تەۋرات قانۇنى 1باب1بۇ سۆزلەر مۇسانىڭ ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى پۈتۈن ئىسرائىلىيەگە چۆلدە ،قىزىل دېڭىزنىڭ ئۇدۇلىدىكى تۈزلەڭلىكتە ،پاران ، توپېل ،لبان ،ھازېروت ۋە دىزاھاب ئوتتۇرىسىدىكى سۆزلىرىدۇر. ( 2خورېبتىن سېيىر تېغىدىن كادېشبارنىياغا قەدەر ئون بىر كۈنلۈك مۇساپە بار). 3قىرىق يىلدا ،يەنى 11-ئايدا ،ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى ،مۇسا پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىگە ئاساسەن ،ئىسرائىللرغا سۆز قىلدى. 4ئۇ خېشبوندا ياشايدىغان ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننى ۋە ئېدرېيدىكى ئاستاروتتا تۇرىدىغان باشان پادىشاھى ئوگنى ئۆلتۈرگەندىن كېيىن: 5ئىئوردان دەرياسى ،موئاب زېمىنىدا ،مۇسا بۇ قانۇننى ااكارلشقا باشلىدى. 6خۇدايىمىز پەرۋەردىگار ھورېبتا بىزگە مۇنداق دېدى« :سىلەر بۇ تاغدا ئۇزۇن تۇردىڭلر. 7سېنى بۇراپ ،سەپەرگە چىقىپ ،ئامورلر تېغىغا ۋە ئۇنىڭغا يېقىن اايلرنىڭ ھەممىسىگە ،تۈزلەڭلىككە ،تاغ باغرىغا ،اىلغىغا ، اەنۇبقا ،دېڭىز بويىغا ،كەنئانلر زېمىنىغا ۋە لىۋانغا ،چوڭ دەرياغا ،فىرات دەرياسىغا بارغىن. 8مانا مەن بۇ زېمىننى سېنىڭ ئالدىڭغا قويدۇم .كىرىپ ،پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىڭ ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپقا ۋەدە قىلغان زېمىننى ئىگىلى. 9ئۇ ۋاقىتتا مەن سىلەرگە« :مەن سېنى يالغۇز كۆتۈرەلمەيمەن »دېدىم. 10تەڭرىڭالر پەرۋەردىگار سېنى كۆپەيتتى ،مانا بۈگۈن سىلەر نۇرغۇن ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك. ( 11ئەادادلىرىڭلرنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان پەرۋەردىگار خۇدا سېنى ۋەدە قىلغاندەك سېنى مىڭ ھەسسە كۆپەيتىدۇ ۋە ساڭا بەخت تىلەيدۇ)! 12مەن سىزنىڭ يالغۇزلىقىڭىزغا ،يۈكىڭىزگە ۋە اېدەل-مااىرالىرىڭىزغا قانداقمۇ تاقەت قىلليمەن؟ 13ئەقىللىق ،چۈشىنىشلىك ۋە قەبىلىلىرىڭ ئارىسىدا تونۇلۇڭ ،مەن ئۇلرنى سېنىڭ ئۈستۈڭگە باشقۇرىمەن. 14سەن ماڭا ااۋاب بېرىپ« :سەن ئېيتقان سۆز بىز ئۈچۈن ياخشى »دېدى. 15شۇنداق قىلىپ ،مەن سېنىڭ قەبىلىلىرىڭنىڭ باشلىقلىرىنى ،دانا كىشىلەرنى تونۇدۇم ۋە تونۇدۇم ۋە ئۇلرنى سېنىڭ بېشىڭغا ،مىڭدىن ئارتۇق باشلىق ،يۈزلەرچە باشلىق ،ئەللىكتىن ئارتۇق باشلىق ،ئون نەچچە باشلىق ۋە قەبىلىلىرىڭنىڭ ئەمەلدارلىرىنى قىلدىم. 16مەن ئۇ ۋاقىتتا سوتچىلىرىڭغا« :بۇرادەرلىرىڭنىڭ سەۋەبىنى ئاڭل ،ھەر بىر ئادەم ،ئۇنىڭ قېرىندىشى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن ناتونۇش ئادەم ئوتتۇرىسىدا ھەققانىي ھۆكۈم چىقار »دېدىم. 17ھۆكۈمدە كىشىلەرنى ھۆرمەت قىلماڭلر .سىلەر كىچىكلەرنى ،چوڭلرنى ئاڭليسىلەر .ئىنسانلرنىڭ چىرايىدىن قورقماڭلر .چۈنكى ، بۇ ھۆكۈم خۇدادۇر .سىلەرگە بەك تەس بولغان ئىشنى ماڭا ئېلىپ بېرىڭلر ،مەن ئۇنى ئاڭليمەن. 18مەن ئۇ ۋاقىتتا سىلەرگە قىلىشقا تېگىشلىك بارلىق ئىشلرنى بۇيرۇدۇم. 19بىز ھورېبتىن يولغا چىققاندا ،خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىزگە بۇيرۇغاندەك ئامورلر تېغىنىڭ يولىدا كۆرگەن ئاشۇ چوڭ ۋە دەھشەتلىك چۆلنى باشتىن كەچۈردۇق .بىز كادېشبارناغا كەلدۇق. 20مەن ساڭا ئېيتتىم« :خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىزگە ئاتا قىلغان ئامورلر تېغىغا كەلدىڭلر. 21مانا ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار بۇ يەرنى سېنىڭ ئالدىڭغا قويدى .ئاتا-بوۋىلىرىڭ خۇداۋەندە ساڭا ئېيتقىنىدەك ،ئۇنى ئىگىلىۋېلىڭ .قورقماڭ ، ئۈمىدسىزلەنمەڭ. 22ھەممىڭلر مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ« :بىز ئالدىمىزغا ئادەم ئەۋەتىمىز ،ئۇلر بىزنى ئىزدەيدۇ ،قايسى يول بىلەن مېڭىشىمىز ۋە قايسى شەھەرلەرگە كېلىمىز؟ 23بۇ سۆز مېنى خۇشال قىلدى ،مەن سىلەردىن ئون ئىككى ئادەمنى ئېلىپ كەلدىم. 24ئۇلر بۇرۇلۇپ تاغقا چىقىپ ،ئېشكول ۋادىسىغا كېلىپ ئۇنى ئاختۇردى. 25ئۇلر بۇ يەرنىڭ مېۋىسىنى قولىغا ئېلىپ ،ئۇنى بىزگە ئېلىپ كەلدى ۋە بىزگە يەنە خەۋەر بەردى ۋە« :خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىزگە ئاتا قىلغان ياخشى يەر. 26سىلەرمۇ چىقمايسىلەر ،لېكىن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرىگە خىلپلىق قىلدىڭلر. 27چېدىرىڭىزدا شىكايەت قىلىپ« :پەرۋەردىگار بىزنى يامان كۆرگەنلىكى ئۈچۈن ،بىزنى مىسىر زېمىنىدىن چىقاردى ،بىزنى ئامورلرنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ ،بىزنى ھالك قىلدى »دېدى. 28بىز قەيەرگە بارىمىز؟ بۇرادەرلىرىمىز قەلبىمىزنى ئۈمىدسىزلەندۈرۈپ مۇنداق دېدى« :خەلق بىزدىن ئۇلۇغ ۋە ئېگىز .شەھەرلەر ئۇلۇغ ۋە ئاسمانغا قورشالغان .ئۇنىڭ ئۈستىگە بىز ئۇ يەردە ئاناكىملرنىڭ ئوغۇللىرىنى كۆردۇق. 29مەن ساڭا« :قورقما ،ئۇلردىن قورقما »دېدىم. 30سېنىڭ ئالدىڭدىكى خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ،ئۇ سېنىڭ ئالدىڭدا مىسىردا ساڭا قىلغان بارلىق ئىشلىرىغا ئاساسەن ،سىلەر ئۈچۈن كۆرەش قىلىدۇ. 31چۆلدە ،سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سېنى قانداق تۇغدۇرغانلىقىنى كۆردۈڭ. 32لېكىن ،بۇ ئىشتا خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا ئىشەنمىدىڭ. 33كىم سېنىڭ ئالدىڭدا مېڭىپ ،چېدىرىڭنى تىكىدىغان ااينى ئىزدەپ ،كېچىدە ئوتتا ،سېنىڭ قايسى يولدا مېڭىشىڭنى ۋە كۈندۈزى بۇلۇتتا ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بەردى.
تەۋرات قانۇنى
34پەرۋەردىگار سېنىڭ سۆزلىرىڭنى ئاڭلپ ،قاتتىق غەزەپلەندى ۋە قەسەم قىلىپ: 35شۈبھىسىزكى ،بۇ يامان ئەۋلدلرنىڭ ھېچقايسىسى ئاتا-بوۋىلىرىڭىزغا بېرىشكە قەسەم قىلغان ياخشى يەرنى كۆرمەيدۇ. 36يېفۇننىڭ ئوغلى كالىبنى قۇتۇلدۇرۇڭلر .ئۇ ئۇنى كۆرىدۇ ،مەن ئۇ باسقان يەرنى ۋە بالىلىرىغا بېرىمەن ،چۈنكى ئۇ پەرۋەردىگارغا پۈتۈنلەي ئەگىشىدۇ. 37پەرۋەردىگار سەن ئۈچۈن ماڭا ئاچچىقلىنىپ« :سەنمۇ ئۇ يەرگە كىرمەيسەن »دېدى. 38لېكىن ،سېنىڭ ئالدىڭدا تۇرغان نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئا ئۇ يەرگە كىرىدۇ .ئۇنى رىغبەتلەندۈرۈڭ ،چۈنكى ئۇ ئىسرائىلىيەگە ۋارىسلىق قىلىدۇ. 39بۇنىڭدىن باشقا ،سىز ئېيتقان كىچىك بالىلىرىڭىز ۋە ئۇ كۈندە ياخشىلىق بىلەن يامانلىقنى بىلمەيدىغان بالىلىرىڭىز ئۇ يەرگە كىرىدۇ ،مەن ئۇلرغا بېرىمەن ،ئۇلر ئىگە بولىدۇ. 40سىلەرگە كەلسەك ،سېنى قايرىپ ،قىزىل دېڭىز يولى بىلەن چۆلگە سەپەر قىلغىن. 41ئاندىن ااۋاب بېرىپ ،ماڭا« :بىز پەرۋەردىگارغا قارشى گۇناھ ئۆتكۈزدۇق ،تەڭرىمىز پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغانلىرى بويىچە اەڭ قىلىمىز »دېدى .ھەر بىر ئادەمگە ئۇنىڭ قوراللىرىنى باغلپ ،تاغقا چىقىشقا تەييار ئىدىڭ. 42پەرۋەردىگار ماڭا _ :ئۇلرغا ئېيتماڭلر :چۈنكى مەن سىلەردىن ئەمەس .دۈشمەنلىرىڭلرنىڭ ئالدىدا ئۇرۇلمىسۇن. 43مەن سىلەرگە ئېيتتىم .سىلەر ئاڭلىمايسىلەر ،لېكىن پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرىگە خىلپلىق قىلدى ۋە تەكەببۇرلۇق بىلەن تاغقا چىقتى. 44ئۇ تاغدا ياشايدىغان ئامورلر ساڭا قارشى چىقىپ ،ھەسەل ھەرىلىرىدەك قوغلپ ،سېيىردا ھەتتا ھورماغىچە ھالك قىلدى. 45سىلەر قايتىپ كېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا يىغلىدىڭلر .لېكىن پەرۋەردىگار سېنىڭ ئاۋازىڭغا قۇلق سالمىدى ۋە قۇلق سالمىدى. 46شۇنداق قىلىپ ،ئۇ يەردە تۇرغان كۈنلىرىڭگە ئاساسەن نۇرغۇن كۈنلەر كادېشتا تۇراتتىڭلر. ئىككىنچى باب 1ئاندىن بىز بۇرۇلۇپ ،پەرۋەردىگار ماڭا ئېيتقاندەك قىزىل دېڭىز يولى بىلەن چۆلگە قاراپ يولغا چىقتۇق. 2پەرۋەردىگار ماڭا مۇنداق دېدى: 3بۇ تاغنى ئۇزۇنغىچە ئوراپ كەلدىڭ ،سېنى شىمالغا بۇر. 4خەلققە بۇيرۇغىن« :سىئېردا ياشايدىغان ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى قېرىنداشلىرىڭنىڭ دېڭىز قىرغىقىدىن ئۆتۈڭلر .ئۇلر سىلەردىن قورقىدۇ . ئۆزۈڭلرغا دىققەت قىلىڭلر. 5ئۇلر بىلەن ئارىلشماڭلر .چۈنكى مەن ئۇلرنىڭ زېمىنىنى سىزگە بەرمەيمەن ،ياق ،پۇت كەڭلىكىدەك ئەمەس .چۈنكى مەن سېئىر تېغىنى ئەساۋغا ئىگىلىۋالدىم. 6ئۇلرنىڭ گۆشىنى پۇلغا سېتىۋالىسىز .سىلەرمۇ ئۇلرنىڭ ئىچىدىغان سۇلىرىنى پۇلغا سېتىۋاتىسىلەر. 7چۈنكى ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ قولۇڭدىكى بارلىق ئىشلىرىڭدا ساڭا بەخت ئاتا قىلدى .ئۇ سېنىڭ بۇ چوڭ چۆلدە مېڭىۋاتقانلىقىڭنى بىلىدۇ .سەندە ھېچ نەرسە كەم ئەمەس. 8قېرىنداشلىرىمىزدىن سېئىردا ياشايدىغان ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ،ئېلتتىن تۈزلەڭلىك يولى ۋە ئېزىئونگابېردىن ئۆتۈپ ،موئاب چۆل يولىدىن ئۆتۈپ ،ئۆتۈپ كەتتۇق. 9پەرۋەردىگار ماڭا« :موئابلرنى ئازابلىماڭلر ،ئۇلر بىلەن اەڭ قىلماڭلر ،چۈنكى مەن ئۇلرنىڭ زېمىنىنى سىلەرگە بەرمەيمەن . چۈنكى مەن لۇتنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئارنى بەردىم. 10ئەمىرلەر ئۆتمۈشتە ئۇ يەردە ياشىغان ،ئۇلۇغ ۋە نۇرغۇن ،ئېگىز بويلۇق كىشىلەر ئاناكلردەك. 11بۇلرمۇ ئاناكىملردەك گىگانت ھېسابلىناتتى .ئەمما موئابلىقلر ئۇلرنى ئەمىر دەپ ئاتايدۇ. 12قورشاۋلرمۇ ئىلگىرى سېيىردا تۇراتتى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلرنى ئالدىدىن يوقىتىپ ،ئۇلرنىڭ ئورنىدا تۇرغاندا ،ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلدى .ئىسرائىللر پەرۋەردىگار ئۇلرغا بەرگەن زېمىنىغا قىلغاندەك. 13ئەمدى ئورنۇڭدىن تۇر ،مەن سېنى زېرد دەرياسىنىڭ ئۈستىدىن ئۆتكۈزۈۋەتتىم .بىز زېرىد دەرياسىدىن ئۆتتۇق. 14بىز كادېشبارنېيادىن كەلگەن زېدېر دەرياسىنىڭ ئۈستىدىن كەلگىچە بولغان ئارىلىق ئوتتۇز سەككىز يىل بولدى .پەرۋەردىگار ئۇلرغا قەسەم قىلغىنىدەك ،پۈتۈن بىر ئەۋلد اەڭچىلەر قوشۇن ئىچىدىن ئىسراپ بولغۇچە. 15چۈنكى ,ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارنىڭ قولىنى ئۇلرغا قارشى چىقتى. 16شۇنىڭ بىلەن ،بارلىق اەڭچىلەر يوقىلىپ ،خەلق ئارىسىدا ئۆلدى. 17پەرۋەردىگار ماڭا مۇنداق دېدى: 18سەن بۈگۈن موئابنىڭ دېڭىز قىرغىقىدىكى ئاردىن ئۆتىسەن. 19ئاممون ئەۋلدلىرىغا يېقىنلشقاندا ،ئۇلرغا ئازار بەرمەڭ ۋە ئۇلر بىلەن ئارىلشماڭ ،چۈنكى مەن ئاممون ئەۋلدلىرىنىڭ زېمىنىنى سىزگە بەرمەيمەن .چۈنكى مەن ئۇنى لۇتنىڭ ئەۋلدلىرىغا مىراس قىلىپ بەردىم. ( 20بۇمۇ كاتتىباشلرنىڭ زېمىنى ھېسابلىناتتى :كاتتىباشلر ئۇ يەردە ياشىغان ؛ ئاممونلر ئۇلرنى زامزۇمىم دەپ ئاتايدۇ. 21ئاناكىملرغا ئوخشاش ئۇلۇغ ،نۇرغۇن ۋە ئېگىز خەلق .لېكىن پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۇلرنىڭ ئالدىدا ھالك قىلدى .ئۇلر ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلىپ ،ئۇلرنىڭ ئورنىدا تۇردى. 22ئۇ سېئىردا ياشايدىغان ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا قىلغاندەك ،ئۇ ئۇلرنىڭ ئالدىدىكى قورۇقلرنى يوقىتىۋەتتى .ئۇلر ۋارىسلىق قىلىپ ،تاكى بۈگۈنگە قەدەر ئۇلرنىڭ ئورنىدا تۇردى. 23ھازىردا ياشايدىغان ئاۋىملر ،ھەتتا ئاززاغىچە ،كاپتوردىن چىققان كاپتورملر ئۇلرنى ھالك قىلدى ۋە ئۇلرنىڭ ئورنىدا تۇراتتى).
تەۋرات قانۇنى
24ئورنۇڭدىن تۇرۇپ ،سەپەرگە ئاتلىنىپ ،ئارنون دەرياسىدىن ئۆتۈڭ .مانا مەن خېشبون پادىشاھى ئامورلىق سىخوننى ۋە ئۇنىڭ زېمىنىنى سېنىڭ قولۇڭغا بەردىم. 25بۈگۈن مەن سېنىڭ قورقۇنچۇڭنى ۋە سەندىن قورقۇشنى پۈتۈن ئاسماندىكى مىللەتلەرنىڭ ئۈستىگە قويۇشقا باشليمەن ،ئۇلر سېنىڭ خەۋىرىڭنى ئاڭليدۇ ،تىترەپ ،سەن ئۈچۈن ئازابلىنىدۇ. 26مەن كېدېموتنىڭ چۆللۈكىدىن تىنچلىق سۆزلىرى بىلەن خېشبون پادىشاھى سىخونغا ئەلچى ئەۋەتتىم. 27مەن سېنىڭ زېمىنىڭدىن ئۆتەي ،مەن يۇقىرى يولدا ماڭىمەن ،مەن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلمايمەن. 28سەن ماڭا گۆش سېتىپ ،مەن يەيمەن .ماڭا پۇل ئۈچۈن سۇ بەرگىن ،مەن ئىچىمەن ،پەقەت پۇتۇمدىن ئۆتىمەن. ( 29سېئىردا ياشايدىغان ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە ئاردا ياشايدىغان موئابلىقلرنىڭ ماڭا قىلغانلىرىدەك). 30لېكىن ،خېشبون پادىشاھى سىخون بىزنىڭ يېنىمىزدىن ئۆتۈشىگە يول قويمىدى ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئۇنىڭ روھىنى قاتتىقلشتۇردى ۋە قەلبىنى ااھىل قىلدى. 31پەرۋەردىگار ماڭا _ :مانا مەن سىخون ۋە ئۇنىڭ زېمىنىنى سېنىڭ ئالدىڭدا بېرىشكە باشلىدىم. 32سىخون ئۆزى ۋە پۈتۈن خەلقى بىلەن ااھازدا ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىزگە چىقتى. 33خۇدايىمىز پەرۋەردىگار ئۇنى بىزنىڭ ئالدىمىزدا قۇتقۇزدى .بىز ئۇنى ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى ۋە پۈتۈن خەلقىنى ئۇردۇق. 34ئۇ ۋاقىتتا بىز ئۇنىڭ بارلىق شەھەرلىرىنى ئىشغال قىلىپ ،ھەر شەھەردىكى ئەرلەرنى ،ئاياللرنى ۋە كىچىك بالىلرنى پۈتۈنلەي ھالك قىلدۇق. 35پەقەت ئۆزىمىز ئولجىغا ئالغان چارۋىلر ۋە بىز ئالغان شەھەرلەرنىڭ غەنىيمەتلىرى. 36ئارنون دەرياسىنىڭ قىرغىقىدىكى ئاروئېردىن ،دەريا بويىدىكى شەھەردىن ھەتتا گىلئادقىچە بولغان شەھەردىن بىز ئۈچۈن بەك كۈچلۈك شەھەر يوق ئىدى :خۇدايىمىز پەرۋەردىگار پەرۋەردىگار ھەممىمىزنى بىزگە تاپشۇردى. 37پەقەت ئاممون ئەۋلدلىرىنىڭ زېمىنىغا ،ياببوك دەرياسىنىڭ ھېچقانداق يېرىگە ،تاغدىكى شەھەرلەرگە ۋە خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىز چەكلىگەن ئىشلرغا كەلمىدىڭ. 3باب1ئاندىن بىز بۇرۇلۇپ باشانغا قاراپ يول ئالدۇق .باشان پادىشاھى ئوگ ئۆزى ۋە پۈتۈن خەلقى بىلەن ئېدرېيدا اەڭ قىلىشقا قارشى چىقتى. 2پەرۋەردىگار ماڭا« :ئۇنىڭدىن قورقماڭلر ،چۈنكى مەن ئۇنى ،پۈتۈن خەلقىنى ۋە زېمىنىنى سېنىڭ قولۇڭغا تاپشۇرۇپ بېرىمەن »دېدى . سەن ئۇنىڭغا خېشبوندا ئولتۇراقلشقان ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخونغا قىلغاندەك قىلغىن. 3شۇنىڭ بىلەن تەڭرىمىز پەرۋەردىگار باشاننىڭ پادىشاھى ئوگنى ۋە ئۇنىڭ بارلىق خەلقىنى بىزنىڭ قولىمىزغا تاپشۇرۇپ بەردى .تاكى ھېچكىم قالمىغۇچە ئۇنى ئۇردۇق. 4ئۇ ۋاقىتتا بىز ئۇنىڭ بارلىق شەھەرلىرىنى ئىگىلىدۇق ،بىز ئۇلردىن ئالمىغان شەھەر ،ئاتمىش شەھەر ،ئارگوب رايونى ،باشاندىكى ئوگ پادىشاھلىقى. 5بۇ شەھەرلەرنىڭ ھەممىسى ئېگىز تام ،دەرۋازا ۋە قاۋاقلر بىلەن قورشالغان .قورشاۋسىز شەھەرلەرنىڭ يېنىدا نۇرغۇن. 6بىز ئۇلرنى خېشبون پادىشاھى سىخونغا قىلغاندەك پۈتۈنلەي يوقىتىپ ،ھەر بىر شەھەردىكى ئەر-ئايال ۋە بالىلرنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلدۇق. 7لېكىن بارلىق چارۋا ماللر ۋە شەھەرلەرنىڭ غەنىيمەتلىرىنى ئۆزىمىز ئولجىغا ئالدۇق. 8ئۇ ۋاقىتتا بىز ئامورلرنىڭ ئىككى پادىشاھىنىڭ قولىدىن ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى ئارنون دەرياسىدىن ھېرمون تېغىغىچە بولغان يەرنى ئېلىپ كەتتۇق. ( 9سىدونىيىلىكلەر ھېرموننى سىرىئون دەپ ئاتايدۇ ؛ ئامورلر ئۇنى شېنىر دەپ ئاتايدۇ ؛) 10تۈزلەڭلىكتىكى بارلىق شەھەرلەر ،گىلئادتىكى بارلىق باشانلر ،باشاندىكى ئوگ پادىشاھلىقىنىڭ شەھەرلىرى سالچا ۋە ئېدرېيغىچە. 11چۈنكى باشاننىڭ ئوگ پادىشاھى پەقەت كاتتىباشلرنىڭ قالدۇقلىرىدىن قالدى .قاراڭ ،ئۇنىڭ كارىۋىتى تۆمۈر كارىۋات ئىدى .ئۇ ئاممون بالىلىرىنىڭ رەببىدە ئەمەسمۇ؟ ئۇنىڭ ئۇزۇنلۇقى توققۇز گەز ،كەڭلىكى تۆت گەز ئىدى. 12ئۇ ۋاقىتتا بىز ئىگە بولغان بۇ يەر ئارنون دەرياسى بويىدىكى ئاروئېر ۋە گىلئاد تېغىنىڭ يېرىمى ۋە ئۇنىڭ شەھەرلىرى بولغان رۇبېنلرغا ۋە گادلرغا بەردىم. 13گىلئادنىڭ قالغانلىرى ۋە باشانلرنىڭ ھەممىسى ئوگنىڭ پادىشاھلىقى بولغاچقا ،مەن ماناسسەنىڭ يېرىم قەبىلىسىگە بەردىم .بارلىق ئارگوب رايونى ،بارلىق باشانلر بىلەن گىگانتلر زېمىنى دەپ ئاتالغان. 14ماناسسەنىڭ ئوغلى ااير ئارگوبنىڭ پۈتۈن دۆلىتىنى گۇشېر ۋە ماچاتى دېڭىز قىرغاقلىرىغا ئېلىپ باردى .ھەمدە ئۇلرنى ئۆزىنىڭ ئىسمى باشانخاۋوتجايىردىن بۈگۈنگە قەدەر چاقىردى. 15مەن گىلئادنى ماكىرغا بەردىم. 16مەن رۇبائىيلرغا ۋە گاددىلىقلرغا گىلئادتىن ھەتتا ئارنون دەرياسىغىچە ،اىلغىنىڭ يېرىمىنى ،ھەتتا ئاممون بالىلىرىنىڭ چېگرىسى بولغان ااببوك دەرياسىغا قەدەر بەردىم. 17تۈزلەڭلىك ،ئىئوردانىيە ۋە ئۇنىڭ قىرغاقلىرى چىننېرېتتىن تۈزلەڭلىك دېڭىزىغىچە ،ھەتتا تۇز دېڭىزىغىچە ،شەرقتىكى ئاشدوتپىسگانىڭ ئاستىدا. 18مەن ئۇ ۋاقىتتا ساڭا بۇيرۇق قىلىپ« :تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا بۇ زېمىننى ئىگىلىدى ،سەن ئۇرۇشقا قاتناشقانلرنىڭ ھەممىسىنى ئىسرائىللر قېرىنداشلىرىڭلر ئالدىدا قوراللىق ئۆتكۈزىسەن »دېدى. 19لېكىن ،مەن سىلەرگە بەرگەن شەھەرلىرىڭلردا ئايالىڭلر ،كىچىك بالىلىرىڭ ۋە چارۋا ماللىرىڭلرنى بىلىمەن.
تەۋرات قانۇنى
20پەرۋەردىگار قېرىنداشلىرىڭلرغا ۋە سىلەرگە ئارام بەرمىگۈچە ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئىئوردان دەرياسىنىڭ سىرتىغا بەرگەن زېمىنىغا ئىگە بولغۇچە. 21مەن شۇ ۋاقىتتا يەشۇغا بۇيرۇق قىلىپ« :تەڭرىڭ پەرۋەردىگارىڭنىڭ بۇ ئىككى پادىشاھقا قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۆز كۆزلىرىڭ كۆردى .پەرۋەردىگار سەن بارغان پادىشاھلىقلرنىڭ ھەممىسىنى شۇنداق قىلىدۇ »دېدى. 22سىلەردىن قورقماڭلر ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە سەن ئۈچۈن كۆرەش قىلىدۇ. 23مەن ئۇ ۋاقىتتا پەرۋەردىگاردىن ئۆتۈندۈم. 24ئى رەببىم خۇدا ،بەندىلىرىڭگە ئۇلۇغلۇقىڭنى ۋە قۇدرەتلىك قولۇڭنى كۆرسىتىشكە باشلىدىڭ .چۈنكى ،ئاسماندا ياكى زېمىندا خۇدا نېمە ئىش قىلليدۇ ،ئۇ سېنىڭ كۈچ-قۇدرىتىڭ بويىچە بولىدۇ. 25ئۆتۈنەي ،مەن ئۆتۈپ كېتەي ،ئىئوردانىيەدىن ھالقىغان ياخشى يەرنى ،بۇ ياخشى تاغنى ۋە لىۋاننى كۆرەي. 26لېكىن ،پەرۋەردىگار مەن ئۈچۈن غەزەپلەندى ،مېنىڭ گېپىمنى ئاڭلىمىدى .پەرۋەردىگار ماڭا« :ساڭا كۇپايە !بۇ ئىشنى ئەمدى ماڭا سۆزلىمەڭ. 27پىسانىڭ چوققىسىغا چىقىڭ ۋە كۆزىڭىزنى غەربكە ،شىمالغا ،اەنۇبقا ۋە شەرققە قارىتىپ ،كۆزىڭىز بىلەن كۆرۈڭ ،چۈنكى بۇ ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتەلمەيسىز. 28لېكىن ،يەشۇغا بۇيرۇق چۈشۈرۈڭ ،ئۇنى رىغبەتلەندۈرۈڭ ۋە ئۇنى كۈچەيتىڭ ،چۈنكى ئۇ بۇ كىشىلەرنىڭ ئالدىدا ئۆتۈپ ،سىز كۆرىدىغان زېمىنغا ۋارىسلىق قىلىدۇ. 29شۇنىڭ بىلەن بىز اىلغىدا بەيتپورغا قارشى تۇردۇق. 4باب1شۇڭا ،ئەي ئىسرائىلىيە ،مەن سىلەرگە ئۆگەتكەن ئەھكاملرغا ۋە ھۆكۈملەرگە قۇلق سېلىڭلر ،شۇنداق قىلغىن ،شۇنداق قىلغىن ،ئاتا- بوۋىلىرىڭ پەرۋەردىگار خۇدا بەرگەن زېمىنغا كىرىڭلر. 2مەن ساڭا بۇيرۇغان سۆزگە قوشۇلما ،ئۇنىڭدىن تۆۋەنلىمەسلىكىڭ كېرەك ،شۇنداق قىلساڭ ،تەڭرىڭ خۇداۋەندىنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلغىن. 3كۆزلىرىڭ پەرۋەردىگارنىڭ بالپور سەۋەبىدىن نېمە قىلغانلىقىنى كۆردۈڭ. 4لېكىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا سادىق بولغانلر بۈگۈن سىلەرنىڭ ھەر بىرىڭلر ھايات. 5مانا ،خۇدايىم پەرۋەردىگار ماڭا بۇيرۇغاندەك ،مەن سىلەرگە قانۇن ۋە ھۆكۈملەرنى ئۆگەتتىم. 6شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇلرنى ئىجرا قىلىڭلر .چۈنكى ،بۇ ھېكمەتلەرنى ئاڭليدىغان ۋە مۇنداق دەيدۇ« :شۈبھىسىزكى ،بۇ بۈيۈك مىللەت دانا ۋە چۈشىنىشلىك خەلق. 7خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىز چاقىرغان ھەممە ئىشتا بولغىنىدەك ،خۇدامۇ ئۇلرغا شۇنچە يېقىن بولغان قايسى مىللەت بار؟ 8مەن بۈگۈن سىلەرگە سۇنغان بۇ قانۇنلرنىڭ ھەممىسىگە ئوخشاش قانۇن ۋە ھۆكۈملەر شۇنچە ھەقلىق قايسى مىللەت بار؟ 9پەقەت ئۆزىڭىزگە دىققەت قىلىڭ ،اېنىڭىزنى ئەستايىدىللىق بىلەن ساقلڭ ،بۇنداق بولغاندا كۆزلىرىڭىز كۆرگەن نەرسىلەرنى ئۇنتۇپ قالماڭ ،ئۇلر ئۆمۈر بويى قەلبىڭىزدىن ئايرىلمىسۇن .ئەمما ئۇلرغا ئوغۇللىرىڭىزنى ۋە ئوغۇللىرىڭىزنىڭ ئوغۇللىرىنى ئۆگىتىڭ. 10سەن ھورېبتا خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا تۇرغان كۈنىڭدە ،پەرۋەردىگار ماڭا« :مېنى كىشىلەرنى يىغىڭلر ،مەن ئۇلرنىڭ سۆزلىرىمنى ئاڭليمەن ،ئۇلر يەر يۈزىدە ياشايدىغان كۈنلىرى مەندىن قورقۇشنى ئۆگىنىدۇ ۋە بالىلىرىغا ئۆگىتىدۇ »دېدى. 11سىلەر يېقىن كېلىپ ،تاغنىڭ ئاستىدا قالدىڭلر .تاغ ئوت بىلەن اەننەتنىڭ ئوتتۇرىسىغا ،قاراڭغۇلۇق ،بۇلۇت ۋە قاراڭغۇ قاراڭغۇلۇققا ئوت كەتتى. 12پەرۋەردىگار سىزگە ئوتنىڭ ئىچىدىن سۆز قىلدى :بۇ سۆزنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدىڭىز ،ئەمما ئوخشىتىشنى كۆرمىدىڭىز .پەقەت بىر ئاۋاز ئاڭلىدىڭ. 13ئۇ سىلەرگە بۇيرۇغان ئەھدىسىنى ،ھەتتا ئون بۇيرۇقنى ساڭا ااكارلىدى .ھەمدە ئۇلرنى ئىككى ئۈستەلگە يازدى. 14ئۇ ۋاقىتتا پەرۋەردىگار ماڭا بۇيرۇق ۋە ھۆكۈملەرنى ئۆگىتىشنى بۇيرۇدى. 15شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۆزۈڭلرغا دىققەت قىلىڭلر .چۈنكى ،پەرۋەردىگار ھورېبتا ئوتنىڭ ئىچىدىن ساڭا ئېيتقان كۈندە ھېچقانداق ئوخشىتىشنى كۆرمىدىڭ. 16سىلەر ئۆزۈڭلرنى بۇزۇپ ،ئۆزۈڭلرنى ھەيكەلگە ئايلندۇرۇپ قويمىسۇن. 17يەر يۈزىدىكى ھەر قانداق ھايۋانغا ،ھاۋادا ئۇچۇۋاتقان قاناتلىق قۇشلرغا ئوخشايدۇ ، 18يەر يۈزىدە ئۆمىلەپ يۈرگەن ھەر قانداق نەرسىگە ،يەر ئاستىدىكى سۇدىكى بېلىقلرغا ئوخشايدۇ: 19كۆزۈڭنى ئاسمانغا كۆتۈرمىسەڭ ،قۇياشنى ،ئاينى ،يۇلتۇزلرنى ،ھەتتا ئاسماندىكى بارلىق قوشۇنلرنى كۆرگىنىڭدە ،ئۇلرغا ئىبادەت قىلىشقا ۋە ئۇلرغا خىزمەت قىلىشقا ھەيدەكچىلىك قىلغىن. 20لېكىن ،پەرۋەردىگار سېنى ئېلىپ ،تۆمۈر ئوچاقتىن ،ھەتتا مىسىردىن چىقاردى. 21بۇنىڭدىن باشقا ،پەرۋەردىگار مەندىن غەزەپلەندى ۋە مېنىڭ ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتمەسلىكىم ۋە خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس ئاتا قىلىدىغان ياخشى زېمىنغا كىرمەسلىكىمدىن قەسەم قىلدى. 22لېكىن مەن بۇ زېمىندا ئۆلۈپ كېتىشىم كېرەك ،ئىئوردانىيەدىن ئۆتمەسلىكىم كېرەك. 23ئۆزۈڭلرغا دىققەت قىلىڭلر ،بولمىسا خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سەن بىلەن تۈزگەن ئەھدىسىنى ئۇنتۇپ ،سېنى ھەيكەلگە ياكى خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى چەكلىگەن ھەر قانداق نەرسىگە ئوخشىتىپ قوي. 24چۈنكى ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە كۆيۈۋاتقان ئوت ،ھەتتا ھەسەتخور خۇدادۇر.
