگىسى‪.‬‬ ‫‪28‬مىڭ يەتتە يۈز يەتمىش بەش شېكىلنىڭ ئىچىدە ئۇ تۈۋرۈكلەرگە ئىلمەك ياساپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بۆلۈملىرىنى يېپىپ ‪ ،‬تولدۇردى‪.‬‬ ‫‪29‬قۇربانلىانىڭ مىسسى يەتمىش تالنت ‪ ،‬ئىككى مىڭ تۆت يۈز شېكىل ئىدى‪.‬‬ ‫‪30‬شۇنىڭ بىلەن ئۇ جابدۇقلرنى جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكىگە ‪ ،‬مىس قۇربانلىق سۇپىسىغا ۋە مىستىن ياسالغان قۇربانلىق سۇپىسىغا ۋە‬ ‫قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪31‬ھويلىنىڭ پايپاقلىرى ‪ ،‬ھويلىنىڭ دەرۋئزىسى ۋە چېدىرنىڭ بارلىق ساندۇقلىرى ۋە ھويلىنىڭ بارلىق ساندۇقلىرى‪.‬‬ ‫‪39‬باب‬‫‪1‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ۋە سۆسۈن رەالىكلەردىن ئۇلر مۇقەددەس جايدئ خىزمەت قىلىش ئۈچۈن كىيىم‪-‬كېچەك توقۇپ ‪ ،‬ھارۇن ئۈچۈن‬ ‫مۇقەددەس كىيىملەرنى ياسىدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇ ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ۋە توق قىزىل رەختتىن ياسالغان ئېفودنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇلر ئالتۇننى نېپىز تەخسىگە ئۇرۇپ ‪ ،‬سىملرغا بۆلۈپ ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬قىزىل ‪ ،‬قىزىل رەختتىن ۋە ئېسىل رەختتىن توقۇلدى‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇلر ئۇنىڭغا مۈرىسىنى ياساپ ‪ ،‬بىر‪-‬بىرىگە باغلىدى ‪:‬ئىككى قىرغا تۇتاشتۇرۇلدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇنىڭ ئۈستىدىكى ئېفودنىڭ قىزىاارلىق كەمەرلىرى ئۇنىڭ خىزمىتىگە ئاساسەن ئوخشاش ئىدى ‪.‬ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن‬ ‫ۋە ئىنچىكە قوش رەختتىن ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر ئىسرئئىللرنىڭ ئىسمى يېزىلغان ئىمزئ ئويۇلغاندەك ‪ ،‬ئالتۇندىن ياسالغان ئالتۇندىن ياسالغان ئونسىك تاشلرنى ياسىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ ئۇلرنى ئىسرئئىللرنىڭ خاتىرە مۇنارىغا تاش قىلىپ قويسۇن دەپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئېفودنىڭ مۈرىسىگە قويدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا‬ ‫بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇ ئېفودنىڭ خىزمىتىگە ئوخشاش ھىيلىگەرلىك كۆكرىكىنى ياسىدى ‪.‬ئالتۇن ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ۋە ئىنچىكە رەختتىن‬ ‫تىكىلگەن‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇ تۆت كۋئدرئت ئىدى ‪.‬ئۇلر كۆكرەكنى ئىككى ھەسسە قىلدى ‪:‬ئۇزۇنلۇقى ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى ‪ ،‬كەالىكى بىر ھەسسە كۆپەيدى‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇلر ئۇنىڭغا تۆت قۇر تاش قويدى ‪:‬بىرىنچى رەت ساردىيۇس ‪ ،‬توپاز ۋە كاربون ئىدى ‪:‬بۇ بىرىنچى قۇر‪.‬‬ ‫‪11‬ئىككىنچى قۇر ‪ ،‬زۇمرەت ‪ ،‬ياقۇت ۋە ئالماس‪.‬‬ ‫‪12‬ئۈچىنچى قۇر ‪ ،‬لەگلەك ‪ ،‬ئاگات ۋە ئامەت‪.‬‬ ‫‪13‬تۆتىنچى قاتار ‪ ،‬بىر بېرىل ‪ ،‬ئونكۇس ۋە قاشتېشى‪.