ياشېر
1باب1ئاندىن خۇدا« :بىز ئىنساننى ئۆز سۈرىتىمىزدە ،ئۆزىمىزگە ئوخشاش قىلىپ يارىتايلى »دېدى .خۇدا ئىنساننى ئۆز سۈرىتىدە ياراتتى. 2خۇدا يەردىن ئىنساننى ياراتتى ،ئۇ ئۇنىڭ بۇرنىغا ھاياتلىق نەپىسىنى پۈۋلىدى .شۇنىڭ بىلەن ئىنسان سۆزلىيەلەيدىغان جانلىق جانغا ئايلندى. 3پەرۋەردىگار مۇنداق دېدى« :ئىنساننىڭ يالغۇز بولۇشى ياخشى ئەمەس ،مەن ئۇنىڭغا ياردەمچى بولىمەن». 4پەرۋەردىگار ئادەم ئاتانى قاتتىق ئۇيقۇغا چۈشۈردى .ئۇ ئۇخلپ قالدى .ئۇ قوۋۇرغىسىنىڭ بىرىنى ئېلىۋېتىپ ،ئۈستىگە گۆش ياساپ ، شەكىل چىقىرىپ ،ئادەمگە ئېلىپ كەلدى .ئادەم ئۇيقۇسىدىن ئويغىنىپ ،بىر ئايال ئۇنىڭ ئالدىدا تۇراتتى. 5ئۇ« :بۇ مېنىڭ سۆڭىكىمدىن چىققان سۆڭەك ،ئۇ ئايال دەپ ئاتىلىدۇ ،چۈنكى ئۇ ئىنساندىن ئېلىنغان »دېدى .ئادەم ئۇنىڭغا ھاۋا دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى ئۇ ھەممە جانلىقلرنىڭ ئانىسى ئىدى. 6خۇدا ئۇلرنى ياراتقان كۈنى ئۇلرغا بەخت ئاتا قىلىپ ،ئىسىملىرىنى ئادەم بىلەن ھاۋا دەپ قويدى .پەرۋەردىگار خۇدا« :ئۈزڭڭلر كۆپىيىپ ،يەر يۈزىنى تولدۇرۇڭلر »دېدى. 7پەرۋەردىگار خۇدا ئادەم بىلەن ئۇنىڭ ئايالىنى ئېلىپ ،ئۇلرنى ئېدەن باغچىسىغا قويۇپ ،باغنى پەرۋىش قىلىپ ،ئاسراشقا بۇيرۇدى .ئۇ ئۇلرغا« :باغچىدىكى ھەر بىر دەرەختىن يېسەڭلر بولىدۇ ،لېكىن ياخشىلىق بىلەن يامانلىقنى بىلىش دەرەختىن يېمەڭلر ،چۈنكى ئۇنىڭدىن يېسەڭلر ،چوقۇم ئۆلىسىلەر »دېدى. 8خۇدا ئۇلرغا بەرىكەت بېرىپ ،بۇيرۇق قىلغاندىن كېيىن ،ئۇلردىن ئايرىلدى .ئادەم ۋە ئۇنىڭ ئايالى پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە باغدا ياشىدى. 9خۇدا ئۇلر بىلەن بىرلىكتە يەر يۈزىدە ياراتقان يىلن ،ئۇلرنى خۇدانىڭ ئۇلرغا بۇيرۇغان بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلىشقا ئۈندەش ئۈچۈن ئۇلرغا كەلدى. 10يىلن ئايالنى بىلىم دەرىخىدىن يېيىشكە ئازدۇردى .ئايال يىلننىڭ ئاۋازىغا قۇلق سېلىپ ،خۇدانىڭ سۆزىدىن چىقىپ ،ياخشىلىق بىلەن يامانلىقنى بىلىش دەرىخىدىن مېۋە ئېلىپ يېدى ،ئېرىگىمۇ بەردى ،ئېرىگىمۇ يېدى. 11ئادەم بىلەن ئايالى خۇدانىڭ ئۇلرغا بۇيرۇغان بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلدى ،خۇدا بۇنى بىلىپ تۇرۇپ ،ئۇلرغا غەزەپلەندى ۋە ئۇلرنى لەنەتلىدى. 12شۇ كۈنى پەرۋەردىگار خۇدا ئۇلرنى ئېدەن باغچىسىدىن قوغلپ چىقىرىپ ،ئۆزلىرى ئېلىنغان يەرنى تېرىدى .ئۇلر ئېدەن باغچىسىنىڭ شەرقىگە بېرىپ ئولتۇراقلشتى .ئادەم ئايالى ھاۋا بىلەن يېقىنلشتى ،ھاۋا ئىككى ئوغۇل ،ئۈچ قىز تۇغدى. 13ئۇ تۇنجى ئوغلىنىڭ ئىسمىنى قابىلغا قويدى .ئۇ« :مەن پەرۋەردىگاردىن بىر ئادەمنى تاپتىم »دېدى .يەنە بىرىنىڭ ئىسمىنى ھابىلغا قويدى . ئۇ« :بىز بۇ دۇنياغا بىھۇدە كەلدۇق ،بىھۇدە يەردىن ئېلىپ كېتىلىمىز »دېدى. 14بالىلر چوڭ بولدى ،ئاتىسى ئۇلرغا بۇ زېمىننى مىراس قىلىپ بەردى .قابىل دېھقان ،ھابىل قوي باققۇچى بولدى. 15بىر قانچە يىلدىن كېيىن ،ئۇلر پەرۋەردىگارغا تەخمىنەن بىر قۇربانلىق ئېلىپ كەلدى .قابىل يەر مېۋىسىدىن ،ھابىل پادىلىرىنىڭ تۇنجى تۇغۇلغانلىرىدىن ياغلىرىدىن قۇربانلىق ئېلىپ كەلدى .خۇدا ھابىلغا ۋە ئۇنىڭ قۇربانلىقىغا يۈزلىنىپ ،ئۇنى قوبۇل قىلدى .ئاسماندىن پەرۋەردىگاردىن ئوت چۈشۈپ ،ئۇنى كۆيدڭرڭۋەتتى. 16پەرۋەردىگار قابىلغا ۋە ئۇنىڭ قۇربانلىقىغا يۈزلەنمىدى ،چۈنكى ئۇ يەردىكى ناچار مېۋىلەردىن پەرۋەردىگارغا ئېلىپ كەلگەنىدى .قابىل بۇنىڭ ئۈچۈن ئىنىسى ھابىلغا ھەسەت قىلىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن باھانە ئىزدەۋاتاتتى. 17بىر مەزگىلدىن كېيىن ،قابىل بىلەن ئۇنىڭ ئىنىسى ھابىل بىر كۈنى ئېتىزلىققا بېرىپ ئىشلىدى .ئۇلر ئىككىسى ئېتىزلىقتا ئىدى .قابىل يەر تېرىۋاتاتتى ،ھابىل قويلىرىغا يەم بېرىۋاتاتتى .قويلر قابىلنىڭ يەر تېرىغان يېرىدىن ئۆتۈپ كەتتى ،بۇ ئۇنىڭغا قاتتىق قايغۇردى. 18قابىل غەزەپ بىلەن ئىنىسى ھابىلغا يېقىنلشتى .ھابىل ئۇنىڭغا« :سەن مېنىڭ زېمىنىمدا تۇرۇپ ،پادىلىرىڭنى ئوتلىتىش ئۈچۈن ئېلىپ كەلگىدەك نېمە ئىش قىلدىڭ؟ »دېدى. 19ھابىل ئىنىسى قابىلغا جاۋاب بېرىپ« :مېنىڭ قويلىرىمنىڭ گۆشىنى يەپ ،يۇڭىدىن كىيىم كىيگۈدەك نېمە ئۈچۈن مەن بىلەن سەن ئوتتۇرىسىدا بىرەر ئىش بار؟ »دېدى. 20ئەمدى ئۆزڭڭگە كىيىم كىيدڭرگەن قويلىرىمنىڭ يۇڭىنى يېشىپ ،يېگەن مېۋىلىرى ۋە گۆشلىرى ئۈچۈن ماڭا ھەق بەر .بۇنى قىلغاندىن كېيىن ،سەن ئېيتقاندەك ،مەن سېنىڭ زېمىنىڭدىن كېتىمەن. 21قابىل ئىنىسى ھابىلغا« :ئەگەر مەن سېنى بۈگۈن ئۆلتۈرسەم ،قېنىڭنى كىم تۆلەيدۇ؟ »دېدى. 22ھابىل قابىلغا جاۋاب بېرىپ« :بىزنى يەر يۈزىدە ياراتقان خۇدا مېنىڭ ئىشىم ئۈچۈن ئىنتىقام ئالىدۇ ،ئەگەر مېنى ئۆلتۈرسەڭ ،ئۇ سەندىن مېنىڭ قېنىمنى تەلەپ قىلىدۇ ،چۈنكى پەرۋەردىگار ھۆكۈم چىقارغۇچى ۋە ھۆكۈم چىقارغۇچىدۇر ،ئۇ ئىنساننىڭ يامانلىقىغا ،يامان ئادەمنىڭ يەر يۈزىدە قىلغان يامانلىقىغا يارىشا جازا بېرىدۇ »دېدى. 23ئەگەر مېنى بۇ يەردە ئۆلتۈرسىڭىز ،خۇدا سىزنىڭ يوشۇرۇن ئوي-پىكىرلىرىڭىزنى بىلىدۇ ،شۇڭا بۈگۈن ماڭا قىلغان يامانلىقىڭىز ئۈچۈن سىزنى جازاليدۇ. 24قابىل ئىنىسى ھابىلنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،بۇ ئىشنى ئېيتقانلىقى ئۈچۈن ئىنىسى ھابىلغا غەزەپلەندى. 25قابىل دەرھال ئورنىدىن تۇرۇپ ،يەر ھەيدەش ئەسۋابىنىڭ تۆمۈر قىسمىنى ئالدى .ئۇ ئاكىسىنى ئۇرۇپ ئۆلتۈردى .قابىل ئاكىسى ھابىلنىڭ قېنىنى يەرگە تۆكتى .ھابىلنىڭ قېنى قويلرنىڭ ئالدىغا ئېقىپ كەتتى. 26بۇنىڭدىن كېيىن ،قابىل ئىنىسىنى ئۆلتۈرگەنلىكىگە پۇشايمان قىلدى ،ئۇ قايغۇغا چۆمدى ،ئۇنىڭغا يىغلىدى ،بۇ ئۇنى قاتتىق ئازابلىدى. 27قابىل ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئېتىزغا بىر ئۆڭكۈر قېزىپ ،ئىنىسىنىڭ جەسىتىنى شۇ يەرگە قويۇپ ،توپا بىلەن ئۈستىنى قاپلىدى. 28پەرۋەردىگار قابىلنىڭ ئۆز ئىنىسىغا قىلغانلىرىنى كۆرڭپ قالدى .پەرۋەردىگار قابىلغا كۆرڭنۈپ« :سەن بىلەن بىللە بولغان ئىنىڭ ھابىل قەيەردە؟ »دەپ سورىدى. 1
ياشېر
29قابىل ئۆزىنى ئەيىبلەپ« :بىلمەيمەن ،مەن ئاكامنىڭ قاراۋۇلىمۇ؟ »دېدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا« :سەن نېمە قىلدىڭ؟ »دېدى .ئىنىڭنىڭ قېنى سەن ئۇنى ئۆلتۈرگەن يەردىن ماڭا پەرياد قىلىۋاتىدۇ. 30سەن ئىنىڭنى ئۆلتۈرڭپ ،مېنىڭ ئالدىمدا ئىككى يۈزلۈك قىلدىڭ ،كۆڭلۈڭدە مەن سېنى كۆرمىگەنلىكىمنى ،قىلمىشلىرىڭنى بىلمىگەنلىكىمنى ئويلىدىڭ. 31لېكىن سەن بۇ ئىشنى قىلىپ ،ئىنىڭنى بىكارغا ئۆلتۈردڭڭ ،چۈنكى ئۇ ساڭا توغرا سۆزلىگەنىدى .شۇڭا ئىنىڭنىڭ قېنىنى سېنىڭ قولۇڭدىن قوبۇل قىلىش ئۈچۈن ئاغزىنى ئاچقان ۋە ئۇنى دەپنە قىلغان تۇپراق ساڭا لەنەت بولسۇن! 32سەن ئۇنى تېرىساڭمۇ ،ئۇ ساڭا ئىلگىرىكىدەك كۈچ بەرمەيدۇ .چۈنكى يەر تىكەن ۋە چىۋىن ئۆستۈرىدۇ ،سەن ئۆلگۈچە يەر يۈزىدە ئادىشىپ يۈرىسەن. 33بۇ ۋاقىتتا ،قابىل پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىدىن ،يەنى ئۆزى تۇرغان يەردىن ئايرىلىپ ،ئۆزى ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن بىللە ئېدەن باغىنىڭ شەرقىدىكى زېمىندا ئايلىنىپ يۈردى. 34شۇ چاغلردا قابىل ئايالى بىلەن يېقىنلشتى .ئۇ ھامىلىدار بولۇپ بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ ئوغلىنىڭ ئىسمىنى ھانوخ قويدى« .شۇنىڭدىن كېيىن پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا يەر يۈزىدە خاتىرجەملىك ۋە خاتىرجەملىك ئاتا قىلدى »دېدى. 35شۇ چاغدا قابىل شەھەر قۇرۇشقا باشلىدى .ئۇ شەھەرنى قۇرۇپ ،شەھەرنىڭ ئىسمىنى ئوغلىنىڭ ئىسمى بىلەن ئېنوخ دەپ ئاتىدى .چۈنكى شۇ كۈنلەردە پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا يەر يۈزىدە ئاراملىق بەرگەنىدى .ئۇ ئىلگىرىكىدەك ئايلىنىپ يۈرمىدى. 36ئىراد ئېنوختىن تۇغۇلدى ،ئىراد مېخۇيائېلنى ،مېخۇيائېل مېتۇسائېلنى تۇغدى. 2باب1ئادەم يەر يۈزىدە ياشىغاندىن كېيىن ،ئۇ يەنە ئايالى ھاۋا بىلەن تونۇشتى .ھاۋا ھامىلىدار بولۇپ ،ئۇنىڭ سۈرىتىدە بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ ئۇنىڭغا ئوخشايدىغان بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ ئۇنىڭغا« :خۇدا ماڭا قابىلنىڭ ئۆلتۈرڭشى بىلەن ھابىلنىڭ ئورنىغا يەنە بىر ئوغۇل بەردى »،دەپ ئىسىم قويدى. 2سېت بىر يۈز بەش ياشانغاندا بىر ئوغۇل پەرزەنت كۆردى .سېت ئوغلىنىڭ ئىسمىنى ئېنوش قويدى .ئۇ« :شۇ چاغدا ئىنسان ئەۋلدلىرى كۆپىيىپ ،خۇداغا قارشى چىقىپ ،گۇناھ قىلىپ ،ئۆز جانلىرىنى ۋە قەلبىنى ئازابلشقا باشلىدى »دېدى. 3ئېنوشنىڭ دەۋرىدە ،ئىنسان ئەۋلدلىرى خۇداغا قارشى ئىسيان كۆتۈرڭپ ،گۇناھ قىلىشقا باشلىدى .بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئىنسان ئەۋلدلىرىغا بولغان غەزىپىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى. 4ئىنسانلر باشقا ئىلھلرغا چوقۇندى ،ئەمما ئۇلرنى زېمىندا ياراتقان پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ قالدى .ئۇ چاغلردا ،ئىنسانلر مىس ، تۆمۈر ،ياغاچ ۋە تاشتىن بۇتلرنى ياساپ ،ئۇلرغا سەجدە قىلىپ ،ئىبادەت قىلدى. 5ھەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ ئىلھىنى ياساپ ،ئۇلرغا سەجدە قىلدى .ئېنوش ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئۆمرىدە ئىنسان ئەۋلدلىرى پەرۋەردىگاردىن ۋاز كەچتى .ئۇلرنىڭ يەر يۈزىدە قىلغان رەزىل ئىشلىرى ۋە قىلمىشلىرى سەۋەبىدىن پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى قوزغالدى. 6پەرۋەردىگار گىھون دەرياسىنىڭ سۈيىنى ئۇلرنى بېسىپ چۈشۈردى ،ئۇلرنى ۋەيران قىلىپ كۆيدڭرڭۋەتتى ،يەر يۈزىنىڭ ئۈچتىن بىر قىسمىنى ۋەيران قىلدى .شۇنداقتىمۇ ،ئىنسان ئەۋلدلىرى يامان يوللىرىدىن قايتمىدى ،پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە يامان ئىشلرنى قىلىشقا قوللىرىنى سوزدى. 7ئۇ كۈنلەردە يەر يۈزىدە ئۇرۇق ئېكىش ،ئورۇش يوق ئىدى ،ئىنسانلرغا يېمەك-ئىچمەك يوق ئىدى ،ئاچارچىلىق قاتتىق ئىدى. 8ئۇلر ئاشۇ كۈنلەردە يەرگە چاچقان ئۇرۇقلر تىكەن ،تىكەن ۋە چاتقاللرغا ئايلندى .چۈنكى ئادەم ئاتا دەۋرىدىن باشلپ ،خۇدانىڭ يەر يۈزىگە قىلغان لەنىتى ھەققىدە مۇنداق دېيىلگەن :ئادەم ئاتا پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا گۇناھ قىلغانلىقى ئۈچۈن ،خۇدانىڭ يەر يۈزىگە قىلغان لەنىتى. 9ئىنسانلر خۇداغا قارشى ئىسيان كۆتۈرڭپ ،گۇناھ قىلىپ ،قىلمىشلىرىنى بۇزۇپ ،يەر يۈزىمۇ بۇزۇلدى. 10ئېنوش توقسان ياشقا كىرىپ ،قېناننى تۇغدى. 11قېنان چوڭ بولۇپ ،قىرىق ياشقا كىردى .ئۇ دانا بولۇپ ،بارلىق دانالىقلرنى بىلىدىغان ۋە ماھارەتلىك بولدى .ئۇ بارلىق ئىنسان ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى ،ئىنسانلرنى دانالىق ۋە بىلىمگە يېتەكلىدى .چۈنكى قېنان ناھايىتى دانا ئادەم بولۇپ ،بارلىق دانالىقلرنى چۈشىنىدىغان ئىدى .ئۇ ئۆزىنىڭ دانالىقى بىلەن رھھلر ۋە جىنلرنى باشقۇراتتى. 12قېنان ئۆزىنىڭ دانالىقى ئارقىلىق خۇدانىڭ يەر يۈزىدە گۇناھ قىلغان ئىنسانلرنىڭ ئەۋلدلىرىنى ھالك قىلىدىغانلىقىنى ۋە كېيىنكى كۈنلەردە پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرغا توپان سۈيىنى ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى بىلدى. 13شۇ كۈنلەردە ،قەينان كەلگۈسىدە يۈز بېرىدىغان ئىشلرنى تاش تاختىلرغا يېزىپ ،ئۇلرنى ئۆزىنىڭ خەزىنىسىگە قويدى. 14قېنان پۈتۈن يەر يۈزىگە ھۆكۈمرانلىق قىلدى ،ئۇ ئىنسانلرنىڭ بەزىلىرىنى خۇداغا خىزمەت قىلىشقا باشلىدى. 15قېينان يەتمىش ياشقا كىرگەندە ،ئۈچ ئوغۇل ۋە ئىككى قىز پەرزەنت كۆردى. 16قېناننىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :تۇنجىسىنىڭ ئىسمى ماخللېل ،ئىككىنچىسىنىڭ ئىسمى ئېنان ،ئۈچىنچىسىنىڭ ئىسمى مېرېد ، ئۇلرنىڭ سىڭىللىرى ئادە ۋە زىلل ئىدى .بۇلر قېناننىڭ ئۇنىڭدىن تۇغۇلغان بەش ئوغلى. 17مېتۇسائېلنىڭ ئوغلى لمېك قېينان بىلەن توي قىلىپ ،ئىككى قىزىنى خوتۇنلۇققا ئالدى .ئادا ھامىلىدار بولۇپ ،لمېكتىن بىر ئوغۇل تۇغدى . ئۇ لمېكنىڭ ئىسمىنى يابال قويدى. 18ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى ۋە ئۇنىڭ ئىسمىنى يۇبال قويدى .زىللھنىڭ سىڭلىسى ئۇ كۈنلەردە تۇغماس بولۇپ ،بالىسى يوق ئىدى. 2
ياشېر
19چۈنكى شۇ كۈنلەردە ،ئىنسان ئەۋلدلىرى خۇداغا قارشى چىقىشقا باشلىدى ،خۇدانىڭ ئادەم ئاتاغا بەرگەن ئەمرلىرىگە خىلپلىق قىلىپ ، يەر يۈزىدە كۆپىيىپ ،كۆپىيىشنى بۇيرۇدى. 20بەزى ئىنسانلر ئاياللىرىنىڭ گۈزەللىكىنى ساقلپ قېلىش ۋە گۈزەل قىياپىتىنى يوقىتىش ئۈچۈن ،ئۇلرغا تۇغماس قىلىدىغان بىر خىل ئىچىملىك ئىچۈردى. 21ئىنسانلرنىڭ ئوغۇللىرى ئاياللىرىنىڭ بەزىلىرىنى سۇغا زارىقتۇرغاندا ،زىلل ئۇلر بىلەن بىللە سۇ ئىچتى. 22بال تۇغىدىغان ئاياللر ئەرلىرى ھايات ۋاقتىدا تۇل ئاياللرغا ئوخشاپ ،پەقەت تۇغماس ئاياللرغىل باغلىنىپ قالغانلىقتىن ،ئەرلىرىنىڭ نەزىرىدە يىرگىنىچلىك كۆرڭندى. 23كۈنلەر ئۆتۈپ ،يىللر ئۆتكەندىن كېيىن ،زىلل قېرىپ قالغاندا ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ تۇغۇلۇشىنى ئاچتى. 24ئۇ ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى ۋە ئۇنىڭ ئىسمىنى تۇبال قابىل قويدى .ئۇ« :مېنىڭ بەدىنىم قۇرۇپ كەتكەندىن كېيىن ،مەن ئۇنى ھەممىگە قادىر خۇدادىن تاپتىم »دېدى. 25ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر قىز تۇغدى .ئۇ« :مېنىڭ بەدىنىم قۇرۇپ كەتكەندىن كېيىن ،مەن خۇشاللىققا چۆمدڭم »،دېدى .ئۇ قىزنىڭ ئىسمىنى نائاما قويدى. 26لمېك قېرىپ ،قېرىپ قالغانىدى ،كۆزلىرى ئاجىزلىشىپ ،كۆرەلمەيتتى .ئوغلى تۇبال قابىل ئۇنى باشلپ ماڭدى .بىر كۈنى لمېك ئېتىزلىققا باردى ،ئوغلى تۇبال قابىل ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى .ئۇلر ئېتىزلىقتا ماڭغاندا ،ئادەمنىڭ ئوغلى قابىل ئۇلرغا قاراپ ماڭدى .چۈنكى لمېك ناھايىتى قېرىپ ،كۆپ كۆرەلمەيتتى ،ئوغلى تۇبال قابىل بولسا ناھايىتى ياش ئىدى. 27تۇبال قابىل ئاتىسىغا ئوقيانى تارتىشنى ئېيتتى .ئۇ ئوقيا بىلەن يىراقتىكى قابىلنى ئۇردى .قابىل ئۇلرغا ھايۋانغا ئوخشاپ قالغانلىقى ئۈچۈن ، ئۇ ئۇنى ئۆلتۈردى. 28قابىل يىراقتا تۇرغان بولسىمۇ ،ئوقلر ئۇنىڭ بەدىنىگە كىرىپ كەتتى ،ئۇ يەرگە يىقىلىپ ئۆلدى. 29پەرۋەردىگار قابىلنىڭ قىلغان يامانلىقلىرىنىڭ جازاسىنى ئۇنىڭ ئىنىسى ھابىلغا قىلغان يامانلىقىغا ئاساسەن قايتۇردى .بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئېيتقانلىرى ئىدى. 30قابىل ئۆلگەندىن كېيىن ،لمەك بىلەن تۇبال ئۆزلىرى ئۆلتۈرگەن ھايۋاننى كۆرگىلى باردى .ئۇلر چوڭ ئاتىسى قابىلنىڭ يەرگە يىقىلىپ ئۆلگەنلىكىنى كۆردى. 31لمېك بۇنى قىلىپ قاتتىق قايغۇردى ۋە قوللىرىنى بىر-بىرىگە ئۇرۇپ ئوغلىنى ئۆلتۈرڭۋەتتى. 32لمېكنىڭ ئاياللىرى ئۇنىڭ قىلغانلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى. 33لمېكنىڭ ئاياللىرى شۇ كۈندىن باشلپ ئۇنىڭدىن نەپرەتلەندى ،چۈنكى ئۇ قابىل بىلەن تۇبال قابىلنى ئۆلتۈرگەنىدى .لمېكنىڭ ئاياللىرى ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ ،ئۇنىڭ گېپىگە قۇلق سالمىغانىدى. 34لمەك ئاياللىرىنىڭ يېنىغا كەلگەندە ،ئۇلرنىڭ بۇ ئىشنى ئاڭلشقا ئۈندىدى. 35ئۇ ئاياللىرى ئادا ۋە زىللغا« :ئېي لمېكنىڭ ئاياللىرى ،مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سېلىڭلر !سىلەر ھازىر مېنىڭ يارىلىرىم بىلەن بىر ئادەمنى ،يارىلىرىم بىلەن بىر بالىنى ئۆلتۈرگەنلىكىمنى ،زھراۋانلىق قىلمىغانلىقى ئۈچۈن ئۆلتۈرگەنلىكىمنى ئويلپ ،ئېيتتىڭلر .ئەمما مېنىڭ قېرىپ قالغانلىقىمنى ،چاچلىرىمنىڭ ئاقىرىپ كەتكەنلىكىنى ،كۆزڭمنىڭ ياشتىن ئۆتۈپ ئېغىرلىشىپ كەتكەنلىكىنى ،بۇ ئىشنى بىلمەي قىلغانلىقىمنى بىلىسىلەر »دېدى. 36لمېكنىڭ ئاياللىرى ئۇنىڭ بۇ ئىشىغا قۇلق سېلىپ ،ئاتىسى ئادەمنىڭ مەسلىھەتى بىلەن ئۇنىڭغا قايتىپ كەلدى .ئەمما ئۇلر ئۇنىڭدىن كېيىن بال تۇغمىدى .چۈنكى ئۇلر خۇدانىڭ شۇ كۈنلەردە ئىنسانلرنىڭ يامان ئىشلىرى ئۈچۈن ئۇلرغا قارشى غەزىپىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىنى ، ئۇلرنى توپان سۈيى بىلەن ۋەيران قىلىدىغانلىقىنى بىلەتتى. 37قېناننىڭ ئوغلى ماھللېل ئاتمىش بەش يېشىدا يارىدنى ،يارىد ئاتمىش ئىككى يېشىدا ھانوكنى تۇغدى. 3باب1ھانوخ ئاتمىش بەش يېشىدا مېتۇشەلھنى تۇغدى .ھانوخ مېتۇشەلھنى تۇغۇپ ،خۇداغا يېقىن يۈردى .ئۇ پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلدى ۋە ئىنسانلرنىڭ رەزىل قىلمىشلىرىدىن نەپرەتلەندى. 2ئېنوخنىڭ رھھى پەرۋەردىگارنىڭ تەلىمىگە ،بىلىم ۋە چۈشەنچىگە بېرىلىپ كەتتى .ئۇ ئەقىللىقلىق بىلەن ئىنسان ئوغۇللىرىدىن ئايرىلىپ ، نۇرغۇن كۈنلەر ئىچىدە ئۇلردىن يوشۇرۇنۇپ يۈردى. 3ئۇ ئۆيدە پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا دۇئا قىلىۋاتقاندا ،نۇرغۇن يىللر ئۆتكەندىن كېيىن ،پەرۋەردىگارنىڭ بىر پەرىشتىسى ئاسماندىن ئۇنىڭغا« :مەن مانا »دېدى. 4ئۇ مۇنداق دېدى« :ئورنىڭدىن تۇر ،ئۆيۈڭدىن ،يوشۇرۇنغان يېرىڭدىن چىق ،ئىنسانلرغا كۆرڭن ،ئۇلرغا قانداق يول تۇتۇش كېرەكلىكىنى ۋە خۇدانىڭ يولىغا كىرىش ئۈچۈن نېمە قىلىشى كېرەكلىكىنى ئۆگىتىڭ». 5ئېنوخ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزى بويىچە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۆيىدىن ،ئۆيىدىن ۋە يوشۇرۇنغان ئۆيىدىن چىقىپ ،ئىنسان ئوغۇللىرىنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى .شۇ چاغدا ئىنسان ئوغۇللىرىنى يىغىپ ،ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ تەلىملىرىنى چۈشەندڭردى. 6ئۇ بۇ ئىشنى ئىنسانلر ياشايدىغان بارلىق جايلردا جاكارلپ« ،پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ۋە ياخشى ئىشلرنى بىلىشنى خاليدىغان ئادەم قەيەردە؟ »دەپ بۇيرۇدى. 7شۇنىڭ بىلەن ،بارلىق ئىنسان ئوغۇللىرى ئۇنىڭ يېنىغا يىغىلدى ،چۈنكى بۇ ئىشنى ئارزۇ قىلغانلرنىڭ ھەممىسى ئېنوخنىڭ يېنىغا باردى . ئېنوخ پەرۋەردىگارنىڭ سۆزى بويىچە ئىنسانلرغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى .ئۇلر كېلىپ ئۇنىڭغا سەجدە قىلدى ۋە ئۇنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى. 3
ياشېر
8خۇدانىڭ رھھى ئېنوخنىڭ ئۈستىگە چۈشتى .ئۇ بارلىق ئادەملىرىگە خۇدانىڭ دانالىقىنى ۋە ئۇنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى .ئېنوخنىڭ بارلىق كۈنلىرىدە ئىنسان ئەۋلدلىرى پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى ۋە ئۇنىڭ دانالىقىنى ئاڭلىدى. 9ئىنسان ئەۋلدلىرىنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ،ئۇلرنىڭ باشلىرى ۋە سوتچىلىرى ،ئۇلرنىڭ باشلىقلىرى ۋە سوتچىلىرى بىلەن بىللە ،ئۇنىڭ دانالىقىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭغا سەجدە قىلدى ،ئۇلر يەنە ئۇنىڭدىن ئۆزلىرىگە ھۆكۈمرانلىق قىلىشنى تەلەپ قىلدى ،ئۇمۇ ماقۇل بولدى. 10ئۇلر جەمئىي 130پادىشاھ ۋە شاھزادىلەرنى توپلپ ،ھانوخنى پادىشاھ قىلىپ تەيىنلىدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ قول ئاستىدا ئىدى. 11ھانوخ ئۇلرغا دانالىق ،بىلىم ۋە پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ئۆگىتىپ ،ئۇلرنىڭ ئارىسىدا تىنچلىق ئورناتتى .ھانوخنىڭ ھاياتىدا پۈتۈن يەر يۈزىدە تىنچلىق ھۆكۈم سۈردى. 12ھانوخ ئىنسانىيەتكە ئىككى يۈز قىرىق ئۈچ يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى .ئۇ پۈتۈن خەلقىگە ئادىللىق ۋە ھەققانىيەت بىلەن مۇئامىلە قىلدى ، ئۇلرنى پەرۋەردىگارنىڭ يولىغا يېتەكلىدى. 13بۇلر ئېنوخ ،مېتۇشەلھ ،ئېلىشا ۋە ئېلىمېلېخنىڭ ئۈچ ئوغلىنىڭ ئەۋلدلىرىدۇر .ئۇلرنىڭ مىلكا ۋە ناھماھ ئىسىملىك سىڭىللىرى بار ئىدى . مېتۇشەلھ سەكسەن يەتتە يىل ياشاپ ،ئۇنىڭدىن لمېك تۇغۇلدى. 14ئادەم ئالەمدىن ئۆتكەندە ئەللىك ئالتىنچى يىلى ئىدى .ئۇ توققۇز يۈز ئوتتۇز ياشتا ئىدى .ئۇنىڭ ئىككى ئوغلى ،يەنى ئېنوخ ۋە ئوغلى مېتۇشەلھ ئۇنى خۇدا ئۇنىڭغا ئېيتقان ئۆڭكۈرگە پادىشاھلرنىڭ قەبرىستانلىقىغا ئوخشاش چوڭ داغدۇغىلىق بىلەن دەپنە قىلدى. 15ئۇ يەردە ئىنسان ئەۋلدلىرى ئادەم ئۈچۈن قاتتىق قايغۇ-ھەسرەت ئىچىدە يىغلىدى .شۇڭا بۇ ئادەت ھازىرغىچە ئىنسان ئەۋلدلىرى ئارىسىدا مەۋجۇت بولۇپ كەلدى. 16پەرۋەردىگار خۇدانىڭ ئېيتقىنىدەك ،ئادەم ئۆزى ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى ئەۋلدلىرى بىلىم دەرىخىدىن يېگەنلىكى ئۈچۈن ئۆلدى. 17ئادەم ئۆلگەن يىلى ،يەنى ھانوخ ھۆكۈمرانلىق قىلغان ئىككى يۈز قىرىق ئۈچىنچى يىلىدا ،ھانوخ ئۆزىنى ئىنسانلردىن ئايرىۋېتىشكە ۋە پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن دەسلەپتە ئۆزىنى يوشۇرۇشقا قارار قىلدى. 18ھانوخ شۇنداق قىلدى ،لېكىن ئۆزىنى ئۇلردىن پۈتۈنلەي يوشۇرمىدى ،ئۈچ كۈن ئىنسانلردىن يىراق تۇردى ۋە ئاندىن بىر كۈن ئۇلرنىڭ يېنىغا باردى. 19ئۇ ئۆيىدە تۇرغان ئۈچ كۈن ئىچىدە ،پەرۋەردىگار خۇداسىغا دۇئا قىلىپ ،ئۇنى مەدھىيەلىدى .ئۇ ئۆيىگە بېرىپ ،خەلققە كۆرڭنگەن كۈنى ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى .پەرۋەردىگار ھەققىدە سورىغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا سۆزلەپ بەردى. 20ئۇ نۇرغۇن يىللر مۇشۇنداق قىلدى ،كېيىن ئالتە كۈن يوشۇرۇنۇپ ،يەتتە كۈندە بىر قېتىم ئۆز خەلقىگە كۆرڭندى؛ ئۇنىڭدىن كېيىن ئايدا بىر قېتىم ،ئاندىن يىلدا بىر قېتىم ،بارلىق پادىشاھلر ،شاھزادىلەر ۋە ئىنسان ئوغۇللىرى ئۇنى ئىزدەپ ،ئېنوخنىڭ يۈزىنى كۆرڭشنى ۋە ئۇنىڭ سۆزىنى ئاڭلشنى ئارزۇ قىلغۇچە كۆرڭندى .ئەمما ئۇلر قىللمىدى ،چۈنكى بارلىق ئىنسان ئوغۇللىرى ئېنوختىن قاتتىق قورقاتتى ۋە ئۇنىڭ يۈزىدىكى خۇداغا ئوخشاش قورقۇنچ سەۋەبىدىن ئۇنىڭغا يېقىنلىشىشتىن قورقاتتى .شۇڭا ھېچكىم ئۇنىڭغا قارىيالمايتتى ،چۈنكى ئۇنىڭ جازالىنىپ ئۆلۈپ كېتىشىدىن قورقاتتى. 21پادىشاھلر ۋە ھۆكۈمدارلرنىڭ ھەممىسى ئىنسان ئوغۇللىرىنى يىغىپ ،ئېنوخنىڭ يېنىغا كېلىشكە قارار قىلدى .ئۇلر ئېنوخ ئۇلرنىڭ ئارىسىغا چىققاندا ئۇنىڭ بىلەن سۆزلەشسەك بولىدۇ دەپ ئويلىدى ۋە شۇنداق قىلدى. 22بىر كۈنى ئېنوخ چىقىپ ،ھەممىسى يىغىلىپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى .ئېنوخ ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ سۆزلىرىنى سۆزلەپ بەردى ،ئۇلرغا دانالىق ۋە بىلىم ئۆگەتتى .ئۇلر ئۇنىڭغا سەجدە قىلىپ« :پادىشاھ ياشىسۇن !پادىشاھ ياشىسۇن »!دېدى. 23بىر مەزگىلدىن كېيىن ،پادىشاھلر ،ھۆكۈمرانلر ۋە ئىنسان ئوغۇللىرى ئېنوخ بىلەن سۆزلىشىۋاتقاندا ،ئېنوخ ئۇلرغا خۇدانىڭ يوللىرىنى ئۆگىتىۋاتقاندا ،پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئاسماندىن ئېنوخنى چاقىرىپ ،ئۇنى ئاسمانغا ئېلىپ چىقىپ ،يەر يۈزىدىكى ئىنسان ئوغۇللىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلغىنىدەك ،ئۇ يەردە خۇدانىڭ ئوغۇللىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلىشنى تىلىدى. 24شۇ چاغدا ،ئېنوخ بۇنى ئاڭلپ ،يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەرنى يىغىپ ،ئۇلرغا دانالىق ۋە بىلىم ئۆگىتىپ ،ئىلھىي كۆرسەتمىلەرنى بەردى .ئۇ ئۇلرغا« :مەن ئاسمانغا چىقىشىم كېرەك ئىدى ،شۇڭا قاچان كېتىدىغانلىقىمنى بىلمەيمەن »دېدى. 25شۇڭا مەن ساڭا دانالىق ۋە بىلىم ئۆگىتىمەن ،سەندىن ئايرىلىشتىن بۇرۇن ،يەر يۈزىدە قانداق ياشاش توغرىسىدا كۆرسەتمە بېرىمەن. 26ئۇ ئۇلرغا دانالىق ۋە بىلىم ئۆگەتتى ،ئۇلرغا تەلىم بەردى ،ئۇلرنى ئەيىبلىدى ،ئۇلرغا يەر يۈزىدە ئىجرا قىلىش ئۈچۈن قائىدە- تۈزڭملەرنى بەردى ،ئۇلرنىڭ ئارىسىدا تىنچلىق ئورناتتى ،ئۇلرغا مەڭگۈلۈك ھاياتنى ئۆگەتتى ۋە ئۇلر بىلەن بىر مەزگىل تۇرۇپ ، بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۆگەتتى. 27شۇ چاغدا ئىنسان ئوغۇللىرى ئېنوخ بىلەن بىللە ئىدى .ئېنوخ ئۇلر بىلەن سۆزلىشىۋاتاتتى .ئۇلر كۆزلىرىنى كۆتۈردى .ئاسماندىن چۈشۈپ كېلىۋاتقان چوڭ بىر ئاتنىڭ سۈرىتىنى كۆردى .ئات ھاۋادا لەيلەپ يۈرەتتى. 28ئۇلر كۆرگەنلىرىنى ئېنوخقا سۆزلەپ بەردى .ئېنوخ ئۇلرغا« :بۇ ئات مېنىڭ سەۋەبىدىن يەرگە چۈشتى .مەن سىلەردىن ئايرىلىدىغان ۋاقىت كەلدى ،سىلەر مېنى قايتا كۆرەلمەيسىلەر »دېدى. 29شۇ چاغدا ئات چۈشۈپ ،ئېنوخنىڭ ئالدىدا تۇردى .ئېنوخ بىلەن بىللە بولغان بارلىق ئىنسان ئوغۇللىرى ئۇنى كۆردى. 30ئاندىن ھانوخ يەنە بىر قېتىم بىر ئاۋازنى جاكارلشقا بۇيرۇدى« :پەرۋەردىگارى خۇدانىڭ يوللىرىنى بىلىشنى خاليدىغان ئادەم قەيەردە؟ ئۇ بىزدىن ئايرىلىشتىن بۇرۇن بۈگۈن ھانوخنىڭ يېنىغا كەلسۇن». 31شۇ كۈنى بارلىق ئىنسان ئوغۇللىرى يىغىلىپ ،ئېنوخنىڭ يېنىغا كەلدى .يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلر ،ئۇلرنىڭ باشلىقلىرى ۋە مەسلىھەتچىلىرى بىلەن بىللە شۇ كۈنى ئۇنىڭ يېنىدا تۇردى .ئېنوخ ئىنسان ئوغۇللىرىغا دانالىق ۋە بىلىم ئۆگىتىپ ،ئۇلرغا ئىلھىي تەلىم بەردى .ئۇ ئۇلرغا پۈتۈن ئۆمرىدە پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىشنى ۋە ئۇنىڭ يولىدا مېڭىشنى بۇيرۇدى ،ھەمدە ئۇلر ئارىسىدا تىنچلىق ئورنىتىشنى داۋاملشتۇردى. 4
ياشېر
