ىزقەددەس ۇزاىىلردىكى ۇزتۇزالر ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
بەش كىۇزب .خزدا ئىككى چوڭ چىراغنى ياراتۇى :بىرى كۈندۈانى باشقزرىدىغان چوڭ چىراغ ،يەنە بىرى كېچىنى باشقزرىدىغان كىچىك چىراغ ئز يزتۇزالرنىمز ياراتۇى .يارىۇىلىش 1:16 ئز ئزنى سىرتقا ئېلىپ چىقىپ« :ئەمدى ئاسمانغا قاراپ ،ئەگەر يزتۇزالرنى سانىياتىساڭ ،ئزلرنى ساناپ باق» دېدى .ئاندىن ئز ئزنىڭغا« :سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭمز شزنداق بوتىدۇ» دېدى .يارىۇىلىش 15:5 ،بەخت-سائادەت بىلەن ساڭا بەخت ئاتا قىلىمەن ،ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك ،دېڭىز قىرغىقىدىكى قزمدەك كۆپەيۇىمەن ئەۋلدتىرىڭ دۈشمەنلىرىنىڭ دەرۋااىسىنى ئىگىلىۋاتىدۇ .يارىۇىلىش 22:17 مەن سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن ،بز اېمىنلرنىڭ ھەممىسىنى سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭغا بېرىمەن ،يەر يۈاىدىكى بارتىق مىللەتلەر سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭ ئارقىلىق بەخۇكە ئېرىشىدۇ .يارىۇىلىش 26:4 ئز يەنە بىر چۈش كۆرۈپ ،ئزنى ئاكىلىرىغا سۆاتەپ بەردى« :مانا ،مەن يەنە بىر چۈش كۆردۈم ،مانا قزياش ،ئاي ۋە ئون بىر يزتۇزا ماڭا سەجدە قىلدى» .يارىۇىلىش 37:9 ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ئىسرائىل قاتارتىق قزتلىرىڭنى ئېسىڭدە تزت .سەن ئزلرغا ئۆا نامىڭ بىلەن قەسەم قىلىپ« :مەن سىلەرنىڭ ئەۋلدتىرىڭلرنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن ،مەن ۋەدە قىلغان بز اېمىننىڭ ھەممىسىنى سىلەرنىڭ ئەۋلدتىرىڭلرغا بېرىمەن ،ئزلر بز اېمىننى مەڭگۈ مىراس قىلىدۇ» دېگەن ئىدىڭ .چىقىش 32:13 مەن ئزنى كۆرىمەن ،تېكىن ھااىر ئەمەس .مەن ئزنى كۆرىمەن ،تېكىن يېقىن ئەمەس .ياقزپۇىن بىر يزتۇزا چىقىدۇ ،ئىسرائىلدىن بىر ھاسا كۆتۈرۈتىدۇ ،ئز موئابنىڭ بزتزڭ-پزچقاقلىرىغا اەربە بېرىدۇ ،شېۇنىڭ بارتىق ئەۋلدتىرىنى ۋەيران قىلىدۇ .سانلر 24:17 .پەرۋەردىگار سىلەرنىڭ خزدايىڭلر سىلەرنى كۆپەيۇۇى ،مانا بۈگۈن سىلەر ئاسماندىكى يزتۇزالرغا ئوخشاش كۆپەيدىڭلر تەۋرات قانزنى 1:10 ئاسمانغا قاراپ ،قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالرنى ،يەنى ئاسماندىكى بارتىق مەخلزقاتلرنى كۆرۈپ ،پەرۋەردىگار خزدايىڭىز ئاسمان ئاسۇىدىكى بارتىق مىللەتلەرگە تەقسىم قىلىپ بەرگەن نەرسىلەرگە سەجدە قىلىپ ،ئىبادەت قىلماسلىقىڭىز ئۈچۈن ،كۆاۈڭلرنى تىكىڭلر .تەۋرات قانزنى 4:19 .ئاتا-بوۋىلىرىڭ مىسىرغا يەتمىش ئادەم بىلەن بارغان ،ئەمدى پەرۋەردىگار خزداڭ سېنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپ قىلدى تەۋرات قانزنى 10:22
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
سىلەر ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپ بوتغان ۋاقۇىڭلردا ،سانىڭلر ئاا بوتزپ قاتىسىلەر ،چۈنكى سىلەر پەرۋەردىگار خزداڭلرنىڭ سۆاىگە قزلق ساتمىدىڭلر .تەۋرات قانزنى 28:62
تزرىخ ئزلر ئاسماندىن جەڭ قىلدى ،يزتۇزالر ئۆا يوتلىرىدىكى سىسېراغا قارشى جەڭ قىلدى .سوتچىلر 5:20 داۋۇت يىگىرمە ياش ۋە ئزنىڭدىن تۆۋەن ياشۇىكىلەرنى ھېسابلىمىدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىدىغانلىقىنى ئېيۇقانىدى-1 .يىلنامە 27:23 شزڭا بىز ئىشلىدۇق .ئزلرنىڭ يېرىمى ئەتىگەندىن يزتۇزالر كۆرۈنگۈچە نەيزىلەرنى تزتزۋاتدى .نەخەمىيا 4:21 ئزلرنىڭ ئەۋلدتىرىنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىپ ،ئاتا-بوۋىلىرىغا ۋەدە قىلغان اېمىنغا ئېلىپ كەتدىڭ .نەخەمىيا 9:23 قاراڭغز يزتۇزالر قاراڭغزتزققا ئايلنسزن ،نزر كۈتسزن ،تېكىن نزرغا ئېرىشمىسزن ،تاڭ ئاتقىنىنى كۆرمىسزن .ئەييزب 3:9 قزياشقا بزيرۇق قىلسا ،ئز چىقمايدۇ ،يزتۇزالرنى پېچەتلەيدۇ .ئەييزب 9:7 خزدا ئاسماننىڭ ئېگىزتىكىدە ئەمەسمز؟ يزتۇزالرنىڭ ئېگىزتىكىگە قاراڭلر ،ئزلر نەقەدەر ئېگىز! ئەييزب 22:12 ئايغا قارىسىڭىز ،ئز پارتىمايدۇ ،ھەتۇا يزتۇزالرمز ئزنىڭ نەاىرىدە پاك ئەمەس .ئەييزب 25:5 تاڭ يزتۇزاتىرى بىرتىكۇە ناخشا ئېيۇقان ،بارتىق خزدانىڭ ئوغزتلىرى خزشاتلىقۇىن ۋارقىرىغان چاغدا نېمە بولتۇى؟ ئەييزب 38:7
شېئىر قوتلىرىڭنىڭ ئەسىرى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام« ،سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلىدىغان ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا كۆڭۈل بۆتىدىغان ئىنسان ئوغلى كىم؟» اەبزر 4-8:3 ئاي ۋە يزتۇزالرنى كېچىسى باشقزرىدۇ ،چۈنكى ئزنىڭ رەھمىۇى مەڭگۈ داۋاملىشىدۇ .اەبزر 136:9 ئز يزتۇزالرنىڭ سانىنى ئېيۇىدۇ ،ئزلرنىڭ ھەممىسىنى ئىسىملىرى بىلەن چاقىرىدۇ .اەبزر 147:4 قزياش ۋە ئاي ،ئزنى مەدھىيەتەڭلر ،ئەي بارتىق يزتۇزالر ،ئزنى مەدھىيەتەڭلر .اەبزر 148:3 قزياش ،نزر ،ئاي ،يزتۇزالر قاراڭغزتزققا چۆممەيدۇ ،يامغزردىن كېيىن بزتزتلر قايۇىپ كەتمەيدۇ .ۋايىز 12:2
اەۇغەىبەرتىك چۈنكى ئاسماندىكى يزتۇزالر ۋە يزتۇزا تۈركۈملىرى ئۆا نزرىنى بەرمەيدۇ ،قزياش چىققاندا قاراڭغزتزققا چۆمۈتىدۇ ،ئاي نزرىنى چاقنىۇمايدۇ .ئىشايا 13:10 چۈنكى سەن قەتبىڭدە« :مەن ئاسمانغا چىقىمەن ،تەخۇىمنى خزدانىڭ يزتۇزاتىرىدىن ئۈسۇۈن قىلىمەن ،شىماتنىڭ چېۇىدىكى جامائەت تېغىدا ئوتۇزرىمەن» دېدىڭ .ئىشايا 14:13 سەن نزرغزن مەسلىھەتلىرىڭدىن چارچاپ كەتۇىڭ .ئەمدى مزنەججىملەر ،يزتۇزالرنى كۆاىۇىشچىلەر ،ئايلىق ئاتدىن پەرەا قىلغزچىلر ئورنىدىن تزرۇپ ،سېنى بېشىڭغا كېلىدىغان بز ئىشلردىن قزتقزاسزن .ئىشايا 47:13
2
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
كۈندۈاى قزياشنى يورۇقلزق قىلىپ ،كېچىسى ئاي ۋە يزتۇزالرنى يورۇقلزق قىلىپ بەرگەن ،دلتقزنلر گۈتدۈرتىگەندە دېڭىزنى يېرىپ تاشلىغان پەرۋەردىگار مزنداق دەيدۇ :ئزنىڭ ئىسمى قزدرەتلىك پەرۋەردىگاردۇر .يەرەمىيا 31:35 .سېنى ئۆچۈرۈۋەتكەندە ،ئاسماننى يېپىپ ،يزتۇزالرنى قاراڭغزلشۇزرىمەن ،قزياشنى بزتزت بىلەن يېپىپ ،ئاي نزرىنى بەرمەيدۇ ھەاەكىيال 32:7 ئز ئاسمان قوشزنلىرىغا قەدەر الر دەرىجىدە تەسىر قىلدى ،ئز قوشزنلرنىڭ ۋە يزتۇزالرنىڭ بىر قىسمىنى يەرگە يىقىۇىپ ،ئزلرنى ئاياغ ئاسۇى قىلدى .دانىيال 8:10 دانا كىشىلەر ئاسماننىڭ پارقىراقلىقىدەك چاقنايدۇ ،نزرغزن كىشىلەرنى ھەققانىيەتكە يۈاتەندۈرگەنلەر مەڭگۈ يزتۇزالردەك چاقنايدۇ .دانىيال 12:3 .اېمىن ئزلرنىڭ ئاتدىدا تىۇرەيدۇ ،ئاسمان تەراىگە كېلىدۇ ،قزياش بىلەن ئاي قاراڭغزتزققا چۆمۈتىدۇ ،يزتۇزالر پارقىراپ كېۇىدۇ يوئېل 2:10 قزياش بىلەن ئاي قاراڭغزتزققا چۆمۈتۈپ ،يزتۇزالر پارقىراپ كېۇىدۇ .يوئېل 3:15 يەتۇە يزتۇزا ۋە ئورىئوننى ياراتقان ،ئۆتۈم سايىسىنى ئەتىگەنگە ئايلندۇرغان ،كۈندۈانى كېچە بىلەن قاراڭغزلشۇزرغان ،دېڭىز سۈيىنى چاقىرىپ ،يەر يۈاىگە تۆككەن ااتنى ئىزدەڭلر :ئزنىڭ ئىسمى پەرۋەردىگاردۇر .ئاموس 5:8 تېكىن سىلەر ئۆاۈڭلرغا ياسىغان موتوخ ۋە چىئزن بزتلىرىڭلرنى ،يەنى ئىلھىڭلرنىڭ يزتۇزاىنى كۆتۈرۈپ يۈردۈڭلر .ئاموس 5:26 سەن ئۆاۈڭنى بۈركۈتۇەك ئېگىز كۆتۈرسەڭمز ،يزتۇزالر ئارىسىغا ئزۋا ساتساڭمز ،مەن سېنى ئز يەردىن چۈشۈرىمەن ،دەيدۇ پەرۋەردىگار .ئوبادىيا 1:4 سەن سودىگەرتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردىنمز كۆپ قىلدىڭ ،چىۋىن قزرتى بزاۇپ ،ئزچزپ كېۇىدۇ .ناھزم 3:16