تەۋرات قانۇنى
25بالىلرنى ۋە بالىلرنى تۇغقان چېغىڭلردا ،بۇ زېمىندا ئۇزۇن تۇرۇپ ،ئۆزۈڭلرنى بۇزۇپ ،ئويما رەسىم ياكى باشقا نەرسىگە ئوخشىتىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە يامانلىق قىلىپ ،ئۇنى غەزەپلەندۈرىدۇ. 26مەن بۈگۈن ئاسمان-زېمىننى سىلەرگە قارشى گۇۋاھلىق بېرىشكە چاقىرىمەن ،سىلەر ئىئوردانىيەدىن ئۆتۈپ ،ئۇنى ئىگىلىمەكچى بولغان زېمىندىن تېزل ھالك بولىسىلەر .كۈنلىرىڭىزنى ئۇزارتماڭ ،بەلكى پۈتۈنلەي ھالك بولىسىز. 27پەرۋەردىگار سېنى باشقا مىللەتلەرگە چېچىۋېتىدۇ ،پەرۋەردىگار سېنى باشلپ بارىدىغان باشقا مىللەتلەردىن ئاز قالىسەن. 28ئۇ يەردە ئىنسانلرنىڭ قوللىرى ،ياغاچلىرى ۋە تاشلىرى ،يەنى كۆرمەيدىغان ،ئاڭلىمايدىغان ،يېمەيدىغان ،پۇرايدىغان ئىلھلرغا خىزمەت قىلىسىلەر. 29ئەگەر ئۇ يەردىن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى ئىزدىسەڭ ،ئۇنى پۈتۈن ۋۇاۇدىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن ئىزدىسەڭ ،ئۇنى تاپاليسەن. 30ئازاب-ئوقۇبەتكە يولۇققاندا ،كېيىنكى كۈنلەردىمۇ ،بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسى بېشىڭىزغا كېلىدۇ ،ئەگەر تەڭرىڭىز پەرۋەردىگارغا مۇرااىئەت قىلسىڭىز ۋە ئۇنىڭ ئاۋازىغا ئىتائەت قىلسىڭىز. 31چۈنكى ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە رەھىمدىل خۇدادۇر. 32چۈنكى ،خۇدا ئىنساننى يەر يۈزىدە ياراتقان كۈندىن باشلپ ،سەندىن ئىلگىرىكى كۈنلەرنى سوراپ ،اەننەتنىڭ بىر تەرىپىدىن يەنە بىر تەرىپىگە سوراڭ ،بۇ ئۇلۇغ ئىش بارمۇ ياكى ئۇنىڭغا ئوخشاش ئاڭلنغانمۇ؟ 33كىشىلەر خۇدانىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىغاندەك ،ئوتنىڭ ئىچىدە سۆزلەۋاتقان ئاۋازىنى ئاڭلپ باققانمۇ؟ 34ياكى خۇدا سىلەرنى پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنىڭ مىسىردا ساڭا قىلغان بارلىق ئىشلىرىغا ئاساسەن ،ئۇنى باشقا بىر مىللەتنىڭ ئارىسىدىن ،ئېزىقتۇرۇشلر ،مۆاىزىلەر ،مۆاىزىلەر ،ئۇرۇشلر ،كۈچلۈك قوللر ،سۇنغان قوللر ۋە چوڭ ۋەھىمەلەر بىلەن بىر مىللەت ئېلىپ كېتىشنى قارار قىلدىمۇ؟ 35پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭ خۇدا ئىكەنلىكىنى بىلىشىڭىز ئۈچۈن ،ئۇ سىزگە كۆرسىتىلدى .ئۇنىڭ يېنىدا باشقا ھېچكىم يوق. 36ئۇ ساڭا تەلىم بېرىش ئۈچۈن ،ئەرشتىن ئۇنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدى .ئۇنىڭ سۆزىنى ئوتنىڭ ئارىسىدىن ئاڭلىدىڭ. 37ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنى ياخشى كۆرگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىنى تاللىدى ۋە كۈچلۈك كۈچ-قۇدرىتى بىلەن سېنى مىسىردىن چىقاردى. 38سەندىنمۇ كۈچلۈك ۋە كۈچلۈك مىللەتلەرنى سەندىن قوغلپ چىقىرىش ،سېنى كىرگۈزۈش ۋە زېمىنىنى مىراسقا ۋارىسلىق قىلىش ئۈچۈن بۈگۈنكىدەك. 39شۇڭا ،بۈگۈن بىلگىن ۋە كۆڭلىڭدە ئويلڭكى ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئاسماندىكى ۋە يەر يۈزىدىكى خۇدادۇر .ئۇنىڭدىن باشقا ھېچكىم يوق. 40شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇنىڭ قانۇنلىرى ۋە ئەمر-پەرمانلىرىنى ساقلىغىن ،ئۇ بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغان ئەمرلىرىڭنى ۋە سەندىن كېيىنكى بالىلىرىڭ بىلەن ياخشى ئۆتسۇن ۋە خۇدايىڭ پەرۋەردىگار پەرۋەردىگار ساڭا ئاتا قىلغان يەر يۈزىدە كۈنلىرىڭنى ئۇزارتىڭ. 41مۇسا مۇسا ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى ئۈچ شەھەرنى كۈن چىقىشتىن باشلپ ئۈزدى. 42قاتىل ئۇ يەردىن قېچىپ كېتىش ئۈچۈن ،قوشنىسىنى تۇيدۇرماي ئۆلتۈرىدۇ ۋە ئىلگىرى ئۇنىڭغا ئۆچ ئەمەس .ئۇ بۇ شەھەرلەرنىڭ بىرىگە قېچىپ كېتەلەيدۇ. 43يەنى بېزېر چۆلدە ،تۈزلەڭلىكتە ،رۇبېنلىقلرنىڭ .گىلئادتىكى راموت ۋە گادلىقلردىن .ۋە ماناسلىقلرنىڭ باشاندىكى گولن. 44مۇسا پەيغەمبەر بەنى-ئىسرائىلنىڭ ئالدىغا قويغان قانۇن: 45مۇسا پەيغەمبەر مىسىردىن چىققاندىن كېيىن ،ئىسرائىللرغا قىلغان گۇۋاھلىقى ،ئەھكاملىرى ۋە ھۆكۈملىرىدۇر. 46ئىئوردان دەرياسى ،بەيتپورغا قارشى ۋادىدا ،ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننىڭ زېمىنىدا ،مۇسا ۋە ئىسرائىللر مىسىردىن چىققاندىن كېيىن خېشبوندا تۇراتتى. 47ئۇلر ئۇنىڭ زېمىنىنى ۋە باشان پادىشاھى ئوگنىڭ زېمىنىنى ئىگىلىدى. 48ئارون دەرياسىدىن ،ئارنون دەرياسىنىڭ قىرغىقىغا ،ھەتتا سىئون تېغىغا ،يەنى ھېرمونغا ، 49ئىئوردان دەرياسىنىڭ بۇ تەرىپىدىكى تۈزلەڭلىك ،ھەتتا پىسگا بۇلىقى ئاستىدىكى تۈزلەڭلىك دېڭىزىغىچە. 5باب1مۇسا پۈتۈن ئىسرائىللرنى چاقىرىپ ،ئۇلرغا مۇنداق دېدى« :ئى ئىسرائىلىيە ،بۈگۈن مەن قۇلىقىڭدا سۆزلىگەن قانۇن-قائىدىلەرنى ئاڭل ،ئۇلرنى ئۆگىنىڭ ،ساقلڭ ۋە ئىجرا قىلىڭ. 2خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىز بىلەن ھورېبتا ئەھدە تۈزدى. 3پەرۋەردىگار بۇ ئەھدىمىزنى ئاتا-بوۋىلىرىمىز بىلەن ئەمەس ،بەلكى بۈگۈن بىز ھەممىمىز ھايات بولغان بىز بىلەن ،ھەتتا بىز بىلەن تۈزدى. 4پەرۋەردىگار تاغنىڭ ئىچىدە تاغدا يۈزتۇرانە سۆزلىدى ، ( 5ئۇ ۋاقىتتا مەن پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن ،مەن پەرۋەردىگار بىلەن سەن ئوتتۇرىسىدا تۇردۇم .چۈنكى ،ئوت سەۋەبىدىن قورقۇپ ،تاغقا چىقمىدىڭ). 6مەن سېنى مىسىر زېمىنىدىن ،قۇللۇق ئۆيىدىن ئېلىپ چىققان تەڭرىڭ پەرۋەردىگارىم. 7مېنىڭ ئالدىمدا باشقا ئىلھلر بولمايدۇ. 8سېنى ئاسماندىكى ،ئاسماندىكى ،يەر ئاستىدىكى ياكى يەر ئاستىدىكى سۇغا ئوخشايدىغان ھەر قانداق نەرسىگە ئوخشىتىپ قويما. 9ئۇلرغا باش ئەگمەڭ ۋە ئۇلرغا خىزمەت قىلماڭ ،چۈنكى مەن پەرۋەردىگارىم بولغان پەرۋەردىگار مەن ھەسەتخور خۇدا ،مەن ئاتا- بوۋىلىرىنىڭ ماڭا قىلغان ئۆچمەنلىكىنى ئۈچىنچى ۋە تۆتىنچى ئەۋلدلرغا ئاتاپ ،ئۇلرنىڭ گۇناھلىرىنى زىيارەت قىلىمەن. 10مېنى سۆيىدىغان ۋە ئەمرلىرىمنى ئىجرا قىلغان مىڭلىغان كىشىلەرگە رەھىم قىلغىن.
تەۋرات قانۇنى
11سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى بىكارغا قويما ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇنىڭ نامىنى بىكار قىلغان گۇناھسىز دەپ قارىمايدۇ. 12خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغاندەك ،دەم ئېلىش كۈنىنى مۇقەددەس قىلغىن. 13ئالتە كۈن ئىشلەپ ،پۈتۈن ئىشىڭنى قىلىڭ. 14لېكىن يەتتىنچى كۈنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ دەم ئېلىش كۈنىدۇر .ئۇنىڭدا سەن ،ئوغلۇڭ ،قىزىڭ ،قۇلۇڭ ،قۇلۇڭ ،كال ،ئېشەك ، چارۋا ماللىرىڭ ۋە دەرۋازىڭدىكى ناتونۇش ئادەم بىلەن ھېچقانداق ئىشنى قىلمايسەن .خىزمەتكارىڭىز ۋە دېدەكلىرىڭىزمۇ ئارام ئالسۇن. 15ئېسىڭىزدە بولسۇنكى ،مىسىر زېمىنىدا خىزمەتكار بولۇپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى كۈچلۈك قول ۋە قولۇڭ بىلەن ئۇ يەردىن ئېلىپ چىقتى. 16تەڭرىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغاندەك ،ئاتاڭنى ۋە ئاناڭنى ھۆرمەت قىل .شۇنداق قىلغىنكى ،كۈنلىرىڭ ئۇزۇن بولۇپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىندا ياخشى ئۆتسۇن. 17ئۆلتۈرمەڭ. 18زىنا قىلماڭ. 19ئوغرىلىق قىلماڭ. 20قوشنىڭىزغا يالغان گۇۋاھلىق بەرمەڭ. 21قوشنىڭىزنىڭ ئايالىغا ،ھەم قوشنىڭىزنىڭ ئۆيىگە ،ئېتىزىغا ،خىزمەتكارىغا ،دېدەكلىرىگە ،كال ،ئېشەك ياكى قوشنىڭىزنىڭ نەرسىلىرىگە ھەۋەس قىلماڭ. 22پەرۋەردىگار بۇ سۆزلەرنى تاغدىكى ئوتنىڭ ،بۇلۇتنىڭ ۋە قاراڭغۇ قاراڭغۇلۇقنىڭ ئىچىدە قاتتىق ئاۋاز بىلەن پۈتۈن اامائەتچىلىكىڭىزگە ئېيتتى .ئۇ ئەمدى قوشۇلمىدى .ئۇ ئۇلرنى ئىككى ئۈستەلگە يېزىپ ،ماڭا تاپشۇرۇپ بەردى. 23قاراڭغۇلۇقنىڭ ئارىسىدىن چىققان ئاۋازنى ئاڭلىغان چېغىڭلردا (تاغ ئوتتا كۆيۈپ كەتتى ) ،ھەتتا مېنىڭ قەبىلىلىرىڭنىڭ باشلىقلىرى ۋە ئاقساقاللىرىڭنىڭ يېنىغا كەلدىڭ. 24سىلەر« :پەرۋەردىگارىمىز پەرۋەردىگار بىزگە ئۆزىنىڭ شان-شەرىپى ۋە ئۇلۇغلۇقىنى كۆرسەتتى ،بىز ئۇنىڭ ئاۋازىنى ئوتنىڭ ئىچىدىن ئاڭلىدۇق .بۈگۈن بىز خۇدانىڭ ئىنسانلر بىلەن سۆزلىشىدىغانلىقىنى كۆردۇق ،ئۇ ھايات. 25ئەمدى بىز نېمىشقا ئۆلىمىز؟ چۈنكى ،بۇ چوڭ ئوت بىزنى يوقىتىدۇ .ئەگەر خۇدايىمىز پەرۋەردىگارنىڭ ئاۋازىنى ئەمدى ئاڭلىساق ،بىز ئۆلىمىز. 26چۈنكى ،تىرىك خۇدانىڭ ئوتنىڭ ئارىسىدىن بىزدەك ياشاپ ،ياشىغان ئاۋازىنى ئاڭلىغان بارلىق ئىنسانلر بارمۇ؟ 27يېقىنلىشىڭلر ،خۇدايىمىز پەرۋەردىگارنىڭ ئېيتقانلىرىنى ئاڭلڭلر ،خۇدايىمىز پەرۋەردىگارنىڭ ساڭا ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى بىزگە سۆزلە .بىز ئۇنى ئاڭليمىز ۋە قىلىمىز. 28پەرۋەردىگار ماڭا سۆز قىلغاندا ،سۆزلىرىڭنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدى .پەرۋەردىگار ماڭا مۇنداق دېدى« :مەن بۇ خەلقنىڭ ساڭا ئېيتقان سۆزلىرىنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدىم .ئۇلر ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ياخشى ئېيتتى. 29ئۇلردا شۇنداق يۈرەك بولسا ،ئۇلر مەندىن قورقىدۇ ۋە بارلىق ئەمرلىرىمگە ئەمەل قىلىپ ،ئۇلرغا ۋە بالىلىرىغا مەڭگۈ ياخشى بولسۇن. 30بېرىپ ئۇلرغا ئېيتقىنكى ،سېنى چېدىرىڭغا قايتا كىرگۈز. 31لېكىن ،مەن بۇ يەردە تۇرغىن ،مەن ساڭا ئۆگەتكەن بارلىق بۇيرۇقلر ،قانۇن-تۈزۈملەر ۋە ھۆكۈملەرنى ساڭا سۆزلەپ بېرىمەن. 32شۇڭا ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغاندەك ئىش قىلىشقا رىئايە قىلىڭ ،ئوڭ ياكى سولغا بۇرۇلماڭ. 33خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغان بارلىق يوللر بىلەن ماڭىسەن ،شۇنداق قىلساڭلر ،ئۇ سىلەر بىلەن بىللە بولىدۇ. 6باب1مانا بۇلر ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا ئۆگەتمەكچى بولغان ئەمرلەر ،قانۇنلر ۋە ھۆكۈملەر. 2شۇنداق قىلساڭ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگاردىن قورقۇپ ،ئۇنىڭ ساڭا بۇيرۇغان بارلىق قانۇنلىرى ۋە ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلغىن .شۇنداق قىلساڭلر ،كۈنلىرىڭلر ئۇزۇن بولىدۇ. 3ئەي ئىسرائىللر ،ئاڭلڭلر ۋە ئۇنى ئىجرا قىلىڭلر .ئاتا-بوۋىلىرىڭ پەرۋەردىگار ساڭا ۋەدە قىلغاندەك ،سۈت ۋە ھەسەل ئېقىۋاتقان بۇ دۆلەتتە ساڭا ياخشى بولسۇن. 4ئەي ئەي ئىسرائىل ،ئاڭل ،خۇدايىمىز پەرۋەردىگار بىردۇر. 5خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى پۈتۈن ۋۇاۇدىڭ ،پۈتۈن اېنىڭ ۋە پۈتۈن كۈچۈڭ بىلەن سۆيگىن. 6بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بۇ سۆزلەر قەلبىڭدە بولىدۇ. 7بالىلىرىڭلرغا ئەستايىدىللىق بىلەن ئۆگىتىڭ ،ئۆيىڭدە ئولتۇرغاندا ،يولدا ماڭغاندا ،ياتقاندا ۋە ئورنۇڭدىن تۇرغاندا ،ئۇلر ھەققىدە سۆزلەيسەن. 8سەن ئۇلرنى قولۇڭغا بەلگە قىلىپ باغلىغىن ،ئۇلر كۆزلىرىڭنىڭ ئالدى تەرىپىگە ئوخشاش بولىدۇ. 9ئۇلرنى ئۆيلىرىڭىزنىڭ دەرۋازىلىرى ۋە دەرۋازىلىرىڭىزغا يېزىڭ. 10خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى ئاتا-بوۋىلىرىڭغا ،ئىبراھىمغا ،ئىسھاققا ۋە ياقۇپقا قەسەم قىلغان زېمىنغا ئېلىپ كىرگەندە ،سەن قۇرمىغان چوڭ ۋە ياخشى شەھەرلەرنى بېرىدۇ. 11سەن تولدۇرمىغان بارلىق ياخشى نەرسىلەر بىلەن تولدۇرۇلغان ئۆيلەر ،سەن تېرىمىغان ئۈزۈمزارلىق ۋە زەيتۇن دەرىخى .تاماق يەپ تويغاندا. 12شۇنىڭدىن ئېھتىيات قىلىڭلر ،سېنى مىسىر زېمىنىدىن قۇللۇق ئۆيىدىن ئېلىپ چىققان پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ قالمىغىن.
تەۋرات قانۇنى
13خۇدايىڭ پەرۋەردىگاردىن قورقۇپ ،ئۇنىڭغا خىزمەت قىلغىن ۋە ئۇنىڭ ئىسمى بىلەن قەسەم قىلغىن. 14باشقا ئىلھلرنىڭ ،ئەتراپىڭىزدىكى كىشىلەرنىڭ ئىلھلىرىنىڭ ئارقىسىدىن ماڭماڭلر. 15چۈنكى ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئاراڭلردا ھەسەتخورلۇق قىلىدىغان خۇدادۇر .خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى ساڭا ئوت يېقىپ ،سېنى يەر يۈزىدىن يوقىتىۋەتمىسۇن. 16تەڭرىڭالر پەرۋەردىگارنى ماسسادا سىناق قىلغاندەك سىناپ باقما. 17خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىنى ،ئۇنىڭ گۇۋاھلىقلىرىنى ۋە ساڭا بۇيرۇغان قائىدىلىرىنى ئەستايىدىللىق بىلەن ئىجرا قىلىڭلر. 18شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە ياخشى ۋە ياخشى ئىشلرنى قىلغىن .شۇنداق قىلساڭ ،ئۇ يەرگە كىرىپ ،پەرۋەردىگار ئاتا- بوۋىلىرىڭغا ۋەدە قىلغان ياخشى زېمىنغا ئىگە بولليسەن. 19پەرۋەردىگار ئېيتقاندەك ،بارلىق دۈشمەنلىرىڭنى ئالدىڭدىن قوغلپ چىقىرىش. 20ئوغلىڭىز كەلگۈسىدە سىزدىن« :خۇدايىمىز پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغان گۇۋاھلىق ،قانۇن-تۈزۈم ۋە ھۆكۈملەر نېمە؟ 21ئاندىن كېيىن ئوغلۇڭغا« :بىز مىسىردىكى فىرئەۋننىڭ قۇللىرى ئىدۇق .پەرۋەردىگار بىزنى كۈچلۈك قول بىلەن مىسىردىن چىقاردى. 22پەرۋەردىگار مىسىرغا ،فىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ ئائىلە-تاۋابىئاتلىرىغا چوڭ ۋە ئېغىر مۆاىزىلەرنى كۆرسەتتى. 23ئۇ بىزنى ئەادادلىرىمىزغا قەسەم قىلغان زېمىنىنى بېرىش ئۈچۈن ،بىزنى ئۇ يەردىن ئېلىپ كەلدى. 24پەرۋەردىگار بىزگە بۇ قائىدە-يوسۇنلرنى قىلىشقا بۇيرۇدى ،خۇدايىمىز پەرۋەردىگاردىن قورقۇپ ،بىزنىڭ ياخشىلىقىمىز ئۈچۈن ،ئۇ بىزنى بۈگۈنكىدەك ساقليدۇ. 25ئەگەر بىز بۇ بۇيرۇقلرنىڭ ھەممىسىنى خۇدايىمىز پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك ئىجرا قىلساق ،ئۇ بىزنىڭ ھەققانىيلىقىمىز بولىدۇ. 7باب1پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار سېنى ئىگىلىمەكچى بولغان زېمىنغا ئېلىپ كىرگەندە ،سەندىن چوڭ ۋە كۈچلۈك يەتتە دۆلەت سېنى ، خىتتايلرنى ،گىرگاشىتلرنى ،ئامورلرنى ،كەنئانلرنى ،پېرىزلرنى ،خىۋىيلرنى ۋە يېبۇسلرنى قوغلپ چىقاردى. 2خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ ئالدىڭدا ئۇلرنى قۇتقۇزىدۇ .سەن ئۇلرنى ئۇرغىن ،ئۇلرنى ھالك قىلىسەن .ئۇلر بىلەن ئەھدە تۈزمەڭ ۋە ئۇلرغا رەھىم قىلماڭ. 3ئۇلر بىلەن توي قىلماڭلر .قىزىڭىزنى ئوغلىغا بەرمەڭ ،قىزىنىمۇ ئوغلىڭىزغا ئالمايسىز. 4چۈنكى ،ئۇلر باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ،ئوغلۇڭنى ماڭا ئەگەشمەيدۇ. 5لېكىن ،ئۇلرغا قانداق مۇئامىلە قىلىسىلەر؟ ئۇلرنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنى ۋەيران قىلىۋېتىڭ ،ئۇلرنىڭ رەسىملىرىنى بۇزۇۋېتىڭ ، ئۇلرنىڭ دەرەخلىرىنى كېسىڭ ۋە ئويۇلغان رەسىملىرىنى ئوت بىلەن كۆيدۈرۈڭ. 6چۈنكى سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئۈچۈن مۇقەددەس بىر خەلق .تەڭرىڭ خۇداۋەندە سېنى يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەردىن ئۈستۈن قىلىپ ،ئۆزىگە ئالھىدە بىر خەلق قىلىپ تاللىدى. 7پەرۋەردىگار سېنى سۆيمىدى ۋە سېنى تاللىمىدى ،چۈنكى سەن نۇرغۇن ئادەملەردىن ئىدىڭ .چۈنكى ،سىلەر ئەڭ ئاز ئادەم ئىدىڭلر. 8لېكىن ،پەرۋەردىگار سېنى سۆيگەنلىكى ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا بەرگەن قەسىمىنى ساقلىغانلىقى ئۈچۈن ،پەرۋەردىگار سېنى كۈچلۈك قول بىلەن ئېلىپ چىقىپ ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇردى. 9شۇنىڭ ئۈچۈن بىلىڭلركى ،پەرۋەردىگارىڭ بولغان پەرۋەردىگار ،ئۇ خۇدا ،ساداقەتمەن خۇدادۇر. 10ئۇنى ئۆچ كۆرىدىغانلرنى يۈزىگە قايتۇرۇڭ ،ئۇلرنى ھالك قىلىڭ .ئۇ نەپرەتلەنگۈچىگە بوشاشمايدۇ ،ئۇنىڭ يۈزىگە ااۋاب قايتۇرىدۇ. 11شۇڭا ،مەن بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغان ئەمرلەرنى ،قانۇن-تۈزۈملەرنى ۋە ھۆكۈملەرنى ئىجرا قىلغىن. 12ئەگەر بۇ ھۆكۈملەرگە قۇلق سېلىپ ،ئۇنى ئىجرا قىلساڭلر ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىڭغا بەرگەن ئەھدى ۋە رەھىم- شەپقىتىنى ساڭا ساقليدۇ. 13ئۇ سېنى ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا ۋەدە قىلغان زېمىندا سېنى ياخشى كۆرىدۇ ،ساڭا بەخت ئاتا قىلىدۇ ۋە كۆپەيتىدۇ. 14ھەممىدىن ئۈستۈن بەختلىك بولۇڭلر .ئاراڭلردا ياكى چارۋا ماللىرىڭلردا ئەر-ئايال تۇغماس بولمايدۇ. 15پەرۋەردىگار بارلىق كېسەلرنى يوقىتىدۇ ۋە مىسىردىكى يامان كېسەلرنىڭ ھېچقايسىسىنى ساڭا قويمايدۇ .ئۇلرنى ئۆچ كۆرىدىغانلرنىڭ ھەممىسىگە قويىدۇ. 16خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى قۇتقۇزىدىغان بارلىق كىشىلەرنى يوقىتىڭ .كۆزۈڭ ئۇلرغا رەھىم قىلمايدۇ ،سەن ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىغا خىزمەت قىلما .چۈنكى ،بۇ ساڭا تۇزاق بولىدۇ. 17ئەگەر كۆڭلىڭىزدە« :بۇ مىللەتلەر مەندىن كۆپ .ئۇلرنى قانداق بىر تەرەپ قىلليمەن؟ 18سەن ئۇلردىن قورقمىغىن ،لېكىن پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ فىرئەۋنگە ۋە پۈتۈن مىسىرغا قىلغانلىرىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ. 19سېنىڭ كۆزۈڭنى كۆرگەن چوڭ سىناقلر ،مۆاىزىلەر ،مۆاىزىلەر ،قۇدرەتلىك قول ۋە سوزۇلغان قولۇڭ ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە سېنى ئېلىپ كەلدى .خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سەن قورققان بارلىق كىشىلەرگە شۇنداق قىلىدۇ. 20بۇنىڭدىن باشقا ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنى ئۇلرنىڭ ئارىسىغا ئەۋەتىدۇ. 21ئۇلرغا قورقماڭلر ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندىڭلر ئاراڭلردا ،كۈچلۈك خۇدا ۋە قورقۇنچلۇق. 22پەرۋەردىگارىڭ بولغان پەرۋەردىگار بۇ مىللەتلەرنى ئالدى-كەينىدىن چىقىرىپ تاشليدۇ ،ئۇلرنى دەرھال يەپ كەتمەيسەن ،بولمىسا ياۋايى ھايۋانلر ساڭا كۆپىيىپ كەتمىسۇن. 23لېكىن ،تەڭرىڭالر پەرۋەردىگار سېنى ئۇلرغا تاپشۇرۇپ بېرىدۇ ،تاكى ئۇلر ھالك بولغۇچە ئۇلرنى ھالك قىلىدۇ.