32شۇنىڭدىن كېيىن ،ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاتقا مىنىپ يولغا چىقتى ،بارلىق ئىنسانلر ،تەخمىنەن سەككىز يۈز مىڭ ئادەم ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ماڭدى ،ئۇلر ئۇنىڭ بىلەن بىر كۈنلۈك يول يۈردى. 33ئىككىنچى كۈنى ئۇ ئۇلرغا« :ئۆيۈڭلرغا قايتىڭلر ،نېمىشقا ئۆيۈڭلرغا بارىسىلەر؟ بەلكىم ئۆلۈپ كېتىشىڭلر مۇمكىن »دېدى . ئۇلرنىڭ بەزىلىرى ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ كەتتى ،قالغانلىرى ئالتە كۈنلۈك يول يۈردى .ھانوخ ھەر كۈنى ئۇلرغا« :ئۆلۈپ كېتىشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن ئۆيلىرىڭلرنىگە قايتىڭلر »دەپ ئېيتاتتى .لېكىن ئۇلر قايتىشنى خالىمىدى ،ئۇلر ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەتتى. 34ئالتىنچى كۈنى بەزى كىشىلەر قېلىپ ،ئۇنىڭغا چىڭ يېپىشىپ« :سىز بارىدىغان يەرگە بارىمىز ،پەرۋەردىگارنىڭ مەڭگۈ ھايات ئىكەنلىكىگە قەسەمكى ،پەقەت ئۆلۈمل بىزنى ئايرىۋېتىدۇ »دېدى. 35ئۇلر ئۇنىڭ بىلەن بىللە كېتىشنى شۇنچە قاتتىق تەلەپ قىلدىكى ،ئۇ ئۇلر بىلەن سۆزلىشىشنى توختاتتى .ئۇلر ئۇنىڭ كەينىدىن ئەگىشىپ قايتىپ كەلمىدى. 36پادىشاھلر قايتىپ كەلگەندە ،ئېنوخ بىلەن بىللە كەتكەنلەرنىڭ سانىنى بىلىش ئۈچۈن نوپۇس تەكشۈرڭش ئېلىپ باردى .يەتتىنچى كۈنى ئېنوخ ئوتلۇق ئاتلر ۋە جەڭ ھارۋىلىرى بىلەن بىر قارا بوران ئىچىدە ئاسمانغا كۆتۈرڭلدى. 37سەككىزىنچى كۈنى ،ھانوخ بىلەن بىللە بولغان بارلىق پادىشاھلر ،ھانوخ ئاسمانغا كۆتۈرڭلگەن جايىدا ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلرنىڭ سانىنى قايتۇرۇپ كېلىش ئۈچۈن ئادەم ئەۋەتتى. 38پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ئۇ يەرگە بېرىپ ،يەر يۈزىنىڭ قار بىلەن تولدۇرۇلغانلىقىنى ،قار ئۈستىدە چوڭ-چوڭ قار تاشلىرىنىڭ بارلىقىنى كۆردى .بىرى يەنە بىرىگە« :كېلىڭ ،قارنى يېرىپ كۆرڭپ باقايلى .بەلكىم ئېنوخ بىلەن قالغان كىشىلەر ئۆلۈپ ،قار تاشلىرى ئاستىدا قالغان بولۇشى مۇمكىن »دېدى .ئۇلر ئۇنى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى ،چۈنكى ئۇ ئاسمانغا كۆتۈرڭلگەن ئىدى. 4باب1ھانوخ يەر يۈزىدە ئۈچ يۈز ئاتمىش بەش يىل ياشىدى. 2ھانوخ ئاسمانغا كۆتۈرڭلگەندە ،يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇنىڭ ئوغلى مېتۇشەلھنى ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنى ئاتىسىنىڭ ئورنىغا پادىشاھ قىلىپ تەيىنلىدى. 3مېتۇشەلھ ئاتىسى ئېنوخنىڭ ئۆگەتكىنىدەك ،خۇدانىڭ نەزىرىدە ئادىل ئىش قىلدى .ئۇ پۈتۈن ھاياتىدا ئىنسان ئوغۇللىرىغا دانالىق ،بىلىم ۋە خۇدادىن قورقۇشنى ئۆگەتتى ،ياخشى يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلمىدى. 4لېكىن مېتۇشەلنىڭ كېيىنكى كۈنلىرىدە ،ئىنسان ئوغۇللىرى پەرۋەردىگاردىن يۈز ئۆرڭپ ،يەر يۈزىنى بۇزۇپ ،بىر-بىرىنى تالپ ،بۇلڭ- تالڭ قىلىپ ،خۇداغا قارشى چىقىپ ،گۇناھ قىلىپ ،يوللىرىنى بۇزۇپ ،مېتۇشەلنىڭ ئاۋازىغا قۇلق سالماي ،ئۇنىڭغا قارشى چىقتى. 5پەرۋەردىگار ئۇلرغا قاتتىق غەزەپلەندى ،شۇڭا ئۇ كۈنلەردە ئۇرۇقلرنى يوقىتىشنى داۋاملشتۇردى ،شۇڭا يەر يۈزىدە ئۇرۇق ئېكىشمۇ ، ئورۇشمۇ بولمىدى. 6ئۇلر تىرىكچىلىك قىلىش ئۈچۈن يەرگە ئۇرۇق سالغاندا ،ئۆزلىرى تېرىمىغان تىكەن ۋە چىلنلر ئۆسۈپ چىقتى. 7ئەمما ئىنسانلر يەنىل يامان يوللىرىدىن قايتمىدى ،ئۇلر خۇدانىڭ نەزىرىدە يامان ئىشلرنى قىلىشقا قوللىرىنى سوزدى .ئۇلر يامان يوللىرى بىلەن پەرۋەردىگارنى غەزەپلەندڭردى .پەرۋەردىگار قاتتىق غەزەپلەندى ۋە ئىنساننى ياراتقانلىقىغا پۇشايمان قىلدى. 8ئۇ ئۇلرنى ۋەيران قىلىپ يوق قىلىشنى ئويلىدى ۋە شۇنداق قىلدى. 9شۇ كۈنلەردە ،مېتۇشەلھنىڭ ئوغلى لمەك 160ياشقا كىرگەندە ،ئادەمنىڭ ئوغلى سېت ئالەمدىن ئۆتتى. 10سېت جەمئىي توققۇز يۈز ئون ئىككى يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ئالەمدىن ئۆتتى. 11لەمەك 180ياشقا كىرگەندە ،ئۇ ئۆزىنىڭ تاغىسى ئېنوكنىڭ ئوغلى ئەلىشانىڭ قىزى ئاشمۇئانى ئېلىپ ،ھامىلىدار بولدى. 12شۇ چاغدا ،ئىنسان ئوغۇللىرى يەرگە تېرىپ ،ئاز مىقداردا ئاشلىق ئىشلەپچىقىرىلدى ،ئەمما ئىنسان ئوغۇللىرى يامان يوللىرىدىن قايتمىدى ، ئۇلر گۇناھ قىلىپ ،خۇداغا قارشى چىقتى. 13لەمەكنىڭ ئايالى ھامىلىدار بولۇپ ،يىل ئاخىرىنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدا بىر ئوغۇل تۇغدى. 14مېتۇشەلھ ئۇنىڭغا نۇھ دەپ ئىسىم قويدى .ئۇ« :ئۇنىڭ دەۋرىدە يەر يۈزى تىنچ ۋە چىرىمىگەن ئىدى »دېدى .ئاتىسى لمېك ئۇنىڭغا« :بۇ بىزنىڭ خۇدا لەنەت قىلغان يەر يۈزىدىكى ئىشلىرىمىز ۋە جاپا-مۇشەققەتلىرىمىز ئۈچۈن بىزگە تەسەللى بېرىدۇ »دەپ ،مەناخېم دەپ ئىسىم قويدى. 15بال چوڭ بولۇپ ،سۈتتىن ئايرىلدى .ئۇ ئاتىسى مېتۇشەلھنىڭ يولىدىن ماڭدى .ئۇ خۇداغا مۇۋەپپەق بولۇپ ،ئادىل بولدى. 16شۇ كۈنلەردە ،بارلىق ئىنسان ئەۋلدلىرى پەرۋەردىگارنىڭ يولىدىن چىقىپ ،يەر يۈزىدە ئوغۇل-قىزلر كۆپىيىپ ،بىر-بىرىگە رەزىل ئىشلىرىنى ئۆگىتىپ ،پەرۋەردىگارغا قارشى گۇناھ قىلىشنى داۋاملشتۇردى. 17ھەر بىر ئادەم ئۆزىگە بىر ئىلھ ياسىدى .ئۇلر ئۆز قوشنىسىنى ۋە ئۇرۇق-تۇغقانلىرىنى بۇلپ-تالىدى .ئۇلر يەر يۈزىنى بۇزۇپ ، زھراۋانلىققا تولدى. 18ئۇلرنىڭ سوتچىلىرى ۋە باشلىقلىرى ئىنسانلرنىڭ قىزلىرى بىلەن كۆرڭشۈپ ،ئەرلىرىدىن ئۆزلىرى خالىغان ئاياللىرىنى زھرلپ ئېلىۋالغان .شۇ چاغلردىكى ئىنسانلرنىڭ ئوغۇللىرى يەر يۈزىدىكى چارۋا ،دال ۋە قۇشلردىن ئېلىپ ،بىر خىل ھايۋانلرنى يەنە بىر خىل ھايۋانلر بىلەن ئارىلشتۇرۇپ ئۆگىتىپ ،پەرۋەردىگارنى غەزەپلەندڭرگەن .خۇدا پۈتكۈل يەر يۈزىنىڭ بۇزۇلغانلىقىنى كۆردى ،چۈنكى يەر يۈزىدىكى بارلىق جانلىقلر ،ئىنسانلر ۋە ھايۋانلر ئۆز يولىنى بۇزۇۋەتكەنىدى. 19پەرۋەردىگار مۇنداق دېدى« :مەن ياراتقان ئىنسانلرنى يەر يۈزىدىن يوقىتىمەن ،ھەتتا ئىنسانلردىن ئاسماندىكى قۇشلرغىچە ،چارۋا ۋە دالدىكى ھايۋانلرغىچە ،ئۇلرنى ياراتقانلىقىمغا پۇشايمان قىلىمەن». 5
ياشېر
20پەرۋەردىگارنىڭ يولىدا ماڭغانلرنىڭ ھەممىسى ئاشۇ كۈنلەردە ئۆلدى .پەرۋەردىگار ئىنسانلرغا ئېيتقان بال-قازانى كەلتۈرمىدى . چۈنكى بۇ پەرۋەردىگاردىن كەلگەن ،چۈنكى ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئىنسانلرغا ئېيتقان بال-قازاسىنى كۆرمىدى. 21نۇھ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشتى .پەرۋەردىگار نۇھنى ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنى تاللپ ،پۈتۈن يەر يۈزىدە ئۇلردىن ئەۋلد قالدۇردى. 5باب1نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ سەكسەن تۆتىنچى يىلىدا ،سېتنىڭ ئوغلى ھانوخ توققۇز يۈز بەش يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 2نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ 179-يىلى ،ئېنوشنىڭ ئوغلى قېنان ئالەمدىن ئۆتتى .قېنان جەمئىي 9110يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 3نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ 234-يىلى ،قېيناننىڭ ئوغلى ماخللىل ئالەمدىن ئۆتتى .ماخللىل سەككىز يۈز توقسان بەش يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 4ماھللېلنىڭ ئوغلى يارىد نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ 336-يىلى ،يەنى شۇ كۈنلەردە ئالەمدىن ئۆتتى .يارىد جەمئىي 962يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 5پەرۋەردىگارغا ئەگەشكەنلەرنىڭ ھەممىسى خۇدانىڭ يەر يۈزىگە قىلىدىغان يامانلىقىنى كۆرمەي تۇرۇپ ،شۇ كۈنلەردە ئۆلدى. 6نۇرغۇن يىللر ئۆتكەندىن كېيىن ،نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ 4180-يىلى ،پەرۋەردىگارغا ئەگەشكەنلەرنىڭ ھەممىسى ئىنسان ئەۋلدلىرى ئارىسىدىن ئايرىلىپ كەتكەندىن كېيىن ،پەقەت مېتۇشەلھل قالغاندا ،خۇدا نۇھ بىلەن مېتۇشەلھقا مۇنداق دېدى: 7سىلەر ئىنسانلرغا« :پەرۋەردىگار مۇنداق دەيدۇ :يامان يولۇڭلردىن قايتىڭلر ،قىلمىشلىرىڭلردىن ۋاز كېچىڭلر ،شۇنداق قىلساڭلر پەرۋەردىگار سىلەرگە قىلىدىغان يامانلىقىدىن تەۋبە قىلىدۇ ،شۇڭا ئۇ ئەمەلگە ئاشمايدۇ »دەپ جاكارلڭلر. 8پەرۋەردىگار مۇنداق دەيدۇ« :مەن سىلەرگە بىر يۈز يىگىرمە يىللىق مۇددەت بېرىمەن .ئەگەر سىلەر ماڭا يۈزلىنىپ ،يامان يوللىرىڭلرنى تاشلىساڭلر ،مەن سىلەرگە ئېيتقان يامانلىقتىن يۈز ئۆرڭيمەن ،ئۇ يوقىلىدۇ ،دەيدۇ پەرۋەردىگار. 9نۇھ بىلەن مېتۇشەلھ پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ئىنسان ئوغۇللىرىغا ھەر كۈنى سۆزلەپ ،ئۇلرغا ئۈزلۈكسىز سۆزلەپ بەردى. 10لېكىن ئىنسان ئوغۇللىرى ئۇلرغا قۇلق سالمىدى ،سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ،بوينى قاتتىق بولدى. 11پەرۋەردىگار ئۇلرغا بىر يۈز يىگىرمە يىللىق مۇددەت بېرىپ« :ئەگەر ئۇلر قايتىپ كەلسە ،خۇدا يەر يۈزىنى ۋەيران قىلماسلىق ئۈچۈن يامانلىقتىن تەۋبە قىلىدۇ »دېدى. 12لمېكنىڭ ئوغلى نۇھ ئۆز ۋاقتىدا« :خۇدا چوقۇم زېمىننى ۋەيران قىلىدۇ ،ئۇنداقتا مەن نېمىشقا بال تۇغىمەن؟ »دەپ ،ئايال ئېلىشتىن ئۆزىنى تارتىۋالدى. 13نۇھ ئۆز دەۋرىدە ئادىل ئادەم بولۇپ ،مۇكەممەل ئىدى .پەرۋەردىگار ئۇنى يەر يۈزىدە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ئەۋلد چىقىرىش ئۈچۈن تاللىدى. 14پەرۋەردىگار نۇھقا« :سەن بىر ئايال ئېلىپ ،بال تۇغ ،چۈنكى مەن سېنىڭ بۇ ئەۋلدتىن بۇرۇن ئادىل ئىكەنلىكىڭنى كۆردڭم »دېدى. 15سەن يەر يۈزىدە ئەۋلدلىرىڭنى كۆپەيتىسەن ،نوھ بىر ئايال ئالدى .ئۇ 580ياشلىق نائاما ئىسىملىك بىر ئايالنى تاللىدى. 16نۇھ نەئمەنى خوتۇنلۇققا ئالغاندا تۆت يۈز توقسان سەككىز ياشتا ئىدى. 17نائاما ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ ئوغلىغا ياپەت دەپ ئىسىم قويدى« .خۇدا مېنى زېمىندا كېڭەيتتى »دېدى .ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى .نائاما ئوغلىغا سام دەپ ئىسىم قويدى« .خۇدا مېنى زېمىندا ئۇرۇق ئۆستۈرڭش ئۈچۈن قالدۇردى »دېدى. 18نائاما سامنى تۇغغاندا ،نۇھ 52ياشتا ئىدى .ئوغۇللر چوڭ بولۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ يولىدا ماڭدى .مېتۇشەلھ بىلەن نۇھ ئاتا-بوۋىلىرى ئۆگەتكەن بارلىق نەرسىلەرنى قىلدى. 19نۇھنىڭ ئاتىسى لمېك شۇ كۈنلەردە ئالەمدىن ئۆتتى ،ئەمما ئۇ ئاتىسىنىڭ يولىدا پۈتۈن قەلبى بىلەن ماڭمىدى ،ئۇ نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ195- يىلى ئالەمدىن ئۆتتى. 20لمېك يەتتە يۈز يەتمىش يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ئالەمدىن ئۆتتى. 21پەرۋەردىگار ئۇلرغا بال-قازا ئېلىپ كېلىشتىن بۇرۇن ،پەرۋەردىگارنى تونۇيدىغان بارلىق ئىنسانلر شۇ يىلى قازا قىلدى .چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئۆلۈشىنى خالىغانىدى ،چۈنكى خۇدا ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە ئۇرۇق-تۇغقانلىرىغا قانداق بال-قازا ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى كۆرمىدى ،چۈنكى ئۇ ئۆزى ئېيتقاندەك. 22شۇ چاغدا ،پەرۋەردىگار نۇھ بىلەن مېتۇشەلھقا« :ئورنىڭلرغا چىقىپ ،مەن سىلەرگە ئېيتقان بارلىق سۆزلەرنى ئىنسانلرغا جاكارلڭلر ،بەلكىم ئۇلر يامان يوللىرىدىن قايتىپ كېتەر ،مەن ئۇلرغا تەۋبە قىلىپ ،يامانلىق ئېلىپ كەلمەيمەن »دېدى. 23نۇھ بىلەن مېتۇشەلھ ئورنىدىن تۇرۇپ ،خۇدانىڭ ئۇلر ھەققىدە ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئىنسانلرغا سۆزلەپ بەردى. 24لېكىن ئىنسان ئوغۇللىرى ئۇلرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ،ئۇلرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى. 25شۇنىڭدىن كېيىن ،پەرۋەردىگار نۇھقا« :بارلىق ئىنسانلرنىڭ يامان ئىشلىرى سەۋەبىدىن ئۇلرنىڭ ئاخىرى مېنىڭ ئالدىمدا كەلدى ،مانا مەن يەر يۈزىنى ۋەيران قىلىمەن »دېدى. 26سەن ئۆزڭڭگە گوفېر ياغىچىنى ئېلىپ ،بىر يەرگە بېرىپ ،چوڭ بىر كېمە ياساپ ،ئۇنى شۇ يەرگە قوي. 27سەن ئۇنى مۇنداق ياسىغىن :ئۇزۇنلۇقى ئۈچ يۈز مېتىر ،كەڭلىكى ئەللىك مېتىر ،ئېگىزلىكى ئوتتۇز مېتىر. 28ئاندىن ئۆزڭڭگە يان تەرىپىدىن ئېچىلىدىغان بىر ئىشىك ياسىغىن ،ئۈستى تەرىپىنى بىر مېتىرغىچە ئېچىپ ،ئىچى-سىرتىغا قارا ماي سۈرت. 29مانا مەن يەر يۈزىگە كەلكۈن ياغدۇرىمەن ،ئاسمان ئاستىدىكى بارلىق جانلىقلر يوقىتىلىدۇ ،يەر يۈزىدىكى بارلىق جانلىقلر يوقىلىدۇ. 30سەن ۋە ئائىلەڭدىكىلەر بېرىپ ،جانلىقلرنىڭ ئەركەك ۋە چىشىسىدىن ئىككى جۈپتىن ئېلىپ ،ئۇلرنى كېمىگە ئېلىپ كېلىپ ،يەر يۈزىدە ئۇرۇق ئۆستۈرڭڭلر. 6
ياشېر
31بارلىق ھايۋانلر يەيدىغان بارلىق يېمەكلىكلەرنى ئۆزڭڭگە توپل ،ئۆزڭڭگە ۋە ئۇلرغا يېمەك بولسۇن. 32ئوغۇللىرىڭغا ئەركەك قىزلردىن ئۈچ قىز تاللپ بەر ،ئۇلر ئوغۇللىرىڭغا خوتۇن بولسۇن. 33نۇھ ئورنىدىن تۇرۇپ ،خۇدا ئۇنىڭغا بۇيرۇغان يەردە كېمە ياسىدى .نۇھ خۇدانىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى. 34نۇھ 595ياشقا كىرگەندە ،پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە كېمە ياساشقا باشلىدى .ئۇ كېمەنى بەش يىلدا ياسىدى. 35نۇھ پەرۋەردىگارنىڭ نۇھقا بۇيرۇغانلىرى بويىچە ،مېتۇشەلھنىڭ ئوغلى ئەلياكىمنىڭ ئۈچ قىزىنى ئوغۇللىرىغا خوتۇنلۇققا ئالدى. 36دەل شۇ چاغدا ،ھانوخنىڭ ئوغلى مېتۇشەل توققۇز يۈز ئاتمىش يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 6باب1مېتۇشەلھ ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار نۇھقا« :سەن ئائىلەڭدىكىلەر بىلەن كېمىگە كىرگىن ،مەن يەر يۈزىدىكى بارلىق ھايۋانلرنى ،دال ھايۋانلىرىنى ۋە ئاسماندىكى قۇشلرنى سېنىڭ يېنىڭغا توپليمەن ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى كېمىنى قورشاپ ئالىدۇ »دېدى. 2سەن بېرىپ كېمىنىڭ ئىشىكىنىڭ يېنىغا ئولتۇرغىن ،بارلىق ھايۋانلر ،ھايۋاناتلر ۋە قۇشلر يىغىلىپ ،سېنىڭ ئالدىڭدا تۇرىدۇ .ئۇلرنىڭ ئىچىدىن كېلىپ سېنىڭ ئالدىڭدا ئېگىلىپ تۇرىدىغانلرنى ئېلىپ ،ئوغۇللىرىڭنىڭ قولىغا تاپشۇرىسەن .ئۇلر ئۇلرنى كېمىگە ئېلىپ بارىدۇ ، سېنىڭ ئالدىڭدا تۇرىدىغانلرنىڭ ھەممىسىنى تاشلپ كېتىسەن. 3پەرۋەردىگار ئەتىسى كۈنى بۇ ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇردى ،ھايۋانلر ،ھايۋانلر ۋە قۇشلر توپ-توپ بولۇپ كېمىنى قورشاپ ئالدى. 4نۇھ كېمىنىڭ ئىشىكىنىڭ يېنىغا بېرىپ ئولتۇردى .ئۇ كېمىنىڭ ئىچىگە ئالدىدىكى بارلىق جانلىقلرنى ئېلىپ كىردى .ئۇ كېمىنىڭ ئالدىدا تۇرغانلرنىڭ ھەممىسىنى يەر يۈزىدە قالدۇردى. 5بىر ئارسلننىڭ ئەركەك ۋە چىشى بالىلىرى بىلەن بىللە كەلدى .ئۈچەيلەن نۇھنىڭ ئالدىدا چۆكۈپ ئولتۇردى .ئىككى ئارسلن ئارسلنغا سوقۇلۇپ ،ئۇنى ئۇرۇپ ،ئورنىدىن قېچىشقا مەجبۇرلىدى .ئارسلن قېچىپ كەتتى ،ئۇلر ئۆز جايلىرىغا قايتىپ نۇھنىڭ ئالدىدا يەرگە چۆكۈپ ئولتۇردى. 6شۇنىڭ بىلەن ،ئايال ئارسلن قېچىپ ،ئارسلنلرنىڭ ئورنىدا تۇردى. 7نۇھ بۇنى كۆرڭپ قاتتىق ھەيران قالدى ۋە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئىككى كىچىك بالنى ئېلىپ كېمىگە كىرگۈزدى. 8نۇھ كېمىگە يەر يۈزىدىكى بارلىق جانلىقلرنى ئېلىپ كىردى ،شۇڭا نۇھ كېمىگە ئېلىپ كىرگەن جانلىقلردىن باشقا ھېچكىم قالمىدى. 9نۇھنىڭ كېمىسىگە ئىككى-ئىككىدىن كىردى ،لېكىن خۇدانىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،ئۇ پاك ھايۋانلر ۋە پاكىز قۇشلردىن يەتتە جۈپ ئېلىپ كەلدى. 10بارلىق ھايۋانلر ،ھايۋانلر ۋە قۇشلر يەنىل شۇ يەردە ئىدى .ئۇلر كېمىنى ھەممە يەردىن ئوراپ تۇراتتى .يامغۇر يەتتە كۈندىن كېيىنل ياغدى. 11شۇ كۈنى پەرۋەردىگار پۈتۈن زېمىننى لەرزىگە سالدى ،قۇياش قاراڭغۇلۇققا چۆمدى ،دۇنيانىڭ ئاساسى غەزەپلەندى ،پۈتۈن زېمىن قاتتىق تەۋرىنىپ ،چاقماق چېقىپ ،گۈلدڭرماما گۈلدڭرلىدى ،يەر يۈزىدىكى بارلىق سۇ مەنبەلىرى ئىلگىرى ئاھالىلەرگە مەلۇم بولمىغان دەرىجىدە پارتلىدى .خۇدا ئىنسان ئەۋلدلىرىنى قورقۇتۇش ئۈچۈن ،يەر يۈزىدە يامانلىقنىڭ بولماسلىقى ئۈچۈن بۇ قۇدرەتلىك ئىشنى قىلدى. 12ئەمما ئىنسان ئەۋلدلىرى يەنىل يامان يوللىرىدىن قايتمىدى ،ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپىنى كۈچەيتتى ،ھەتتا بۇ ئىشلرغا ئۆز قەلبىنى مەركەزلەشتۈرمىدى. 13نۇھنىڭ ھاياتىنىڭ ئالتە يۈزىنچى يىلىدا ،يەتتە كۈندىن كېيىن ،يەر يۈزى توپان بىلەن قاپلندى. 14چوڭقۇر دېڭىزنىڭ بارلىق بۇلقلىرى يېرىلىپ ،ئاسماننىڭ دېرىزىلىرى ئېچىلىپ ،يەر يۈزىگە قىرىق كېچە-كۈندڭز يامغۇر ياغدى. 15نۇھ ،ئائىلىسى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان بارلىق جانلىقلر توپان سۈيى سەۋەبىدىن كېمىگە كىردى ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئىشىكىنى تاقىۋەتتى. 16يەر يۈزىدە قالغان بارلىق ئىنسانلر يامغۇر سەۋەبىدىن ئازاب-ئوقۇبەتكە چۆمۈپ كەتتى ،چۈنكى سۇلر يەر يۈزىگە تېخىمۇ قاتتىق كېلىۋاتاتتى ،ھايۋاناتلر ۋە ھايۋانلر يەنىل كېمىنىڭ ئەتراپىنى ئوراپ تۇراتتى. 17ئىنسانلر جەمئىي يەتتە يۈز مىڭ ئەر-ئايال بولۇپ ،نۇھنىڭ كېمىسىگە كەلدى. 18ئۇلر نۇھنى چاقىرىپ« :بىزگە كېمىنى ئېچىڭ ،بىز كېمىگە ئولتۇرۇپ سېنىڭ يېنىڭغا بارايلى ،نېمىشقا ئۆلۈپ كېتىمىز؟ »دېدى. 19نۇھ كېمىدىن ئۇلرغا قاتتىق ئاۋازدا جاۋاب بېرىپ« :سىلەر پەرۋەردىگارغا قارشى ئىسيان كۆتۈرڭپ ،ئۇنىڭ يوقلۇقىنى ئېيتمىدىڭلرمۇ؟ »دېدى .شۇڭا پەرۋەردىگار سىلەرنى يەر يۈزىدىن يوق قىلىش ۋە يوقىتىش ئۈچۈن سىلەرگە بۇ ئاپەتنى ئېلىپ كەلدى. 20بۇ مەن سىلەرگە 120يىل ئىلگىرى ئېيتقان گەپ ئەمەسمۇ؟ سىلەر پەرۋەردىگارنىڭ ئاۋازىغا قۇلق سالمىدىڭلر ،ئەمدى يەر يۈزىدە ياشاشنى خالمسىلەر؟ 21ئۇلر نۇھقا« :بىز پەرۋەردىگارغا قايتىشقا تەييارمىز ،پەقەت ئۆلمەي ياشاش ئۈچۈنل ئىشىكنى ئېچىڭ »دېدى. 22نۇھ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :سىلەر ھازىر جاپا-مۇشەققەتكە دۇچ كېلىۋاتقانلىقىڭلرنى كۆرڭپ ،پەرۋەردىگارغا قايتىشنى خاليسىلەر . پەرۋەردىگار سىلەرگە بەلگىلىگەن بۇ يۈز يىگىرمە يىل ئىچىدە نېمىشقا قايتىپ كەلمىدىڭلر؟ »دېدى. 23لېكىن ھازىر سىلەر كېلىپ ،رھھىڭلردىكى ئازابلرنى ماڭا ئېيتىپ بېرىڭلر .پەرۋەردىگار سىلەرگە قۇلق سالمايدۇ ،بۈگۈن سىلەرگە قۇلق سالمايدۇ ،شۇڭا سىلەر ئارزۇلىرىڭلرنى ئەمەلگە ئاشۇرالمايسىلەر. 24ئىنسانلر يامغۇر ياغقانلىقتىن كېمىگە كىرىپ كېتىش ئۈچۈن يېقىنلشتى ،چۈنكى ئۇلر يامغۇرغا چىدىيالمايتتى. 25پەرۋەردىگار كېمەنىڭ ئەتراپىدىكى بارلىق ھايۋانلرنى ئەۋەتتى .ھايۋانلر ئۇلرنى بېسىپ چۈشۈپ ،ئۇ يەردىن قوغلپ چىقاردى .ھەر بىرى ئۆز يولىغا كېتىپ ،يەر يۈزىگە تارقىلىپ كەتتى. 7
ياشېر
26يامغۇر يەنىل يەر يۈزىگە ياغىۋاتاتتى .قىرىق كېچە-كۈندڭز يامغۇر ياغدى .يەر يۈزىدىكى ۋە سۇدىكى بارلىق جانلىقلر ،ئىنسانلر ، ھايۋانلر ،ھايۋانلر ،يەر يۈزىدىكى جانلىقلر ۋە قۇشلر ئۆلدى .پەقەت نۇھ ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كېمىدە بولغانلرل قالدى. 27سۇلر يەر يۈزىدە تېخىمۇ كۆپەيدى .كېمە كۆتۈرڭلدى ،كېمە يەردىن كۆتۈرڭلدى. 28كېمە سۇ يۈزىدە لەيلەپ تۇراتتى .كېمە سۇغا ئېتىلىپ كەتتى .ئۇنىڭ ئىچىدىكى بارلىق جانلىقلر قازاندىكى شورپادەك ئايلىنىپ كەتتى. 29كېمىدىكى بارلىق جانلىقلر قاتتىق قورقۇنچقا چۆمدى ،كېمە پارچىلىنىپ كېتەي دەپ قالدى. 30كېمىدىكى بارلىق جانلىقلر قورقۇپ كەتتى ،شىرلر ھۆركىرىدى ،كال مۈرەيتتى ،بۆرىلەر ئۇلىدى .كېمىدىكى بارلىق جانلىقلر ئۆز تىلىدا سۆزلەپ ،نالە قىلدى ،شۇڭا ئۇلرنىڭ ئاۋازى يىراققا تارقالدى .نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئازاب-ئوقۇبەت ئىچىدە يىغلپ ،ئازاب چەكتى . ئۇلر ئۆلۈم دەرۋازىسىغا يېتىپ قالغانلىقىدىن قاتتىق قورقتى. 31نۇھ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ ،ئۇنىڭغا يالۋۇردى .ئۇ« :ئى پەرۋەردىگار ،بىزگە ياردەم قىل ،چۈنكى بىزنى قورشاپ ئالغان بۇ ئاپەتكە بەرداشلىق بېرىشكە كۈچىمىز يەتمەيدۇ ،چۈنكى سۇ دھلقۇنلىرى بىزنى قورشاپ ئالدى ،يامان ئېقىنلر بىزنى قورقۇتتى ،ئۆلۈم تۇزاقلىرى ئالدىمىزغا كەلدى .ئى پەرۋەردىگار ،بىزگە جاۋاب بەر ،بىزگە يۈزڭڭنى يورۇتۇپ بەر ،بىزگە مېھرىبان بول ،بىزنى قۇتقۇز ۋە قۇتقۇز » دېدى. 32پەرۋەردىگار نۇھنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى ،پەرۋەردىگار ئۇنى ياد ئېتىپ ،ئۇنىڭغا ئىجابەت قىلدى. 33يەر يۈزىدىن شامال چىقتى ،سۇلر تىنچلندى ،كېمە توختاپ قالدى. 34چوڭقۇر دېڭىز بۇلقلىرى ۋە ئاسماننىڭ دېرىزىلىرى توسۇلۇپ ،ئاسماندىن ياغقان يامغۇر توختىتىلدى. 35شۇ كۈنلەردە سۇ ئازىيىپ ،كېمە ئارارات تاغلىرىنىڭ ئۈستىگە توختىدى. 36نۇھ كېمىنىڭ دېرىزىلىرىنى ئاچتى .نۇھ يەنىل پەرۋەردىگارغا يالۋۇرۇپ« :ئى پەرۋەردىگار ،زېمىننى ،ئاسماننى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق نەرسىلەرنى ياراتقانسەن ،رھھىمىزنى بۇ قاماقتىن ۋە بىزنى قاماپ قويغان زىنداندىن چىقارغىن ،چۈنكى مەن ئاھ تارتىپ چارچاپ كەتتىم » دېدى. 37پەرۋەردىگار نۇھنىڭ سۆزىنى ئاڭلپ« :بىر يىل توشقاندىن كېيىن يولغا چىقىڭ »دېدى. 38يىل ئايلىنىشى بىلەن ،نۇھ كېمىدە تۇرغانغا بىر يىل توشقاندا ،يەر يۈزىدىكى سۇ قۇرۇپ كەتتى .نۇھ كېمىنىڭ ئۈستىنى ئاچتى. 39ئەينى ۋاقىتتا ،ئىككىنچى ئاينىڭ يىگىرمە يەتتىنچى كۈنى ،يەر يۈزى قۇرۇپ كەتكەنىدى .لېكىن پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئېيتمىغۇچە ،نۇھ ، ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلر كېمىدىن چىقمىدى. 40پەرۋەردىگار ئۇلرغا چىقىشنى ئېيتقان بىر كۈن كەلدى ،ئۇلر ھەممىسى كېمىدىن چىقتى. 41ئۇلر بېرىپ ،ھەر بىرى ئۆز يولىغا ،ئۆز ماكانىغا قايتىپ كەتتى .نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى خۇدا ئۇلرغا ئېيتقان زېمىندا تۇرۇپ ،پۈتۈن ئۆمرىنى پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى .پەرۋەردىگار نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ كېمىدىن چىقىشىغا بەخت ئاتا قىلدى. 42ئۇ ئۇلرغا« :سىلەر كۆپىيىڭلر ،پۈتكۈل يەر يۈزىنى تولدۇرۇڭلر ،كۈچ-قۇۋۋەتكە ئېرىشىڭلر ،يەر يۈزىدە مول ھوسۇل ئېلىڭلر ۋە ئۇ يەردە كۆپىيىڭلر »دېدى. 7باب1نۇھنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :ياپەت ،ھام ۋە سام .توپاندىن كېيىن ئۇلرغا بالىلر تۇغۇلدى ،چۈنكى ئۇلر توپاندىن بۇرۇن ئۆيلەنگەنىدى. 2بۇلر ياپەتنىڭ ئوغۇللىرى بولۇپ ،ئۇلر :گومېر ،ماگوگ ،ماداي ،ياۋان ،تۇبال ،مېشېك ۋە تىراس بولۇپ ،يەتتە ئوغۇل ئىدى. 3گومېرنىڭ ئوغۇللىرى :ئاشكىناز ،رېفات ۋە تېگارما. 4ماگوگنىڭ ئوغۇللىرى ئەلىخانەف ۋە لۇبال ئىدى. 5ماداينىڭ ئوغۇللىرى :ئاكون ،زىئېلو ،خازھنى ۋە لۇت. 6ياۋاننىڭ ئوغۇللىرى ئەلىشە ،تارشىش ،كىتتىم ۋە دۇدھنىم ئىدى. 7تۇبالنىڭ ئوغۇللىرى ئارىفى ،كېسەد ۋە تائارى ئىدى. 8مېشەخنىڭ ئوغۇللىرى دېدھن ،زارھن ۋە شېباشنى ئىدى. 9تىراسنىڭ ئوغۇللىرى بېنىب ،گېرا ،لۇپىريون ۋە گىلك ئىدى .بۇلر ياپەتنىڭ ئائىلە ئەزالىرى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ سانى تەخمىنەن تۆت يۈز ئاتمىش ئىدى. 10ھامنىڭ ئوغۇللىرى :كۇش ،مىتزرائىم ،پۇت ۋە كەنئان ،بۇ تۆت ئوغۇل؛ كۇشنىڭ ئوغۇللىرى :سېبا ،ھاۋىل ،سابتا ،رائاما ۋە ساتېكا ، رائامانىڭ ئوغۇللىرى :شېبا ۋە دېدان. 11مىتزرايىمنىڭ ئوغۇللىرى :لۇد ،ئانوم ،پاترھس ،چاسلوت ۋە چاپتور. 12پۇتنىڭ ئوغۇللىرى گېبۇل ،ھادان ،بېناھ ۋە ئادان ئىدى. 13قاناننىڭ ئوغۇللىرى زىدھن ،ھىت ،ئامورى ،گېرگاشى ،خىۋى ،ئاركى ،سېنى ،ئارھدى ،زىمودى ۋە چاموتى ئىدى. 14بۇلر ھامنىڭ ئەۋلدلىرى بولۇپ ،ئۆز ئائىلىلىرى بويىچە سانى يەتتە يۈز ئوتتۇز ئەتراپىدا ئىدى. 15سامنىڭ ئوغۇللىرى :ئېلم ،ئاشۇر ،ئارپاخشاد ،لۇد ۋە ئارام ،ئۇلرنىڭ بەش ئوغلى بار .ئېلمنىڭ ئوغۇللىرى :شۇشان ،ماكۇل ۋە خارمون. 16ئاشارنىڭ ئوغۇللىرى مىرۇس ۋە موكىل ،ئارپاخشادنىڭ ئوغۇللىرى شېلخ ،ئانار ۋە ئاشكول ئىدى. 17لۇدنىڭ ئوغۇللىرى پېتور ۋە بىزايون ،ئارامنىڭ ئوغۇللىرى ئۇس ،چۇل ،گاتېر ۋە ماش ئىدى. 18بۇلر سامنىڭ ئەۋلدلىرى بولۇپ ،ئۆز ئائىلىسى بويىچە ئۈچ يۈزگە يېقىن ئەر ئىدى. 8
ياشېر
19سامنىڭ ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە :سام ئارپاخشادنى ،ئارپاخشاد شېلخنى ،شېلخ ئەبەرنى تۇغدى .ئەبەردىن ئىككى ئوغۇل تۇغۇلدى . بىرىنىڭ ئىسمى پەلەگ ئىدى ،چۈنكى ئۇنىڭ دەۋرىدە ئىنسانلر بۆلۈنگەن ،كېيىنكى كۈنلەردە يەر يۈزى بۆلۈنگەن. 20ئىككىنچىسىنىڭ ئىسمى يوقتان ئىدى ،بۇ ئۇنىڭ دەۋرىدە ئىنسانلرنىڭ ھاياتى بارغانسېرى ئازىيىپ كېتىۋاتقانلىقىنى بىلدڭرىدۇ. 21بۇلر يوكتاننىڭ ئوغۇللىرى :ئالموداد ،شېلف ،خازارموۋېت ،يەراخ ،ھادۇرھم ،ئۆزەل ،دىكلھ ،ئوبال ،ئابىمائېل ،شېبا ،ئوفىر ،ھاۋىلھ ۋە يوباب بولۇپ ،بۇلرنىڭ ھەممىسى يوكتاننىڭ ئوغۇللىرىدۇر. 22ئۇنىڭ ئىنىسى پەلەگ يېننى ،يېن سېرۇگنى ،سېرۇگ ناھورنى ،ناھور تەراھنى ،تەراھ ئوتتۇز سەككىز ياش ۋاقتىدا ھاران بىلەن ناھورنى تۇغدى. 23نۇھنىڭ نەۋرىسى ،ھامنىڭ ئوغلى كۇش قېرىپ قالغاندا بىر ئايال ئالدى .ئۇ بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇلر ئۇنىڭغا نىمرھد دەپ ئىسىم قويدى . «شۇ چاغدا ئىنسان ئوغۇللىرى يەنە خۇداغا قارشى ئىسيان كۆتۈرڭپ ،گۇناھ قىلىشقا باشلىدى .بال چوڭ بولدى ،ئاتىسى ئۇنى ئىنتايىن ياخشى كۆرەتتى ،چۈنكى ئۇ قېرىپ قالغاندا تۇغۇلغان ئىدى». 24ئادەم بىلەن ئۇنىڭ ئايالى باغدىن چىققاندا ،خۇدا ئۇلرغا تىككەن تېرىدىن كىيىملەرنى كۇشقا بەردى. 25ئادەم ئاتا بىلەن ئايالى ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،كىيىملەر يارىدنىڭ ئوغلى ئېنوخقا بېرىلدى .ئېنوخ خۇدانىڭ ھۇزۇرىغا كۆتۈرڭلگەندە ،ئۇنى ئوغلى مېتۇشەلھقا بەردى. 26مېتۇشەلھ ئۆلگەندىن كېيىن ،نۇھ ئۇلرنى ئېلىپ كېمىگە كىردى .ئۇلر ئۇ كېمىدىن چىققۇچە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولدى. 27ئۇلر سىرتقا چىققاندا ،ھام ئاتىسى نۇھنىڭ كىيىملىرىنى ئوغرىلپ ئېلىپ ،ئاكىلىرىدىن يوشۇرۇپ قويدى. 28ھام تۇنجى ئوغلى كۇشنىڭ ئاتىسى بولغاندا ،ئۇنىڭغا كىيىملەرنى مەخپىي بەردى .ئۇلر كۇشنىڭ يېنىدا نۇرغۇن كۈن تۇردى. 29كۇش بۇ كىيىملەرنى ئوغۇللىرى ۋە قېرىنداشلىرىدىن يوشۇرۇپ قويدى .كۇش نىمرھدنى تۇغقاندا ،ئۇنىڭغا بولغان مۇھەببىتى تۈپەيلىدىن بۇ كىيىملەرنى بەردى .نىمرھد چوڭ بولۇپ ،يىگىرمە ياشقا كىرگەندە شۇ كىيىملەرنى كىيدى. 30نىمرھد كىيىملىرىنى كىيگەندىن كېيىن كۈچىيىپ كەتتى ،خۇدا ئۇنىڭغا كۈچ-قۇۋۋەت بەردى ،ئۇ يەر يۈزىدە كۈچلۈك ئوۋچى بولدى ،ھەتتا دالىدا كۈچلۈك ئوۋچى بولدى ،ئۇ ھايۋانلرنى ئوۋلپ ،قۇربانلىق سۇپىسى ياساپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئۇلرغا قۇربانلىق قىلدى. 31نىمرھد ئۆزىنى كۈچەيتتى ،ئۇ قېرىنداشلىرى ئارىسىدىن چىقىپ ،ئەتراپىدىكى بارلىق دڭشمەنلەرگە قارشى قېرىنداشلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 32پەرۋەردىگار ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ بارلىق دڭشمەنلىرىنى ئۇنىڭ قولىغا تاپشۇردى ،خۇدا ئۇنىڭ جەڭلىرىدە ۋاقىت-ۋاقتىدا ئۇنىڭغا ياردەم بەردى ،ئۇ يەر يۈزىدە پادىشاھ بولدى. 33شۇڭا ،ئۇ كۈنلەردە بىر ئادەم ئۆزى مەشىق قىلدۇرغان ئەسكەرلەرنى جەڭگە چاقىرغاندا ،ئۇلرغا« :خۇدا يەر يۈزىدىكى كۈچلۈك ئوۋچى نىمرھدقا قىلغاندەك ،ئۇ ئۆز قېرىنداشلىرىغا قارشى غەلىبە قىلغان جەڭلەردە غەلىبە قىلىپ ،ئۇلرنى دڭشمەنلىرىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغان ،شۇڭا خۇدا بىزگە كۈچ-قۇۋۋەت بەرسۇن ۋە بۈگۈن بىزنى قۇتقۇزسۇن »دەيدىغان گەپلەر تارقالغان. 34نىمرھد قىرىق ياشقا كىرگەندە ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى بىلەن ياپەتنىڭ ئەۋلدلىرى ئوتتۇرىسىدا ئۇرۇش يۈز بېرىپ ،ئۇلر دڭشمەنلىرىنىڭ قولىدا قالدى. 35شۇ چاغدا نىمرھد يولغا چىقىپ ،كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنى ،تەخمىنەن 460ئادەمنى توپلىدى .ئۇ يەنە دھستلىرى ۋە تونۇشلىرىدىن سەكسەن ئادەمنى ياللپ ،ئۇلرغا مائاش بەردى .ئۇ ئۇلر بىلەن بىللە ئۇرۇشقا باردى .يولدا ماڭغاندا ،نىمرھد ئۆزى بىلەن بىللە ماڭغان كىشىلەرنىڭ قەلبىنى قۇدرەتلەندڭردى. 36ئۇ ئۇلرغا« :قورقماڭلر ،قورقماڭلر ،چۈنكى بارلىق دڭشمەنلىرىمىز قولىمىزغا تاپشۇرۇلىدۇ ،سىلەر ئۇلرغا خالىغانچە مۇئامىلە قىلىڭلر »دېدى. 37يولغا چىققانلرنىڭ ھەممىسى بەش يۈز ئەتراپىدا ئىدى .ئۇلر دڭشمەنلىرىگە قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى يوقىتىپ ،بويسۇندۇردى . نىمرھد ئۇلرنىڭ ئورنىغا دائىملىق ئەمەلدارلرنى قويدى. 38ئۇ ئۇلرنىڭ بالىلىرىدىن بىر قىسمىنى گۆرڭگە ئېلىپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى نىمرھد ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىغا قۇل بولدى .نىمرھد ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن بارلىق كىشىلەر ئۆيىگە قايتىپ كەتتى. 39نىمرھد دڭشمەنلىرىنى مەغلۇپ قىلىپ ،جەڭدىن خۇشاللىق بىلەن قايتىپ كەلگەندە ،بارلىق قېرىنداشلىرى ۋە ئۇنى ئىلگىرى تونۇغانلر ئۇنى پادىشاھ قىلىپ تەيىنلەش ئۈچۈن يىغىلىپ ،بېشىغا پادىشاھلىق تاجىنى كىيدڭردى. 40ئۇ پادىشاھلرنىڭ ئادىتى بويىچە ،ئۆزىنىڭ قول ئاستىدىكىلەر ۋە خەلقىنى ،يەنى شاھزادىلەرنى ،سوتچىلرنى ۋە ھۆكۈمدارلرنى تەيىنلىدى. 41ئۇ ناھورنىڭ ئوغلى تەراھنى قوشۇنىنىڭ باشلىقى قىلىپ تەيىنلىدى ،ئۇنى بارلىق ئەمەلدارلىرىدىن ئۈستۈن قىلىپ ،ئۇنىڭغا ھۆرمەت بىلدڭردى. 42ئۇ ئەتراپىدىكى بارلىق دڭشمەنلىرىنى مەغلۇپ قىلغاندىن كېيىن ،ئۆز كۆڭلىدىكى ئارزۇ بويىچە ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتقان مەزگىلدە ، مەسلىھەتچىلىرى بىلەن بىرلىكتە سارىيى ئۈچۈن بىر شەھەر قۇرۇشنى مەسلىھەتلەشتى ،ئۇلر شۇنداق قىلدى. 43ئۇلر شەرققە قارشى تەرەپتە چوڭ بىر ۋادىنى تاپتى ۋە ئۇنىڭغا چوڭ ۋە كەڭ شەھەر سالدى .پەرۋەردىگار دڭشمەنلىرىنى قاتتىق لەرزىگە سېلىپ ،ئۇلرنى ۋەيران قىلغانلىقى ئۈچۈن ،نىمرھد ئۆزى قۇرغان شەھەرنىڭ ئىسمىنى شىنار دەپ ئاتىدى. 44نىمرھد شىناردا تۇرۇپ ،خاتىرجەم پادىشاھلىق قىلدى .ئۇ دڭشمەنلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇردى .ئۇ بارلىق جەڭلىرىدە مۇۋەپپەقىيەت قازاندى ،پادىشاھلىقى ناھايىتى زھر بولدى. 45بارلىق مىللەتلەر ۋە تىللردا سۆزلىشىدىغان كىشىلەر ئۇنىڭ داڭقىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭغا يىغىلىپ ،يەرگە باش قويۇپ سەجدە قىلدى ،ئۇنىڭغا قۇربانلىقلرنى ئېلىپ كەلدى .ئۇ ئۇلرنىڭ خوجايىنى ۋە پادىشاھى بولدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ بىلەن بىرلىكتە شىنار شەھىرىدە تۇردى . نىمرھد نۇھنىڭ بارلىق ئوغۇللىرىغا زېمىندا ھۆكۈمرانلىق قىلدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ قولى ۋە مەسلىھەتچىسى ئاستىدا ئىدى. 9