‬‬ ‫‪14‬بۇ تاشلر ئىسرئئىللرنىڭ ئىسمىغا ئاساسەن ئون ئىككى ‪ ،‬ئون ئىككى قەبىلىگە ئاساسەن ‪ ،‬ھەر بىر كىشىنىڭ ئىسمى يېزىلغان ئىمزئ‬ ‫ئويۇلغانغا ئوخشاش‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇلر كۆكرەك زەنجىرنىڭ ئۇچىغا ساپ ئالتۇندىن ياسالغان گۈلرنى توقۇپ چىاتى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇلر ئىككى ئۇنسىيە ئالتۇن ۋە ئىككى ئالتۇن ھالاا ياسىدى ‪.‬ھەمدە ئىككى ھالاىنى كۆكرەكنىڭ ئىككى ئۇچىغا قويۇڭ‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇلر ئىككى گۈللۈك زەنجىرنى ئىككى ھالاا بىلەن كۆكرەكنىڭ ئۇچىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪18‬ئىككى گۈللۈك زەنجىرنىڭ ئىككى ئۇچىنى ئىككى تۇخۇمغا باغلپ ‪ ،‬ئېفودنىڭ مۈرىسىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇلر ئىككى ھالاا ئالتۇن ھالاا ياساپ ‪ ،‬كۆكرەكنىڭ ئىككى ئۇچىغا ‪ ،‬ئېفودنىڭ ئىچكى تەرىپىدىكى چېگرىسىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلر يەنە ئىككى ئالتۇن ھالاا ياساپ ‪ ،‬ئېفودنىڭ ئىككى تەرىپىگە ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدى تەرىپىگە ‪ ،‬باشاا تۇتاشتۇرۇشاا قارشى ئېفودنىڭ قىزىق‬ ‫بەلۋئغنىڭ ئۈستىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلر كۆكرەك كېپىكىنى ئېفودنىڭ قىزىاارلىق بەلۋېغىنىڭ ئۈستىدە بولۇپ ‪ ،‬كۆكرەك كېپىكى ئېفودتىن بوشىتىلماسلىاى ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇنىڭ‬ ‫ئۈزۈكلىرى بىلەن كۆكرەكنى ئېفودنىڭ ھالاىسىغا باغلىدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ ئېفودنىڭ توپىنى كۆك رەادە قىلدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇ چاپىنىنىڭ ئوتتۇرىسىدئ تۆشۈكنىڭ ئەترئپىدئ بىر تۆشۈك بار بولۇپ ‪ ،‬ئۇ تۆشۈكنىڭ ئەترئپىدئ‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇلر ئۇچىسىدىكى كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن ‪ ،‬سۆسۈن ۋە توق قىزىل رەختتىن ياسالغان ئانارنىڭ ئۇچىسىغا ياسالدى‪.‬‬ ‫‪25‬ئۇلر ساپ ئالتۇندىن ياسالغان قواغۇرئق ياساپ ‪ ،‬قواغۇرئقنى ئانارنىڭ ئارىسىغا كىيىپ ‪ ،‬ئانارنىڭ ئوتتۇرىسىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪26‬قواغۇرئق ۋە ئانار ‪ ،‬قواغۇرئق ۋە ئانار ‪ ،‬كىيىمنىڭ ئۇچىسى ئەترئپىدئ ئايلىنىپ خىزمەت قىلىدۇ ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇلر ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئۈچۈن توقۇلغان ئېسىل رەختتىن تىكىلدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪28‬بىر مۇنچە ئېسىل كەندىر رەختتىن ‪ ،‬ئېسىل رەختتىن تىكىلگەن ئېسىل كەندىر رەختتىن ۋە ئېسىل رەختتىن تىكىلگەن كەندىر رەختتىن‬ ‫ياسالغان‪.