تەۋرات قانۇنى
24ئۇ پادىشاھلىرىنى سېنىڭ قولۇڭغا تاپشۇرۇپ بېرىدۇ ،سەن ئۇلرنىڭ ئىسمىنى ئاسماندىن يوقىتىسەن ،ئۇلرنى ھالك قىلغۇچە ھېچكىم سېنىڭ ئالدىڭدا تۇرالمايدۇ. 25ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىنىڭ ئويۇلغان ھەيكەللىرىنى ئوت بىلەن كۆيدۈرۈۋېتىڭ ،ئۇلر ئۈستىدىكى كۈمۈش ياكى ئالتۇننى خالىماڭ ۋە ئۇنى ئېلىپ كەتمىسۇن ،چۈنكى ئۇ يەردە تۇزاققا چۈشۈپ قالماڭ ،چۈنكى بۇ تەڭرىڭىز پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارغا يىرگىنچلىك ئىش. 26سەن ئۆيىڭىزگە يىرگىنچلىك نەرسە ئېلىپ كەلمەڭ ،بولمىسا ئۇنىڭغا لەنەت قىلىنغان نەرسە بولۇپ قالماڭ ،ئەمما ئۇنى پۈتۈنلەي ئۆچ كۆرىسىز ۋە ئۇنى پۈتۈنلەي ئۆچ كۆرىسىز .چۈنكى ئۇ لەنەت قىلىنغان نەرسە. 8باب1بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلەرگە ئەمەل قىلغىن ،شۇنداق قىلساڭلر ،كۆپىيىپ ،پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا ۋەدە قىلغان زېمىننى ئىگىلىۋېلىڭلر. 2خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ بۇ قىرىق يىلدا چۆلدە سېنى يېتەكلەپ ،سېنى كەمتەرلىك بىلەن ئىسپاتلپ ،قەلبىڭدىكىنى بىلىش ئۈچۈن ، ئۇنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلمسەن ياكى قىلمايسەن. 3ئۇ سېنى كەمتەرلىك بىلەن ئاچارچىلىققا دۇچار قىلدى ۋە سەن بىلمەيدىغان ،ئاتا-بوۋىلىرىڭ بىلمەيدىغان ماننا بىلەن باقتى .ئۇ ئىنساننىڭ پەقەت نان بىلەنل ئەمەس ،بەلكى پەرۋەردىگارنىڭ ئاغزىدىن چىققان ھەر بىر سۆز بىلەن ياشايدىغانلىقىنى بىلدۈرسۇن. 4بۇ قىرىق يىلدا كىيىمىڭىز ساڭگىلپ قالمىدى ،پۇتىڭىزمۇ يوغىنمىدى. 5قەلبىڭدە شۇنىمۇ ئويلڭكى ،ئىنسان ئۆز ئوغلىنى اازالىغاندەك ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە سېنى اازاليدۇ. 6شۇنىڭ ئۈچۈن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلىپ ،ئۇنىڭ يولىدا مېڭىش ۋە ئۇنىڭدىن قورقۇش كېرەك. 7چۈنكى ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار سېنى ياخشى بىر زېمىنغا ،اىلغا ۋە تاغلردىن چىقىدىغان بۇلق ۋە چوڭقۇرلۇققا ئېلىپ كىرىدۇ. 8بۇغداي ،ئارپا ،ئۈزۈم ،ئەنجۈر دەرىخى ۋە ئانار .زەيتۇن ۋە ھەسەل زېمىنى. 9بۇ يەردە كەم بولسا بولمايدىغان نان يەيدىغان زېمىن ،ئۇنىڭدا ھېچ نەرسە كەم بولمايدۇ .تاشلىرى تۆمۈر بولۇپ ،تاغلىرىدىن مىس قازغىلى بولىدۇ. 10يەپ بولۇپ تويغاندىن كېيىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ساڭا بەرگەن ياخشى يېرى ئۈچۈن بەخت تىلەيسەن. 11پەرۋەردىگارىڭ بولغان پەرۋەردىگارىڭنى ئۇنتۇپ قالماڭلر ،ئۇنىڭ ئەمرلىرى ،ھۆكۈملىرى ۋە ئەھكاملىرىغا ئەمەل قىلماڭلر. 12يەپ-ئىچىپ ،ياخشى ئۆيلەرنى سېلىپ ،ئۇ يەردە تۇرساڭلر. 13پادىلىرىڭىز ۋە پادىلىرىڭىز كۆپىيىپ ،كۈمۈشلىرىڭىز ۋە ئالتۇنلىرىڭىز كۆپىيىپ ،بارلىقىڭىز كۆپىيىدۇ. 14شۇنىڭ بىلەن كۆڭلىڭىز كۆتۈرۈلۈپ ،سېنى مىسىر زېمىنىدىن قۇللۇق ئۆيىدىن ئېلىپ چىققان خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ كېتىسەن. 15سېنى ئوتلۇق يىلنلر ،چايانلر ۋە قۇرغاقچىلىقلر بولغان بۇ چوڭ ۋە دەھشەتلىك چۆلدىن باشلپ ماڭغان كىم؟ ئۇ سېنى تاشتىن سۇدىن چىقاردى. 16سېنى چۆلدە ئاتا-بوۋىلىرىڭلر بىلمەيدىغان ماننا بىلەن بېقىپ ،سېنى تۆۋەن تۇتسۇن ۋە سېنى ئىسپاتلپ بېرەلەيدۇ. 17قەلبىڭدە« :مېنىڭ كۈچ-قۇدرىتىم ۋە كۈچ-قۇدرىتىم ماڭا بۇ بايلىق ئاتا قىلدى. 18لېكىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى ئەسلەسەن ،چۈنكى ئۇ ساڭا ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا بەرگەن ئەھدىسىنى بۈگۈنگە ئوخشاش بەرداشلىق بېرەلەيدۇ. 19ئەگەر سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ ،باشقا ئىلھلرنىڭ كەينىدىن مېڭىپ ،ئۇلرغا خىزمەت قىلىپ ،ئۇلرغا ئىبادەت قىلساڭ ،مەن بۈگۈن سىلەرگە گۇۋاھلىق بېرىمەن. 20پەرۋەردىگار سېنىڭ ئالدىڭدا ھالك قىلغان مىللەتلەردەك ،سىلەرمۇ ھالك بولىسىلەر .چۈنكى ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە ئىتائەت قىلمايسەن. 9باب1ئەي ئىسرائىلىيە! 2ئۇلۇغ ۋە ئېگىز بىر خەلق ،سەن تونۇغان ۋە ئاڭلىغان ئاناكىملرنىڭ بالىلىرى« :ئاناكنىڭ ئەۋلدلىرى ئالدىدا كىم تۇراليدۇ؟ 3شۇڭا ،بۈگۈن خۇدانىڭ پەرۋەردىگارىڭ سېنىڭ ئالدىڭدىن ئۆتۈپ كېتىدىغانلىقىنى چۈشەنگىن .ئۇ كۆيدۈرگۈچى ئوتتەك ئۇلرنى ھالك قىلىدۇ ۋە ئۇلرنى يۈزلىرىڭنىڭ ئالدىغا چۈشۈرىدۇ .پەرۋەردىگارنىڭ ساڭا ئېيتقىنىدەك ،ئۇلرنى قوغلپ چىقىرىۋېتىڭ. 4كۆڭلىڭدە سۆزلىمەڭ ،شۇنىڭدىن كېيىن تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئۇلرنى سېنىڭ ئالدىڭدىن قوغلپ چىقىرىپ مۇنداق دېدى« :چۈنكى ،مېنىڭ ھەققانىيلىقىم پەرۋەردىگار مېنى بۇ زېمىنغا ئىگە قىلدى. 5سېنىڭ ھەققانىيلىقىڭ ئۈچۈن ياكى قەلبىڭنىڭ دۇرۇسلۇقى ئۈچۈن ئەمەس ،بەلكى ئۇلرنىڭ زېمىنىنى ئىگىلىمەكچى بولۇۋاتىسەن .لېكىن بۇ مىللەتلەرنىڭ رەزىللىكى ئۈچۈن پەرۋەردىگارىڭ خۇدا ئۇلرنى سېنىڭ ئالدىڭدىن قوغلپ چىقىرىدۇ ،شۇنداق قىلىپ پەرۋەردىگار ئاتا- بوۋىلىرىڭ ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپقا بەرگەن ۋەدىسىنى ئەمەلگە ئاشۇرىدۇ. 6شۇنىڭ ئۈچۈن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارىڭ سېنىڭ ھەققانىيلىقىڭ ئۈچۈن بۇ ياخشى يەرنى بەرمەيدىغانلىقىنى چۈشەنگىن .چۈنكى سەن قاتتىق ئادەم. 7خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ چۆلدە غەزەپلەنگەنلىكىڭنى ئۇنتۇپ قالما ،ئۇنتۇپ قالما .مىسىر زېمىنىدىن ئايرىلغان كۈندىن باشلپ ،بۇ يەرگە كەلگەنگە قەدەر ،سەن پەرۋەردىگارغا ئاسىيلىق قىلدىڭ. 8ھورېبتا پەرۋەردىگارنى غەزەپلەندۈردىڭ ،شۇنداق قىلىپ پەرۋەردىگار سېنى ھالك قىلدى.
تەۋرات قانۇنى
9مەن تاش ئۈستەلرنى ،ھەتتا پەرۋەردىگار سىز بىلەن تۈزگەن ئەھدىنىڭ ئۈستەللىرىنى قوبۇل قىلىش ئۈچۈن تاغقا چىققاندا ،مەن قىرىق كېچە-كۈندۈز تاغدا تۇردۇم ،مەن نان يېمىدىم ،سۇمۇ ئىچمىدىم. 10پەرۋەردىگار ماڭا خۇدانىڭ بارمىقى بىلەن يېزىلغان ئىككى ئۈستەل تاشنى ماڭا بەردى .ئۇلرنىڭ ئۈستىگە پەرۋەردىگار يىغىلىش كۈنى ئوتنىڭ ئىچىدە تاغنىڭ ئىچىدە پەرۋەردىگار سىز بىلەن سۆزلىگەن بارلىق سۆزلەر بويىچە يېزىلغان. 11قىرىق كېچە-كۈندۈزنىڭ ئاخىرىدا ،پەرۋەردىگار ماڭا ئىككى ئۈستەل ،ھەتتا ئەھدە ئۈستەللىرىنى بەردى. 12پەرۋەردىگار ماڭا« :ئورنۇڭدىن تۇر !چۈنكى ،مىسىردىن ئېلىپ چىققان قەۋمىڭ ئۆزلىرىنى بۇزدى .ئۇلر مەن بۇيرۇغان يولدىن تېزل چەتنەپ كەتتى .ئۇلر ئۇلرنى ئېرىتىلگەن رەسىمگە ئايلندۇردى. 13بۇنىڭدىن باشقا ،پەرۋەردىگار ماڭا مۇنداق دېدى« :مەن بۇ كىشىلەرنى كۆردۈم ،مانا بۇ قاتتىق ئادەم. 14مەن ئۇلرنى ھالك قىلي ،ئۇلرنىڭ نامىنى ئاسماندىن ئۆچۈرۈۋېتىمەن ،مەن سېنى ئۇلردىن كۈچلۈك ۋە ئۇلۇغ بىر دۆلەت قىلىمەن. 15شۇنىڭ بىلەن مەن بۇرۇلۇپ تاغدىن چۈشتۈم ،تاغ ئوتتا كۆيۈپ كەتتى .ئەھدىنىڭ ئىككى ئۈستەللىرى ئىككى قولۇمدا ئىدى. 16مەن قارىسام ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا قارشى گۇناھ سادىر قىلىپ ،سېنى ئېرىتىپ موزايغا ئايلندۇردىڭ. 17مەن ئىككى ئۈستەلنى ئېلىپ ،ئىككى قولۇمدىن چىقىرىپ ،كۆز ئالدىڭىزدا تورمۇزلىدىم. 18مەن قىرىق كېچە-كۈندۈزگە ئوخشاش پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا يىقىلىپ چۈشتۈم .گۇناھلىرىڭلر تۈپەيلىدىن پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە يامان ئىش قىلىپ ،نان يېمىدىم ،سۇمۇ ئىچمىدىم. 19چۈنكى ،پەرۋەردىگار سېنى ھالك قىلىش ئۈچۈن غەزەپلەنگەن ئاچچىق ۋە قاتتىق نارازىدىن قورقاتتىم .لېكىن ئۇ ۋاقىتتا پەرۋەردىگار مېنىڭ گېپىمنى ئاڭلىدى. 20پەرۋەردىگار ھارۇننىڭ ئۇنى ھالك قىلغانلىقىغا قاتتىق ئاچچىقلندى ،مەنمۇ ھارۇن ئۈچۈن دۇئا قىلدىم. 21سېنىڭ گۇناھلىرىڭنى ،سەن ياسىغان موزاينى ئېلىپ ،ئۇنى ئوت بىلەن كۆيدۈرۈۋەتتىم ۋە تامغا باستىم ۋە توپا-چاڭدەك كىچىك بولسىمۇ ئۇنى يەرگە تاشلىدىم .مەن ئۇنىڭ توپىنى تاغدىن چۈشكەن دەرياغا تاشلىدىم. 22تابېرادا ،ماسسادا ۋە كىبروتتاتاۋادا پەرۋەردىگارنى غەزەپلەندۈردىڭ. 23ئوخشاشل ،پەرۋەردىگار سېنى كادېشبارنىيەدىن ئەۋەتكەندە« :بېرىپ ،مەن ساڭا بەرگەن زېمىننى ئىگىلى .سىلەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرىگە خىلپلىق قىلدىڭلر ،ئۇنىڭغا ئىشەنمىدىڭلر ۋە ئۇنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدىڭلر. 24مەن سېنى تونۇغان كۈندىن باشلپ ،پەرۋەردىگارغا ئاسىيلىق قىلدىڭ. 25شۇنداق قىلىپ ،قىرىق كېچە قىرىق كېچە پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا يىقىلدىم .چۈنكى پەرۋەردىگار سېنى ھالك قىلىدىغانلىقىنى ئېيتتى. 26شۇنىڭ ئۈچۈن مەن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدىم ۋە« :ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،ئۆز قۇدرىتىڭ بىلەن مىسىردىن ئېلىپ چىققان ئۇلۇغلۇقىڭ ئارقىلىق قۇتۇلدۇرۇپ قالغان خەلقىڭنى ۋە مىراسلىرىڭنى ۋەيران قىلما. 27خىزمەتكارلىرىڭ ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ .بۇ كىشىلەرنىڭ ااھىللىقىغا ،ئۇلرنىڭ رەزىللىكىگە ۋە گۇناھىغا قارىماڭ. 28سەن بىزنى ئېلىپ كەلگەن زېمىن« :پەرۋەردىگار ئۇلرنى ۋەدە قىلغان زېمىنغا ئېلىپ كېلەلمىگەچكە ،ئۇلرنى ئۆچ كۆرگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇلرنى چۆلدە ئۆلتۈرمەكچى بولدى. 29ھالبۇكى ،ئۇلر سېنىڭ خەلقىڭ ۋە مىراسلىرىڭدۇر. 10باب1ئۇ ۋاقىتتا پەرۋەردىگار ماڭا مۇنداق دېدى« :بىرىنچى تاشقا ئوخشاش ئىككى ئۈستەلنى ياساپ ،مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ ،تاغقا چىقىڭ ۋە سېنى ياغاچ ساندۇققا ئايلندۇرغىن. 2مەن ئۈستەلگە سىز تورمۇزلىغان بىرىنچى ئۈستەلدىكى سۆزلەرنى يازىمەن ،ئۇلرنى ساندۇققا سالىسىز. 3مەن شىتتىم ياغىچىدىن بىر ساندۇق ياساپ ،بىرىنچىسىگە ئوخشاش ئىككى ئۈستەل تاشنى ياساپ ،قولۇمدىكى ئىككى ئۈستەلنى ئېلىپ تاغقا چىقتىم. 4ئۇ ئۈستەلگە ،بىرىنچى يازمىغا ئاساسەن ،پەرۋەردىگارنىڭ يىغىلىش كۈنى ئوتنىڭ ئىچىدىن تاغنىڭ ئىچىدە پەرۋەردىگارنىڭ سىلەرگە ئېيتقان ئون ئەمرىنى يېزىپ ،پەرۋەردىگار ماڭا بەردى. 5مەن كەينىگە بۇرۇلۇپ ،تاغدىن چۈشۈپ ،ئۈستەلرنى مەن ياسىغان ساندۇققا قويدۇم .ئۇ يەردە پەرۋەردىگار ماڭا بۇيرۇغاندەك بولىدۇ. 6بەنى ئىسرائىللر ياقۇپنىڭ بەئەروتىدىن مۇساغا قاراپ يولغا چىقتى .ھارۇن شۇ يەردە ۋاپات بولدى .ئۇنىڭ ئوغلى ئېلىئازار ئۇنىڭ ئورنىدا روھانىيلىق ئورنىدا خىزمەت قىلدى. 7ئۇ يەردىن ئۇلر گۇدگوداغا قاراپ يولغا چىقتى .ۋە گۇدگودادىن اوتباتقىچە ،دەريا دەريالىرى يۇرتى. 8ئۇ ۋاقىتتا ،پەرۋەردىگار لۋىي قەبىلىسىنى ئايرىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئەھدە ساندۇقىنى كۆتۈردى ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا تۇرۇپ ئۇنىڭغا خىزمەت قىلدى ۋە ئۇنىڭ نامىدا بەخت تىلىدى. 9شۇنىڭ ئۈچۈن ،لۋىينىڭ قېرىنداشلىرى بىلەن نېسىۋىسى ۋە مىراسى يوق .پەرۋەردىگار خۇدا ئۇنىڭغا ۋەدە قىلغاندەك ،ئۇنىڭ مىراسىدۇر. 10مەن قىرىق كېچە-كۈندۈز تۇنجى قېتىم تاغدا تۇردۇم .ئۇ ۋاقىتتا پەرۋەردىگار مېنىڭ گېپىمنى ئاڭلىدى ،پەرۋەردىگار سېنى ھالك قىلمايدۇ. 11پەرۋەردىگار ماڭا« :ئورنۇڭدىن تۇر ،كىشىلەرنىڭ ئالدىدا مېڭىڭلر ،ئۇلر ئاتا-بوۋىلىرىغا مەن بەرگەن بۇ يەرنى ئىگىلىسۇن. 12ھازىر ،ئىسرائىل ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سەندىن نېمە تەلەپ قىلىدۇ ،لېكىن تەڭرىڭ پەرۋەردىگاردىن قورقۇش ،ئۇنىڭ بارلىق يوللىرى بىلەن مېڭىش ،ئۇنى سۆيۈش ۋە پۈتۈن ۋۇاۇدىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن تەڭرىڭ خۇداۋەندىگە خىزمەت قىلىش. 13پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرى ۋە ئۇنىڭ بەلگىلىمىلىرىگە ئەمەل قىلىش ئۈچۈن ،مەن بۈگۈن سىلەرگە ياخشىلىق قىلىمەن.
تەۋرات قانۇنى
14مانا ،ئاسمان ۋە ئاسمان پەرۋەردىگارنىڭ تەڭرىسى ،يەر يۈزى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق نەرسىلەردۇر. 15پەقەت پەرۋەردىگارل ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنى ياخشى كۆرۈشنى خاليدۇ ،ئۇ ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىنى تاللىدى. 16شۇڭا ،خەتنىسىنى قىل ،قەلبىڭنىڭ ئالدى تەرىپىنى ،خەتنىسىنى قىلماڭ. 17چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئىلھلرنىڭ ئىلھى ،خواايىنلرنىڭ پەرۋەردىگارى ،ئۇلۇغ خۇدا ،قۇدرەتلىك ۋە دەھشەتلىك ،ئۇ ئىنسانلرنى كۆزگە ئىلمايدۇ ۋە مۇكاپاتقا ئېرىشەلمەيدۇ. 18ئۇ يېتىم ۋە تۇل ئايالنىڭ ھۆكۈمىنى ئىجرا قىلىدۇ ۋە ناتونۇش ئادەمنى ئۇنىڭغا يېمەكلىك ۋە كىيىم-كېچەك بېرىشتە ياخشى كۆرىدۇ. 19شۇڭا ،ناتونۇش ئادەمنى سۆيۈڭ ،چۈنكى سىلەر مىسىر زېمىنىدا يات ئىدىڭلر. 20خۇدايىڭ پەرۋەردىگاردىن قورقىسەن .ئۇنىڭغا خىزمەت قىلغىن ،ئۇنىڭغا سادىق بولۇپ ،ئۇنىڭ ئىسمى بىلەن قەسەم قىلغىن. 21ئۇ سېنىڭ ماختىشىڭ ،ئۇ سېنىڭ كۆزۈڭ كۆرگەن بۇ ئۇلۇغ ۋە دەھشەتلىك ئىشلرنى ساڭا قىلغان خۇداڭدۇر. 22ئاتا-بوۋىلىرىڭ ئون ئالتە كىشى بىلەن مىسىرغا چۈشتى .خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى نۇرغۇن ئاسماندىكى يۇلتۇز قىلىپ ياراتتى. 11باب1شۇنىڭ ئۈچۈن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى سۆيگىن ،ئۇنىڭ مەسئۇلىيىتىنى ،قانۇن-تۈزۈملىرىنى ،ھۆكۈملىرىنى ۋە ئەمرلىرىنى ھەر ۋاقىت ساقلڭ. 2بۈگۈن سىلەرنى تونۇيسىلەر ،چۈنكى مەن پەرۋەردىگارىڭ بولغان پەرۋەردىگارنىڭ اازاسى ،ئۇلۇغلۇقى ،قۇدرەتلىك قولى ۋە سۇنغان قولىنى بىلمىگەن ۋە بىلمىگەن بالىلىرىڭ بىلەن سۆزلىمەيمەن. 3مىسىرنىڭ ئوتتۇرىسىدا مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن زېمىنىغا قىلغان مۆاىزىلىرى ۋە ئىش-ھەرىكەتلىرى. 4ئۇ مىسىر قوشۇنىغا ،ئاتلىرىغا ۋە ھارۋىلىرىغا نېمە قىلدى؟ ئۇ سېنى قوغلشقاندا قىزىل دېڭىزنىڭ سۈيىنى قانداق قىلىپ تولدۇردى ۋە پەرۋەردىگار ئۇلرنى بۈگۈنگە قەدەر قانداق ھالك قىلدى؟ 5ئۇ بۇ يەرگە كەلمىگۈچە ،ئۇ چۆلدە سىزگە نېمە قىلدى؟ 6ئۇ رۇبېننىڭ ئوغلى ئېلىئابنىڭ ئوغۇللىرى داتان ۋە ئابىرامغا نېمە قىلدى :يەر يۈزى ئۇنىڭ ئاغزىنى ئېچىپ ،ئۇلرنى ،ئائىلە-تاۋابىئاتلىرىنى ،چېدىرلىرىنى ۋە ئۇلرنىڭ قولىدىكى بارلىق نەرسىلەرنى پۈتۈن ئىسرائىللر ئارىسىدا يۇتۇۋەتتى. 7لېكىن ،كۆزۈڭ پەرۋەردىگارنىڭ قىلغان بارلىق ئۇلۇغ ئىشلىرىنى كۆردى. 8شۇنىڭ ئۈچۈن ،مەن بۈگۈن سىلەرگە بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلەرگە ئەمەل قىلىڭلر ،شۇنداق بولغاندا ،سىلەر كۈچلۈك بولۇڭلر. 9شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا ئۇلرغا ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىغا سۈت ۋە ھەسەل ئېقىپ بېرىشكە ۋەدە قىلغان زېمىنىدا ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرگىن. 10چۈنكى ،سىلەر ئۇنى ئىگىلىمەكچى بولغان زېمىن مىسىر زېمىنىغا ئوخشاش ئەمەس ،سىلەر قەيەردىن چىققانلىقىڭلر ،ئۇرۇقلىرىڭلرنى تېرىغانلىقىڭلر ۋە پۇتلىرىڭلر بىلەن سۇغارغانلىقىڭلردۇر. 11لېكىن ،سىلەر ئۇنى ئىگىلىمەكچى بولغان يەر تاغلر ،اىلغىلر بولۇپ ،ئاسماننىڭ يامغۇر سۈيىنى ئىچىدۇ. 12پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار كۆڭۈل بۆلىدىغان زېمىن :تەڭرىڭالر پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرى يىل بېشىدىن يىل ئاخىرىغىچە. 13ئەگەر مەن بۈگۈن سىلەرگە بۇيرۇغان ئەمرلىرىمگە ئەستايىدىللىق بىلەن قۇلق سالساڭ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى سۆيۈش ،ئۇنىڭغا پۈتۈن ۋۇاۇدىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن خىزمەت قىلىش كېرەك. 14مەن سېنىڭ زېمىنىڭدىكى يامغۇرنى ،ئۆز ۋاقتىدا ،تۇنجى يامغۇر ۋە كېيىنكى يامغۇرنى ساڭا بېرىمەن. 15مەن يەپ-ئىچىپ تويغۇدەك ،ئېتىزلىقىڭدا ئوت-چۆپ ئەۋەتىمەن. 16ئۆزۈڭلرغا دىققەت قىلىڭلركى ،قەلبىڭلر ئالدانمىسۇن ،چەتنەپ ،باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىلىڭلر ۋە ئۇلرغا ئىبادەت قىلىڭلر. 17ئاندىن ،پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى سىلەرگە ئوت يېقىپ ،يامغۇر ياغمىسۇن ،زېمىن ئۇنىڭ مېۋىسىنى بەرمەيدۇ دەپ ئاسماننى تاقىدى . پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن ياخشى زېمىندىن تېزل ھالك بولمايسەن. 18شۇڭا ،بۇ سۆزلىرىمنى قەلبىڭدە ۋە روھىڭدا قويغىن ۋە ئۇلرنى قولۇڭغا بەلگە قىلىپ باغلپ قويغىن ،ئۇلر كۆزلىرىڭنىڭ ئالدى تەرىپىگە ئوخشاش بولىدۇ. 19ئۇلرغا بالىلىرىڭلرنى ئۆگىتىپ ،ئۆيىڭدە ئولتۇرغاندا ،يولدا ماڭغاندا ،ياتقاندا ۋە ئورنىدىن تۇرغىنىڭدا سۆزلەڭ. 20ئۇلرنى ئۆينىڭ ئىشىكى ۋە دەرۋازىلىرىغا يېزىپ قويغىن. 21پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا ۋەدە قىلغان زېمىندا كۈنلىرىڭلر كۆپىيىپ ،ئەۋلدلىرىڭلر كۆپىيىدۇ. 22چۈنكى ،مەن سىلەرگە بۇيرۇغان بۇ بۇيرۇقلرنىڭ ھەممىسىنى ئەستايىدىللىق بىلەن ئىجرا قىلساڭلر ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى سۆيگىن ،ئۇنىڭ بارلىق يوللىرى بىلەن مېڭىڭلر ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىڭلر. 23شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار بۇ مىللەتلەرنى ئالدىڭلردىن قوغلپ چىقىرىدۇ. 24پۇتلىرىڭىزنىڭ ئايىغى ماڭىدىغان ھەممە ااي سىزنىڭ بولىدۇ .چۆل ۋە لىۋاندىن ،دەريادىن ،فىرات دەرياسىدىن ،ھەتتا دېڭىزنىڭ ئەڭ چېتىگىچە بولىدۇ. 25ھېچكىم سېنىڭ ئالدىڭدا تۇرالمايدۇ ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا ئېيتقىنىدەك ،سەن بېسىپ كېتىدىغان پۈتۈن زېمىندا سەندىن قورقۇش ۋە قورقۇشنى قويىدۇ. 26مانا بۈگۈن مەن سېنىڭ ئالدىڭغا بەخت ۋە لەنەت ئاتا قىلدىم. 27ئەگەر سىلەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىگە بويسۇنساڭلر ،بۇ بەخت! 28ئەگەر ا Godپەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىگە بويسۇنمىساڭ ،لەنەت بولسۇن ،بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان يولدىن يۈز ئۆرۈپ ،سەن تونۇمايدىغان باشقا ئىلھلرغا ئەگىشىڭ.
تەۋرات قانۇنى
29خۇدايىڭ پەرۋەردىگارىڭ سېنى ئىگىلىمەكچى بولغان يەرگە ئېلىپ بارغاندا ،بەرىزنى گېرىزىم تېغىغا ،ئەبال تېغىغا لەنەت ئوقۇيسەن. 30ئۇلر ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدە ،كۈن پېتىش يولى بىلەن ،گىلگالغا قارشى شامپاندا مورخ تۈزلەڭلىكىنىڭ يېنىدا ياشايدىغان كەنئانلىقلرنىڭ زېمىنىدا ئەمەسمۇ؟ 31چۈنكى ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىننى ئىگىلەش ئۈچۈن ،ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتۈپ ،ئۇنىڭغا ئىگىدارچىلىق قىلىپ ، شۇ يەردە ياشايسەن. 32سىلەر بۈگۈن مەن سېنىڭ ئالدىڭلردا چىقارغان بارلىق قانۇن-نىزاملرغا ئەمەل قىلىسىلەر. 12باب1بۇلر ،سىلەر ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان خۇدا سىلەر زېمىندا ياشايدىغان كۈنلىرىڭلر ئۈچۈن ،سىلەر بۇ زېمىندا قىلىشقا تېگىشلىك بولغان قانۇنلر ۋە ھۆكۈملەردۇر. 2سەن ئىگە بولغان مىللەتلەرنىڭ ئىلھلىرىغا ،ئېگىز تاغلرغا ،تاغلرغا ۋە يېشىل دەرەخلەرنىڭ ھەممىسىگە چوقۇنىدىغان بارلىق اايلرنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىسەن. 3سىلەر ئۇلرنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنى چېقىپ ،تۈۋرۈكلىرىنى سۇندۇرۇپ ،دەرەخلىرىنى ئوت بىلەن كۆيدۈرۈڭلر .سىلەر ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىنىڭ ھەيكەللىرىنى بۇزۇۋېتىپ ،ئۇلرنىڭ ئىسىملىرىنى شۇ يەردىن يوقىتىڭلر. 4خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا بۇنداق قىلما. 5لېكىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار پۈتۈن قەبىلىلىرىڭدىن ئۇنىڭ نامىنى قويماقچى بولغان اايغا ،ھەتتا ئۇنىڭ تۇرالغۇسىنى ئىزدەيسەن ۋە ئۇ يەرگە كېلىسەن. 6ئۇ يەرگە كۆيدۈرمە قۇربانلىقلىرىڭىزنى ،قۇربانلىقلىرىڭىزنى ،ئوندىن بىرىنى ،قولىڭىزدىكى قۇربانلىقلرنى ،قەسەملىرىڭىزنى ، ئىختىيارىي قۇربانلىقلىرىڭىزنى ،پادىلىرىڭىز ۋە پادىلىرىڭىزنىڭ تۇنجى بالىلىرىنى ئېلىپ كېلىڭ. 7ئۇ يەردە خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدا يەيسىلەر ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەخت ئاتا قىلغان ئائىلىلەر ۋە ئائىلىلىرىڭگە قولۇڭنى بەرگەن بارلىق نەرسىلەردىن خۇشال بولىسەن. 8بۈگۈن بىز بۇ يەردە قىلغان بارلىق ئىشلىرىمىزنى قىلماڭلر. 9چۈنكى ،سىلەر خۇداۋەندىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن مىراسلرغا تېخى كەلمىدىڭلر. 10ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتۈپ ،تەڭرىڭالر پەرۋەردىگار ساڭا مىراس قالدۇرغان زېمىندا تۇرغىنىڭدا ،ئۇ سېنى بارلىق دۈشمەنلىرىڭدىن ئارام ئالغاندا ،بىخەتەر ياشايسەن. 11ئۇ يەردە خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئۇنىڭ نامىنى تۇرغۇزۇشنى تالليدۇ .مەن بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىنى شۇ يەرگە ئېلىپ كېلىڭلر . كۆيدۈرمە قۇربانلىقلىرىڭىز ،قۇربانلىقلىرىڭىز ،ئوندىن بىر ئۈلۈش ،قولىڭىزدىكى ئېغىر قۇربانلىقلر ۋە پەرۋەردىگارغا قەسەم قىلغان بارلىق قەسەملىرىڭىز: 12خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ،سەن ،ئوغۇللىرىڭ ،قىزلىرىڭ ،قۇللىرىڭ ،قۇللىرىڭ ۋە دەرۋازىڭدىكى لۋىينىڭ ئالدىدا خۇشال بولۇڭلر . چۈنكى ئۇنىڭ سىز بىلەن ھېچقانداق ئۈلۈشى ۋە مىراسى يوق. 13ئۆزىڭىز كۆرگەن ھەممە اايدا كۆيدۈرمە قۇربانلىقلرنى سۇنماسلىقىڭىزغا دىققەت قىلىڭ. 14لېكىن ،پەرۋەردىگار ئۆز قەبىلىلىرىڭدىن بىرنى تاللىسا ،ئۇ يەردە كۆيدۈرمە قۇربانلىقلرنى بېرىسەن ،مەن ساڭا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىنى شۇ يەردە قىلىسەن. 15پەرۋەردىگارىڭ خۇدانىڭ ساڭا بەرگەن نېمىتىگە ئاساسەن ،ئۆز دەرگاھىڭلردا نېمىنى خالىساڭ ،پۈتۈن دەرۋازىڭدا گۆش يېيەلەيسىلەر. 16پەقەت قاننى يېمەڭلر .ئۇنى يەر يۈزىگە سۇدەك تۆكۈڭ. 17دەرۋازاڭلردا كۆممىقوناقنىڭ ،شارابنىڭ ،ياغنىڭ ،پادىلىرىڭنىڭ ياكى پادىلىرىڭنىڭ ئوندىن بىرىنى ،قەسەم قىلغان ۋەدىلىرىڭنى ، ئىختىيارىي قۇربانلىقلىرىڭنى ياكى قولۇڭدىكى ھەدىيە قۇربانلىقلىرىنى يېيىشكە بولمايدۇ. 18لېكىن ،ئۇلرنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ،سەن ،ئوغلۇڭ ،قىزىڭ ،قۇلۇڭ ،قۇلۇڭ ۋە دەرۋازىڭدىكى لۋىي بىلەن بىللە يەيسەن .قولۇڭغا سالغان نەرسىلىرىڭدە خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئالدىدا خۇشال بولىسەن. 19يەر يۈزىدە ياشىغاندىل ،لۋىيلرنى تاشلىۋەتمەڭلر. 20تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا ۋەدە قىلغىنىدەك چېگرىڭنى كېڭەيتسە ،سەن« :مەن گۆش يەيمەن ،چۈنكى اېنىڭ گۆش يېيىشكە ھېرىسمەن » دەيسەن .اېنىڭ نېمىگە ھەۋەس قىلسا ،گۆش يېيەلەيسەن. 21ئەگەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئۆز نامىنى قويۇشنى تاللىغان ااي سەندىن بەك يىراق بولسا ،پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغاندەك پادىلىرىڭ ۋە پادىلىرىڭنى ئۆلتۈرۈۋېتىسەن ،دەرۋازىڭدا اېنىڭ نېمىنى خالىسا شۇنى يەيسەن. 22كەركىدان ۋە ھارۋا يېگەندەك ،سەنمۇ ئۇلرنى يەيسەن ،ناپاك ۋە پاك كىشىلەرمۇ ئۇلرنى يەيدۇ. 23قېنى يېمەسلىكىڭگە كاپالەتلىك قىلىڭ ،چۈنكى قان ھاياتلىق .سەن ھاياتلىقنى گۆش بىلەن يېمەيسەن. 24ئۇنى يېمەڭلر .ئۇنى سۇدەك يەرگە تۆكۈسەن. 25ئۇنى يېمەڭلر .شۇنداق قىلساڭ ،پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە توغرا ئىشلرنى قىلغىنىڭدا ،سەن ۋە بالىلىرىڭ بىلەن ياخشى ئۆتسۇن. 26پەقەت ئۆزىڭىزدە بار بولغان مۇقەددەس نەرسىلىرىڭىز ۋە قەسىمىڭىزنىل ئېلىپ ،پەرۋەردىگار تاللىغان اايغا بېرىڭ. 27كۆيدۈرمە قۇربانلىقلىرىڭىزنى ،گۆش ۋە قانلرنى خۇدايىڭىز پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىغا سۇنۇڭ ،قۇربانلىقلىرىڭىزنىڭ قېنى تەڭرىڭىز پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىغا تۆكۈلۈپ ،گۆشنى يەيسىز. 28مەن ساڭا بۇيرۇغان بۇ سۆزلەرنىڭ ھەممىسىگە ئەمەل قىلغىن ۋە ئاڭل ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە ياخشى ۋە توغرا ئىشلرنى قىلغىنىڭدا ،ساڭا ۋە ئەۋلدلىرىڭغا مەڭگۈ ياخشى بولسۇن.