ياشېر
46پۈتۈن يەر يۈزىدىكىلەر بىر تىلدا سۆزلەيتتى ،ئەمما نىمرھد پەرۋەردىگارنىڭ يولىدا ماڭمىدى ،توپان ئاپىتىدىن تارتىپ ئۇ كۈنگىچە ئۆزىدىن بۇرۇنقى بارلىق ئىنسانلردىنمۇ رەزىل ئىدى. 47ئۇ ياغاچ ۋە تاشتىن بۇتلرنى ياساپ ،ئۇلرغا سەجدە قىلدى ،پەرۋەردىگارغا قارشى ئىسيان كۆتۈردى ،بارلىق پۇقرالىرىغا ۋە يەر يۈزىدىكى خەلقلەرگە ئۇنىڭ رەزىل يوللىرىنى ئۆگەتتى ،ئۇنىڭ ئوغلى ماردھن ئاتىسىدىنمۇ رەزىل ئىدى. 48نىمرھد ئوغلى ماردھننىڭ قىلمىشلىرىنى ئاڭلىغانلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭغا قارىتا« :يامانلىقتىن يامانلىق چىقىدۇ »دەيتتى .شۇڭا پۈتۈن دۇنيادا« يامانلىقتىن يامانلىق چىقىدۇ »دېگەن ماقال-تەمسىل تارقالغان .بۇ ماقال-تەمسىل ئىنسانلرنىڭ سۆزلىرىدە كەڭ تارقالغان. 49نىمرھدنىڭ قوشۇنىنىڭ باشلىقى ناھورنىڭ ئوغلى تەراھ پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەرنىڭ نەزىرىدە ئىنتايىن شان-شەرەپلىك ئىدى . پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرى ئۇنى ياخشى كۆرڭپ ،ئۇنى ناھايىتى يۇقىرى كۆتۈردى. 50تەراھ كورنېبونىڭ قىزى ئامتېلو ئىسىملىك بىر ئايال ئالدى .شۇ كۈنلەردە تەراھنىڭ ئايالى ھامىلىدار بولۇپ ،ئۇنىڭغا بىر ئوغۇل تۇغدى. 51تەراھ يەتمىش ياشقا كىرگەندە ئوغلىنى تۇغدى .تەراھ تۇغۇلغان ئوغلىنىڭ ئىسمىنى ئىبرام دەپ قويدى .چۈنكى پادىشاھ ئۇنى ئۆزى بىلەن بىللە بولغان بارلىق شاھزادىلىرىدىن ئۈستۈن تۇتقانىدى. 8باب1ئىبرام تۇغۇلغان كېچىسى ،تەراھنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ،نىمرھدنىڭ بارلىق دانىشمەنلىرى ۋە ئۇنىڭ سېھىرگەرلىرى كېلىپ ،تەراھنىڭ ئۆيىدە يەپ-ئىچىپ ،شۇ كۈنى كېچىسى ئۇنىڭ بىلەن بىللە خۇشاللىققا چۆمدى. 2شۇ كېچىسى بارلىق دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرلەر تەراھنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،يۇلتۇزلرغا قاراش ئۈچۈن ئاسمانغا قاراپ تۇردى .ئۇلر شەرقتىن كېلىۋاتقان ناھايىتى چوڭ بىر يۇلتۇزنىڭ ئاسمانغا قاراپ يۈگۈرڭپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئۇ ئاسماننىڭ تۆت تەرىپىدىن كەلگەن تۆت يۇلتۇزنى يۇتۇۋەتتى. 3پادىشاھنىڭ بارلىق دانىشمەنلىرى ۋە ئۇنىڭ سېھىرگەرلىرى بۇ مەنزىرىنى كۆرڭپ ھەيران قالدى ،دانىشمەنلەر بۇ ئىشنى چۈشىنىپ ،ئۇنىڭ مۇھىملىقىنى بىلدى. 4ئۇلر بىر-بىرىگە« :بۇ پەقەت بۈگۈن كېچىدە تەراھتىن تۇغۇلغان بالىنىڭ ئالمىتىدۇر .ئۇ چوڭ بولۇپ ،كۆپىيىپ ،پۈتكۈل زېمىنغا ئىگە بولىدۇ ،ئۆزى ۋە ئەۋلدلىرى مەڭگۈگە قالىدۇ ،ئۇ ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى چوڭ پادىشاھلرنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۇلرنىڭ زېمىنلىرىغا ۋارىسلىق قىلىدۇ »،دېدى. 5شۇ كۈنى كەچتە دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرلەر ئۆيلىرىگە قايتىپ كەتتى .ئەتىگەندە بۇ دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرلەرنىڭ ھەممىسى ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،بېكىتىلگەن ئۆيگە يىغىلدى. 6ئۇلر سۆزلىشىپ ،بىر-بىرىگە« :مانا ،بىز ئۆتكەن كېچە كۆرگەن بۇ مەنزىرە پادىشاھتىن يوشۇرۇنغان ،پادىشاھقا ئاشكارىلنمىغان ». دېدى. 7ئەگەر بۇ ئىش كېيىنكى كۈنلەردە پادىشاھقا ئايان بولسا ،ئۇ بىزگە« :نېمىشقا بۇ ئىشنى مەندىن يوشۇردۇڭلر ،شۇنداق قىلساق ھەممىمىز ئۆلۈمگە دۇچ كېلىمىز .شۇڭا ،ئەمدى بېرىپ پادىشاھقا كۆرگەنلىرىمىزنى ۋە ئۇنىڭ مەنىسىنى ئېيتىپ بېرەيلى ،ئاندىن بىز ئېنىق بولىمىز »دەيدۇ. 8ئۇلر شۇنداق قىلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا بېرىپ ،يەرگە باش قويۇپ تەزىم قىلدى ۋە« :پادىشاھ ھايات بولسۇن ،پادىشاھ ھايات بولسۇن »! دېدى. 9بىز سېنىڭ قوشۇنۇڭنىڭ باشلىقى ناھورنىڭ ئوغلى تەراھنىڭ بىر ئوغۇل تۇغۇلغانلىقىنى ئاڭلىدۇق .بىز كېچە ئۇنىڭ ئۆيىگە بېرىپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە يەپ-ئىچىپ ،خۇشاللىق ئۆتكۈزدۇق. 10قۇللىرىڭىز تەراھنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،ئۆز ئۆيلىرىمىزگە بېرىپ ،ئۇ يەردە بىر كېچە تۇرغاندا ،بىز كۆزلىرىمىزنى ئاسمانغا تىكتۇق .شۇ چاغدا شەرقتىن كېلىۋاتقان چوڭ بىر يۇلتۇزنى كۆردۇق .شۇ يۇلتۇز ئاسماننىڭ تۆت تەرىپىدىن كەلگەن تۆت چوڭ يۇلتۇزنى يۇتۇۋەتتى. 11سىزنىڭ خىزمەتچىلىرىڭىز بىز كۆرگەن بۇ مەنزىرىنى كۆرڭپ ھەيران قالدى ۋە قاتتىق قورقۇپ كەتتى .بىز بۇ مەنزىرىگە قارىتا ھۆكۈم چىقىرىپ ،دانالىقىمىز ئارقىلىق ئۇنىڭ توغرا مەنىسىنى بىلدۇق .بۇ ئىشنىڭ تەراھتىن تۇغۇلغان بالغىمۇ مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى بىلدۇق .ئۇ چوڭ بولۇپ ،كۆپىيىپ ،كۈچلۈك بولۇپ ،يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلرنى ئۆلتۈرىدۇ ،ئۇلرنىڭ بارلىق زېمىنلىرىنى ئۆزى ۋە ئەۋلدلىرى مەڭگۈ ئىگىلەيدۇ. 12ئەمدى پادىشاھىمىز ،بىز بۇ بال ھەققىدە كۆرگەنلىرىمىزنى سىزگە راستىنل ئېيتىپ بەردۇق. 13ئەگەر پادىشاھ بۇ بالىنىڭ دادىسىغا قىممىتىنى بېرىشنى ياخشى كۆرسە ،ئۇ چوڭ بولۇپ ،زېمىندا كۆپىيىشتىن بۇرۇن ،بىزگە قارشى يامانلىقى كۈچىيىشتىن بۇرۇن ،بىز ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتىمىز ،چۈنكى ئۇنىڭ يامانلىقى بىزنى ۋە بالىلىرىمىزنى ھالك قىلىدۇ. 14پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ياقتۇردى .ئۇ ئادەم ئەۋەتىپ تەراھنى چاقىرتتى .تەراھ پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. 15پادىشاھ تەراھقا« :ماڭا خەۋەر قىلىنىشىچە ،كېچە سېنىڭ بىر ئوغلىڭ تۇغۇلغان ئىكەن ،ئۇ تۇغۇلغاندا ئاسماندا شۇنداق كۆرڭنگەن ئىكەن »،دېدى. 16شۇڭا ئەمدى بالىنى ماڭا بېرىڭلر ،ئۇنىڭ يامانلىقى بىزگە قارشى چىقىشتىن بۇرۇن ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتەيلى .مەن ئۇنىڭ باھاسىغا ئۆيۈڭلرنى ،كۈمۈش-ئالتۇنغا تولغان ئۆيۈڭلرنى بېرىمەن. 17تەراھ پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :ئى پادىشاھ ،مەن سېنىڭ سۆزلىرىڭنى ئاڭلىدىم ،مەن قۇلۇڭنىڭ پادىشاھى نېمە خالىسا شۇنى قىلىمەن » دېدى. 18لېكىن پادىشاھ ئالىيلىرى ،مەن سىلەرگە كېچە باشىمدىن ئۆتكەن ئىشلرنى ئېيتىپ بېرەي ،پادىشاھنىڭ خىزمەتكارىغا قانداق مەسلىھەت بېرىدىغانلىقىنى كۆرڭپ باقاي ،ئاندىن پادىشاھنىڭ ئېيتقانلىرىغا جاۋاب بېرەي .پادىشاھ« :سۆزلەڭلر »دېدى. 10
ياشېر
19تەراھ پادىشاھقا مۇنداق دېدى« :مورېدنىڭ ئوغلى ئايون كېچە ماڭا كېلىپ: 20پادىشاھ ساڭا بەرگەن چوڭ ۋە گۈزەل ئاتنى ماڭا بەر ،مەن ساڭا ئۇنىڭ قىممىتىگە قاراپ كۈمۈش ،ئالتۇن ،سامان ۋە يەم-خەشەك بېرەي . مەن ئۇنىڭغا« :پادىشاھ سېنىڭ سۆزلىرىڭ توغرىسىدا كۆرڭشكۈچە ساقل ،پادىشاھ نېمە دېسە شۇنى قىلىمەن »دېدىم. 21ئەمدى پادىشاھ ئالىيلىرى ،مەن بۇ ئىشنى سىزگە ئۇقتۇردۇم .پادىشاھىمنىڭ خىزمەتكارىغا بېرىدىغان مەسلىھەتلىرىگە ئەمەل قىلىمەن. 22پادىشاھ تەراھنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،غەزەپلەندى ۋە ئۇنى ئەخمەق دەپ قارىدى. 23پادىشاھ تەراھقا جاۋاب بېرىپ« :سەن شۇنچە ئەخمەق ،نادان ياكى چۈشەنمىگەن ئادەممۇ؟ بۇنداق قىلساڭ ،گۈزەل ئاتىڭنى كۈمۈش- ئالتۇنغا ياكى سامان-يېمەككە ساتساڭچۇ؟ »دېدى. 24ئاتىڭىزغا سامان ۋە يەم-خەشەك تاپالمىغانلىقىڭىز ئۈچۈن ،بۇنداق قىلغۇدەك كۈمۈش ۋە ئالتۇنىڭىز بارمۇ؟ مەن سىزگە بەرگەن ،پۈتكۈل دۇنيادا بۇنداق ئېسىل ئاتنى بەرگۈدەك كۈمۈش ۋە ئالتۇن ياكى سامان ۋە يەم-خەشەك نېمە؟ 25پادىشاھ سۆزىنى توختاتتى ،تەراھ پادىشاھقا جاۋابەن« :پادىشاھ خىزمەتكارىغا مۇنداق دېدى. 26ئى پادىشاھ ئالىيلىرى ،سەندىن ئۆتۈنىمەنكى ،سەن ماڭا« :ئوغلۇڭنى بەر ،ئۇنى ئۆلتۈرەيلى ،مەن ساڭا ئۇنىڭ قىممىتىگە كۈمۈش ۋە ئالتۇن بېرىمەن »دېگەن نېمە؟ ئوغلۇم ئۆلگەندىن كېيىن كۈمۈش ۋە ئالتۇننى نېمە قىلىمەن؟ ماڭا كىم ۋارىسلىق قىلىدۇ؟ ئۇنداقتا مەن ئۆلگەندىن كېيىن ،كۈمۈش ۋە ئالتۇن ئۇنى بەرگەن پادىشاھقا قايتىپ كېلىدۇ »دېدىڭ. 27پادىشاھ تەراھنىڭ سۆزلىرىنى ۋە پادىشاھ ھەققىدىكى تەمسىلنى ئاڭلىغاندا ،ئۇنىڭغا قاتتىق غەمكىنلىك كەلدى .بۇ ئىش ئۇنىڭغا ئاچچىقلىنىپ ، ئىچىدە غەزەپلەندى. 28تەراھ پادىشاھنىڭ ئۆزىگە غەزەپلەنگەنلىكىنى كۆرڭپ ،پادىشاھقا جاۋابەن« :مېنىڭ بارلىق نەرسىلىرىم پادىشاھنىڭ قولىدا .پادىشاھ خىزمەتكارىغا نېمە قىلماقچى بولسا ،شۇنى قىلسۇن .ھەتتا ئوغلۇممۇ پادىشاھنىڭ قولىدا ،ئۇ ۋە ئۇنىڭدىن چوڭ ئىككى ئىنىسى پادىشاھنىڭ قولىدا ،ھېچ نەرسىگە ئەرزىمەيدۇ »دېدى. 29پادىشاھ تەراھقا« :ياق ،مەن سىزنىڭ كىچىك ئوغلۇڭىزنى قىممەت باھادا سېتىۋالىمەن »دېدى. 30تەراھ پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :پادىشاھ ئالىيلىرى ،مەن سىلەردىن بىر ئېغىز سۆز قىلىشىڭلرنى ئۆتۈنىمەن ،پادىشاھ ئۆز خىزمەتچىسىنىڭ سۆزىنى ئاڭلىسۇن »دېدى .تەراھ« :پادىشاھىم ماڭا ئۈچ كۈن ۋاقىت بەرسۇن ،مەن بۇ ئىشنى ئۆزڭم ئويلىشىپ ،پادىشاھنىڭ سۆزلىرى توغرىسىدا ئائىلەمدىكىلەر بىلەن مەسلىھەتلىشىمەن »دېدى .ئۇ پادىشاھنىڭ بۇنىڭغا قوشۇلۇشىنى قاتتىق تەلەپ قىلدى. 31پادىشاھ تەراھنىڭ سۆزىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭغا ئۈچ كۈن ۋاقىت بەردى .تەراھ پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن چىقىپ ،ئائىلىسىگە قايتىپ كېلىپ ، پادىشاھنىڭ سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا سۆزلەپ بەردى .خەلق قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 32ئۈچىنچى كۈنى پادىشاھ تەراھقا ئادەم ئەۋەتىپ« :مەن ساڭا ئېيتقاندەك ،ئوغلۇڭنى ماڭا بىر باھادا ئەۋەت .ئەگەر بۇنداق قىلمىساڭ ، ئۆيۈڭدىكى بارلىق مال-مۈلكىڭنى ئۆلتۈرڭۋېتىمەن ،ھەتتا بىر ئىتنىمۇ قالدۇرمايسەن »دېدى. 33تەراھ پادىشاھنىڭ جىددىي ئىشى بولغاچقا ،تېزلىك بىلەن ئىش باشلىدى .ئۇ ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ بىرىدىن بىر بالىنى ئالدى .بۇ بالىنى ئۇنىڭ خىزمەتچىسى شۇ كۈنى تۇغقان ئىدى .تەراھ بالىنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭغا قىممەتلىك باھا بەردى. 34پەرۋەردىگار بۇ ئىشتا تەراھ بىلەن بىللە ئىدى ،چۈنكى نىمرھد ئىبرامنىڭ ئۆلۈمىگە سەۋەب بوللمىدى .پادىشاھ تەراھتىن بالىنى ئېلىپ ، ئۇنىڭ بېشىنى يەرگە ئۇردى ،چۈنكى ئۇ بۇنىڭ ئىبرام ئىكەنلىكىنى ئويلىغان ئىدى .بۇ ئىش ئۇنىڭدىن شۇ كۈندىن باشلپ يوشۇرۇلغان ،پادىشاھ بۇنى ئۇنتۇپ قالغان ،چۈنكى ئىبرامنىڭ ئۆلۈمىگە يول قويماسلىق خۇدانىڭ ئىرادىسى ئىدى. 35تەراھ ئوغلى ئىبرامنى ،ئانىسى ۋە ئېمىزگۈچىسىنى يوشۇرۇنچە ئېلىپ ،ئۇلرنى بىر غارغا يوشۇرۇپ قويدى ۋە ئۇلرغا ھەر ئايدا يېمەكلىك ئېلىپ كەلدى. 36پەرۋەردىگار غاردا ئىبرام بىلەن بىللە ئىدى .ئىبرام غاردا ئون يىل تۇراتتى .پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ شاھزادىلىرى ،پالچىلىرى ۋە دانىشمەنلىرى پادىشاھنىڭ ئىبرامنى ئۆلتۈرگەنلىكىنى ئويلىغانىدى. 9باب1شۇ چاغلردا ،ئىبرامنىڭ ئەڭ چوڭ ئاكىسى تەراھنىڭ ئوغلى ھاران بىر ئايال ئالدى. 2ھاران ئۇنى ئالغاندا ئوتتۇز توققۇز ياشتا ئىدى .ھاراننىڭ ئايالى ھامىلىدار بولۇپ بىر ئوغۇل تۇغدى .ھاراننىڭ ئىسمىنى لۇت قويدى. 3ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر قىز تۇغدى ۋە ئۇنىڭ ئىسمىنى مىلكا قويدى .ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر قىز تۇغدى ۋە ئۇنىڭ ئىسمىنى ساراي قويدى. 4ھاران قىرىق ئىككى ياشقا كىرگەندە ساراينى تۇغدى .بۇ ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ ئونىنچى يىلى ئىدى .شۇ كۈنلەردە ،پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەر ئىبرامنىڭ ئىشىنى ئۇنتۇپ قالغانلىقتىن ،ئىبرام ،ئانىسى ۋە ئېمىزىكىسى غاردىن چىقىپ كەتتى. 5ئىبرام غاردىن چىققاندىن كېيىن ،نۇھ بىلەن ئوغلى سامنىڭ يېنىغا باردى .ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ تەلىمىنى ۋە ئۇنىڭ يوللىرىنى ئۆگىنىش ئۈچۈن ئۇلر بىلەن بىللە تۇردى .ئىبرامنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىنى ھېچكىم بىلمەيتتى .ئىبرام ئۇزۇن مەزگىل نۇھ بىلەن ئوغلى سامغا خىزمەت قىلدى. 6ئىبرام نۇھنىڭ ئۆيىدە ئوتتۇز توققۇز يىل تۇردى .ئىبرام ئۈچ يېشىدىن باشلپ پەرۋەردىگارنى تونۇدى .نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئوغلى سام ئۇنىڭغا ئۆگەتكەندەك ،ئۇ ۋاپات بولغۇچە پەرۋەردىگارنىڭ يولىدا ماڭدى .شۇ كۈنلەردە يەر يۈزىدىكى بارلىق ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارغا قارشى ئېغىر گۇناھ قىلدى ،ئۇنىڭغا قارشى ئىسيان كۆتۈردى ،باشقا ئىلھلرغا چوقۇندى ،ئۇلرنى يەر يۈزىدە ياراتقان پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ قالدى .يەر يۈزىدە ياشايدىغانلر ئۆزلىرىنى ئىلھ قىلدى .بۇ ئىلھلر سۆزلىيەلمەيدىغان ،ئاڭلىيالمايدىغان ۋە قۇتقۇزالمايدىغان ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان ئىدى .ئىنسانلر ئۇلرغا چوقۇندى ،ئۇلر ئۇلرنىڭ ئىلھىغا ئايلندى. 7پادىشاھ ،ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ،شۇنداقل تەراھ ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان ئىلھلرغا چوقۇنغانلرنىڭ تۇنجىسى بولدى. 11
ياشېر
8تەراھنىڭ ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان ئون ئىككى چوڭ ئىلھى بار ئىدى ،ئۇلر يىلدا بىر قېتىم ئون ئىككى ئاي ئۆتكۈزڭلىدۇ .ئۇ ھەر ئايدا ھەر بىرىگە ئىبادەت قىلتتى .تەراھ ھەر ئايدا ئۆزىنىڭ ئىلھلىرىغا يېمەكلىك ۋە ئىچىملىك قۇربانلىقىنى ئېلىپ كېلەتتى .تەراھ ھەر كۈنى شۇنداق قىلتتى. 9بۇ ئەۋلدنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە رەزىل ئىدى ،شۇڭا ئۇلر ھەر بىر ئادەمنى ئۆزىنىڭ ئىلھى قىلدى ،ئەمما ئۆزلىرىنى ياراتقان پەرۋەردىگارنى تاشلىۋەتتى. 10شۇ چاغلردا ،پۈتۈن يەر يۈزىدە پەرۋەردىگارنى بىلىدىغان ئادەم يوق ئىدى( چۈنكى ئۇلر ھەر بىرى ئۆز خۇداغا ئىبادەت قىلتتى )، پەقەت نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرل پەرۋەردىگارنى بىلەتتى .ئۇ چاغلردا ئۇنىڭ مەسلىھەتچىسى بولغانلرنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارنى بىلەتتى. 11شۇ چاغلردا ،تەراھنىڭ ئوغلى ئىبرام نۇھنىڭ ئۆيىدە ناھايىتى چوڭ بولۇپ كەتكەنىدى .بۇنى ھېچكىم بىلمىگەنىدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى. 12پەرۋەردىگار ئىبرامغا ئەقىل-پاراسەت ئاتا قىلدى .ئۇ بۇ ئەۋلدنىڭ بارلىق ئىشلىرىنىڭ بىكار ئىكەنلىكىنى ،ئۇلرنىڭ بارلىق ئىلھلىرىنىڭ بىكار ئىكەنلىكىنى ۋە ھېچقانداق پايدىسى يوقلىقىنى بىلدى. 13ئىبرام قۇياشنىڭ يەر يۈزىگە چاقناپ تۇرغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۆز-ئۆزىگە« :يەر يۈزىگە چاقناپ تۇرغان بۇ قۇياش ھەقىقەتەن خۇدا ، مەن ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىمەن »دېدى. 14ئىبرام شۇ كۈنى قۇياشقا ئىبادەت قىلىپ ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلدى .كەچ بولغاندا ،كۈن ھەمىشە بولغىنىدەك پېتىپ كەتتى .ئىبرام ئىچىدە« :بۇ راستتىنل خۇدا ئەمەسمۇ؟ »دېدى. 15ئىبرام يەنىل ئۆز-ئۆزىگە« :ئاسمان-زېمىننى ياراتقان كىم؟ يەر يۈزىدە ياراتقان كىم؟ ئۇ قەيەردە؟ »دەپ سۆزلەيتتى. 16كېچە ئۇنىڭ ئۈستىدە قاراڭغۇلۇق باستى .ئۇ غەرب ،شىمال ،جەنۇب ۋە شەرققە قاراپ كۆزلىرىنى تىكتى .قۇياشنىڭ يەر يۈزىدىن يوقاپ كەتكەنلىكىنى ،كۈندڭزنىڭ قاراڭغۇلشقانلىقىنى كۆردى. 17ئىبرام ئالدىدىكى يۇلتۇزلر ۋە ئاينى كۆرڭپ« :بۇ ھەقىقەتەن پۈتكۈل زېمىننى ۋە ئىنسانلرنى ياراتقان خۇدا ،مانا بۇ ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرى ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى ئىلھلر »دېدى .ئىبرام پۈتۈن كېچە ئايغا ئىبادەت قىلىپ ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلدى. 18ئەتىگەندە ،قۇياش نۇرى چىقىپ ،ئادەتتىكىدەك يەر يۈزىگە چۈشكەندە ،ئىبرام پەرۋەردىگار خۇدانىڭ يەر يۈزىدە ياراتقان بارلىق نەرسىلەرنى كۆردى. 19ئىبرام ئۆز-ئۆزىگە« :بۇلر زېمىننى ۋە بارلىق ئىنسانلرنى ياراتقان خۇدالر ئەمەس ،بەلكى خۇدانىڭ خىزمەتكارلىرىدۇر »دېدى .ئىبرام نۇھنىڭ ئۆيىدە تۇرۇپ ،پەرۋەردىگارنى ۋە ئۇنىڭ يوللىرىنى بىلدى .ئۇ پۈتۈن ھاياتىدا پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى .بۇ ئەۋلدنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ ،باشقا ياغاچ ۋە تاش ئىلھلىرىغا ئىبادەت قىلىپ ،پۈتۈن ھاياتىدا ئىسيان كۆتۈردى. 20نىمرھد پادىشاھ خاتىرجەملىك بىلەن پادىشاھلىق قىلدى ،پۈتۈن يەر يۈزى ئۇنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ئاستىدا ئىدى ،پۈتۈن يەر يۈزىدىكىلەر بىر تىلدا سۆزلىشەتتى ،ئۇلر بىردەك ئىدى. 21نىمرھدنىڭ بارلىق باشلىقلىرى ۋە ئۇنىڭ كاتتىلىرى ،پۇت ،مىتزرايىم ،كۇش ۋە كەنئانلر ئۆز ئائىلىلىرى بىلەن مەسلىھەتلىشىپ ،بىر- بىرىگە« :كېلىڭلەر ،ئۆزىمىزگە بىر شەھەر قۇرۇپ ،ئۇنىڭ ئۈستىگە مۇستەھكەم مۇنار سېلىپ ،ئۇنىڭ چوققىسى ئاسمانغا تېگىپ تۇرسۇن . شۇنىڭ بىلەن پۈتۈن دۇنياغا ھۆكۈمرانلىق قىلليمىز ،دڭشمەنلىرىمىزنىڭ يامانلىقى بىزدىن يوقىلىدۇ ،ئۇلرغا كۈچلۈك ھۆكۈمرانلىق قىلليمىز ،ئۇلرنىڭ ئۇرۇشلىرى سەۋەبىدىن يەر يۈزىگە تارقىلىپ كەتمەيمىز »دېدى. 22ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىغا بېرىپ ،بۇ سۆزلەرنى پادىشاھقا ئېيتتى ،پادىشاھ بۇ ئىشتا ئۇلرغا قوشۇلدى ۋە شۇنداق قىلدى. 23بارلىق ئائىلىلەر تەخمىنەن ئالتە يۈز مىڭ ئادەمدىن تەركىب تاپقان بولۇپ ،ئۇلر شەھەر ۋە مۇنار قۇرۇش ئۈچۈن كەڭ زېمىن ئىزدىدى . ئۇلر پۈتۈن زېمىننى ئىزدىدى ،ئەمما شىنار زېمىنىنىڭ شەرقىدىكى بىر جىلغىغا ئوخشاش بىر جىلغا تاپالمىدى ،بۇ جىلغا ئىككى كۈن يول يۈرڭپ ،ئۇ يەرگە بېرىپ ئولتۇراقلشتى. 24ئۇلر ئۆزلىرى تاماملىماقچى بولغان شەھەر ۋە مۇنارنى قۇرۇش ئۈچۈن خىش قۇيۇپ ،ئوت يېقىشقا باشلىدى. 25مۇنار ياساش ئۇلر ئۈچۈن بىر خاتالىق ۋە گۇناھ ئىدى .شۇڭا ئۇلر بىنانى قۇرۇشقا باشلىدى .ئۇلر ئاسماندىكى پەرۋەردىگارغا قارشى بىنا قۇرۇش جەريانىدا ،كۆڭلىدە ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئاسمانغا چىقىشنى ئويلىدى. 26بۇ كىشىلەرنىڭ ھەممىسى ۋە بارلىق ئائىلىلەر ئۈچ قىسىمغا بۆلۈندى .بىرىنچىسى« :بىز ئاسمانغا چىقىپ ،ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلىمىز » دېدى .ئىككىنچىسى« :بىز ئاسمانغا چىقىپ ،ئۆزىمىزنىڭ ئىلھلىرىمىزنى ئۇ يەرگە قويۇپ ،ئۇلرغا ئىبادەت قىلىمىز »دېدى .ئۈچىنچىسى« :بىز ئاسمانغا چىقىپ ،ئۇنى ئوقيا ۋە نەيزە بىلەن ئۇرىمىز »دېدى .خۇدا ئۇلرنىڭ بارلىق قىلمىشلىرىنى ۋە بارلىق يامان ئوي-پىكىرلىرىنى بىلەتتى ، شۇڭا ئۇ ئۇلرنىڭ قۇرغان شەھەر ۋە مۇنارىنى كۆردى. 27ئۇلر قۇرۇلۇش قىلىۋاتقاندا ،ئۆزلىرىگە كاتتا بىر شەھەر ۋە ناھايىتى ئېگىز ۋە مۇستەھكەم بىر مۇنار سالدى .بىنانىڭ ئېگىزلىكى سەۋەبىدىن ،قۇرۇلۇشچىلرغا چىقىش جەريانىدا خىش ۋە ليلر يەتمىدى ،لېكىن بىناغا چىققانلر بىر يىل توشقۇچە ،قۇرۇلۇشچىلرغا يېتىپ بارمىدى .ئۇنىڭدىن كېيىن ،قۇرۇلۇشچىلرغا قوللىرىنى سوزۇپ ،ئۇلرغا خىش ۋە ليلرنى بەردى .بۇ ئىش ھەر كۈنى شۇنداق قىلىندى. 28مانا بۇلر كۈن بويى ئۆرلەپ ،يەنە بەزىلىرى چۈشۈپ تۇراتتى .ئەگەر ئۇلرنىڭ قولىدىن بىر خىش چۈشۈپ سۇنۇپ كەتسە ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى يىغلپ كېتەتتى .ئەگەر بىر ئادەم يىقىلىپ ئۆلۈپ قالسا ،ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى ئۇنىڭغا قارىمايتتى. 29پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئوي-پىكىرلىرىنى بىلدى .ئۇلر قۇرۇلۇش قىلىۋاتقاندا ،ئوقلرنى ئاسمانغا قارىتىپ ئاتتى .ئوقلرنىڭ ھەممىسى قانغا بويالغان ھالدا ئۇلرنىڭ ئۈستىگە چۈشتى .ئۇلر ئوقلرنى كۆرڭپ بىر-بىرىگە« :ھەقىقەتەن بىز ئاسماندىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈردۇق »!دېدى. 30چۈنكى بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرنى ئازدۇرۇشى ۋە يەر يۈزىدىن يوق قىلىش ئۈچۈن قىلغان ئىشى ئىدى. 31ئۇلر مۇنار ۋە شەھەرنى قايتا ياساپ ،نۇرغۇن كۈنلەر ۋە يىللر ئۆتكۈچە ھەر كۈنى شۇنداق قىلدى. 12
ياشېر
32خۇدا ئۇنىڭ ئالدىدا تۇرغان يەتمىش پەرىشتىگە ،ئۇنىڭغا يېقىن تۇرغانلرغا« :كېلىڭلەر ،ئۇلرنىڭ تىلىنى قاليمىقانلشتۇرۇۋېتەيلى ، شۇنداق قىلساق بىر ئادەم قوشنىسىنىڭ تىلىنى چۈشەنمەيدۇ »دېدى .ئۇلر ئۇلرغا شۇنداق قىلدى. 33ئەتىسىدىن باشلپ ،ئۇلر قوشنىسىنىڭ تىلىنى ئۇنتۇپ قالدى ،شۇڭا بىر تىلدا سۆزلەشنى چۈشەنمەيدىغان بولدى .قۇرۇلۇشچى قوشنىسىنىڭ قولىدىن بۇيرۇتمىغان ئاق تاش ياكى تاشنى ئالسا ،قۇرۇلۇشچى ئۇنى تاشلپ قوشنىسىنىڭ ئۈستىگە چېچىپ ئۆلتۈرەتتى. 34ئۇلر نۇرغۇن كۈنلەرنى شۇنداق قىلىپ ،نۇرغۇنلىرىنى ئۆلتۈردى. 35پەرۋەردىگار ئۇ يەردىكى ئۈچ قىسىمنى ئۇرۇپ ئۆلتۈردى ،ئۇلرنى قىلمىشلىرى ۋە پىلنلىرىغا ئاساسەن جازالىدى« .بىز ئاسمانغا چىقىپ ،ئىلھلىرىمىزغا ئىبادەت قىلىمىز »دېگەنلەر مايمۇن ۋە پىلغا ئوخشاپ قالدى« .بىز ئاسمانغا ئوق بىلەن ئۇرىمىز »دېگەنلەر بولسا ، پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۆلتۈردى ،بىر ئادەمنى قوشنىسىنىڭ قولى بىلەن ئۆلتۈردى .ئۈچىنچى قىسىمنى« بىز ئاسمانغا چىقىپ ،ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلىمىز »دېگەنلەر بولسا ،پەرۋەردىگار ئۇلرنى پۈتۈن زېمىنغا تارقاقلشتۇردى. 36ئۇلرنىڭ ئارىسىدا قالغانلر ئۆزلىرىگە كېلىۋاتقان يامانلىقنى بىلىپ ،چۈشەنگەندىن كېيىن ،بىنانى تاشلپ ،پۈتۈن يەر يۈزىگە تارقىلىپ كەتتى. 37ئۇلر شەھەر ۋە مۇنارنى قۇرۇشنى توختاتتى ،شۇڭا ئۇ يەر بابىل دەپ ئاتىلدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇ يەردە پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ تىلىنى ئارىلشتۇرۇۋەتكەنىدى .مانا ،ئۇ يەر شىنار زېمىنىنىڭ شەرقىدە ئىدى. 38ئىنسانلر قۇرغان مۇنارغا كەلسەك ،يەر ئاغزىنى ئېچىپ ،ئۇنىڭ ئۈچتىن بىر قىسمىنى يۇتۇۋەتتى .ئاسماندىن ئوت چۈشۈپ ،يەنە ئۈچتىن بىر قىسمىنى كۆيدڭرڭۋەتتى .قالغان ئۈچتىن بىر قىسمى بۈگۈنگىچە ساقلىنىپ قالغان ،ئۇ ئاسماندىكى قىسمىنىڭ بىرى بولۇپ ،ئۇزۇنلۇقى ئۈچ كۈنلۈك يول. 39شۇ مۇناردا نۇرغۇن ئىنسان ئەۋلدلىرى ئۆلدى ،بۇ خەلق سان-ساناقسىز ئىدى. 10باب1ئەبەرنىڭ ئوغلى پەلەگ تەراھنىڭ ئوغلى ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ قىرىق سەككىزىنچى يىلىدا ئالەمدىن ئۆتتى .پەلەگ جەمئىي 239يىل ئۆمۈر كۆردى. 2پەرۋەردىگار ئىنسانلرنىڭ مۇناردىكى گۇناھلىرى سەۋەبىدىن ئۇلرنى تارقاقلشتۇرغاندا ،ئۇلر نۇرغۇن بۆلۈنۈشلەرگە تارقىلىپ كەتتى ، ئىنسانلرنىڭ ھەممىسى دۇنيانىڭ تۆت بۇلۇڭىغا تارقاقلشتۇرۇلدى. 3ھەممە ئائىلىلەر ئۆز تىلى ،زېمىنى ياكى شەھىرى بىلەن ئايرىلدى. 4ئىنسانلر ئۆز ئەۋلدلىرىغا ئاساسەن ،پەرۋەردىگار ئۇلرنى تارقاقلشتۇرغان ھەممە جايلرغا ۋە پۈتكۈل زېمىنغا نۇرغۇن شەھەرلەرنى سالدى. 5ئۇلرنىڭ بەزىلىرى كېيىن يوقىتىلغان جايلرغا شەھەرلەرنى سالدى ۋە بۇ شەھەرلەرنى ئۆزلىرىنىڭ ئىسىملىرى ياكى بالىلىرىنىڭ ئىسىملىرى ياكى ئۇلرنىڭ ئالھىدە ۋەقەلىرى بىلەن ئاتاپ قويدى. 6نۇھنىڭ ئوغلى يافەتنىڭ ئوغۇللىرى بېرىپ ،ئۆزلىرى تارقالغان جايلرغا شەھەر سالدى .ئۇلر بارلىق شەھەرلىرىنى ئۆز ئىسىملىرى بىلەن ئاتاپ قويدى .يافەتنىڭ ئوغۇللىرى يەر يۈزىدە نۇرغۇن بۆلۈنۈشلەر ۋە تىللرغا بۆلۈندى. 7بۇلر ياپەتنىڭ ئەۋلدلىرى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە :گومېر ،ماگوگ ،مېداي ،ياۋان ،تۇبال ،مېشېك ۋە تىراس .بۇلر ياپەتنىڭ ئەۋلدلىرى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە: 8گومېرنىڭ ئەۋلدلىرى شەھەرلىرىگە ئاساسەن فىرانكۇم بولۇپ ،ئۇلر فىرانزا دەرياسىنىڭ بويىدىكى فىرانزا زېمىنىدا ،سېناھ دەرياسىنىڭ بويىدا ياشايتتى. 9رېفاتنىڭ ئەۋلدلىرى بارتونىيە زېمىنىدا ،لېداھ دەرياسى بويىدا ياشايدىغان بارتونىيە خەلقى بولۇپ ،بۇ دەريانىڭ سۈيى گىھون ،يەنى ئوكيانۇس دېگەن چوڭ دېڭىزغا قۇيۇلىدۇ. 10تۇگارمانىڭ ئەۋلدلىرى ئون ئائىلە بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى مۇنداق :بۇزار ،پارزۇناك ،بالگار ،ئېلىكانۇم ،راگبىب ،تاركى ،بىد ، زېبۇك ،ئونگال ۋە تىلماز؛ بۇلرنىڭ ھەممىسى شىمالغا تارقىلىپ ئولتۇراقلىشىپ ،ئۆزلىرىگە شەھەر سالدى. 11ئۇلر ئۆز شەھەرلىرىنى ئۆزلىرىنىڭ ئىسىملىرى بىلەن ئاتاپ كەلگەن .بۇلر ھازىرغىچە خىتلھ ۋە ئىتالك دەريالىرىنىڭ بويىدا ياشايدۇ. 12لېكىن ئانگولى ،بالگار ۋە پارزۇناك ئائىلىلىرى چوڭ دۇبنى دەرياسى بويىدا ياشايدۇ؛ ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىنىڭ ئىسىملىرىمۇ ئۆز ئىسىملىرى بىلەن ئاتالغان. 13ياۋاننىڭ ئەۋلدلىرى ماكدھنىيە زېمىنىدا ياشايدىغان ياۋانلر ،مېدايارېنىڭ ئەۋلدلىرى كۇرسون زېمىنىدا ياشايدىغان ئورېلۇملر ،تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى پاشىيا دەرياسى بويىدىكى توسكانا زېمىنىدا ياشايدىغانلر. 14مېشېكنىڭ ئەۋلدلىرى شىباشنى ،تىراسنىڭ ئەۋلدلىرى رۇشاش ،كۇشنى ۋە ئونگولىس بولۇپ ،بۇلرنىڭ ھەممىسى ئۆزلىرىگە شەھەر سالدى؛ بۇ شەھەرلەر يابۇس دېڭىزى بويىدىكى كۇرا دەرياسىنىڭ بويىغا جايلشقان بولۇپ ،كۇرا دەرياسى تراگان دەرياسىغا قۇيۇلىدۇ. 15ئېلىشانىڭ ئەۋلدلىرى ئالمانىملر بولۇپ ،ئۇلر ئۆزلىرى ئۈچۈن شەھەر قۇرغان؛ بۇ شەھەرلەر ئەيۇپ تېغى بىلەن شىباتمو تېغىنىڭ ئارىسىغا جايلشقان؛ ئۇلرنىڭ ئىچىدە ئەيۇپ تېغى بىلەن شىباتمو تېغىنىڭ قارشى تەرىپىدە ياشايدىغان لۇمباردى خەلقى بار ئىدى .ئۇلر ئىتالىيە زېمىنىنى بويسۇندۇرۇپ ،بۈگۈنگىچە شۇ يەردە تۇرۇپ قالغان. 16چىتتىمنىڭ ئەۋلدلىرى تىبرېئۇ دەرياسى بويىدىكى كانوپىيە ۋادىسىدا ياشايدىغان رھمىملردۇر. 17دۇدھنىمنىڭ ئەۋلدلىرى بولسا بوردانا زېمىنىدىكى گىھون دېڭىزى بويىدىكى شەھەرلەردە ياشايدۇ.