ئىنجىل ۋە ئەتچىلەرنىڭ ئىشلىرى يەھزدىيلرنىڭ پادىشاھى بوتزپ تزغزتغان ئادەم قەيەردە؟» دەپ سورايدۇ .بىز ئزنىڭ يزتۇزاىنى شەرقۇىن كۆردۇق ۋە ئزنىڭغا« سەجدە قىلغىلى كەتدۇق .ھىرلد دانىشمەنلەرنى مەخپىي چاقىرتىپ ،ئزلردىن يزتۇزانىڭ قاچان پەيدا بوتغانلىقىنى ئەسۇايىدىللىق بىلەن سورىدى .ئزلر پادىشاھنىڭ سۆاىنى ئاڭلپ ،يوتغا چىقۇى ،شز چاغدا شەرقۇە كۆرگەن يزتۇزا ئزلرنىڭ ئاتدىدا ماڭدى ،ئاندىن بال ، 7، 9، 10ياتقان جاينىڭ ئۈسۇىگە كېلىپ توخۇىدى .ئزلر يزتۇزانى كۆرۈپ ،ئىنۇايىن خزشال بوتدى .مەتۇا 2:2 ،ئز كۈنلەردىكى ئاااب-ئوقزبەتلەردىن كېيىن دەرھال قزياش قاراڭغزتىشىدۇ ،ئاي نزرىنى بەرمەيدۇ ،يزتۇزالر ئاسماندىن چۈشۈپ ئاسماننىڭ كۈچلىرى تەراىگە كېلىدۇ .مەتۇا 24:29 يزتۇزالر ئاسماندىن چۈشۈپ ،ئاسماندىكى كۈچلەر تەراىگە كېلىدۇ .مارك 13:25 قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالردا ئالمەتلەر كۆرۈتىدۇ ،يەر يۈاىدە مىللەتلەر ھەيرانلىقۇىن قايغزغا چۆمىدۇ ،دېڭىز ۋە دلتقزنلرنىڭ گۈتدۈرتىشىدىن قورقىدۇ .تزقا 21:25 شزنداق ،سىلەر موتوخنىڭ چېدىرىنى ۋە رىمفان ئىلھىڭلرنىڭ يزتۇزاىنى ،يەنى ئزلرغا چوقزنزش ئۈچۈن ياسىغان بزتلرنى كۆتۈردۈڭلر .مەن سىلەرنى بابىلوننىڭ ئز تەرىپىگە ئېلىپ كېۇىمەن .ئەتچىلەر 7:43 .نزرغزن كۈنلەر بويى قزياشمز ،يزتۇزالرمز كۆرۈنمىدى ،قاتۇىق بوران چىقمىدى .شزڭا قزتقزاۇتزش ئۈمىدىمىز يوقاتدى ئەتچىلەر 27:20
3
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
خەتلەر قزياشنىڭ شان-شەرىپى بىر ،ئاينىڭ شان-شەرىپى يەنە بىر ،يزتۇزالرنىڭ شان-شەرىپى يەنە بىر ،چۈنكى بىر يزتۇزا يەنە بىر يزتۇزادىن شان-شەرىپى بىلەن پەرقلىنىدۇ .كورىنۇلىقلرغا -1خەت 15:41 شزڭا ،بىر ئادەمدىن ،يەنى ئۆتۈكۇەك ئېغىر دەرىجىدە بوتغان ئادەمدىن ئاسماندىكى يزتۇزالردەك ،دېڭىز بويىدىكى قزمدەك سانسىز ئەۋلد پەيدا بوتدى .ئىبرانىيلرغا 11:12 بىزدە تېخىمز ئىشەنچلىك پەيغەمبەرتىك سۆاى بار .سىلەر ئزنىڭغا دىققەت قىلساڭلر ،خزددى قاراڭغز جايدا چاقناپ تزرغان نزرغا ئوخشاش ،تاڭ ئاتقزچە ۋە قەتبىڭلردا كۈندۈا يزتۇزاى پەيدا بوتغزچە ،توغرا ئىش قىلىسىلەر 2 .پېۇرۇس 1:19 دېڭىزنىڭ غەاەپلەنگەن دلتقزنلىرى ،ئۆاتىرىنىڭ نومزسسىزتىقىنى كۆپۈككە ئايلندۇرۇپ چىقىرىدۇ ،ئزلر ئۈچۈن قاراڭغزتزقنىڭ قاراڭغزتزقى مەڭگۈ ساقلىنىپ قاتغان سەييارە يزتۇزالردۇر .يەھزدا 1:13
ۋەھىي ئزنىڭ ئوڭ قوتىدا يەتۇە يزتۇزا بار ئىدى ،ئاغزىدىن ئۆتكۈر ئىككى قىرتىق قىلىچ چىقىپ تزراتۇى .چىرايى قزياشقا ئوخشايۇۇى ،ئزنىڭ كۈچىدىن چاقناپ تزراتۇى .ئوڭ قوتزمدا كۆرگەن يەتۇە يزتۇزا ۋە يەتۇە ئاتۇزن شەمداننىڭ سىرى .يەتۇە يزتۇزا يەتۇە چېركاۋنىڭ ، 20پەرىشۇىلىرى ،سەن كۆرگەن يەتۇە شەمدان يەتۇە چېركاۋنىڭ سىرى .ۋەھىيلەر 1:16 ئەفەسلىكلەرنىڭ پەرىشۇىسىگە يېزىڭ :يەتۇە يزتۇزانى ئوڭ قوتىدا تزتزپ تزرغان ،يەتۇە ئاتۇزن چىراغنىڭ ئارىسىدا ماڭغان اات مزنداق دەيدۇ :ۋەھىيلەر 2:1 مەن ئزنىڭغا تاڭ يزتۇزاىنى بېرىمەن .ۋەھىيلەر 2:28 ساردىسۇىكى ئېۇىقادچىلر جەمئىيىۇىنىڭ پەرىشۇىسىگە يېزىڭ :خزدانىڭ يەتۇە رلھى ۋە يەتۇە يزتۇزاغا ئىگە بوتغان اات مزنداق دەيدۇ :مەن سېنىڭ ئىشلىرىڭنى بىلىمەن ،سېنىڭ تىرىك ئىكەنلىكىڭگە ئىشىنىمەن ،ئەمما سەن ئۆتۈكسەن .ۋەھىيلەر 3:1 .ئاسماندىكى يزتۇزالر ،خزددى ئەنجۈر دەرىخىنىڭ قاتۇىق شاماتدا تەۋرىنىپ ،پىشمىغان مېۋىلىرىنى تۆككەندەك ،يەرگە چۈشۇى ۋەھىيلەر 6:13 ئۈچىنچى پەرىشۇە كارنىنى چاتدى ،ئاسماندىن چىراغدەك يېنىپ تزرغان چوڭ بىر يزتۇزا چۈشۈپ ،دەريالرنىڭ ئۈچۇىن بىر .قىسمىغا ۋە سز بزلقلىرىغا چۈشۇى .بز يزتۇزانىڭ ئىسمى «قزرت ياغاچ» ئىدى .سزنىڭ ئۈچۇىن بىر قىسمى قزرت ياغاچقا ئايلندى سزلر ئاچچىق بوتزپ ،نزرغزن كىشىلەر ئزنىڭدىن ئۆتدى .تۆتىنچى پەرىشۇە كامېر چاتدى ،قزياشنىڭ ئۈچۇىن بىر قىسمى ،ئاينىڭ ئۈچۇىن بىر قىسمى ۋە يزتۇزالرنىڭ ئۈچۇىن بىر قىسمى سوقزتزپ ،كۈندۈانىڭ ئۈچۇىن بىر قىسمى قاراڭغزتزققا چۆمدى ،كېچىمز : 10-12يورۇق بوتمىدى .ۋەھىيلەر 8 بەشىنچى پەرىشۇە كارنىنى چاتدى ،مەن ئاسماندىن يەرگە چۈشكەن بىر يزتۇزانى كۆردۈم .ئزنىڭغا تېگى يوق ئۆڭكۈرنىڭ ئاچقزچى بېرىلدى .ۋەھىيلەر 9:1 ئاسماندا چوڭ بىر مۆجىزە پەيدا بوتدى ،ئز قزياشقا چىمغان ،ئاي ئاياغلىرى ئاسۇىدا ،بېشىدا ئون ئىككى يزتۇزاتزق تاج بار بىر ئايال ئىدى .ئزنىڭ قزيرۇقى ئاسماندىكى يزتۇزالرنىڭ ئۈچۇىن بىر قىسمىنى تارتىپ يەرگە تاشلىدى .ئەجدىھا تزغزشقا تەييار تزرغان : 1،4ئاياتنىڭ ئاتدىدا تزرۇپ ،باتىسىنى يزتزۋېۇىشكە تەييارلندى .ۋەھىيلەر 12 مەن ئەيسا پەرىشۇىمنى بز ئىشلرغا جامائەتلەردە گزۋاھلىق بېرىش ئۈچۈن ئەۋەتۇىم .مەن داۋۇتنىڭ يىلۇىزى ۋە ئەۋلدى ،پارلق ۋە تاڭ يزتۇزاى .ۋەھىيلەر 22:16
4
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
ئزاوكرىپز تۆتىنچى كۈنى سەن قزياشنىڭ پارتىشىنى ،ئاي نزرىنى چېچىشىنى ۋە يزتۇزالرنىڭ تەرتىپلىك تزرۇشىنى بزيرۇدۇڭ 2 .ئېسراس 6:45 پەرھىز تزتقانلرنىڭ يۈاتىرى يزتۇزالردىنمز پارقىراپ تزرىدۇ ،ئەمما بىزنىڭ يۈاتىرىمىز قاراڭغزتزقۇىنمز قاراڭغز بوتىدۇ؟ 2 ئېسراس 7:55 ئزلر بىر-بىرىگە اەربە بېرىدۇ ،يەر يۈاىدىكى نزرغزن يزتۇزالرنى ،ھەتۇا ئۆاتىرىنىڭ يزتۇزاتىرىنىمز ۋەيران قىلىدۇ ،قان قىلىچۇىن قارنىغىچە بوتىدۇ .شەرقۇىن قاتۇىق شامال چىقىپ ،ئزنى ئېچىۋېۇىدۇ ،ئز غەاەپ بىلەن كۆتۈرگەن بزتزتلر ۋە شەرق ۋە غەرب شامىلىنى قورقزتزش ئۈچۈن قواغىغان يزتۇزالر يوقىۇىلىدۇ .چوڭ ۋە قزدرەتلىك بزتزتلر غەاەپكە توتىدۇ ،يزتۇزالر پۈتۈن اېمىننى ۋە ئزنىڭدا ياشايدىغانلرنى قورقزتىدۇ ،ئزلر ھەر بىر ئېگىز ۋە كۆاگە كۆرۈنەرتىك جايغا قورقزنچلزق يزتۇزا ياغدۇرىدۇ .ئزلر ئزنىڭغا كېلىپ ،ئزنى قورشاپ ئاتىدۇ ،يزتۇزا ۋە بارتىق غەاەپ ئزنىڭغا ياغىدۇ ،ئاندىن چاڭ-تواان ۋە تۈتۈن ، 39-40، 44ئاسمانغا كۆتۈرۈتىدۇ ،ئەتراپىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ئزنىڭغا قايغزرىدۇ 2 .ئېسراس 15:35 ئزنىڭ سۆاىدە يزتۇزالر يارىۇىلغان ،ئز ئزلرنىڭ سانىنى بىلىدۇ 2 .ئېسراس 16:56 يىللرنىڭ ئايلىنىشى ۋە يزتۇزالرنىڭ ئورنى :سزليماننىڭ داناتىقى 7:19 .