تەۋرات قانۇنى
29پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ ئالدىڭدىكى مىللەتلەرنى ئۈزۈپ تاشلىغاندا ،سەن قەيەرگە بارماقچى بولساڭ ،سەن ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلىپ ،ئۇلرنىڭ زېمىنىدا ياشايسەن. 30ئۇلرغا ئەگىشىڭلركى ،ئۇلرغا ئەگىشىش ئارقىلىق قىلتاققا چۈشۈپ قالماڭلر .ھەمدە ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىدىن كېيىن سورىماي « ،بۇ مىللەتلەر ئىلھلىرىغا قانداق خىزمەت قىلدى؟ مەنمۇ شۇنداق قىلىمەن. 31خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا بۇنداق قىلما .ھەتتا ئوغۇللىرى ۋە قىزلىرىمۇ ئىلھلىرىغا ئوتتا كۆيدۈردى. 32مەن ساڭا نېمە بۇيرۇسام ،ئۇنى قىلىشقا رىئايە قىلىڭ ،ئۇنىڭغا قوشماڭ ،ئۇنىڭدىن ئازايماڭ. 13باب1ئاراڭلردا بىر پەيغەمبەر ،ياكى چۈش كۆرگۈچىلەر كېلىپ ،ساڭا بىر مۆاىزە ياكى مۆاىزە ئاتا قىلسا ، 2مۆاىزە ياكى مۆاىزە يۈز بېرىپ ،ئۇ ساڭا« :سەن بىلمىگەن باشقا ئىلھلرنىڭ كەينىدىن ماڭايلى ،ئۇلرغا خىزمەت قىليلى »دېدى. 3سەن ئۇ پەيغەمبەرنىڭ ياكى چۈش كۆرگۈچىلەرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالما. 4سىلەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا ئەگىشىڭلر ،ئۇنىڭدىن قورقۇڭلر ،ئۇنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلىڭلر ،ئۇنىڭ سۆزىگە بويسۇنۇڭلر. 5ئۇ پەيغەمبەر ياكى چۈش كۆرگەنلەر ئۆلتۈرۈلىدۇ .چۈنكى ئۇ سېنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىققان ۋە سېنى قۇللۇق ئۆيىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ،سېنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى مېڭىشقا بۇيرۇغان يولدىن قوغلپ چىقىرىش ئۈچۈن ،سېنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارىڭدىن يىراقلشتۇرۇش ئۈچۈن سۆزلىدى. 6ئەگەر ئاكىڭىز ،ئاپىڭىزنىڭ ئوغلى ،ئوغلىڭىز ،قىزىڭىز ،ياكى كۆكرىكىڭىزنىڭ ئايالى ياكى دوستىڭىز ئۆز روھىڭىزغا ئوخشاش دوستىڭىز سىزنى مەخپىي قىزىقتۇرۇپ« :بىز بېرىپ باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىليلى ،سەن ياكى ئاتا-بوۋىلىرىڭنى بىلمەيمىز. 7يەنى ،ئەتراپىڭىزدىكى كىشىلەرنىڭ ئىلھلىرىدىن ،سىزگە يېقىن ياكى سىزدىن يىراق ،يەرنىڭ بىر چېتىدىن ھەتتا دۇنيانىڭ ئۇ چېتىگىچە. 8ئۇنىڭغا قوشۇلماڭ ،ئۇنىڭ سۆزىگە قۇلق سالماڭ .كۆزۈڭمۇ ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتمايدۇ ،ئۇنىمۇ بوشاتمايسەن ۋە يوشۇرمايسەن. 9لېكىن ئۇنى ئۆلتۈرگىن .ئۇنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن ئالدى بىلەن ئۇنىڭ قولى ،ئاندىن كېيىن پۈتۈن خەلقنىڭ قولى بولىدۇ. 10سەن ئۇنى تاش بىلەن ئۆلتۈرىسەن .چۈنكى ئۇ سېنى مىسىر زېمىنىدىن قۇللۇق ئۆيىدىن ئېلىپ چىققان تەڭرىڭ پەرۋەردىگارىڭدىن يىراقلشتۇرماقچى بولدى. 11پۈتۈن ئىسرائىللر ئاڭليدۇ ۋە قورقىدۇ ،بۇنىڭدىن كېيىن بۇنداق يامانلىقنى قىلماڭ. 12ئەگەر شەھەرلىرىڭلرنىڭ بىرىدە خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا شۇ يەردە ياشاش ئۈچۈن بەرگەن دېگەن سۆزنى ئاڭلىساڭ: 13بەزى كىشىلەر ،بىللنىڭ بالىلىرى ئاراڭلردىن چىقىپ ،شەھەر ئاھالىلىرىنى چېكىندۈردى ۋە« :بىز بېرىپ باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىليلى »دېدى. 14ئاندىن سۈرۈشتۈرۈڭ ،ئىزدەڭ ۋە ئەستايىدىللىق بىلەن سوراڭ .مانا ،ئەگەر ئۇ ھەقىقەت بولسا ۋە مەلۇم نەرسە بولسا ،ئاراڭلردا بۇنداق يىرگىنچلىك ئىش يۈز بېرىدۇ. 15سەن چوقۇم بۇ شەھەر ئاھالىلىرىنى قىلىچ بىلەن ئۇرۇپ ،ئۇنى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق مال-مۈلۈكلەرنى ۋە چارۋىلرنى قىلىچ بىلەن ئۇرۇپ ئۆلتۈرگىن. 16ئۇنىڭ بارلىق غەنىيمەتلىرىنى كوچىنىڭ ئوتتۇرىسىغا يىغىپ ،شەھەرنى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق مال-مۈلۈكلەرنى كۆيدۈرۈۋېتىڭ ، پەرۋەردىگارىڭ خۇداۋەندە .ئۇ مەڭگۈ دۆۋە بولىدۇ .ئۇ قايتا قۇرۇلمايدۇ. 17لەنەت قىلىنغان نەرسىدىن ھېچنىمىنى قولىڭىزغا ئالمايدۇ .شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار غەزىپىنىڭ قاتتىقلىقىدىن يۈز ئۆرۈپ ،سىزگە رەھىم-شەپقەت قىلسۇن ،رەھىم-شەپقەت قىلسۇن ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا قەسەم قىلغىنىدەك ،ئۇنى كۆپەيتسۇن. 18سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ساداسىغا قۇلق سالساڭ ،بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلىرىڭگە ئەمەل قىلىپ ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە توغرا ئىشلرنى قىلغىن. 14باب1سىلەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ پەرزەنتلىرىدۇرسىلەر. 2چۈنكى سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا مۇقەددەس بىر خەلق ،پەرۋەردىگار سېنى يەر يۈزىدىكى بارلىق مىللەتلەردىن ئۈستۈن قىلىپ ، ئۆزىگە خاس بىر خەلق قىلىپ تاللىدى. 3يىرگىنچلىك نەرسىنى يېمەڭ. 4بۇلر يەيدىغان ھايۋانلر :كال ،قوي ۋە ئۆچكە ، 5خارت ،كەركىدان ،يىرتقۇچ بۇغا ،ياۋا ئۆچكە ،پىگار ،ياۋا بۇقا ۋە چامغۇر. 6تۇياقنى بۆلۈپ ،يېرىقنى ئىككى تىرناققا بۆلۈپ ،ھايۋانلرنىڭ ئارىسىنى چايناپ يەيدىغان ھەر بىر ھايۋان. 7لېكىن ،بۇلرنى چاينايدىغان ياكى توپا تۇياقنى بۆلگۈچىلەردىن يېمەڭلر .تۆگە ،توشقان ۋە كەركىداندەك :چۈنكى ئۇلر قۇچاقنى چاينايدۇ ،ئەمما تۇياقنى بۆلمەيدۇ .شۇڭا ئۇلر سىلەرگە ناپاك. 8چوشقىلر تۇياقنى پارچىليدىغانلىقى ئۈچۈن ،ئەمما ئۇ چاينى چايناپ كەتمىگەچكە ،ئۇ سىلەرگە ناپاك بولىدۇ. 9بۇلرنى سۇدىكى بارلىق نەرسىلەردىن يەيسىلەر. 10سىلەر نېمىدېگەن يامان ۋە تارازىسى يوق .ئۇ سىلەرگە ناپاك. 11بارلىق پاكىز قۇشلردىن يەيسىلەر. 12لېكىن بۇلر يېمەيدىغانلر :بۈركۈت ،بوغما يىلن ۋە بوستانلىق ،
تەۋرات قانۇنى
13گىلس ،مۈشۈكئېيىق ۋە ئۇنىڭ تۈرىدىكى قۇشلر. 14ھەر خىل قاغا ئۇنىڭ تۈرلىرىدىن كېيىن ، 15تۈگرە ،كېچە بۈركۈت ،كاككۇك ۋە بۈركۈت قاتارلىقلر. 16كىچىك تۈگرە ،چوڭ تۈگرە ۋە ئاققۇ ، 17پېلكان ،گىگانت بۈركۈت ۋە كەركىدان ، 18قوتان ،خورون ئۇنىڭ تۈرىگە ،لپاس ۋە شەپەرەڭ. 19ئۇچۇپ يۈرگەن ھەربىر ئۆمىلەيدىغان نەرسە سىلەر ئۈچۈن ناپاك بولىدۇ. 20لېكىن بارلىق پاكىز قۇشلردىن يېسىڭىز بولىدۇ. 21ئۆزى ئۆلۈپ كەتكەن نەرسىلەرنى يېمەڭلر ،ئۇنى دەرۋازىڭىزدىكى ناتونۇش كىشىگە بېرىڭ ،ئۇ ئۇنى يېسۇن .ياكى ئۇنى يات ئادەمگە ساتسىڭىز بولىدۇ ،چۈنكى سەن تەڭرىڭ پەرۋەردىگارغا مۇقەددەس خەلق .ئانىسىنىڭ سۈتىدە بالىنى كۆرمەڭ. 22ئېتىزنىڭ يىلدىن-يىلغا كۆپىيىدىغان ئۇرۇقلىرىڭىزنىڭ كۆپىيىشىگە ھەقىقىي ئوندىن بىر ئۈلۈش بېرىسىز. 23سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئۇنىڭ نامىنى قويماقچى بولغان اايدا ،كۆممىقوناق ،شاراب ،ياغ ۋە ئوندىن بىر ئۈلۈشنى ، پادىلىرىڭ ۋە پادىلىرىڭنىڭ ئوندىن بىرىنى يەيسەن .شۇنداق قىلىپ ،خۇدايىڭ خۇدادىن قورقۇشنى مەڭگۈ ئۆگىنىسەن. 24ئەگەر بۇ يول بەك ئۇزۇن بولۇپ كەتسە ،ئۇنى كۆتۈرەلمەيسەن .ياكى ئۇ ااي سەندىن بەك يىراق بولسا ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا بەخت ئاتا قىلغاندا ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگار خۇدا ئۇنىڭ نامىنى شۇ يەرگە قويۇشنى تالليدۇ. 25ئاندىن ئۇنى پۇلغا ئايلندۇرۇپ ،پۇلنى قولىڭىزغا باغلپ ،تەڭرىڭىز پەرۋەردىگار تاللىغان اايغا بېرىڭ. 26بۇ پۇلنى اېنىڭلر نېمىگە ھەۋەس قىلسا ،بۇقا ،قوي ،شاراب ،ھاراق ،ئىچىملىك ياكى روھىڭ نېمىگە ئېھتىياالىق بولسا ،شۇ پۇلنى بېرىسەن .ئۇ يەردە تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدا يەپ ،خۇشال-خۇرام ياشايسەن. 27دەرۋازىسى ئىچىدىكى لۋىي .ئۇنى تاشلىۋەتمەڭ .چۈنكى ئۇنىڭ سەن بىلەن نېسىۋىسى ۋە مىراسى يوق. 28ئۈچ يىلدىن كېيىن ،شۇ يىلى ئوندىن بىر ئۈلۈشنى ئاشۇرۇپ ،ئۇنى دەرۋازىڭغا قويغىن. 29لۋىي ( ،چۈنكى ئۇ سىلەر بىلەن نېسىۋىسى يوق )تەڭرىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ قولۇڭدىكى بارلىق ئىشلىرىڭدا ساڭا بەخت ئاتا قىلسۇن. 15باب1ھەر يەتتە يىلدا بىر قېتىم قويۇپ بېرىسىز. 2بۇ قويۇپ بېرىش ئۇسۇلى :قوشنىسىغا قەرز بەرگەن ھەر بىر ھەقدار ئۇنى قويۇپ بېرىدۇ .ئۇ قوشنىسىدىن ياكى ئىنىسىدىن تەلەپ قىلمايدۇ . چۈنكى ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ قويۇپ بېرىشى دەپ ئاتىلىدۇ. 3چەتئەللىكلەردىن ئۇنى قايتا تەلەپ قىلليسىز ،ئەمما قېرىندىشىڭىز بىلەن قولىڭىزنى قويۇپ بېرىدۇ. 4ئاراڭلردا كەمبەغەل بولمىسا ،قۇتقۇزۇڭلر .چۈنكى پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس قالدۇرۇپ بەرگەن زېمىندا ساڭا كۆپ بەخت ئاتا قىلىدۇ. 5ئەگەر سەن پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئاۋازىنى ئەستايىدىللىق بىلەن ئاڭلىساڭ ،بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بۇ بۇيرۇقلرنىڭ ھەممىسىنى ئىجرا قىلغىن. 6چۈنكى ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا ۋەدە قىلغىنىدەك ساڭا بەخت ئاتا قىلىدۇ .سەن نۇرغۇن مىللەتلەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلىسەن ، لېكىن ئۇلر ساڭا ھۆكۈمرانلىق قىلمايدۇ. 7ئەگەر ئاراڭلردا خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن دەرۋازىڭنىڭ ئىچىدە بىر قېرىندىشىڭدىن كەمبەغەل بولسا ،قەلبىڭنى قاتتىقلشتۇرما ،قولۇڭنى كەمبەغەل قېرىندىشىڭدىن تاقىما. 8لېكىن ،ئۇنىڭغا قولۇڭنى كەڭ ئېچىڭ ،ئۇنىڭغا ئېھتىياالىق نەرسىگە ئېھتىياالىق بولىدۇ. 9يامان كۆڭلىڭىزدە« :يەتتىنچى يىل ،قويۇپ بېرىلگەن يىل يېقىنلپ قالدى »دەيدىغان خىيالدىن ساقلىنىڭ .كۆزۈڭ كەمبەغەل قېرىندىشىڭغا يامان بولىدۇ ،سەن ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە بەرمەيسەن .ئۇ پەرۋەردىگاردىن ساڭا قارشى دۇئا قىلىدۇ ،بۇ ساڭا گۇناھ بولىدۇ. 10سەن ئۇنىڭغا چوقۇم بېرىسەن ،ئۇنىڭغا بەرگەندە يۈرىكىڭ قايغۇغا چۆممەيدۇ ،چۈنكى بۇ ئىش ئۈچۈن تەڭرىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ بارلىق ئىشلىرىڭدا ۋە قولۇڭنى بەرگەن بارلىق ئىشلردا ساڭا بەخت ئاتا قىلىدۇ. 11چۈنكى ،كەمبەغەلر بۇ يەردىن ھەرگىز توختاپ قالمايدۇ ،شۇڭا مەن ساڭا بۇيرۇيمەنكى ،قولىڭىزنى ئۆز قېرىندىشىڭىزغا ، كەمبەغەللىرىڭىزگە ۋە موھتاالىرىڭىزغا ئېچىۋېتىڭ. 12ئەگەر ئىنىڭ ،ئىبرانىي ئەر ياكى ئىبرانىي ئايال بولسا ،ساڭا سېتىلىپ ،ئالتە يىل خىزمەت قىلسا .يەتتىنچى يىلى ،ئۇنى سەندىن ئازاد قىلغىن. 13ئۇنى ئۆزۈڭدىن ئازاد قىلغىنىڭدا ،ئۇنى بوش قويۇۋەتمەيسەن. 14ئۇنى پادىلىرىڭدىن ،مەيدانىڭىزدىن ۋە ئۈزۈم ھارىقىڭىزدىن ھەقسىز تەمىنلەڭ .تەڭرىڭىز پەرۋەردىگار پەرۋەردىگار سىزگە بەخت ئاتا قىلغان نەرسىنى ئۇنىڭغا بېرىڭ. 15ئېسىڭىزدە بولسۇنكى ،مىسىر زېمىنىدا قۇل بولۇپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى قۇتۇلدۇرۇپ قالدى. 16ئەگەر ئۇ ساڭا ئېيتسا ،مەن سەندىن ئايرىلمايمەن .چۈنكى ئۇ سىزنى ۋە ئۆيىڭىزنى ياخشى كۆرىدۇ ،چۈنكى ئۇ سىز بىلەن ياخشى. 17ئاندىن كېيىن بىر قۇلقنى ئېلىپ ،قۇلقتىن ئىشىككە ئىتتىرىڭ ،ئۇ مەڭگۈ خىزمەتكارىڭ بولىدۇ .قۇلۇڭغا شۇنداق قىلغىن. 18سەن ئۇنى ئۆزۈڭدىن ئازاد قىلغىنىڭدا ،بۇ تەس ئەمەس .چۈنكى ئۇ ئالتە يىل ساڭا خىزمەت قىلىپ ،ساڭا قوش ياللنغان بەندە بولۇشقا ئەرزىيدۇ. 19پادىلىرىڭىزدىن ۋە پادىلىرىڭىزدىن كەلگەن تۇنجى ئەركەكلەرنىڭ ھەممىسى تەڭرىڭىز پەرۋەردىگارغا پاكلىنىسىز.
تەۋرات قانۇنى
20سەن ئۇنى ۋە ئائىلەڭنى پەرۋەردىگار تاللىغان اايدا يىلدىن-يىلغا تەڭرىڭ خۇداۋەندىنىڭ ئالدىدا يەيسەن. 21ئەگەر ئۇنىڭدا كەمتۈك ،قارىغۇ ،قارىغۇ ياكى بىرەر سەۋەنلىك بار بولسا ،ئۇنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلماڭ. 22ئۇنى دەرۋازىڭىزنىڭ ئىچىدە يەيسىز ،ناپاك ۋە پاك ئادەم ئۇنى كاۋاپدان ۋە ھارۋادەك يەيدۇ. 23پەقەت ئۇنىڭ قېنىنى يېمەڭ .ئۇنى سۇدەك يەرگە تۆكۈسەن. 16باب1ئابىب ئېيىغا دىققەت قىلىڭلر ،پاسخا بايرىمىڭلرنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا يەتكۈزگىن. 2شۇڭا ،ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارغا ،قوي ۋە پادىدىن قۇربانلىق قىلغىن ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ نامىنى شۇ يەرگە قويماقچى. 3ئۇنىڭ بىلەن خېمىرتۇرۇچ يېمەڭ .يەتتە كۈن ئىچىدە ئۇنىڭغا خېمىرتۇرۇچ نان ،ھەتتا ئازاب نانلىرىنىمۇ يەڭ .چۈنكى سەن مىسىر زېمىنىدىن ئالدىراپ چىقىپ كەتتىڭ .شۇنداق قىلىپ ،پۈتۈن ئۆمرىڭدە مىسىر زېمىنىدىن چىققان كۈننى ئەستە ساقليسەن. 4يەتتە كۈن بويى پۈتۈن دېڭىز بويىدا سەن بىلەن بىللە خېمىرتۇرۇچ بوللمايدۇ .تۇنجى كۈنى كەچتە قۇربانلىق قىلغان گۆشتىن ھېچ نەرسە بولمايدۇ. 5خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن دەرۋازىلىرىڭلردا ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى قۇربانلىق قىلما. 6لېكىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئۆز نامىنى قويماقچى بولغان اايدا ،مىسىردىن چىققان پەيشەنبە كۈنى ،كۈن پاتقاندا ،ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى قۇربانلىق قىلىسەن. 7سەن ئۇنى پىشۇرۇپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار تاللىغان اايدا يەيسەن ،ئەتىگەندە بۇرۇلۇپ چېدىرىڭغا بارغىن. 8ئالتە كۈن پېتىر نان يەيسەن ،يەتتىنچى كۈنى تەڭرىڭ خۇداۋەندىگە تەنتەنىلىك يىغىلىش بولىدۇ. 9يەتتە ھەپتە ساڭا ساناپ بېقىڭ :ئورغاقنى قوناققا سېلىشقا باشلىغان ۋاقتىڭىزدىن باشلپ يەتتە ھەپتەنى ساناشقا باشلڭ. 10سەن ئۆزۈڭنىڭ ئىختىيارلىقى بىلەن قۇربانلىقىڭنى تەقدىم قىلىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا بىر نەچچە ھەپتە ھېيتنى ئۆتكۈزۈڭ. 11سەن تەڭرىڭ پەرۋەردىگار پەرۋەردىگار ،سەن ،ئوغلۇڭ ،قىزىڭ ،قۇلۇڭ ،قۇلۇڭ ۋە دەرۋازىڭدىكى لۋىي ،سېنىڭ ئاراڭلردىكى ناتونۇش ،ئاتا-ئانا ۋە تۇل ئايالنى خۇشال قىلغىن. 12ئېسىڭىزدە بولسۇنكى ،مىسىردا قۇل بولغىنىڭدا ،بۇ قانۇنلرغا ئەمەل قىلىسەن. 13قوناق ۋە شارابلىرىڭنى يىغىپ بولغاندىن كېيىن ،يەتتە كۈن چېدىر بايرىمىنى ئۆتكۈزۈڭ. 14زىياپەتلىرىڭدە ،سەن ،ئوغلۇڭ ،قىزىڭ ،قۇلۇڭ ،دېدەكلىرىڭ ۋە دەرۋازىڭدىكى لۋىي ،ناتونۇش ،يېتىم ۋە تۇل ئايالدىن خۇشال بولىسەن. 15يەتتە كۈن پەرۋەردىگار خۇدا تاللىغان اايدا پەرۋەردىگار خۇداغا تەنتەنىلىك زىياپەت بەرگىن ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە سېنىڭ بارلىق ئىشلىرىڭدا ۋە قولۇڭدىكى بارلىق ئىشلردا ساڭا بەخت ئاتا قىلىدۇ ،شۇڭا چوقۇم خۇشال بولىسەن. 16بىر يىلدا ئۈچ قېتىم ئەرلىرىڭ خۇدا تاللىغان اايدا پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھۇزۇرىغا كېلىدۇ .خېمىرتۇرۇچ نان ،ھەپتە ،دەم ئېلىش كۈنلىرى ۋە چېدىرى ھېيتلىرىدا ،ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا قۇرۇق كۆرۈنمەيدۇ. 17ھەممە ئادەم كۈچىنىڭ يېتىشىچە بېرىدۇ ،تەڭرىڭ خۇداۋەندەنىڭ ساڭا بەرگەن نېمىتىگە ئاساسەن. 18سېنى پۈتۈن پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن بارلىق دەرۋازىڭدا سوتچى ۋە ئەمەلدار قىلىپ قويغىن ،ئۇلر خەلقنى ئادىل ھۆكۈم بىلەن ھۆكۈم قىلىدۇ. 19سىلەر ھۆكۈم چىقارمايسىلەر .سەن كىشىلەرنى ھۆرمەت قىلما ،سوۋغات ئالما. 20سىلەر خۇدانىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىنغا ۋارىسلىق قىلىش ئۈچۈن ،ئۇنىڭغا ئەگىشىڭلر. 21سەن سېنى ياسىغان پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ يېنىغا دەرەخ تىكىپ بەرمىگىن. 22سەنمۇ ھېچقانداق ئوبراز تىكلىمەيسەن .پەرۋەردىگارىڭ خۇدا يامان كۆرىدۇ. 17باب1پەرۋەردىگارىڭ خۇداغا قۇربانلىق قىلماڭ ،بۇ يەردە كال ،قوي ۋە قويلرنى قۇربانلىق قىلماڭلر. 2ئاراڭلردا ،پەرۋەردىگارىڭ خۇداۋەندە ساڭا ئەر-ئايال ساڭا بەرگەن دەرۋازىڭدىن تېپىلغان بولسا ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە يامانلىق قىلغان ،ئەھدىسىگە خىلپلىق قىلغان بولسا. 3ئۇ بېرىپ باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىلىپ ،ئۇلرغا قۇياش ،ئاي ياكى مەن بۇيرۇمىغان اەننەت قوشۇنلىرىنىڭ ھەممىسىگە چوقۇندى. 4ساڭا ئېيتقىنكى ،سەن ئۇنى ئاڭلىدىڭ ۋە ئەستايىدىللىق بىلەن سورىدىڭ ،مانا بۇ يىرگىنچلىكنىڭ ئىسرائىلىيەدە ئېلىپ بېرىلغانلىقى راست ۋە ئېنىق. 5ئاندىن ،ئۇ يامان ئىشنى قىلغان ئۇ ئەرنى ياكى ئۇ ئايالنى دەرۋازىڭىزغا ،ھەتتا ئۇ ئەر ياكى ئايالغا ئېلىپ كىرىڭ ۋە ئۇلرنى تاش بىلەن تاشلڭ ،ئۇلر ئۆلگۈچە. 6گۇۋاھچى ياكى ئۈچ گۇۋاھچىنىڭ ئاغزىدا ئۆلۈمگە ليىق كىشى ئۆلتۈرۈلسۇن .لېكىن بىر گۇۋاھچىنىڭ ئاغزىدا ئۆلتۈرۈلمەيدۇ. 7گۇۋاھچىلرنىڭ قولى ئالدى بىلەن ئۇنى ئۆلتۈرۈشى ،ئۇنىڭدىن كېيىن بارلىق كىشىلەرنىڭ قولى .شۇڭا ،يامانلىقنى ئاراڭلردىن يىراقلشتۇرىسەن. 8ئەگەر ھۆكۈم چىقىرىشتا ،قېنى ،قان ،ئۆتۈنۈش ،ئۆتۈنۈش ،سەكتە ۋە سەكتە ئوتتۇرىسىدا بەك قىيىن مەسىلە چىقسا ،دەرۋازىڭىزدا تالش-تارتىش بولۇپ قالسا ،ئاندىن ئورنىدىن تۇرۇپ ،تەڭرىڭالر پەرۋەردىگار تاللىغان اايغا ئېلىپ كېلىڭ.