13
ياشېر
18بۇلر ياپەتنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ شەھەرلىرى ۋە تىللىرى بويىچە قۇرۇلغان ئائىلىلىرى بولۇپ ،ئۇلر مۇنارنىڭ ئارقىسىغا تارقالغاندا ، شەھەرلىرىنى ئىسىملىرى ۋە ۋەقەلىرى بىلەن ئاتايتتى .مۇنارنىڭ ئارقىسىغا قۇرۇلغان بۇ كۈنلەردە ئۇلرنىڭ قۇرغان شەھەرلىرىنىڭ ئىسىملىرى ئۆز ئائىلىلىرى بويىچە ئىدى. 19ھامنىڭ ئەۋلدلىرى كۇش ،مىتزرايىم ،پۇت ۋە كەنئانلردىن ئىبارەت بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە شەھەرلىرى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 20بۇلرنىڭ ھەممىسى بېرىپ ،ئۆزلىرىگە مۇۋاپىق جاي تاپقان شەھەرلىرىنى سالدى .ئۇلر شەھەرلىرىنى ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ كۇش ، مىتزرائىم ،پۇت ۋە كەنئانلرنىڭ ئىسىملىرى بىلەن ئاتاپ قويدى. 21مىتزرايىمنىڭ ئەۋلدلىرى :لۇد ،ئانام ،لېھاب ،نافتۇچىم ،پاترۇس ،كاسلۇچىم ۋە كافتۇرىم بولۇپ ،جەمئىي يەتتە ئائىلە بار. 22بۇلرنىڭ ھەممىسى مىسىرنىڭ سىخور دەرياسى بويىدا ياشايدۇ .ئۇلر ئۆزلىرىگە شەھەر قۇرۇپ ،ئۇلرنى ئۆز ئىسىملىرى بىلەن ئاتايدۇ. 23پاترھس ۋە كاسلوخنىڭ ئوغۇللىرى ئۆزئارا توي قىلدى .ئۇلردىن پېلىشتىم ،ئازاتىم ،گېرارىم ،گىتىم ۋە ئېكرھنىم قاتارلىق بەش ئائىلىنىڭ ھەممىسى پەيدا بولدى .بۇلر ئۆزلىرى ئۈچۈن شەھەر قۇرۇپ ،ئۆز شەھەرلىرىنى ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتاپ كەلدى. 24كەنئان خەلقى ئۆزلىرى ئۈچۈن شەھەرلەرنى قۇرۇپ ،شەھەرلىرىنى ئۆز ئىسىملىرى بىلەن ئاتاپ ،سان-ساناقسىز باشقا شەھەرلەرنى قۇردى. 25ھام قەبىلىسىدىن تۆت ئادەم تۈزلەڭلىككە باردى ،بۇ تۆت ئادەمنىڭ ئىسىملىرى سودھم ،گومورا ،ئادما ۋە زېبوئىم ئىدى. 26بۇ كىشىلەر تۈزلەڭلىكتە ئۆزلىرىگە تۆت شەھەر قۇرۇپ ،شەھەرلىرىنىڭ ناملىرىنى ئۆز ئىسىملىرى بىلەن ئاتاپ چىقتى. 27ئۇلر ،بالىلىرى ۋە ئۇلرغا تەۋە بارلىق كىشىلەر شۇ شەھەرلەردە ئولتۇراقلىشىپ ،كۆپىيىپ ،تىنچ-ئامان ياشىدى. 28خورنىڭ ئوغلى ،خىۋىنىڭ نەۋرىسى ،كەنئاننىڭ نەۋرىسى سېئىر پاران تېغىنىڭ قارشى تەرىپىدىكى بىر ۋادىنى تېپىپ ،ئۇ يەردە بىر شەھەر سالدى .ئۇ يەتتە ئوغلى ۋە ئائىلىسى بىلەن شۇ يەردە ئولتۇراقلشتى .ئۇ قۇرغان شەھەرنى ئۆز نامى بىلەن سېئىر دەپ ئاتىدى .بۇ شەھەر ھازىرغىچە سېئىر زېمىنى دەپ ئاتىلىدۇ. 29بۇلر ھام ئەۋلدلىرىنىڭ ئۆز تىللىرى ۋە شەھەرلىرى بويىچە قۇرۇلغان ئائىلىلىرى بولۇپ ،مۇنارنىڭ ئارقىسىدىكى ئۆز يۇرتلىرىغا تارقالغان. 30نۇھنىڭ ئوغلى ،يەنى ئەبەرنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنىڭ ئاتىسى سامنىڭ ئەۋلدلىرىدىن بەزىلىرىمۇ ئۆزلىرى تارقاق ئولتۇراقلشقان جايلرغا بېرىپ ،ئۆزلىرىگە شەھەر سالدى ۋە شەھەرلىرىنى شۇ شەھەرلەرنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتاپ قويدى. 31سامنىڭ ئوغۇللىرى ئېلم ،ئاشۇر ،ئارپاخشاد ،لۇد ۋە ئارام ئىدى .ئۇلر ئۆزلىرىگە شەھەر قۇرۇپ ،بارلىق شەھەرلىرىنىڭ ئىسىملىرىنى ئۆز ئىسىملىرى بىلەن ئاتايتتى. 32شۇ چاغدا سامنىڭ ئوغلى ئاشۇر بالىلىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلر ناھايىتى كۆپ ئىدى .ئۇلر يىراق بىر يەرگە باردى .ئۇلر بارغان يەردىكى كەڭ بىر ۋادىغا يولۇقتى .ئۇلر ئۆزلىرىگە تۆت شەھەر قۇرۇپ ،ئۇلرنى ئۆزلىرىنىڭ ئىسىملىرى ۋە ۋەقەلىرى بىلەن ئاتاپ قويدى. 33ئاشۇر ئەۋلدلىرى قۇرغان شەھەرلەرنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :نىنېۋا ،رېسېن ،كالخ ۋە رېھوبوتېر .ئاشۇر ئەۋلدلىرى بۈگۈنگىچە ئۇ يەردە ياشايدۇ. 34ئاررام ئەۋلدلىرىمۇ بېرىپ ،ئۆزلىرىگە بىر شەھەر قۇرۇپ ،بۇ شەھەرنىڭ ئىسمىنى چوڭ ئاكىسىنىڭ ئىسمى بىلەن ئۇز دەپ ئاتاپ ،شۇ يەردە ياشاپ كەلدى .بۇ يەر ھازىرغىچە ئۇزنىڭ زېمىنى. 35مۇنار سېلىنغاندىن كېيىنكى ئىككىنچى يىلى ،ئاشۇر قەبىلىسىدىن بولغان بېل ئىسىملىك بىر كىشى نىنېۋا زېمىنىدىن ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن بىللە تۇرۇش ئۈچۈن كۆچۈپ كەلدى .ئۇلر سودھم شەھىرىنىڭ قارشى تەرىپىدىكى تۈزلەڭلىكتىكى شەھەرلەرنىڭ قارشى تەرىپىگىچە كېلىپ ،شۇ يەردە ئولتۇراقلشتى. 36ئۇ ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇ يەردە كىچىك بىر شەھەر قۇرۇپ ،ئۇنىڭ ئىسمىنى بېل دەپ ئاتىدى .بۇ يەر ھازىرغىچە زھئار زېمىنى. 37سامنىڭ ئەۋلدلىرى ئۆز تىلى ۋە شەھەرلىرى بويىچە مۇنارنىڭ ئارقىسىدىن يەر يۈزىگە تارقالغاندىن كېيىنكى ئائىلىلەر ئىدى. 38شۇنىڭدىن كېيىن ،نۇھنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ھەر بىر پادىشاھلىقى ،شەھىرى ۋە ئائىلىسى ئۆزلىرىگە نۇرغۇن شەھەرلەرنى سالدى. 39ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ بۇيرۇقلىرى بويىچە باشقۇرۇش ئۈچۈن ،بارلىق شەھەرلىرىدە ھۆكۈمەتلەرنى قۇردى؛ نۇھنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ بارلىق ئائىلىلىرى مەڭگۈ شۇنداق قىلدى. 11باب1كۇشنىڭ ئوغلى نىمرھد يەنىل شىنار زېمىنىدا ئىدى .ئۇ بۇ زېمىنغا ھۆكۈمرانلىق قىلىپ ،شۇ يەردە ياشىدى ۋە شىنار زېمىنىدا شەھەرلەرنى سالدى. 2ئۇ قۇرغان تۆت شەھەرنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە بولۇپ ،ئۇ بۇ تۆت شەھەرنىڭ ئىسىملىرىنى مۇنار ياساش جەريانىدا يۈز بەرگەن ۋەقەلەرگە ئاساسەن قويدى. 3ئۇ بىرىنچىسىگە بابىل دەپ ئىسىم قويۇپ« :پەرۋەردىگار پۈتكۈل يەر يۈزىنىڭ تىلىنى قاليمىقانلشتۇرۇۋەتكەنلىكى ئۈچۈن ،ئىككىنچىسىگە بولسا ئېرەخ دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى خۇدا ئۇلرنى ئۇ يەردىن تارقاقلشتۇردى »دېدى. 4ئۈچىنچىسىنى ئېكېد دەپ ئاتىدى ،ئۇ يەردە قاتتىق جەڭ بولغانلىقىنى ئېيتتى .تۆتىنچىسىنى كالنا دەپ ئاتىدى ،چۈنكى ئۇنىڭ باشلىقلىرى ۋە باتۇر ئەسكەرلىرى ئۇ يەردە ئۆلۈپ ،پەرۋەردىگارغا ئاچچىقلىنىپ ،ئۇنىڭغا قارشى ئىسيان كۆتۈرڭپ ،گۇناھ قىلدى. 5نىمرھد بۇ شەھەرلەرنى شىنار زېمىنىدا قۇرغاندىن كېيىن ،ئۇ يەرگە ئۆزىنىڭ قالغان خەلقىنى ،ئۆزىنىڭ پادىشاھلىقلىرىدا قالغان پادىشاھلىرىنى ۋە باتۇر ئەسكەرلىرىنى ئورۇنلشتۇردى. 14
ياشېر
6نىمرھد بابىلدا تۇرۇپ ،قالغان قول ئاستىدىكىلەرگە ھۆكۈمرانلىقىنى داۋاملشتۇردى ۋە خاتىرجەملىك بىلەن ھۆكۈمرانلىق قىلدى .نىمرھدنىڭ قول ئاستىدىكىلەر ۋە ئەمەلدارلىرى ئۇنىڭغا ئامرافېل دەپ ئىسىم قويدى .ئۇلر مۇناردا ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرى ۋە ئادەملىرى ئۇنىڭ قولىدا ئۆلگەنلىكىنى ئېيتتى. 7شۇنداقتىمۇ ،نىمرھد پەرۋەردىگارغا قايتىپ كەلمىدى ،ئۇ يامان ئىشلرنى داۋاملشتۇرۇپ ،ئىنسان ئوغۇللىرىغا يامانلىق ئۆگەتتى؛ ئۇنىڭ ئوغلى ماردھن ئاتىسىدىنمۇ يامان بولۇپ ،ئاتىسىنىڭ يىرگىنىچلىك ئىشلىرىنى تېخىمۇ كۆپەيدى. 8ئۇ ئىنسان ئەۋلدلىرىنى گۇناھقا چۆمدڭردى ،شۇڭا« يامانلىقتىن يامانلىق چىقىدۇ »دېيىلىدۇ. 9شۇ چاغدا ،ھام ئەۋلدلىرى ئۆزلىرى قۇرغان شەھەرلەردە تۇرۇۋاتقانلىقتىن ،ئۇلرنىڭ ئائىلىلىرى ئوتتۇرىسىدا ئۇرۇش بولدى. 10ئېلم پادىشاھى كېدھرلۋمېر ھام ئەۋلدلىرىدىن ئايرىلىپ ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇردى .ئۇ تۈزلەڭلىكتىكى بەش شەھەرگە بېرىپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇردى ،ئۇلر ئۇنىڭ قول ئاستىدا قالدى. 11ئۇلر ئۇنىڭغا ئون ئىككى يىل خىزمەت قىلدى ۋە يىللىق باج تاپشۇردى. 12شۇ چاغدا ،سېرۇگنىڭ ئوغلى ناھور تەراھنىڭ ئوغلى ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ قىرىق توققۇزىنچى يىلىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 13تەراھنىڭ ئوغلى ئىبرام ھاياتىنىڭ ئەللىكىنچى يىلىدا ،ئىبرام نۇھنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە باردى. 14ئىبرام پەرۋەردىگارنى تونۇپ ،ئۇنىڭ يوللىرى ۋە كۆرسەتمىلىرى بويىچە ماڭدى ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى. 15ئۇ چاغدا ئۇنىڭ ئاتىسى تەراھ يەنىل نىمرھد پادىشاھنىڭ قوشۇن باشلىقى ئىدى ،ئۇ يەنىل يات ئىلھلرغا ئېتىقاد قىلتتى. 16ئىبرام ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە قايتىپ كەلگەندە ،ئۇلرنىڭ بۇتخانىلىرىدا ئون ئىككى ئىلھنىڭ تۇرغانلىقىنى كۆردى .ئىبرام ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە بۇ بۇتلرنى كۆرڭپ غەزەپلەندى. 17ئىبرام« :پەرۋەردىگار مەڭگۈ ھايات !بۇ ھەيكەلرنى ئاتامنىڭ ئۆيىدە ساقلىماڭلر ،ئەگەر ئۈچ كۈن ئىچىدە ھەممىسىنى سۇندۇرمىسام ، مېنى ياراتقان پەرۋەردىگار ماڭا شۇنداق قىلىدۇ »!دېدى. 18ئىبرام ئۇلرنىڭ يېنىدىن ئايرىلىپ ،غەزىپىنى قوزغىدى .ئىبرام ئالدىراپ ئۆيدىن چىقىپ ،ئاتىسىنىڭ سىرتقى ھويلىسىغا باردى .ئۇ ئاتىسىنىڭ ۋە ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرىنىڭ ھويلىدا ئولتۇرغانلىقىنى كۆردى .ئىبرام ئۇنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇردى. 19ئىبرام ئاتىسىدىن« :ئاتا ،ماڭا ئاسمان-زېمىننى ،يەر يۈزىدىكى بارلىق ئىنسانلرنى ،سېنى ۋە مېنى ياراتقان خۇدا قەيەردە؟ »دەپ سورىدى .تەراھ ئوغلى ئىبرامغا« :مانا بىزنى ياراتقانلر ھەممىمىز ئۆيدە بىز بىلەن بىللە »،دەپ جاۋاب بەردى. 20ئىبرام ئاتىسىغا« :خوجايىن ،ماڭا ئۇلرنى كۆرسىتىپ قويۇڭ »دېدى .تەراھ ئىبرامنى ئىچكىرىكى ھويلىنىڭ ئۆيگە ئېلىپ كىردى .ئىبرام قارىسا ،پۈتۈن ئۆي ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان بۇتلرغا تولغان ،ئون ئىككى چوڭ بۇت ۋە سان-ساناقسىز باشقا بۇتلر بىلەن تولغان ئىكەن. 21تەراھ ئوغلىغا مۇنداق دېدى« :مانا بۇلر يەر يۈزىدە سەن كۆرڭپ تۇرغان بارلىق نەرسىلەرنى ياراتقان ،مېنى ،سېنى ۋە پۈتكۈل ئىنسانلرنى ياراتقان. 22تەراھ ئۆزىنىڭ ئىلھلىرىغا سەجدە قىلىپ ،ئۇلردىن ئايرىلىپ كەتتى .ئوغلى ئىبراممۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەتتى. 23ئىبرام ئۇلرنىڭ يېنىدىن ئايرىلغاندىن كېيىن ،ئانىسىنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،ئانىسىغا« :مانا ،ئاتام ماڭا ئاسمان-زېمىننى ۋە بارلىق ئىنسان ئەۋلدلىرىنى كۆرسەتتى »دېدى. 24شۇڭا ،تېزدىن پادىدىن بىر ئوغلق ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭدىن تەملىك گۆش پىشۇرۇڭلر .مەن ئۇنى ئاتامنىڭ ئىلھلىرىغا قۇربانلىق قىلىپ ، ئۇلرغا يېگۈزڭپ بېرەي .بەلكىم ئۇلر مېنى قوبۇل قىلىشى مۇمكىن. 25ئانىسى شۇنداق قىلدى .ئۇ بىر ئوغلق ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭدىن تەملىك تاماق پىشۇرۇپ ،ئىبرامغا ئېلىپ كەلدى .ئىبرام ئانىسىدىن تەملىك تاماقنى ئېلىپ ،ئاتىسىنىڭ ئىلھلىرىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .ئۇ ئۇلرغا يېيىش ئۈچۈن يېقىنلشتى .ئەمما ئاتىسى تەراھ بۇنىڭدىن خەۋەرسىز ئىدى. 26ئىبرام ئۇلرنىڭ ئارىسىدا ئولتۇرغان كۈنى ئۇلرنىڭ ئاۋازىنىڭ ،ئاۋازىنىڭ ،ئاۋازىنىڭ يوقلۇقىنى ،ھەرىكىتىنىڭ يوقلۇقىنى ،ھېچقايسىسىنىڭ تاماق يېيىشكە قول سوزالمايدىغانلىقىنى كۆردى. 27ئىبرام ئۇلرنى مەسخىرە قىلىپ« :مەن تەييارلىغان تەملىك گۆش ئۇلرغا ياقمىدى ،ياكى بەلكىم ئۇلر ئۈچۈن بەك ئاز بولۇپ قالغان بولۇشى مۇمكىن ،شۇڭا ئۇلر يېمىدى .شۇڭا ئەتە مەن بۇنىڭدىنمۇ ياخشى ۋە مول بولغان يېڭى تەملىك گۆش تەييارليمەن ،نەتىجىنى كۆرڭش ئۈچۈن »دېدى. 28ئەتىسى ئىبرام ئانىسىغا تەملىك تاماق توغرىسىدا كۆرسەتمە بەردى .ئانىسى ئورنىدىن تۇرۇپ ،قويدىن ئۈچ ئوغلق ئېلىپ كەلدى .ئۇ ئوغلقتىن ئوغلى ياخشى كۆرىدىغان تەملىك تاماقلرنى پىشۇرۇپ ،ئوغلى ئىبرامغا بەردى .ئاتىسى تەراھ بۇنىڭدىن خەۋەرسىز ئىدى. 29ئىبرام ئانىسىدىن ئالغان تەملىك تاماقنى ئېلىپ ،ئاتىسىنىڭ ئىلھلىرىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كىردى .ئاندىن ئۇلر يېيىشى ئۈچۈن يېقىنلشتى .ئاندىن تاماقنى ئۇلرنىڭ ئالدىغا قويدى .ئىبرام كۈن بويى ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،بەلكىم ئۇلر يېيىشى مۇمكىن دەپ ئويلىدى. 30ئىبرام ئۇلرغا قاراپ ،ئۇلرنىڭ ئاۋازىمۇ يوق ،ئاۋازىمۇ يوق ئىدى ،ھېچكىم قولىنى گۆشكە سوزۇپ يېمىدى. 31شۇ كۈنى كەچتە ،ئىبرام خۇدانىڭ رھھى بىلەن كىيىمەندى. 32ئۇ ۋارقىرىدى« :ۋاي ئاتامغا ۋە بۇ رەزىل ئەۋلدقا !ئۇلرنىڭ قەلبى بىكارچىلىققا مايىل .ئۇلر يېيەلمەيدۇ ،پۇرىمايدۇ ،ئاڭلىيالمايدۇ ۋە سۆزلىيەلمەيدۇ ،ئاغزى يوق ،كۆزى يوق ،قۇلقى يوق ،قولى يوق ،پۇتى يوق ،ھەرىكىتى يوق ،ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان بۇتلرغا چوقۇنىدۇ .ئۇلرنى ياسىغانلر ۋە ئۇلرغا ئىشىنىدىغانلر ئۇلرغا ئوخشايدۇ. 33ئىبرام بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى كۆرڭپ ،ئاتىسىغا غەزەپلەندى .ئۇ دەرھال قولىغا بىر تال پالتا ئېلىپ ،ئىلھلرنىڭ ئىبادەتگاھىغا باردى ۋە ئاتىسىنىڭ بارلىق ئىلھلىرىنى چېقىۋەتتى. 34ئۇ بۇتلرنى چېقىۋەتكەندىن كېيىن ،بالىنى ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇرغان ئۇلۇغ ئىلھنىڭ قولىغا بەردى ۋە چىقىپ كەتتى .دادىسى تەراھ ئىشىك ئالدىدا بالىنىڭ سوقۇلغان ئاۋازىنى ئاڭلىغانلىقتىن ،ئۆيگە قايتىپ كەلدى .شۇڭا تەراھ بۇ ئىشنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى بىلىش ئۈچۈن ئۆيگە كىردى. 35تەراھ بۇتخانادىكى بالتا ئاۋازىنى ئاڭلپ ،بۇتخاناغا يۈگۈرڭپ باردى .ئۇ يەردە ئىبرامنىڭ يېنىغا باردى. 15
ياشېر
36تەراھ ئۆيگە كىرىپ ،بارلىق بۇتلرنىڭ يىقىلىپ ،سۇنۇپ كەتكەنلىكىنى ،ئەڭ چوڭ بۇتنىڭ قولىدىكى بالتىنىڭ سۇنۇپ كەتمىگەنلىكىنى ، ئوغلى ئىبرام پىشۇرغان تەملىك گۆشنىڭمۇ ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇرغانلىقىنى كۆردى. 37تەراھ بۇنى كۆرڭپ قاتتىق غەزەپلەندى ۋە ئالدىراپ ئۆيدىن چىقىپ ،ئىبرامنىڭ يېنىغا باردى. 38ئۇ ئوغلى ئىبرامنىڭ ئۆيدە ئولتۇرغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭدىن« :سەن مېنىڭ ئىلھلىرىمغا نېمە قىلدىڭ؟ »دېدى. 39ئىبرام ئاتىسى تەراھقا« :ياق ،خوجايىنىم ،مەن ئۇلرنىڭ ئالدىغا تەملىك تاماق ئېلىپ كەلدىم .ئۇلر يېيىشى ئۈچۈن گۆش ئېلىپ ئۇلرغا يېقىنلشقاندا ،ئۇ چوڭ ئادەم يېيىشكە قول سوزۇشتىن بۇرۇن ،ئۇلر دەرھال قوللىرىنى سوزۇپ يېيىشكە باشلىدى »،دېدى. 40چوڭى ئۇلرنىڭ قىلغان ئىشلىرىنى كۆرڭپ ،ئۇلرغا قاتتىق غەزەپلەندى .ئۇ بېرىپ ئۆيدىكى بالىنى ئېلىپ ،ئۇلرنىڭ يېنىغا بېرىپ ، ھەممىسىنى سۇندۇرۇۋەتتى .مانا ،سىز كۆرڭپ تۇرغاندەك ،بالىنى يەنىل ئۇنىڭ قولىدا تۇتۇپ تۇرۇپتۇ. 41تەراھ بۇ سۆزلەرنى قىلغاندا ئوغلى ئىبرامغا غەزەپلەندى .تەراھ غەزەپ بىلەن ئوغلى ئىبرامغا« :سەن ماڭا يالغان سۆزلەۋاتىسەن ،سەن نېمە دېگەن ھېكايە؟ »دېدى. 42بۇ ئىلھلردا سەن ماڭا ئېيتقانلرنىڭ ھەممىسىنى قىلليدىغان رھھ ،جان ياكى كۈچ بارمۇ؟ ئۇلر ياغاچ ۋە تاش ئەمەسمۇ؟ مەن ئۇلرنى ئۆزڭم ياسىغان ئەمەسمۇ؟ سەن« ئۇلر بىلەن بىللە بولغان چوڭ خۇدا ئۇلرنى ئۇردى »دەپ يالغان سۆزلەيسەنمۇ؟ سەن ئۇنىڭ قولىغا بالداقنى بېرىپ ،ئاندىن« مەن ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۇردۇم »دېدىڭ. 43ئىبرام ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ« :ئۇنداقتا ،سەن قانداقمۇ ھېچ نەرسىگە قادىر بولمىغان بۇ بۇتلرغا چوقۇنىسەن؟ سەن ئىشىنىدىغان بۇتلر سېنى قۇتقۇزالمدۇ؟ سەن ئۇلرغا دۇئا قىلغاندا ئۇلر سېنىڭ دۇئايىڭنى ئاڭلىيالمدۇ؟ ئۇلر سېنى دڭشمەنلىرىڭنىڭ قولىدىن قۇتقۇزالمدۇ؟ ياكى ئۇلر سېنىڭ ئۈچۈن دڭشمەنلىرىڭگە قارشى ئۇرۇش قىلمدۇ؟ سەن سۆزلىيەلمەيدىغان ۋە ئاڭلىيالمايدىغان ياغاچ ۋە تاشلرغا چوقۇنىسەن؟ »دېدى. 44ئەمدى بۇنداق ئىشلرنى قىلىش سەن ئۈچۈنمۇ ،ساڭا يېقىن ئىنسان ئەۋلدلىرى ئۈچۈنمۇ ياخشى ئەمەس .سىلەر شۇنچە ئەخمەق ،شۇنچە نادان ياكى شۇنچە چۈشەنمىگەنلىكتىن ياغاچ ۋە تاشقا خىزمەت قىلىپ ،بۇنداق ئىشلرنى قىلماقچىمۇ؟ 45ئاسمان-زېمىننى ياراتقان ،سىلەرنى زېمىندا ياراتقان پەرۋەردىگار خۇدانى ئۇنتۇپ ،تاش ۋە ياغاچقا چوقۇنۇپ ،بۇ ئىشتا جېنىڭلرغا چوڭ يامانلىق ئېلىپ كەلدىڭلرمۇ؟ 46ئەجدادلىرىمىز قەدىمكى زامانلردا بۇ ئىشتا گۇناھ قىلغان ئىدى ،ئالەمنىڭ پەرۋەردىگار خۇدا ئۇلرغا توپان سۈيىنى ياغدۇرۇپ ،پۈتۈن يەر يۈزىنى ۋەيران قىلغان ئەمەسمىدى؟ 47قانداق قىلىپ بۇنى داۋاملشتۇرۇپ ،ئاڭلىيالمايدىغان ،سۆزلىيەلمەيدىغان ،سىلەرنى زۇلۇمدىن قۇتقۇزالمايدىغان ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان بۇتلرغا چوقۇنۇپ ،ئالەمنىڭ خۇداسىنىڭ غەزىپىنى سىلەرگە ياغدۇراليسىلەر؟ 48شۇڭا ئاتام ،بۇنىڭدىن ۋاز كەچ ،ئۆزڭڭگە ۋە ئائىلەڭدىكىلەرگە يامانلىق ئېلىپ كەلمە. 49ئىبرام ئالدىراپ ئاتىسىنىڭ ئالدىدىن قېچىپ كەتتى ۋە ئاتىسىنىڭ ئەڭ چوڭ بۇتىدىن بالىنى ئالدى .ئىبرام ئۇنى چېقىپ قېچىپ كەتتى. 50تەراھ ئىبرامنىڭ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى كۆرڭپ ،دەرھال ئۆيىدىن چىقىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا باردى .ئۇ نىمرھدنىڭ ئالدىغا كېلىپ ، ئۇنىڭ ئالدىدا تۇرۇپ ،پادىشاھقا تەزىم قىلدى .پادىشاھ ئۇنىڭدىن« :نېمە ئىشىڭىز بار؟ »دەپ سورىدى. 51ئۇ مۇنداق دېدى« :ئى رەببىم ،مېنىڭ سۆزڭمنى ئاڭلىشىڭىزنى ئۆتۈنىمەن .ئەللىك يىل ئىلگىرى مەندە بىر بال تۇغۇلدى ،ئۇ مېنىڭ خۇدالىرىمغا شۇنداق قىلدى ۋە شۇنداق دېدى .شۇڭا ،ئى پادىشاھىم ،ئۇنى چاقىرتىپ كېلىڭ ،ئۇ سىزنىڭ ئالدىڭىزغا كېلىپ ،قانۇن بويىچە ھۆكۈم قىلسۇن ،شۇنداق قىلساق بىز ئۇنىڭ يامانلىقىدىن قۇتۇلليمىز». 52پادىشاھ ئۈچ خىزمەتچىسىنى ئەۋەتتى .ئۇلر بېرىپ ،ئىبرامنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .شۇ كۈنى نىمرھد ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى ،تەراھمۇ ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 53پادىشاھ ئىبرامدىن« :سەن داداڭغا ۋە ئۇنىڭ ئىلھلىرىغا نېمە قىلدىڭ؟ »دەپ سورىدى .ئىبرام پادىشاھقا ئاتىسىغا ئېيتقان سۆزلىرىنى ئېيتىپ : «ئۇلرنىڭ ئۆيىدىكى ئۇلۇغ خۇدا ئۇلرغا سېنىڭ ئاڭلىغانلىرىڭنى قىلدى »دېدى. 54پادىشاھ ئىبرامغا« :ئۇلرنىڭ سۆزلەش ،يېيىش ۋە سەن ئېيتقاندەك قىلىش ھوقۇقى بارمۇ؟ »دېدى .ئىبرام پادىشاھقا« :ئەگەر ئۇلرنىڭ ھوقۇقى بولمىسا ،نېمىشقا ئۇلرغا خىزمەت قىلىپ ،ئەخمەقلىقىڭ بىلەن ئىنسان ئەۋلدلىرىنى ئازدۇرىسەن؟ »دېدى. 55سەن ئۇلرنىڭ سېنى قۇتقۇزاليدىغانلىقىنى ياكى كىچىك ياكى چوڭ ئىشلرنى قىلىپ ،ئۇلرغا خىزمەت قىلليدىغانلىقىنى ئويليسەنمۇ؟ نېمىشقا سېنى ياراتقان ،ئۆلتۈرڭش ۋە ياشاش ئۇنىڭ قولىدا بولغان پۈتكۈل ئالەمنىڭ خۇداسىنى ھېس قىلمايسەن؟ 56 0ئەخمەق ،ساددا ۋە نادان پادىشاھ ،ساڭا مەڭگۈ ۋاي! 57مەن سېنىڭ خىزمەتكارلىرىڭغا توغرا يولنى ئۆگىتىشىڭنى ئويلىغان ئىدىم ،لېكىن سەن بۇنداق قىلمىدىڭ ،بەلكى پۈتۈن زېمىننى سېنىڭ گۇناھلىرىڭ ۋە سېنىڭ يولۇڭغا ئەگەشكەن خەلقىڭنىڭ گۇناھلىرى بىلەن تولدۇردۇڭ. 58سەن ئەجدادلىرىمىزنىڭ قەدىمكى زامانلردا گۇناھ قىلىپ ،مەڭگۈلۈك خۇدا ئۇلرنىڭ ئۈستىدىن توپان سۈيىنى ياغدۇرۇپ ،ھەممىسىنى ۋەيران قىلغانلىقىنى ،پۈتكۈل يەر يۈزىنى ۋەيران قىلغانلىقىنى بىلمەمسەن ياكى ئاڭلىمامسەن؟ سەن ۋە سېنىڭ خەلقىڭ ھازىرمۇ بۇ ئىشنى قىلىپ ،ئالەمنىڭ پەرۋەردىگار خۇدانىڭ غەزىپىنى پەسەيتىش ،ساڭا ۋە پۈتكۈل يەر يۈزىگە يامانلىق ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن ھەرىكەت قىلمسەن؟ 59ئەمدى قىلىۋاتقان بۇ يامان ئىشىڭنى تاشلپ ،ئالەمنىڭ ئىلھىغا ئىبادەت قىل ،چۈنكى سەن ئۇنىڭ قولىدا جان تۇتىسەن .شۇنداق قىلساڭ ، ساڭا ياخشى بولىدۇ. 60ئەگەر يامان قەلبىڭ مېنىڭ سۆزلىرىمنى ئاڭلپ ،سېنى يامان يوللىرىڭدىن ۋاز كېچىپ ،مەڭگۈلۈك خۇداغا ئىبادەت قىلمىسا ،ئۇنداقتا سەن ، خەلقىڭ ۋە ساڭا مۇناسىۋەتلىك بارلىق كىشىلەر ،سېنىڭ سۆزلىرىڭنى ئاڭلپ ياكى سېنىڭ يامان يوللىرىڭدا مېڭىپ ،كېيىنكى كۈنلەردە نومۇس قىلىپ ئۆلىسەن. 16
ياشېر
61ئىبرام پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلر ئالدىدا سۆزىنى توختىتىپ بولغاندىن كېيىن ،كۆزىنى ئاسمانغا تىكتى ۋە« :پەرۋەردىگار بارلىق يامانلرنى كۆرڭپ ،ئۇلرنى جازاليدۇ »!دېدى. 12باب1پادىشاھ ئىبرامنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،ئۇنى زىندانغا تاشلشقا بۇيرۇدى .ئىبرام ئون كۈن زىنداندا ياتتى. 2شۇ كۈنلەر ئاخىرلشقاندا ،پادىشاھ بارلىق پادىشاھلر ،ھۆكۈمرانلر ،ئۆلكە باشلىقلىرى ۋە دانىشمەنلەرنى ئۇنىڭ ئالدىغا كېلىشكە بۇيرۇدى . ئۇلر ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .ئىبرام يەنىل قاماقتا ئىدى. 3پادىشاھ شاھزادىلەر ۋە دانىشمەنلەرگە« :سىلەر تېراھنىڭ ئوغلى ئىبرامنىڭ ئاتىسىغا قىلغانلىرىنى ئاڭلىدىڭلرمۇ؟ ئۇ ئۇنىڭغا شۇنداق قىلدى ، مەن ئۇنى ئالدىمغا ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدۇم ،ئۇ مۇنداق دېدى .ئۇنىڭ قەلبى ئۇنى ئالداپ كەتمىدى ،ئۇ مېنىڭ ئالدىمدا قىينالمىدى ،مانا ھازىر ئۇ زىنداندا». 4شۇڭا ،پادىشاھنى ھاقارەتلىگەن ،سىلەر ئاڭلىغانلرنىڭ ھەممىسىنى سۆزلىگەن ۋە قىلغان بۇ ئادەمگە قانداق ھۆكۈم چىقىرىلىدىغانلىقىنى قارار قىلىڭلر. 5ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھقا جاۋابەن« :پادىشاھنى ھاقارەتلىگەن ئادەم ياغاچقا ئېسىلسۇن .ئەمما ئۇ ئۆزىنىڭ ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلىپ ،خۇدالىرىمىزنى مەنسىتمىگەنلىكى ئۈچۈن كۆيدڭرڭلۈپ ئۆلتۈرڭلسۇن ،چۈنكى بۇ ئىشتا قانۇن شۇنداق »دېدى. 6ئەگەر پادىشاھ بۇنى قىلىشقا رازى بولسا ،خىزمەتكارلىرىغا خىش ئوچىقىڭىزغا كېچە-كۈندڭز ئوت يېقىشنى بۇيرۇسۇن ،ئاندىن بىز بۇ ئادەمنى ئوچاققا تاشليمىز .پادىشاھ شۇنداق قىلدى ۋە خىزمەتكارلىرىغا كاسدىمدىكى پادىشاھ ئوچىقىغا ئۈچ كۈن-ئۈچ كېچە ئوت تەييارلشنى بۇيرۇدى .پادىشاھ ئۇلرغا ئىبرامنى زىنداندىن ئېلىپ چىقىپ كۆيدڭرڭشنى بۇيرۇدى. 7پادىشاھنىڭ بارلىق خىزمەتچىلىرى ،ئەمەلدارلىرى ،ئەمەلدارلىرى ،ۋالىيلىرى ،سوتچىلىرى ۋە پۈتۈن مەملىكەت ئاھالىسى ،تەخمىنەن توققۇز يۈز مىڭ ئادەم ،ئىبرامنى كۆرڭش ئۈچۈن ئوچاقنىڭ ئالدىدا تۇردى. 8بارلىق ئاياللر ۋە كىچىك بالىلر ئىبرامغا نېمە ئىش بولۇۋاتقانلىقىنى كۆرڭش ئۈچۈن ئۆگزىلەر ۋە مۇنارلرغا يىغىلدى .ئۇلر يىراقتىن بىر يەرگە جەم بولۇپ ،بۇ ۋەقەنى كۆرمىگەن بىرمۇ ئەر قالمىدى. 9ئىبرام كەلگەندە ،پادىشاھنىڭ سېھىرگەرلىرى ۋە دانىشمەنلىرى ئىبرامنى كۆرڭپ ،پادىشاھقا« :ئى پادىشاھىمىز ،بۇ راستىنل بىز بىلىدىغان ، چوڭ يۇلتۇز تۇغۇلغاندا تۆت يۇلتۇزنى يۇتۇۋەتكەن بال ،بىز بۇنى پادىشاھقا ئەللىك يىلدىن بۇيان جاكارلىغان ئىدۇق »،دەپ توۋلىدى. 10مانا ،ئۇنىڭ ئاتىسى سىزنىڭ بۇيرۇقلىرىڭىزغا خىلپلىق قىلىپ ،يەنە بىر بالىنى ئېلىپ كېلىپ سىزنى مەسخىرە قىلدى ،سىز ئۇنى ئۆلتۈردڭڭىز. 11پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق غەزەپلەندى ۋە تەراھنى ئۆزىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى. 12پادىشاھ« :سېھىرگەرلەرنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىڭمۇ؟ راستىنى ئېيتىڭچۇ ،قانداق قىلدىڭ؟ ئەگەر راست سۆزلىسەڭ ،ئاقلىنىپ قالىسەن »،دېدى. 13پادىشاھنىڭ غەزىپىنىڭ شۇنچە كۈچلۈك ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،تەراھ پادىشاھقا« :پادىشاھ ،سىلەر ھەقىقەتنى ئاڭلىدىڭلر ،دانىشمەنلەرنىڭ سۆزلىرى توغرا »دېدى .پادىشاھ« :سىلەر قانداق قىلىپ مېنىڭ بۇيرۇقۇمنى بۇزۇپ ،ماڭا ئۆزڭڭ تۇغمىغان بىر بالىنى بېرىپ ،ئۇنىڭ قىممىتىنى ئىگىلىۋالدىڭلر؟ »دېدى. 14تەراھ پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :مەن ئوغلۇمغا بولغان ئىنتايىن قىزغىنلىقىمدىن ،دېدەكلىرىمنىڭ بىر ئوغلىنى ئېلىپ پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىغا ئېلىپ كەلدىم »دېدى. 15پادىشاھ« :بۇنى ساڭا كىم مەسلىھەت بەردى؟ »دەپ سورىدى .ماڭا ئېيت ،مەندىن ھېچ نەرسىنى يوشۇرما ،بولمىسا ئۆلمەيسەن. 16تەراھ پادىشاھنىڭ ئالدىدا قاتتىق قورقۇپ كەتتى ۋە پادىشاھقا« :بۇ ئىشنى ماڭا چوڭ ئوغلۇم ھاران مەسلىھەت بەردى ،ھاران بولسا ئىبرامنىڭ تۇغۇلغان كۈنى ئوتتۇز ئىككى ياشتا ئىدى »دېدى. 17لېكىن ھاران ئاتىسىغا ھېچنېمە مەسلىھەت بەرمىدى ،چۈنكى تەراھ پادىشاھتىن قورقۇپ ،ئۆزىنى قۇتقۇزۇۋېلىش ئۈچۈن پادىشاھقا بۇنداق دېگەنىدى .پادىشاھ تەراھقا« :بۇ ئىشنى ساڭا مەسلىھەت بەرگەن ئوغلۇڭ ھاران ،ئىبرام بىلەن بىللە ئوتتا ئۆلىدۇ ،چۈنكى پادىشاھنىڭ بۇ ئىشنى قىلىشتىكى خاھىشىغا قارشى چىققانلىقى ئۈچۈن ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىندى »دېدى. 18ھاران شۇ چاغدا ئىبرامنىڭ يولىغا ئەگىشىشنى خالىدى ،ئەمما بۇنى ئۆز ئىچىدە ساقلپ قالدى. 19ھاران كۆڭلىدە« :مانا پادىشاھ ئىبرامنىڭ قىلغان ئىشلىرى ئۈچۈن ئۇنى تۇتۇۋالدى .ئەگەر ئىبرام پادىشاھنى مەغلۇپ قىلسا ،مەن ئۇنىڭغا ئەگىشىمەن ،ئەگەر پادىشاھ غەلىبە قىلسا ،مەن پادىشاھنىڭ ئارقىسىدىن قوغليمەن »دېدى. 20تەراھ بۇ سۆزلەرنى پادىشاھقا ئوغلى ھاران توغرىسىدا ئېيتقاندىن كېيىن ،پادىشاھ ھاراننى ئىبرام بىلەن بىللە تۇتۇشنى بۇيرۇدى. 21ئۇلر ئىبرام بىلەن ئۇنىڭ ئىنىسى ھاراننى ئوتقا تاشلشقا ئېلىپ كەلدى .شۇ كۈنى پۈتۈن زېمىن ئاھالىسى ،پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى ، ئەمەلدارلىرى ،بارلىق ئاياللر ۋە كىچىك بالىلر ئۇلرنىڭ ئۈستىدە تۇراتتى. 22پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى ئىبرام بىلەن ئۇنىڭ ئىنىسىنى ئېلىپ ،ئۈستىدىكى كىيىملىرىدىن باشقا بارلىق كىيىملىرىنى سالدۇرۇۋەتتى. 23ئۇلر قول-پۇتلىرىنى زىغىر رەخت بىلەن باغلىدى .پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى ئۇلرنىڭ قول-پۇتلىرىنى كۆتۈرڭپ ئوچاققا تاشلىدى. 24پەرۋەردىگار ئىبرامنى سۆيەتتى ،ئۇنىڭغا رەھىم قىلدى .پەرۋەردىگار چۈشۈپ ،ئىبرامنى ئوتتىن قۇتقۇزدى ،ئۇ كۆيۈپ كەتمىدى. 25ئىبرام بولسا ئوت ئىچىدە قېلىپ ،ئۇنى باغلىغان بارلىق ئارغامچىلر كۆيۈپ كەتتى. 26ھاران ئۇنى ئوتقا تاشلىغاندا ئۆلدى ،ئۇ كۆيۈپ كۈلگە ئايلندى ،چۈنكى ئۇنىڭ قەلبى پەرۋەردىگارغا تولۇق ئىشەنمىگەنىدى .ئۇنى ئوتقا تاشلىغانلرنىڭ ئوتى ئۇلرنىڭ ئۈستىگە تارقىلىپ ،ئۇلر كۆيۈپ كەتتى ،ئۇلرنىڭ ئون ئىككىسى ئۆلدى. 17
ياشېر