چۈنكى ئز قزياشۇىنمز گۈاەل ،يزتۇزالرنىڭ تەرتىپىدىنمز گۈاەل :نزر بىلەن سېلىشۇزرغاندا ،ئز نزرنىڭ ئاتدىدا كۆرۈنىدۇ سزليماننىڭ داناتىقى 7:29 ،ئز ياخشىلرغا قىلغان ئەمگىكىنىڭ مزكاپاتىنى بەردى ،ئزلرنى ئاجايىپ يول بىلەن يېۇەكلىدى ،كۈندۈاى ئزلرغا پاناھگاھ كېچىسى يزتۇزالرنىڭ نزرى بوتدى .سزليماننىڭ داناتىقى 10:17 ئەمما ئوت ،شامال ،تېز ئېقىۋاتقان ھاۋا ،يزتۇزالر چەمبىرى ،الراۋانلىققا توتغان سز ،ئاسمان چىراغلىرى دۇنيانى باشقزرىدىغان ئىلھلر دەپ قارىلتۇى .سزليماننىڭ داناتىقى 13:2 ئوتنىڭ ھېچقانداق كۈچى ئزلرغا يورۇقلزق بېرەتمەيدۇ ،يزتۇزالرنىڭ پارلق ئوتلىرىمز ئز قورقزنچلزق كېچىنى يورۇتزشقا چىدىياتمايۇۇى .سزليماننىڭ داناتىقى 17:5 .ئاسماننىڭ گۈاەتلىكى ،يزتۇزالرنىڭ شان-شەۋكىۇى ،پەرۋەردىگارنىڭ ئەڭ ئېگىز جايلىرىغا نزر چاچىدىغان بىر اىننەت ۋاكىلسياسۇىك 43:9 شزڭا ئز ئزنىڭغا قەسەم بېرىپ ،ئزنىڭ ئەۋلدتىرى ئارقىلىق مىللەتلەرگە بەخت ئاتا قىلىدىغانلىقىغا ،ئزلرنى يەر يۈاىدىكى قزمدەك كۆپەيۇىدىغانلىقىغا ،ئەۋلدتىرىنى يزتۇزالردەك شان-شەرەپكە ئېرىشۇۈرىدىغانلىقىغا ۋە ئزلرنى دېڭىزدىن دېڭىزغىچە ،دەريادىن اېمىننىڭ ئەڭ چېۇىگىچە مىراس قىلىدىغانلىقىغا ۋەدە بەردى .ۋاكىلسياسۇىك 44:21 ئز بزتزتلر ئارىسىدىكى تاڭ يزتۇزاىغا ،توتزن كۈندىكى ئايغا ئوخشايۇۇى .ۋاكلېسىئاسۇىك 50:6 يزتۇزالر سائەتلىرىدە چاقناپ ،خزشال بوتدى .ئز ئزلرنى چاقىرغاندا ،ئزلر« :بىز مانا» دەيدۇ ،شزڭا ئزلر خزشاتلىق بىلەن ئۆاتىرىنى ياراتقانغا نزر چۈشۈردى .بارۇخ 3:34 چۈنكى قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالر پارلق بوتزپ ،ئۆا ۋەاىپىلىرىنى ئادا قىلىشقا ئەۋەتىلگەن بوتغاچقا ،ئىۇائەتكاردۇر .يەرەمىيانىڭ خېۇى 1:60 سەن ئزلرغا ۋەدە قىلىپ ،ئزلرنىڭ ئەۋلدتىرىنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك ،دېڭىز بويىدىكى قزمدەك كۆپەيۇىدىغانلىقىڭنى ۋەدە قىلدىڭ .ئااارىيانىڭ دۇئاسى 1:13
5
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
.ئەي ئاسماندىكى يزتۇزالر ،پەرۋەردىگارغا مەدھىيە ئوقزڭلر ،ئزنى مەڭگۈ ھەممىدىن ئۈسۇۈن قىلىڭلر ۋە ئزتزغلڭلر ئااارىيانىڭ دۇئاسى 1:41 ئاسماندىكى يزتۇزالرغا يېۇىشۇىن بزرۇنل ئويلىنىپ قاتغان بز ئادەم ،چىدىغزسىز سېسىق پزراقۇىن ،ئزنى كۆتۈرۈپ يۈرەتمىدى2 . ماككابىيلر 9:10
ئېنوخ ۋەھىي ماڭا مزنداق كۆرسىۇىلدى :مانا ،ۋەھىيدە بزتزتلر مېنى چاقىردى ،تزمان مېنى چاقىردى ،يزتۇزالرنىڭ ھەرىكىۇى ۋە چاقماقلر مېنى تېزتەشۇۈردى ،ۋەھىيدىكى شاماتلر مېنى ئزچزشقا ئۈندىدى ،مېنى كۆتۈرۈپ ئاسمانغا ئېلىپ چىقۇى .ئزنىڭ ئۆگزىسى يزتۇزالر ۋە چاقماقلرنىڭ يوتىغا ئوخشايۇۇى ،ئزلرنىڭ ئارىسىدا ئوتلزق كېرۇبلر بار ئىدى ،ئاسمانى سزدەك سۈاۈك ئىدى .ئزنىڭ پوتلىرى ئوتۇىن ،ئۈسۇىدە چاقماقلر ۋە يزتۇزالرنىڭ يوتى بار ئىدى ،ئۆگزىسىمز ئوت بىلەن ياتقزنجاپ تزراتۇى .ئېنوخ 14:8،11،17 مەن نزرتزق چىراغلرنىڭ ،يزتۇزالرنىڭ ۋە گۈتدۈرمامىنىڭ خەاىنىلىرىنىڭ ،ئەڭ چوڭقزر يەرتەرنىڭ ئوتلزق ياي ،ئوقلر ۋە ئزلرنىڭ ساداقلىرى ،ئوتلزق قىلىچ ۋە بارتىق چاقماقلرنىڭ بارتىقىنى كۆردۈم .ئېنوخ 17:3 .مەن ئاسماننىڭ شاماتلىرىنىڭ ئايلىنىپ ،قزياشنىڭ ۋە بارتىق يزتۇزالرنىڭ ئايلىنىشىنى ئۆا پېۇىشىگە ئېلىپ بارىدىغانلىقىنى كۆردۈم مەن ئز يەردە چوڭ ئوتلزق تاغلرغا ئوخشايدىغان يەتۇە يزتۇزانى كۆردۈم .مەن ئزلردىن سورىغاندا ،پەرىشۇە ماڭا« :بز يەر ئاسمان بىلەن اېمىننىڭ ئاخىرى .بز يەر يزتۇزالر ۋە ئاسمان قوشزنلىرى ئۈچۈن تۈرمىگە ئايلندى .ئوت ئۈسۇىدە دلمىلىغان يزتۇزالر بوتسا ،ئزلر چىقىشنىڭ دەسلەپكى باسقزچىدا پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرتىرىگە خىلپلىق قىلغان ،چۈنكى ئزلر بەتگىلەنگەن ۋاقىۇۇا چىقمىغان» دېدى .ئېنوخ 14-18:4،12 مەن ئاسماندىكى يەتۇە يزتۇزانىڭ ئوت ئىچىدە كۆيۈۋاتقان چوڭ تاغلرغا ئوخشاش باغلىنىپ تزرغانلىقىنى كۆردۈم .بزلر ئاسماندىكى يزتۇزالرنىڭ سانىدىن بوتزپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرتىرىگە خىلپلىق قىلىپ ،گزناھلىرى تۈپەيلى ئون مىڭ يىلغا سواۇتغانغا قەدەر بز يەردە باغلىنىپ تزرىدۇ .ئېنوخ 21:3،6 مەن ئاسماندىكى يزتۇزالرنىڭ قانداق چىقىدىغانلىقىنى كۆردۈم ،ئزلرنىڭ چىقىدىغان دەرۋااىلىرىنى سانىدىم ،ھەر بىر يزتۇزانىڭ بارتىق چىقىش ئېغىزتىرىنى ئايرىم-ئايرىم ،سانى ،ئىسىملىرى ،يۆنىلىشى ،ئورنى ،ۋاقۇى ۋە ئايلىرىغا ئاساسەن خاتىرىلىدىم .بزلرنى مەن بىلەن بىللە بوتغان مزقەددەس پەرىشۇە ئزرىئېل ماڭا كۆرسەتۇى .خەنوخ 33:3 .بز كىچىك دەرۋااىلرنىڭ ھەر بىرىدىن ئاسماندىكى يزتۇزالر ئۆتۈپ ،ئزلرغا كۆرسىۇىلگەن يول بويىچە غەربكە قاراپ ماڭىدۇ ئېنوخ 36:3 مەن باشقا چاقماقلرنى ۋە ئاسماندىكى يزتۇزالرنى كۆردۈم ،ئزنىڭ ئزلرنىڭ ھەممىسىنى ئىسىملىرى بىلەن چاقىرغانلىقىنى ۋە ئزلرنىڭ ئزنىڭغا قزلق ساتغانلىقىنى كۆردۈم .ئېنوخ 43:1 يەنە بىر قېۇىم چاقماققا مزناسىۋەتلىك بىر ھادىسىنى كۆردۈم :بەاى يزتۇزالرنىڭ پەيدا بوتزپ چاقماققا ئايلىنىشى ۋە يېڭى شەكلىدىن ئايرىلتماسلىقى .ئېنوخ 44:1 .بزلر ئاسماندىكى يزتۇزالرنى ھۆكۈم قىلىدىغانلر ،ئەڭ ئاتىيغا قول كۆتۈرۈپ ،اېمىندا ئاياغ بېسىپ ،ئزنىڭ ئۈسۇىدە ياشايدىغانلر ئزلرنىڭ بارتىق قىلمىشلىرى ئاداتەتسىزتىكنى ئاشكارىليدۇ ،ئزلرنىڭ كۈچى ئزلرنىڭ بايلىقىغا تايىنىدۇ ،ئزلرنىڭ ئېۇىقادى قوتلىرى بىلەن ياسىغان ئىلھلىرىغا باغلىق ،ئزلر رلھلرنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ نامىنى ئىنكار قىلىدۇ ،ئزلرنىڭ جامائەتلىرىنىڭ ئۆيلىرىنى قوغليدۇ ،رلھلرنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ نامىغا ئېسىلىدىغان سادىقلرنى قوغليدۇ .ئېنوخ 8-46:7 ھەئە ،قزياش ۋە ئالمەتلەر يارىۇىلمىدىن بزرۇن ،ئاسماندىكى يزتۇزالر يارىۇىلمىدىن بزرۇن ،ئزنىڭ ئىسمى رلھلرنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئاتدىدا ئاتاتغان .ئېنوخ 48:3
6
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