تەۋرات قانۇنى
9سەن لۋىيلرنىڭ روھانىيلىرى ۋە ئۇ كۈنلەردە بولىدىغان سوتچىنىڭ يېنىغا كېلىپ سۈرۈشتۈرگىن .ئۇلر ساڭا ھۆكۈم ئېلن قىلىدۇ. 10پەرۋەردىگار تاللىغان ااينىڭ ساڭا كۆرسىتىدىغان اۈملىسىگە ئاساسەن ئىش قىلىڭ .ئۇلر ساڭا ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىگە ئەمەل قىلغىن. 11ئۇلر ساڭا ئۆگىتىدىغان قانۇننىڭ اازاسىغا ۋە ساڭا بۇيرۇغان ھۆكۈمىگە ئاساسەن ،سەن شۇنداق قىلىسەن :ئۇلر ساڭا كۆرسىتىدىغان اازادىن ئوڭغا ياكى سولغا يانما. 12تەكەببۇرلۇق بىلەن ئىش قىلىدىغان ،ئۇ يەردە خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ياكى سوتچىدا خىزمەت قىلىدىغان روھانىينىڭ سۆزىگە قۇلق سالمايدۇ ،ھەتتا ئۇ ئادەم ئۆلىدۇ .سەن ئىسرائىلىيەدىن يامانلىقنى يوقىتىسەن. 13ھەممە ئادەم ئاڭليدۇ ،قورقىدۇ ۋە تەكەببۇرلۇق قىلمايدۇ. 14سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىنغا كەلسەڭ ،ئۇنىڭغا ئىگىدارچىلىق قىلىپ ،ئۇ يەردە ياشايسەن ۋە ماڭا« :مەن ئەتراپىمدىكى بارلىق مىللەتلەرگە ئوخشاش ،مەن ئۈستىدىن بىر پادىشاھ قويىمەن »دەيدۇ. 15سەن ئۇنى ھەر قانداق ئەقىل بىلەن ئۇنى سېنىڭ ئۈستۈڭگە پادىشاھ قىلىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارىڭنى تالليسەن .بۇرادەرلىرىڭدىن بىرىنى سېنىڭ ئۈستۈڭگە پادىشاھ قىلىسەن ،ئۆزۈڭگە ناتونۇش ئادەم قويمايسەن. 16لېكىن ،ئۇ ئاتلرنى كۆپەيتمەيدۇ ۋە كىشىلەرنىڭ مىسىرغا قايتىپ كېلىپ ،ئاتلرنى كۆپەيتىشىگە سەۋەبچى بولمايدۇ .پەرۋەردىگار ساڭا ئېيتقىنىدەك ،بۇنىڭدىن كېيىن قايتىپ كەلمەيسەن. 17يۈرىكى قايرىلىپ كەتمىسۇن دەپ ،ئۇ ئاياللرنى ئۆزىگە كۆپەيتمەيدۇ. 18ئۇ پادىشاھلىقىنىڭ تەختىدە ئولتۇرغاندا ،ئۇنىڭغا بۇ قانۇننىڭ بىر نۇسخىسىنى لۋىيلرنىڭ روھانىيلىرى ئالدىدا يېزىلغان كىتابقا يېزىپ بېرىدۇ. 19ئۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولىدۇ .ئۇ ئۆمرىنىڭ ئاخىرىغىچە ئۇنىڭدا ئوقۇيدۇ .شۇنداق قىلىپ ،ئۇ تەڭرى پەرۋەردىگاردىن قورقۇشنى ،بۇ قانۇن ۋە بۇ قانۇنلرنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ئىجرا قىلىشنى ئۆگىنىدۇ. 20ئۇنىڭ قەلبىنى بۇرادەرلىرىدىن ئۈستۈن قىلماسلىقى ۋە بۇيرۇقتىن ،ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلماسلىقى ئۈچۈن ،ئىسرائىلىيە ئوتتۇرىسىدا ئۇ ۋە بالىلىرى پادىشاھلىقىدىكى كۈنلىرىنى ئۇزارتىش ئۈچۈن. 18باب1لۋىيلرنىڭ روھانىيلىرى ۋە لۋىي قەبىلىسىنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللر بىلەن مىراس قالمايدۇ. 2شۇڭا ،ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرى ئارىسىدا مىراس قالمايدۇ .پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئېيتقىنىدەك ئۇلرنىڭ مىراسى. 3بۇ كال ياكى قوي بولسۇن ،قۇربانلىق قىلىدىغان كىشىلەردىن روھانىينىڭ ھەققى بولىدۇ .ئۇلر روھانىيغا مۈرىسى ،ئىككى مەڭزى ۋە ماۋۇ بېرىدۇ. 4كۆممىقوناق ،شاراب ۋە ياغنىڭ تۇنجى مېۋىسى ،قويلىرىڭىزنىڭ قوي يۇڭىنىڭ بىرىنچىسى. 5چۈنكى ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئۇنى ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ نامىدا مەڭگۈ خىزمەت قىلىش ئۈچۈن ،ئۇنى پۈتۈن قەبىلىلىرىڭدىن تاللىدى. 6ئەگەر بىر لۋىي ئۇ يەردە تۇرغان پۈتۈن ئىسرائىلىيەدىن دەرۋازىڭىزدىن چىقىپ ،كۆڭلىدىكى بارلىق ئارزۇلىرى بىلەن پەرۋەردىگار تاللىغان اايغا كەلسە. 7ئاندىن ،ئۇ بارلىق پەرۋەردىگارغا ئوخشاش ،پەرۋەردىگار خۇدانىڭ نامىدا خىزمەت قىلىدۇ. 8ئۇلرنىڭ مال-مۈلۈكلىرىنى سېتىۋېتىدىغان نەرسىلەردىن باشقا ،ئۇلرنىڭ يېيىشكە تېگىشلىك يېرى بار. 9تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا بەرگەن زېمىنغا كەلسەڭ ،ئۇ مىللەتلەرنىڭ يىرگىنچلىك ئىشلىرىدىن كېيىن قىلىشنى ئۆگەنمەيسەن. 10ئاراڭلردا ئوغلىنى ياكى قىزىنى ئوتتىن ئۆتكۈزىدىغان ياكى پال سېلىشنى ،ياكى زاماننى كۈزەتكۈچىنى ،سېھىرگەرنى ياكى اادۇگەرنى تاپقىلى بولمايدۇ. 11ياكى اەزبىدار ،ياكى تونۇش روھى بار مەسلىھەتچى ،ياكى سېھىرگەر ،ياكى بويتاق. 12چۈنكى ،بۇ ئىشلرنى قىلغانلرنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارغا يىرگىنچلىكتۇر .بۇ يىرگىنچلىك ئىشلر تۈپەيلىدىن تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئۇلرنى سېنىڭ ئالدىڭدىن قوغليدۇ. 13سەن تەڭرىڭ پەرۋەردىگار بىلەن مۇكەممەل بول. 14سەن ئىگە بولغان بۇ مىللەتلەر دەۋر كۆزەتكۈچىلىرى ۋە پالچىلرغا قۇلق سالدى ،ئەمما ساڭا كەلسەك ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا بۇنداق قىلىپ بەرمىدى. 15تەڭرىڭ پەرۋەردىگار پەرۋەردىگار ماڭا ئوخشاش ماڭا ئوخشاش قېرىنداشلىرىڭلر ئارىسىدىن بىر پەيغەمبەرنى كۆتۈرىدۇ .ئۇنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىڭلر. 16يىغىلىش كۈنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارىڭ ھورېبتا ئارزۇ قىلغانلىرىڭغا ئاساسەن مۇنداق دېدى« :خۇدايىم پەرۋەردىگارنىڭ ئاۋازىنى قايتا ئاڭلىمايمەن ،بۇ چوڭ ئوتنى ئەمدى كۆرمەيمەن ،مەن ئۆلمەيمەن. 17پەرۋەردىگار ماڭا _ :ئۇلر ئېيتقان سۆزلىرىنى ياخشى سۆزلىدى. 18مەن ئۇلرغا ئوخشاش قېرىنداشلىرىمنىڭ ئارىسىدىن ئۇلرنى پەيغەمبەر قىلىپ ئۆستۈرىمەن ۋە سۆزلىرىمنى ئۇنىڭ ئاغزىغا سالىمەن . مەن ئۇلرغا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا سۆزلەپ بېرىدۇ. 19ئۇ مېنىڭ نامىم بىلەن سۆزلەيدىغان سۆزۈمگە قۇلق سالمىسا ،مەن ئۇنىڭدىن تەلەپ قىلىمەن. 20لېكىن ،مېنىڭ نامىم بىلەن سۆزلەشنى بۇيرۇغان ،مەن ئۇنىڭغا سۆزلەشكە بۇيرۇمىغان ياكى باشقا ئىلھلرنىڭ نامىدا سۆزلەيدىغان ، ھەتتا ئۇ پەيغەمبەرمۇ ئۆلىدۇ. 21ئەگەر كۆڭلىڭىزدە« :پەرۋەردىگار سۆزلىمىگەن سۆزنى قانداق بىلىمىز؟
تەۋرات قانۇنى
22بىر پەيغەمبەر پەرۋەردىگارنىڭ نامىدا سۆزلىسە ،ئەگەر بۇ ئىش ئەگەشمىسە ياكى ئەمەلگە ئاشمىسا ،بۇ پەرۋەردىگار سۆزلىمىگەن ، ئەمما پەيغەمبەر ئۇنى تەكەببۇرلۇق بىلەن ئېيتقان :سەن ئۇنىڭدىن قورقما. 19باب1تەڭرىڭ خۇداۋەندە پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن مىللەتلەرنى ئۈزگەندە ،سەن ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلىپ ،ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىدە ۋە ئۆيلىرىدە ياشايسەن. 2ئۆز دۆلىتىڭنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئۈچ شەھەرنى ئايرىپ ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا ئىگىدارچىلىق قىلماقچى. 3سەن بىر يول تەييارلپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس قالدۇرغان زېمىنىڭنىڭ قىرغاقلىرىنى ئۈچكە بۆلۈپ ،ھەر قاتىل ئۇ يەردىن قېچىپ كېتىدۇ. 4بۇ قاتىلنىڭ ئەھۋالى ،ئۇ شۇ يەردە قېچىپ ،ئۇ يەردە ياشايدۇ .كىمكى قوشنىسىنى نادانلرچە ئۆلتۈرگەن بولسا ،ئۇ بۇرۇن ئۆچ كۆرمىگەن. 5خۇددى بىر ئادەم قوشنىسى بىلەن بىللە ياغاچنى كېسىش ئۈچۈن ياغاچقا كىرگەندە ،ئۇنىڭ قولى پالتا بىلەن ئۇرۇپ دەرەخ كېسىش ئۈچۈن ، بېشىنى يۆگەپ سىيرىلىپ قوشنىسىغا يورۇتۇپ ،ئۇنىڭ ئۆلۈپ كېتىشىگە ئوخشاش .ئۇ شەھەرلەرنىڭ بىرىگە قېچىپ كېتىدۇ. 6قاننىڭ قىساسى قاتىلنى قوغلپ يۈرمىسۇن ،ئۇنىڭ يۈرىكى قىزىپ ،ئۇنى بېسىپ كېتەلمەيدۇ ،چۈنكى يول ئۇزۇن بولغاچقا ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىڭ .ھالبۇكى ،ئۇ ئۆلۈمگە ليىق ئەمەس ئىدى ،چۈنكى ئۇ ئۆتمۈشتە ئۇنىڭغا ئۆچ ئىدى. 7شۇنىڭ ئۈچۈن ،مەن ساڭا« :ئۈچ شەھەرنى ئايرىيسەن »دېدىم. 8ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا قەسەم قىلغاندەك ،دېڭىز قىرغىقىڭنى كېڭەيتىپ ،ئاتا-بوۋىلىرىڭلرغا ۋەدە قىلغان بارلىق زېمىننى بەرسە. 9ئەگەر مەن بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغان بۇ بۇيرۇقلرنىڭ ھەممىسىنى ئىجرا قىلساڭ ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنى سۆيۈش ۋە ئۇنىڭ يولىدا مەڭگۈ مېڭىش .ئاندىن بۇ ئۈچ شەھەرنىڭ يېنىغا يەنە ئۈچ شەھەرنى قوشىسىز. 10خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس ئۈچۈن بەرگەن زېمىندا ئۇ گۇناھسىز قان تۆكمەيدۇ. 11ئەگەر بىر كىشى قوشنىسىنى يامان كۆرسە ،ئۇنى ساقلپ يالغان سۆزلىسە ،ئۇنىڭغا قارشى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇنى ئۆلتۈرىۋېتىپ ،بۇ شەھەرلەرنىڭ بىرىگە قېچىپ كېتىدۇ. 12ئاندىن ئۇنىڭ شەھىرىدىكى ئاقساقاللر ئۇنى ئەۋەتىپ ،ئۇ يەردىن ئەكېلىپ ،قاننىڭ قىساسىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ بېرىدۇ. 13كۆزىڭىز ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتمايدۇ ،ئەمما ئىسرائىلىيەدىن گۇناھسىز قاننىڭ گۇناھىنى چىقىرىپ تاشليسىز ،شۇنداق بولغاندا ئۇ سىز بىلەن ئوڭۇشلۇق بولىدۇ. 14قوشنىلىرىڭنىڭ قەدىمىي بەلگىسىنى ئېلىۋەتمەڭ ،ئۇلر سېنىڭ خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىندا مىراس قالدۇرىدۇ. 15بىر گۇۋاھچى گۇناھ سادىر قىلغان ياكى گۇناھ سادىر قىلغان ئادەمگە قارشى چىقمايدۇ .ئىككى گۇۋاھچىنىڭ ئاغزىدا ياكى ئۈچ گۇۋاھچىنىڭ ئاغزىدا بۇ ئىش بېكىتىلىدۇ. 16ئەگەر يالغان گۇۋاھچى ھەرقانداق ئادەمگە قارشى تۇرۇپ ،ئۇنىڭغا زۇلۇم قىلغان بولسا. 17ئاندىن تالش-تارتىش بولغان ئىككى كىشى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ،روھانىيلر ۋە سوتچىلرنىڭ ئالدىدا تۇرىدۇ. 18سوتچىلر ئەستايىدىللىق بىلەن تەكشۈرۈشى كېرەك ،ئەگەر گۇۋاھچى يالغان گۇۋاھچى بولۇپ ،ئىنىسىغا يالغان گۇۋاھلىق بەرگەن بولسا. 19ئاندىن ،ئۇ ئۆز قېرىندىشىغا قىلغاندەك ،ئۇنىڭغا شۇنداق قىلغىن ،يامانلىقنى ئاراڭلردىن يىراقلشتۇرغىن. 20قالغانلر ئاڭليدۇ ۋە قورقىدۇ ،بۇنىڭدىن كېيىن ئاراڭلردا بۇنداق يامانلىق قىلمايدۇ. 21كۆزۈڭگە ئىچ ئاغرىتمايدۇ .ئەمما ھاياتلىق ئۆمۈر ،كۆز كۆز ،چىش چىش ،قول قول ،پۇت پۇت. 20باب1دۈشمىنىڭغا قارشى اەڭگە چىققاندا ،ئات ،ھارۋا ۋە سەندىنمۇ كۆپ خەلقنى كۆرگىنىڭدە ،ئۇلردىن قورقما ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە سېنى مىسىر زېمىنىدىن ئېلىپ چىققان. 2اەڭگە يېقىنلشقاندا ،روھانىي يېقىنلىشىپ خەلققە سۆز قىلىدۇ. 3ئۇلرغا« :ئەي ئىسرائىلىيە ،بۈگۈن ئاڭل ،دۈشمىنىڭلرغا قارشى اەڭگە يېقىنلشقىن. 4چۈنكى ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە سەن بىلەن بىللە بولۇپ ،دۈشمىنىڭغا قارشى اەڭ قىلىپ ،سېنى قۇتقۇزىدۇ. 5ئەمەلدارلر خەلققە« :يېڭى ئۆي سالغان ۋە ئۇنى بېغىشلىمىغان ئادەم نېمە؟ ئۇنى قويۇپ ئۆيىگە قايتسۇن ،بولمىسا ئۇ اەڭدە ئۆلۈپ كەتمىسۇن ،يەنە بىر ئادەم ئۇنى بېغىشليدۇ. 6ئۈزۈمزارلىقنى تىكىپ ،ئۇنى تېخى يېمىگەن ئادەم نېمە؟ ئۇمۇ بېرىپ ئۆيىگە قايتسۇن ،بولمىسا ئۇ اەڭدە ئۆلۈپ كەتمىسۇن ،يەنە بىر ئادەم ئۇنى يېمەيدۇ. 7ئۇ ئايالغا توي قىلىپ ،ئۇنى ئالمىغان قايسى ئەر بار؟ ئۇنى قويۇپ ئۆيىگە قايتسۇن ،بولمىسا ئۇ اەڭدە ئۆلۈپ كەتمىسۇن ،يەنە بىر ئەر ئۇنى ئېلىپ كېتىدۇ. 8ئەمەلدارلر خەلققە تېخىمۇ كۆپ سۆزلەيدۇ ،ئۇلر« :قورقۇنچاق ۋە ھوشىدىن كەتكەن ئادەم نېمە؟ ئۇنى قويۇپ ئۆيىگە قايتسۇن ، قېرىنداشلىرىنىڭ يۈرىكى ۋە يۈرىكى سۇسلپ كەتمىسۇن. 9ئەمەلدارلر خەلققە سۆزلەشنى ئاخىرلشتۇرغاندا ،قوشۇننىڭ باشلىقلىرىنى قىلىپ خەلقنى يېتەكلەيدۇ.
تەۋرات قانۇنى
10سەن ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر شەھەرگە يېقىنلشقاندا ،ئۇنىڭغا ئامانلىق بەرگىن. 11ئەگەر ئۇ ساڭا تىنچلىقنىڭ ااۋابىنى بەرسە ۋە ساڭا ئوچۇق بولسا ،ئۇ يەردىكى بارلىق كىشىلەر ساڭا تارماق ئېقىن بولۇپ ،ئۇلر ساڭا خىزمەت قىلىدۇ. 12ئەگەر سىلەر بىلەن تىنچلىق ئورنىتىپ ،ساڭا قارشى ئۇرۇش قىلمىسا ،ئۇنى قورشاۋغا ئالىدۇ. 13پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ئۇنى ئۆز قولۇڭغا تاپشۇرغاندا ،ئۇنىڭ ئەرلىرىنى قىلىچ بىلەن ئۇرغىن. 14لېكىن ،ئاياللر ،كىچىك بالىلر ،چارۋا ماللر ۋە شەھەردىكى بارلىق نەرسىلەر ،ھەتتا بارلىق غەنىيمەتلىرىڭلرنى ئۆزۈڭلرغا ئېلىپ كېلىڭلر .تەڭرىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن دۈشمەنلىرىڭنىڭ غەنىيمەتلىرىنى يەيسەن. 15شۇنداق قىلىپ ،سەندىن يىراق بولغان ،بۇ مىللەتلەرنىڭ شەھەرلىرىدىن بولمىغان بارلىق شەھەرلەرنى شۇنداق قىلغىن. 16لېكىن ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس قالدۇرىدىغان بۇ شەھەرلەرنىڭ شەھەرلىرىدىن نەپەس ئالغۇدەك ھېچ نەرسىنى قۇتۇلدۇرالمايسەن. 17لېكىن ،ئۇلرنى ھالك قىلىسەن .يەنى خىتتايلر ،ئامورلر ،كەنئانلىقلر ۋە پېرىزلىقلر ،خىۋىلەر ۋە يېبۇسلر .تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا بۇيرۇغاندەك: 18ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ ئىلھلىرىغا قىلغان بارلىق يىرگىنچلىك ئىشلىرىدىن كېيىن قىلماسلىقنى ئۆگىتىدۇ .خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا قارشى گۇناھ قىلساڭلر بولىدۇ. 19بىر شەھەرنى ئۇزاق مۇددەت قورشاۋغا ئالغاندا ،ئۇنى ئېلىش ئۈچۈن ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلغاندا ،دەرەخلەرنى ئۇلرغا پالتا ئۇرۇپ ۋەيران قىلمايسەن ،چۈنكى سەن ئۇلرنى يەيسەن ،ئۇلرنى كېسىۋەتمەيسەن (چۈنكى ئېتىز دەرىخى ئىنساننىڭ ھاياتى). 20پەقەت ئۇلرنىڭ گۆش ئۈچۈن دەرەخ ئەمەسلىكىنى بىلىدىغان دەرەخلەرنىل يوقىتىۋېتىڭ .سەن بىلەن ئۇرۇش قىلىدىغان شەھەرگە بويسۇنمىغۇچە قورشاۋ سېلىپ بەرگىن. 21باب1ئەگەر تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا ئىگىدارچىلىق قىلغان زېمىندا ئۆلتۈرۈلسە ،ئېتىزدا ياتسا ،ئۇنى كىمنىڭ ئۆلتۈرگەنلىكى نامەلۇم: 2ئاندىن كېيىن ئاقساقاللىرىڭىز ۋە سوتچىلىرىڭىز چىقىپ ،ئۆلتۈرۈلگەنلەرنىڭ ئەتراپىدىكى شەھەرلەرنى ئۆلچەيدۇ. 3ئۆلتۈرۈلگەن ئادەمنىڭ يېنىدىكى شەھەر ،ھەتتا ئۇ شەھەرنىڭ ئاقساقاللىرىمۇ ياسالمىغان ۋە بويۇنتۇرۇققا تارتىلمىغان موزاينى ئالىدۇ. 4ئۇ شەھەرنىڭ ئاقساقاللىرى موزاينى پەس قۇلققا چۈشۈرۈۋالىدۇ ،ئۇ قۇلقمۇ ئەمەس ،تېرىلمايدۇ. 5لۋىينىڭ ئوغۇللىرى روھانىيلر يېقىنلىشىدۇ .چۈنكى ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئۇنىڭغا خىزمەت قىلىشنى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ نامىدا بەخت تىلەشنى تاللىدى .ئۇلرنىڭ سۆزى بىلەن ھەر خىل تالش-تارتىش ۋە سەكتە سوتلىنىدۇ. 6ئۆلتۈرۈلگەن ئادەمنىڭ يېنىدىكى بۇ شەھەردىكى بارلىق ئاقساقاللر قوللىرىنى اىلغىدا كېسىلگەن موزاينىڭ ئۈستىگە يۇيۇپ بېرىدۇ. 7ئۇلر ااۋاب بېرىپ« :بىزنىڭ قولىمىز بۇ قاننى تۆكمىدى ،كۆزىمىزمۇ كۆرمىدى. 8ئى رەببىم ،سەن قۇتۇلدۇرۇپ قالغان خەلقىڭ ئىسرائىلغا رەھىم قىلغىن ۋە ئىسرائىل خەلقىڭگە گۇناھسىز قان بەرمە .قېنى كەچۈرۈم قىلىنىدۇ. 9شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە توغرا ئىش قىلغىنىڭدا ،ئاراڭلردىكى گۇناھسىز قاننىڭ گۇناھىنى يوقىتىڭ. 10دۈشمىنىڭلرغا قارشى ئۇرۇشقا چىققاندا ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۆز قولۇڭغا تاپشۇردى ،سەن ئۇلرنى ئەسىرگە ئالدىڭ. 11تۇتقۇنلر ئىچىدە چىرايلىق بىر ئايالنى كۆرۈپ ،ئۇنىڭغا ئايالىڭنى بېرىشنى ئارزۇ قىلغىن. 12ئاندىن ئۇنى ئۆيىڭىزگە ئېلىپ كېلىڭ .ئۇ بېشىنى چۈشۈرۈپ ،تىرناقلىرىنى تىكىدۇ. 13ئۇ تۇتقۇندىكى كىيىملىرىنى ئۇنىڭدىن چىقىرىپ ،ئۆيىڭىزدە قېلىپ ،دادىسى ۋە ئانىسىنى بىر ئاي يىغليدۇ .ئۇنىڭدىن كېيىن ،ئۇنىڭ قېشىغا كىرىپ ،ئېرى بولۇڭ ،ئۇ سىزنىڭ ئايالىڭىز بولىدۇ. 14ئەگەر ئۇ ئۇنىڭدىن رازى بولمىساڭ ،ئۇنى خالىغان يەرگە قويۇپ بېرىسەن .ئەمما ئۇنى پۇلغا ھەرگىز ساتمايسەن ،ئۇنىڭدىن تاۋار ساتمايسەن ،چۈنكى سەن ئۇنى كەمتەرلىك قىلدىڭ. 15ئەگەر بىر ئەرنىڭ ئىككى ئايالى بولسا ،بىرى سۆيۈملۈك ،يەنە بىرى نەپرەتلەنسە ،ئۇلر ئۇنىڭغا سۆيۈملۈك ۋە نەپرەتلىنىدىغان بال تۇغقان .ئەگەر تۇنجى ئوغلى نەپرەتلىنىدىغان بولسا ، 16شۇنداق بولغاندا ،ئۇ ئوغۇللىرىنى ئۆزىدە بار بولغان نەرسىگە ۋارىسلىق قىلغاندا ،سۆيۈملۈك تۇنجى ئوغلىنى ئۆچ كۆرىدىغان ئوغلىنىڭ ئالدىدا قىلماسلىقى كېرەك. 17لېكىن ،ئۇ ئۆزىنىڭ بارلىق مال-مۈلۈكلىرىنىڭ ئىككى ھەسسىسىنى بېرىش ئارقىلىق ،تۇنجى ئوغلىغا ئۆچ كۆرىدىغان ئوغلىنى ئېتىراپ قىلىدۇ .چۈنكى ئۇ كۈچ-قۇۋۋەتنىڭ باشلىنىشى .تۇنجى ئوغلىنىڭ ھوقۇقى ئۇنىڭ. 18ئەگەر بىر ئادەمنىڭ ااھىل ۋە ئاسىيلىق قىلىدىغان ئوغلى بولسا ،ئۇ دادىسىنىڭ ئاۋازىغا ياكى ئانىسىنىڭ ئاۋازىغا بويسۇنمايدۇ ۋە ئۇنى اازالىغاندا ،ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمايدۇ. 19ئاندىن ،ئاتىسى ۋە ئانىسى ئۇنى تۇتۇپ ،ئۇنى شەھەر ئاقساقاللىرىنىڭ يېنىغا ۋە ئۇنىڭ ئورنىنىڭ دەرۋازىسىغا ئېلىپ چىقىدۇ. 20ئۇلر ئۆز شەھىرىدىكى ئاقساقاللرغا« :بۇ ئوغلىمىز ااھىل ۋە ئاسىي ،ئۇ بىزنىڭ ئاۋازىمىزغا بويسۇنمايدۇ .ئۇ بىر ئاچكۆز ، ھاراقكەش. 21ئۇنىڭ شەھىرىدىكى بارلىق كىشىلەر ئۇنى تاش بىلەن ئۇرۇپ ئۆلتۈرىدۇ .شۇنداق قىلىپ ،ئاراڭلردىكى يامانلىقنى يوقىتىسەن .پۈتۈن ئىسرائىللر ئاڭليدۇ ۋە قورقىدۇ. 22ئەگەر بىر ئادەم ئۆلۈمگە ليىق گۇناھ سادىر قىلىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولسا ،ئۇنى دەرەخكە ئېسىپ قويغىن.
تەۋرات قانۇنى
23ئۇنىڭ اەسىتى كېچىچە دەرەخ ئۈستىدە تۇرمايدۇ ،ئەمما سەن ئۇنى ھەر كۈنى دانالىق بىلەن دەپنە قىلغىن( .چۈنكى ،دارغا ئېسىلغان كىشى خۇداغا لەنەت قىلىنغان بولىدۇ). 22باب1قېرىندىشىڭىزنىڭ كال ياكى قويلىرىنىڭ ئازغانلىقىنى كۆرمەي ،ئۇلردىن ئۆزىنى يوشۇرۇڭ ،ھەر ھالدا ئۇلرنى قېرىندىشىڭىزغا ئېلىپ كېلىڭ. 2ئەگەر قېرىندىشىڭىز سىزگە يېقىن بولمىسا ياكى ئۇنى تونۇمايدىغان بولسىڭىز ،ئۇنى ئۆز ئۆيىڭىزگە ئېلىپ كېلىڭ ،ئۇكىڭىز ئۇنى ئىزدەپ بولغۇچە ،ئۇ سىز بىلەن بىللە بولىدۇ ،ئۇنى قايتا ئەسلىگە كەلتۈرىسىز. 3سەنمۇ ئۇنىڭ ئېشىكىنى قىلغىن .ئۇنىڭ كىيىمى بىلەن شۇنداق قىلىسەن .بۇرادەرنىڭ يۈتۈپ كەتكەن ۋە بايقىغان نەرسىلىرى بىلەنمۇ شۇنداق قىلىسەن ،ئۆزۈڭنى يوشۇرالمايسەن. 4ئىنىڭنىڭ ئېشىكىنى ياكى كالنىڭ يولدا يىقىلىپ چۈشكەنلىكىنى كۆرمەيسەن ۋە ئۇلرنى ئۇلردىن يوشۇر. 5ئايال كىشى ئەرگە خاس بولغان نەرسىنى كىيمەيدۇ ،ئەرمۇ ئايالنىڭ كىيىمىنى كىيمەيدۇ ،چۈنكى بۇنداق قىلغانلرنىڭ ھەممىسى تەڭرىڭىز پەرۋەردىگارغا يىرگىنچلىكتۇر. 6ئەگەر قۇشلرنىڭ ئۇۋىسى ھەر قانداق دەرەخ ياكى يەردە يولدا بولسۇن ،مەيلى كىچىك ياكى تۇخۇم بولسۇن ،توسما ياش ئۈستىدە ياكى تۇخۇم ئۈستىدە ئولتۇرسا ،توسمىنى ياشلر بىلەن بىللە ئېلىپ بارماڭ: 7لېكىن سەن ھەر قانداق ئۇسۇلدا توسمىنى قويۇپ بېرىپ ،ياشلرنى سېنىڭ يېنىڭغا ئېلىپ بارغىن .ئۇ ساڭا ياخشى بولسۇن ،كۈنلىرىڭنى ئۇزارتاليسەن. 8يېڭى ئۆي سالغاندا ،ئۆگزىڭىز ئۈچۈن اەڭ قىلىپ ،ئۆيىڭىزدىن قان ئەكېلىپ قويماڭ ،ئەگەر ئۇ يەردىن بىرەرسى چۈشۈپ كەتسە. 9ئۈزۈمزارلىقنى ھەر خىل ئۇرۇقلر بىلەن تېرىماڭلر ،تېرىغان ئۇرۇقىڭىزنىڭ مېۋىسى ۋە ئۈزۈمزارلىقنىڭ مېۋىسى ناپاك بولۇپ كەتمىسۇن. 10بۇقا بىلەن ئېشەكنى بىللە ھەيدەشكە بولمايدۇ. 11يۇڭ ۋە كەندىر رەختتىن كۆپ خىل كىيىملەرنى كىيمەڭ. 12ئۆزۈڭنى يېپىپ يۈرگەن كىيىملىرىڭنىڭ تۆتتىن بىرىگە سېلىڭ. 13ئەگەر بىر ئەر خوتۇن ئېلىپ ،ئۇنىڭ قېشىغا كىرىپ ،ئۇنىڭغا ئۆچ بولسا ، 14ئۇنىڭغا قارشى گەپ-سۆزلەرنى قىلىپ ،ئۇنىڭغا يامان ئىسىم قويۇپ« :مەن بۇ ئايالنى ئالدىم ،ئۇنىڭ قېشىغا كەلسەم ،ئۇنىڭ دېدەك ئەمەسلىكىنى بايقىدىم». 15ئاندىن ،بۇ قىزنىڭ ئاتىسى ۋە ئانىسى بۇ قىزنىڭ قىزلىق ئالمەتلىرىنى ئىشىك ئالدىدىكى شەھەر ئاقساقاللىرىغا ئېلىپ كېلىدۇ. 16قىزنىڭ دادىسى ئاقساقاللرغا« :مەن قىزىمنى بۇ ئەرگە ئايالىغا بەردىم ،ئۇ ئۇنى يامان كۆرىدۇ. 17مانا ،ئۇ ئۇنىڭغا قارشى سۆزلەرنى قىلىپ« :مەن قىزىڭىزنى دېدەك تاپالمىدىم .ھالبۇكى بۇلر قىزىمنىڭ قىزلىقىنىڭ بەلگىسى .ئۇلر رەختنى شەھەر ئاقساقاللىرىنىڭ ئالدىدا تارقىتىدۇ. 18ئۇ شەھەرنىڭ ئاقساقاللىرى ئۇ ئادەمنى ئېلىپ ئۇنى اازالىدى. 19ئۇلر ئۇنى يۈز شېكەر كۈمۈشتىن يىغىپ ،قىزنىڭ ئاتىسىغا بېرىدۇ ،چۈنكى ئۇ ئىسرائىلنىڭ بىر قىزغا يامان ئىسىم قويدى .ئۇ ئۇنىڭ ئايالى بولىدۇ .ئۇنى پۈتۈن كۈنلىرى تاشلىۋەتمەسلىكى مۇمكىن. 20ئەگەر بۇ ئىش راست بولسا ،قىزنىڭ قىزلىق بەلگىسى تېپىلمىسا: 21ئاندىن ،ئۇ قىزنى دادىسىنىڭ ئۆيىنىڭ دەرۋازىسى ئالدىغا ئېلىپ چىقىپ ،شەھەردىكى كىشىلەر ئۇنى ئۆلتۈرىدىغان تاشلر بىلەن تاشليدۇ . چۈنكى ئۇ ئىسرائىلىيەدە ئەخمەقلىق قىلىپ ،دادىسىنىڭ ئۆيىدە پاھىشىۋازلىق قىلدى. 22ئەگەر بىر ئەرنىڭ ئېرى بىلەن توي قىلغان ئايال بىلەن ياتقانلىقى بايقالسا ،ئۇ ئايال بىلەن بىللە ياتقان ئەر ۋە ئايال ھەر ئىككىلىسى ئۆلىدۇ . شۇنداق قىلىپ ،ئىسرائىلىيەدىن يامانلىقنى يوقىتىڭ. 23ئەگەر قىز بولغان بىر قىز ئېرىگە ياتلىق بولسا ،بىر ئەر ئۇنى شەھەردىن تېپىپ ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتسا. 24ئاندىن ،ھەر ئىككىسىنى شۇ شەھەرنىڭ دەرۋازىسىغا ئېلىپ چىقىڭ ،ئۇلرنى تاش بىلەن ئۆلتۈرىسىز .ئۇ قىز يىغلىمىغاچقا ،شەھەردە ئىدى .ئۇ كىشى قوشنىسىنىڭ ئايالىنى كەمتەرلىك قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ئاراڭلردىكى يامانلىقنى يوقىتىسەن. 25ئەگەر بىر كىشى ئېتىزدا توي قىلغان قىزنى تاپسا ،ئۇ كىشى ئۇنى زورلپ ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتسا ،ئۇ ھالدا ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتقان ئادەم ئۆلىدۇ. 26لېكىن ،بۇ قىزغا ھېچ ئىش قىلماڭ .بۇ قىزدا ئۆلۈمگە ليىق گۇناھ يوق ،چۈنكى ئادەم قوشنىسىغا قارشى تۇرۇپ ئۇنى ئۆلتۈرگەنگە ئوخشاش ،بۇ ئىشمۇ شۇنداق: 27چۈنكى ئۇ ئۇنى ئېتىزدىن تاپتى ،توي قىلغان قىز يىغلپ كەتتى ،ئۇنى قۇتقۇزىدىغان ئادەم يوق. 28ئەگەر بىر ئەر قىزغا ياتلىق بولمىغان قىزنى تاپسا ،ئۇنى تۇتۇپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتسا ،ئۇلر تېپىلىدۇ. 29ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتقان كىشى قىزنىڭ ئاتىسىغا ئەللىك شېكەر كۈمۈش بېرىدۇ ،ئۇ ئۇنىڭ ئايالى بولىدۇ .چۈنكى ئۇ ئۇنى كەمتەرلىك قىلغانلىقتىن ،ئۇنى پۈتۈن كۈن قويۇۋەتمەسلىكى مۇمكىن. 30ئەر دادىسىنىڭ ئايالىنى ئالمايدۇ ،دادىسىنىڭ يوپكىسىنىمۇ بايقىمايدۇ.