27ئىبرام ئۈچ كېچە-كۈندڭز ئوت ئىچىدە ماڭدى .پادىشاھنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ئۇنىڭ ئوت ئىچىدە ماڭغىنىنى كۆرڭپ ،پادىشاھقا« :بىز ئىبرامنىڭ ئوت ئىچىدە ماڭغىنىنى كۆردۇق ،ھەتتا ئۇنىڭ ئۈستىدىكى كىيىملىرىمۇ كۆيۈپ كەتمىگەن ،پەقەت ئۇنى باغلىغان ئارغامچىسى كۆيۈپ كەتكەنىدى »،دېدى. 28پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،يۈرىكى غەزەپلەندى ۋە ئۇلرغا ئىشەنمىدى .شۇڭا ئۇ باشقا سادىق شاھزادىلەرنى بۇ ئىشنى كۆرڭشكە ئەۋەتتى .ئۇلر بېرىپ ،بۇ ئىشنى كۆرڭپ پادىشاھقا ئېيتتى .پادىشاھ ئورنىدىن تۇرۇپ ،بۇنى كۆرڭشكە باردى .ئۇ ئىبرامنىڭ ئوت ئىچىدە ئۇ ياققا-بۇ ياققا مېڭىۋاتقانلىقىنى ،ھاراننىڭ جەسىتىنىڭ كۆيۈپ كېتىۋاتقانلىقىنى كۆردى .پادىشاھ قاتتىق ھەيران قالدى. 29پادىشاھ ئىبرامنى ئوتتىن چىقىرىشنى بۇيرۇدى .ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرى ئۇنى ئوتتىن چىقىرىش ئۈچۈن يېقىنلشتى ،ئەمما ئوت ئەتراپىنى قاپلىغانلىقتىن ،ئوت ئوتتىن ئۇلرغا قاراپ كۆتۈرڭلۈپ چىقالمىدى. 30پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى قېچىپ كەتتى .پادىشاھ ئۇلرنى ئەيىبلەپ« :ئىبراھىمنى ئوتتىن ئېلىپ چىقىڭلر ،بولمىسا ئۆلمەيسىلەر »دېدى. 31پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى ئىبرامنى ئېلىپ چىقىش ئۈچۈن يەنە بىر قېتىم يېقىنلشتى ،ئوت ئۇلرنىڭ يۈزىگە چۈشۈپ ،سەككىز نەپىرىنىڭ يۈزى كۆيدڭرڭلدى. 32پادىشاھ خىزمەتكارلىرىنىڭ ئوتقا يېقىنلىشالمايدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئىبرامغا« :ئەي ئاسماندىكى خۇدانىڭ خىزمەتكارى ،ئوتنىڭ ئىچىدىن چىقىپ ،مېنىڭ ئالدىمغا كەل »دېدى .ئىبرام پادىشاھنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئوتنىڭ ئىچىدىن چىقىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا تۇردى. 33ئىبرام پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى چىقىپ كەلگەندە ،ئىبرامنىڭ كىيىملىرىنى كىيىپ پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .چۈنكى كىيىملىرى كۆيۈپ كەتمىگەن ،بەلكى ئۇنىڭ باغلىغان ئارغامچىسى كۆيۈپ كەتكەن ئىدى. 34پادىشاھ ئىبرامغا« :نېمىشقا ئوتتا كۆيۈپ كەتمىدىڭ؟ »دېدى. 35ئىبرام پادىشاھقا« :مەن ئىشىنىدىغان ،ھەممە نەرسىگە قادىر ئاسمان-زېمىننىڭ خۇداسى ،مېنى سەن تاشلىغان ئوتتىن قۇتقۇزدى »،دېدى. 36ئىبرامنىڭ ئىنىسى ھاران كۆيۈپ كۈلگە ئايلنغانىدى .ئۇلر ئۇنىڭ جەسىتىنى ئىزدىدى ،ئۇنىڭ كۆيۈپ كەتكەنلىكىنى بايقىدى. 37ھاران سەكسەن ئىككى يېشىدا كاسدىم ئوتىدا قازا قىلدى .پادىشاھ ،ئەمەلدارلر ۋە يەرلىك ئاھالىلەر ئىبرامنىڭ ئوتتىن قۇتۇلغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئىبرامغا كېلىپ سەجدە قىلدى. 38ئىبرام ئۇلرغا« :ماڭا سەجدە قىلماڭلر ،سىلەرنى ياراتقان دۇنيانىڭ خۇداغا سەجدە قىلىڭلر ،ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىڭلر ،ئۇنىڭ يولىدىن مېڭىڭلر .چۈنكى مېنى بۇ ئوتتىن قۇتقۇزغان ،بارلىق ئىنسانلرنىڭ رھھىنى ياراتقان ،ئىنساننى ئانىسىنىڭ قورسىقىدا شەكىللەندڭرگەن ۋە ئۇنى دۇنياغا كەلتۈرگەن ،ئۆزىگە ئىشەنگەنلەرنى بارلىق ئازاب-ئوقۇبەتلەردىن قۇتقۇزىدىغان ئۇدۇر »،دېدى. 39بۇ ئىش پادىشاھ ۋە پادىشاھلرنىڭ نەزىرىدە ئىنتايىن ھەيران قالرلىق ئىش ئىدى ،يەنى ئىبرام ئوتتىن قۇتقۇزۇلۇپ ،ھاران كۆيۈپ كەتتى . پادىشاھ ئىبرامغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى بەردى ۋە پادىشاھنىڭ ئۆيىدىن ئىككى باش خىزمەتچىسىنى بەردى .بىرىنىڭ ئىسمى ئونى ،يەنە بىرىنىڭ ئىسمى ئەلىئېزەر ئىدى. 40پادىشاھلر ،ئەمەلدارلر ۋە خىزمەتكارلر ئىبرامغا نۇرغۇن كۈمۈش ،ئالتۇن ۋە مەرۋايىت سوۋغاتلىرىنى بەردى .پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرى ئىبرامنى ئۇزىتىپ قويدى ،ئۇ تىنچ-ئامان كەتتى. 41ئىبرام پادىشاھنىڭ يېنىدىن تىنچ-ئامان چىقىپ كەتتى .پادىشاھنىڭ نۇرغۇن خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ماڭدى ،ئۈچ يۈزگە يېقىن ئادەم ئۇنىڭغا قوشۇلدى. 42ئىبرام شۇ كۈنى قايتىپ كېلىپ ،ئۆزى ۋە ئەگەشكۈچىلىرى بىلەن ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە باردى .ئىبرام ئۆمرىنىڭ ھەممە كۈنى پەرۋەردىگار خۇداسىغا ئىبادەت قىلدى ،ئۆز يولىدىن مېڭىپ ،ئۇنىڭ قانۇنىغا ئەمەل قىلدى. 43شۇ كۈندىن باشلپ ،ئىبرام ئىنسانلرنىڭ قەلبىنى پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىشقا مايىل قىلدى. 44شۇ چاغدا ،ناھور بىلەن ئىبرام ئىنىسى ھاراننىڭ قىزلىرىنى ئۆيلەندى .ناھورنىڭ ئايالى مىلكا ،ئىبرامنىڭ ئايالى ساراي ئىدى .ئىبرامنىڭ ئايالى ساراي تۇغماس ئىدى ،ئۇ چاغدا ئۇنىڭ بالىسى يوق ئىدى. 45ئىبرام ئوتتىن چىقىپ كەتكەندىن كېيىن ئىككى يىل ئۆتكەندە ،يەنى ئۇنىڭ ھاياتىنىڭ ئەللىك ئىككىنچى يىلىدا ،نىمرھد پادىشاھ بابىلدا تەختتە ئولتۇراتتى .پادىشاھ ئۇخلپ قېلىپ ،چۈش كۆردىكى ،ئۇ ئۆزىنىڭ قوشۇنلىرى ۋە قوشۇنلىرى بىلەن پادىشاھ ئوچىقىنىڭ قارشى تەرىپىدىكى بىر ۋادىدا تۇرغان ئىدى. 46ئۇ باش كۆتۈرڭپ ،ئوچاقتىن چىقىۋاتقان ئىبرامغا ئوخشاش بىر ئادەمنى كۆردى .ئۇ پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ قىلىچ كۆتۈرڭپ تۇردى . پادىشاھ قورقۇپ قېچىپ كەتكەندە ،قىلىچ كۆتۈرڭپ پادىشاھقا قاراپ يۈگۈردى .پادىشاھ يۈگۈرڭپ كېتىۋاتقاندا ،پادىشاھ تۇخۇمنى پادىشاھنىڭ بېشىغا ئېتىۋەتتى ،تۇخۇم چوڭ دەرياغا ئايلندى. 47پادىشاھ چۈشىدە بارلىق قوشۇنلىرىنىڭ شۇ دەرياغا چۆكۈپ ئۆلۈپ كەتكەنلىكىنى كۆردى .پادىشاھ ئالدىدىكى ئۈچ ئادەمنى ئېلىپ قېچىپ قۇتۇلدى. 48پادىشاھ بۇ كىشىلەرگە قارىدى ،ئۇلر پادىشاھلرنىڭ كىيىملىرىگە ئوخشاش شاھزادە كىيىملىرىنى كىيگەن ،پادىشاھلرنىڭ قىياپىتى ۋە شان-شۆھرىتىگە ئىگە ئىدى. 49ئۇلر يۈگۈرڭپ كېتىۋاتقاندا ،دەريا يەنە پادىشاھنىڭ ئالدىدىكى تۇخۇمغا ئايلندى .تۇخۇمدىن بىر ياش قۇش چىقىپ پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،پادىشاھنىڭ بېشىغا ئۇچۇپ كېلىپ ،پادىشاھنىڭ كۆزىنى ئويۇپ تاشلىدى. 50پادىشاھ بۇ كۆرڭنۈشتىن قايغۇرۇپ ،ئۇيقۇسىدىن ئويغىنىپ ،رھھىي جەھەتتىن بىئارام بولۇپ ،قاتتىق قورقۇنچقا چۆمدى. 51ئەتىگەندە پادىشاھ قورقۇپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،بارلىق دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرلەرنى ئالدىغا كېلىشكە بۇيرۇدى .پادىشاھ ئۇلرغا چۈشىنى سۆزلەپ بەردى. 52پادىشاھنىڭ ئانۇكى ئىسىملىك بىر دانا خىزمەتچىسى پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :بۇ ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ كېيىنكى كۈنلەردە پەرۋەردىگارىم ۋە پادىشاھىمغا قارشى پەيدا قىلىدىغان يامانلىقىدىن باشقا نەرسە ئەمەس »دېدى. 18
ياشېر
53مانا ،ئىبرام ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر پادىشاھىم بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،پادىشاھنىڭ بارلىق قوشۇنلىرى ۋە قوشۇنلىرىنى مەغلۇپ قىلىدىغان كۈن كېلىدۇ. 54ئۆزڭڭگە ئوخشاش ئۈچ ئادەمنىڭ قېچىپ قۇتۇلغانلىقى توغرىسىدا ئېيتقانلىرىڭنىڭ مەنىسى ،يەر يۈزىدىكى پادىشاھلردىن پەقەت ئۈچ پادىشاھ بىلەنل قېچىپ قۇتۇلليسىلەر ،ئۇلر سەن بىلەن بىللە جەڭ قىلىدۇ. 55سەن دەسلەپتە كۆرگەن دەريانىڭ تۇخۇمغا ئايلنغانلىقى ۋە قۇشنىڭ كۆزڭڭنى ئويۇۋەتكەنلىكى ،كېيىنكى كۈنلەردە پادىشاھنى ئۆلتۈرىدىغان ئىبرامنىڭ ئەۋلدلىرىدىن باشقا نەرسە ئەمەس. 56بۇ مېنىڭ پادىشاھىمنىڭ چۈشى ،ئۇنىڭ تەبىرى مۇنداق ،بۇ چۈش راست ،خىزمەتكارىڭىز سىزگە بەرگەن تەبىر توغرا. 57شۇڭا ،پادىشاھىم ،سىز چوقۇم بىلىسىزكى ،ئىبرام تۇغۇلغاندا دانىشمەنلىرىڭىز بۇنى كۆرگىنىگە ئەللىك ئىككى يىل بولدى .ئەگەر پادىشاھىم ئىبرامنىڭ بۇ دۇنيادا ياشىشىغا يول قويسا ،بۇ مېنىڭ خوجايىنىم ۋە پادىشاھىمغا زىيان يەتكۈزىدۇ .چۈنكى ئىبرام ھايات بولغان كۈنلەردە ،سەن ۋە سېنىڭ پادىشاھلىقىڭ مۇستەھكەم بولمايدۇ ،چۈنكى بۇ ئىلگىرى ئۇنىڭ تۇغۇلغان ۋاقتىدا مەلۇم بولغان .پادىشاھىم نېمىشقا ئۇنى ئۆلتۈرمەيدۇ ، كېيىن ئۇنىڭ يامانلىقىنى سىزدىن ساقليدۇ؟ 58نىمرھد ئانۇكىنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئۆزىنىڭ بىر قىسىم خىزمەتچىلىرىنى يوشۇرۇن ئەۋەتىپ ،ئىبرامنى تۇتۇپ ،ئۇنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىپ ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلدى. 59پادىشاھ ئىبرامغا بەرگەن خىزمەتكارى ئەلىئېزەر شۇ چاغدا پادىشاھنىڭ ئالدىدا ئىدى .ئۇ ئانۇكىنىڭ پادىشاھقا بەرگەن مەسلىھەتلىرىنى ۋە پادىشاھنىڭ ئىبرامنى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن قىلغان سۆزلىرىنى ئاڭلىدى. 60ئەلىئېزەر ئىبرامغا« :تېز تۇرۇڭ ،جېنىڭنى قۇتقۇزۇڭ ،پادىشاھنىڭ قولىدا ئۆلۈپ كەتمەڭ ،چۈنكى ئۇ چۈشىدە سىز توغرۇلۇق مۇنداق بىر چۈش كۆردى ،ئانۇكى ئۇنىڭغا مۇنداق تەبىر بەردى ،ئانۇكى پادىشاھقا سىز توغرىسىدا شۇنداق مەسلىھەت بەردى »،دېدى. 61ئىبرام ئەلىئېزەرنىڭ سۆزىگە قۇلق سالدى .ئىبرام ئالدىراپ قېچىپ نۇھ بىلەن ئوغلى سامنىڭ ئۆيىگە باردى .ئۇ يەردە يوشۇرۇنۇپ ، بىخەتەر جاي تاپتى .پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى ئىبرامنى ئىزدەپ ئۇنىڭ ئۆيىگە كەلدى ،ئەمما ئۇنى تاپالمىدى .ئۇلر پۈتۈن يۇرتنى ئاختۇردى ،ئەمما ئۇنى تاپالمىدى .ئۇلر ھەممە يەرنى ئاختۇردى ،ئەمما ئۇنى تاپالمىدى. 62پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى ئىبرامنى تاپالمىغاندىن كېيىن ،پادىشاھنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى .پادىشاھ ئىبرامنى تاپالمىغانلىقتىن ،ئۇنىڭغا بولغان غەزىپى بېسىلدى .پادىشاھ ئىبرام توغرىسىدىكى بۇ ئىشنى ئېسىدىن چىقىرىۋەتتى. 63ئىبرام بىر ئاي نۇھنىڭ ئۆيىدە يوشۇرۇنۇپ تۇردى ،پادىشاھ بۇ ئىشنى ئۇنتۇپ قالغۇچە .ئىبرام يەنىل پادىشاھتىن قورقاتتى .تەراھ ئوغلى ئىبرامنى نۇھنىڭ ئۆيىدە يوشۇرۇن كۆرڭپ قالدى .تەراھ پادىشاھنىڭ نەزىرىدە ناھايىتى ئۇلۇغ ئىدى. 64ئىبرام ئاتىسىغا« :پادىشاھنىڭ مېنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۆزىنىڭ رەزىل مەسلىھەتچىلىرىنىڭ مەسلىھەتى بىلەن نامىمنى يەر يۈزىدىن ئۆچۈرڭۋېتىشنى ئويلۋاتقانلىقىنى بىلمەمسەن؟ »دېدى. 65ئەمدى بۇ يەردە كىمنىڭ ئىشى بار ،بۇ يەردە نېمىڭ بار؟ ئورنىڭدىن تۇرۇڭلر ،بىللە كەنئان زېمىنىغا بارايلى .ئۇنىڭ قولىدىن قۇتۇليلى ، بولمىسا كېيىنكى كۈنلەردە ئۇنىڭ سەۋەبىدىن ھالك بولىسىلەر. 66سەن نىمرھدنىڭ ساڭا بۇ شان-شەرەپنىڭ ھەممىسىنىڭ مۇھەببەت بىلەن ئەمەس ،بەلكى پەقەت ئۆزىنىڭ پايدىسى ئۈچۈن بېرىلگەنلىكىنى بىلمەمسەن ياكى ئاڭلىمامسەن؟ 67ئەگەر ئۇ ساڭا بۇنىڭدىنمۇ چوڭ ياخشىلىق قىلسا ،بۇلر دۇنيانىڭ بىھۇدە نەرسىلىرى ،چۈنكى غەزەپ ۋە غەزەپ كۈنىدە بايلىق ۋە بايلىقنىڭ پايدىسى يوق. 68ئەمدى مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سېلىڭلر ،نىمرھدنىڭ زىيانكەشلىكىدىن قۇتۇلۇپ ،كەنئان زېمىنىغا بارايلى ،سىلەرنى زېمىندا ياراتقان پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىڭلر ،شۇنداق قىلساڭلر ياخشى بولىدۇ ،قوغلىشىۋاتقان بارلىق بىھۇدە نەرسىلىرىڭلرنى تاشلڭلر. 69نۇھ بىلەن ئوغلى سام تەراھقا جاۋاب بېرىپ« :ئىبرامنىڭ ساڭا ئېيتقانلىرى راست ئىكەن »دېدى .شۇنىڭ بىلەن ئىبرام سۆزلەشتىن توختاپ قالدى. 70تەراھ ئوغلى ئىبرامنىڭ سۆزىگە قۇلق سالدى .تەراھ ئىبرامنىڭ دېگىنىنىڭ ھەممىسىنى قىلدى .چۈنكى بۇ پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى ئىدى ،چۈنكى پادىشاھ ئىبرامنىڭ ئۆلۈمىگە سەۋەبچى بولماسلىقى كېرەك ئىدى. 13باب1تەراھ ئوغلى ئىبرامنى ،نەۋرىسى ھاراننىڭ ئوغلى لۇتنى ،ئوغلى ئىبرامنىڭ ئايالى بولغان كېلىنى ساراينى ۋە ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ ،ئۇر كاسدىمدىن كەنئان زېمىنىغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇلر ھاران زېمىنىغا كەلگەندە ،ئۇ يەردە قالدى ،چۈنكى بۇ يەر ئوتلق ئۈچۈن ناھايىتى ياخشى ۋە ئۇلر بىلەن بىللە كەلگەنلەر ئۈچۈن كەڭ ئىدى. 2ھاران زېمىنىدىكىلەر ئىبرامنىڭ خۇداغا ۋە كىشىلەرگە ياخشى ۋە ئادىل ئىكەنلىكىنى ،پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىكەنلىكىنى كۆردى .ھاران زېمىنىدىكى بەزى كىشىلەر ئىبرامغا قوشۇلدى .ئىبرام ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ تەلىمىنى ۋە ئۇنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى .بۇ كىشىلەر ئىبرامنىڭ ئۆيىدە تۇرۇپ ،ئۇنىڭغا ئەگىشىشتى. 3ئىبرام بۇ يەردە ئۈچ يىل تۇردى .ئۈچ يىلدىن كېيىن پەرۋەردىگار ئىبرامغا كۆرڭنۈپ« :مەن سېنى ئۇر كاسدىمدىن قۇتقۇزغان ۋە دڭشمەنلىرىڭنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغان پەرۋەردىگارمەن »دېدى. 4ئەگەر سەن مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سېلىپ ،ئەمرلىرىمگە ،قانۇنلىرىمغا ۋە قائىدىلىرىمگە ئەمەل قىلساڭ ،مەن دڭشمەنلىرىڭنى سېنىڭ ئالدىڭدا يىقىتىمەن ،ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتىمەن ،قوللىرىڭنىڭ بارلىق ئىشلىرىغا بەرىكەت بېرىمەن ،سەن ھېچ نەرسىدىن كەم بولمايسەن. 19
ياشېر
5ئورنىڭدىن تۇر ،ئايالىڭنى ۋە بارلىق نەرسىلىرىڭنى ئېلىپ ،كەنئان زېمىنىغا بار ،ئۇ يەردە تۇر .مەن ساڭا خۇدا بولۇپ ،ساڭا بەخت ئاتا قىلىمەن .ئىبرام ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئايالىنى ۋە بارلىق نەرسىلىرىنى ئېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئېيتقىنىدەك كەنئان زېمىنىغا باردى .ئىبرام ھاراندىن چىققاندا ئەللىك ياشقا كىرگەنىدى. 6ئىبرام كەنئان زېمىنىغا كېلىپ ،شەھەرنىڭ ئوتتۇرىسىدا تۇرۇپ ،چېدىرىنى شۇ يەردىكى كەنئان خەلقىنىڭ ئارىسىغا تىكتى. 7ئىبرام قانان زېمىنىغا كەلگەندە ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا كۆرڭنۈپ« :بۇ زېمىننى مەن ساڭا ۋە سەندىن كېيىنكى ئەۋلدلىرىڭغا مەڭگۈگە بەردىم .مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلرغا ئوخشاش كۆپەيتىمەن ،سەن كۆرڭپ تۇرغان بارلىق زېمىنلرنى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا مىراس قىلىپ بېرىمەن »دېدى. 8ئىبرام خۇدا ئۇنىڭغا سۆزلىگەن يەردە بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياسىدى .ئىبرام ئۇ يەردە پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى دۇئا قىلدى. 9ئىبرام قانان زېمىنىدا ئۈچ يىل تۇرغاندىن كېيىن ،نۇھ ئالەمدىن ئۆتتى .بۇ ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ ئەللىك سەككىزىنچى يىلى ئىدى .نۇھ جەمئىي توققۇز يۈز ئەللىك يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 10ئىبرام ،ئايالى ،ئۇنىڭغا ئەگەشكەنلەر ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەنلەر ،شۇنداقل يەرلىك خەلقتىن كەلگەنلەر ،كەنئان زېمىنىدا تۇراتتى .ئىبرامنىڭ ئىنىسى ناھور ،ئاتىسى تەراھ ،ھاراننىڭ ئوغلى لۇت ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ھاراندا تۇراتتى. 11ئىبرام كەنئان زېمىنىدا تۇرغان بەشىنچى يىلىدا ،سودھم ،گومورا ۋە تۈزلەڭلىكتىكى بارلىق شەھەرلەر ئېلم پادىشاھى كېدھرلۋمېرنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا قارشى چىقتى .چۈنكى تۈزلەڭلىكتىكى بارلىق شەھەرلەرنىڭ پادىشاھلىرى كېدھرلۋمېرغا ئون ئىككى يىل خىزمەت قىلىپ ، ئۇنىڭغا يىللىق باج تاپشۇرغان ئىدى .ئەمما ئون ئۈچىنچى يىلى ئۇلر ئۇنىڭغا قارشى ئىسيان كۆتۈردى. 12ئىبرام كەنئان زېمىنىدا تۇرغانلىقىنىڭ ئونىنچى يىلىدا ،شىنار پادىشاھى نىمرھد بىلەن ئېلم پادىشاھى كېدھرلۋمېر ئوتتۇرىسىدا ئۇرۇش بولدى .نىمرھد كېدھرلۋمېر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇنى بويسۇندۇرۇش ئۈچۈن كەلدى. 13چۈنكى كېدھرلۋمېر ئۆز ۋاقتىدا نىمرھد قوشۇنىنىڭ باشلىقلىرىنىڭ بىرى ئىدى .مۇناردىكى بارلىق كىشىلەر تارقاقلىشىپ ،قالغانلىرى يەر يۈزىگە تارقالغاندىن كېيىن ،كېدھرلۋمېر ئېلم زېمىنىغا بېرىپ ،ئۇ يەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلدى ۋە خوجايىنىغا قارشى ئىسيان كۆتۈردى. 14شۇ كۈنلەردە ،نىمرھد تۈزلەڭلىكتىكى شەھەرلەرنىڭ ئىسيان كۆتۈرگەنلىكىنى كۆرڭپ ،غەزەپ ۋە تەكەببۇرلۇق بىلەن كېدھرلۋمېر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا كەلدى .نىمرھد بارلىق شاھزادىلىرى ۋە قول ئاستىدىكىلەرنى ،تەخمىنەن يەتتە يۈز مىڭ ئادەمنى توپلپ ،كېدھرلۋمېرغا قارشى چىقتى .كېدھرلۋمېر بەش مىڭ ئادەم بىلەن ئۇنىڭغا قارشى چىقىشقا چىقتى .ئۇلر ئېلم بىلەن شىنار ئوتتۇرىسىدىكى بابىل ۋادىسىدا ئۇرۇشقا تەييارلىق قىلدى. 15ئۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ئۇ يەردە ئۇرۇش قىلدى .نىمرھد ۋە ئۇنىڭ خەلقى كېدھرلۋمېر خەلقى تەرىپىدىن مەغلۇپ قىلىندى . نىمرھدنىڭ ئادەملىرىدىن تەخمىنەن ئالتە يۈز مىڭ ئادەم ئۆلتۈرڭلدى ،پادىشاھنىڭ ئوغلى ماردھنمۇ ئۇلرنىڭ ئارىسىدا ئۆلتۈرڭلدى. 16نىمرھد قېچىپ ،نومۇس ۋە رەزىللىك ئىچىدە ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەلدى .ئۇ ئۇزۇن مەزگىل كېدھرلۋمېرنىڭ ھۆكۈمرانلىقىدا بولدى . كېدھرلۋمېر ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كېلىپ ،ئەتراپىدىكى پادىشاھلرغا ،يەنى ئېلسار پادىشاھى ئارىئوچ ۋە گويىم پادىشاھى تىدالغا قوشۇن باشلىقلىرىنى ئەۋەتتى .ئۇلر بىلەن ئەھدە تۈزدى ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇندى. 17ئىبرامنىڭ كەنئان زېمىنىدا تۇرغانلىقىنىڭ ئون بەشىنچى يىلى ،يەنى ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ يەتمىشىنچى يىلى ئىدى .شۇ يىلى پەرۋەردىگار ئىبرامغا كۆرڭنۈپ« :مەن سېنى ئۇر كاسدىمدىن ئېلىپ چىققان پەرۋەردىگارمەن ،بۇ زېمىننى ساڭا مىراس قىلىپ بېرىش ئۈچۈن ».دېدى. 18ئەمدى مېنىڭ ئالدىمدا مېڭىپ ،مۇكەممەل بولۇپ ،ئەمرلىرىمگە ئەمەل قىلىڭلر .چۈنكى مەن بۇ زېمىننى ،مىتزرايىم دەرياسىدىن ئۇلۇغ فىرات دەرياسىغىچە ،ساڭا ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا مىراس قىلىپ بېرىمەن. 19سەن ئاتا-بوۋىلىرىڭنىڭ يېنىغا تىنچ-ئامان ۋە بەختلىك ياشاۋاتىسەن ،تۆتىنچى ئەۋلد بۇ زېمىنغا قايتىپ كېلىپ ،ئۇنى مەڭگۈ مىراس قىلىدۇ . ئىبرام بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياساپ ،ئۆزىگە كۆرڭنگەن پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى چاقىردى ۋە قۇربانلىق سۇپىسىدا پەرۋەردىگارغا قۇربانلىق قىلدى. 20شۇ چاغدا ئىبرام قايتىپ كېلىپ ،ئاتىسى ،ئانىسى ۋە ئاتىسىنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنى كۆرڭش ئۈچۈن ھارانغا باردى .ئىبرام ،ئايالى ۋە ئۇنىڭ بارلىق قول ئاستىدىكىلىرى ھارانغا قايتىپ كەلدى .ئىبرام ھاراندا بەش يىل تۇردى. 21ھاران خەلقىدىن تەخمىنەن يەتمىش ئىككى كىشى ئىبرامغا ئەگەشتى .ئىبرام ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ تەلىمىنى ۋە ئۇنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى ،ئىبرام ئۇلرغا پەرۋەردىگارنى تونۇشنى ئۆگەتتى. 22شۇ كۈنلەردە ،پەرۋەردىگار ھاراندا ئىبرامغا كۆرڭنۈپ ،ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى« :مانا ،مەن يىگىرمە يىل ئىلگىرى ساڭا: 23ئۆز يۇرتۇڭدىن ،تۇغۇلغان يېرىڭدىن ۋە ئاتاڭنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،مەن ساڭا ۋە ئەۋلدلىرىڭغا بېرىشنى كۆرسەتكەن زېمىنغا بار .چۈنكى مەن ئۇ يەردە ساڭا بەخت ئاتا قىلىمەن ،سېنى ئۇلۇغ بىر مىللەت قىلىمەن ،نامىڭنى ئۇلۇغ قىلىمەن ،سەن ئارقىلىق يەر يۈزىدىكى قەبىلىلەر بەختكە ئېرىشىدۇ. 24ئەمدى ئورنىڭلردىن تۇرۇڭلر ،ئايالىڭلر ،ئائىلەڭلردىكىلەر ،ئۆيۈڭلردا تۇغۇلغانلر ۋە ھاراندا ياراتقان جانلىرىڭلرنىڭ ھەممىسى بۇ يەردىن ئېلىپ چىقىپ كېتىڭلر .ئۇلرنى ئۆزڭڭلر بىلەن بىللە ئېلىپ چىقىپ ،كەنئان زېمىنىغا قايتىپ كېتىڭلر. 25ئىبرام ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئايالى ساراينى ،ئۇنىڭ بارلىق تەئەللۇقاتلىرىنى ،ئۆيىدە تۇغۇلغانلىرىنى ۋە ھاراندا تۇغقانلىرىنى ئېلىپ ،كەنئان زېمىنىغا قاراپ يولغا چىقتى. 26ئىبرام پەرۋەردىگارنىڭ سۆزى بويىچە كەنئان زېمىنىغا قايتىپ كەتتى .ئىنىسى ھاراننىڭ ئوغلى لۇتمۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە باردى .ئىبرام يەتمىش بەش يېشىدا ھاراندىن كەنئان زېمىنىغا قايتىش ئۈچۈن يولغا چىقتى. 27پەرۋەردىگارنىڭ ئىبرامغا ئېيتقان سۆزى بويىچە ،ئۇ كەنئان زېمىنىغا كېلىپ ،چېدىرىنى تىكىپ ،مامرە تۈزلەڭلىكىدە تۇردى .ئۇنىڭ ئاكىسىنىڭ ئوغلى لۇت ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق مال-مۈلكى ئۇنىڭ يېنىدا ئىدى. 28پەرۋەردىگار ئىبرامغا يەنە بىر قېتىم كۆرڭنۈپ« :مەن بۇ زېمىننى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن »دېدى .ئۇ ئۆزىگە كۆرڭنگەن پەرۋەردىگارغا ئاتاپ بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياسىدى ،بۇ قۇربانلىق سۇپىسى ھازىرغىچە مامرە تۈزلەڭلىكىدە تۇرىدۇ. 20
ياشېر
14باب1شۇ زامانلردا ،شىنار زېمىنىدا دانا بىر ئادەم بار ئىدى .ئۇ ھەممە دانالىقنى چۈشىنىدىغان ،چىرايلىق قىياپەتكە ئىگە ئىدى .ئۇ نامرات ۋە كەمبەغەل ئىدى .ئۇنىڭ ئىسمى رىكايون بولۇپ ،ئۆزىنى قامدىيالمايتتى. 2ئۇ مىسىرغا ،مىسىر پادىشاھى ئانومنىڭ ئوغلى ئوسۋىرىسنىڭ يېنىغا بېرىپ ،پادىشاھقا ئۆزىنىڭ دانالىقىنى كۆرسىتىشكە قارار قىلدى؛ چۈنكى بەلكىم ئۇ پادىشاھنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپات تاپىپ ،ئۇنى ئۆستۈرڭپ ،ئۇنىڭغا تۇرمۇش پۇلى بېرىش ئۈچۈن ئىدى .رىكايون شۇنداق قىلدى. 3رىكايون مىسىرغا كەلگەندە ،مىسىر ئاھالىسىدىن پادىشاھ ھەققىدە سورىدى ،مىسىر ئاھالىسى ئۇنىڭغا مىسىر پادىشاھىنىڭ ئادىتىنى سۆزلەپ بەردى ،چۈنكى ئەينى ۋاقىتتا مىسىر پادىشاھىنىڭ ئادىتى بويىچە ،ئۇ پادىشاھلىق سارىيىدىن چىقىپ ،يىلدا پەقەت بىر كۈنل سىرتقا چىقىپ كېتەتتى ،ئۇنىڭدىن كېيىن پادىشاھ سارىيىغا قايتىپ ئۇ يەردە تۇراتتى. 4پادىشاھ چىقىپ كەتكەن كۈنى پۈتۈن مەملىكەتتە ھۆكۈم چىقاردى .دەۋاسى بارلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ تەلىپىنى ئېلىش ئۈچۈن شۇ كۈنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. 5رىكايون مىسىردىكى ئادەتنى ئاڭلپ ،پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىغا كىرەلمەيدىغانلىقىنى ئاڭلپ ،قاتتىق قايغۇردى ۋە قايغۇغا چۆمدى. 6كەچقۇرۇن رىكايون سىرتقا چىقىپ ،مىسىردىكى بىر خارابىلىك ئۆينى تاپتى .ئۇ ئىلگىرى نانۋايخانا ئىدى .ئۇ كېچىسى ئۇ يەردە ئاچلىقتىن ئازابلىنىپ ،كۆڭلۈدىن ئۇيقۇسى كەلمىدى. 7رىكايون پادىشاھ پەيدا بولغۇچە شەھەردە نېمە قىلىشى كېرەكلىكىنى ۋە ئۇ يەردە قانداق ياشاش كېرەكلىكىنى ئۆز ئىچىدە ئويلپ قالدى. 8ئۇ ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئايلىنىپ يۈرڭپ ،يولىغا يولۇققاندا ،يەرلىك ئاھالىلەرگە كۆكتات ۋە ھەر خىل ئۇرۇق ساتىدىغان ئادەملەرنى ئۇچراتتى. 9رىكايون شەھەردە تۇرمۇش كەچۈرڭش ئۈچۈن شۇنداق قىلىشنى ئويلىغان ،ئەمما ئۇ خەلقنىڭ ئادىتىنى بىلمىگەن ،شۇڭا ئۇ ئۇلرنىڭ ئارىسىدىكى كور ئادەمگە ئوخشاپ قالغان. 10ئۇ بېرىپ ،ئۆزىنىڭ تۇرمۇشىنى قامداش ئۈچۈن كۆكتاتلرنى سېتىپ تاپتى .كۆپچىلىك ئۇنىڭ ئەتراپىغا توپلىنىپ ،ئۇنى مەسخىرە قىلىپ ، كۆكتاتلىرىنى ئېلىپ ،ھېچنېمە قالدۇرمىدى. 11ئۇ ئۇ يەردىن ئېچىنىشلىق ھالدا ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئىلگىرى كېچە تۇرغان نانخاناغا بېرىپ ،ئىككىنچى كېچىسى شۇ يەردە ئۇ يەردە ئۇخلپ قالدى. 12شۇ كېچىسى ئۇ يەنە قانداق قىلىپ ئاچلىقتىن قۇتۇلۇش توغرىسىدا ئۆز ئىچىدە ئويلىنىپ ،قانداق ھەرىكەت قىلىش توغرىسىدا پىلن تۈزدى. 13ئۇ ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئەقىللىق ئىش قىلىپ ،ئوتتۇز كۈچلۈك ئادەمنى ياللپ ،قوللىرىدا ئۇرۇش قوراللىرىنى كۆتۈرڭپ مىسىر قەبرىستانلىقىنىڭ ئۈستىگە ئېلىپ چىقىپ ،ئۇلرنى شۇ يەرگە قويدى. 14ئۇ ئۇلرغا بۇيرۇق قىلىپ مۇنداق دېدى« :پادىشاھ مۇنداق دەيدۇ :كۈچۈڭلرنى چىڭىتىڭلر ،باتۇر بولۇڭلر ،ئىككى يۈز كۈمۈش تەڭگە بېرىلىپ ،ئاندىن دەپنە قىلىنغۇچە ،ھېچكىم بۇ يەرگە دەپنە قىلىنمىسۇن .بۇ كىشىلەر پۈتۈن بىر يىل مىسىر خەلقىگە رىكايوننىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى». 15سەككىز ئاي ئىچىدە رىكايون ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى نۇرغۇن كۈمۈش ۋە ئالتۇن بايلىق توپلىدى ،رىكايون نۇرغۇن ئات ۋە باشقا ھايۋانلرنى ئېلىپ ،يەنە ئادەم ياللىدى ،ئۇلرغا ئات بەردى ،ئۇلر ئۇنىڭ يېنىدا قالدى. 16يىل ئۆتكەندە ،پادىشاھ شەھەرگە چىققاندا ،مىسىردىكى بارلىق خەلق رىكايون ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ خىزمىتى توغرىسىدا ئۇنىڭغا سۆزلەش ئۈچۈن يىغىلدى. 17پادىشاھ بېكىتىلگەن كۈنى چىقىپ كەتتى ،بارلىق مىسىرلىقلر ئۇنىڭ ئالدىغا كېلىپ: 18پادىشاھ مەڭگۈ ياشىسۇن .نېمە ئۈچۈن شەھەردە خىزمەتكارلىرىڭىزغا بۇنداق قىلىۋاتىسىز؟ شۇنچە كۆپ كۈمۈش ۋە ئالتۇن بېرىلمىگۈچە ، ئۆلۈكنىڭ دەپنە قىلىنىشىغا يول قويمايسىز؟ ئىلگىرىكى پادىشاھلرنىڭ دەۋرىدىن تارتىپ ،ھەتتا ئادەم ئاتا دەۋرىدىن تارتىپ بۈگۈنگىچە پۈتكۈل يەر يۈزىدە بۇنداق ئىش بولغانمۇ؟ ئۆلۈكلەر پەقەت بەلگىلەنگەن باھادا دەپنە قىلىنمايدۇ؟ 19بىز پادىشاھلرنىڭ تىرىكلەردىن يىللىق باج ئېلىش ئادىتى بارلىقىنى بىلىمىز ،لېكىن سىز پەقەت بۇنداق قىلىپل قالماي ،يەنە ئۆلۈكلەردىنمۇ ھەر كۈنى باج ئالىسىز. 20ئى پادىشاھ ،ئەمدى بىز بۇنىڭغا چىدىيالمايمىز ،چۈنكى پۈتۈن شەھەر بۇ سەۋەبتىن ۋەيران بولدى ،سىز بۇنى بىلمەيسىزمۇ؟ 21پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق غەزەپلەندى ،بۇ ئىشقا غەزەپلەندى ،چۈنكى ئۇ بۇ ئىشتىن ھېچنېمە بىلمىگەنىدى. 22پادىشاھ« :مېنىڭ بۇيرۇقۇمسىز مېنىڭ زېمىنىمدا بۇنداق رەزىل ئىشنى قىلىشقا جۈرئەت قىلغان كىم ۋە قەيەردە؟ »دېدى. 23ئۇلر ئۇنىڭغا رىكايون ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ بارلىق ئىشلىرىنى سۆزلەپ بەردى ،پادىشاھنىڭ غەزىپى قوزغالدى ،ئۇ رىكايون ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنى ئۆزىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى. 24رىكايون مىڭغا يېقىن بال ،ئوغۇل-قىزنى ئېلىپ ،ئۇلرغا يىپەك ۋە كەشتىچىلىك كىيىملەرنى كىيدڭردى ،ئۇلرنى ئاتلرغا مىندڭرڭپ ، ئادەملىرى ئارقىلىق پادىشاھقا ئەۋەتتى ،ئۇ يەنە نۇرغۇن كۈمۈش ،ئالتۇن ۋە قىممەتلىك تاشلرنى ،شۇنداقل پادىشاھقا سوۋغات سۈپىتىدە كۈچلۈك ۋە چىرايلىق بىر ئاتنى ئېلىپ كەلدى .پادىشاھ بۇ ئاتلرنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا يەرگە يىقىلىپ سەجدە قىلدى . پادىشاھ ،ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرى ۋە مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى رىكايوننىڭ ئىشلىرىغا ھەيران قالدى ،ئۇلر ئۇنىڭ بايلىقىنى ۋە پادىشاھقا ئېلىپ كەلگەن سوۋغاتلىرىنى كۆردى. 25پادىشاھ بۇنىڭدىن تولىمۇ خۇشال بولدى ۋە ھەيران قالدى .رىكايون پادىشاھنىڭ ئالدىدا ئولتۇرغاندا ،پادىشاھ ئۇنىڭدىن قىلغان بارلىق ئىشلىرى توغرىسىدا سورىدى .رىكايون پادىشاھ ،ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرى ۋە مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى ئالدىدا ئۆزىنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ئەقىللىق سۆزلىدى. 21
ياشېر