‬‬ ‫‪29‬يىپتىن توقۇلغان رەختتىن توقۇلغان ‪ ،‬كۆك ‪ ،‬بىنەپشە ‪ ،‬سۆسۈن رەالىك يىپتىن ياسالغان ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇلر ساپ ئالتۇن تاجنىڭ تەخسىنى ياساپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارغا بېغىشلنغان ئىمزئ ئويۇلغانغا ئوخشاش يېزىق يازدى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇلر ئۇنى كۆككە باغلپ ‪ ،‬ئۇنى ئېگىز ئۈستىگە باغلىدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪32‬جامائەت چېدىرىنىڭ چېدىرىدىكى بارلىق ئىش تاماملندى ‪.‬ئىسرئئىللر پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك قىلدى‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇلر چېدىرنى مۇساغا ‪ ،‬چېدىرغا ‪ ،‬بارلىق ئۆي جاھازلىرىغا ‪ ،‬تاختايلىرىغا ‪ ،‬تاختايلىرىغا ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرىگە ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرىگە ۋە‬ ‫پايپاقلىرىغا ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪34‬قوچاارنىڭ تېرىسىنىڭ يېپىنچىسى قىزىل بويالغان ‪ ،‬كەركىدئننىڭ تېرىسىنىڭ يېپىنچىسى ۋە پەردىسىنىڭ پەردىسى‬ ‫‪35‬گۇۋئھلىق ساندۇقى ‪ ،‬ئۇنىڭ تاياقلىرى ۋە رەھىم‪-‬شەپاەت ئورنى ‪،‬‬ ‫‪36‬دئستىخان ‪ ،‬ئۇنىڭ بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرى ۋە نانلىرى‬ ‫‪37‬ساپ چىرئغ ‪ ،‬چىرئغلر بىلەن ‪ ،‬ھەتتا چىرئغلر ۋە بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلر ‪ ،‬يورۇقلۇقاا ماي قاچىلنغان‪.‬‬ ‫‪38‬ئالتۇن قۇربانلىق سۇپىسى ‪ ،‬ياغ مېيى ‪ ،‬خۇشبۇي ئىسرىالر ۋە چېدىرنىڭ ئىشىكىگە ئېسىلغان‪.‬‬ ‫‪39‬مىستىن ياسالغان قۇربانلىق سۇپىسى ۋە ئۇنىڭ ساپال مىسلىرى ‪ ،‬تاياقلىرى ۋە بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرى ‪ ،‬لۋزئ ۋە پۇتى ‪،‬‬ ‫‪40‬ھويلىنىڭ ئاسمالىرى ‪ ،‬تۈۋرۈكلىرى ۋە پايپاقلىرى ۋە ھويلىنىڭ دەرۋئزىسى ‪ ،‬ئارغامچا ‪ ،‬مىخلىرى ۋە چېدىرغا مۇلزىمەت قىلىدىغان‬ ‫بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلر جامائەت چېدىرى ئۈچۈن ئېسىلدى‪.‬‬ ‫‪41‬مۇقەددەس جايدئ خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان كىيىملەر ‪ ،‬روھانىي ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ كىيىملىرى روھانىيلىق ئورنىدئ‬ ‫خىزمەت قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪42‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغانلرنىڭ ھەممىسىگە ئاساسەن ‪ ،‬ئىسرئئىللر بارلىق خىزمەتلەرنى قىلدى‪.‬‬ ‫‪43‬مۇسا بارلىق خىزمەتلەرنى كۆرۈپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك قىلدى ‪ ،‬ئۇلرمۇ شۇندئق قىلدى ‪.‬مۇسا ئۇلرغا بەخت تىلىدى‪.‬‬ ‫‪40‬باب‬‫‪1‬پەرۋەردىگار مۇساغا مۇندئق دېدى‪:‬‬ ‫‪2‬بىرىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى ‪ ،‬جامائەت چېدىرىنىڭ چېدىرىنى قۇرغىن‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇنىڭغا گۇۋئھلىق ساندۇقىنى سېلىپ ‪ ،‬ساندۇقنى پەردە بىلەن يېپىش‪.‬‬ ‫‪4‬دئستىخاننى ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا تىزىلىدىغان ئىشلرنى تەرتىپكە سېلىڭ ‪.‬شامنى ئەكېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ چىرىغىنى ياندۇرۇڭ‪.