شاماتلرنىڭ بوشلزقلىرى ،شاماتلرنىڭ قانداق بۆتۈنگەنلىكى ،ئزلرنىڭ قانداق ئېغىرتىقى ،شاماتلرنىڭ ئىشىكلىرىنىڭ قانداق ھېسابلىنىدىغانلىقى ،ھەر بىرىنىڭ شاماتنىڭ كۈچىگە ،ئاينىڭ نزرىغا ۋە ئزنىڭغا ماس كېلىدىغان كۈچكە ئاساسەن قانداق ھېسابلىنىدىغانلىقى ،يزتۇزالرنىڭ ئىسىملىرىغا ئاساسەن بۆتۈنگەنلىكى ۋە بارتىق بۆتۈنۈشلەرنىڭ قانداق بۆتۈنگەنلىكى .ئېنوخ 60:12 شز قەسەم بىلەن يزتۇزالر ئۆا يوتىنى تامامليدۇ ،ئز ئزلرنى ئىسىملىرى بىلەن چاقىرىدۇ ،ئزلر ئزنىڭغا ئەبەدىيدىن ئەبەدىيگىچە جاۋاب بېرىدۇ .ئېنوخ 69:21 ،ئز ماڭا ئاسماننىڭ چېۇىدىكى بارتىق سىرلرنى ،بارتىق يزتۇزالرنىڭ بارتىق بوشلزقلىرىنى ۋە بارتىق نزرتزقلرنى كۆرسەتۇى ئزلر مزقەددەسلەرنىڭ ئاتدىدا ماڭىدۇ( .ھانوخ )71:4 ،مەن بز دەرۋااىلردا قزياش چىقىدىغان ئاتۇە دەرۋااىنى ،قزياش پېۇىيدىغان ئاتۇە دەرۋااىنى ،ئاي چىقىپ پاتىدىغان ئاتۇە دەرۋااىنى يزتۇزالرنىڭ يول باشلىغزچىلىرىنى ۋە ئزلر يېۇەكلەيدىغانلرنى كۆردۈم :شەرقۇە ئاتۇە ،غەربۇە ئاتۇە ،ھەممىسى بىر-بىرىگە ماس كېلىدىغان تەرتىپۇە تزراتۇى .بز دەرۋااىلرنىڭ ئوڭ ۋە سول تەرىپىدە نزرغزن دېرىزىلەر بار ئىدى .ئېنوخ 72:3 قزياش ۋە يزتۇزالرنىڭ كۆپىيىشى ئاتۇە كۈنگە يېۇىدۇ 5 :يىلدا ھەر يىلى 6كۈن 30كۈنگە يېۇىدۇ ،ئاي قزياش ۋە يزتۇزالردىن 30 كۈن ئارقىدا قاتىدۇ .قزياش ۋە يزتۇزالر بارتىق يىللرنى ئېنىق بىر يەرگە توپليدۇ ،شزڭا ئزلر بىر كۈنمز ئىلگىرىلىمەيدۇ ياكى مەڭگۈتۈككە كېچىكۇۈرمەيدۇ؛ بەتكى يىللرنى 364كۈندە مزكەممەل ئاداتەت بىلەن تاماملڭ .ئېنوخ 12-74:11 پۈتۈن مەخلزقات ۋە بارتىق يزتۇزالرغا مەسئزل بوتغان مىڭلىغان باشلىقلر يىل بويىچە ھېسابلىنىدىغان تۆت كۈنلۈك خىزمەت بىلەن شزغزتلىنىدۇ ،بزلر يىل بويىچە ھېسابلنمىغان تۆت كۈندە خىزمەت قىلىدۇ .ئېنوخ 75:1 چۈنكى ئزرىئېل پەرىشۇە ماڭا كۆرسەتكەن بەتگىلەر ،ۋاقىۇلر ،يىللر ۋە كۈنلەر ئۈچۈن ،شان-شەرەپ ئىگىسى ئزنى ئاسماندىكى ۋە دۇنيادىكى بارتىق نزرتزقلرنىڭ ئۈسۇىگە مەڭگۈ تەيىنلىدى ،ئزلر ئاسمان يۈاىدە ھۆكۈمرانلىق قىلىشى ،يەر يۈاىدە كۆرۈنۈشى ،كۈندۈا ۋە كېچىنىڭ ،يەنى قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالرنىڭ ۋە ئاسماندىكى بارتىق جەڭ ھارۋىلىرىدا ئايلىنىپ يۈرىدىغان بارتىق خىزمەتكار مەخلزقلرنىڭ باشلمچىسى بوتزشى كېرەك .ئېنوخ 75:3 ئاسماندىكى ئون ئىككى دەرۋااىغا كەتسەك ،يەر يۈاىنىڭ چېۇىدىكى قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالر ،شەرق ۋە غەربۇىكى ئاسماننىڭ بارتىق ئىشلىرى شز دەرۋااىلردىن چىقىدۇ .ئزلرنىڭ سول ۋە ئوڭ تەرىپىدە نزرغزن دېرىزىلەر ئېچىلىپ تزرىدۇ ،بەتگىلەنگەن ۋاقىۇۇا بىر دېرىزە ئىسسىقلىق چىقىرىدۇ ،بزلر خزدانىڭ بزيرۇقى بويىچە يزتۇزالر چىقىدىغان ئىشىكلەرگە ئوخشايدۇ ،ئزلر ئۆا سانىغا ماس ھاتدا شز ئىشىككە چىقىدۇ .مەن ئاسماندىكى جەڭ ھارۋىلىرىنى كۆردۈم ،ئزلر دۇنيادا يۈگۈرۈپ يۈرۈيدۇ ،بز .ئىشىكلەردە ھەرگىز پاتمايدىغان يزتۇزالر ئايلىنىدۇ .بىرسى قاتغانلىرىدىن چوڭ ،ئز پۈتكۈل دۇنيانى ئايلىنىپ يۈرىدىغان ئىشىك ئېنوخ 9-75:6 ئېنوخ 79 .ئوغلزم ،مەن ساڭا ھەممە نەرسىنى كۆرسەتۇىم ،ئاسماندىكى بارتىق يزتۇزالرنىڭ قانزنى تاماملندى 1 ئز ماڭا بزلرنىڭ ھەر كۈنى ،ھەر بىر پەسىلدە ،ھەر بىر يىل ،ھەر بىر ئاي ۋە ھەر ھەپۇە ئۈچۈن بەتگىلەنگەن بارتىق 2 .قائىدىلىرىنى كۆرسەتۇى ئاتۇىنچى دەرۋااىدا يۈا بەرگەن ئاينىڭ كىچىكىيىشى :چۈنكى بز ئاتۇىنچى دەرۋااىدا ئزنىڭ نزرى توتزقلىنىدۇ ،ئزنىڭدىن كېيىن 3 .كىچىكىيىش باشلىنىدۇ ،بىرىنچى دەرۋااىنىڭ ئۆا پەسلىدە يۈا بەرگەن ئاجىزتىشىش ۋاقۇى ،بىر يۈا يەتمىش يەتۇە كۈنگىچە بوتىدۇ :بزلر ھەپۇىلەر 4 .يىگىرمە بەش ھەپۇە ۋە ئىككى كۈنگە ئاساسەن ھېسابلىنىدۇ ئز بىر دەۋر ئىچىدە ،يەنى سەن كۆرۈپ تزرغان بز جاي ئايلىنىپ ئۆتكەندىن كېيىن ،قزياش ۋە يزتۇزالر تەرتىپىدىن ئاران بەش 5 .كۈن ئارقىدا قاتىدۇ .ئزلرنىڭ رەھبىرى بوتغان باش پەرىشۇە ئزرىئېل ماڭا كۆرسەتكەن ھەر بىر نزرتزق كىشىنىڭ رەسىمى ۋە ليىھەسى مزشزنداق 6 شز كۈنلەردە ،ئزرىئېل پەرىشۇە ماڭا جاۋاب بېرىپ مزنداق دېدى« :مانا ،ئېنوخ ،مەن ساڭا ھەممە نەرسىنى كۆرسەتۇىم ،ساڭا ھەممە نەرسىنى ئاشكارىلىدىمكى ،سەن بز قزياشنى ،بز ئاينى ،ئاسماندىكى يزتۇزالرنىڭ باشلىقلىرىنى ۋە ئزلرنى ئايلندۇرغزچىلرنىڭ ھەممىسىنى ،ئزلرنىڭ ۋەاىپىلىرىنى ،ۋاقىۇلىرىنى ۋە ئايرىلىشلىرىنى كۆرۈشۈڭ كېرەك» .ئېنوخ 80:1
7
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
نزرغزن يزتۇزا باشلىقلىرى بەتگىلەنگەن تەرتىپنى بزاىدۇ .بزلر ئۆاتىرىنىڭ ئوربىۇىسى ۋە ۋەاىپىسىنى ئۆاگەرتىدۇ ،ھەمدە ئۆاتىرىگە بەتگىلەنگەن پەسىللەردە كۆرۈنمەيدۇ .يزتۇزالرنىڭ پۈتكۈل تەرتىپى گزناھكارلردىن يوشزرۇنىدۇ ،يەر يۈاىدىكىلەرنىڭ ئزلر توغرىسىدىكى ئوي-پىكىرتىرى ئااىدۇ ،ئزلر بارتىق يوتلىرىدىن بزرۇتزپ كېۇىدۇ ،ھەتۇا ئزلر ئااىدۇ ۋە : 6-7ئزلرنى خزدا دەپ قارايدۇ .ئېنوخ 80 بارتىق ئادىللر بەخۇلىك ،ھەققانىيەت يوتىدا مېڭىپ ،گزناھكارلرغا ئوخشاش گزناھ قىلمايدىغانلرنىڭ ھەممىسى بەخۇلىك ،چۈنكى ،ئزلر قزياش ئاسماننى كېسىپ ئۆتكەن ،ئوتۇزا كۈن ئىچىدە مىڭلىغان يزتۇزالرنىڭ باشلىرى بىلەن دەرۋااىلرغا كىرىپ-چىقىپ ،يىلنىڭ تۆت قىسمىنى بۆتىدىغان ،ئزلرنى يېۇەكلەيدىغان ۋە ئزلر بىلەن تۆت كۈن بىللە كىرىدىغان تۆت يزتۇزا بىلەن بىرتىكۇە ئاسماننىڭ دەرۋااىلىرىغا كىرىپ-چىقىپ ،ئزلرنىڭ بارتىق كۈنلىرىنى ھېسابلىغان .ئېنوخ 82:4 ئز ئاسماندا كېچە-كۈندۈانى نزر بىلەن نزرلندۇرۇشقا قادىر ،قزياش ،ئاي ،يزتۇزالر ۋە ئزلرنىڭ ئايلنما ئارىلىقلىرىدا ئايلىنىدىغان ئاسماننىڭ بارتىق كۈچلىرىنىمز نزرلندۇرىدۇ .بزلر يزتۇزالرنىڭ ئۆا ئورنىدا ،پەسىللىرىدە ،بايراملىرىدا ۋە ئايلىرىدا ئورنىۇىلىشىنىڭ تەرتىپى .ئېنوخ 9-82:8 مەن ئاسۇىغا چۈشۈپ ،ئاسماننى ،شەرقۇىن چىقىۋاتقان قزياشنى ،غەربۇىن پېۇىۋاتقان ئاينى ،بىر قانچە يزتۇزانى ،پۈتكۈل اېمىننى ۋە ئز دەسلەپۇە بىلگەن بارتىق نەرسىلەرنى كۆرگىنىمدە ،ھۆكۈم ئىگىسى پەرۋەردىگارغا مەدھىيە ئوقزپ ،ئزنى مەدھىيەتىدىم ،چۈنكى ئز قزياشنى شەرقنىڭ دېرىزىلىرىدىن چىقىرىپ قويغانىدى .ئز ئاسماننىڭ يۈاىگە چىقىپ ،كۆتۈرۈتۈپ ،يوتغا چىقىپ ،ئزنىڭغا كۆرسىۇىلگەن يوتدا مېڭىۋەردى .ئېنوخ 83:11 مەن يەنە بىر قېۇىم ئزخلۋاتقاندا كۆاۈم بىلەن كۆردۈم ،ئۈسۇىدىكى ئاسماننى كۆردۈم ،مانا ئاسماندىن بىر يزتۇزا چۈشۈپ ،ئز ئورنىدىن تزرۇپ ،بز كال-قويلرنىڭ ئارىسىدا ئوتلۋاتاتۇى .ئزنىڭدىن كېيىن مەن چوڭ ۋە قارا كال-قويلرنى كۆردۈم ،مانا ئزلرنىڭ ھەممىسى ئۆاتىرىنىڭ ئېغىللىرىنى ،ئوتلقلىرىنى ۋە مال-چارۋىلىرىنى ئاتماشۇزرۇپ ،بىر-بىرى بىلەن بىللە ياشاشقا باشلىدى .مەن يەنە بىر قېۇىم ۋەھىيدە كۆردۈم ،ئاسمانغا قارىدىم ،مانا نزرغزن يزتۇزالرنىڭ چۈشۈپ ،ئاسماندىن تزنجى يزتۇزاغا ئۆاىنى تاشلىغانلىقىنى كۆردۈم ،ئزلر بز كال-قويلرنىڭ ئارىسىدا بزقا بوتزپ ،ئزلر بىلەن بىللە ئوتلۋاتاتۇى .ئېنوخ 3-86:1 بىرى ماڭا« :پىللر ،تۆگىلەر ،ئېشەكلەر ،يزتۇزالر ،كال ۋە ئزلرنىڭ ھەممىسىنىڭ بېشىغا كېلىدىغان ئىشلرنى كۆرگۈچە ،بز يەردە تزر» دېدى .ئېنوخ 87:4 ،مەن ئاتدى بىلەن چىققان تۆت يزتۇزانىڭ بىرىنى كۆردۈم ،ئز ئاسماندىن چۈشكەن تزنجى يزتۇزانى تزتزپ ،قول-پزتىنى باغلپ چوڭقزر چزڭقزرغا تاشلىدى .بز چوڭقزر چزڭقزر تار ،چوڭقزر ،قورقزنچلزق ۋە قاراڭغز ئىدى .ئزلرنىڭ بىرى قىلىچنى .سزغزرۇپ ،پىل ،تۆگە ۋە ئېشەكلەرگە بەردى .