26پادىشاھ رىكايوننىڭ سۆزلىرىنى ۋە ئۇنىڭ دانالىقىنى ئاڭلىغاندا ،رىكايون ئۇنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپات تاپتى .پادىشاھنىڭ بارلىق خىزمەتچىلىرى ۋە مىسىر ئاھالىلىرى ئۇنىڭ دانالىقى ۋە ئېسىل سۆزلىرى سەۋەبىدىن ئۇنىڭغا ئىلتىپات ۋە مېھرىبانلىق بىلەن مۇئامىلە قىلدى .شۇنىڭدىن كېيىن ئۇلر ئۇنى ئىنتايىن ياخشى كۆردى. 27پادىشاھ رىكايونغا جاۋاب بېرىپ« :سېنىڭ ئىسمىڭ ئەمدى رىكايون ئەمەس ،بەلكى فىرئەۋن بولىدۇ ،چۈنكى سەن ئۆلۈكلەردىن باج ئالغان ئىدىڭ »دېدى .شۇڭا ئۇ ئۇنىڭغا فىرئەۋن دەپ ئىسىم قويدى. 28پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەر رىكايوننى دانالىقى ئۈچۈن ياخشى كۆرەتتى ،شۇڭا ئۇلر مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى بىلەن مەسلىھەتلىشىپ ،ئۇنى پادىشاھنىڭ باشقۇرۇشىدا مۇكەممەللىككە ئېرىشتۈرڭشنى قارار قىلدى. 29مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى ۋە دانىشمەنلىرى شۇنداق قىلدى ،شۇنىڭ بىلەن بۇ مىسىردا بىر قانۇن قىلىندى. 30ئۇلر رىكايون فىرئەۋىننى مىسىر پادىشاھى ئوسۋىرىسنىڭ باشقۇرۇشىدا مۇكەممەل قىلىپ تەيىنلىدى ،رىكايون فىرئەۋىن مىسىرنى باشقۇرۇپ ،پۈتۈن شەھەرگە كۈندە ئادىللىق بىلەن مۇئامىلە قىلدى ،ئەمما ئوسۋىرىس پادىشاھ يىلدا بىر كۈنى ،ئۇ سىرتقا چىققاندا ،زېمىندىكى خەلقنى سوتليتتى. 31رىكايون فىرئەۋن مىسىر ھۆكۈمىتىنى ھىيلە-مىكىر بىلەن ئىگىلىۋېلىپ ،مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىسىدىن باج ئالدى. 32مىسىر خەلقىنىڭ ھەممىسى رىكايون فىرئەۋننى ئىنتايىن ياخشى كۆرەتتى ،شۇڭا ئۇلر مىسىردا ئۆزلىرىگە ۋە ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغان ھەر بىر پادىشاھنى فىرئەۋن دەپ ئاتاش توغرىسىدا پەرمان چىقاردى. 33شۇڭا ،مىسىردا ھۆكۈمرانلىق قىلغان پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى بۈگۈنگىچە« پىرئەۋن »دەپ ئاتىلىپ كەلگەن. 15باب1شۇ يىلى پۈتۈن كەنئان زېمىنىدا قاتتىق قەھەتچىلىك يۈز بەردى .قەھەتچىلىك ئىنتايىن قاتتىق بولغاچقا ،بۇ يەردىكى ئاھالىلەر ئۇ يەردە ياشىيالماي قالدى. 2ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئاچارچىلىق سەۋەبىدىن مىسىرغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇلر مىتزرايىم دەرياسىغا يېتىپ كەلگەندە ،يولدا چارچاپ ئارام ئېلىش ئۈچۈن بىر مەزگىل شۇ يەردە تۇردى. 3ئىبرام بىلەن ساراي مىتزرايىم دەرياسىنىڭ چېتىدە مېڭىۋاتاتتى .ئىبرام ئايالى ساراينىڭ ناھايىتى گۈزەل ئىكەنلىكىنى كۆردى. 4ئىبرام ئايالى سارايغا« :خۇدا سېنى شۇنداق گۈزەل چىراي بىلەن ياراتقان ئىكەن ،مىسىرلىقلرنىڭ مېنى ئۆلتۈرڭپ سېنى ئېلىپ كېتىشىدىن قورقىمەن ،چۈنكى بۇ جايلردا خۇدادىن قورقۇش يوق »دېدى. 5ئۇنداقتا سەن چوقۇم شۇنداق قىل ،سەندىن سورىغانلرنىڭ ھەممىسىگە« مېنىڭ سىڭلىم »دە .شۇنداق قىلساڭ ،ماڭا ياخشىلىق ئېلىپ كېتەلەيمەن ،ھايات قالىمىز ،ئۆلۈمگە ئۇچرىمايمىز. 6ئىبرام ئاچارچىلىق سەۋەبىدىن ئۆزى بىلەن بىللە مىسىرغا كەلگەنلەرنىڭ ھەممىسىگە ،جۈمە ئوغلى لۇتقا« :ئەگەر مىسىرلىقلر سەندىن ساراي ھەققىدە سورىسا ،ئۇ ئىبرامنىڭ سىڭلىسى دەپ ئېيتىڭلر »دەپ بۇيرۇدى. 7شۇنداقتىمۇ ،ئىبرام بۇ بۇيرۇقلرنىڭ ھەممىسىگە ئىشەنمىدى .ئۇ ساراينى ئېلىپ ،بىر ساندۇققا سېلىپ ،ئۇلرنىڭ قاچىلىرىنىڭ ئارىسىغا يوشۇرۇپ قويدى .چۈنكى ئىبرام مىسىرلىقلرنىڭ رەزىللىكىدىن ساراي ئۈچۈن ئىنتايىن ئەنسىرەيتتى. 8ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى مىتررايىم دەرياسىدىن چىقىپ ،مىسىرغا كەلدى .ئۇلر شەھەر دەرۋازىسىدىن كىرىشى بىلەنل ،قاراۋۇللر ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇرۇپ« :پۇلۇڭلرنىڭ ئوندىن بىرىنى پادىشاھقا بېرىڭلر ،ئاندىن شەھەرگە كىرىڭلر »دېدى .ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ھەمراھلىرى شۇنداق قىلدى. 9ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ھەمراھلىرى مىسىرغا كەلدى .ئۇلر ساراي يوشۇرۇلغان ساندۇقنى ئېلىپ كەلدى .مىسىرلىقلر ساندۇقنى كۆردى. 10پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى ئىبرامغا يېقىنلىشىپ« :بۇ ساندۇقتا بىز كۆرمىگەن نېمە نەرسەڭ بار؟ »دېدى .ئەمدى ساندۇقنى ئېچىپ ، ئۇنىڭدىكى بارلىق نەرسىنىڭ ئوندىن بىرىنى پادىشاھقا بەر. 11ئىبرام« :بۇ ساندۇقنى ئاچمايمەن ،پەقەت سىز تەلەپ قىلغاننىڭ ھەممىسىنى بېرىمەن »دېدى .پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى ئىبرامغا« :بۇ قىممەتلىك تاشلر بىلەن بېزەلگەن ساندۇق ،بىزگە ئۇنىڭ ئوندىن بىرىنى بېرىڭ »دېدى. 12ئىبرام« :سەن نېمىنى تىلىسەڭ شۇنى بېرىمەن ،لېكىن ساندۇقنى ئاچما »،دېدى. 13پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى ئىبرامنى قىستىدى .ئۇلر ساندۇققا قولىنى سوزۇپ ،ئۇنى قاتتىق ئېچىپ قارىسا ،ساندۇقتا گۈزەل بىر ئايال تۇرغان ئىكەن. 14پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى ساراينى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ گۈزەللىكىگە ھەيران قالدى .پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە خىزمەتچىلىرى ساراينى كۆرڭش ئۈچۈن يىغىلدى ،چۈنكى ئۇ ناھايىتى چىرايلىق ئىدى .پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى يۈگۈرڭپ بېرىپ ،كۆرگەنلىرىنىڭ ھەممىسىنى پادىشاھقا ئېيتتى ۋە پادىشاھقا ساراينى ماختىدى .پادىشاھ ئۇنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى ،ئايال پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. 15پادىشاھ ساراينى كۆرڭپ ،ئۇنى ناھايىتى خۇشال قىلدى .پادىشاھ ساراينىڭ گۈزەللىكىگە ھەيران قالدى .پادىشاھ سارايغا ئىنتايىن خۇشال بولدى ۋە ساراي ھەققىدىكى خەۋەرنى يەتكۈزگەنلەرگە سوۋغاتلرنى بەردى. 16ئاندىن ئايال پادىشاھنىڭ ئۆيىگە ئېلىپ كېلىندى .ئىبرام ئايالى ئۈچۈن قايغۇردى .ئۇ پەرۋەردىگاردىن ئۇنى پادىشاھنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇشنى تىلىدى. 17ساراي شۇ ۋاقىتتا دۇئا قىلىپ مۇنداق دېدى« :ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،سەن خوجايىنىم ئىبرامغا ئۆز زېمىنىدىن ۋە ئاتىسىنىڭ ئۆيىدىن كەنئان زېمىنىغا كېتىشنى ئېيتقان ۋە ئەگەر ئۇ سېنىڭ بۇيرۇقلىرىڭنى ئىجرا قىلسا ،ئۇنىڭغا ياخشىلىق قىلىدىغانلىقىڭنى ۋەدە قىلغان ئىدىڭ .مانا ، بىز سېنىڭ بىزگە بۇيرۇغانلىرىڭنى قىلدۇق ،زېمىنىمىزنى ۋە ئائىلىمىزنى تاشلپ ،ئىلگىرى تونۇمايدىغان بىر يات يۇرتقا ،ئىلگىرى تونۇمايدىغان بىر خەلق ئارىسىغا باردۇق». 22
ياشېر
18بىز بۇ يەرگە ئاچارچىلىقتىن ساقلىنىش ئۈچۈن كەلدۇق ،بۇ ئاپەت مېنىڭ بېشىمغا كەلدى .شۇڭا ،ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،بىزنى قۇتقۇزۇڭ ۋە بۇ زالىمنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇڭ ،رەھمىتىڭ ئۈچۈن ماڭا ياخشىلىق قىل. 19پەرۋەردىگار ساراينىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدى .پەرۋەردىگار بىر پەرىشتە ئەۋەتىپ ،ساراينى فىرئەۋننىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى. 20پادىشاھ ساراينىڭ ئالدىغا كىرىپ ئولتۇردى .پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئۇلرنىڭ ئۈستىدە تۇراتتى .ئۇ سارايغا كۆرڭنۈپ« :قورقما ، پەرۋەردىگار سېنىڭ دۇئايىڭنى ئاڭلىدى »دېدى. 21پادىشاھ ساراينىڭ يېنىغا كېلىپ« :سېنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەلگەن ئۇ ئادەم كىم؟ »دەپ سورىدى .ساراي« :ئۇ مېنىڭ ئاكام »،دېدى. 22پادىشاھ« :بىز ئۇنى ئۇلۇغلش ،ئۇنى كۆتۈرڭش ۋە سىز بىزگە بۇيرۇغان بارلىق ياخشىلىقلرنى قىلىش مەجبۇرىيىتىمىز »دېدى .شۇ چاغدا پادىشاھ ئىبرامغا نۇرغۇن كۈمۈش ،ئالتۇن ۋە قىممەتلىك تاشلرنى ،شۇنداقل مال-چارۋىلرنى ،ئەر-ئايال قۇللرنى ۋە قىزلرنى ئەۋەتتى .پادىشاھ ئىبرامنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .ئۇ پادىشاھنىڭ ئۆيىنىڭ ھويلىسىدا ئولتۇردى .پادىشاھ شۇ كېچىسى ئىبرامنى ئىنتايىن يۇقىرى باھالىدى. 23پادىشاھ ساراي بىلەن سۆزلەشمەكچى بولۇپ يېقىنلشتى .ئۇ قولىنى سوزۇپ ئۇنىڭغا تەگكۈزدى .پەرىشتە ئۇنى قاتتىق ئۇردى .ساراي قورقۇپ كېتىپ ،ئۇنىڭغا تەگكۈزڭشتىن ئۆزىنى قاچۇردى. 24پادىشاھ سارايغا يېقىنلشقاندا ،پەرىشتە ئۇنى يەرگە يىقىتتى .پادىشاھ پۈتۈن كېچە شۇنداق قىلدى. 25شۇ كېچىسى پەرىشتە ساراي ئۈچۈن پادىشاھنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىنى قاتتىق ئازابلىدى .شۇ كېچىسى پادىشاھنىڭ ئۆيدىكىلىرى قاتتىق قايغۇغا چۆمدى. 26فىرئەۋن ئۆزىگە كەلگەن ئاپەتنى كۆرڭپ« :ھەقىقەتەن بۇ ئايال سەۋەبىدىن مېنىڭ بېشىمغا بۇ ئىش كەلدى »!دېدى .ئاندىن ئۇ ئۇنىڭدىن يىراقلىشىپ ،ئۇنىڭغا خۇش سۆزلەرنى قىلدى. 27پادىشاھ سارايغا« :بۇ يەرگە كىم بىلەن بىللە كەلگەنلىكىڭنى ئېيتىپ بەر »،دېدى .ساراي« :بۇ ئادەم مېنىڭ ئېرىم ،مەن ساڭا ئۇنىڭ مېنىڭ ئاكام ئىكەنلىكىنى ئېيتقان ئىدىم ،چۈنكى سېنىڭ ئۇنى يامانلىق بىلەن ئۆلتۈرڭۋېتىشىڭدىن قورققان ئىدىم »،دېدى. 28پادىشاھ سارايدىن يىراق تۇردى ،پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىنىڭ ۋابالىرى ئۇنىڭدىن ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىن توختىدى .پادىشاھ ساراينىڭ سەۋەبىدىن ئازابلنغانلىقىنى بىلدى ،پادىشاھ بۇنىڭدىن قاتتىق ھەيران قالدى. 29ئەتىگەندە پادىشاھ ئىبرامنى چاقىرتىپ« :ماڭا بۇ نېمە قىلدىڭ؟ نېمىشقا« ئۇ مېنىڭ سىڭلىم »دېدىڭ؟ شۇڭا مەن ئۇنى ئۆزڭمگە خوتۇن قىلىپ ئالدىم .بۇ ئېغىر ۋابا ماڭا ۋە ئائىلەمگە كەلدى». 30مانا ئايالىڭ ،ئۇنى ئېلىپ ،يۇرتىمىزدىن چىقىپ كەت ،بولمىسا ھەممىمىز ئۇنىڭ سەۋەبىدىن ئۆلۈپ كېتىمىز .پادىشاھ ئىبرامغا بېرىش ئۈچۈن يەنە مال-چارۋا ،قۇل-كېچەك ،كۈمۈش-ئالتۇن ئېلىپ كەتتى .ئىبرام ئايالى ساراينى ئۇنىڭغا قايتۇرۇپ بەردى. 31پادىشاھ ئۆزىنىڭ كېنىزەكلىرىدىن تۇغقان بىر قىزنى ئېلىپ ،ئۇنى سارايغا خىزمەتكار قىلىپ بەردى. 32پادىشاھ قىزىغا« :قىزىم ،بۇ ئايالنىڭ بېشىغا كەلگەن يامانلىقنى كۆرگەندىن كېيىن ،مېنىڭ ئۆيۈمدە خوجايىن بولۇشتىن كۆرە ،بۇ ئادەمنىڭ ئۆيىدە خىزمەتكار بولۇش ياخشىراق »دېدى. 33ئىبرام ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۆزى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى مىسىردىن چىقىپ كەتتى .پادىشاھ ئۆزىنىڭ بىر قىسىم ئادەملىرىنى ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ماڭغان بارلىق كىشىلەرگە ھەمراھ بولۇشقا بۇيرۇدى. 34ئىبرام كەنئان زېمىنىغا ،يەنى ئۆزى قۇربانلىق سۇپىسى ياسىغان ،دەسلەپتە چېدىر تىكىپ تۇرغان يەرگە قايتىپ كەلدى. 35ئىبرامنىڭ ئىنىسى ھاراننىڭ ئوغلى لۇتنىڭ نۇرغۇن كال ،قوي ،كال ۋە چېدىرلىرى بار ئىدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئىبرام ئۈچۈن ئۇلرغا مېھىر-شەپقەت كۆرسەتكەنىدى. 36ئىبرام بۇ يەردە تۇرغاندا ،لۇتنىڭ پادىچىلىرى ئىبرامنىڭ پادىچىلىرى بىلەن جېدەللىشىپ قالدى .چۈنكى ئۇلرنىڭ مال-مۈلكى بەك كۆپ بولغاچقا ،مال-چارۋىلىرى كۆپ بولغاچقا ،بۇ يەر ئۇلرغا سىغماي قالدى. 37ئىبرامنىڭ پادىچىلىرى قويلىرىنى باققىلى بارغاندا ،ئۇلر يەرلىك خەلقنىڭ ئېتىزلىرىغا كىرمىدى .لۇتنىڭ پادىچىلىرىنىڭ ماللىرى بولسا باشقىچە قىلدى ،چۈنكى ئۇلرغا يەرلىك خەلقنىڭ ئېتىزلىرىدا ئوتلشقا رۇخسەت قىلىندى. 38بۇ يەردىكى خەلق بۇ ۋەقەنى ھەر كۈنى كۆرڭپ ،ئىبرامنىڭ يېنىغا كېلىپ ،لۇتنىڭ پادىچىلىرى سەۋەبىدىن ئۇنىڭ بىلەن جېدەللىشىپ قالدى. 39ئىبرام لۇتقا« :سەن ماڭا نېمە قىلىۋاتىسەن؟ مېنى بۇ يەردىكىلەرگە رەزىل قىلىپ ،چارۋىچىلىرىڭغا باشقا خەلقنىڭ ئېتىزلىرىدا ماللىرىڭلرنى بېقىشنى بۇيرۇۋاتىسەن؟ سەن مېنىڭ بۇ يەردە ،كەنئان خەلقى ئارىسىدا بىر مۇساپىر ئىكەنلىكىمنى بىلمەمسەن؟ نېمىشقا ماڭا بۇنداق قىلىۋاتىسەن؟ »دېدى. 40ئىبرام بۇ ئىش ئۈچۈن لۇت بىلەن كۈندە جېدەللىشەتتى ،لېكىن لۇت ئىبرامنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى .ئۇ يەنە شۇنداق قىلىشنى داۋاملشتۇردى .شۇ يەردىكى كىشىلەر كېلىپ ،بۇنى ئىبرامغا ئېيتتى. 41ئىبرام لۇتقا« :سەن قاچانغىچە بۇ يەردىكىلەرنىڭ ئالدىدا ماڭا توسقۇنلۇق قىلىسەن؟ ئەمدى سەندىن ئۆتۈنىمەنكى ،بىز بىر-بىرىمىزنىڭ قېرىنداشلىرى ،شۇڭا ئارىمىزدا جېدەل-ماجىرا بولماسلىقىنى ئۆتۈنىمەن »دېدى. 42لېكىن مەندىن ئايرىلىشىڭىزنى ،مال-چارۋاڭىز ۋە بارلىق نەرسىلىرىڭىز بىلەن بىللە تۇرۇش ئۈچۈن بىر جاي تاللشىڭىزنى ئۆتۈنىمەن ، ئەمما ئۆزڭڭىز ۋە ئائىلەڭىزدىكىلەر بىلەن مەندىن يىراق تۇرۇڭ. 43مېنىڭ يېنىمدىن كېتىشتىن قورقماڭ ،ئەگەر بىرى سىزگە يامانلىق قىلسا ،ماڭا ئېيتىڭ ،مەن ئۇنىڭدىن سىزنىڭ دەۋايىڭىزنى ئۆچ ئالىمەن ، پەقەت مەندىن يىراقلىشىڭ. 44ئىبرام بۇ گەپلەرنىڭ ھەممىسىنى لۇتقا ئېيتىپ بولغاندىن كېيىن ،لۇت ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئىئوردان تۈزلەڭلىكىگە قاراپ ماڭدى. 45ئۇ بۇ يەرنىڭ سۈيى مول ئىكەنلىكىنى ،ئىنسانلرغا ۋە مال-چارۋىلرغا ئوتلق بولىدىغانلىقىنى كۆردى. 46لۇت ئىبرامنىڭ يېنىدىن ئۇ يەرگە كۆچۈپ ،چېدىرىنى تىكىپ ،سودھمدا تۇرۇپ قالدى .ئۇلر بىر-بىرىدىن ئايرىلىپ كەتتى. 47ئىبرام خېبرھندىكى مامرە تۈزلەڭلىكىدە تۇرۇپ ،چېدىر تىكىپ ،ئۇ يەردە نۇرغۇن يىل تۇردى. 23
ياشېر
16باب1شۇ چاغدا ،ئېلم پادىشاھى كېدھرلۋمېر ئەتراپتىكى بارلىق پادىشاھلرغا ،يەنى ئۆزىنىڭ قول ئاستىدىكى شىنار پادىشاھى نىمرھدقا ،گويىم پادىشاھى تىدالغا ۋە ئېلسار پادىشاھى ئارىئوكقا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلر بىلەن ئەھدە تۈزڭپ« :ماڭا كېلىپ ،ماڭا ياردەم قىلىڭلر ،بىز سودھمنىڭ بارلىق شەھەرلىرىنى ۋە ئۇنىڭ ئاھالىلىرىنى ۋەيران قىلىمىز ،چۈنكى ئۇلر ماڭا قارشى ئون ئۈچ يىل ئىسيان كۆتۈردى »دېدى. 2بۇ تۆت پادىشاھ پۈتۈن قوشۇنلىرى بىلەن ،تەخمىنەن سەككىز يۈز مىڭ ئەسكەر بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلر قانداقل بولمىسۇن يولغا چىقىپ ،يولىدىكى ھەر بىر ئادەمنى قىرىپ تاشلىدى. 3سودھم ۋە گومورانىڭ بەش پادىشاھى ،يەنى ئادمانىڭ پادىشاھى شىناب ،زېبوئىمنىڭ پادىشاھى شېمېبېر ،سودھمنىڭ پادىشاھى بەرا ، گومورانىڭ پادىشاھى بەرشا ۋە زھئارنىڭ پادىشاھى بېل ئۇلرنى كۈتۈۋېلىشقا چىقتى .ئۇلر سىددىم ۋادىسىدا بىر يەرگە جەم بولدى. 4بۇ توققۇز پادىشاھ سىددىم ۋادىسىدا ئۇرۇش قىلدى .سودھم ۋە گومورا پادىشاھلىرى ئېلم پادىشاھلىرىدىن مەغلۇپ بولدى. 5سىددىم ۋادىسى ئاقارتقۇچ ئۆڭكۈرلەرگە تولغان ئىدى .ئېلم پادىشاھلىرى سودھم پادىشاھلىرىنى قوغلىدى .سودھم پادىشاھلىرى قوشۇنلىرى بىلەن قېچىپ ،ئاقارتقۇچ ئۆڭكۈرلىرىگە يىقىلدى .قالغانلىرىنىڭ ھەممىسى خەتەردىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن تاغقا كەتتى .ئېلمنىڭ بەش پادىشاھى ئۇلرنىڭ كەينىدىن قوغلپ كېلىپ ،سودھم دەرۋازىسىغىچە قوغلىدى .ئۇلر سودھمدىكى بارلىق نەرسىلەرنى بۇلڭ-تالڭ قىلدى. 6ئۇلر سودھم ۋە گومورا شەھەرلىرىنىڭ ھەممىسىنى تالن-تاراج قىلدى ،ئىبرامنىڭ ئىنىسى لۇتنى ۋە ئۇنىڭ مال-مۈلكىنى ئېلىپ كەتتى ، سودھم شەھەرلىرىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى تارتىۋېلىپ ،قېچىپ كەتتى .جەڭدە ئىبرامنىڭ خىزمەتكارى ئۇنىك بۇنى كۆرڭپ ،پادىشاھلرنىڭ سودھم شەھەرلىرىگە قىلغانلىرىنى ۋە لۇتنىڭ ئۇلر تەرىپىدىن ئەسىرگە ئېلىنغانلىقىنى ئىبرامغا سۆزلەپ بەردى. 7ئىبرام بۇنى ئاڭلپ ،ئۆزى بىلەن بىللە كەلگەن ئۈچ يۈز ئون سەككىز ئادەمنى باشلپ ئورنىدىن تۇردى .شۇ كۈنى كېچىسى ئۇ بۇ پادىشاھلرنى قوغلپ ئۆلتۈرڭۋەتتى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ ئالدىدا يىقىلدى .قېچىپ كەتكەن تۆت پادىشاھتىن باشقا ھېچكىم قالمىدى .ئۇلر ھەر بىرى ئۆز يولىغا كەتتى. 8ئىبرام سودھمنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى ،لۇتنى ،ئۇنىڭ مال-مۈلكىنى ،ئاياللىرىنى ،كىچىك بالىلىرىنى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق مال-مۈلۈكلىرىنى قايتۇرۇۋالدى .شۇڭا لۇت ھېچ نەرسىدىن كەم قالمىدى. 9ئۇ بۇ پادىشاھلرنى مەغلۇپ قىلىپ قايتىپ كەلگەندە ،ئادەملىرى بىلەن پادىشاھلر بىرلىكتە ئۇرۇش قىلغان سىددىم ۋادىسىدىن ئۆتتى. 10سودھم پادىشاھى بەرا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن باشقا ئادەملەر ئۆزلىرى چۈشكەن ھاك قۇدۇقلىرىدىن چىقىپ ،ئىبرام ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى بىلەن كۆرڭشتى. 11يېرۇسالېم پادىشاھى ئادھنىسېدەك ،يەنى سام ،ئادەملىرى بىلەن بىللە ئىبرام ۋە ئۇنىڭ خەلقى بىلەن كۆرڭشۈشكە چىقتى .ئۇلر نان ۋە شاراب ئېلىپ ،مەلەخ ۋادىسىدا بىللە تۇردى. 12ئادھنىزېدەك ئىبرامغا بەخت تىلىدى .ئىبرام دڭشمەنلىرىدىن قولغا كەلتۈرگەن ئولجىلىرىنىڭ ئوندىن بىرىنى ئۇنىڭغا بەردى ،چۈنكى ئادھنىزېدەك خۇدانىڭ ئالدىدا رھھانىي ئىدى. 13سودھم ۋە گومورا پادىشاھلىرى ۋە ئۇلرنىڭ خىزمەتچىلىرى ئىبرامنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭدىن ئەسىرگە ئالغان خىزمەتچىلىرىنى قايتۇرۇپ بېرىشنى ۋە بارلىق مال-مۈلۈكنى ئۆزىگە ئېلىشنى ئۆتۈندى. 14ئىبرام سودھم پادىشاھلىرىغا جاۋابەن مۇنداق دېدى« :ئاسمان-زېمىننى ياراتقان ،جانىمنى بارلىق ئازاب-ئوقۇبەتلەردىن قۇتقۇزغان ، بۈگۈن مېنى دڭشمەنلىرىمدىن قۇتقۇزۇپ ،ئۇلرنى قولۇمغا تاپشۇرغان پەرۋەردىگارنىڭ مەڭگۈ ھايات ئىكەنلىكىگە قەسەم قىلىمەنكى ،ئەتە سىلەر« :ئىبرام بىزنىڭ مۈلۈكلىرىمىزدىن باي بولدى »دەپ ماختىنىشىڭلرنى ئۈمىد قىلمايمەن. 15چۈنكى مەن ئىشىنىدىغان پەرۋەردىگار خۇدا ماڭا« :ھېچ نەرسىدىن كەم بولمايسەن ،چۈنكى قولۇڭنىڭ بارلىق ئىشلىرىغا بەرىكەت بېرىمەن »دېگەن. 16مانا ،مانا ،بۇلرنىڭ ھەممىسى ساڭا تەۋە .ئېلىپ كېتىڭلر .پەرۋەردىگار ھايات !مەن سىلەردىن بىر تىرىك جاننىڭمۇ ،بىر ئاياغنىڭمۇ ،بىر ئىپىنىڭمۇ ھەممىسىنى ئالمايمەن .پەقەت مەن بىلەن ئۇرۇشقا قاتناشقانلرنىڭ يېمەك-ئىچمەك چىقىمى ،شۇنداقل مەن بىلەن بىللە ئۇرۇشقا قاتناشقانلر ،يەنى ئانار ،ئاشكول ۋە مامرېنىڭ ئۆز پۇلىدىن باشقا ،ئۇلر ۋە ئۇلرنىڭ ئادەملىرى ،شۇنداقل يۈك-تاقلرنى ساقلش ئۈچۈن قالغانلرمۇ غەنىيمەتتىن ئۆز پۇلىغا ئېرىشىدۇ. 17سودھم پادىشاھلىرى ئىبرامنىڭ دېگىنى بويىچە ئۇنىڭغا بەردى ۋە ئۇنى خالىغان نەرسىسىدىن ئېلىشقا قىستىدى ،لېكىن ئۇ بۇنى قوبۇل قىلمىدى. 18ئۇ سودھم پادىشاھلىرىنى ۋە قالغان ئادەملىرىنى قوغلپ چىقىرىپ ،ئۇلرغا لۇت توغرىسىدا بۇيرۇق بەردى ،ئۇلر ئۆز جايلىرىغا كەتتى. 19ئىنىسىنىڭ ئوغلى لۇتمۇ مال-مۈلكى بىلەن بىللە يولغا چىقتى .لۇت سودھمغا قايتىپ كەتتى .ئىبرام ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى خېبرھندىكى مامرە تۈزلەڭلىكىگە قايتىپ كەتتى. 20شۇ چاغدا ،پەرۋەردىگار ھېبرھندا ئىبرامغا يەنە بىر قېتىم كۆرڭنۈپ ،ئۇنىڭغا« :قورقما ،سېنىڭ مۇكاپاتىڭ مېنىڭ ئالدىمدا ناھايىتى زھر . مەن سېنى كۆپەيتىپ ،ساڭا بەخت ئاتا قىلىپ ،ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتمىگۈچە ،ئۆلچىگىلى ۋە سانالغۇدەك كۆپ قىلمىغۇچە سېنى تاشلپ كەتمەيمەن »دېدى. 21كۆزڭڭ بىلەن كۆرڭپ تۇرغان بۇ زېمىنلرنىڭ ھەممىسىنى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن ،ئۇلرغا مەڭگۈ مىراس قىلىپ بېرىمەن . پەقەت كۈچلۈك بول ،قورقما ،مېنىڭ ئالدىمدا مېڭىپ ،مۇكەممەل بول. 22ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ يەتمىش سەككىزىنچى يىلى ،شۇ يىلى پەلەگنىڭ ئوغلى رېئۇ ئالەمدىن ئۆتتى .رېئۇ جەمئىي 239يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 24
ياشېر
23ئىبرامنىڭ ئايالى ھاراننىڭ قىزى ساراي شۇ چاغدا يەنىل تۇغماس ئىدى ،ئۇ ئىبرامغا ئوغۇل ياكى قىز تۇغمىدى. 24ئۇ ئۆزىنىڭ بال تۇغمىغانلىقىنى كۆرڭپ ،پادىشاھ ئۇنىڭغا بەرگەن دېدىكى ھەجەرنى ئېلىپ ،ئېرى ئىبرامغا خوتۇنلۇققا بەردى. 25چۈنكى ھەجەر ساراينىڭ ئۆگەتكەن بارلىق يوللىرىنى ئۆگەنگەن ،ئەمما ئۇنىڭ ياخشى يوللىرىغا ئەگىشىشتە ھېچقانداق كەمچىلىك بولمىغان. 26ساراي ئىبرامغا« :مانا مېنىڭ دېدەكىم ھەجەر ،ئۇنىڭ يېنىغا بار ،ئۇ ماڭا تۇغسۇن ،مەن ئۇنىڭدىن بال تۇغۇپ بېرەي »،دېدى. 27ئىبرام كەنئان زېمىنىدا ئون يىل تۇرغاندىن كېيىن ،يەنى ئىبرامنىڭ سەكسەن بەش يىلىدا ،ساراي ھەجەرنى ئۇنىڭغا خوتۇنلۇققا بەردى. 28ئىبرام ئايالى ساراينىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،دېدىكى ھەجەرنى ئالدى .ئىبرام ئايالى ساراينىڭ يېنىغا كىردى .ئۇ ھاجەر ھامىلىدار بولدى. 29ھاجەر ھامىلىدار بولغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئىنتايىن خۇشال بولدى .ئۇنىڭ خوجايىنى ئۇنى مەنسىتمىدى .ئۇ ئىچىدە« :خۇدانىڭ نەزىرىدە مەن خوجايىنىم سارايدىن ياخشىراق ،چۈنكى خوجايىنىم خوجايىنىم بىلەن بىللە بولغان كۈنلەردە ،ئۇ ھامىلىدار بولمىدى .پەرۋەردىگار ماڭا قىسقا ۋاقىت ئىچىدە ھامىلىدار بولۇش پۇرسىتى ياراتتى »دېدى. 30ساراي ھەجەرنىڭ ئىبرامدىن ھامىلىدار بولغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ دېرىكىگە ھەسەت قىلدى .ساراي ئىچىدە« :بۇنىڭدىن باشقا نەرسە ئەمەس ،ئۇ مەندىن ياخشىراق بولۇشى كېرەك »دېدى. 31ساراي ئىبرامغا« :مېنىڭ قىلغان خاتالىقىم ساڭا بولسۇن !سەن پەرۋەردىگاردىن بالىلر ئۈچۈن دۇئا قىلغان ۋاقتىڭدا ،نېمىشقا پەرۋەردىگارنىڭ ماڭا سەندىن ئەۋلد بېرىشىنى تىلىمىدىڭ؟ »دېدى. 32مەن سېنىڭ ئالدىڭدا ھەجەر بىلەن سۆزلەشكەندە ،ئۇ ھامىلىدار بولغاچقا ،مېنىڭ سۆزلىرىمنى رەت قىلدى ،سەن ئۇنىڭغا ھېچنېمە دېمىدىڭ . ماڭا قىلغانلىرىڭ ئۈچۈن پەرۋەردىگار مېنىڭ بىلەن سېنىڭ ئاراڭدا ھۆكۈم قىلسۇن. 33ئىبرام سارايغا« :مانا ،دېدەكىڭىز سىزنىڭ قولىڭىزدا ،ئۇنىڭغا قانداق قىلساڭىز شۇنداق قىلىڭ »دېدى .ساراي ئۇنىڭغا ئازار بەردى ،ھاجەر ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ چۆلگە قېچىپ كەتتى. 34پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئۇنى قېچىپ كەتكەن يېرىدە ،بىر قۇدۇقنىڭ يېنىدا تاپتى .ئۇ ئۇنىڭغا« :قورقما ،مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى كۆپەيتىمەن ،سەن بىر ئوغۇل تۇغىسەن ،ئۇنىڭ ئىسمىنى ئىسمائىل دەپ قويىسەن .ئەمدى ساراينىڭ يېنىغا قايتىپ بېرىپ ،ئۇنىڭغا بويسۇن ». دېدى. 35ھاجەر بۇ قۇدۇقنىڭ ئورنىغا« بەئېر-لھاي-رھي »دەپ ئىسىم قويدى .ئۇ كادېش بىلەن بەرېد چۆلىنىڭ ئارىسىدىكى ئىدى. 36شۇ چاغدا ھاجەر خوجايىنىنىڭ ئۆيىگە قايتىپ كەلدى .كۈنلەرنىڭ ئاخىرىدا ھاجەر ئىبرامغا بىر ئوغۇل تۇغدى .ئىبرام ئۇنىڭ ئىسمىنى ئىسمائىل دەپ قويدى .ئىبرام سەكسەن ئالتە ياشتا ئىدى. 17باب1ئىبرامنىڭ ھاياتىنىڭ توقسان بىرىنچى يىلىدا ،كىتتىم ئەۋلدلىرى تۇبال ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .پەرۋەردىگار ئىنسانلرنىڭ ئەۋلدلىرىنى يەر يۈزىگە تارقاقلشتۇرغاندا ،كىتتىم ئەۋلدلىرى كانوپىيە تۈزلەڭلىكىگە بېرىپ ،ئۇ يەردە ئۆزلىرىگە شەھەر قۇرۇپ ،تىبرېئۇ دەرياسى بويىدا ئولتۇراقلشتى. 2تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى توسكانادا ئولتۇراقلىشىپ ،ئۇلرنىڭ چېگرىسى تىبرېئۇ دەرياسىغىچە يېتىپ باراتتى .تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى توسكانادا بىر شەھەر قۇرۇپ ،تۇبالنىڭ ئوغلى سابىنانىڭ ئىسمى بىلەن بۇ شەھەرنى سابىنا دەپ ئاتىدى .ئۇلر بۈگۈنگىچە شۇ يەردە تۇرۇپ كەلدى. 3دەل شۇ چاغدا ،چىتتىم ئەۋلدلىرى تۇبال ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،تۇبال ئەۋلدلىرى چىتتىم ئەۋلدلىرى تەرىپىدىن مەغلۇپ قىلىندى ،چىتتىم ئەۋلدلىرى تۇبال ئەۋلدلىرىدىن 370ئادەمنى ئۆلتۈردى. 4شۇ چاغدا تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى كىتتىم ئەۋلدلىرىغا قەسەم بېرىپ« :سىلەر بىزنىڭ ئارىمىزدا توي قىلماڭلر ،ھېچكىم قىزىنى كىتتىم ئوغۇللىرىنىڭ ھېچقايسىسىغا بەرمىسۇن »دېدى. 5چۈنكى ئۇ چاغلردا تۇبالنىڭ بارلىق قىزلىرى چىرايلىق ئىدى ،چۈنكى ئۇ چاغدا پۈتۈن دۇنيادا تۇبالنىڭ قىزلىرىدەك گۈزەل ئاياللر يوق ئىدى. 6ئاياللرنىڭ گۈزەللىكىدىن ھۇزۇرلىنىدىغانلرنىڭ ھەممىسى تۇبالنىڭ قىزلىرىغا بېرىپ ،ئۇلردىن خوتۇن ئالتتى .ئاياللرنىڭ گۈزەللىكىدىن ئىنتايىن ھۇزۇرلىنىدىغان پادىشاھلر ۋە شاھزادىلەر شۇ كۈنلەردە تۇبالنىڭ قىزلىرىدىن خوتۇن ئالتتى. 7تۇبال ئەۋلدلىرى چىتتىم ئەۋلدلىرىغا قىزلىرىنى خوتۇنلۇققا بەرمەسلىككە قەسەم قىلغاندىن كېيىن ئۈچ يىل ئۆتكەندىن كېيىن ،چىتتىم ئەۋلدلىرىدىن يىگىرمىگە يېقىن ئەر تۇبالنىڭ قىزلىرىنى ئېلىپ كېتىشكە باردى ،لېكىن قىز تاپالمىدى. 8چۈنكى تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلر بىلەن توي قىلماسلىققا قەسەم قىلغانىدى ،قەسىمىنىمۇ بۇزمىغانىدى. 9ئورما پەسلىدە ،تۇبالنىڭ بالىلىرى ئورما يىغىش ئۈچۈن ئۆز ئېتىزلىرىغا باردى .چىتتىمدىكى ياشلر توپلىنىپ ،سابىنا شەھىرىگە باردى .ھەر بىر ئەر تۇبالنىڭ قىزلىرىدىن بىردىن قىز ئېلىپ ،ئۆز شەھەرلىرىگە كەلدى. 10تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى بۇنى ئاڭلپ ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا باردى ،لېكىن تاغ ئۇلر بىلەن ناھايىتى ئېگىز بولغاچقا ،ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمىدى .ئۇلر ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمايدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەتتى. 11شۇ يىلى تۈبەلنىڭ ئەۋلدلىرى يېقىن ئەتراپتىكى شەھەرلەردىن تەخمىنەن 10مىڭ ئادەمنى ياللپ ،چىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇشقا ئاتلندى. 12تۇبال ئەۋلدلىرى چىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنىڭ زېمىنىنى ۋەيران قىلىپ ،ئۇلرغا بېسىم ئىشلەتتى .بۇ ئۇرۇشتا تۇبال ئەۋلدلىرى چىتتىم ئەۋلدلىرىدىن ئۈستۈن كەلدى .چىتتىم ئەۋلدلىرى ئۆزلىرىنىڭ قاتتىق ئازابلنغانلىقىنى كۆرڭپ ،تۇبال قىزلىرىدىن تۇغۇلغان بالىلرنى سېلىنغان تامغا كۆتۈرڭپ ،تۇبال ئەۋلدلىرىنىڭ كۆز ئالدىدا تۇرغۇزدى. 25
ياشېر
13چىتتىم ئەۋلدلىرى ئۇلرغا« :سىلەر ئۆز ئوغۇللىرىڭلر ۋە قىزلىرىڭلرنى ئۇرۇشقا قاتناشتۇرغىلى كەلدىڭلرمۇ؟ بىز شۇ ۋاقىتتىن تارتىپ ھازىرغىچە سىلەرنىڭ گۆشۈڭلر ۋە سۆڭەكلىرىڭلر دەپ قارىلىپ كەلمىدۇقمۇ؟ »دېدى. 14تۇبالنىڭ ئەۋلدلىرى بۇنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،چىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى توختىتىپ ،يولغا چىقتى. 15ئۇلر ئۆز شەھەرلىرىگە قايتىپ كەلدى .شۇ چاغدا چىتتىم ئوغۇللىرى يىغىلىپ ،دېڭىز بويىدا ئىككى شەھەر سالدى .بىرى پۇرتۇ ،يەنە بىرى ئارىزا دەپ ئاتىلدى. 16تەراھنىڭ ئوغلى ئىبرام 99ياشتا ئىدى. 17شۇ چاغدا پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا كۆرڭنۈپ« :مەن سەن بىلەن ئەھدە تۈزىمەن ،سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى زھر دەرىجىدە كۆپەيتىمەن .مەن سەن بىلەن سېنىڭ ئارىسىدا تۈزگەن ئەھدەم مۇنداق :ھەر بىر ئوغۇل بال ،سەن ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭ خەتنە قىلىنسۇن». 18سەككىز كۈنلۈك بولغاندا ،خەتنە قىلىنسۇن .بۇ ئەھدى سىلەرنىڭ بەدىنىڭلردا مەڭگۈلۈك ئەھدى بولسۇن. 19شۇڭا ئەمدى سېنىڭ ئىسمىڭ ئىبرام ئەمەس ،ئىبراھىم ،ئايالىڭنىڭ ئىسمى ساراي ئەمەس ،بەلكى سارە بولىدۇ. 20چۈنكى مەن ئىككىڭلرغا بەخت ئاتا قىلىمەن ،سىلەردىن كېيىنكى ئەۋلدلىرىڭلرنى كۆپەيتىمەن ،شۇنداق قىلساڭلر ،سىلەر بۈيۈك بىر مىللەتكە ئايلىنىسىلەر ،سىلەردىن پادىشاھلر چىقىدۇ. 18باب1ئىبراھىم ئورنىدىن تۇرۇپ ،خۇدانىڭ ئۇنىڭغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلدى .ئۇ ئائىلىسىدىكى ئەرلەرنى ۋە پۇلغا سېتىۋېلىنغانلرنى ئېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك خەتنە قىلدۇردى. 2ئىبراھىم ۋە ئوغلى ئىسمائىل خەتنە قىلىنغاندا ،ئۇ ئون ئۈچ ياشتا ئىدى .ئىسمائىل خەتنە قىلىنغاندا ،ئۇ ئون ئۈچ ياشتا ئىدى. 3ئۈچىنچى كۈنى ئىبراھىم چېدىرىدىن چىقىپ ،ئىشىك ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،بەدىنى ئاغرىپ ،قۇياشنىڭ ئىسسىقىدىن ھۇزۇرلندى. 4پەرۋەردىگار مامرە تۈزلەڭلىكىدە ئۇنىڭغا كۆرڭنۈپ ،ئۈچ خىزمەتكار پەرىشتىسىنى ئەۋەتىپ ،ئۇنى يوقلىدى .ئۇ چېدىرنىڭ ئىشىكى ئالدىدا ئولتۇرغانىدى .ئۇ كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ قارىسا ،يىراقتىن ئۈچ ئادەمنىڭ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ يۈگۈرڭپ بېرىپ ئۇلرغا قاراپ ماڭدى ،ئۇلرغا سەجدە قىلىپ ،ئۇلرنى ئۆيىگە باشلىدى. 5ئۇ ئۇلرغا« :ئەگەر مەن سىلەرنىڭ نەزىرىڭلردا ئىلتىپات تاپقان بولسام ،كىرىپ بىر پارچە نان يەڭلر »دېدى .ئۇ ئۇلرنى سىقىپ قويدى ، ئۇلر كىرىپ كىردى .ئۇ ئۇلرغا سۇ بەردى ،ئۇلر پۇتلىرىنى يۇيدى .ئۇ ئۇلرنى چېدىرنىڭ ئىشىكىدىكى دەرەخنىڭ ئاستىغا قويدى. 6ئىبراھىم يۈگۈرڭپ بېرىپ ،بىر يۇمشاق ،ياخشى موزاينى ئالدى ۋە ئۇنى سويۇپ ،خىزمەتكىرى ئەلىئېزەرگە تەييارلىدى. 7ئىبراھىم چېدىرغا كىرىپ ،سارەگە« :تېز ئۈچ ئۆلچەم ئۇن تەييارلپ ،ئۇنى خېمىر قىلىپ ،قازاننىڭ ئۈستىگە نان پىشۇرۇڭ »دېدى .سارە شۇنداق قىلدى. 8ئىبراھىم ئۇلرغا تېزل ماي ،سۈت ،كال ۋە قوي گۆشىنى ئېلىپ كېلىپ ،موزاينىڭ گۆشى پىشماي تۇرۇپ ،ئۇلرغا يېيىشكە بەردى .ئۇلر يېدى. 9ئۇلر تاماق يەپ بولغاندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ بىرى ئۇنىڭغا« :مەن بۇ چاغدا سېنىڭ يېنىڭغا قايتىپ كېلىمەن ،شۇ چاغدا ئايالىڭ سارە بىر ئوغۇل تۇغىدۇ »دېدى. 10شۇنىڭدىن كېيىن ،بۇ ئادەملەر يولغا چىقىپ ،ئۆزلىرى ئەۋەتىلگەن جايلرغا باردى. 11شۇ كۈنلەردە ،سودھم ،گومورا ۋە پۈتۈن بەش شەھەرنىڭ خەلقى پەرۋەردىگارغا قارشى ئىنتايىن رەزىل ۋە گۇناھكار ئىدى .ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ يىرگىنىچلىك ئىشلىرى بىلەن پەرۋەردىگارنى غەزەپلەندڭردى .ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا يىرگىنىچلىك ۋە مەسخىرە قىلىش بىلەن قېرىپ كەتتى .ئۇلرنىڭ رەزىللىكى ۋە جىنايەتلىرى شۇ كۈنلەردە پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئىنتايىن ئېغىر ئىدى. 12ئۇلرنىڭ زېمىنىدا يېرىم كۈنلۈك يول يۈرگىلى بولىدىغان ناھايىتى كەڭ بىر ۋادى بار ئىدى .ئۇنىڭ ئىچىدە سۇ بۇلقلىرى ۋە سۇنىڭ ئەتراپىدا نۇرغۇن ئوت-چۆپلەر بار ئىدى. 13سودھم ۋە گومورادىكى بارلىق كىشىلەر ،ئاياللىرى ،بالىلىرى ۋە بارلىق ئائىلە ئەزالىرى بىلەن بىر يىلدا تۆت قېتىم ئۇ يەرگە بېرىپ ،داپ چېلىپ ،ئۇسسۇل ئويناپ خۇشال-خۇرام ئۆتەتتى. 14خۇشاللىق ۋاقتىدا ،ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،قوشنىلىرىنىڭ ئاياللىرى ۋە قوشنىلىرىنىڭ پاك قىزلىرىنى تۇتۇپ ،ئۇلردىن ھۇزۇرلىناتتى . ھەر بىرى ئۆز ئايالى بىلەن قىزىنى قوشنىسىنىڭ قولىدا كۆرڭپ ،بىر ئېغىزمۇ سۆز قىلمايتتى. 15ئۇلر ئەتىگەندىن كەچكىچە شۇنداق قىلدى ،ئاندىن ئەر كىشى ئۆز ئۆيىگە ،ئايال كىشى ئۆز چېدىرىغا قايتىپ كەتتى؛ ئۇلر يىلدا تۆت قېتىم شۇنداق قىلتتى. 16يەنە بىر يات ئادەم ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىگە كىرىپ ،سېتىۋالغان ماللىرىنى ئېلىپ كەلگەندە ،بۇ شەھەرلەردىكى كىشىلەر ،ئەرلەر ،ئاياللر ، بالىلر ،ياش-قېرىلر توپلىنىپ ،ئۇ ئادەمنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇنىڭ ماللىرىنى زھرلۇق بىلەن تارتىۋالتتى .ئۇ يەردىكى بارلىق مال-مۈلۈكلەر تۈگىگۈچە ،ھەر بىر ئادەمگە ئازراق پۇل بېرەتتى. 17ئەگەر مال ئىگىسى ئۇلر بىلەن جېدەللىشىپ« :ماڭا قىلغان بۇ نېمە ئىشىڭلر؟ »دېسە ،ئۇلر بىر-بىرلەپ ئۇنىڭغا يېقىنلىشىپ ،ھەر بىرى ئۇنىڭغا ئالغان ئاز مىقداردىكى نەرسىلەرنى كۆرسىتىپ« :مەن پەقەت سەن بەرگەن ئاز مىقداردىكىنىل ئالدىم »دەپ مەسخىرە قىلتتى .بۇ سۆزلەرنى ئاڭلىغاندا ،ئۇ قايغۇ-ھەسرەت ئىچىدە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلردىن ئايرىلىپ كېتەتتى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئورنىدىن تۇرۇپ ، ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ،ئۇنى قاتتىق شاۋقۇن-سۈرەن بىلەن شەھەردىن قوغلپ چىقىراتتى. 18ئېلمدىن كەلگەن بىر ئادەم ئېشىكىگە مىنىپ ،يولدا ئاستا-ئاستا كېتىۋاتاتتى .ئۇ ئېشىكىنىڭ ئۈستىگە ھەر خىل رەڭلىك ئېسىل چاپان كۆتۈرڭپ ،ئېشىكىگە ئارغامچا باغلپ قويغانىدى. 26