تەۋرات قانۇنى
23باب1تاشتا يارىلنغان ياكى شەخسىي ئەزالىرىنى كېسىۋەتكەن كىشى پەرۋەردىگارنىڭ اامائىتىگە كىرمەيدۇ. 2پەسكەش پەرۋەردىگارنىڭ اامائىتىگە كىرمەيدۇ .ئۇ ئوندىن بىر ئەۋلدقىچە پەرۋەردىگارنىڭ اامائىتىگە كىرمەيدۇ. 3ئاممون ياكى موئابلىق پەرۋەردىگارنىڭ اامائىتىگە كىرمەيدۇ .ئۇلر ئوندىن بىر ئەۋلدقىچە پەرۋەردىگارنىڭ اامائىتىگە مەڭگۈ كىرمەيدۇ. 4چۈنكى ،ئۇلر مىسىردىن چىققاندا ،ئۇلر نان ۋە يولدا ئەمەس .ئۇلر سېنى لەنەتلەش ئۈچۈن ،مېسوپوتامىيەلىك پېتورلىق بىئورنىڭ ئوغلى بىلئامنى ياللىدى. 5لېكىن ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار بىلئامغا قۇلق سالمىدى .لېكىن تەڭرىڭ خۇداۋەندە لەنەتنى ساڭا بەخت ئاتا قىلدى ،چۈنكى تەڭرىڭ پەرۋەردىگار سېنى ياخشى كۆردى. 6سەن پۈتۈن كۈنلەردە ئۇلرنىڭ تىنچلىقىنى ۋە گۈللىنىشىنى ئىزدىمەيسەن. 7ئىدوملۇقنى يامان كۆرمەڭ .چۈنكى ئۇ سېنىڭ قېرىندىشىڭ .چۈنكى سەن ئۇنىڭ زېمىنىدا يات ئادەم ئىدىڭ. 8ئۇلردىن تۇغۇلغان بالىلر ئۈچىنچى ئەۋلد پەرۋەردىگارنىڭ اامائىتىگە كىرىدۇ. 9قوشۇن دۈشمىنىڭغا قارشى چىقسا ،سېنى ھەر بىر يامان ئىشتىن ساقلىغىن. 10ئەگەر ئاراڭلردا كېچىدە ئۇنى ناپاك قىلىدىغان ناپاكلىقتىن پاك بولمىغان ئادەم بولسا ،ئۇ لگېردىن چەتئەلگە چىقىپ كەتسە ،ئۇ لگېرغا كىرمەيدۇ. 11كەچ بولغاندا ،ئۇ ئۆزىنى سۇ بىلەن يۇيۇپ ،كۈن پاتقاندا ،ئۇ يەنە لگېرغا كىرىدۇ. 12لگېرسىز ،چەتئەلگە چىقىدىغان اايىڭمۇ بولىدۇ. 13قورالىڭىزدا قوتان بار .شۇنداق بولغاندا ،چەتئەلدە ئۆزىڭىزنى ئازادە قىلغىنىڭىزدا ،ئۇنى قېزىپ ،كەينىگە بۇرۇلۇپ ،ئۆزىڭىزدىن كەلگەننى يېپىۋالىسىز. 14چۈنكى ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى قۇتۇلدۇرۇش ۋە سېنىڭ ئالدىڭدىكى دۈشمىنىڭدىن ۋاز كېچىش ئۈچۈن لگىرنىڭ ئوتتۇرىسىدا ماڭىدۇ .شۇنىڭ ئۈچۈن ،چېدىرىڭ مۇقەددەس بولىدۇ. 15سەن خواايىندىن قېچىپ كەتكەن خىزمەتكارنى خواايىنىغا تاپشۇرمىغىن. 16ئۇ سېنىڭ ئاراڭلردا ،ئۇ ئۆز دەرۋازىسىڭدىن ئۆزى خالىغان اايدا تالليدىغان اايدا تۇرىدۇ .سەن ئۇنىڭغا زۇلۇم قىلما. 17ئىسرائىل قىزلىرىنىڭ پاھىشىۋازلىقى ۋە ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ ناتوغرالىرى بولمايدۇ. 18پاھىشە ئايالنىڭ ئىجارىسىنى ياكى ئىتنىڭ باھاسىنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئۆيىگە ئېلىپ كەلمەڭ ،چۈنكى بۇلرنىڭ ھەر ئىككىسى تەڭرىڭ خۇداۋەندىگە يىرگىنچلىكتۇر. 19قېرىندىشىڭىزغا ئۆسۈم بەرمەڭ .پۇلنىڭ ئۆسۈمى ،غەلبىنىڭ ئۆسۈمى ،ئۆسۈمگە بېرىلگەن ھەر قانداق نەرسىنىڭ ئۆسۈمى: 20ناتونۇش كىشىگە قەرز پۇل بەرسىڭىز بولىدۇ .لېكىن قېرىندىشىڭغا قەرز بەرمەڭ ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگار ئۆز قولىڭغا بارماقچى بولغان زېمىندا قولۇڭنى ئورۇنلشتۇرغان بارلىق ئىشلردا ساڭا بەخت ئاتا قىلسۇن. 21خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا قەسەم قىلغىنىڭدا ،ئۇنى تۆلەشكە بوشاشمايسەن ،چۈنكى تەڭرىڭ خۇداۋەندە سەندىن چوقۇم تەلەپ قىلىدۇ .بۇ سېنىڭ گۇناھلىرىڭدۇر. 22ئەگەر قەسەم قىلىشتىن باش تارتساڭ ،ئۇ گۇناھ بولمايدۇ. 23لەۋلىرىڭدىن چىقىپ كەتكەن نەرسىنى ساقليسەن .ھەتتا ئۆز ئىختىيارلىقىڭ بىلەن قۇربانلىق قىلغىنىڭدەك ،ئۆزۈڭنىڭ پەرۋەردىگارىڭ خۇداغا قەسەم قىلغىنىڭدەك. 24قوشنىڭىزنىڭ ئۈزۈمزارلىققا كەلگىنىڭىزدە ،ئۈزۈمنى ئۆزىڭىز خالىغانچە يېسىڭىز بولىدۇ .ئەمما قاچىڭىزغا ھېچ نەرسە قويماڭ. 25قوشنىڭىزنىڭ تۇرغان كۆممىقوناقلىرىغا كەلسىڭىز ،قولىڭىز بىلەن قۇلقنى ئۈزەلەيسىز .ئەمما ئورنىڭىزنى قوشنىڭىزنىڭ تۇرغان قوناقلىرىغا يۆتكىمەيسىز. 24باب1بىر ئەر خوتۇن ئېلىپ ،ئۇنىڭ بىلەن توي قىلغاندا ،ئۇنىڭ نەزىرىدە ھېچقانداق ياخشىلىق تاپالمىدى ،چۈنكى ئۇ ئۇنىڭدا بىر خىل ناپاكلىقنى بايقىدى. 2ئۇ ئۆيىدىن ئايرىلغاندا ،ئۇ باشقا ئەرنىڭ ئايالى بولليدۇ. 3ئەگەر كېيىنكى ئېرى ئۇنىڭغا ئۆچ بولۇپ ،ئۇنىڭغا ئاارىشىش تالونىنى يېزىپ ،ئۇنى قولىغا بېرىپ ،ئۇنى ئۆيىدىن قوغلپ چىقارسا . ياكى كېيىنكى ئېرى ئۆلۈپ كەتكەن بولسا ،ئۇنى ئايالى بولۇشقا ئېلىپ كەتكەن. 4ئۇنى يولدىن چىقىرىۋەتكەن سابىق يولدىشى ،ئۇ ناپاك بولغاندىن كېيىن ،ئۇنى قايتا ئايالى بولۇشقا بولمايدۇ .چۈنكى ،بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا يىرگىنچلىك ئىش .خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس قىلىپ بەرگەن يەرنى گۇناھقا ئايلندۇرمايسەن. 5ئەر يېڭى خوتۇن ئالغاندا ،ئۇ ئۇرۇشقا چىقمايدۇ ،شۇنداقل ھېچقانداق سودا-سېتىق بىلەن ئەيىبلەنمەيدۇ ،ئەمما ئۇ بىر يىل ئۆيىدە ئەركىن بولىدۇ ۋە ئالغان ئايالىنى خۇشال قىلىدۇ. 6ھېچكىم تور ياكى ئۈستۈنكى تۈگمەن تېشىنى گۆرۈگە ئالمايدۇ ،چۈنكى ئۇ ئىنساننىڭ اېنىنى گۆرۈگە ئالىدۇ. 7ئەگەر بىر ئادەم ئىسرائىلنىڭ قېرىنداشلىرىدىن بىرەرسىنى ئوغرىلپ ،ئۇنىڭغا تاۋار ساتسا ياكى ساتسا .ئۇ ئوغرى ئۆلىدۇ .سەن ئاراڭلردىن يامانلىقنى يىراقلشتۇرىسەن.
تەۋرات قانۇنى
8ماخاۋ كېسىلى ۋاباسىغا دىققەت قىلىڭ ،ئەستايىدىللىق بىلەن كۆزىتىڭ ۋە لۋىيلرنىڭ روھانىيلىرى سىزگە ئۆگەتكەندەك ئىش قىلىڭ ،مەن ئۇلرغا بۇيرۇغىنىمدەك ،ئەمەل قىلىڭ. 9پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ مىسىردىن چىققاندىن كېيىن ،مەريەمگە قىلغان ئىشلىرىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ. 10بۇرادەرگە بىرەر نەرسە ئارىيەت بەرگەندە ،ئۇنىڭ ۋەدىسىنى ئېلىش ئۈچۈن ئۇنىڭ ئۆيىگە كىرمەيسەن. 11سەن چەت ئەلدە تۇرىسەن ،قەرز بەرگەن كىشى ساڭا ۋەدە بېرىدۇ. 12ئەگەر ئۇ كەمبەغەل بولسا ،ئۇنىڭ ۋەدىسى بىلەن ئۇخلىماڭ. 13قانداقل بولمىسۇن ،كۈن پاتقاندا ئۇنىڭغا يەنە گۆرۈگە ئېرىشىسەن ،شۇنداق بولغاندا ئۇ ئۆزىنىڭ كىيىمىدە ئۇخليدۇ ۋە ساڭا بەخت تىلەيدۇ. 14ياللنغان قۇلنى قېرىنداشلىرىڭىزدىن ،ياكى دەرۋازىڭىزدىكى يۇرتىڭىزدىكى ناتونۇش ئادەملەردىن بولسۇن ،كەمبەغەل ۋە موھتاج ياللنغان خىزمەتكارنى زۇلۇم قىلماڭ. 15ئۆز ۋاقتىدا ،سەن ئۇنىڭغا ياللىغۇچىنى بەرمەيسەن ،قۇياشمۇ چۈشمەيدۇ .چۈنكى ئۇ كەمبەغەل بولۇپ ،كۆڭلىنى ئۇنىڭغا باغليدۇ . بولمىسا ئۇ پەرۋەردىگارغا يالۋۇرۇپ ،گۇناھ سادىر قىلمىسۇن. 16ئاتىلر بالىلر ئۈچۈن ئۆلتۈرۈلمەيدۇ ،بالىلرمۇ ئاتىلر ئۈچۈن ئۆلتۈرۈلمەيدۇ .ھەر بىر ئادەم ئۆز گۇناھى ئۈچۈن ئۆلتۈرۈلىدۇ. 17ناتونۇش كىشىنىڭ ياكى يېتىمنىڭ ھۆكۈمىنى بۇرمىلمايسەن .تۇل ئايالنىڭ كىيىمىنىمۇ ۋەدە قىلماڭ. 18لېكىن ،ئېسىڭىزدە بولسۇنكى ،مىسىردا قۇل بولۇپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى ئۇ يەردىن قۇتۇلدۇردى. 19ئېتىزلىقىڭىزدىكى ھوسۇلىڭىزنى ئۈزۈپ ،ئېتىزدىكى بىر تۈپنى ئۇنتۇپ قالغىنىڭىزدا ،ئۇنى ئەكىلىشكە قايتا بارمايسىز ،ئۇ ناتونۇش ئادەم ،يېتىم ۋە تۇل ئايال ئۈچۈن بولىدۇ. 20زەيتۇن دەرىخىنى ئۇرغاندا ،شاخلرنىڭ ئۈستىدىن قايتا ئۆتمەڭ ،ئۇ ناتونۇش ،يېتىم ۋە تۇل ئايال ئۈچۈن بولىدۇ. 21ئۈزۈمزارلىقنىڭ ئۈزۈملىرىنى يىغىۋالغىنىڭىزدا ،كېيىن ئۇنى يىغىۋالمايسىز ،ئۇ ناتونۇش ،يېتىم ،تۇل ئايال ئۈچۈن بولىدۇ. 22ئېسىڭىزدە بولسۇنكى ،مىسىر زېمىنىدا قۇل ئىدىڭ. 25باب1ئەگەر كىشىلەر ئوتتۇرىسىدا تالش-تارتىش بولۇپ ،ئۇلر ھۆكۈم چىقارسا ،سوتچىلر ئۇلرغا ھۆكۈم قىلليدۇ .ئاندىن ئۇلر ھەققانىي ئادەملەرنى ھەققانىي ئادەم دەپ ااكارليدۇ. 2ئەگەر يامان ئادەم تاياق يېيىشكە ليىق بولسا ،سوتچى ئۇنى ياتقۇزۇپ قويىدۇ ۋە ئۇنىڭ خاتالىقى بويىچە ئۇنىڭ ئالدىدا مەلۇم ساندا ئۇرۇلىدۇ. 3ئۇ قىرىق تاياقنى ئۇنىڭغا بېرىشى مۇمكىن ،ئۇنىڭدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى كېرەك. 4ئۇ قوناقنى باسقاندا ئۆكۈزنى ئاغزىڭغا سالما. 5ئەگەر قېرىنداشلر بىللە تۇرسا ،ئۇلرنىڭ بىرى ئۆلۈپ ،بالىسى بولمىسا ،ئۆلگۈچىنىڭ ئايالى ناتونۇش كىشى بىلەن توي قىلمايدۇ : ئېرىنىڭ ئىنىسى ئۇنىڭ قېشىغا كىرىپ ،ئۇنى ئايالىغا ئاپىرىپ ،ئېرىنىڭ ئىنىسىنىڭ مەابۇرىيىتىنى ئادا قىلىدۇ. 6ئۇ تۇغۇلغان تۇنجى ئىنىسى ئۆلۈپ كەتكەن ئىنىسىنىڭ نامىدا مۇۋەپپەقىيەت قازىنىدۇ ،ئۇنىڭ ئىسمى ئىسرائىلىيەدىن چىقىرىلمايدۇ. 7ئەگەر ئۇ كىشى ئىنىسىنىڭ ئايالىنى ئالماسلىقنى ياخشى كۆرسە ،ئۇنداقتا ئىنىسىنىڭ ئايالى چوڭلرنىڭ دەرۋازىسىغا چىقىپ« :ئېرىمنىڭ ئىنىسى ئىسرائىلىيەدىكى ئاكىسىغا ئىسىم قويۇشنى رەت قىلسا ،ئۇ ئېرىمنىڭ ئىنىسىنىڭ مەابۇرىيىتىنى ئادا قىلمايدۇ »دېگىن. 8ئاندىن ئۇنىڭ شەھىرىدىكى ئاقساقاللر ئۇنى چاقىرىپ ،ئۇنىڭ بىلەن سۆزلىشىدۇ .ئەگەر ئۇ بۇ يەردە تۇرۇپ« :مەن ئۇنى ئالمايمەن »دېسە 9ئاندىن ،ئىنىسىنىڭ ئايالى ئاقساقاللرنىڭ ھۇزۇرىغا كېلىپ ،ئايىغىنى ئايىغىدىن بوشىتىپ ،يۈزىگە تۈكۈردى ۋە ااۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :ئىنىسىنىڭ ئۆيىنى سالمايدىغان ئادەمگە شۇنداق بولسۇن. 10ئۇنىڭ ئىسمى ئىسرائىلىيەدە ،ئايىغى بوشىتىلغان كىشىنىڭ ئۆيى دەپ ئاتىلىدۇ. 11ئەرلەر بىر-بىرى بىلەن تىركەشكەندە ،ئايالىنىڭ ئايالى ئېرىنى ئۇرغان ،قولىنى سۇنغان ۋە ئۇنى مەخپىي تۇتقان كىشىنىڭ قولىدىن قۇتۇلدۇرۇشقا يېقىنلشقاندا. 12ئاندىن ئۇنىڭ قولىنى كېسىۋېتىڭ ،كۆزىڭىز ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتمايدۇ. 13سومكىڭىزدا چوڭ-كىچىك غەۋۋاس ئېغىرلىق بولمايدۇ. 14ئۆيىڭىزدە چوڭ-كىچىك كۆپ خىل تەدبىرلەرنى قوللنماڭ. 15لېكىن ،مۇكەممەل ۋە ئادىل ئېغىرلىقىڭىز ،مۇكەممەل ۋە ئادىل ئۆلچەمگە ئىگە بولليسىز .شۇنداق قىلىپ ،تەڭرىڭىز پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىندا كۈنلىرىڭ ئۇزارسۇن. 16بۇنداق ئىشلرنى قىلغانلرنىڭ ۋە ئادالەتسىزلىك قىلغانلرنىڭ ھەممىسى تەڭرىڭالر پەرۋەردىگارغا يىرگىنچلىكتۇر. 17مىسىردىن چىققاندا ،ئامالەكنىڭ سىزگە قىلغانلىرىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ. 18ئۇ يولدا سىز بىلەن قانداق كۆرۈشۈپ ،ھېرىپ ھالىدىن كەتكەندە ،ئارقىڭىزدىكى ئااىزلرنىڭ ھەممىسىنى ئۇردى .ئۇ خۇدادىن قورقمىدى. 19شۇنىڭ ئۈچۈن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى ئەتراپىڭدىكى بارلىق دۈشمەنلىرىڭدىن ئارام ئالدۇرغاندا ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا مىراس قالدۇرماقچى بولغان زېمىندا ،ئامالەكنىڭ ئەسلىمىسىنى ئاسماندىن ئۆچۈرۈۋېتىسەن .ئۇنى ئۇنتۇپ قالماڭ.
تەۋرات قانۇنى
26باب1خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا مىراس قالدۇرۇپ ،ئۇنىڭغا ئىگىدارچىلىق قىلىپ ،ئۇ يەردە ياشايدىغان زېمىنغا كىرگىنىڭدە. 2يەر يۈزىدىكى بارلىق مېۋىلەرنى ئالدى بىلەن ئېلىۋالىسەن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىنىڭدىن ئېلىپ كېلىپ ،سېۋەتكە سېلىپ ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى شۇ يەرگە قويماقچى. 3سەن ئۇ كۈنلەردە بولىدىغان روھانىينىڭ قېشىغا بېرىپ ،ئۇنىڭغا« :مەن بۈگۈن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا شۇنى ئېيتىمەنكى ،مەن پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىمىزغا ۋەدە قىلغان دۆلەتكە كەلدىم. 4روھانىي سېۋەتنى قولىڭىزدىن ئېلىپ ،تەڭرىڭىز پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئالدىدا قويىدۇ. 5سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا سۆزلە ۋە ئېيتقىنكى ،ھالك بولۇشقا تەييارلنغان بىر سۈرىيەلىك ئاتام ئىدى ،ئۇ مىسىرغا چۈشۈپ ،بىر قانچە كىشى بىلەن بىللە تۇرۇپ ،ئۇ يەردە ئۇلۇغ ،قۇدرەتلىك ۋە نوپۇسى كۆپ بىر مىللەتكە ئايلندى. 6مىسىرلىقلر يامانلىق قىلىپ ،بىزنى ئازابلىدى ۋە بىزگە قاتتىق قۇل قىلدى. 7ئەادادلىرىمىزنىڭ خۇداسى بولغان پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلغىنىمىزدا ،پەرۋەردىگار بىزنىڭ ئاۋازىمىزنى ئاڭلپ ،بىزنىڭ ئازاب- ئوقۇبەتلىرىمىز ،ئەمگىكىمىز ۋە زۇلۇملىرىمىزنى كۆردى. 8پەرۋەردىگار بىزنى قۇدرەتلىك قولى ،قولى سۇنغان ،ۋەھىمە ،مۆاىزە ۋە مۆاىزىلەر بىلەن مىسىردىن چىقاردى. 9ئۇ بىزنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەلدى ۋە بىزگە بۇ تۇپراقنى بەردى ،ھەتتا سۈت ۋە ھەسەل ئېقىۋاتقان بىر زېمىن. 10مانا ئەمدى ،ئى پەرۋەردىگار ،سەن ماڭا بەرگەن يەرنىڭ تۇنجى مېۋىسىنى ئېلىپ كەلدىم .ئۇنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا قويۇپ ،تەڭرىڭ خۇداۋەندىنىڭ ئالدىدا دۇئا قىلغىن. 11پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن بارلىق ياخشى نەرسىلىرىڭدىن ،ئۆيىڭگە ،سەن ۋە لۋىي ۋە ئاراڭلردىكى ناتونۇش كىشىگە خۇشال بول. 12ئوندىن بىر ئۈلۈشنى تۈگەتكەندىن كېيىن ،ئوندىن بىر ئۈلۈشنى ،يەنى ئوندىن بىر يىلنى كۆپەيتىپ ،لۋىي ،ناتونۇش ،يېتىم ۋە تۇل ئايالغا بەردىڭ. 13ئاندىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئېيتقىنكى ،مەن مۇقەددەس قىلغان نەرسىلەرنى ئۆيۈمدىن ئېلىپ چىقىپ ،لۋىيغا ،ناتونۇش كىشىگە ،يېتىمسىز ۋە تۇل ئايالغا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلىرىڭگە ئاساسەن :مەن سېنىڭ ئەمرلىرىڭگە خىلپلىق قىلمىدىم ۋە ئۇنتۇپ قالمىدىم. 14مەن ماتەمدە ئۇنى يېمىدىم ،ناپاك ئىشلىتىش ئۈچۈنمۇ ئېلىپ كەتمىدىم ،ئۆلۈكلەر ئۈچۈنمۇ بېرىلمىدىم .لېكىن ،خۇدايىم پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە قۇلق سالدىم ۋە ماڭا بۇيرۇغانلىرىڭ بويىچە ئىش قىلدىم. 15مۇقەددەس ماكانىڭىزدىن ،ئەرشتىن تۆۋەنگە قاراپ ،خەلقىڭىز ئىسرائىلغا ۋە بىزگە بەرگەن زېمىنغا ئاتا-بوۋىلىرىمىزغا قەسەم قىلغاندەك ،سۈت ۋە ھەسەل ئېقىۋاتقان بىر دۆلەتكە بەخت تىلەڭ. 16بۈگۈن تەڭرىڭ خۇداۋەندە ساڭا بۇ قانۇن ۋە ھۆكۈملەرنى قىلىشقا بۇيرۇدى .شۇڭا ،ئۇنى پۈتۈن ۋۇاۇدىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن ساقلڭ. 17سەن بۈگۈن پەرۋەردىگارنى خۇدايىڭ بولۇشقا ،ئۇنىڭ يولىدا مېڭىشقا ،ئۇنىڭ قانۇن-تۈزۈملىرىگە ،ئەمر-پەرمانلىرىغا ،ھۆكۈملىرىگە ئەمەل قىلىپ ،ئۇنىڭ ئاۋازىغا قۇلق سالدىڭ. 18پەرۋەردىگار بۈگۈن ساڭا ۋەدە قىلغىنىدەك ،ئۇنىڭ ئۆزىگە خاس خەلقى بولۇشقا چاقىردى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەمرلىرىنى ئورۇندىغىن. 19ئۇ سېنى مەدھىيىلەپ ،نامىدا ۋە شەرەپ بىلەن ياراتقان بارلىق مىللەتلەردىن ئۈستۈن قىلغىن .شۇنداق قىلساڭ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا ئېيتقاندەك مۇقەددەس خەلق بولليسەن. 27باب1مۇسا ئىسرائىل ئاقساقاللىرى بىلەن بىللە كىشىلەرگە« :بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلىرىمنى ئىجرا قىل »دېدى. 2ئۇ كۈنى ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتۈپ ،تەڭرىڭالر خۇداۋەندە ساڭا بەرگەن زېمىنغا بارغىنىڭدا ،سەن چوڭ تاشلرنى ياساپ ،پىلستىر بىلەن چاپليسەن. 3سەن ئۆتۈپ كەتكەندىن كېيىن ،ئۇلرغا بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىنى يېزىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن تۇپراققا ،سۈت ۋە ھەسەل ئېقىۋاتقان تۇپراققا كىرەلەيسەن .ئاتا-بوۋىلىرىڭ خۇداۋەندە ساڭا ۋەدە قىلغاندەك. 4شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتكەندە ،مەن بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغان بۇ تاشلرنى ئەبال تېغىغا ئورنىتىپ ،ئۇلرنى پىلستىر بىلەن چاپليسەن. 5ئۇ يەردە خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا بىر قۇربانلىق سۇپىسى ،تاش قۇربانلىق سۇپىسى ياسىغىن .ئۇلرغا تۆمۈر قوراللرنى كۆتۈرمەڭ. 6سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىق سۇپىسىنى پۈتۈن تاشلردىن ياسىغىن ،ئۇنىڭغا خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا كۆيدۈرمە قۇربانلىق قىلغىن. 7سىلەر تىنچلىق قۇربانلىقلىرىنى بېرىڭلر ،ئۇ يەردە يەيسىلەر ،پەرۋەردىگارىڭلر پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدا خۇشال بولۇڭلر. 8سەن بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىنى تاشلرغا يازغىن. 9مۇسا ۋە لۋىيلر روھانىيلر پۈتۈن ئىسرائىللرغا : -ئى ئىسرائىل !بۈگۈن سەن تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنىڭ خەلقىگە ئايلندىڭ. 10شۇڭا ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە بويسۇنۇپ ،بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان ئەمرلىرى ۋە قانۇنلىرىنى ئىجرا قىلغىن. 11مۇسا شۇ كۈنى كىشىلەرنى ئەيىبلەپ مۇنداق دېدى: 12ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتكەندە ،بۇ كىشىلەر گېرىزىم تېغىدا تۇرۇپ كىشىلەرگە بەخت تىلەيدۇ .شىمون ،لۋىي ،يەھۇدا ،ئىسساكار ، يۈسۈپ ۋە بىنيامىن:
تەۋرات قانۇنى
13بۇلر ئەبال تېغىدا تۇرۇپ لەنەت ئوقۇيدۇ .رۇبېن ،گاد ۋە ئاشېر ،زەبۇلۇن ،دان ۋە نافتالى. 14لۋىيلر سۆز قىلىپ ،پۈتۈن ئىسرائىللرغا يۇقىرى ئاۋازدا: 15ھەر قانداق ئويۇلغان ياكى ئېرىتىلگەن رەسىمنى ياسىغان ،ھۈنەرۋەننىڭ قولى بىلەن ئىشلەيدىغان ۋە ئۇنى مەخپىي ئورۇنغا قويغان ئادەمگە لەنەت بولسۇن .ھەممە ئادەم ااۋاب بېرىپ« :ئامىن. 16دادىسى ياكى ئانىسى تەرىپىدىن يورۇقلۇق ئاتا قىلغانلرغا لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 17قوشنىسىنىڭ بەلگىسىنى ئېلىۋەتكەنلەرگە لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 18قارىغۇلرنى يولدىن ئازدۇرغانلرغا لەنەت بولسۇن !بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 19ناتونۇش ،يېتىم ۋە تۇل ئايالنىڭ ھۆكۈمىنى بۇرمىلىغانلرغا لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 20دادىسىنىڭ ئايالى بىلەن بىللە ياتقانلرغا لەنەت بولسۇن .چۈنكى ئۇ دادىسىنىڭ يوپكىسىنى ئاچتى .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 21ھەر قانداق ھايۋان بىلەن يالغان سۆزلىگۈچىگە لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 22سىڭلىسى ،دادىسىنىڭ قىزى ياكى ئانىسىنىڭ قىزى بىلەن بىللە ياتقانلرغا لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 23قېينانىسى بىلەن بىللە ياتقانلرغا لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 24قوشنىسىنى مەخپىي ئۇرغانلرغا لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 25بىگۇناھ ئادەمنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن مۇكاپاتقا ئېرىشكەنلەرگە لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 26بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىنى قىلمايدىغانلىقىغا لەنەت بولسۇن .بارلىق كىشىلەر« :ئامىن »دېيىشىدۇ. 28باب1ئەگەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ساداسىغا ئەستايىدىللىق بىلەن قۇلق سالساڭ ،بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلىرىمنى ئورۇنداش ۋە ئورۇنداش ئۈچۈن ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگارىڭ سېنى دۇنيادىكى بارلىق مىللەتلەردىن ئۈستۈن ئورۇنغا قويىدۇ. 2ئەگەر خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە قۇلق سالساڭ ،بۇ نېمەتلەرنىڭ ھەممىسى ساڭا كېلىدۇ. 3شەھەردە بەختلىك بولۇڭ ،ئېتىزدا بەختلىك بولۇڭ. 4بەدىنىڭىزنىڭ مېۋىسى ،تۇپرىقىڭىزنىڭ مېۋىسى ،چارۋىلىرىڭىزنىڭ مېۋىسى ،موزايلىرىڭىز ۋە قويلىرىڭىزنىڭ كۆپىيىشى مۇبارەك بولسۇن. 5سېۋىتىڭىز ۋە دۇكىنىڭىز مۇبارەك بولسۇن. 6كىرگىنىڭىزدە بەختلىك بولىسىز ،سىرتقا چىققاندا بەختلىك بولىسىز. 7پەرۋەردىگار ساڭا قارشى چىققان دۈشمەنلىرىڭنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئۇرۇپ بېرىدۇ. 8پەرۋەردىگار ئامبىرىڭىزدا ۋە قولىڭىزغا تاپشۇرغان بارلىق ئىشلردا سىزگە بەخت تىلەيدۇ .ئۇ خۇدايىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن زېمىندا ساڭا بەخت ئاتا قىلىدۇ. 9ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلىپ ،ئۇنىڭ يولىدا ماڭساڭ ،پەرۋەردىگار ساڭا قەسەم قىلغىنىدەك ،سېنى ئۆزىگە مۇقەددەس بىر خەلق قىلىپ قويىدۇ. 10يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەر سېنىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئىسمى بىلەن چاقىرىلغانلىقىڭنى كۆرىدۇ .ئۇلر سەندىن قورقىدۇ. 11پەرۋەردىگار سېنى ئاتا-بوۋىلىرىڭغا ۋەدە قىلغان زېمىندا ،مال-مۈلۈكلىرىڭدە ،چارۋا ماللىرىڭدا ۋە زېمىننىڭ مېۋىسىدە مول-ھوسۇل بېرىدۇ. 12پەرۋەردىگار ئۆزىنىڭ ياخشى خەزىنىسىنى ،ئاسماننى ئۆز ۋاقتىدا زېمىنىڭىزغا يامغۇر ياغدۇرىدۇ ۋە قولىڭىزدىكى بارلىق ئىشلىرىڭلرغا بەخت ئاتا قىلىدۇ .سەن نۇرغۇن مىللەتلەرگە قەرز بېرىپ ،قەرز ئالمايسەن. 13پەرۋەردىگار سېنى قۇيرۇق ئەمەس ،بەلكى باش قىلىپ قويىدۇ .سەن پەقەت ئۈستۈڭدە بولۇپ ،ئاستىڭدا بولمايسەن .ئەگەر سەن بۈگۈن خۇدا ساڭا بۇيرۇغان پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىگە قۇلق سالساڭ ۋە ئۇنى ئىجرا قىلساڭ: 14سەن بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان سۆزلەرنىڭ ھېچقايسىسىدىن ،ئوڭغا ياكى سولغا ،باشقا ئىلھلرغا ئەگىشىش ئۈچۈن ئۇلرغا ئەگىشىشكە بولمايدۇ. 15لېكىن ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىساڭ ،بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمر-پەرمانلىرىنى ئورۇنداشنى ئەمەلگە ئاشۇرىسەن .بۇ لەنەتلەرنىڭ ھەممىسى ساڭا يېتىپ كېلىدۇ. 16شەھەرگە لەنەت ئوقۇغىن ،ئېتىزدا لەنەت ئوقۇيسەن. 17سېۋىتىڭىز ۋە دۇكىنىڭىزغا لەنەت بولسۇن. 18بەدىنىڭىزنىڭ مېۋىسى ،زېمىنىڭىزنىڭ مېۋىسى ،كالىڭىزنىڭ كۆپىيىشى ۋە قوي پادىلىرىڭىزغا لەنەت بولسۇن. 19كىرگەندە لەنەتكە قالىسەن ،سىرتقا چىققاندا لەنەت ئوقۇيسەن. 20پەرۋەردىگار سېنىڭ قولۇڭنى قىلىشقا تاپشۇرغان بارلىق نەرسىلىرىڭدە ،ھالك بولغۇچە ۋە ھالك بولغۇچە ،ساڭا لەنەت ،غەزەپ ۋە تەنبىھ بېرىدۇ .قىلغان ئىشلىرىڭنىڭ رەزىللىكى سەۋەبىدىن مېنى تاشلپ كەتتىڭ. 21پەرۋەردىگار بۇ كېسەلنى ساڭا مەھكەم باغليدۇ ،تاكى سەن ئۇنى ئىگىلىمەكچى بولغان زېمىندىن يوقىتىۋەتمىگۈچە. 22پەرۋەردىگار سېنى ئىستېمال ،قىزىتما ،قىزىش ،قاتتىق كۆيدۈرۈش ،قىلىچ ،پارتلش ۋە يېنىك كېسەلر بىلەن ئۇردى .ئۇلر ھالك بولغۇچە سېنى قوغليدۇ. 23بېشىڭدىكى ئاسمان بولسا مىس بولىدۇ ،سېنىڭ قولۇڭدىكى يەر تۆمۈر بولىدۇ. 24پەرۋەردىگار سېنىڭ تۇپراقلىرىڭنى چاڭ-توزان ۋە چاڭ-توزانغا ئايلندۇرىدۇ. 25پەرۋەردىگار سېنى دۈشمەنلىرىڭنىڭ ئالدىدا ئۇرۇپ ئۆلتۈرىدۇ ،سەن ئۇلرغا قارشى بىر يولغا چىقىپ ،ئۇلرنىڭ ئالدىدا يەتتە يولدىن قېچىپ ،يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلىقلرغا ئېلىپ كېلىڭ.