ئاندىن ئزلر بىر-بىرىنى ئزرۇشقا باشلىدى ،پۈتكۈل يەر شارى ئزلردىن تىۇرىدى مەن ۋەھىيدە كۆرگىنىمدە ،ئاتدى بىلەن چىققان تۆت يزتۇزانىڭ بىرى ئزلرنى ئاسماندىن تاش بىلەن ئزرۇپ ،ئاتلرنىڭكىگە ئوخشايدىغان بارتىق چوڭ يزتۇزالرنى يىغىپ ،ئزلرنىڭ ھەممىسىنى قول-پزتىنى باغلپ ،يەر يۈاىدىكى چوڭقزر چزڭقزرغا تاشلىدى .ئېنوخ 3-88:1 پەرۋەردىگار بز يەتۇە ئاق تەنلىكنى چاقىرىپ ،ئزلرغا يول باشلىغزچى تزنجى يزتۇزادىن باشلپ ،ئاتلرنىڭ جىنسىي ئەااتىرىغا .ئوخشايدىغان بارتىق يزتۇزالرنى ئۆاىنىڭ ئاتدىغا ئېلىپ كېلىشنى بزيرۇدى .ئزلر ئزلرنىڭ ھەممىسىنى ئزنىڭ ئاتدىغا ئېلىپ كەتدى ئېنوخ 90:21 ئاتدى بىلەن يزتۇزالر ئۈسۇىدىن ھۆكۈم چىقىرىلدى ،ئزلر ھۆكۈم قىلىنىپ ،گزناھكار دەپ قارىلىپ ،ئەيىبلىنىش ئورنىغا ئېلىپ بېرىلدى ،ئزلر ئوت ۋە ياتقزنغا توتغان ،ئوت تۈۋرۈكلىرى بىلەن توتغان چوڭقزر چزڭقزرغا تاشلندى .ئېنوخ 90:24 ئاسماننىڭ ئزاۇنلزقىنى ،ئېگىزتىكىنى ،نېمىگە ئاساسلنغانلىقىنى ،يزتۇزالرنىڭ سانىنىڭ قانچىلىك كۆپلۈكىنى ۋە بارتىق نزرتزقلرنىڭ قەيەردە تزرىدىغانلىقىنى پەرقلەندۈرەتەيدىغان بىرسى بارمز؟ ئېنوخ 93:14 ئەمدى بىلىڭلركى ،ئز پەرىشۇىلەردىن سىلەرنىڭ ئاسماندىكى قىلمىشلىرىڭلر ،قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالردىن گزناھلىرىڭلرنى سورايدۇ ،چۈنكى سىلەر يەر يۈاىدە ئادىللرغا ھۆكۈم چىقىرىسىلەر( .ھانوك )100:10
8
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
ۇزشېر ياشېر 8 ،ئىبرام تزغزتغان كېچىسى ،تەراھنىڭ بارتىق خىزمەتكارتىرى ،نىمرلدنىڭ بارتىق دانىشمەنلىرى ۋە ئزنىڭ سېھىرگەرتىرى كېلىپ 1 .تەراھنىڭ ئۆيىدە يەپ-ئىچىپ ،شز كۈنى كېچىسى ئزنىڭ بىلەن بىللە خزشاتلىققا چۆمدى .شز كېچىسى بارتىق دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرتەر تەراھنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،يزتۇزالرغا قاراش ئۈچۈن ئاسمانغا قاراپ تزردى 2 ئزلر شەرقۇىن كېلىۋاتقان ناھايىۇى چوڭ بىر يزتۇزانىڭ ئاسمانغا قاراپ يۈگۈرۈپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئز ئاسماننىڭ تۆت .تەرىپىدىن كەتگەن تۆت يزتۇزانى يزتزۋەتۇى پادىشاھنىڭ بارتىق دانىشمەنلىرى ۋە ئزنىڭ سېھىرگەرتىرى بز مەنزىرىنى كۆرۈپ ھەيران قاتدى ،دانىشمەنلەر بز ئىشنى 3 .چۈشىنىپ ،ئزنىڭ مزھىملىقىنى بىلدى ئزلر بىر-بىرىگە« :بز پەقەت بۈگۈن كېچىدە تەراھۇىن تزغزتغان باتىنىڭ ئالمىۇىدۇر .ئز چوڭ بوتزپ ،كۆپىيىپ ،پۈتكۈل اېمىنغا 4 ئىگە بوتىدۇ ،ئۆاى ۋە ئەۋلدتىرى مەڭگۈگە قاتىدۇ ،ئز ۋە ئزنىڭ ئەۋلدتىرى چوڭ پادىشاھلرنى ئۆتۇۈرۈپ ،ئزلرنىڭ اېمىنلىرىغا .ۋارىسلىق قىلىدۇ» ،دېدى شز كۈنى كەچۇە دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرتەر ئۆيلىرىگە قايۇىپ كەتۇى .ئەتىگەندە بز دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرتەرنىڭ 5 .ھەممىسى ئەتىگەندە ئورنىدىن تزرۇپ ،بېكىۇىلگەن ئۆيگە يىغىلدى .ئزلر بىر-بىرىگە« :مانا ،بىز ئۆتكەن كېچە كۆرگەن بز مەنزىرە پادىشاھۇىن يوشزرۇتغان ،پادىشاھقا ئاشكارىلنمىغان» ،دېدى 6 ئەگەر بز ئىش كېيىنكى كۈنلەردە پادىشاھقا ئايان بوتسا ،ئز بىزگە« :نېمىشقا بز ئىشنى مەندىن يوشزردۇڭلر ،شزنداق قىلساق 7 ھەممىمىز ئۆتۈمگە دۇچ كېلىمىز .شزڭا ،ئەمدى بېرىپ پادىشاھقا كۆرگەنلىرىمىزنى ۋە ئزنىڭ مەنىسىنى ئېيۇىپ بېرەيلى ،ئاندىن بىز .ئېنىق بوتىمىز» دەيدۇ ئزلر شزنداق قىلىپ ،پادىشاھنىڭ ئاتدىغا بېرىپ ،يەرگە باش قويزپ تەاىم قىلدى ۋە« :پادىشاھ ھايات بوتسزن ،پادىشاھ ھايات 8 .بوتسزن!» دېدى ،بىز سېنىڭ قوشزنزڭنىڭ باشلىقى ناھورنىڭ ئوغلى تەراھنىڭ بىر ئوغزل تزغزتغانلىقىنى ئاڭلىدۇق .بىز كېچە ئزنىڭ ئۆيىگە بېرىپ 9 .ئزنىڭ بىلەن بىللە يەپ-ئىچىپ ،خزشاتلىق ئۆتكۈادۇق قزتلىرىڭىز تەراھنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،ئۆا ئۆيلىرىمىزگە بېرىپ ،ئز يەردە بىر كېچە تزرغاندا ،بىز كۆاتىرىمىزنى ئاسمانغا 10 تىكۇزق .شز چاغدا شەرقۇىن كېلىۋاتقان چوڭ بىر يزتۇزانى كۆردۇق .شز يزتۇزا ئاسماننىڭ تۆت تەرىپىدىن كەتگەن تۆت چوڭ .يزتۇزانى يزتزۋەتۇى سىزنىڭ خىزمەتچىلىرىڭىز بىز كۆرگەن بز مەنزىرىنى كۆرۈپ ھەيران قاتدى ۋە قاتۇىق قورقزپ كەتۇى .بىز بز مەنزىرىگە 11 قارىۇا ھۆكۈم چىقىرىپ ،داناتىقىمىز ئارقىلىق ئزنىڭ توغرا مەنىسىنى بىلدۇق .بز ئىشنىڭ تەراھۇىن تزغزتغان بالغىمز مزناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى بىلدۇق .ئز چوڭ بوتزپ ،كۆپىيىپ ،كۈچلۈك بوتزپ ،يەر يۈاىدىكى بارتىق پادىشاھلرنى ئۆتۇۈرىدۇ ،ئزلرنىڭ بارتىق .اېمىنلىرىنى ئۆاى ۋە ئەۋلدتىرى مەڭگۈ ئىگىلەيدۇ ئىبرام ئاتدىدىكى يزتۇزالر ۋە ئاينى كۆرۈپ« :ھەقىقەتەن بز پۈتۈن اېمىننى ۋە ئىنسانلرنى ياراتقان خزدا ،مانا بز ئزنىڭ خىزمەتكارتىرى ئزنىڭ ئەتراپىدىكى ئىلھلر» دېدى .ئىبرام پۈتۈن كېچە ئايغا ئىبادەت قىلىپ ،ئزنىڭغا دۇئا قىلدى .ئەتىگەندە قزياش .چىقىپ ،قزياش ھەمىشە يەر يۈاىگە چۈشكەندە ،ئىبرام پەرۋەردىگار خزدانىڭ يەر يۈاىدە ياراتقان بارتىق نەرسىلىرىنى كۆردى ئىبرام ئۆا-ئۆاىگە« :بزلر ھەقىقەتەن اېمىننى ۋە بارتىق ئىنسانلرنى ياراتقان ئىلھلر ئەمەس ،بەتكى بزلر خزدانىڭ خىزمەتكارتىرى» دېدى .ئىبرام نزھنىڭ ئۆيىدە تزرۇپ ،پەرۋەردىگارنى ۋە ئزنىڭ يوتلىرىنى بىلدى .ئز پۈتۈن ھاياتىدا ،پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى .بز ئەۋلدنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارنى ئزنۇزپ ،باشقا ياغاچ ۋە تاش ئىلھلىرىغا ئىبادەت قىلىپ پۈتۈن ھاياتىدا ئىسيان كۆتۈردى .ياشېر 19-9:17 ،ئىبرام كەتگەندە ،پادىشاھنىڭ سېھىرگەرتىرى ۋە دانىشمەنلىرى ئىبرامنى كۆرۈپ ،پادىشاھقا« :ئى پادىشاھىمىز ،ھەقىقەتەن بز ئادەم »بىز بىلىمىزكى ،چوڭ يزتۇزا تزغزتغاندا تۆت يزتۇزانى يزتزۋەتكەن بال ،بىز بزنى پادىشاھقا ئەتلىك يىلدىن بېرى جاكارتىدۇق دېدى .ياشېر 12:9 ئەگەر سەن مېنىڭ سۆاۈمگە قزلق سېلىپ ،ئەمرتىرىمگە ،نىزاملىرىمغا ۋە قانزنلىرىمغا ئەمەل قىلساڭ ،دۈشمەنلىرىڭنى سېنىڭ ئاتدىڭغا يىقىۇىمەن ،ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن ،قوتلىرىڭنىڭ بارتىق ئىشلىرىغا بەرىكەت بېرىمەن ،سەن ھېچ نەرسىدىن كەم بوتمايسەن .ئورنىڭدىن تزر ،ئاياتىڭنى ۋە بارتىق نەرسىلىرىڭنى ئېلىپ ،كەنئان اېمىنىغا بار ،ئز يەردە تزر ،مەن ساڭا خزدا بوتىمەن ،ساڭا بەرىكەت بېرىمەن .ئىبرام ئورنىدىن تزرۇپ ،ئاياتىنى ۋە بارتىق نەرسىلىرىنى ئېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئېيۇقىنىدەك كەنئان اېمىنىغا باردى .ئىبرام ھاراندىن چىققاندا ئەتلىك ياشۇا ئىدى .ئىبرام كەنئان اېمىنىغا كېلىپ ،شەھەرنىڭ ئوتۇزرىسىدا تزرۇپ ،ئز يەردە چېدىرىنى كەنئان خەتقى ،يەنى بز اېمىندا ياشايدىغانلر ئارىسىدا تىكۇى .پەرۋەردىگار ئىبرام قانان
9
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