ياشېر
19بۇ ئادەم كەچقۇرۇن كۈن پاتقاندا سودھم كوچىسىدىن ئۆتۈپ كېتىۋاتاتتى .ئۇ كېچىسى شۇ يەردە قونۇپ قالدى ،لېكىن ھېچكىم ئۇنى ئۆيىگە كىرگۈزمىدى .شۇ چاغدا ،سودھمدا بىر رەزىل ،بۇزغۇنچى ،يامان ئىشلرغا ماھىر بىر ئادەم بار ئىدى .ئۇنىڭ ئىسمى ھېداد ئىدى. 20ئۇ باش كۆتۈرڭپ ،شەھەر كوچىسىدا كېتىۋاتقان يولۇچىنى كۆردى ۋە ئۇنىڭغا قاراپ« :قەيەردىن كەلدىڭىز ،قەيەرگە بارىسىز؟ »دەپ سورىدى. 21ئۇ ئادەم ئۇنىڭغا« :مەن خېبرھندىن ئۆزڭمنىڭ ئېلمغا بارىمەن .كۈن پېتىپ كېتىۋاتقاندا ،ھېچكىم مېنى ئۆيىگە كىرگۈزمىدى .گەرچە مېنىڭ نان ،سۇ ،سامان ۋە ئېشىكىمگە يەم-خەشەك بولسا ،ھېچ نەرسىدىن كەم ئەمەسمەن. 22ھېداد جاۋاب بېرىپ« :سېنىڭ نېمە ئېھتىياجىڭ بولسا ،مەن شۇنى بېرىمەن ،لېكىن كوچىدا كېچىسى تۇرالمايسەن »دېدى. 23ھېداد ئۇنى ئۆيىگە ئېلىپ كەلدى .ئۇ ئېشەكنىڭ ئۈستىدىكى ئارغامچىنى چىقىرىپ ،ئۆيىگە ئېلىپ كەلدى .يول باشلىغۇچى ھېدادنىڭ ئۆيىدە يەپ-ئىچىپ تۇرغاندا ،ئېشەككە سامان ۋە يەم-خەشەك بەردى .ئۇ شۇ كۈنى كېچىنى شۇ يەردە ئۆتكۈزدى. 24ئەتىگەندە يولۇچى يولىنى داۋاملشتۇرۇش ئۈچۈن ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرغاندا ،ھېداد ئۇنىڭغا« :بىر پارچە نان بىلەن كۆڭلۈڭنى تىنجىتىپ قوي ،ئاندىن يولغا چىق »دېدى .ئۇ ئادەم ئۇنىڭ يېنىدا قالدى .ئۇ ئادەم ئورنىدىن تۇرغاندا ،ئۇلر كۈندڭزى بىللە يەپ-ئىچىپ ئولتۇردى. 25ھېداد ئۇنىڭغا« :مانا ،كۈن پاتىۋاتىدۇ ،كۆڭلۈڭنى خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈن پۈتۈن كېچە قونساڭ ياخشى بولىدۇ »دېدى .ئۇ ئۇنى پۈتۈن كېچە شۇ يەردە قوندۇرۇشقا مەجبۇرلىدى .ئىككىنچى كۈنى ئۇ ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ كېتىشكە مەجبۇر بولدى .ھېداد ئۇنى« :بىر پارچە نان بىلەن كۆڭلۈڭنى خاتىرجەم قىلىپ ،ئاندىن يولغا چىق »دېدى .ئۇ ئىككىنچى كۈنىمۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە تاماق يېدى .ئاندىن ئۇ ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ يولىنى داۋاملشتۇردى. 26ھېداد ئۇنىڭغا« :مانا ،كۈن پاتىۋاتىدۇ ،كۆڭلۈڭنى يۇمشىتىش ئۈچۈن مەن بىلەن بىللە تۇرۇڭ ،ئەتىگەندە ئەتىگەندە ئورنىڭىزدىن تۇرۇپ يولغا چىقىڭ »دېدى. 27ئۇ ئادەم تۇرۇشنى خالىمىدى ،ئورنىدىن تۇرۇپ ئېشىكىنى ئېگەرلىدى .ھېداد ئېشىكىنى ئېگەرلەۋاتقاندا ،ئۇنىڭ ئايالى ئېرىگە« :مانا بۇ ئادەم ئىككى كۈندىن بېرى بىز بىلەن بىللە تۇرۇپ ،يەپ-ئىچىپ ،بىزگە ھېچ نەرسە بەرمىدى .ئەمدى ئۇ بىزدىن ھېچ نەرسە بەرمەي كېتىۋېرەمدۇ؟ »دېدى .ھېداد ئۇنىڭغا« :جىم تۇر »دېدى. 28ئۇ ئادەم ئېشىكىنى ئېگەرلەپ يولغا چىقتى .ئۇ ھېدادتىن ئېشەككە باغليدىغان ئارغامچا ۋە چاپان بېرىشنى تەلەپ قىلدى. 29ھېداد ئۇنىڭدىن« :نېمە دەيسەن؟ »دەپ سورىدى .ئۇ ئۇنىڭغا« :خوجايىنىم ،سەن ئۆيۈڭدە يوشۇرۇپ قويغان ،پەردىنى ۋە رەڭلىك چاپاننى ماڭا بەر. 30ھېداد ئۇ ئادەمگە مۇنداق دېدى« :چۈشۈڭنىڭ تەبىرى مۇنداق :سەن كۆرگەن ئارغامچا ئۆمرىڭنىڭ ئارغامچاغا ئوخشاش ئۇزارتىلىدىغانلىقىنى بىلدڭرىدۇ .ئەگەر ئۇ يەرنىڭ ھەر خىل رەڭلەر بىلەن رەڭلەنگەنلىكىنى كۆرسەڭ ،ئۈزڭمزارلىق قۇرۇپ ،ئۇنىڭغا ھەر خىل مېۋىلىك دەرەخلەرنى تىكىسەن». 31سەپەر قىلغۇچى جاۋاب بېرىپ« :ياق ،خوجايىنىم ،مەن سىزگە ئارغامچا ۋە ھەر خىل رەڭلىك توقۇلغان چاپاننى بەرگەندە ئويغاق ئىدىم ، سىز ئۇلرنى ئېشەكتىن چۈشۈرڭپ ماڭا كىيدڭردىڭىز »دېدى .ھېداد جاۋاب بېرىپ« :مەن سىزگە چۈشىڭىزنىڭ تەبىرىنى ئېيتتىم ،ئۇ ياخشى چۈش ئىكەن ،ئۇنىڭ تەبىرى مۇنداق »دېدى. 32ئەمدى ئىنسان ئوغۇللىرى ماڭا چۈشلەرنى تەبىرلەش مەسئۇلىيىتىم بولغان تۆت كۈمۈش تەڭگە بېرىڭلر ،مەن پەقەت سىزدىن ئۈچ كۈمۈش تەڭگە تەلەپ قىلىمەن. 33بۇ ئادەم ھېدادنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ئاچچىقلىنىپ ،قاتتىق يىغلىدى ۋە ھېدادنى سودھمنىڭ ھاكىمى سېراكنىڭ ئالدىغا ئېلىپ باردى. 34بۇ ئادەم سوتچى سېراكنىڭ ئالدىدا دەۋاسىنى ئوتتۇرىغا قويدى .ھېداد« :ئۇنداق ئەمەس ،ئەمما ئىش مۇشۇنداق بولۇپ قالدى »دېدى . سوتچى سەپەرگە چىققان ئادەمدىن« :بۇ ھېداد ساڭا راست گەپ قىلدى ،چۈنكى ئۇ شەھەرلەردە چۈشلەرنى توغرا چۈشەندڭرڭش بىلەن داڭلىق »دېدى. 35ئۇ ئادەم سوتچىنىڭ سۆزىنى ئاڭلپ ۋارقىراپ« :ياق ،ئى رەببىم ،چۈنكى مەن ئۇنىڭغا ئېشەكنىڭ ئۈستىدىكى ئارغامچا ۋە چاپاننى ئۆيىدە قويۇش ئۈچۈن بەرگەن كۈنى ئىدىم .ئۇلر سوتچىنىڭ ئالدىدا تالش-تارتىش قىلىپ ،بىرى« :ئىش مۇشۇنداق بولدى ،يەنە بىرى باشقىچە دېدى »،دېدى. 36ھېداد ئۇ ئادەمگە« :ماڭا چۈشۈمنى چۈشەندڭرڭش ئۈچۈن تۆت كۈمۈش تەڭگە بېرىڭ ،مەن ھېچقانداق ئېتىبار بەرمەيمەن ،ئۆيۈمدە يېگەن تۆت قېتىملىق تاماقنىڭ پۇلىنى تۆلەڭ »،دېدى. 37ئۇ ئادەم ھېدادقا« :مەن سېنىڭ ئۆيۈڭدە يېگەن نەرسىلىرىمنىڭ پۇلىنى تۆلەيمەن ،پەقەت سېنىڭ ئۆيۈڭدە يوشۇرغان ئارغامچاڭ بىلەن چاپاننى ماڭا بەر »،دېدى. 38ھېداد سوتچىنىڭ ئالدىدا جاۋاب بېرىپ ،ئۇ ئادەمگە« :مەن ساڭا چۈشۈڭنىڭ مەنىسىنى ئېيتىپ بەرمىدىممۇ؟ ئارغامچا سېنىڭ كۈنلىرىڭنىڭ ئارغامچاغا ئوخشاش ئۇزۇن بولىدىغانلىقىنى ،چاپاننىڭ بولسا ئۈزڭمزارلىق بولىدىغانلىقىنى ۋە ھەر خىل مېۋىلىك دەرەخلەرنى تىكىدىغانلىقىڭنى بىلدڭرىدۇ »دېدى. 39چۈشۈڭنىڭ توغرا تەبىرى مۇنداق .ئەمدى ماڭا تۆلەيدىغان تۆت كۈمۈش تەڭگىنى بەر ،چۈنكى مەن ساڭا ھېچقانداق يول قويمايمەن. 40ئۇ ئادەم ھېدادنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ۋارقىراپ كەتتى .ئۇلر سوتچىنىڭ ئالدىدا جېدەللىشىپ قالدى .سوتچى خىزمەتچىلىرىگە بۇيرۇق قىلدى ،سوتچىلر ئۇلرنى ئالدىراپ ئۆيدىن قوغلپ چىقاردى. 41سودھم خەلقى بۇنى ئاڭلىغاندا ،سوتچى بىلەن جېدەللىشىپ كېتىپ قالدى .ئۇلر سودھم خەلقىنىڭ ئەتراپىغا توپلىنىپ ،بۇ يات كىشىگە قارشى چىقىپ ،ئۇنى شەھەردىن قوغلپ چىقاردى. 42ئۇ ئادەم ئىچىدىن ئازابلىنىپ ،قايغۇ-ھەسرەت ئىچىدە ئېشىكىگە مىنىپ يولىنى داۋاملشتۇردى. 43ئۇ يول بويى بۇزۇقچىلىققا تولغان سودھم شەھىرىدە بېشىغا كەلگەن ئىشلرغا يىغلىدى. 27
ياشېر
19باب1سودھم شەھەرلىرىنىڭ تۆت شەھەرگە مەسئۇل تۆت ھاكىمى بار ئىدى ،ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى :سودھم شەھىرىدىكى سېراك ،گومورا شەھىرىدىكى شاركاد ،ئادما شەھىرىدىكى زابناك ۋە زېبوئىم شەھىرىدىكى مېنون. 2ئەلىئېزەر ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئۇلرغا باشقا ئىسىملرنى قويدى ،ئۇ سېراكنى شاكراغا ،شاركادنى شاكرۇراغا ،زېبناكنى كېزھبىمغا ۋە مېنوننى ماتزلودىنغا ئۆزگەرتتى. 3سودھم ۋە گومورا شەھەرلىرىدىكى تۆت سوتچىنىڭ ئارزۇسى بويىچە ،شەھەر كوچىلىرىغا كارىۋات تىكلەپ ،بۇ جايلرغا بىرەر ئادەم كەلسە ،ئۇلر ئۇنى تۇتۇپ ،كارىۋاتلىرىنىڭ بىرىگە ئېلىپ كېلىپ ،زھرلپ ياتقۇزاتتى. 4ئۇ ياتقاندا ،ئۈچ ئادەم ئۇنىڭ بېشى تەرىپىدە ،ئۈچ ئادەم ئاياغ تەرىپىدە تۇرۇپ ،كارىۋاتنىڭ ئۇزۇنلۇقى بىلەن ئۆلچەيتتى .ئەگەر ئۇ ئادەم كارىۋاتتىن كىچىك بولسا ،بۇ ئالتە ئادەم ئۇنى ئىككى تەرىپىدىن سوزۇپ بېرەتتى .ئۇ ئۇلرغا ۋارقىرىغاندا ،ئۇلر جاۋاب بەرمەيتتى. 5ئەگەر ئۇ ئادەم كارىۋاتتىن ئۇزۇنراق بولسا ،ئۇلر ئادەم ئۆلۈم دەرۋازىسىغا يەتكۈچە كارىۋاتنىڭ ئىككى تەرىپىنى بىر-بىرىگە چىزىپ تۇراتتى. 6ئەگەر ئۇ ئۇلرغا داۋاملىق ۋارقىراۋەرسە ،ئۇلر ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :بىزنىڭ زېمىنىمىزغا كىرگەن ئادەمگە مۇشۇنداق قىلىنىدۇ » دەيتتى. 7سودھم شەھەرلىرىدىكىلەرنىڭ قىلغانلىرىنى ئاڭلىغان كىشىلەر ئۇ يەرگە كەلمىدى. 8بىر نامرات ئادەم ئۇلرنىڭ يۇرتىغا كەلسە ،ئۇلر ئۇنىڭغا كۈمۈش ۋە ئالتۇن بېرەتتى ۋە پۈتۈن شەھەردە ئۇنىڭغا بىر پارچە نان بەرمەسلىك توغرىسىدا ئېلن چىقىراتتى .ئەگەر بۇ مۇساپىر بىر قانچە كۈن تۇرۇپ ،ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كەتسە ،بىر پارچە نان تاپالماي ،ئۇ ئۆلگەندە ،شەھەردىكى بارلىق كىشىلەر كېلىپ ،ئۇنىڭغا بەرگەن كۈمۈش ۋە ئالتۇنلىرىنى ئېلىپ كېتەتتى. 9ئۇنىڭغا بەرگەن كۈمۈش ياكى ئالتۇننى تونۇيدىغانلر ئۇنى قايتۇرۇۋالتتى ،ئۇ ئۆلگەندە كىيىملىرىنى سالدۇرۇپ ،ئۇلر ئۈچۈن ئۇرۇشاتتى ،قوشنىسىنى يەڭگەنلەر ئۇلرنى ئالتتى. 10ئۇنىڭدىن كېيىن ،ئۇلر ئۇنى كۆتۈرڭپ چۆلدىكى دەرەخلەرنىڭ ئاستىغا دەپنە قىلتتى ،شۇڭا ئۇلر ئۆز يۇرتىدا ئۆلۈپ كەتكەن ھەر قانداق ئادەمگە ھەر كۈنى شۇنداق قىلتتى. 11ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىن ،سارە ئەلىئېزەرنى لۇتنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ ئەھۋالىنى سوراش ئۈچۈن سودھمغا ئەۋەتتى. 12ئەلىئېزەر سودھمغا باردى .ئۇ يەردە سودھملۇق بىر كىشى بىلەن بىر يات ئادەم ئۇرۇشۇۋاتاتتى .سودھملۇق كىشى بۇ كەمبەغەلنىڭ كىيىملىرىنى سالدۇرۇپ ،كېتىپ قالدى. 13بۇ نامرات ئادەم ئەلىئېزەرگە يالۋۇرۇپ ،سودھملۇق ئادەمنىڭ ئۆزىگە قىلغان ئىشلىرى ئۈچۈن ئۇنىڭغا ئىلتىجا قىلدى. 14ئۇ ئۇنىڭغا« :نېمە ئۈچۈن سېنىڭ يۇرتۇڭغا كەلگەن كەمبەغەلگە بۇنداق قىلىۋاتىسەن؟ »دېدى. 15سودھملۇق ئادەم ئەلىئېزەرگە جاۋاب بېرىپ« :بۇ ئادەم سېنىڭ ئىنىڭمۇ ياكى سودھملۇقلر بۈگۈن سېنى سوتچى قىلىپ قويدىمۇ؟ سەن بۇ ئادەم توغرىسىدا سۆزلەۋاتىسەنمۇ؟ »دېدى. 16ئەلىئېزەر كەمبەغەلنىڭ سەۋەبىدىن سودھملۇق ئادەم بىلەن تالىشىپ قالدى .ئەلىئېزەر كەمبەغەلنىڭ كىيىملىرىنى سودھملۇق ئادەمدىن ئېلىش ئۈچۈن يېقىنلشقاندا ،ئۇ ئالدىراپ بېرىپ ،ئەلىئېزەرنىڭ پېشانىسىگە تاش بىلەن ئۇردى. 17ئەلىئېزەرنىڭ پېشانىسىدىن قان كۆپ ئېقىۋاتىدۇ .ئۇ ئادەم قاننى كۆرڭپ ئەلىئېزەرنى تۇتۇۋېلىپ« :پېشانىڭىزدىكى بۇ يامان قاننى يوقاتقانلىقىم ئۈچۈن ماڭا ھەق بېرىڭ ،چۈنكى بىزنىڭ يۇرتىمىزدا ئادەت ۋە قانۇن مۇشۇنداق »دېدى. 18ئەلىئېزەر ئۇنىڭغا« :سەن مېنى يارىلندۇردۇڭ ،مەندىن ھەققىڭنى تەلەپ قىلىۋاتىسەن ،ئەلىئېزەر سودھملۇق ئادەمنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى »دېدى. 19ئۇ ئادەم ئەلىئېزەرنى تۇتۇپ ،ئۇنى سوتلش ئۈچۈن سودھمنىڭ سوتچىسى شاكرانىڭ ئالدىغا ئېلىپ باردى. 20ئۇ ئادەم سوتچىغا« :سىزدىن ئۆتۈنىمەنكى ،خوجايىنىم ،بۇ ئادەم مۇشۇنداق قىلدى .مەن ئۇنىڭ پېشانىسىدىن قان ئېقىپ تۇرغان تاش بىلەن ئۇردۇم ،ئۇ مېنىڭ ئىش ھەققىمنى بەرمىدى »،دېدى. 21سوتچى ئەلىئېزەرگە« :بۇ ئادەم ساڭا راست گەپ قىلىۋاتىدۇ ،ئۇنىڭغا ھەققىنى بەر ،چۈنكى بۇ بىزنىڭ يۇرتىمىزدىكى ئادەت »،دېدى . ئەلىئېزەر سوتچىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،تاشنى كۆتۈرڭپ سوتچىنى ئۇردى ،تاش ئۇنىڭ پېشانىسىگە تېگىپ ،سوتچىنىڭ پېشانىسىدىن قان ئېقىپ كەتتى .ئەلىئېزەر« :ئەگەر سىلەرنىڭ يۇرتۇڭلردا بۇنداق ئادەت بولسا ،مەن ئۇنىڭغا بېرىشكە تېگىشلىك نەرسىنى بېرىڭلر ،چۈنكى بۇ سىزنىڭ قارارىڭىز ،سىز قارار قىلغان ئىدىڭىز »،دېدى. 22ئەلىئېزەر سودھملۇق ئادەمنى سوتچىغا قالدۇرۇپ ،ئۇ كېتىپ قالدى. 23ئېلم پادىشاھلىرى سودھم پادىشاھلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلغاندا ،ئېلم پادىشاھلىرى سودھم شەھىرىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى ئىشغال قىلىپ ، لۇتنى ۋە ئۇنىڭ مال-مۈلكىنى ئەسىرگە ئالدى .ئىبراھىمغا بۇ خەۋەر يەتكەندە ،ئۇ ئېلم پادىشاھلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنىڭ قولىدىن لۇتنىڭ ۋە سودھم شەھىرىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى قايتۇرۇۋالدى. 24شۇ چاغدا ،لۇتنىڭ ئايالى ئۇنىڭغا بىر قىز تۇغدى .لۇت ئۇنىڭغا پالتىت دەپ ئىسىم قويدى« .چۈنكى خۇدا ئۇنى ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىنى ئېلم پادىشاھلىرىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغانىدى ».لۇتنىڭ قىزى پالتىت چوڭ بولۇپ ،سودھملۇقلرنىڭ بىرى ئۇنى خوتۇنلۇققا ئالدى. 25بىر كەمبەغەل ئادەم شەھەرگە كىرىپ ،بىر قانچە كۈن تۇرۇپ قالدى .سودھمنىڭ بارلىق خەلقى بۇ ئادەمگە يەر يۈزىگە يىقىلىپ ئۆلگۈچە بىر پارچە نان بەرمەسلىكنى جاكارلىدى .ئۇلر شۇنداق قىلدى. 26لۇتنىڭ قىزى پالتىت بۇ ئادەمنىڭ كوچىلردا ئاچلىقتىن ياتقانلىقىنى كۆردى .ھېچكىم ئۇنىڭغا تىرىك قېلىش ئۈچۈن ھېچ نەرسە بەرمىدى ،ئۇ ئۆلۈم گىردابىغا بېرىپ قالغانىدى. 28
ياشېر
27ئۇ ئادەمنىڭ جېنىغا ئىچ ئاغرىتىپ ،ئۇنىڭغا نۇرغۇن كۈنلەر يوشۇرۇنچە نان بەردى ،شۇنىڭ بىلەن بۇ ئادەمنىڭ رھھى تىرىلدى. 28چۈنكى ئۇ سۇ ئېلىشقا چىققاندا ،ناننى كوزىغا سېلىپ ،كەمبەغەلنىڭ يېنىغا كەلگەندە ،كوزىدىن ناننى ئېلىپ ،ئۇنىڭغا يەتكۈزڭپ بېرەتتى .ئۇ نۇرغۇن كۈنلەر شۇنداق قىلتتى. 29سودھم ۋە گومورانىڭ بارلىق خەلقى بۇ ئادەمنىڭ قانداق قىلىپ بۇنچە كۈن ئاچلىقتىن قۇتۇلۇپ قالغانلىقىغا ھەيران قالدى. 30ئۇلر بىر-بىرىگە« :بۇ پەقەت ئۇنىڭ يەپ-ئىچىشىدىنل بولىدۇ ،چۈنكى ھېچكىم بۇ ئادەمنىڭ نەچچە كۈن ئاچلىقتىن قۇتۇلۇشىغا ياكى چىرايىنىڭ ئۆزگىرىشىگە چىدىيالمايدۇ »،دېدى .ئۈچ ئادەم بۇ كەمبەغەلنىڭ تۇرغان جايىغا يوشۇرۇنۇپ ،ئۇنىڭغا نان ئېلىپ كەلگەن ئادەمنى بىلىش ئۈچۈن تۇردى. 31شۇ كۈنى لۇتنىڭ قىزى پالتىت سۇ ئېلىشقا چىقتى .ئۇ ناننى قاچىسىغا سېلىپ ،كەمبەغەلنىڭ يېنىغا بېرىپ سۇ ئالدى .ئۇ ناننى قاچىدىن ئېلىپ كەمبەغەلگە بەردى ،ئۇمۇ يېدى. 32ئۈچ ئادەم پالتىتنىڭ نامرات ئادەمگە قىلغانلىرىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا« :دېمەك ،سەن ئۇنى قوللىدىڭ ،شۇڭا ئۇ ئاچ قالمىدى ،قىياپىتى ئۆزگەرمىدى ۋە باشقىلرغا ئوخشاش ئۆلمىدى »،دېدى. 33ئۈچ ئادەم يوشۇرۇنغان جايىدىن چىقىپ ،پالتىتنى ۋە كەمبەغەلنىڭ قولىدىكى ناننى ئېلىپ كەتتى. 34ئۇلر پالتىتنى ئېلىپ ،سوتچىلىرىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىپ« :ئۇ ئايال شۇنداق قىلدى ،كەمبەغەلگە نان بەرگەن ئۇ ئايال ،شۇڭا ئۇ بۇ ۋاقىتقىچە ئۆلمىدى .ئەمدى بىزگە بۇ ئايالنىڭ قانۇنىمىزنى بۇزغانلىقى ئۈچۈن قانداق جازاغا تارتىلىشى كېرەكلىكىنى ئېيتىپ بېرىڭ »،دېدى. 35سودھم ۋە گومورا خەلقى توپلىنىپ ،شەھەرنىڭ كوچىسىغا ئوت يېقىپ ،ئايالنى ئېلىپ ئوتقا تاشلىدى ،ئۇ كۆيۈپ كۈلگە ئايلندى. 36ئادما شەھىرىدە بىر ئايال بار ئىدى ،ئۇنىڭغا شۇنداق قىلدى. 37بىر يولۇچى ئەتىگەندە ئۆيىگە قايتىش ئۈچۈن ئادما شەھىرىگە كىرىپ ،كۈن پاتقاندا قىزنىڭ ئاتىسىنىڭ ئۆيىنىڭ ئىشىكىنىڭ قارشى تەرىپىدە ئولتۇرۇپ ،ئۇ يەردە تۇرۇپ قالدى .قىز ئۇنىڭ ئۆينىڭ ئىشىكى ئالدىدا ئولتۇرغانلىقىنى كۆردى. 38ئۇ ئۇنىڭدىن بىر ئىچكۈز سۇ سورىدى ،ئۇ ئۇنىڭدىن« :سەن كىم؟ »دەپ سورىدى .ئۇ ئۇنىڭغا« :مەن بۈگۈن يولدا كېتىۋاتاتتىم ،كۈن پاتقاندا بۇ يەرگە يېتىپ كەلدىم ،شۇڭا پۈتۈن كېچە بۇ يەردە تۇرىمەن ،ئەتىگەندە ئەتىگەندە ئورنىمدىن تۇرۇپ ،يولىمنى داۋاملشتۇرىمەن » دېدى. 39قىز ئۆيگە كىرىپ ،ئەرگە يەپ-ئىچىشى ئۈچۈن نان-سۇ ئېلىپ كەلدى. 40بۇ ئىش ئادماھ خەلقىگە ئايان بولۇپ ،ئۇلر يىغىلىپ ،قىزنى سوتچىلرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .ئۇلر قىزنىڭ بۇ قىلمىشىنى سوتلىماقچى بولدى. 41سوتچى« :بۇ ئايال قانۇنىمىزنى بۇزغانلىقى ئۈچۈن ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنىشى كېرەك ،شۇڭا بۇ ئايالغا قارىتا چىقىرىلغان قارار » دېدى. 42شۇ شەھەرلەردىكى خەلق يىغىلىپ ،قىزنى ئېلىپ چىقىپ ،سوتچىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،ئۇنىڭ بېشىغا ۋە پۇتىغا ھەسەل سۈرتتى .ئۇلر قىزنى ئۆز ئۇۋىسىدىكى بىر توپ ھەرىلەرنىڭ ئالدىغا قويدى .ھەرىلەر ئۇنىڭغا ئۇچۇپ كېلىپ ،چىشلەپ قويدى ،شۇڭا قىزنىڭ پۈتۈن بەدىنى ئىششىپ كەتتى. 43قىز ھەرىلەرنىڭ ھۇجۇمىدىن ۋاقىراپ كەتتى ،لېكىن ھېچكىم ئۇنىڭغا دىققەت قىلمىدى ،ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتمىدى .ئۇنىڭ ۋاقىرى ئاسمانغا كۆتۈرڭلدى. 44پەرۋەردىگار بۇ ئىش ۋە سودھم شەھەرلىرىنىڭ بارلىق ئىشلىرىغا غەزەپلەندى .چۈنكى بۇ شەھەرلەردە ئاشلىق مول ئىدى ،ئۇلر ئارىسىدا تىنچلىق بار ئىدى ،ئەمما ئۇلر يەنىل كەمبەغەلر ۋە مىسكىنلەرگە ياردەم بەرمىدى .شۇ كۈنلەردە ئۇلرنىڭ يامان ئىشلىرى ۋە گۇناھلىرى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئېغىرلشتى. 45پەرۋەردىگار ئىبراھىمنىڭ ئۆيىگە كەلگەن ئىككى پەرىشتىنى سودھم ۋە ئۇنىڭ شەھەرلىرىنى ۋەيران قىلىشقا ئەۋەتتى. 46پەرىشتىلەر يەپ-ئىچىپ بولغاندىن كېيىن ،ئىبراھىمنىڭ چېدىرىنىڭ ئىشىكىدىن ئورنىدىن تۇرۇپ ،كەچقۇرۇن سودھمغا يېتىپ كەلدى .لۇت سودھم دەرۋازىسى ئالدىدا ئولتۇرغانىدى .ئۇلرنى كۆرڭپ ئورنىدىن تۇرۇپ ئۇلرغا قاراپ ئېگىلىپ سەجدە قىلدى. 47ئۇ ئۇلرنى قاتتىق قىستىدى ،ئۆيىگە ئېلىپ كىردى .ئۇلرغا يېمەكلىك بەردى ،ئۇلر يەپ-ئىچىپ ،كېچە بويى ئۇنىڭ ئۆيىدە قوندى. 48پەرىشتىلەر لۇتقا« :ئورنىڭدىن تۇرۇڭ ،سەن ۋە پۈتۈن ئائىلىڭلر بۇ يەردىن چىقىپ كېتىڭلر ،بولمىسا بۇ شەھەرنىڭ گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن ھالك بولۇپ كېتىسىلەر .چۈنكى پەرۋەردىگار بۇ يەرنى ۋەيران قىلىدۇ »دېدى. 49پەرىشتىلەر لۇتنىڭ ،ئۇنىڭ ئايالىنىڭ ،بالىلىرىنىڭ ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق نەرسىلەرنىڭ قولىنى تۇتۇپ ،ئۇنى شەھەر سىرتىغا ئېلىپ چىقتى. 50ئۇلر لۇتقا« :جېنىڭنى قۇتقۇزۇپ قېچىپ كەت »!دېدى .لۇت ئۆزىنىڭ بارلىق نەرسىلىرى بىلەن قېچىپ كەتتى. 51پەرۋەردىگار سودھم ،گومورا ۋە بۇ شەھەرلەرنىڭ ھەممىسىگە ئاسماندىن كۈكىرت ۋە ئوت ياغدۇردى. 52ئۇ بۇ شەھەرلەرنى ،پۈتۈن تۈزلەڭلىكنى ،شەھەر ئاھالىلىرىنى ۋە يەر يۈزىدىكى ئۆسۈملۈكلەرنى ۋەيران قىلدى .لۇتنىڭ ئايالى ئادھ ئارقىسىغا قاراپ ،شەھەرلەرنىڭ ۋەيران بولغانلىقىنى كۆردى .ئۇ قىزلىرىنىڭ سودھمدا قالغانلىقىغا ئىچ ئاغرىتتى ،چۈنكى ئۇلر قىزلىرى بىلەن بىللە كەتمىدى. 53ئۇ ئارقىسىغا قاراپ ،تۇز تۈۋرڭكىگە ئايلندى .ئۇ بۈگۈنگىچە شۇ يەردە تۇرۇۋاتىدۇ. 54ئۇ يەردە تۇرىدىغان كال ھەر كۈنى ئاياغلىرىنىڭ ئۇچىغىچە تۇزنى ياليتتى ،ئەتىگەندە تۇز قايتا ئۆسەتتى ،ئۇلر بۈگۈنگە قەدەر ئۇنى يەنە يالپ كېلىۋاتىدۇ. 55لۇت ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە قالغان ئىككى قىزى قېچىپ ،ئادۇللم غارىغا قېچىپ باردى ۋە ئۇ يەردە بىر مەزگىل تۇردى. 56ئىبراھىم ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،سودھم شەھەرلىرىگە نېمە ئىش قىلىنغانلىقىنى كۆردى .ئۇ شەھەردىن ئوچاقتىن چىققان تۈتۈنگە ئوخشاش كۆتۈرڭلۈۋاتقانلىقىنى كۆردى. 29
ياشېر
57لۇت ۋە ئۇنىڭ ئىككى قىزى غاردا قالدى .ئۇلر ئاتىسىغا شاراب ئىچىپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتتى .چۈنكى ئۇلر پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ ۋەيران بولغانلىقىنى ئويلپ ،يەر يۈزىدە ئۇلردىن ئۇرۇق چىقىراليدىغان ئادەم يوق دېدى. 58ئۇلر ئىككىسى ئاتىسى بىلەن بىللە ياتتى .ئۇلر ھامىلىدار بولۇپ ئوغۇل تۇغدى .چوڭ قىز ئوغلىنىڭ ئىسمىنى موئاب قويدى .ئۇ« :مەن ئۇنى ئاتامدىن ھامىلىدار قىلدىم ،ئۇ ھازىرغىچە موئابلىقلرنىڭ ئاتىسى »دېدى. 59كىچىك قىز ئوغلىغا بېنامى دەپ ئىسىم قويدى .ئۇ ھازىرغىچە ئاممونلرنىڭ ئاتىسى. 60شۇنىڭدىن كېيىن ،لۇت ئىككى قىزى بىلەن ئۇ يەردىن ئايرىلىپ ،ئىككى قىزى ۋە ئوغۇللىرى بىلەن ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ قىرغىقىدا ئولتۇراقلشتى .لۇتنىڭ ئوغۇللىرى چوڭ بولۇپ ،كەنئان زېمىنىدىن ئۆيلەندى ،ئۇلر پەرزەنتلىك بولدى ،ئۇلر كۆپىيىپ ،كۆپەيدى. 20باب1ئىبراھىم مامرە تۈزلەڭلىكىدىن يولغا چىقىپ ،فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىغا باردى ۋە گېراردا تۇردى .ئىبراھىم كەنئان زېمىنىدا ياشىغانلىقىغا يىگىرمە بەش يىل ،ھاياتىنىڭ يۈزىنچى يىلىدا ،فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىدىكى گېرارغا كەلدى. 2ئۇلر زېمىنغا كىرگەندە ،ئۇ ئايالى سارەگە« :سەندىن سورايدىغان ھەر قانداق ئادەمگە سەن مېنىڭ سىڭلىم دەپ ئېيت ،شۇنداق قىلساڭ بىز زېمىندىكىلەرنىڭ يامانلىقىدىن قۇتۇلليمىز »دېدى. 3ئىبراھىم فىلىستىنلىكلەرنىڭ زېمىنىدا تۇرغاندا ،فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەكنىڭ خىزمەتكارلىرى سارەنىڭ ناھايىتى گۈزەل ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئىبراھىمدىن ئۇ توغرىسىدا سورىغاندا ،ئىبراھىم« :ئۇ مېنىڭ سىڭلىم »دېدى. 4ئابىمەلەكنىڭ خىزمەتكارلىرى ئابىمەلەكنىڭ يېنىغا بېرىپ« :كەنئان زېمىنىدىن بىر ئادەم بۇ يەرگە ئولتۇراقلىشىشقا كەلدى ،ئۇنىڭ ناھايىتى چىرايلىق بىر سىڭلىسى بار ئىكەن »دېدى. 5ئابىمەلەك ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ سارەنى ماختاپ ئېيتقان سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئەمەلدارلىرىنى ئەۋەتتى .ئۇلر سارەنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 6سارە ئابىمەلەكنىڭ ئۆيىگە كەلدى .پادىشاھ سارەنىڭ چىرايلىق ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنى ناھايىتى ياقتۇردى. 7سارە ئۇنىڭغا يېقىنلىشىپ« :بىزنىڭ يۇرتىمىزغا بىللە كەلگەن ئۇ ئادەم نېمە؟ »دەپ سورىدى .سارە جاۋابەن« :ئۇ مېنىڭ ئىنىم ،بىز كەنئاندىن كەلگەن ،بىز خالىغان يەرگە كۆچۈپ كەلدۇق »دېدى. 8ئابىمەلەك سارەگە« :مانا مېنىڭ زېمىنىم سېنىڭ ئالدىڭدا ،ئىنىڭنى بۇ زېمىننىڭ ئۆزڭڭ ياقتۇرىدىغان يېرىگە قوي .ئۇ سېنىڭ ئىنىڭ بولغاچقا ، ئۇنى بۇ يەردىكى بارلىق خەلقتىن ئۈستۈن قويۇش بىزنىڭ مەجبۇرىيىتىمىز »،دېدى. 9ئابىمەلەك ئىبراھىمنى چاقىرتىپ كەلدى .ئىبراھىم ئابىمەلەكنىڭ يېنىغا كەلدى. 10ئابىمەلەك ئىبراھىمغا« :مەن سىڭلىڭ سارەنىڭ ھەققى ئۈچۈن ساڭا خالىغانچە ھۆرمەت بىلدڭرڭشنى بۇيرۇدۇم »دېدى. 11ئىبراھىم پادىشاھنىڭ يېنىدىن چىقىپ كەتتى ،پادىشاھنىڭ سوۋغاتلىرىمۇ ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ماڭدى. 12پادىشاھ كەچقۇرۇندىكىگە ئوخشاش ،كىشىلەر ئۇخلشتىن بۇرۇن تەختتە ئولتۇرغانىدى .ئۇ قاتتىق ئۇيقۇغا كەتتى .ئۇ تەختتە يېتىپ ، ئەتىگەنگىچە ئۇخلىدى. 13ئۇ چۈشىدە پەرۋەردىگارنىڭ بىر پەرىشتىسىنىڭ قولىدا يالىڭاچ قىلىچ كۆتۈرڭپ ئۆزىگە كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .پەرىشتە ئابىمەلەكنىڭ ئۈستىدە تۇرۇپ ،ئۇنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرمەكچى بولدى .پادىشاھ چۈشىدە قورقۇپ كەتتى ۋە پەرىشتىگە« :مەن ساڭا قارشى نېمە گۇناھ قىلدىمكى ،مېنى قىلىچىڭ بىلەن ئۆلتۈرمەكچى بولدۇڭ؟ »دېدى. 14پەرىشتە ئابىمەلەككە جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :مانا ،سەن كېچە ئۆيۈڭگە ئېلىپ كەلگەن ئايال ئۈچۈن ئۆلۈۋاتىسەن .چۈنكى ئۇ ئۆيۈڭگە كەلگەن ئىبراھىمنىڭ ئايالى ،ئەرلىك ئايال .ئەمدى ئۇ ئەرگە ئۇنىڭ ئايالىنى قايتۇرۇپ بەر ،چۈنكى ئۇ ئۇنىڭ ئايالى .ئەگەر ئۇنى قايتۇرۇپ بەرمىسەڭ ،سەن ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭ چوقۇم ئۆلىدىغانلىقىڭنى بىل. 15شۇ كۈنى كېچىسى فىلىستىيەلىكلەر زېمىنىدا قاتتىق غۇلغۇل كۆتۈرڭلدى .بۇ يەردىكى ئاھالىلەر قولىدا قىلىچ كۆتۈرڭپ تۇرغان بىر ئادەمنىڭ سۈرىتىنى كۆرڭپ ،بۇ يەردىكى ئاھالىلەرنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى ،ھەتتا ئۇلرنى داۋاملىق ئۆلتۈرڭۋەتتى. 16شۇ كېچىسى پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى پۈتۈن فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىغا زەربە بەردى .شۇ كېچىسى ۋە ئەتىسى ئەتىگەندە قاتتىق قاليمىقانچىلىق يۈز بەردى. 17ئابىمەلەك ئىبراھىمنىڭ ئايالى سارە سەۋەبىدىن ،ھەممە ھامىلىدارلر ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق تۇغۇلۇشى توختىدى .پەرۋەردىگارنىڭ قولى ئۇلرنىڭ ئۈستىدە بولدى. 18ئەتىگەندە ئابىمەلەك قورقۇپ ،غەزەپلىنىپ ،قاتتىق قورقۇپ ئورنىدىن تۇردى .ئۇ ئادەم ئەۋەتىپ ،خىزمەتچىلىرىنى چاقىرتىپ ،ئۇلرغا چۈشىنى سۆزلەپ بەردى .خەلق قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 19پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى ئارىسىدىكى بىر كىشى پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :ئى پادىشاھ ،بۇ ئايالنى ئېرىگە قايتۇرۇڭ ،چۈنكى ئۇ ئايالنىڭ ئېرى ،چۈنكى بۇ ئادەم مىسىرغا كەلگەندە مىسىر پادىشاھىنىڭ بېشىغا كەلگەن ئىشلر شۇنداق ئىدى »دېدى. 20ئۇ ئايالى ھەققىدە« :ئۇ مېنىڭ سىڭلىم ،چۈنكى ئۇ ئۆزى ياشاۋاتقان يەرگە كۆچۈپ كەلگەندە مۇشۇنداق ئىش قىلىدۇ »دېدى. 21پادىشاھ ئادەم ئەۋەتىپ ،بۇ ئايالنى ئۆزىگە خوتۇن قىلىپ ئالدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا ئېغىر ۋابالرنى ياغدۇردى ،تاكى ئۇ ئايالنى ئېرىگە قايتۇرۇپ بەرگۈچە. 22شۇڭا ،ئى پادىشاھ ،كېچە پۈتۈن زېمىندا نېمە ئىش يۈز بەرگەنلىكىنى بىلگىن .چۈنكى ئۇ يەردە قاتتىق قورقۇنچ ،قاتتىق ئازاب-ئوقۇبەت ۋە نالە-پەرياد يۈز بەردى .بىز بۇنىڭ سەن ئالغان ئايال سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى بىلىمىز.