تەۋرات قانۇنى
26اەسەتلىرىڭىز ھاۋادىكى بارلىق قۇشلرغا ۋە يەر يۈزىدىكى ھايۋانلرغا گۆش بولىدۇ ،ئۇلرنى ھېچكىم تارتىۋېتەلمەيدۇ. 27پەرۋەردىگار سېنى مىسىرنىڭ بوۋىقى ،كۆكرەك كېپىكى ،قاپارتما ۋە قىچىشقاق بىلەن ساقىيىدۇ. 28پەرۋەردىگار سېنى ساراڭلىق ،قارىغۇ ۋە يۈرەكنى ھەيران قالدۇرىدۇ. 29كۈندۈزى قارىغۇلر قاراڭغۇلۇقتا چىڭ تۇرغاندەك ،ئۆز يولىڭلردا گۈللىنەلمەيسەن ،سەن پەقەت زۇلۇم ۋە بۇزۇلۇپ قالىسەن ، ھېچكىم سېنى قۇتۇلدۇرالمايدۇ. 30سەن بىر خوتۇنغا ياتلىق بولغىن ،يەنە بىر ئەر ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتسا ،ئۆي سالىسەن ،ئۇ يەردە تۇرمايسەن. 31كال سېنىڭ كۆز ئالدىڭدا ئۆلتۈرۈلىدۇ ،ئۇنى يېمەيسەن .ئېشەكلىرىڭ يۈزىڭدىن زورلۇق بىلەن تارتىۋېلىنىدۇ ۋە ساڭا قايتۇرۇلمايدۇ . قويلىرىڭ دۈشمەنلىرىڭگە بېرىلىدۇ ،ئۇلرنى قۇتقۇزىدىغان ھېچكىم يوق. 32ئوغۇللىرىڭ ۋە قىزلىرىڭ باشقا بىر خەلققە بېرىلىدۇ ،كۆزلىرىڭ قارىسا ،پۈتۈن كۈن ئۇلرنى ئىنتىزار قىللماي ،سېنىڭ قولۇڭدا كۈچ بولمايدۇ. 33زېمىنىڭىزنىڭ مېۋىسى ۋە بارلىق ئەمگىكىڭنى بىلمەيدىغان بىر مىللەت بولىدۇ .سەن پەقەت زۇلۇمغا ئۇچرايسەن. 34شۇنداق قىلىپ ،كۆرىدىغان كۆزلىرىڭ ئۈچۈن ساراڭ بولۇپ قالىسەن. 35پەرۋەردىگار سېنىڭ پۇتۇڭنىڭ بېشىدىن بېشىڭغىچە ساقايتقىلى بولمايدىغان ااراھەت بىلەن پۇت ۋە پۇتۇڭنى ئۇر. 36پەرۋەردىگار سېنى ۋە سېنىڭ پادىشاھىڭنى سېنى ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭنى تونۇمايدىغان بىر مىللەتكە ئېلىپ كېلىدۇ .ئۇ يەردە ياغاچ ۋە تاشتىن باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىلغىن. 37پەرۋەردىگار سېنى يېتەكلەيدىغان بارلىق مىللەتلەر ئارىسىدا ھەيران قالىسەن ،ماقال-تەمسىل ۋە سۆزگە ئايلىنىسەن. 38نۇرغۇن ئېتىزلرنى ئېتىزغا ئېلىپ چىقىڭ ،ئەمما ئازراق يىغىۋالىسىز .چۈنكى چېكەتكە ئۇنى يەيدۇ. 39ئۈزۈمزارلىقنى تىكىپ ،ئۇلرنى كىيدۈرۈڭ ،لېكىن ئۈزۈم ھارىقىنى ئىچمەڭ ،ئۈزۈمنىمۇ يىغماڭ .چۈنكى قۇرت ئۇلرنى يەيدۇ. 40ئەتراپىڭىزدا زەيتۇن دەرىخى بولىدۇ ،ئەمما ماي بىلەن ياغلىماڭ .چۈنكى زەيتۇن مېۋىسى مېۋە بېرىدۇ. 41ئوغۇل-قىز تۇغۇڭ ،لېكىن سەن ئۇلردىن ھۇزۇرلىنالمايسەن .چۈنكى ئۇلر ئەسىرگە كىرىدۇ. 42سېنىڭ دەرەخلىرىڭ ۋە مېۋىڭنى چېكەتكە يەيدۇ. 43ئىچىڭدىكى يات ئادەم سېنىڭ ئۈستۈڭدىن ئېگىز كۆتۈرۈلىدۇ .سەن بەك پەسكە چۈشىسەن. 44ئۇ ساڭا قەرز بېرىدۇ ،سەن ئۇنىڭغا قەرز بەرمەڭ ،ئۇ باش بولىدۇ ،قۇيرۇقىڭ بولىدۇ. 45بۇنىڭدىن باشقا ،بۇ لەنەتلەرنىڭ ھەممىسى ساڭا كېلىدۇ ،ھالك بولغۇچە سېنى قوغليدۇ .چۈنكى ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ساداسىغا قۇلق سالمىدىڭ ،ئۇنىڭ ئەمرلىرى ۋە ساڭا بۇيرۇغان قائىدىلىرىگە ئەمەل قىلمىدىڭ. 46ئۇلر سىلەرگە بىر مۆاىزە ،مۆاىزە ۋە ئەۋلدلىرىڭدا مەڭگۈ قالىدۇ. 47چۈنكى ،خۇدانىڭ پەرۋەردىگارىغا خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق بىلەن خىزمەت قىلمىدىڭ. 48شۇنىڭ ئۈچۈن ،پەرۋەردىگار ساڭا ئەۋەتكەن ئاچارچىلىق ،ئۇسسۇزلۇق ،يالىڭاچلىق ۋە ھەممە نەرسىگە ئېھتىياالىق دۈشمەنلىرىڭگە خىزمەت قىلغىن. 49پەرۋەردىگار بۈركۈت ئۇچقاندەك تېز ،يەرنىڭ چېتىدىن يىراقتىن سىزگە قارشى بىر مىللەت ئېلىپ كېلىدۇ .سەن چۈشىنەلمەيدىغان مىللەت. 50قەبىھ ئادەم ،ياشانغانلرنى ھۆرمەتلىمەيدۇ ،ياشلرغا ياخشىلىق قىلمايدۇ. 51ئۇ ھالك بولغۇچە ،ئۇ سېنىڭ چارۋا ماللىرىڭ ۋە زېمىنىڭنىڭ مېۋىسىنى يەيدۇ. 52ئۇ سېنى پۈتۈن دەرۋازىڭدا قورشاۋغا ئالىدۇ ،تاكى سەن ئىشىنىدىغان ئېگىز ۋە سېپىل تاملىرىڭ ۋە پۈتۈن زېمىنىڭدا سېنى قورشاۋغا ئالىدۇ. 53سەن ئۆز تېنىڭنىڭ مېۋىسىنى ،پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار ساڭا بەرگەن قورشاۋدا ۋە قىيىنچىلىقتا ئۆز دۈشمىنىڭنىڭ سېنى ئازابليدىغان مېۋىسىنى يەيسەن. 54شۇنداق قىلىپ ،ئاراڭلردىكى نازۇك ۋە ئىنتايىن نازۇك ئادەمنىڭ كۆزى قېرىندىشىغا ،كۆكرىكىنىڭ ئايالىغا ۋە ئۇ قالدۇرۇپ كەتكەن بالىلىرىنىڭ قالدۇقلىرىغا يامان بولىدۇ. 55شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ بالىلىرىنىڭ ھېچقايسىسىنى يەيدىغان بالىلىرىنىڭ گۆشىنى بەرمىسۇن ،چۈنكى ئۇ سېنى قورشاۋدا ۋە قىيىنچىلىقتا قالدۇرمىدى ،دۈشمەنلىرىڭ سېنىڭ دەرۋازىڭدا سېنى ئازابليدۇ. 56ئاراڭلردىكى نازۇك ۋە نازۇك ئايال نازۇك ۋە نازاكەت ئۈچۈن پۇتىنىڭ ئايىغىنى يەرگە قويۇشنى تەۋەككۈل قىلمايدىغان ،ئۇنىڭ كۆزى كۆكرىكىنىڭ ئېرىگە ،ئوغلىغا ۋە قىزىغا يامان بولىدۇ. 57ئۇنىڭ ئايىغىدىن چىققان بالىسىغا ۋە ئۇ تۇغۇلىدىغان بالىلىرىغا قاراپ ،چۈنكى ئۇ قورشاۋ ۋە قىيىنچىلىقتا يوشۇرۇن نەرسىلەرنىڭ ھەممىسىنى يەپ يەيدۇ ،دۈشمىنىڭ سېنىڭ دەرۋازىڭدا سېنى ئازابليدۇ. 58ئەگەر بۇ قانۇننىڭ بۇ كىتابتا يېزىلغان بارلىق سۆزلىرىگە ئەمەل قىلمىساڭلر ،بۇ شان-شەرەپلىك ۋە قورقۇنچلۇق ئىسىمدىن پەرۋەردىگارىڭ بولغان خۇدادىن قورقىسەن. 59شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار سېنىڭ باليىئاپەتلىرىڭنى ،ئۇرۇقلىرىڭدىكى ۋابالرنى ،ھەتتا چوڭ ۋابالرنى ،ئۇزۇن داۋاملشقۇچىلرنى ،كېسەلرنى ۋە ئۇزۇن مۇددەتلىك كېسەللىكلەرنى كۆرسىتىدۇ. 60بۇنىڭدىن باشقا ،ئۇ سەندىن قورقىدىغان مىسىرنىڭ بارلىق كېسەللىكلىرىنى ساڭا ئېلىپ كېلىدۇ .ئۇلر ساڭا چاپلىشىپ قالىدۇ. 61بۇ قانۇن كىتابىدا يېزىلمىغان ھەر خىل كېسەللىكلەر ۋە ۋابالر ،سەن ھالك بولغۇچە ،پەرۋەردىگار سېنى ئېلىپ كېلىدۇ. 62سىلەر ئاز ساندىكى كىشىلەر بولۇپ قالىسىلەر .چۈنكى سەن تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە بويسۇنمايسەن. 63شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار سىزگە ياخشىلىق قىلىش ۋە كۆپەيتىش ئۈچۈن خۇشال بولغاندەك .شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار سېنى ھالك قىلىپ ،سېنى ھالك قىلىدۇ .سەن ئۇنى ئىگىلىمەكچى بولغان يەردىن تارتىپ چىقىرىسەن.
تەۋرات قانۇنى
64پەرۋەردىگار سېنى يەرنىڭ بىر چېتىدىن ئۇ چېتىگىچە ھەممە ئادەمگە تارقىتىدۇ .ئۇ يەردە سەن ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭ بىلمەيدىغان باشقا ئىلھلرغا ،ھەتتا ياغاچ ۋە تاشلرغا خىزمەت قىلىسەن. 65بۇ مىللەتلەر ئارىسىدىن خاتىراەم بوللمايسىز ،پۇتىڭىزنىڭ ئايىغىمۇ ئارام ئالمايدۇ ،لېكىن پەرۋەردىگار ئۇ يەردە سىزگە تىترەپ تۇرىدىغان يۈرەك ،كۆز ئااىزلىقى ۋە كۆڭۈل قايغۇسىنى بېرىدۇ. 66ھاياتىڭ سېنىڭ ئالدىڭدا گۇمانلىق بولىدۇ .كېچە-كۈندۈز قورقۇپ ،ھاياتىڭىزغا كاپالەتلىك قىللمايسىز. 67ئەتىگەندە« :خۇدامۇ شۇنداق بولتتى !ھەتتا سەن« :خۇدا سەھەر بولرمۇ؟ چۈنكى ،قەلبىڭدىن قورقىدىغان ۋە كۆرىدىغان كۆزلىرىڭدىن قورقىسەن. 68پەرۋەردىگار سېنى يەنە كېمە بىلەن مىسىرغا ئېلىپ كېلىدۇ ،مەن ساڭا ئېيتقىنىمدەك ،ئۇنى ئەمدى كۆرمەيسەن ،ئۇ يەردە دۈشمەنلىرىڭگە قۇل ۋە قۇللرغا سېتىلىدۇ ،ھېچكىم سېنى سېتىۋالمايدۇ. 29باب1بۇ ،پەرۋەردىگار مۇساغا ئىسرائىللر بىلەن موئاب زېمىنىدا ھورېبتا تۈزگەن ئەھدىنىڭ يېنىدا قىلىشقا بۇيرۇغان ئەھدىنىڭ سۆزى. 2مۇسا پۈتۈن ئىسرائىللرنى چاقىرىپ ،ئۇلرغا مۇنداق دېدى« :پەرۋەردىگارنىڭ مىسىر زېمىنىدا فىرئەۋنگە ،بارلىق خىزمەتكارلىرىغا ۋە پۈتۈن زېمىنىغا قىلغان ئىشلىرىنى كۆردۈڭلر. 3كۆزىڭىز كۆرگەن چوڭ سىناقلر ،ئالمەتلەر ۋە ئاشۇ چوڭ مۆاىزىلەر: 4شۇنداقتىمۇ ،پەرۋەردىگار بۈگۈنگە قەدەر سېنى ھېس قىلغۇدەك يۈرەك ،كۆرۈشكە ،ئاڭلشقا قۇلق بەرمىدى. 5مەن سېنى قىرىق يىل چۆلدە يېتەكلىدىم. 6سەن نان يېمىدىڭ ،شاراب ۋە ھاراق ئىچمىدىڭ. 7بۇ يەرگە كەلگەندە ،خېشبون پادىشاھى سىخون ۋە باشان پادىشاھى ئوگ بىزگە قارشى اەڭگە چىقتى ،بىز ئۇلرنى ئۇردۇق. 8بىز ئۇلرنىڭ زېمىنىنى ئېلىپ ،رۇبېنلرغا ،گادلرغا ۋە ماناسسەنىڭ يېرىم قەبىلىسىگە مىراس قالدۇردۇق. 9شۇنىڭ ئۈچۈن ،بۇ ئەھدىنىڭ سۆزىگە ئەمەل قىلىڭلر ،شۇنداق قىلغىن ،شۇنداق قىلساڭلر ،ھەممە ئىشلىرىڭلر روناق تاپىدۇ. 10سىلەر بۈگۈن ھەممىڭلر تەڭرىڭلر پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا تۇرىسىلەر .قەبىلە باشلىقلىرىڭىز ،ئاقساقاللىرىڭىز ۋە ئەمەلدارلىرىڭىز ، پۈتۈن ئىسرائىل خەلقى بىلەن بىللە. 11كىچىك بالىلىرىڭىز ،ئايالىڭىز ۋە لگىردىكى ناتونۇش كىشىڭىز ياغاچ ياغىچىدىن تارتىپ سۇ تارتقۇغىچە: 12شۇنداق قىلىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگار بىلەن ئەھدە تۈزۈپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ بۈگۈن سەن بىلەن تۈزگەن قەسىمىڭدە. 13ئۇ سېنى بۈگۈن ئۆز خەلقى ئۈچۈن تىكلەپ ،ساڭا ئېيتقاندەك ،ئاتا-بوۋىلىرىڭغا ،ئىبراھىمغا ،ئىسھاققا ۋە ياقۇپقا قەسەم قىلغىنىدەك ،ئۇ ساڭا خۇدا بولليدۇ. 14مەن پەقەت سىلەر بىلەن بۇ ئەھدە ۋە قەسەم قىلمايمەن. 15لېكىن ،خۇدايىمىز پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا بۈگۈن بىز بىلەن بىللە تۇرغانلر ۋە بۈگۈن بىز بىلەن بىللە بولمىغانلر بىلەن بىللە: ( 16چۈنكى ،بىزنىڭ مىسىر زېمىنىدا قانداق ياشايدىغانلىقىمىزنى ۋە سەن ئۆتكەن مىللەتلەردىن قانداق ئۆتكەنلىكىمىزنى بىلىسىلەر. 17سىلەر ئۇلرنىڭ يىرگىنچلىك نەرسىلىرىنى ،ئۇلرنىڭ بۇتلىرىنى ،ياغاچ ،تاش ،كۈمۈش ۋە ئالتۇنلرنى كۆردۈڭلر. 18ئاراڭلردا ئەر ،ئايال ،ئائىلە ياكى قەبىلە بولۇپ ،ئۇلرنىڭ قەلبى بۈگۈن خۇدايىمىز پەرۋەردىگاردىن يۈز ئۆرۈپ ،بۇ مىللەتلەرنىڭ ئىلھلىرىغا خىزمەت قىلىشقا بارمىسۇن .بولمىسا ئاراڭلردا ئۆت ۋە قۇرت ياغىدىغان يىلتىز بولۇپ قالمىسۇن. 19ئۇ بۇ لەنەتنىڭ سۆزىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،كۆڭلىدە ئۆزىگە بەخت تىلەپ مۇنداق دېدى« :مەن كۆڭلۈمنىڭ خىيالىدا مېڭىپ ،ئۇسسۇزلۇققا مەست بولۇش ئۈچۈن ،مەن خاتىراەم بولىمەن». 20پەرۋەردىگار ئۇنى ئايىمايدۇ ،لېكىن پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى ۋە ھەسەتخورلۇقلىرى ئۇ كىشىگە تاماكا چېكىدۇ ،بۇ كىتابتا يېزىلغان بارلىق لەنەتلەر ئۇنىڭ ئۈستىدە بولىدۇ ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ نامىنى ئاسماندىن ئۆچۈرۈۋېتىدۇ. 21پەرۋەردىگار ئۇنى بۇ كىتابتا يېزىلغان ئەھدىنىڭ لەنەتلىرىگە ئاساسەن ،ئۇنى ئىسرائىل قەبىلىلىرىدىن يامانلىققا ئايرىيدۇ. 22شۇنداق قىلىپ ،ئەۋلدلىرىڭلردىن كېيىن ئەۋلدلىرىڭلر ۋە يىراق يەردىن كەلگەن ناتونۇش كىشىلەر ئۇ دۆلەتنىڭ باليىئاپەتلىرىنى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا سالغان كېسەللىكلىرىنى كۆرگەندە دېيىشىدۇ. 23ئۇنىڭ پۈتۈن زېمىنى گۈڭگۈرت ،تۇز ۋە كۆيدۈرۈلىدىغان بولۇپ ،ئۇ تېرىلمايدۇ ،بەرمەيدۇ ،ئوت-چۆپلەرمۇ ئۆسمەيدۇ ،سودوم ، گوموررا ،ئادما ۋە زەبويم پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى بىلەن ئۇنى ئاغدۇرۇپ تاشلىدى. 24ھەممە خەلقلەر« :پەرۋەردىگار نېمە ئۈچۈن بۇ زېمىننى قىلدى؟ بۇ چوڭ ئاچچىقنىڭ ئىسسىقلىقى نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ؟ 25ئاندىن ،كىشىلەر« :چۈنكى ،ئۇلر ئاتا-بوۋىلىرى بولغان پەرۋەردىگار خۇدا بىلەن تۈزگەن ئەھدىدىن ۋاز كەچتى. 26چۈنكى ،ئۇلر بېرىپ باشقا ئىلھلرغا خىزمەت قىلدى ۋە ئۇلر بىلمەيدىغان ۋە ئۇلرغا بەرمىگەن ئىلھلرغا چوقۇندى. 27پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى بۇ زېمىنغا ئوت يېقىپ ،بۇ كىتابتا يېزىلغان بارلىق لەنەتلەرنى ئۇنىڭغا يەتكۈزدى. 28پەرۋەردىگار ئۇلرنى غەزەپ ،غەزەپ ۋە قاتتىق غەزەپ بىلەن ئۆز زېمىنىدىن يىلتىزىدىن قومۇرۇپ تاشلىدى ۋە ئۇلرنى بۈگۈنكىدەك باشقا بىر دۆلەتكە تاشلىدى. 29مەخپىي ئىشلر خۇدايىمىز پەرۋەردىگارغا مەنسۇپ ،لېكىن ئاشكارلنغان ئىشلر بىز ۋە بالىلىرىمىزغا مەڭگۈ تەۋە ،بىز بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىنى قىلليمىز.