اېمىنىغا كەتگەندە ئزنىڭغا كۆرۈنۈپ« :بز اېمىننى مەن ساڭا ۋە سەندىن كېيىنكى ئەۋلدتىرىڭغا مەڭگۈگە بەردىم ،مەن سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالرغا ئوخشاش كۆپەيۇىمەن ،سەن كۆرگەن بارتىق اېمىنلرنى سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭغا مىراس قىلىپ بېرىمەن» دېدى .ياشېر 7-13:4 شز چاغدا پەرۋەردىگار ھېبرلندا ئىبرامغا يەنە بىر قېۇىم كۆرۈنۈپ ،ئزنىڭغا« :قورقما ،سېنىڭ مزكاپاتىڭ مېنىڭ ئاتدىمدا ناھايىۇى الر .چۈنكى مەن سېنى كۆپەيۇىپ ،ساڭا بەخت ئاتا قىلىپ ،ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالرغا ئوخشاش كۆپەيۇىپ ،ئۆتچىگىلى ۋە ساناپ بوتغزدەك قىلىپ قويغزچە سېنى تاشلپ كەتمەيمەن» دېدى .ياشېر 16:20 ئىسھاق ئېيۇۇى« :ئى ئاسمان-اېمىننىڭ خزداسى پەرۋەردىگار ،سېنىڭ مېھرىبانلىقىڭ ۋە رەھمىۇىڭ يەر يۈاىگە توتزپ تاشقان! سەن ئاتامنى ئاتىسىنىڭ ئۆيىدىن ۋە تزغزتغان يزرتىدىن ئېلىپ چىقىپ ،بز اېمىنغا ئېلىپ كەتدىڭ ۋە ئزنىڭغا« :بز اېمىننى سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭغا بېرىمەن» دېگەن ئىدىڭ .سەن ئزنىڭغا ۋەدە بېرىپ ،ئزنىڭغا« :مەن سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالر ۋە دېڭىزدىكى قزمدەك كۆپەيۇىمەن» دەپ جاكارتىغان ئىدىڭ .ئەمدى ئاتامغا ئېيۇقان سۆاتىرىڭ راست بوتىدۇ» .ياشېر 26:6 ياقزپ يوتىنى داۋاملشۇزرۇپ ،ھارانغا قاراپ يوتغا چىقۇى .ئز مورىيا تېغىغا يېۇىپ كېلىپ ،تزا شەھىرىنىڭ يېنىدا پۈتۈن كېچە تزردى .شز كېچىسى پەرۋەردىگار ياقزپقا كۆرۈنۈپ« :مەن ئىبراھىمنىڭ پەرۋەردىگارى ۋە ئاتاڭ ئىسھاقنىڭ خزداسى .سەن ياتقان اېمىننى ساڭا ۋە سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭغا بېرىمەن» دېدى .مانا مەن سەن بىلەن بىللە بوتىمەن ،قەيەرگە بارساڭ شز يەردە سېنى قوغدايمەن .سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن ،بارتىق دۈشمەنلىرىڭنى سېنىڭ ئاتدىڭدا يىقىۇىمەن .ئزلر سەن بىلەن ئزرۇش قىلغاندا ،سېنى مەغلزپ قىلتمايدۇ .مەن سېنى خزشاتلىق ،بال-چاقى ۋە مول بايلىق بىلەن بز اېمىنغا قايۇزرۇپ .كېلىمەن .ياقزپ ئزيقزسىدىن ئويغىنىپ ،كۆرگەن ۋەھىيسىدىن توتىمز خزشال بوتدى .ئز بز جاينىڭ ئىسمىنى بەيۇەل دەپ ئاتىدى ياشېر 3-30:1 بەاىلەر ئزلرنى ئاتۇزن ۋە كۈمۈشۇىن ياساتغان ئىنسانلرنىڭ شەكلىدە ياسايدۇ ،ئۆاتىرى بىلىدىغان ۋاقىۇۇا ئزلرغا بارىدۇ ،بز شەكىللەر يزتۇزالرنىڭ تەسىرىنى قوبزل قىلىپ ،ئزلرغا كەتگۈسىدىكى ئىشلرنى ئېيۇىپ بېرىدۇ ،راچېل ئاتىسىدىن ئوغرىلىغان رەسىملەر مزشزنداق شەكىلدە ئىدى .ياشېر 31:43 مەن ئاتاڭ ئىبراھىمنىڭ ۋە ئىسھاقنىڭ خزداسى بوتغان پەرۋەردىگارمەن .مەن بز اېمىننى ۋە سەندىن كېيىنكى ئەۋلدتىرىڭنى ساڭا بېرىمەن .مەن سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن .سەن ئاسماننىڭ تۆت تەرىپىگە تارقىلىپ ،يەر يۈاىدىكى بارتىق قەبىلىلەر سەن ۋە سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭ ئارقىلىق بەخۇكە ئېرىشىدۇ .ياشېر 32:17 :ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق ئوغزتلىرى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ مزنداق دېدى« :ئى پەرۋەردىگار خزدا ،سەن ئاتامغا ،مەن سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن» دەپ ۋەدە بەرگەن ئىدىڭ .سەن ماڭا ۋەدە بەرگەن ئىدىڭ« ۋەدىڭنى ئەمەتگە ئاشزر .كەنئان پادىشاھلىرى مېنىڭ باتىلىرىم بىلەن ئزرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بوتزۋاتىدۇ ،چۈنكى ئزلر الراۋانلىق قىلمىدى» .ياشېر 34:65 بزنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ يەنە بىر چۈش كۆردى ۋە ئاكىلىرىنىڭ ئاتدىدا چۈشىنى ئاتىسىغا سۆاتەپ بەردى .يۈسۈپ ئاتىسى ۋە ئاكىلىرىغا« :مەن يەنە بىر چۈش كۆردۈم ،مانا قزياش ،ئاي ۋە ئون بىر يزتۇزا ماڭا سەجدە قىلدى» دېدى .ياشېر 41:14 ئىسھاق ياقزپنىڭ ئوغزتلىرىنىڭ ھەممىسىگە قوتىنى قويزپ ،ئزلرنى قزچاقلپ ،بىر-بىرتەپ سۆيدى .ئىسھاق شز كۈنى ئزلرغا بەخت تىلىدى ۋە مزنداق دېدى« :ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنىڭ خزداسى سىلەرگە بەخت ئاتا قىلسزن ،ئەۋلدتىرىڭلرنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇسزن» .ياشېر 47:5 ئز ئزلرغا ئۆاىنىڭ يزتۇزالر خەرىۇىسىنى ئېلىپ كېلىشنى بزيرۇدى ،يۈسۈپ بىنيامىنغا« :ئىبرانىيلرنىڭ ھەممە داناتىقنى بىلىدىغانلىقىنى ئاڭلىدىم ،سەن بزنىڭدىن بىرەر نەرسە بىلەمسەن؟» دېدى .بىنيامىن« :قزتزڭ ئاتام ماڭا ئۆگەتكەن بارتىق داناتىقنى بىلىدۇ» دېدى .يۈسۈپ بىنيامىنغا« :بز ئەسۋابقا قاراپ ،ئىنىڭ يۈسۈپنىڭ مىسىردا قەيەردە ئىكەنلىكىنى بىلىڭ ،سەن ئزنىڭ مىسىرغا چۈشكەنلىكىنى ئېيۇۇىڭ» دېدى .بىنيامىن ئاسماندىكى يزتۇزالر خەرىۇىسى بار ئەسۋابنى كۆردى ،ئز دانا ئىدى ۋە ئىنىسى قەيەردە ئىكەنلىكىنى بىلىش ئۈچۈن ئزنىڭغا قارىدى .بىنيامىن پۈتۈن مىسىر اېمىنىنى تۆت قىسىمغا بۆتدى ،ئز ئاتدىدا تەخۇۇە ئوتۇزرغاننىڭ ،ئىنىسى يۈسۈپ ئىكەنلىكىنى بايقىدى ،بىنيامىن قاتۇىق ھەيران قاتدى ،يۈسۈپ ئىنىسى بىنيامىننىڭ ھەيران قاتغانلىقىنى كۆرۈپ بىنيامىنغا« :نېمىنى كۆردۈڭ ،نېمىشقا ھەيران قاتدىڭ؟» دېدى .ياشېر 20-53:18
10
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
ۇزبىلېيلر بز تۆت چوڭ ئەسەرنى خزدا ئۈچىنچى كۈنى ياراتۇى .تۆتىنچى كۈنى قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالرنى ياراتۇى ۋە ئزلرنى ئاسماننىڭ گۈمبەاتىكىگە قويزپ ،پۈتكۈل اېمىننى يورۇتزپ ،كۈندۈا بىلەن كېچىنى باشقزرۇپ ،يورۇقلزقنى قاراڭغزتزقۇىن ئايرىدى .يزبىلېي 2:8 ئز ئىلگىرىكى ئەۋلدلرنىڭ تاشقا ئويزپ يااغان بىر يېزىقنى تاپۇى ،ئز يېزىقۇىكىنى ئوقزپ ،ئزنى كۆچۈرۈپ ،گزناھ قىلدى .چۈنكى ئز كۆاەتكۈچىلەرنىڭ تەتىماتىنى ئۆا ئىچىگە ئاتىدۇ ،ئزلر ئاسماننىڭ بارتىق بەتگىلىرىدىكى قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالرنىڭ ئالمەتلىرىنى كۆاىۇىشكە ئادەتلەنگەن .يزبىلېي 8:3 بەشىنچى يىلىنىڭ ئاتۇىنچى ھەپۇىسىدە ،ئىبرام يەتۇىنچى ئاينىڭ يېڭى ئېيىدا كېچىسى ئوتۇزرۇپ ،كەچۇىن ئەتىگەنگىچە يزتۇزالرنى كۆاىۇىپ ،يامغزرنىڭ قانداق بوتىدىغانلىقىنى كۆردى .ئز ياتغزا ئوتۇزرۇپ كۆاىۇىپ تزراتۇى .بىر سۆا ئزنىڭ قەتبىگە كەتدى ۋە ئز مزنداق دېدى« :يزتۇزالرنىڭ ،ئاي ۋە قزياشنىڭ بارتىق ئالمەتلىرىنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارنىڭ قوتىدا .مەن نېمىشقا ئزلرنى ».ئىزدەيمەن؟ ئەگەر ئز خاتىسا ،ئەتىگەن ۋە كەچۇە يامغزر ياغدۇرىدۇ .ئەگەر ئز خاتىسا ،ئزنى توسىدۇ ،ھەممە نەرسە ئزنىڭ قوتىدا يزبىلېي 18-12:16 ئز ئزنى سىرتقا ئېلىپ چىقىپ ،ئزنىڭغا« :ئاسمانغا قاراپ ،يزتۇزالرنى سانىياتىساڭ ،ئزلرنى ساناپ باق» دېدى .ئز ئاسمانغا قاراپ يزتۇزالرنى كۆردى .