‬‬ ‫‪5‬ئاندىن ‪ ،‬قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئالدىدئ ئالتۇن قۇربانلىق سۇپىسىنى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئالدىغا قويۇپ ‪ ،‬ئىشىكنىڭ ئاسما چېدىرىنى چېدىرىغا‬ ‫قويغىن‪.‬‬ ‫‪6‬كۆيدۈرمە قۇربانلىانىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنى جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ قويغىن‪.‬‬ ‫‪7‬جامائەتنىڭ چېدىرى بىلەن قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئارىسىغا لۋزئ ئورنىتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا سۇ قويغىن‪.‬‬ ‫‪8‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬ھويلىنىڭ ئەترئپىغا ئورناتتىڭ ۋە ھويلىنىڭ دەرۋئزىسىغا ئېسىپ قويغىن‪.‬‬ ‫‪9‬ئاندىن ‪ ،‬ياغ ياغنى ئېلىپ ‪ ،‬چېدىرى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق نەرسىلەرنى ياغلپ ‪ ،‬ئۇنى ۋە بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلرنى مۇقەددەس قىلغىن ‪ ،‬ئۇ‬ ‫مۇقەددەس بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬سەن كۆيدۈرمە قۇربانلىق سۇپىسىنى ۋە ئۇنىڭ بارلىق قاچا‪-‬قۇچىلىرىنى ياغلپ ‪ ،‬قۇربانلىق سۇپىسىنى مۇقەددەس قىلغىن ‪ ،‬ئۇ ئەڭ‬ ‫مۇقەددەس قۇربانلىق سۇپىسى بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬سەن لۋزئ ۋە ئۇنىڭ پۇتىغا مەسىھ قىلىپ ‪ ،‬ئۇنى مۇقەددەس قىلغىن‪.‬‬ ‫‪12‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى جامائەت چېدىرىنىڭ ئىشىكىگە ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬سۇ بىلەن يۇيۇڭ‪.‬‬ ‫‪13‬سەن ھارۇنغا مۇقەددەس كىيىملەرنى كىيىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا مەسىھ قىلىپ ‪ ،‬ئۇنى مۇقەددەس قىلغىن ‪.‬ئۇ مااا روھانىينىڭ ئىشخانىسىدئ مااا‬ ‫خىزمەت قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪14‬ئوغۇللىرىنى ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا چاپان كىيگىن‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇلرنىڭ ئاتاسىنى ياغلىغاندەك ‪ ،‬ئۇلرنى مەسىھ قىلغىن ‪ ،‬ئۇلر مااا روھانىيلىق ئورنىدئ مااا خىزمەت قىلسۇن ‪ ،‬چۈنكى ئۇلرنىڭ مەسىھ‬ ‫قىلىنىشى ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى ئىچىدە مەاگۈلۈك روھانىي بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬مۇسا پەيغەمبەر شۇندئق قىلدى ‪:‬پەرۋەردىگار بۇيرۇغاندەك ‪ ،‬ئۇمۇ شۇندئق قىلدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئىككىنچى يىلىنىڭ بىرىنچى ئېيى ‪ ،‬يەنى بىرىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى ‪ ،‬چېدىرى تىرىلدى‪.‬‬ ‫‪18‬ھەزرىتى ئەيسا چېدىرنى يىغىپ ‪ ،‬پايپاقلىرىنى مەھكەم باغلىدى ۋە تاختايلىرىنى ئورنىتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ تاختىلىرىنى قويدى ۋە تۈۋرۈكلىرىنى‬ ‫تىكلىدى‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇ چېدىرنى چېدىرىنىڭ ئۈستىگە كېڭەيتىپ ‪ ،‬چېدىرنىڭ ئۈستىنى ئۈستىگە قويدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ گۇۋئھلىانى ئېلىپ ‪ ،‬ساندۇقاا