تەۋرات قانۇنى
30باب1بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسى ساڭا كەلگەندە ،مەن سېنىڭ ئالدىڭغا قويغان بەخت ۋە لەنەتكە كەلگەنىدىم ،سەن ئۇلرنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگار پەرۋەردىگار ھەيدىگەن بارلىق مىللەتلەر ئارىسىدا ئەستە ساقليسەن. 2خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا قايتىپ ،بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىگە ،سەن ۋە بالىلىرىڭغا ،پۈتۈن ۋۇاۇدىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن ئۇنىڭ سۆزىگە بويسۇنغىن. 3شۇنداق قىلىپ ،تەڭرىڭ پەرۋەردىگار سېنىڭ ئەسىرلىكىڭنى قايتۇرىدۇ ۋە ساڭا رەھىم قىلىدۇ ،قايتىپ كېلىپ ،سېنى خۇدايىڭ پەرۋەردىگار سېنى تارقاتقان بارلىق مىللەتلەردىن يىغىدۇ. 4ئەگەر ئاراڭلردىن بىرى ئاسماننىڭ ئەڭ چېتىگە ھەيدەپ چىقىرىلسا ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە ئۇ يەردىن سېنى يىغىدۇ ۋە ئۇ يەردىن سېنى ئېلىپ كېلىدۇ. 5پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار سېنى ئاتا-بوۋىلىرىڭنىڭ زېمىنىغا ئېلىپ كېلىدۇ .ئۇ ساڭا ياخشىلىق قىلىپ ،سېنى ئاتا-بوۋىلىرىڭدىن ئۈستۈن قىلىدۇ. 6خۇدايىڭ پەرۋەردىگارىڭ قەلبىڭنى ۋە ئەۋلدلىرىڭنىڭ قەلبىنى خەتنىسى قىلىپ ،تەڭرىڭ خۇداۋەندە پۈتۈن قەلبىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن سۆيۈڭ. 7پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگار بۇ لەنەتلەرنى دۈشمەنلىرىڭگە ۋە ساڭا زىيانكەشلىك قىلغانلرغا ئۆچ قىلىدۇ. 8سەن قايتىپ كېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە بويسۇنۇپ ،بۈگۈن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلىرىنى ئىجرا قىلغىن. 9پەرۋەردىگارىڭ بولغان پەرۋەردىگار سېنىڭ قولۇڭدىكى ھەربىر ئىشىڭدا ،اىسمىڭنىڭ مېۋىسىدە ،چارۋا ماللىرىڭدا ۋە يۇرتۇڭنىڭ مېۋىسىدە مول بولىدۇ. 10ئەگەر سەن خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ساداسىغا قۇلق سالساڭ ،ئۇنىڭ تەۋرات قانۇنىدا يېزىلغان ئەمرلىرى ۋە قانۇن-تۈزۈملىرىگە ئەمەل قىلساڭ ،پۈتۈن قەلبىڭ ۋە پۈتۈن اېنىڭ بىلەن تەڭرىڭ خۇداۋەندىگە مۇرااىئەت قىلساڭ. 11بۈگۈن مەن ساڭا بۇيرۇغان بۇ ئەمر ،ئۇ سەندىن يوشۇرۇلمايدۇ ۋە يىراقمۇ ئەمەس. 12ئاسماندا ئەمەس ،سەن« :كىم بىزنىڭ ئاسمانغا چىقىپ ،ئۇنى بىزنىڭ يېنىمىزغا ئېلىپ كېلىدۇ؟ »دېيىشىڭ كېرەك. 13سەن دېڭىزدىن ھالقىپ كەتمەيسەن ،سەن« :كىم بىز ئۈچۈن دېڭىزدىن ئۆتۈپ ،ئۇنى بىزگە ئېلىپ كېلىدۇ؟ 14لېكىن ،بۇ سۆز ساڭا ،ئاغزىڭدا ۋە قەلبىڭدە ناھايىتى يېقىندۇر. 15قاراڭ ،مەن بۈگۈن ھايات ۋە ياخشىلىق ،ئۆلۈم ۋە يامانلىقنى سېنىڭ ئالدىڭغا قويدۇم. 16مەن بۈگۈن ساڭا پەرۋەردىگارىڭ بولغان خۇدانى سۆيۈشنى ،ئۇنىڭ يولىدا مېڭىشنى ۋە ئۇنىڭ ئەمر-پەرمانلىرىنى ۋە ھۆكۈملىرىنى ئىجرا قىلىشنى بۇيرۇيمەن .شۇنداق قىلىپ ،ياشىياليسەن ۋە كۆپىيىسەن .تەڭرىڭ خۇداۋەندە سەن ئىگە بولغان دۆلەتتە ساڭا بەخت ئاتا قىلىدۇ. 17ئەگەر قەلبىڭلر يۈز ئۆرۈسە ،ئاڭلىماي ،يىراقلپ كېتىپ ،باشقا ئىلھلرغا چوقۇنۇپ ،ئۇلرغا خىزمەت قىلغىن. 18مەن بۈگۈن سىلەرگە شۇنى ااكارليمەنكى ،چوقۇم ھالك بولىسىز ،ئىئوردانىيەدىن ئۆتۈپ ،ئۇنى ئىگىلىمەكچى بولغان زېمىندا كۈنلىرىڭىزنى ئۇزارتماڭ. 19مەن ئاسماننى ۋە زېمىننى بۇ كۈننى سىلەرگە خاتىرىلەش ئۈچۈن چاقىرىمەن .مەن سىلەرگە ھاياتلىق ۋە ئۆلۈم ،بەخت ۋە لەنەت ئاتا قىلدىم .شۇڭا ھاياتنى تاللڭ. 20شۇنداق قىلىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى سۆيگىن ۋە ئۇنىڭ ئاۋازىغا ئىتائەت قىلليسەن ۋە ئۇنىڭغا مەھكەم ئېسىلىۋالىسەن ،چۈنكى ئۇ سېنىڭ ھاياتىڭ ۋە ئۆمرىڭنىڭ ئۇزۇنلۇقىدۇر .شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىڭغا ،ئىبراھىمغا ،ئىسھاققا ۋە ياقۇپقا ۋەدە قىلغان زېمىندا تۇر. 31باب1مۇسا بېرىپ ،بۇ سۆزلەرنى پۈتۈن ئىسرائىللرغا ئېيتتى. 2ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا : -بۈگۈن مەن يۈز يىگىرمە ياشقا كىردىم .مەن ئەمدى سىرتقا چىقالمايمەن .پەرۋەردىگار ماڭا« :سەن بۇ ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتمەڭ. 3تەڭرىڭ خۇداۋەندە ،ئۇ سېنىڭ ئالدىڭدىن ئۆتۈپ ،بۇ مىللەتلەرنى سېنىڭ ئالدىڭدىن يوقىتىدۇ ،سەن ئۇلرغا ئىگە بولىسەن .يەشۇئا ، پەرۋەردىگار ئېيتقاندەك سېنىڭ ئالدىڭدىن ئۆتۈپ كېتىدۇ. 4پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخون ۋە ئوگغا ۋە ئۇلرنى ھالك قىلغان زېمىنىغا قىلغاندەك قىلىدۇ. 5پەرۋەردىگار سېنى مەن بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلەرگە بويسۇنۇش ئۈچۈن ،ئۇلرنى سېنىڭ ئالدىڭدىن ۋاز كېچىدۇ. 6قەيسەر ۋە ااسارەتلىك بولۇڭلر ،قورقماڭلر ۋە ئۇلردىن قورقماڭلر ،چۈنكى تەڭرىڭالر خۇداۋەندە سەن بىلەن بىللە ماڭىدۇ .ئۇ سېنى مەغلۇپ قىلمايدۇ ۋە تاشلىمايدۇ. 7مۇسا يەشۇغا چاقىرىپ ،پۈتۈن ئىسرائىللر ئالدىدا ئۇنىڭغا« :قەيسەر ۋە ااسارەتلىك بولۇڭلر ،چۈنكى سەن بۇ خەلق بىلەن بىللە پەرۋەردىگارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىغا قەسەم قىلغان زېمىنغا بېرىشىڭ كېرەك »دېدى .سەن ئۇلرغا ۋارىسلىق قىلغىن. 8پەرۋەردىگار ،ئۇ سېنىڭ ئالدىڭدا .ئۇ سېنىڭ يېنىڭدا بولىدۇ ،ئۇ سېنى مەغلۇپ قىلمايدۇ ۋە سېنىمۇ تاشلىمايدۇ :قورقماڭ ،ئۈمىدسىزلەنمەڭ. 9مۇسا بۇ قانۇننى يېزىپ ،ئۇنى پەرۋەردىگارنىڭ ئەھدە ساندۇقىنى كۆتۈرگەن لۋىينىڭ روھانىيلىرىغا ۋە پۈتۈن ئىسرائىل ئاقساقاللىرىغا تاپشۇرۇپ بەردى. 10مۇسا ئۇلرغا بۇيرۇق قىلىپ مۇنداق دېدى« :ھەر يەتتە يىلدا ،قويۇپ بېرىلگەن يىلىدا ،چېدىرىدا ،
تەۋرات قانۇنى
11پۈتۈن ئىسرائىللر ئۆزى تاللىغان اايدا پەرۋەردىگارىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا كەلمەكچى بولغاندا ،سەن بۇ قانۇننى پۈتۈن ئىسرائىللر ئالدىدا ئاڭليسەن. 12ئەرلەرنى ،ئاياللرنى ،بالىلرنى ۋە دەرۋازىڭدىكى ناتونۇش كىشىلەرنى يىغىڭ ،ئۇلر ئاڭلىسۇن ،ئۇلر ئۆگىنىدۇ ۋە خۇدايىڭ پەرۋەردىگاردىن قورقىدۇ ۋە بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىنى قىلىشقا رىئايە قىلىدۇ. 13ئۇلرنىڭ پەرزەنتلىرى ھېچنېمىنى بىلمەيدىغان بولۇپ ،ئىئوردانىيەدىن ئۆتۈپ ،ئىئوردانىيەدىن ئۆتۈپ كەتكەن زېمىندا تۇرساڭلر ، خۇدايىڭ پەرۋەردىگاردىن قورقۇشنى ئۆگىنىدۇ ۋە ئۆگىنىدۇ. 14پەرۋەردىگار مۇساغا مۇنداق دېدى« :مانا ،كۈنلىرىڭ چوقۇم ئۆلۈپ كېتەي دەپ قالدى .مۇسا بىلەن يەشۇئا بېرىپ ،اامائەتنىڭ چېدىرىدا ئۆزىنى كۆرسەتتى. 15پەرۋەردىگار چېدىردا بۇلۇت تۈۋرۈكىدە پەيدا بولدى ،بۇلۇت تۈۋرۈكى چېدىرنىڭ ئىشىكى ئالدىدا تۇراتتى. 16پەرۋەردىگار مۇساغا _ :مانا ،ئاتا-بوۋىلىرىڭ بىلەن بىللە ئۇخليسەن .بۇ قەۋم ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلر بىلەن بىللە بولماقچى بولغان ناتونۇش كىشىلەرنىڭ ئىلھلىرىغا ئەگىشىپ زىنا قىلىدۇ .ئۇلر مېنى تاشلپ ،ئۇلر بىلەن تۈزگەن ئەھدىگە خىلپلىق قىلىدۇ. 17ئۇ كۈنى مېنىڭ غەزىپىم ئۇلرغا ياندى ،مەن ئۇلرنى تاشلپ ،يۈزۈمنى ئۇلردىن يوشۇرىمەن ،ئۇلر يەپ تۈگىتىلىدۇ ،ئۇلرغا نۇرغۇن يامانلىق ۋە ئاۋارىچىلىقلر كېلىدۇ .شۇنداق قىلىپ ئۇلر شۇ كۈنى« :خۇدايىمىز ئارىمىزدا بولمىغاچقا ،بۇ يامانلىقلر بىزگە كەلمىدىمۇ؟ »دېيىشىدۇ. 18مەن ئۇ كۈندە يۈز بەرگەن بارلىق يامانلىقلىرى ئۈچۈن يۈزۈمنى يوشۇرىمەن ،چۈنكى ئۇلر باشقا ئىلھلرغا يۈزلىنىدۇ. 19ئەمدى بۇ ناخشىنى سىلەر ئۈچۈن يېزىڭلر ۋە ئىسرائىللرغا ئۆگىتىڭلر ،ئۇلرنىڭ ئاغزىغا سېلىڭلر ،بۇ ناخشىنى مەن ئىسرائىللرغا قارشى گۇۋاھچى بولۇڭلر. 20مەن ئۇلرنى ئاتا-بوۋىلىرىغا قەسەم قىلغان زېمىنغا ئېلىپ كەلسەم ،سۈت ۋە ھەسەل بىلەن ئاقىدۇ .ئۇلر يەپ-ئىچىپ ،ماينى يەيدۇ . ئاندىن ئۇلر باشقا ئىلھلرغا يۈزلىنىپ ،ئۇلرغا خىزمەت قىلىپ ،مېنى قۇتراتقۇلۇق قىلىپ ،ئەھدىگە خىلپلىق قىلىدۇ. 21نۇرغۇن يامانلىق ۋە ئاۋارىچىلىقلر يۈز بەرگەندە ،بۇ ناخشىنى ئۇلرغا گۇۋاھچى سۈپىتىدە گۇۋاھلىق بېرىدۇ .چۈنكى ئۇ ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئاغزىدىن ئۇنتۇلمايدۇ .چۈنكى مەن ئۇلرنىڭ قەسەم قىلغان زېمىنغا ئېلىپ كىرىشتىن بۇرۇن ،ئۇلرنىڭ نېمە ئىش قىلىۋاتقانلىقىنى بىلىمەن. 22شۇنىڭ بىلەن مۇسا شۇ كۈنى بۇ ناخشىنى يېزىپ ،ئۇنى ئىسرائىللرغا ئۆگەتتى. 23ئۇ نۇننىڭ ئوغلى يەشۇغا : -قەيسەر ۋە ااسارەتلىك بول ،چۈنكى سەن بەنى ئىسرائىلنى مەن ئۇلرغا ۋەدە قىلغان زېمىنغا ئېلىپ كېلىڭ ، مەن سەن بىلەن بىللە بولىمەن. 24مۇسا پەيغەمبەر بۇ تەۋرات قانۇنىنىڭ سۆزلىرىنى كىتابقا يېزىپ بولغۇچە ،تاكى ئۇلر تاماملنغانغا قەدەر. 25مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ ئەھدە ساندۇقىنى كۆتۈرگەن لۋىيلرغا: 26بۇ تەۋرات كىتابىنى ئېلىپ ،خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنىڭ ئەھدە ساندۇقىنىڭ يېنىغا قويغىن ،ئۇ يەردە ساڭا گۇۋاھچى بولسۇن. 27چۈنكى ،مەن سىلەرنىڭ ئىسيانلىرىڭلرنى ۋە قاتتىق بويۇنلىرىڭلرنى بىلىمەن .مەن ئۆلگەندىن كېيىن يەنە قانچىلىك؟ 28قەبىلىلىرىڭنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى ۋە ئەمەلدارلىرىڭلرنى يىغىڭلر ،مەن بۇ سۆزلەرنى ئۇلرنىڭ قۇلىقىغا ئېيتاليمەن ،ئاسمان-زېمىننى ئۇلرغا قارشى خاتىرىلىۋالىمەن. 29چۈنكى ،مەن ئۆلگەندىن كېيىن ئۆزۈڭلرنى پۈتۈنلەي بۇزۇپ ،مەن بۇيرۇغان يولدىن يۈز ئۆرۈگەنلىكىڭلرنى بىلىمەن .كېيىنكى كۈنلەردە سىزگە يامانلىق كېلىدۇ .چۈنكى ،پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە يامان ئىش قىلىپ ،ئۇنى قولۇڭنىڭ خىزمىتى بىلەن غەزەپلەندۈرىدۇ. 30مۇسا پۈتۈن ئىسرائىل اامائىتىنىڭ قۇلىقىغا بۇ ناخشىنى تۈگەتكۈچە سۆزلىدى. 32باب1ئەي ئاسمانلر ،قۇلق سېلىڭلر ،مەن سۆزلەيمەن .ئەي يەر ،ئاغزىمنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭل. 2مېنىڭ تەلىملىرىم يامغۇردەك تۆۋەنلەيدۇ ،سۆزۈم شەبنەمدەك ،يۇمران ئوت-چۆپتىكى كىچىك يامغۇردەك ۋە ئوت-چۆپتىكى يامغۇردەك چېچىلىدۇ: 3چۈنكى ،مەن پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى ئېلن قىلىمەن. 4ئۇ قورام تاش ،ئۇنىڭ خىزمىتى مۇكەممەل ،چۈنكى ئۇنىڭ بارلىق يوللىرى ھۆكۈم :ھەقىقەت ۋە گۇناھسىز خۇدا ،ئۇ ئادىل ۋە ھەقتۇر. 5ئۇلر ئۆزلىرىنى بۇزدى ،ئۇلرنىڭ ئورنى بالىلىرىنىڭ ئورنى ئەمەس :ئۇلر بۇزۇق ۋە ئەگرى ئەۋلد. 6ئەي ئەخمەق كىشىلەر ،ئەقىلسىز كىشىلەر پەرۋەردىگاردىن شۇنداق تەلەپ قىلمسىلەر؟ ئۇ سېنى سېتىۋالغان ئاتاڭ ئەمەسمۇ؟ ئۇ سېنى ياراتمىدىمۇ؟ 7بۇرۇنقى كۈنلەرنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ ،نۇرغۇن ئەۋلدلرنىڭ يىللىرىنى ئويلڭ :دادىڭىزدىن سوراڭ ،ئۇ سىزگە كۆرسىتىدۇ .ئاقساقاللىرىڭ ساڭا ئېيتىپ بېرىدۇ. 8ھەممىدىن ئۈستۈن خۇدا مىللەتلەرگە مىراس قالدۇرغاندا ،ئادەم ئەلەيھىسسالمنىڭ ئوغۇللىرىنى ئايرىغاندا ،ئىسرائىللرنىڭ سانىغا ئاساسەن كىشىلەرنىڭ چېگرىسىنى بەلگىلىدى. 9چۈنكى پەرۋەردىگارنىڭ نېسىۋىسى ئۇنىڭ قەۋمى .ياقۇپ ئۇنىڭ مىراسىنىڭ كۆپ قىسمى. 10ئۇ ئۇنى چۆل-باياۋاندا ،چۆل-باياۋاندا قاقاس چۆلدە تاپتى .ئۇ ئۇنى يېتەكلىدى ،ئۇنىڭغا كۆرسەتمە بەردى ،ئۇنى كۆزىنىڭ ئالمىسىدەك ساقلىدى. 11بۈركۈت ئۇۋىسىنى قوزغاتقاندا ،بالىلىرىنى لەپىلدەپ ،قاناتلىرىنى چەتئەلگە كېڭەيتىپ ،ئۇلرنى ئېلىپ ،قاناتلىرىغا كۆتۈردى: 12شۇنىڭ بىلەن ،پەرۋەردىگار يالغۇز ئۇنى يېتەكلىدى ،ئۇنىڭ بىلەن ھېچقانداق غەلىتە ئىلھ يوق ئىدى.
تەۋرات قانۇنى
13ئۇ ئېتىزلرنىڭ كۆپىيىشىنى يېيىش ئۈچۈن ،ئۇنى يەرنىڭ ئېگىز اايلىرىغا مىندۈردى .ھەمدە ئۇنى تاشتىن ھەسەل ،يالتىراق تاشتىن ماي سۈمۈردى. 14كال سۈتى ،قوي سۈتى ،قوزىلرنىڭ يېغى ،باشان نەسلىدىكى قوچقار ۋە ئۆچكە ،بۇغداينىڭ بۆرىكى ياغلىرى .سەن ئۈزۈمنىڭ ساپ قېنىنى ئىچتىڭ. 15لېكىن يىشۇرۇن سېمىز بولۇپ ،تەپتى :سەن سېمىز ياغدىڭ ،قېلىن بولۇپ كەتتىڭ ،سېمىزلىك بىلەن قاپلندىڭ .ئاندىن ئۇنى ياراتقان خۇدادىن ۋاز كېچىپ ،نىجات تېپىشىدىكى تاشنى يېنىك قەدىرلىدى. 16ئۇلر ئۇنى غەلىتە ئىلھلر بىلەن ھەسەت قىلىشقا ،يىرگىنچلىك ئىشلر بىلەن ئۇنى غەزەپلەندۈردى. 17ئۇلر خۇداغا ئەمەس ،شەيتانلرغا قۇربانلىق قىلدى .ئۇلر تونۇمايدىغان ئىلھلرغا ،ئاتا-بوۋىلىرىڭىز قورقمىغان يېڭى كەلگەن يېڭى ئىلھلرغا. 18سەندىن تۇغۇلغان تاشتىن سەن ئەقىلسىز ،سېنى ياراتقان خۇدانى ئۇنتۇپ قالدىڭ. 19پەرۋەردىگار بۇنى كۆرۈپ ،ئوغۇللىرى ۋە قىزلىرىنىڭ ئىغۋاگەرچىلىكى سەۋەبىدىن ئۇلرنى ئۆچ كۆردى. 20ئۇ يەنە مۇنداق دېدى« :مەن يۈزۈمنى ئۇلردىن يوشۇرىمەن ،ئۇلرنىڭ زادى نېمە بولىدىغانلىقىنى كۆرىمەن .چۈنكى ئۇلر تولىمۇ قەبىھ ئەۋلد ،ئېتىقادى يوق بالىلر. 21ئۇلر مېنى خۇدا بولمىغان نەرسىگە ھەسەت قىلىشقا باشلىدى .ئۇلر مېنى بىكارچىلىقلىرى بىلەن غەزەپلەندۈردى .مەن ئۇلرنى خەلق بولمىغان كىشىلەر بىلەن ھەسەت قىلىشقا باشليمەن .مەن ئۇلرنى ئەخمەق مىللەت بىلەن غەزەپلەندۈرىمەن. 22چۈنكى مېنىڭ غەزىپىمدە ئوت يېقىلىپ ،ئەڭ تۆۋەن دوزاخقا كۆيۈپ ،ئۇنىڭ كۆپىيىشى بىلەن يەرنى كۆيدۈرۈۋېتىدۇ ۋە تاغنىڭ ئۇلىنى كۆيدۈرىدۇ. 23مەن ئۇلرغا زۇلۇم قىلىمەن .مەن ئوقلىرىمنى ئۇلرغا سەرپ قىلىمەن. 24ئۇلر ئاچارچىلىقتا كۆيۈپ ،قاتتىق ئىسسىق ۋە قاتتىق ھالك بولىدۇ .مەن يەنە ھايۋانلرنىڭ چىشىنى ئۇلرغا توپا يىلنلرنىڭ زەھىرى بىلەن ئەۋەتىمەن. 25قىلىچسىز ۋە ئىچىدىكى قورقۇنچ ياش ۋە قىزنى يوقىتىدۇ ،ئېمىۋاتقان كۈلرەڭ چاچلىق ئادەم بىلەنمۇ. 26مەن ئۇلرنى بۇلۇڭ-پۇچقاقلرغا چېچىۋېتىمەن ،ئۇلرنى ئەسلەشنى ئىنسانلر ئارىسىدا توختىتىمەن دېدىم. 27ئەگەر مەن دۈشمەننىڭ غەزىپىدىن قورقمىسام ،ئۇلرنىڭ دۈشمەنلىرى ئۆزلىرىنى غەلىتە قىلىۋېلىپ « ،بىزنىڭ قولىمىز ئېگىز ، پەرۋەردىگار بۇ ئىشلرنى قىلمىدى »دېمىسۇن. 28چۈنكى ،ئۇلر مەسلىھەتسىز مىللەت ،ئۇلردا ھېچقانداق چۈشەنچە يوق. 29ئى ئۇلر دانا بولسا ،بۇنى چۈشەنگەن بولسا ،ئاخىرقى ئاخىرىنى ئويليتتى! 30مىڭنى قانداق قوغلش كېرەك ،ئىككىسى تاشنى سېتىۋەتكەندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار ئۇلرنى تاقاپ قويغاندىن باشقا ،ئون مىڭنى قانداقمۇ قوغلىسۇن؟ 31چۈنكى ئۇلرنىڭ تېشى بىزنىڭ قورام تېشىمىزغا ئوخشىمايدۇ ،ھەتتا دۈشمىنىمىزمۇ سوتچى بولىدۇ. 32چۈنكى ،ئۇلرنىڭ ئۈزۈملىرى سودوم ۋە گوموررانىڭ ئېتىزلىرىدىندۇر. 33ئۇلرنىڭ ئۈزۈم ھارىقى ئەادىھانىڭ زەھىرى ،ئاسپىلرنىڭ رەھىمسىز زەھىرى. 34بۇ مەن بىلەن بىللە ساقلىنىپ ،خەزىنىلىرىمگە پېچەتلەنگەن ئەمەسمۇ؟ 35ئۆچ ئېلىش ۋە تۆلەم ماڭا مەنسۇپ .ئۇلرنىڭ پۇتى دەل ۋاقتىدا سىيرىلىدۇ ،چۈنكى ئۇلرنىڭ باليىئاپەت كۈنى يېتىپ كەلدى ،ئۇلرغا كېلىدىغان ئىشلر ئالدىرايدۇ. 36چۈنكى ،پەرۋەردىگار ئۆز خەلقىنىڭ ئۈستىدىن ھۆكۈم چىقىرىدۇ ۋە خىزمەتكارلىرى ئۈچۈن توۋا قىلىدۇ. 37ئۇ« :ئۇلرنىڭ ئىلھلىرى ،ئۇلر ئىشەنگەن تاشلىرى قەيەردە؟ »دەيدۇ. 38ئۇلرنىڭ قۇربانلىقلىرىنىڭ ياغلىرىنى يەپ ،ئىچىملىك قۇربانلىقلىرىنىڭ شارابىنى كىم ئىچتى؟ ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ سىزگە ياردەم قىلسۇن ،قوغدىغۇچىڭىز بولسۇن. 39ئەمدى قاراڭ ،مەن ،ئۇمۇ ،مەن بىلەن بىللە ئىلھ يوق .مەن ئۆلتۈرىمەن ۋە تىرىلدۈرىمەن .مەن يارىلندىم ،ساقايتىمەن :قولۇمدىن قۇتۇلدۇراليدىغانلرمۇ يوق. 40چۈنكى مەن قولۇمنى ئاسمانغا كۆتۈرۈپ« :مەن مەڭگۈ ياشايمەن »دەيمەن. 41ئەگەر مەن پارقىراپ تۇرغان قىلىچىمنى ئۇرسام ،قولۇم ھۆكۈمنى تۇتۇۋالىمەن .دۈشمەنلىرىمدىن ئىنتىقام ئالىمەن ،ماڭا ئۆچ بولغانلرنى مۇكاپاتليمەن. 42ئوقيالىرىمنى قان بىلەن مەست قىلىمەن ،قىلىچىم گۆشنى يەيدۇ .ھەمدە ئۆلتۈرۈلگەنلەرنىڭ ۋە تۇتقۇنلرنىڭ قېنى بىلەن دۈشمەندىن ئۆچ ئېلىشنىڭ بېشىدىن باشلپ. 43ئەي ئەي خەلقلەر ،ئۇنىڭ خەلقى بىلەن خۇشال بولۇڭلر ،چۈنكى ئۇ بەندىلىرىنىڭ قېنىنى ئالىدۇ ،دۈشمەنلىرىدىن ئۆچ ئالىدۇ ،زېمىنى ۋە خەلقىگە رەھىم قىلىدۇ. 44مۇسا كېلىپ ،بۇ ناخشىنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى كىشىلەرنىڭ ۋە ئۇ نۇننىڭ ئوغلى ھوشيانىڭ قۇلىقىغا ئېيتتى. 45مۇسا بۇ سۆزلەرنى پۈتۈن ئىسرائىللرغا سۆزلەپ بەردى. 46ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى : -بۈگۈن سىلەرنىڭ ئاراڭلردا گۇۋاھلىق بەرگەن بارلىق سۆزلىرىڭلرغا قەلبىڭلرنى قويغىن. 47چۈنكى ،بۇ سىلەر ئۈچۈن بىھۇدە ئىش ئەمەس .چۈنكى ،ئۇ سىلەرنىڭ ھاياتىڭلردۇر. 48پەرۋەردىگار شۇ كۈنى مۇساغا مۇنداق دېدى: 49سېنى ئەبارىم تېغىغا ،ئېرىخاغا قارشى تۇرغان موئاب زېمىنىدىكى نېبو تېغىغا چىقىڭ .مانا مەن ئىسرائىللرغا مىراس قالدۇرىدىغان قانان زېمىنىنى كۆردۈم.
تەۋرات قانۇنى
50سەن بارغان تاغدا ئۆل ،ئۆز خەلقىڭگە يىغىلغىن .ئىنىڭىز ھارۇن ھور تېغىدا ۋاپات بولۇپ ،ئۆز خەلقىگە يىغىلدى. 51سىلەر ئىسرائىللر ئارىسىدا زىن چۆلدىكى مەريەبا-كادېش دەرياسىدا ماڭا خىلپلىق قىلدىڭلر .چۈنكى ،سەن مېنى ئىسرائىللر ئارىسىدا ئەمەس. 52شۇنداقتىمۇ سەن بۇ يەرنى ئالدىڭدا كۆرىسەن .ئەمما سەن ئۇ يەرگە ئىسرائىللرغا بەرگەن زېمىنغا بارمايسەن. 33باب1مانا بۇ نېمەت ،خۇدانىڭ ئوغلى مۇسا ئۆلۈشتىن ئىلگىرى ئىسرائىللرغا بەخت ئاتا قىلدى. 2ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق دېدى : -پەرۋەردىگار سىنايدىن كېلىپ ،سېيىردىن ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇ پاران تېغىدىن پارقىراپ ،ئون مىڭ ئەۋلىيا بىلەن بىللە كەلدى :ئوڭ قولىدىن ئۇلر ئۈچۈن ئوتلۇق قانۇن چىقتى. 3شۇنداق ،ئۇ كىشىلەرنى ياخشى كۆردى .ئۇنىڭ بارلىق ئەۋلىيالىرى سېنىڭ قولۇڭدا ،ئۇلر سېنىڭ ئايىغىڭدا ئولتۇردى .ھەممەيلەن سېنىڭ سۆزلىرىڭنى قوبۇل قىلىدۇ. 4مۇسا بىزگە ياقۇپ اامائىتىنىڭ مىراسى بولغان بىر قانۇننى بۇيرۇدى. 5ئۇ يەشۇرۇندا پادىشاھ بولۇپ ،خەلق ۋە ئىسرائىل قەبىلىلىرى بىر يەرگە اەم بولغاندا. 6رۇبېن ياشىسۇن ،ئۆلمىسۇن .ئۇنىڭ ئادەملىرى ئاز بولۇپ قالمىسۇن. 7بۇ يەھۇدانىڭ بەرىكىتى .ئۇ _ :ئى پەرۋەردىگار ،يەھۇدانىڭ ئاۋازىنى ئاڭل ،ئۇنى ئۆز خەلقىگە ئېلىپ كەل ،ئۇنىڭ قولى ئۇنىڭغا يېتەرلىك بولسۇن .ئۇنىڭغا دۈشمەنلىرىدىن ياردەم بەرگىن. 8لېۋى توغرىسىدا ئۇ مۇنداق دېدى« :تۇممىم ۋە ئۇرمىڭ ماسسادا ئىسپاتلىغان ۋە مەريەم دەرياسىدا سۇ بىلەن كۈرەش قىلغان مۇقەددەس كىشىڭ بىلەن بىللە بولسۇن. 9ئاتىسىغا ۋە ئانىسىغا« :مەن ئۇنى كۆرمىدىم »دېدى .ئۇ قېرىنداشلىرىنى ئېتىراپ قىلمىدى ۋە ئۆز بالىلىرىنىمۇ تونۇمىدى ،چۈنكى ئۇلر سېنىڭ سۆزىڭگە ئەمەل قىلدى ۋە ئەھدىگە ئەمەل قىلدى. 10ئۇلر سېنىڭ ھۆكۈملىرىڭنى ياقۇپقا ،ئىسرائىللرغا تەۋرات قانۇنىڭنى ئۆگىتىدۇ. 11ئى رەببىم ،ئۇنىڭ مال-مۈلۈكلىرىگە مۇبارەك بولسۇن ۋە ئۇنىڭ قولىدىكى خىزمىتىنى قوبۇل قىلغىن .ئۇنىڭغا قارشى چىققانلرنىڭ ۋە ئۇنى ئۆچ كۆرىدىغانلرنىڭ بەللىرىنى ئۇرغىن ،ئۇلر قايتا تىرىلمەيدۇ. 12بىنيامىن توغرىسىدا ئۇ مۇنداق دېدى« :پەرۋەردىگارنىڭ سۆيۈملۈك كىشى ئۇنىڭ بىلەن بىخەتەر ياشايدۇ .پەرۋەردىگار ئۇنى كۈن بويى يېپىپ ،مۈرىسىدە تۇرىدۇ. 13يۈسۈپ توغرىسىدا مۇنداق دېدى« :پەرۋەردىگار ئۇنىڭ زېمىنى ،ئاسماندىكى قىممەتلىك نەرسىلەر ،شەبنەم ۋە ئاستىدىكى چوڭقۇرلۇق ئۈچۈن بەختلىك بولسۇن. 14قۇياش ئېلىپ كەلگەن قىممەتلىك مېۋىلەر ۋە ئاي كۆرسەتكەن قىممەتلىك نەرسىلەر ئۈچۈن. 15قەدىمكى تاغلرنىڭ ئاساسلىق ئىشلىرى ۋە مەڭگۈلۈك تاغلرنىڭ قىممەتلىك نەرسىلىرى ئۈچۈن. 16يەر يۈزىدىكى قىممەتلىك نەرسىلەر ۋە ئۇنىڭ تولۇقلىقى ۋە دەل-دەرەختە ياشايدىغانلرنىڭ ياخشى ئىرادىسى ئۈچۈن .بەخت يۈسۈپنىڭ بېشىغا ۋە قېرىنداشلىرىدىن ئايرىلغان كىشىنىڭ بېشىنىڭ ئۈستىگە كەلسۇن. 17ئۇنىڭ شان-شەرىپى بۇقانىڭ بىرىنچى بوۋىقىغا ئوخشايدۇ ،ئۇنىڭ مۈڭگۈزى كەركىداننىڭ مۈڭگۈزىگە ئوخشايدۇ .ئۇلر بىلەن بىللە كىشىلەرنى يەرنىڭ چېتىگە ئىتتىرىدۇ .ئۇلر ئەفرائىم ئون مىڭ ،ئۇلر ماناسسەنىڭ مىڭلىرى. 18زەبۇلۇن توغرىسىدا ئۇ مۇنداق دېدى« :زېبۇلۇن ،سىرتقا چىققاندا خۇشال بولۇڭلر .ۋە ئىسساكار چېدىرىڭىزدا. 19ئۇلر كىشىلەرنى تاغقا چاقىرىدۇ .ئۇلر ئۇ يەردە ھەققانىي قۇربانلىقلرنى سۇنۇشى كېرەك ،چۈنكى ئۇلر دېڭىزنىڭ كۆپلۈكىنى ۋە قۇمغا يوشۇرۇنغان خەزىنىلەرنى سۈمۈرۈۋالىدۇ. 20گاد توغرىسىدا ئۇ مۇنداق دېدى« :گادنى چوڭايتقۇچى نېمىدېگەن بەختلىك !ئۇ شىردەك ياشايدۇ ۋە باش تااى بىلەن قولىنى يىرتىۋېتىدۇ. 21ئۇ بىرىنچى قىسمىنى ئۆزى ئۈچۈن تەمىنلىدى ،چۈنكى ئۇ يەردە قانۇن چىقارغۇچىنىڭ بىر قىسمىدا ئولتۇراتتى .ئۇ خەلق باشلىقلىرى بىلەن بىللە كېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ھەققانىيلىقىنى ۋە ئىسرائىلىيە بىلەن بولغان ھۆكۈملىرىنى ئىجرا قىلدى. 22دان توغرىسىدا ئۇ مۇنداق دېدى« :دان شىرنىڭ چەمبىرىكى ،ئۇ باشاندىن سەكرەيدۇ. 23نافتالى توغرىسىدا ئۇ مۇنداق دېدى« :ئى نافتالى ،رەھىم-شەپقەتكە ۋە پەرۋەردىگارنىڭ بەرىكىتىگە تولغان. 24ئاشېر ھەققىدە مۇنداق دېدى« :ئاشېر بالىلرغا بەخت ئاتا قىلسۇن .بۇرادەرلىرىنىڭ قوبۇل قىلىشىغا ئېرىشسۇن ،پۇتىنى مايغا چىلپ قويسۇن. 25ئايىغىڭىز تۆمۈر ۋە مىس بولىدۇ .كۈنلىرىڭىزدەك ،كۈچ-قۇۋۋىتىڭىزمۇ شۇنداق بولىدۇ. 26سېنىڭ ياردىمىڭدە ۋە ئاسماندىكى ئەزىمەتلىرى بىلەن ئاسمانغا مىنگەن يېشۇرۇننىڭ تەڭرىسىگە ئوخشاش ھېچكىم يوق. 27ئەبەدىي خۇدا سېنىڭ پاناھگاھىڭ ،ئۇنىڭ ئاستىدا مەڭگۈلۈك قورال بار .ئۇ دۈشمەننى ئالدىڭدىن قوغليدۇ .ئۇلر« :ئۇلرنى ھالك قىلغىن »دەيدۇ. 28ئاندىن ئىسرائىلىيە يالغۇز بىخەتەر ياشايدۇ :ياقۇپنىڭ بۇلىقى قوناق ۋە ئۈزۈم ھارىقى زېمىنىدا بولىدۇ .ئۇنىڭ ئاسمانلىرىمۇ شەبنەم چۈشۈرىدۇ. 29ئەي ئىسرائىلىيە ،سەن نېمىدېگەن بەختلىك !دۈشمىنىڭلر ساڭا يالغانچى دەپ قارىلىدۇ .سەن ئۇلرنىڭ ئېگىز اايلىرىغا دەسسىسەن.
تەۋرات قانۇنى
34باب1مۇسا موئاب تۈزلەڭلىكىدىن نەبو تېغىغا ،ئېرىخاغا قارشى تۇرىدىغان پىسگا چوققىسىغا چىقتى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا گىلئادنىڭ پۈتۈن زېمىنىنى دانغا كۆرسەتتى. 2بارلىق نافتالى ،ئەفرايىم ،ماناسسە ۋە يەھۇدىيە زېمىنىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى دېڭىزلىرىغىچە. 3اەنۇب ۋە ئېرىخا ۋادىسىنىڭ تۈزلەڭلىكى ،خورما دەرىخى شەھىرى زوئارغا قەدەر. 4پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا« :بۇ يەر مەن ئىبراھىمغا ،ئىسھاققا ۋە ياقۇپقا قەسەم قىلىپ مۇنداق دېدى «:مەن ئۇنى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن ».مەن سېنى ئۆز كۆزۈڭ بىلەن كۆردۈم ،لېكىن ئۇ يەرگە بارمايسەن. 5شۇنداق قىلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ خىزمەتكارى مۇسا ئۇ يەردە موئاب زېمىنىدا ۋاپات بولدى. 6ئۇ ئۇنى موئاب زېمىنىدىكى بەيتپورغا قارشى بىر اىلغىغا دەپنە قىلدى ،ئەمما ئۇنىڭ قەبرىسىنى بۈگۈنگە قەدەر ھېچكىم بىلمەيدۇ. 7ئۇ ئۆلگەندە مۇسا يۈز يىگىرمە ياشتا ئىدى. 8ئىسرائىللر موئاب تۈزلەڭلىكىدە مۇسا ئۈچۈن 30كۈن يىغلىدى .شۇنداق قىلىپ ،مۇسا ئۈچۈن يىغلش ۋە ماتەم كۈنلىرى ئاخىرلشتى. 9نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئا ئەقىل-پاراسەتكە تولدى .چۈنكى مۇسا ئۇنىڭغا قوللىرىنى تەگكۈزدى .ئىسرائىللر ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلپ ، پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك قىلدى. 10ئىسرائىلىيەدە پەرۋەردىگار يۈزتۇرانە تونۇغان مۇساغا ئوخشاش پەيغەمبەر چىقمىدى. 11پەرۋەردىگار ئۇنى مىسىر زېمىنىدا فىرئەۋنگە ،بارلىق خىزمەتكارلىرىغا ۋە پۈتۈن زېمىنىغا قىلىشقا ئەۋەتكەن بارلىق مۆاىزىلەر ۋە مۆاىزىلەردە. 12مۇسانىڭ پۈتۈن كۈچ-قۇدرىتى ۋە مۇسانىڭ پۈتۈن ئىسرائىللر ئالدىدا كۆرسەتكەن بارلىق چوڭ قورقۇنچلىرىدا.