ئز ئزنىڭغا« :سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭمز شزنداق بوتىدۇ» دېدى .ئز پەرۋەردىگارغا ئىشەندى ،بز ئزنىڭغا ئادىللىق .دەپ قاراتدى .يزبىلىيلر 6-14:4 ئز مزنداق دېدى« :مەن ئۆاۈم بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،پەرۋەردىگار مزنداق دەيدۇ :سەن بز ئىشنى قىلغانلىقىڭ ۋە سۆيۈملۈك ئوغلزڭنى مەندىن ئايىمىغانلىقىڭ ئۈچۈن ،ساڭا بەخت ئاتا قىلىمەن ،ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك ،دېڭىز بويىدىكى قزمدەك كۆپەيۇىمەن .ئەۋلدتىرىڭ دۈشمەنلىرىنىڭ شەھەرتىرىگە ۋارىسلىق قىلىدۇ ،ئەۋلدتىرىڭ ئارقىلىق يەر يۈاىدىكى بارتىق مىللەتلەر بەخۇكە ئېرىشىدۇ .چۈنكى سەن مېنىڭ سۆاۈمگە قزلق ساتدىڭ ،ساڭا ئېيۇقانلىرىمنىڭ ھەممىسىدە ماڭا سادىق ئىكەنلىكىڭنى ھەممىگە كۆرسەتۇىم :تىنچ-ئامان كېۇىڭ» .يزبىلېي 16-18:15 چۈنكى مەن بز اېمىننىڭ ھەممىسىنى ساڭا ۋە سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭغا بېرىمەن ،ئاتاڭ ئىبراھىمغا قەسەم قىلغان قەسىمىمنى ئەمەتگە ئاشزرىمەن ،ئەۋلدتىرىڭنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇىمەن ،بز اېمىننىڭ ھەممىسىنى سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭغا بېرىمەن .يزبىلېي 24:10 ئز سېنىڭ ھاياتىڭدا ئوغزتلىرىڭنى كۆپەيۇسزن ،ئزلرنىڭ يىل ئايلىرىنىڭ سانىغا قاراپ ئۆسۈشىنى تىلەيمەن .ئزلرنىڭ ئوغزتلىرى ئاسماندىكى يزتۇزالردىنمز كۆپ بوتزپ ،سانى دېڭىز قزملىرىدىنمز كۆپ بوتسزن .يزبىلېيلر 25:16 ئوغزتلىرىم ،ئاتاڭلر ئىبراھىمنىڭ خزداسى پەرۋەردىگارنى ،مەنمز ئزنىڭغا قانداق ئىبادەت قىلغانلىقىمنى ،ئزنىڭغا قانداق قىلىپ ئادىللىق ۋە خزشاتلىق بىلەن خىزمەت قىلغانلىقىمنى ئېسىڭلردا تزتزڭلر .ئز سىلەرنى كۆپەيۇىپ ،ئەۋلدتىرىڭلرنى ئاسماندىكى يزتۇزالردەك كۆپەيۇسزن ،سىلەرنى اېمىندا ھەققانىيلىق ئۆسۈملۈكى قىلىپ تزرغزاسزن ،بز ئۆسۈملۈك ئەۋلدتىن ئەۋلدقىچە يىلۇىزىغا سىڭىپ كەتمىسزن .يزبىلېي بايرىمى 36:6
ئىنجىلنىڭ ۇوقزپ كەتكەن كىۇزبلىرى يەھزدىيلرنىڭ پادىشاھى قەيەردە تزغزتىدۇ؟» دېگەن كىم؟ چۈنكى بىز ئزنىڭ يزتۇزاىنى شەرقۇە كۆردۇق ۋە ئزنىڭغا سەجدە« ). (Provevangelion 15:2قىلغىلى كەتدۇق ئزلر ئزنىڭغا جاۋابەن« :بىز ئاسماندىكى يزتۇزالر ئارىسىدا چاقناپ تزرغان غايەت الر بىر يزتۇزانى كۆردۇق ،باشقا بارتىق يزتۇزالردىنمز پارقىراپ تزراتۇى ،شزڭا ئزلر كۆرۈنمىدى .شزنىڭ بىلەن بىز ئىسرائىلدا بۈيۈك بىر پادىشاھ تزغزتغانلىقىنى ،شزڭا بىز ئزنىڭغا سەجدە قىلىش ئۈچۈن كەتگەنلىكىمىزنى بىلدۇق» دېدى .دانىشمەنلەر چىقىپ كەتۇى ،مانا شەرقۇە كۆرگەن يزتۇزا ئزلرنىڭ ئاتدىدا مېڭىپ ،كىچىك بال ئانىسى مەريەم بىلەن بىللە تزرغان غارنىڭ ئۈسۇىگە كېلىپ توخۇىدى .ئىنجىل 15:7،9
11
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
،شزنىڭ بىلەن بىر ۋاقىۇۇا ،ئزلرغا ئىلگىرى ئزلرنىڭ سەپىرىدە يول باشلىغزچى بوتغان يزتۇزا شەكلىدىكى بىر پەرىشۇە كۆرۈندى ئزلر ئۆا يزرتىغا قايۇقزچە بز نزرغا ئەگىشىپ ماڭدى .ئەيسا مەسىھنىڭ بوۋاقلىق دەۋرى ھەققىدىكى خزش خەۋەر 3:3 1 تېكىن ئز ئاياتنى كۆرگىلى كەتگەندە ،ئزنىڭ كۆاتىرىنىڭ ئارىسىدىن يزتۇزاغا ئوخشاش ماخاۋ كېسىلىنىڭ ئالمەتلىرىنى كۆردى ۋە نىكاھنىڭ بىكار قىلىنغانلىقىنى جاكارتىدى .ئەيسا مەسىھنىڭ بوۋاقلىق دەۋرى ھەققىدىكى خزش خەۋەر 12:9 قەبرىدە ئۆتۈك ياتقان ،تىرىك بىزگە چۈشكەن ،سېنىڭ ئۆتۈمۈڭدە بارتىق مەخلزقاتلر تىۇرىگەن ،بارتىق يزتۇزالر ھەرىكەتكە ئۆتكەن كىم؟ ئەمدى سەن ئۆتۈكلەر ئارىسىدا ئەركىنلىك ئېلىپ ،قوشزنلىرىمىزغا بىئاراملىق ئېلىپ كېلىۋاتىسەن؟ نىكودىمنىڭ خزش خەۋىرى 17:6 ،ئز يەنە مزنداق دەيدۇ« :خزدا ئىبراھىمنى دۇنياغا كەتۇۈرۈپ ،ئزنىڭغا« :ئەمدى ئاسمانغا قاراپ ،يزتۇزالرنى سانىياتىساڭ ئزلرنىڭ سانىنى ئېيت ،سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭمز شزنداق بوتىدۇ» دېدى .كورىنۇلىقلرغا -1خەت 5:10 ،قزياش ،ئاي ،يزتۇزالرنىڭ نزرغزن گزرۇپپىلىرى ۋە يزتۇزا تۈركۈملىرى ،ئز بەتگىلىگەن يوتدا ماسلىشىپ ھەرىكەت قىلىدۇ ئزلردىن قەتئىي چەتنىمەيدۇ 1 .كلىمېنت كورىنۇلىقلرغا 9:7 ئزنىڭ قاتغان قەبىلىلىرىمز شان-شەرەپكە ئېرىشەتمىگەنىدى .چۈنكى خزدا سېنىڭ ئەۋلدتىرىڭنىڭ ئاسماندىكى يزتۇزالردەك -1.كورىنۇلىقلرغا يېزىلغان خەت . 14:18بوتىدىغانلىقىنى ۋەدە قىلغان (ئز مزنداق دەيدۇ) ،ئز نېمە دەيدۇ؟ «ئز يەتۇىنچى كۈنى ئارام ئاتدى» .ئزنىڭ مەنىسى شزكى ،ئزنىڭ ئوغلى كېلىپ ،ياماننىڭ دەۋرىنى بىكار قىلىپ گزناھكارلرنى سوتلىغاندا ،قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئۆاگەرتكەندە ،ئز يەتۇىنچى كۈنى شانلىق ئارام ئاتىدۇ .بارنابانىڭ ئومزمىي خېۇى 13:6 ئزنداقۇا بىزنىڭ قزتقزاغزچىمىز دۇنياغا قانداق كۆرۈندى؟ ئاسماندا باشقا بارتىق يزتۇزالردىن ئۈسۇۈن بىر يزتۇزا چاقناپ تزراتۇى ،ئزنىڭ نزرى ئىپادىلىگىلى بوتمايۇۇى ،ئزنىڭ يېڭىلىقى ئىنسانلرنىڭ ئەقلىنى قورقزتاتۇى .قاتغان بارتىق يزتۇزالر ،قزياش ۋە ئاي بىلەن بىرتىكۇە ،بز يزتۇزانىڭ ناخشىسى ئىدى؛ ئەمما ئز ئۆاىنىڭ نزرىنى ئزلرنىڭ ھەممىسىدىن ئېشىپ كەتۇى .ئىنسانلر بز يېڭى يزتۇزانىڭ قەيەردىن كېلىپ چىققانلىقىنى ئويلپ ئەنسىرەشكە باشلىدى .ئىگناتىئزسنىڭ ئەفەسلىكلەرگە يااغان خېۇى 12-4:11 ئز خاچقا مىخلنغاندا ،پۈتۈن دۇنيا قاراڭغزتزققا چۆمدى ،قزياش يېرىم كۈن توسزتزپ قاتدى ،يزتۇزالر كۆرۈندى ،ئەمما ئزلردا غاندەك پارقىراقلىقىنى يوقاتۇى .ئۆتگەنلەرنىڭ دۇنياسى يزتزۋېۇىلدى .شزڭا ،يەھزدىيلرялپارقىراقلىق كۆرۈنمىدى .ئاي قانغا بو ئۆاتىرى «بزتخانا» دەپ ئاتايدىغان مزقەددەس جاينى كۆرمىدى ،بەتكى ئزلر يەر يۈاىدىكى چزڭقزرتزقنى ۋە ئارقا-ئارقىدىن گۈتدۈرمامىلرنىڭ كۆتۈرۈتۈۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئز خاچقا مىخلنغاندا ،پۈتۈن دۇنيا قاراڭغزتزققا چۆمدى .قزياش پۈتۈنلەي يوشزرۇنغان ،ئاسمان كۈندۈاى قاراڭغز كۆرۈندى ،شزڭا يزتۇزالر كۆرۈندى ،گەرچە ئزلرنىڭ پارقىراقلىقى يەنىل توسزتغان بوتسىمز .شزڭا ،مەن سىزنىڭ ئاتىيجانابلىقىڭىز ،پۈتۈن دۇنيادا ئزلرنىڭ ئاتۇە سائەتۇىن كەچكىچە چىراغلىرىنى يېقىپ تزرغانلىقىدىن ،خەۋەرسىز ئەمەس دەپ ئويليمەن .ئاي قانغا ئوخشاش بوتسىمز ،پۈتۈن كېچە يورۇمىدى ،گەرچە توتزپ كەتكەن بوتسىمز .يزتۇزالر ۋە ئورىئون يەھزدىيلر قىلغان گزناھلر ئۈچۈن قايغزردى .ھىرلد ۋە پىلتنىڭ خەتلىرىدىن