سالدى ۋە تاياقلرنى ساندۇقاا قويدى ۋە رەھىم‪-‬شەپاەتلىك ئورۇننى كېمىنىڭ ئۈستىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇ كېمىنى چېدىرىغا ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬يېپىنچا پەردىسىنى ئورنىتىپ ‪ ،‬گۇۋئھلىق ساندۇقىنى يېپىپ قويدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا‬ ‫بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ ئۈستەلنى جامائەتنىڭ چېدىرىغا ‪ ،‬چېدىرنىڭ شىمالىغا ‪ ،‬پەردىسىز قويدى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇ ناننى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىغا قويدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇ شامنى جامائەتنىڭ چېدىرىغا قويۇپ ‪ ،‬ئۈستەلنىڭ ئۇدۇلىدئ ‪ ،‬چېدىرنىڭ جەنۇب تەرىپىگە قويدى‪.‬‬

‫چىاىش‬

‫‪25‬ئۇ چىرئغلرنى پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا ياندۇردى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇ ئالتۇن قۇربانلىق سۇپىسىنى جامائەتنىڭ چېدىرىغا پەردىنىڭ ئالدىغا قويدى‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇ يەردە خۇشبۇي ئىسرىالرنى كۆيدۈردى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇ چېدىرنىڭ ئىشىكىگە ئېسىلدى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇ كۆيدۈرمە قۇربانلىق سۇپىسىنى جامائەت چېدىرىنىڭ چېدىرىنىڭ ئىشىكى ئالدىدئ قويدى ۋە ئۇنىڭغا كۆيدۈرمە قۇربانلىق ۋە گۆش‬ ‫قۇربانلىق قىلدى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇ جامائەتنىڭ چېدىرى بىلەن قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئارىسىغا لۋزئ ئورنىتىپ ‪ ،‬ئۇ يەرگە سۇ قويدى‪.‬‬ ‫‪31‬مۇسا ‪ ،‬ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى قوللىرىنى ۋە پۇتلىرىنى يۇيدى‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇلر جامائەتنىڭ چېدىرىغا كىرگەندە ‪ ،‬قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ يېنىغا كەلگەندە ‪ ،‬ئۇلر يۇيۇندى ‪.‬پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇ چېدىر ۋە قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ھويلىسىنى يىغىپ ‪ ،‬ھويلىنىڭ دەرۋئزىسىنى ئېسىپ قويدى ‪.‬شۇنىڭ بىلەن مۇسا بۇ ئىشنى تاماملىدى‪.‬‬ ‫‪34‬ئاندىن ‪ ،‬بىر بۇلۇت جامائەت چېدىرىنى قاپلىدى ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپى چېدىرنى تولدۇردى‪.‬‬ ‫‪35‬مۇسا جامائەتنىڭ چېدىرىغا كىرەلمىدى ‪ ،‬چۈنكى بۇلۇت ئۇنىڭدئ تۇرئتتى ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپى چېدىرنى تولدۇردى‪.‬‬ ‫‪36‬بۇلۇت چېدىرىنىڭ ئۈستىدىن كۆتۈرۈلسە ‪ ،‬بەنى‪-‬ئىسرئئىل پۈتۈن سەپەرلىرىگە ئاتلندى‪.‬‬ ‫‪37‬ئەگەر بۇلۇت كۆتۈرۈلمىگەن بولسا ‪ ،‬ئۇلر كۆتۈرۈلگەن كۈنگىچە سەپەر قىلمىدى‪.‬‬ ‫‪38‬چۈنكى ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بۇلۇتى كۈندۈزى چېدىرنىڭ ئۈستىدە ئىدى ‪ ،‬پۈتۈن سەپەر جەريانىدئ پۈتۈن ئىسرئئىللر ئالدىدئ كېچىدە ئوت‬ ‫يېاىپ تۇرئتتى‪.‬‬