ئېدېن بزغچىسىدىكى ئزنۇزتغزن كىۇزبلر ،ئزلر مېنىڭ ئاتدىمدا يزتۇزالر قوشزنىنىڭ ئاقساقاتلىرى ۋە ھۆكۈمرانلىرىنى ئېلىپ كەتدى ،ماڭا ئىككى يۈا پەرىشۇە كۆرسەتۇى ئزلر يزتۇزالرنى باشقزرىدۇ ۋە ئاسمانغا خىزمەت قىلىدۇ ،قاناتلىرى بىلەن ئزچىدۇ ۋە پاراخوتۇىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى ئايلىنىپ چىقىدۇ .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 4:1 ئزنىڭ ئۆتۈشى ۋە قايۇىشى تۆت چوڭ يزتۇزا بىلەن بىللە كېلىدۇ ،ھەر بىر يزتۇزانىڭ ئاسۇىدا قزياش چاقىنىڭ ئوڭ تەرىپىدە مىڭ يزتۇزا ،سول تەرىپىدە تۆت يزتۇزا بار ،ھەر بىر يزتۇزانىڭ ئاسۇىدا مىڭ يزتۇزا بار ،جەمئىي سەككىز مىڭ يزتۇزا ،قزياش بىلەن ئۈاتۈكسىز ئزچزپ تزرىدۇ .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 11:4 ئز يەردىن ئز كىشىلەر مېنى ئېلىپ ئاتۇىنچى قەۋەت ئاسمانغا ئېلىپ چىقۇى ،ئز يەردە مەن يەتۇە پەرىشۇە توپىنى كۆردۈم ،ئزلر ناھايىۇى پارلق ۋە شانلىق ئىدى ،ئزلرنىڭ چىرايلىرى قزياشنىڭ نزرىدىنمز پارقىراپ تزراتۇى ،ئزلرنىڭ چىرايلىرى ،ھەرىكەتلىرى
12
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
ياكى كىيىنىش ئزسلزبىدا ھېچقانداق پەرق يوق ئىدى .بزلر تەرتىپ تۈاۈپ ،يزتۇزالرنىڭ يۆنىلىشىنى ،ئاينىڭ ئۆاگىرىشىنى ياكى قزياشنىڭ ئايلىنىشىنى ۋە دۇنيانىڭ ياخشى ھۆكۈمرانلىقىنى ئۆگىنىدۇ .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 19:1 ئز ماڭا ئاسمان ،يەر ۋە دېڭىزنىڭ بارتىق ئىشلىرىنى ،بارتىق ئېلېمېنۇلرنى ،ئزلرنىڭ ئۆتۈش-كېۇىشلىرىنى ،گۈتدۈرمامىلرنىڭ ،گۈتدۈرتىشىنى ،قزياش ۋە ئاينىڭ ،يزتۇزالرنىڭ ئۆاگىرىش-كېۇىشلىرىنى ،پەسىللەرنى ،يىللرنى ،كۈنلەرنى ۋە سائەتلەرنى شاماتنىڭ چىقىشىنى ،پەرىشۇىلەرنىڭ سانىنى ،ئزلرنىڭ ناخشىلىرىنىڭ شەكىللىنىشىنى ،بارتىق ئىنسانىي نەرسىلەرنى ،ھەر بىر ئىنسان ناخشىسى ۋە ھاياتىنىڭ تىلىنى ،ئەمرتەرنى ،كۆرسەتمىلەرنى ،شېرىن ئاۋااتىق ناخشىلرنى ۋە ئۆگىنىشكە تېگىشلىك بارتىق نەرسىلەرنى سۆاتەپ بەردى .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 23:1 مەن يورۇقلزق ۋە قاراڭغزتزقۇىن بىر نەرسىنى ئايرىشنى بزيرۇدۇم ،مەن« :قاتىن بوتزڭلر» دېدىم ،ئز شزنداق بوتدى ،مەن ئزنى ،يورۇقلزق بىلەن تارقاتۇىم ،ئز سزغا ئايلندى ،مەن ئزنى يورۇقلزقنىڭ ئاسۇىدىكى قاراڭغزتزققا تارقاتۇىم ،ئاندىن مەن سزلرنى يەنى تېگى يوقنى مزسۇەھكەملىدىم ،مەن سزنىڭ ئەتراپىغا نزر ئاساسى ياسىدىم ،ئىچىدىن يەتۇە ئايلنما ياسىدىم ،ئزنى ھۆل ۋە قزرۇق كىرىسۇاتغا ،يەنى ئەينەككە ،سزلرنىڭ ۋە باشقا ئېلېمېنۇلرنىڭ ئايلىنىشىغا ئوخشايدىغان قىلىپ تەسۋىرتىدىم ،مەن ئزلرنىڭ ھەر بىرىگە يوتىنى ،يەتۇە يزتۇزانىڭ ئاسماندىكى ھەر بىرىگە ئزلرنىڭ شزنداق ماڭىدىغانلىقىنى كۆرسەتۇىم ،مەن ئزنىڭ ياخشى ئىكەنلىكىنى كۆردۈم .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 27:1 ،تۆتىنچى كۈنى مەن ئاسمان چەمبەرتىرىدە چوڭ چىراغلر بوتزشىنى بزيرۇدۇم .بىرىنچى ئەڭ ئۈسۇۈنكى چەمبەرگە يزتۇزالرنى كرۇنونى ،ئىككىنچىسىگە ئافرلدىۇنى ،ئۈچىنچىسىگە ئارىسنى ،بەشىنچىسىگە اېئزسنى ،ئاتۇىنچىسىغا ئېرمىسنى ،يەتۇىنچىسىگە كىچىك ئاينى قويزپ ،ئزنى كىچىك يزتۇزالر بىلەن بېزەپ قويدۇم .ئاسۇىنقىسىغا قزياشنى كۈندۈانىڭ يورۇتزشى ،ئاي ۋە يزتۇزالرنى كېچىنىڭ يورۇتزشى ئۈچۈن قويدۇم .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 5-30:3 مەن ئزنىڭغا تۆت قىسىمدىن ،شەرق ،غەرب ،جەنزب ۋە شىماتدىن بىر ئىسىم قويدۇم ،ئزنىڭغا تۆت ئالھىدە يزتۇزا قويدۇم ،ئزنىڭ »ئىسمىنى ئادەم دەپ ئاتىدىم ،ئزنىڭغا ئىككى يوتنى ،يەنى يورۇقلزق ۋە قاراڭغزتزقنى كۆرسەتۇىم ،ئزنىڭغا« :بز ياخشى ،ئز يامان دېدىم ،بزنىڭ بىلەن مەن ئزنىڭ ماڭا بوتغان مزھەببىۇى ياكى نەپرىۇى بارتىقىنى ،ئزنىڭ مىللىۇىدىن كىمنىڭ مېنى سۆيىدىغانلىقىنى ئېنىق بىلىشىمنى ئۈمىد قىلىمەن .چۈنكى مەن ئزنىڭ تەبىئىۇىنى كۆردۈم ،ئەمما ئز ئۆاىنىڭ تەبىئىۇىنى كۆرمىدى ،شزڭا كۆرمىگەنلىكى ئۈچۈن ئز تېخىمز ئېغىر گزناھ قىلىدۇ ،مەن« :گزناھۇىن كېيىن ئۆتۈمدىن باشقا نېمە بار؟» دېدىم .مەن ئزنىڭغا ئزخلىدىم ،ئز ئزخلپ قاتدى .مەن ئزنىڭدىن بىر قوۋۇرغا ئېلىپ ،ئزنىڭغا ئايال ياراتۇىم ،ئۆتۈم ئزنىڭ ئاياتى ئارقىلىق كېلىشى ئۈچۈن ،مەن ئزنىڭ ئاخىرقى سۆاىنى ئېلىپ ،ئزنىڭ ئىسمىنى ئانا ،يەنى ئېۋا دەپ ئاتىدىم .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 16-30:13 مەن يزتۇزالرنى ،ئزلرنىڭ سانسىز كۆپلۈكىنى ئۆتچەپ ،تەسۋىرتەپ چىقۇىم .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 40:3 مەن ئوتۇىن يزتۇزالرنى كېسىپ ،ئاسماننى بېزەپ ،ئزنىڭ ئوتۇزرىسىغا قويدۇم .ئېنوخنىڭ سىرتىرى 47:6 ئز ئاسماننى ئۆتچەپ ،يزتۇزالرنى تىكلىدى ،ۋە مەخلزقاتنى قزرۇپ ،ئزنى ئورناتۇى :سزليماننىڭ قەسىمى 16:11 شزڭا ،پاك رلھلزق ئانا ،سېنىڭ چىداملىقلىقىڭغا بوتغان ئۈمىدىڭ خزدانىڭ قوتىدا ئىكەنلىكىگە ئىشىنىپ ،خزشال بول .ئاسماندىكى يزتۇزالر ئارىسىدىكى ئاي سېنىڭ يەتۇە يزتۇزاغا ئوخشاش ئوغلىڭنىڭ ھەققانىيەت يوتىنى يورۇتزپ ،خزدانىڭ ئاتدىدا شان-شەرەپ بىلەن تزرغىنىڭدەك شانلىق ئەمەس .سەن ئزلر بىلەن بىللە ئاسماندا تزرىسەن .چۈنكى سېنىڭ بال تزغزشزڭ ئىبراھىمنىڭ ئوغلىدىن : 4-6كەتگەن 4 .ماككابىي 8 :ئابىقام ئزنىڭغا« :ئى رەببىم ،سەن ئايغا ئوخشايسەن ،ئاتىيلىرىڭ سەييارىلەر ۋە يزتۇزالرغا ئوخشايسەن» دېدى .پىرئەۋن ئزنىڭغا .بار ،ئەتە بز يەردە بول» دېدى .ئاھىكارنىڭ ھېكايىسى «5:41،46 ھەيقەر ئزنىڭغا مزنداق دېدى :مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ئاسماننىڭ ئىلھى ،ئزنىڭ ئاتىيلىرى چاقماق ۋە گۈتدۈرماما ،ئز خاتىغان ۋاقىۇۇا شامال چىقىدۇ ۋە يامغزر ياغىدۇ .ئز گۈتدۈرمامىغا بزيرۇق قىلىدۇ ،ئز چاقماق ياغدۇرىدۇ ۋە يامغزر ياغدۇرىدۇ ،ئز قزياشنى تزتىدۇ ،ئز نزرىنى بەرمەيدۇ ،ئاي ۋە يزتۇزالرنى تزتىدۇ ،ئزلر ئايلنمايدۇ .ئز بورانغا بزيرۇق قىلىدۇ ،ئز چىقىدۇ ،يامغزر .ياغىدۇ ،ئز ئاپرېلنى ئاياغ ئاسۇى قىلىدۇ ،گۈتلىرى ۋە ئۆيلىرىنى ۋەيران قىلىدۇ .ئاھىقەرنىڭ ھېكايىسى 52-5:50 ئاندىن پەرۋەردىگار يېڭى بىر رلھانىينى تەيىنلەيدۇ .پەرۋەردىگارنىڭ بارتىق سۆاتىرى ئزنىڭغا ئاشكارىلىنىدۇ .ئز نزرغزن كۈنلەر : 13-15ئىچىدە يەر يۈاىدە ئادىل ھۆكۈم چىقىرىدۇ .ئزنىڭ يزتۇزاى ئاسماندا پادىشاھنىڭكىدەك چاقنايدۇ .تېۋىينىڭ ئەھدىسى 5 13
ئىنجىل سېلېنوتوگىيىسى -ازرلق ئزي ،قوتلىرىڭنىڭ ئىشى بوتغان ئاسمانلىرىڭنى ،سەن بەتگىلىگەن ئاي ۋە يزتۇزالرنى ئويلىسام ئىنسان كىم؟ سەن ئزنىڭغا دىققەت قىلغزدەك ،ئىنسان ئوغلى كىم؟ اەبزر 4-8:3
بزنىڭدىن كېيىن ،ياقزپۇىن سىلەرگە تىنچلىق ئىچىدە بىر يزتۇزا چىقىدۇ ،مېنىڭ ئەۋلدتىرىمدىن ھەققانىيەت قزياشىغا ئوخشاش بىر ئادەم چىقىدۇ ،ئز ئىنسانلر بىلەن بىللە مزليىملىق ۋە ھەققانىيەت ئىچىدە ماڭىدۇ ،ئزنىڭدا ھېچقانداق گزناھ بوتمايدۇ .يەھزدانىڭ ئەھدىسى 4: 20-23 قزياش ،ئاي ۋە يزتۇزالر ،ئزلرنىڭ تەرتىپىنى ئۆاگەرتمەڭلر ،سىلەرمز قىلمىشلىرىڭلرنىڭ قاليمىقانلىقىدا خزدانىڭ قانزنىنى ئۆاگەرتمەڭلر .نافۇاتى ئەھدىسى 1:24
14