30
ياشېر
23شۇڭا ،ئەمدى بۇ ئايالنى ئېرىگە قايتۇرۇڭلر ،بولمىسا مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەرگە قىلغاندەك ،بىزنىڭمۇ بېشىمىزغا كەلمەيدۇ ،بىز ئۆلۈپ كەتمەيمىز .ئابىمەلەك تېزل سارەنى چاقىرتىپ ،سارەنى چاقىرتىپ كەلدى ،سارە ئىبراھىمنى چاقىرتىپ كەلدى ،ئىبراھىممۇ ئۇنىڭ ئالدىغا كەلدى. 24ئابىمەلەك ئۇلرغا« :سىلەر نېمە ئۈچۈن ئۆزڭڭلرنى ئاكا-ئۇكا دەپ ئېيتىۋاتىسىلەر؟ مەن بۇ ئايالنى خوتۇنلۇققا ئالدىم؟ »دېدى. 25ئىبراھىم« :مەن ئايالىم ئۈچۈن ئۆلۈپ كېتىشىم مۇمكىن دەپ ئويلىغان ئىدىم »،دېدى .ئابىمەلەك قوي-كال ،ئەر-ئايال قۇللر ۋە دېدەكلەرنى ،مىڭ كۈمۈش تەڭگىنى ئېلىپ ئىبراھىمغا بەردى .سارەنىمۇ ئىبراھىمغا قايتۇرۇپ بەردى. 26ئابىمەلەك ئىبراھىمغا« :مانا ،پۈتۈن زېمىن سېنىڭ ئالدىڭدا ،قەيەردە تۇرۇشنى خالىساڭ ،شۇ يەردە تۇر. 27ئىبراھىم بىلەن سارە پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن ئىززەت-ھۆرمەت بىلەن چىقىپ ،گېرار زېمىنىدا ياشىدى. 28فىلىستىيەلىكلەر زېمىنىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ۋە پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى يەنىل ئازاب چېكىۋاتاتتى .پەرىشتە ئۇلرغا سارە سەۋەبىدىن پۈتۈن كېچە ۋابا ئېلىپ كەلگەنىدى. 29ئابىمەلەك ئىبراھىمنى چاقىرتىپ« :قۇللىرىڭ ئۈچۈن پەرۋەردىگار خۇداڭغا دۇئا قىلغايسەن ،ئۇ بىزنىڭ ئارىمىزدىكى بۇ ئۆلۈمنى يوقىتىۋەتسۇن »دېدى. 30ئىبراھىم ئابىمەلەك ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەر ئۈچۈن دۇئا قىلدى .پەرۋەردىگار ئىبراھىمنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلپ ،ئابىمەلەك ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى ساقايتتى. 21باب1ئىبراھىم فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىدا گېراردا تۇرغان بىر يىل تۆت ئاي ئۆتكەندە ،خۇدا سارەنى يوقلىدى .پەرۋەردىگار ئۇنى ياد ئېتىپ ، سارە ھامىلىدار بولۇپ ،ئىبراھىمغا بىر ئوغۇل تۇغدى. 2ئىبراھىم سارەدىن تۇغۇلغان ئوغلىغا ئىسھاق دەپ ئىسىم قويدى. 3ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاقنى سەككىز كۈنلۈك بولغاندا ،خۇدا ئىبراھىمغا ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا قىلىشقا بۇيرۇغاندەك ،خەتنە قىلدۇردى .ئىسھاق تۇغۇلغاندا ،ئىبراھىم يۈز ياشتا ،سارە توقسان ياشتا ئىدى. 4بال چوڭ بولۇپ ،ئەمچەكتىن ئايرىلدى .ئىسھاق ئەمچەكتىن ئايرىلغان كۈنى ئىبراھىم چوڭ زىياپەت بەردى. 5سام ،ئەبەر ۋە پۈتۈن زېمىندىكى كاتتا خەلق ،فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەك ،ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرى ۋە ئۇنىڭ قوشۇن باشلىقى فىكول ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاقنىڭ سۈتتىن ئايرىلىشىغا ئاتاپ ئۆتكۈزگەن زىياپەتتە يېمەك-ئىچمەك ۋە خۇشاللىق ئۈچۈن كەلدى. 6ئىبراھىمنىڭ ئاتىسى تەراھ ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى ناھورمۇ ھاراندىن كەلگەن .ئۇلر سارەنىڭ بىر ئوغۇللۇق بولغانلىقىنى ئاڭلپ ،ئىنتايىن خۇشال بولدى. 7ئۇلر ئىبراھىمنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئىسھاقنىڭ سۈتتىن ئايرىلغان كۈنى ئىبراھىمنىڭ زىياپىتىدە يېدى ۋە ئىچتى. 8تەراھ بىلەن ناھور ئىبراھىم بىلەن بىللە خۇشال بولدى ۋە فىلىستىنلىكلەرنىڭ زېمىنىدا ئۇنىڭ بىلەن نۇرغۇن كۈن تۇردى. 9ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ تۇغۇلغان كۈنىنىڭ بىرىنچى يىلى ،رېئۇنىڭ ئوغلى سېرۇگ ئالەمدىن ئۆتتى. 10سېرۇگ جەمئىي ئىككى يۈز ئوتتۇز توققۇز يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ئالەمدىن ئۆتتى. 11ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسمائىل ئون تۆت ياشتا بولۇپ ،سارە ئىبراھىمغا ئىسھاق تۇغۇپ بەرگەندە ،ئۇ چوڭ بولغان ئىدى. 12خۇدا ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسمائىل بىلەن بىللە بولدى .ئۇ چوڭ بولۇپ ،ئوقيا ئېتىشنى ئۆگىنىپ ،ئوقيا ئېتىش ماھىرى بولدى. 13ئىسھاق بەش ياشقا كىرگەندە ،ئىسمائىل بىلەن چېدىرنىڭ ئىشىكىدە ئولتۇراتتى. 14ئىسمائىل ئىسھاقنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭ قارشى تەرىپىگە ئولتۇردى .ئۇ ئوقيانى ئېلىپ ،ئوقنى سۇغۇرۇپ ،ئوقنى ئۇنىڭغا سېلىپ ، ئىسھاقنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى. 15سارە ئىسمائىلنىڭ ئوغلى ئىسھاققا قىلماقچى بولغان ئىشىنى كۆرڭپ ،ئوغلى ئۈچۈن قاتتىق قايغۇردى .شۇڭا ئىبراھىمنى چاقىرتىپ« :بۇ قۇل ئايالنى ئوغلى بىلەن بىللە قوغلپ چىقىرىڭلر ،چۈنكى ئۇنىڭ ئوغلى مېنىڭ ئوغلۇم بىلەن بىللە مىراسخور بولمايدۇ ،چۈنكى ئۇ بۈگۈن ئۇنىڭغا شۇنداق قىلماقچى بولدى »دېدى. 16ئىبراھىم سارەنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئون ئىككى نان ۋە بىر بوتۇلكا سۇ ئېلىپ ،ھاجەرگە ئوغلى بىلەن بىللە يولغا سالدى .ھاجەر ئوغلى بىلەن بىللە چۆلگە باردى .ئۇلر پاران چۆلىدە چۆلدىكى كىشىلەر بىلەن بىللە تۇردى .ئىسمائىل ئوقيا ئېتىش ماھىرى بولۇپ ،ئۇزۇن ۋاقىت چۆلدە تۇردى. 17ئۇنىڭدىن كېيىن ،ئۇ ئانىسى بىلەن مىسىرغا بېرىپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلشتى .ھاجەر ئوغلىغا مىسىردىن بىر ئايال ئېلىپ بەردى ،ئۇنىڭ ئىسمى مېرىبا ئىدى. 18ئىسمائىلنىڭ ئايالى ھامىلىدار بولۇپ ،تۆت ئوغۇل ۋە ئىككى قىز تۇغدى .ئىسمائىل ،ئانىسى ،ئايالى ۋە بالىلىرى بىلەن بىللە چۆلگە قايتىپ كەتتى. 19ئۇلر چۆلدە چېدىر تىكىپ ،ھەر ئايدا ۋە يىلدا بىر قېتىم سەپەر قىلىپ ،ئارام ئېلىپ تۇردى. 20خۇدا ئىسمائىلغا ئاتىسى ئىبراھىم ئۈچۈن قوي-قوي ۋە چېدىرلرنى بەردى ،شۇنىڭ بىلەن ئىسمائىلنىڭ مال-چارۋىسى كۆپەيدى. 21ئىسمائىل ئۇزۇن ۋاقىت چۆل-باياۋانلردا ۋە چېدىرلردا تۇرۇپ ،سەپەر قىلىپ ،ئارام ئېلىپ يۈردى ،ئەمما ئاتىسىنىڭ يۈزىنى كۆرمىدى. 22بىر مەزگىلدىن كېيىن ،ئىبراھىم ئايالى سارەگە« :مەن ئوغلۇم ئىسمائىلنى كۆرڭشكە بارىمەن ،چۈنكى ئۇنى ئۇزۇندىن بېرى كۆرمىگەنىدىم ،ئۇنى كۆرڭشنى ئارزۇ قىلىمەن »دېدى. 23ئىبراھىم ئوغلى ئىسمائىلنىڭ بارلىق نەرسىلىرى بىلەن چۆلدە چېدىردا تۇرۇۋاتقانلىقىنى ئاڭلپ ،تۆگىلىرىنىڭ بىرىگە مىنىپ ،قۇملۇققا قاراپ يولغا چىقتى. 31
ياشېر
24ئىبراھىم چۆلگە قاراپ يولغا چىقتى .چۈشتە ئىسمائىلنىڭ چېدىرىغا يېتىپ باردى .ئىسمائىلدىن سورىدى .ئىسمائىلنىڭ ئايالى بالىلىرى بىلەن چېدىردا ئولتۇرغانلىقىنى كۆردى .ئىسمائىلنىڭ ئېرى ۋە ئانىسى ئۇلر بىلەن بىللە ئەمەس ئىدى. 25ئىبراھىم ئىسمائىلنىڭ ئايالىدىن« :ئىسمائىل قەيەرگە كەتتى؟ »دەپ سورىدى .ئۇ« :ئۇ ئوۋ ئوۋلش ئۈچۈن دالغا كەتتى ،ئىبراھىم بولسا تۆگىگە مىنىپ تۇراتتى ،چۈنكى ئۇ ئايالى سارەگە قەسەم قىلىپ ،تۆگىدىن چۈشمەيمەن دەپ يەرگە چۈشمىدى »دېدى. 26ئىبراھىم ئىسمائىلنىڭ ئايالىغا« :قىزىم ،سەپەردىن چارچاپ كەتتىم ،ماڭا ئازراق سۇ بەر »،دېدى. 27ئىسمائىلنىڭ ئايالى ئىبراھىمغا« :بىزدە سۇمۇ ،نانمۇ يوق »دېدى .ئۇ چېدىردا ئولتۇرۇپ ،ئىبراھىمغا دىققەت قىلمىدى ،ئۇنىڭدىن كىملىكىنى سورىمىدى. 28لېكىن ئۇ چېدىردا بالىلىرىنى ئۇراتتى ،ئۇلرنى قارغىۋاتاتتى ،ئېرى ئىسمائىلنى قارغىپ ،ئۇنىڭغا ئەيىبلەۋاتاتتى .ئىبراھىم ئىسمائىلنىڭ ئايالىنىڭ بالىلىرىغا ئېيتقان سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئىنتايىن غەزەپلەندى ۋە نارازى بولدى. 29ئىبراھىم ئايالنى چېدىردىن چىقىپ كېتىشكە چاقىردى .ئىبراھىم تېخى تۆگىگە مىنىپ تۇرغانلىقتىن ،ئايال كېلىپ ئىبراھىمنىڭ قارشى تەرىپىدە تۇردى. 30ئىبراھىم ئىسمائىلنىڭ ئايالىغا« :ئېرىڭ ئىسمائىل ئۆيىگە قايتىپ كەلگەندە ،ئۇنىڭغا مۇنداق دەڭلر: 31فىلىستىيەلىكلەر زېمىنىدىن كەلگەن بىر قېرى ئادەم سىزنى ئىزدەپ بۇ يەرگە كەلگەنىدى ،ئۇنىڭ قىياپىتى ۋە شەكلى مۇشۇنداق ئىدى .مەن ئۇنىڭدىن كىملىكىنى سورىمىدىم ،سىز بۇ يەردە يوق بولغاچقا ،ئۇ ماڭا« :ئېرىڭىز ئىسمائىل قايتىپ كەلگەندە ،بۇ ئادەم« :ئۆيگە قايتقاندا ،بۇ يەرگە قويغان چېدىرنىڭ مىخىنى چىقىرىۋېتىپ ،ئورنىغا يەنە بىر مىخ قويۇڭ »دېدى »دېدى. 32ئىبراھىم ئايالغا قىلغان سۆزلىرىنى تۈگىتىپ ،تۆگىگە مىنىپ ئۆيىگە قاراپ يولغا چىقتى. 33ئىسمائىل ئانىسى بىلەن بىرلىكتە قوغلپ كەلگەندىن كېيىن ،چېدىرغا قايتىپ كەلدى .ئايالى ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: 34فىلىستىيەلىكلەر زېمىنىدىن كەلگەن بىر قېرى كىشى سىزنى ئىزدەپ كەلدى ،ئۇنىڭ قىياپىتى ۋە شەكلى مۇشۇنداق ئىدى .مەن ئۇنىڭدىن كىملىكىنى سورىمىدىم ،سىز ئۆيدە يوق بولغاچقا ،ئۇ ماڭا« :ئېرىڭىز ئۆيگە قايتىپ كەلگەندە ،قېرى كىشى مۇنداق دەيدۇ :بۇ يەرگە قويغان چېدىرىڭىزنىڭ مىخىنى چىقىرىۋېتىپ ،ئورنىغا يەنە بىر مىخ قويۇڭ »دېدى. 35ئىسمائىل ئايالىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ ئاتىسى ئىكەنلىكىنى ،ئايالىنىڭ ئۇنىڭغا ھۆرمەت قىلمىغانلىقىنى بىلدى. 36ئىسمائىل ئاتىسىنىڭ ئايالىغا دېگەن سۆزلىرىنى چۈشەندى ،ئىسمائىل ئاتىسىنىڭ سۆزىگە قۇلق سالدى ،ئىسمائىل ئۇ ئايالنى تاشلپ كەتتى. 37ئىسمائىل كېيىن كەنئان زېمىنىغا بېرىپ ،يەنە بىر ئايال ئېلىپ ،ئۇنى ئۆزى تۇرغان چېدىرغا ئېلىپ كەلدى. 38ئۈچ يىلدىن كېيىن ،ئىبراھىم« :مەن ئوغلۇم ئىسمائىلنى كۆرڭپ باقاي ،چۈنكى ئۇنى ئۇزۇندىن بېرى كۆرمىدىم »،دېدى. 39ئۇ تۆگىسىگە مىنىپ ،چۆلگە قاراپ يولغا چىقتى ۋە چۈشتە ئىسمائىلنىڭ چېدىرىغا يېتىپ كەلدى. 40ئۇ ئىسمائىلدىن سوراپ باققاندىن كېيىن ،ئايالى چېدىردىن چىقىپ« :خوجايىنىم ،ئۇ بۇ يەردە ئەمەس ،ئۇ دال ئوۋلپ ،تۆگىلەرگە يەم بېرىشكە كەتكەن »،دېدى .ئايال ئىبراھىمغا« :خوجايىنىم ،چېدىرغا كىرىپ ،بىر پارچە نان يە ،چۈنكى سەپەردە جېنىڭ چارچىغان بولۇشى مۇمكىن »،دېدى. 41ئىبراھىم ئۇنىڭغا« :مەن يولۇمنى داۋاملشتۇرۇشقا ئالدىراپ كېتىۋاتىمەن ،لېكىن ماڭا ئازراق سۇ ئىچىڭ ،چۈنكى ئۇسسۇزلۇقۇم بار » دېدى .ئايال دەرھال چېدىرغا يۈگۈرڭپ كىردى .ئىبراھىمغا سۇ ۋە نان ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنى ئالدىغا قويدى .ئىبراھىم يېدى ۋە ئىچىپ قويدى .ئۇ يەپ-ئىچىپ ،كۆڭلى خاتىرجەم بولدى .ئۇ ئوغلى ئىسمائىلغا بەخت تىلىدى. 42ئۇ تامىقىنى يەپ بولغاندىن كېيىن ،پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى ۋە ئىسمائىلنىڭ ئايالىغا« :ئىسمائىل ئۆيگە قايتىپ كەلگەندە ،ئۇنىڭغا مۇنداق دەڭلر: 43فىلىستىيەلىكلەر زېمىنىدىن كەلگەن بىر قېرى ئادەم بۇ يەرگە كېلىپ سىزنى سورىدى ،سىز بۇ يەردە يوق ئىدىڭىز ،مەن ئۇنىڭغا نان ۋە سۇ ئېلىپ چىقتىم ،ئۇ يېدى ۋە ئىچتى ،كۆڭلى تەسەللى تاپتى. 44ئۇ ماڭا مۇنداق دېدى« :ئېرىڭ ئىسمائىل ئۆيگە قايتىپ كەلگەندە ،ئۇنىڭغا« :چادىرىڭنىڭ مىخى ناھايىتى ياخشى ،ئۇنى چېدىردىن چىقىرىۋەتمە »دەڭلر. 45ئىبراھىم ئايالغا بۇيرۇق قىلىپ بولغاندىن كېيىن ،فىلىستىنلىكلەرنىڭ زېمىنىغا ،ئۆيىگە قاراپ يولغا چىقتى .ئىسمائىل چېدىرىغا كەلگەندە ، ئايالى خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق بىلەن ئۇنى قارشى ئېلىش ئۈچۈن چىقىپ كەتتى. 46ئايال ئۇنىڭغا« :فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىدىن كەلگەن بىر قېرى ئادەم شۇنداق قىياپەتتە ئىدى .ئۇ سەندىن سوراپ كەلدى ،سەن بۇ يەردە يوق ئىدىڭ .شۇڭا مەن نان ۋە سۇ ئېلىپ چىقتىم ،ئۇ يەپ-ئىچىپ ،كۆڭلى تەسەللى تاپتى »،دېدى. 47ئۇ ماڭا مۇنداق دېدى« :ئېرىڭ ئىسمائىل ئۆيگە قايتىپ كەلگەندە ،ئۇنىڭغا« :چادىرىڭنىڭ مىخى ناھايىتى ياخشى ،ئۇنى چېدىردىن چىقىرىۋەتمە »دەڭ. 48ئىسمائىل بۇنىڭ ئۆزىنىڭ ئاتىسى ئىكەنلىكىنى ۋە ئايالىنىڭ ئۇنى ھۆرمەتلىگەنلىكىنى بىلدى .پەرۋەردىگار ئىسمائىلغا بەخت ئاتا قىلدى. 22باب1ئىسمائىل ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئايالى ،بالىلىرى ،مال-چارۋىلىرى ۋە بارلىق نەرسىلىرىنى ئېلىپ ،ئۇ يەردىن ئايرىلىپ ،فىلىستىنلىكلەرنىڭ زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ يېنىغا باردى. 2ئىبراھىم ئوغلى ئىسمائىلغا ئىسمائىلنىڭ تۇنجى ئايالى بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى سۆزلەپ بەردى. 3ئىسمائىل ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى ئىبراھىمنىڭ يېنىدا ئۇ يەردە نۇرغۇن كۈنلەر تۇردى ،ئىبراھىم فىلىستىنلىكلەرنىڭ زېمىنىدا ئۇزۇن مەزگىل تۇردى. 32
ياشېر
4كۈنلەر ئۇزاردى ۋە يىگىرمە ئالتە يىلغا يەتتى .شۇنىڭدىن كېيىن ئىبراھىم خىزمەتكارلىرى ۋە ئۇنىڭ بارلىق قول ئاستىدىكىلىرى بىلەن فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىدىن ئايرىلىپ ،يىراققا كۆچۈپ كەتتى .ئۇلر ھىبرھنغا يېقىنلىشىپ ،ئۇ يەردە تۇردى .ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارلىرى سۇ قۇدۇقلىرى قېزىپ ،ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ بارلىق قول ئاستىدىكىلىرى سۇ بويىدا تۇراتتى .فىلىستىيەلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەكنىڭ خىزمەتكارلىرى ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارلىرىنىڭ زېمىننىڭ چېتىدىن سۇ قۇدۇقلىرى قېزىپ قويغانلىقى توغرىسىدىكى خەۋەرنى ئاڭلىدى. 5ئۇلر ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارلىرى بىلەن جېدەللىشىپ ،ئۆزلىرى قېزىغان چوڭ قۇدۇقنى تارتىۋالدى. 6فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەك بۇ ئىشتىن خەۋەر تاپتى .ئۇ قوشۇن باشلىقى فىكول ۋە يىگىرمە ئادەم بىلەن ئىبراھىمنىڭ يېنىغا كەلدى . ئابىمەلەك ئىبراھىمغا خىزمەتكارلىرى توغرىسىدا سۆز قىلدى ،ئىبراھىم بولسا خىزمەتكارلىرى ئۇنى بۇلڭ-تالڭ قىلغان قۇدۇق ئۈچۈن ئابىمەلەكنى ئەيىبلىدى. 7ئابىمەلەك ئىبراھىمغا« :پۈتۈن زېمىننى ياراتقان پەرۋەردىگار مەڭگۈ ھايات !مەن بۈگۈنگىچە خىزمەتچىلىرىمنىڭ سىزنىڭ خىزمەتچىلىرىڭىزگە قىلغان قىلمىشلىرىنى ئاڭلىمىغان ئىدىم »،دېدى. 8ئىبراھىم يەتتە قوي قوزىسىنى ئېلىپ ،ئابىمەلەككە بېرىپ« :بۇلرنى مەندىن ئېلىڭ ،بۇ قۇدۇقنى مەن قېزىغانلىقىمنىڭ ئىسپاتى بولسۇن » دېدى. 9ئابىمەلەك ئىبراھىم ئۇنىڭغا بەرگەن يەتتە قوي قوزىسىنى ئېلىپ كەلدى .چۈنكى ئۇ ئۇنىڭغا نۇرغۇن كال-قويلرنى بەرگەنىدى .ئابىمەلەك ئىبراھىمغا بۇ قۇدۇق توغرىسىدا قەسەم قىلدى .شۇڭا ئۇ قۇدۇقنى بەئەرشەبا دەپ ئاتىدى .چۈنكى ئۇلر ئۇ يەردە قەسەم ئىچتى. 10ئۇلر ئىككىيلەن بەئەرشەبادا ئەھدە تۈزدى .ئابىمەلەك قوشۇنىنىڭ باشلىقى فىكول ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئادەملىرى بىلەن بىللە ئورنىدىن تۇرۇپ ،فىلىستىيەلىكلەرنىڭ زېمىنىغا قايتىپ كەتتى .ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ بارلىق كىشىلىرى بەئەرشەبادا تۇرۇپ ،ئۇ يەردە ئۇزۇن ۋاقىت تۇردى. 11ئىبراھىم بەئەرشەبادا چوڭ بىر دەرەخزارلىق تىكتى .ئۇ يەرنىڭ تۆت تەرىپىگە قارىغان تۆت دەرۋازا ياسىدى .ئۇ يەردە ئۈزڭمزارلىق تىكتى .ئەگەر بىرەر يولۇچى ئىبراھىمنىڭ يېنىغا كەلسە ،ئۇ يولىدىكى ھەر قانداق دەرۋازىدىن كىرىپ ،شۇ يەردە تۇرۇپ ،يەپ-ئىچىپ ، تويۇپ ،ئاندىن يولغا چىقاتتى. 12چۈنكى ئىبراھىمنىڭ ئۆيى ھەمىشە ئۆتكەن-كەچكەن ،ئىبراھىمنىڭ ئۆيىدە ھەر كۈنى تاماق يەپ-ئىچىپ يۈرگەن ئىنسانلرنىڭ ئەۋلدلىرى ئۈچۈن ئوچۇق ئىدى. 13ئاچ قالغان ھەر قانداق ئادەم ئىبراھىمنىڭ ئۆيىگە كەلسە ،ئىبراھىم ئۇنىڭغا يېگۈزڭپ ،ئىچىپ ،تويغۇزۇپ قويىدىغان نان بېرەتتى .يالىڭاچ كەلگەن ھەر قانداق ئادەمگە خالىغانچە كىيىم كىيدڭرڭپ ،كۈمۈش ۋە ئالتۇن بېرىپ ،ئۇنى يەر يۈزىدە ياراتقان پەرۋەردىگارنى ئۇنىڭغا تونۇتاتتى .ئىبراھىم پۈتۈن ھاياتىدا شۇنداق قىلتتى. 14ئىبراھىم ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق كىشىلەر بەئەرشەبادا ئولتۇراقلشتى .ئۇ چېدىرىنى ھىبرھنغىچە تىكتى. 15ئىبراھىمنىڭ ئىنىسى ناھور ،ئاتىسى ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ھاراندا ياشايتتى ،چۈنكى ئۇلر ئىبراھىم بىلەن كەنئان زېمىنىغا كەلمىگەنىدى. 16ناھوردىن بىر قانچە ئوغۇل تۇغۇلدى .بۇ ئوغۇللرنى ھاراننىڭ قىزى ،ئىبراھىمنىڭ ئايالى سارەنىڭ سىڭلىسى مىلكا تۇغۇپ بەردى. 17ئۇنىڭدىن تۇغۇلغانلرنىڭ ئىسىملىرى :ئۇز ،بۇز ،كېمۇئېل ،كېسەد ،خازھ ،پىلداش ،تىدلف ۋە بېتۇئېل .بۇ سەككىز ئوغۇل مىلكانىڭ ئىبراھىمنىڭ ئىنىسى ناھورغا تۇغۇپ بەرگەن ئوغۇللىرى. 18ناھورنىڭ رېئۇما ئىسىملىك بىر توقىلى بار ئىدى .ئۇ ناھورغا زېباخ ،گاكاش ،تاكاش ۋە مائاكا ئىسىملىك تۆت ئوغۇل تۇغدى. 19ناھورنىڭ قىزلىرىدىن باشقا يەنە ئون ئىككى ئوغلى بار ئىدى .ئۇلرنىڭ ھاراندا تۇغۇلغان بالىلىرىمۇ بار ئىدى. 20ناھورنىڭ تۇنجى ئوغلى ئۇزنىڭ ئوغۇللىرى :ئابى ،كەرېف ،گادىن ،مېلۇس ۋە ئۇلرنىڭ سىڭلىسى دېبورا. 21بۇزنىڭ ئوغۇللىرى :بېراھېل ،نائامات ،شېۋا ۋە مادھنۇ. 22كېمۇئېلنىڭ ئوغۇللىرى ئارام ۋە رېكوب ئىدى. 23كېسەدنىڭ ئوغۇللىرى ئاناملېخ ،مېشاي ،بېنون ۋە يىفى؛ خازھنىڭ ئوغۇللىرى پىلداش ،مېكى ۋە ئوفېر ئىدى. 24پىلداشنىڭ ئوغۇللىرى ئارۇد ،خامۇم ،مېرېد ۋە مولوخ ئىدى. 25تىدلفنىڭ ئوغۇللىرى مۇشان ،كۇشان ۋە مۇتزى ئىدى. 26بېتۇئېلنىڭ ئوغۇللىرى سېچار ،لبان ۋە ئۇلرنىڭ سىڭلىسى رىبەكا ئىدى. 27بۇلر ناھورنىڭ ھاراندا تۇغۇلغان ئەۋلدلىرىدۇر .كېمۇئېلنىڭ ئوغلى ئارام ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى رېكوب ھاراندىن ئايرىلىپ ،فىرات دەرياسى بويىدىكى بىر ۋادىنى تاپتى. 28ئۇلر ئۇ يەردە بىر شەھەر قۇرۇپ ،بۇ شەھەرنىڭ ئىسمىنى ئاررامنىڭ ئوغلى پېتورنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتاپ قويدى .بۇ شەھەر ھازىرغىچە ئاررام ناھېرايىم دەپ ئاتىلىدۇ. 29كېسەدنىڭ ئەۋلدلىرىمۇ كۆچۈپ بېرىپ ،ئۆزلىرى ياشايدىغان جايغا باردى .ئۇلر شىنار زېمىنىنىڭ قارشى تەرىپىدىكى بىر ۋادىنى تېپىپ ، شۇ يەردە ئولتۇراقلشتى. 30ئۇلر ئۇ يەردە ئۆزلىرىگە بىر شەھەر قۇرۇپ ،بۇ شەھەرنىڭ ئىسمىنى ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئىسمى بىلەن كېسەد دەپ ئاتىدى .بۇ يەر ھازىرغىچە قاسدىم زېمىنى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ .قاسدىملر ئۇ يەردە ياشاپ ،ناھايىتى كۆپىيىپ ،كۆپىيىپ كەتتى. 31ناھور بىلەن ئىبراھىمنىڭ ئاتىسى تەراھ ياشىنىپ قالغاندا ،يەنە بىر ئايالغا ئۆيلەندى .ئۇنىڭ ئىسمى پېلىل ئىدى .ئۇ ھامىلىدار بولۇپ ،ئۇنىڭغا بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ ئوغلىنىڭ ئىسمىنى زھبا قويدى. 32زھبا تۇغۇلغاندىن كېيىن ،تەراھ يىگىرمە بەش يىل ئۆمۈر كۆردى. 33تەراھ شۇ يىلى ،يەنى ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ تۇغۇلغانلىقىنىڭ ئوتتۇز بەشىنچى يىلىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 34تەراھ ئىككى يۈز بەش يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ھارانغا دەپنە قىلىندى. 33
ياشېر
35تەراھنىڭ ئوغلى زھبا ئوتتۇز ياشاپ ،ئارام ،ئاكلىس ۋە مېرىك ئىسىملىك ئوغۇللرنى تۇغدى. 36تەراھنىڭ نەۋرىسى زھبانىڭ ئوغلى ئارامنىڭ ئۈچ ئايالى بار ئىدى .ئۇ ئون ئىككى ئوغۇل ۋە ئۈچ قىز پەرزەنتلىك بولدى .پەرۋەردىگار زھبانىڭ ئوغلى ئارامغا بايلىق ،مۈلۈك ،نۇرغۇن كال-قوي ،پادىلر ۋە كال-قويلرنى بەردى .بۇ ئادەم ناھايىتى كۆپەيدى. 37زھبانىڭ ئوغلى ئارام ،ئىنىسى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر ھاراندىن يولغا چىقىپ ،ئۆزلىرى ياشايدىغان جايغا باردى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ مۈلكى ھاراندا تۇرۇشقا بەك كۆپ ئىدى .چۈنكى ئۇلر ئۆز قېرىنداشلىرى ،ناھورنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ھاراندا تۇرالمايتتى. 38زھبانىڭ ئوغلى ئارام قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلر شەرق تەرىپىدىكى يىراق بىر ۋادىنى تېپىپ ،شۇ يەردە ئولتۇراقلشتى. 39ئۇلر يەنە ئۇ يەردە بىر شەھەر قۇرۇپ ،ئۇنى ئەڭ چوڭ ئاكىسىنىڭ ئىسمى بىلەن ئارام دەپ ئاتىدى ،ئۇ ھازىرغىچە ئارام زھبا دەپ ئاتىلىدۇ. 40ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق شۇ چاغلردا چوڭ بولۇۋاتاتتى .ئاتىسى ئىبراھىم ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارنى تونۇش ئۈچۈن پەرۋەردىگارنىڭ يولىنى ئۆگەتتى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى. 41ئىسھاق ئوتتۇز يەتتە ياشقا كىرگەندە ،ئىنىسى ئىسمائىل ئۇنىڭ بىلەن چېدىردا بىللە يۈرەتتى. 42ئىسمائىل ئىسھاققا ئۆزىنى ماختىنىپ مۇنداق دېدى« :پەرۋەردىگار ئاتامغا بىزنى خەتنە قىلدۇرۇشنى ئېيتقاندا ،مەن ئون ئۈچ ياشتا ئىدىم . مەن پەرۋەردىگارنىڭ ئاتامغا ئېيتقان سۆزى بويىچە ئىش قىلدىم ،مەن ئۆزڭمنى پەرۋەردىگارغا ئاتىدىم ،ئۇنىڭ ئاتامغا بۇيرۇغان سۆزىدىن چىقمىدىم». 43ئىسھاق ئىسمائىلغا جاۋاب بېرىپ« :نېمىشقا سەن ماڭا بۇ ئىش بىلەن ماختىنىپ يۈرىسەن؟ پەرۋەردىگار ساڭا بۇيرۇغان ،ئۆزڭڭنىڭ بەدىنىڭدىن ئالغان بىر پارچە گۆشۈڭ بىلەن ماختىنىپ يۈرىسەن؟ »دېدى. 44ئاتام ئىبراھىمنىڭ خۇداسى بولغان پەرۋەردىگار مەڭگۈ ھايات !ئەگەر پەرۋەردىگار ئاتامغا« :ئۆگلۈڭ ئىسھاقنى ئېلىپ ،ماڭا قۇربانلىق ئېلىپ كەل »دېسە ،مەن ئۇنى توختاتماي ،خۇشاللىق بىلەن قوبۇل قىلىمەن. 45پەرۋەردىگار ئىسھاقنىڭ ئىسمائىلغا ئېيتقان سۆزىنى ئاڭلىدى .بۇ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە ياخشى كۆرڭندى .شۇڭا ئۇ ئىبراھىمنى بۇ ئىشتا سىناپ باقماقچى بولدى. 46خۇدانىڭ ئوغۇللىرى كېلىپ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا تۇرغان كۈن كەلدى ،شەيتانمۇ خۇدانىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بىللە پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا كەلدى. 47پەرۋەردىگار شەيتاندىن« :سەن قەيەردىن كەلدىڭ؟ »دەپ سورىدى .شەيتان پەرۋەردىگارغا جاۋابەن« :يەر يۈزىدە ئايلىنىپ يۈرڭپ ، ئۇنىڭ ئۈستىدە ئايلىنىپ يۈرڭپ كەلدىڭ »دېدى. 48پەرۋەردىگار شەيتانغا« :يەر يۈزىدىكى بارلىق بالىلر توغرىسىدا ماڭا نېمە دەيسەن؟ »دېدى .شەيتان پەرۋەردىگارغا جاۋابەن« :مەن يەر يۈزىدىكى بارلىق بالىلرنىڭ ساڭا خىزمەت قىلىدىغانلىقىنى ۋە سەندىن بىرەر نەرسە تەلەپ قىلغاندا سېنى ئەسلەيدىغانلىقىنى كۆردڭم » دېدى. 49ئۇلرغا سەندىن تەلەپ قىلغان نەرسىنى بەرگىنىڭدە ،ئۇلر خاتىرجەم بولۇپ ،سېنى تاشلپ كېتىدۇ ۋە سېنى ئەسلەپ قالمايدۇ. 50سەن تەراھنىڭ ئوغلى ئىبراھىمنى كۆردڭڭمۇ؟ ئۇ دەسلەپتە پەرزەنت كۆرمىگەن ئىدى .ئۇ ساڭا خىزمەت قىلتتى ،بارغان يېرىگە ساڭا قۇربانلىق سۇپىسى سالتتى ،قۇربانلىقلرنى قىلتتى ۋە سېنىڭ نامىڭنى يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەرگە جاكارليتتى. 51ئەمدى ئوغلى ئىسھاق تۇغۇلدى ،ئۇ سېنى تاشلىۋەتتى ،پۈتۈن زېمىندىكىلەر ئۈچۈن چوڭ زىياپەت بەردى ،پەرۋەردىگارنى ئۇنتۇپ قالدى. 52چۈنكى ئۇ قىلغان بارلىق ئىشلىرى بىلەن بىرگە ،ئوغلىنىڭ سۈتتىن ئايرىلغان كۈنى سويغان ھايۋانلىرىنىڭ ھېچقايسىسىنى ،كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىقنى ،تىنچلىق قۇربانلىقىنى ،كال ،قوي ياكى ئۆچكىنى سىزگە تەقدىم قىلمىدى. 53ئۇ ئوغلى تۇغۇلغاندىن تارتىپ ھازىرغىچە ،ئوتتۇز يەتتە ياشقا كىرگەن بولسىمۇ ،سېنىڭ ئالدىڭدا قۇربانلىق سۇپىسى ياسىمىدى ،ساڭا ھېچقانداق قۇربانلىق ئېلىپ كەلمىدى .چۈنكى ئۇ سېنىڭ ئۇنىڭ تىلىگىنىنى بەرگىنىڭنى كۆرڭپ ،سېنى تاشلىۋەتتى. 54پەرۋەردىگار شەيتانغا« :مېنىڭ خىزمەتكارىم ئىبراھىمغا شۇنداق قارىدىڭمۇ؟ چۈنكى يەر يۈزىدە ئۇنىڭغا ئوخشاش مۇكەممەل ۋە ئادىل ئادەم يوق ،مەندىن قورقىدىغان ۋە يامانلىقتىن يىراق تۇرىدىغان ئادەم بار .مەن ئۇنىڭغا« :ئوغلۇڭ ئىسھاقنى مېنىڭ ئالدىمدا چاقىرىپ كەل » دېسەم ،ئۇ ئۇنى مەندىن توسمايدۇ ،ئەگەر مەن ئۇنىڭغا قوي-قويلىرىدىن كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق ئېلىپ كېلىشنى ئېيتسام ،ئۇ ئۇنى مەندىن تېخىمۇ توسمايدۇ. 55شەيتان پەرۋەردىگارغا جاۋاب بېرىپ« :ئۇنداقتا ئىبراھىمغا دېگىنىڭدەك سۆزلە ،ئۇ بۈگۈن سېنىڭ سۆزلىرىڭدىن ۋاز كېچىدۇ ياكى ئۆتمەيدۇ ،كۆرىسەن »دېدى. 23باب1شۇ چاغدا پەرۋەردىگار ئىبراھىمغا« :ئى ئىبراھىم »!دېدى .ئۇ« :مەن بۇ يەردە »دېدى. 2ئۇ ئۇنىڭغا« :سەن سۆيگەن يالغۇز ئوغلۇڭ ئىسھاقنى ئېلىپ ،مورىيا زېمىنىغا بار .ئۇ يەردە ساڭا كۆرسىتىلىدىغان تاغلرنىڭ بىرىدە ئۇنى كۆيدڭرڭۋېتىش قۇربانلىقى قىلىپ قۇربانلىق قىل ،چۈنكى ئۇ يەردە بۇلۇتنى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ شان-شەرىپىنى كۆرىسەن »،دېدى. 3ئىبراھىم ئۆز-ئۆزىگە« :مەن ئوغلۇم ئىسھاقنى ئانىسى سارەدىن قانداق ئايرىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا كۆيدڭرمە قۇربانلىق قىلىپ بېرەي؟ »دېدى. 4ئىبراھىم چېدىرغا كىرىپ ،ئايالى سارەنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: 5ئوغلۇم ئىسھاق چوڭ بولدى ،ئۇ بىر مەزگىلدىن بېرى خۇدانىڭ خىزمىتىگە كۆڭۈل بۆلمىدى .ئەتە مەن ئۇنى شېمنىڭ يېنىغا ئېلىپ بارىمەن ، ئۇنىڭ ئوغلى ئەبەرنى ئۇ يەرگە ئېلىپ بارىمەن .ئۇ يەردە پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ئۆگىنىدۇ .چۈنكى بۇ يوللر ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارنى 34
ياشېر
تونۇشنى ئۆگىتىدۇ ،شۇنداقل ئۇ پەرۋەردىگارغا دائىم دۇئا قىلغاندا ،ئۇنىڭ دۇئاسىغا جاۋاب بېرىدىغانلىقىنى بىلىدۇ .شۇڭا ئۇ يەردە ئۇ پەرۋەردىگار خۇداسىغا قانداق خىزمەت قىلىشنى بىلىدۇ. 6سارە« :سىز توغرا دېدىڭىز ،خوجايىنىم ،بېرىپ ئۇنىڭغا دېگىنىڭىزدەك قىلىڭ ،لېكىن ئۇنى مەندىن يىراقلشتۇرماڭ ،ئۇ يەردە ئۇزۇن تۇرمىسۇن ،چۈنكى مېنىڭ جېنىم ئۇنىڭ رھھىغا باغلىنىپ قالغان »،دېدى. 7ئىبراھىم سارەگە« :قىزىم ،بىز پەرۋەردىگار خۇدايىمىزغا دۇئا قىليلى ،ئۇ بىزگە ياخشىلىق قىلسۇن »دېدى. 8سارە ئوغلى ئىسھاقنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ يېنىدا كېچە تۇردى .ئىسھاق ئۇنى سۆيۈپ ،قۇچاقلپ ،ئەتىگەنگىچە ئۇنىڭغا نەسىھەت قىلدى. 9ئۇ ئىبراھىمغا« :ئى ئوغلۇم ،رھھىم قانداقمۇ سەندىن ئايرىلليدۇ؟ »دېدى .ئۇ يەنىل ئۇنى سۆيۈپ ،قۇچاقلىدى ۋە ئىبراھىمغا ئۇنىڭ ھەققىدە كۆرسەتمە بەردى. 10سارە ئىبراھىمغا« :ئى رەببىم ،ئوغلۇڭغا دىققەت قىل ،ئۇنىڭغا كۆز تىك ،چۈنكى مېنىڭ ئۇنىڭدىن باشقا ئوغلىم ياكى قىزىم يوق »،دېدى. 11ئۇنى تاشلىۋەتمەڭ .ئاچ قالسا ،ئۇنىڭغا نان ،ئۇسسۇز بولسا ،سۇ بېرىڭ .ئۇنى پىيادە ماڭدۇرماڭ ،قۇياش نۇرى ئاستىدا ئولتۇرغۇزماڭ. 12ئۇنى يولدا يالغۇز قويۇۋەتمەڭ ،خالىغان نەرسىسىدىن زھرلىماڭ ،ئۇ سىزگە نېمە دېسە شۇنى قىلىڭ. 13سارە ئىسھاق ئۈچۈن پۈتۈن كېچە قاتتىق يىغلىدى .ئۇ ئەتىگەنگىچە ئۇنىڭغا نېمە قىلىشىنى ئېيتتى. 14ئەتىگەندە سارە ئۆيدىكى ئابىمەلەك ئۇنىڭغا سوۋغا قىلغان كىيىملەر ئىچىدىن ناھايىتى ئېسىل ۋە گۈزەل بىر كىيىم تاللىدى. 15ئۇ ئوغلى ئىسھاققا كىيىم كىيدڭرڭپ ،بېشىغا سەل كىيدڭرڭپ ،ئۈستىگە قىممەتلىك تاشنى باغلپ ،يولغا چىقىش ئۈچۈن ئوزۇق-تۈلۈك بەردى .ئۇلر يولغا چىقتى .ئىسھاق ئاتىسى ئىبراھىم بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلرنىڭ بىر قانچە خىزمەتچىسى ئۇلرغا ئەگىشىپ يولدا ئۇزىتىپ قويدى. 16سارە ئۇلر بىلەن بىللە چىقىپ ،ئۇلرنى ئۇزىتىپ قويۇش ئۈچۈن يولغا چىقتى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :چادىرغا قايتىپ كىرىڭلر »دېدى. 17سارە ئوغلى ئىسھاقنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ قاتتىق يىغلىدى .ئېرى ئىبراھىممۇ ئۇنىڭغا قوشۇلۇپ يىغلىدى .ئوغلىمۇ ئۇلرغا قوشۇلۇپ قاتتىق يىغلىدى .ئۇلر بىلەن بىللە ماڭغانلر قاتتىق يىغلىدى. 18سارە ئوغلى ئىسھاقنى قۇچاقلپ ،ئۇنى قۇچاقلپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە يىغلىدى .سارە« :كىم بىلىدۇ ،بۈگۈندىن كېيىن سېنى قايتا كۆرەرمەنمۇ؟ »دېدى. 19ئۇلر يەنىل بىللە يىغلىدى .ئىبراھىم ،سارە ،ئىسھاق ۋە يولدا ئۇلر بىلەن بىللە ماڭغانلرنىڭ ھەممىسى ئۇلر بىلەن بىللە يىغلىدى .كېيىن سارە ئوغلىنىڭ يېنىدىن قېچىپ قاتتىق يىغلىدى .ئۇنىڭ بارلىق ئەر-خوتۇنلىرى ۋە خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭ بىلەن بىللە چېدىرغا قايتىپ كەلدى. 20ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاق بىلەن بىللە پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئۇنى قۇربانلىق قىلىش ئۈچۈن باردى. 21ئىبراھىم ئىككى يىگىتىنى ،يەنى ھاجەرنىڭ ئوغلى ئىسمائىل ۋە ئۇنىڭ خىزمەتكارى ئەلىئېزەرنى ئېلىپ ،ئۇلر بىلەن بىللە ماڭدى .ئۇلر يولدا كېتىۋاتقاندا ،يىگىتلەر ئۆزئارا بۇ سۆزلەرنى قىلىشتى. 22ئىسمائىل ئەلىئېزەرگە« :ھازىر ئاتام ئىبراھىم پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىسھاقنى كۆيدڭرڭش قۇربانلىقى قىلىش ئۈچۈن ئېلىپ كېلىشكە بارىدۇ »دېدى. 23ئۇ قايتىپ كەلگەندە ،ئۆزىنىڭ بارلىق مۈلكىنى ماڭا بېرىدۇ ،مەن ئۇنىڭ تۇنجى ئوغلى ،شۇڭا ئۇنىڭدىن كېيىن مىراسقا ئېرىشىمەن. 24ئەلىئېزەر ئىسمائىلغا جاۋاب بېرىپ« :ئىبراھىم سېنى ئاناڭ بىلەن بىللە تاشلپ كەتكەن ،ئۇنىڭ بارلىق مال-مۈلكىدىن مىراس ئالماسلىققا قەسەم قىلغان ئىكەن .ئۇ ئۆزىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى ،بارلىق خەزىنىلىرىنى كىمگە بېرىدۇ؟ پەقەت ماڭا ،ئائىلىسىگە سادىق بولغان ،كېچە- كۈندڭز ئۇنىڭغا خىزمەت قىلغان ۋە ئۇنىڭ ماڭا قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلغان خىزمەتكارىغا بېرىدۇ .ئۇ ئۆلگەندىن كېيىن بارلىق مال- مۈلكىنى ماڭا مىراس قىلىپ بېرىدۇ »دېدى. 25ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاقنى ئېلىپ يولدا كېتىۋاتقاندا ،شەيتان كېلىپ ،ئۇنىڭغا قېرى ،تۆۋەن ۋە رھھىي جەھەتتىن پۇشايمان قىلغان بىر ئادەمنىڭ قىياپىتىدە كۆرڭندى .ئۇ ئىبراھىمنىڭ يېنىغا كېلىپ« :سەن ئەخمەقمۇ ياكى نادانمۇ؟ بۈگۈن يالغۇز ئوغلۇڭغا بۇنداق قىلىۋاتىسەن؟ » دېدى. 26چۈنكى خۇدا ساڭا قېرىغانلىقىڭنىڭ ئاخىرقى دەۋرىدە بىر ئوغۇل بەردى .ئۇ ھېچقانداق زھراۋانلىق قىلمىغانلىقى ئۈچۈن بۈگۈن ئۇنى ئۆلتۈرڭپ ،يالغۇز ئوغلۇڭنىڭ جېنىنى يەر يۈزىدىن يوقىتىۋېتەمسەن؟ 27بۇ ئىشنىڭ پەرۋەردىگاردىن ئەمەسلىكىنى بىلمەمسەن ۋە چۈشەنمەمسەن؟ چۈنكى پەرۋەردىگار يەر يۈزىدە ئىنسانلرغا« بار ،بالىسىڭنى سوي »دېيەلمەيدۇ. 28ئىبراھىم بۇنى ئاڭلپ ،ئۇنى پەرۋەردىگارنىڭ يولىدىن ئازدۇرۇشقا ئۇرۇنغان ئادەمنىڭ شەيتاننىڭ سۆزى ئىكەنلىكىنى بىلدى ،ئەمما ئىبراھىم شەيتاننىڭ ئاۋازىغا قۇلق سالمىدى ،شۇڭا ئىبراھىم ئۇنى ئەيىبلەپ ،كېتىپ قالدى. 29شەيتان ئىسھاقنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى ۋە ئۇنىڭغا چىرايلىق ۋە گۈزەل بىر يىگىت قىياپىتىدە كۆرڭندى. 30ئۇ ئىسھاقنىڭ يېنىغا كېلىپ« :سەن بۈگۈن ئەخمەق ئاتاڭنىڭ سېنى بىكارغا قىرغىن قىلىشقا ئېلىپ كېتىۋاتقانلىقىنى بىلمەمسەن ۋە چۈشەنمەمسەن؟ »دېدى. 31شۇڭا ،ئوغلۇم ،ئۇنىڭغا قۇلق سالما ،ئۇنىڭغا پەرۋا قىلما ،چۈنكى ئۇ بىر ئەخمەق قېرى ئادەم ،سېنىڭ قىممەتلىك رھھىڭ ۋە گۈزەل قىياپىتىڭنىڭ يەر يۈزىدىن يوقىلىپ كېتىشىگە يول قويما. 32ئىسھاق بۇنى ئاڭلپ ئىبراھىمغا« :ئاتا ،بۇ ئادەمنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىڭمۇ؟ ئۇ راستىنىل شۇنداق دېدى »،دېدى. 33ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاققا جاۋاب بېرىپ« :ئۇنىڭدىن ئېھتىيات قىل ،ئۇنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالما ،ئۇنىڭغا دىققەت قىلما ،چۈنكى ئۇ شەيتان ،بۈگۈن بىزنى خۇدانىڭ ئەمرلىرىدىن چەتكە قايرىپ قويۇشقا ئۇرۇنماقتا »دېدى. 34ئىبراھىم يەنىل شەيتاننى ئەيىبلىدى ،شەيتان ئۇلردىن ئايرىلىپ كەتتى .شەيتان ئۇلرنى يېڭەلمەيدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلردىن يوشۇرۇنۇپ ،يولدا ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئۆتۈپ كەتتى .يولدىكى چوڭ بىر ئېقىنغا ئايلندى .ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ئۇنىڭ ئىككى يىگىتى ئۇ يەرگە يېتىپ كەلگەندە ،چوڭ ۋە كۈچلۈك بىر ئېقىننى كۆردى. 35
ياشېر
35ئۇلر دەرياغا كىرىپ ،ئۇنىڭدىن ئۆتتى .سۇ دەسلەپتە ئۇلرنىڭ پۇتلىرىغا يەتتى. 36ئۇلر دەريانىڭ ئىچكىرىسىگە كىردى ،سۇ بوينىغا يەتتى ،ھەممىسى سۇدىن قورقۇپ كەتتى .ئۇلر دەريادىن ئۆتۈپ كېتىۋاتقاندا ،ئىبراھىم ئۇ يەرنى تونۇپ يەتتى ،ئۇ يەردە ئىلگىرى سۇ يوق ئىدى. 37ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاققا« :مەن بۇ يەردە ئېرىق-ئېقىن يوق ،سۇ يوق جاينى بىلىمەن ،شۇڭا بۈگۈن بىزنى خۇدانىڭ ئەمرلىرىدىن چەتكە قېقىش ئۈچۈن بۇلرنىڭ ھەممىسىنى بىزگە قىلىۋاتقان شەيتاندۇر »دېدى. 38ئىبراھىم ئۇنىڭغا ئەيىبلەپ« :ئى شەيتان ،پەرۋەردىگار سېنى ئەيىبلىسۇن ،بىزدىن يىراقلشسۇن ،چۈنكى بىز خۇدانىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلىمىز »دېدى. 39شەيتان ئىبراھىمنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلپ قورقۇپ ،ئۇلردىن ئايرىلىپ كەتتى ،بۇ يەر يەنە ئىلگىرىكىدەك قۇرۇق يەرگە ئايلندى. 40ئىبراھىم ئىسھاق بىلەن بىللە خۇدا ئۇنىڭغا ئېيتقان يەرگە باردى. 41ئۈچىنچى كۈنى ئىبراھىم كۆزىنى كۆتۈرڭپ ،خۇدا ئۇنىڭغا كۆرسىتىپ بەرگەن ئۇ يەرنى يىراقتىن كۆردى. 42ئۇ يەرگە يېتىپ بارىدىغان ئوت تۈۋرڭكى ۋە تاغنىڭ ئۈستىدە شان-شەرەپ بۇلۇتى كۆرڭندى .بۇلۇت ئىچىدە پەرۋەردىگارنىڭ شان- شەرىپى كۆرڭندى. 43ئىبراھىم ئىسھاققا« :ئوغلۇم ،بىز يىراقتىن كۆرىۋاتقان تاغدا مەن كۆرڭۋاتقاننى كۆردڭڭمۇ؟ »دېدى. 44ئىسھاق ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ« :مەن ئوت تۈۋرڭكى ۋە بىر بۇلۇتنى كۆردڭم ،پەرۋەردىگارنىڭ شان-شەرىپى بۇلۇتنىڭ ئۈستىدە كۆرڭندى »دېدى. 45ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاقنىڭ پەرۋەردىگار تەرىپىدىن كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق سۈپىتىدە قوبۇل قىلىنغانلىقىنى بىلدى. 46ئىبراھىم ئەلىئېزەر بىلەن ئوغلى ئىسمائىلدىن« :سىلەر يىراقتىكى تاغدا كۆرڭۋاتقانلىرىمىزنى كۆرڭۋاتامسىلەر؟ »دېدى. 47ئۇلر جاۋابەن« :بىز يەر يۈزىدىكى باشقا تاغلرغا ئوخشاش نەرسىلەرنى كۆرمەيمىز »دېدى .ئىبراھىم پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرنىڭ ئۇلر بىلەن بىللە بېرىشىنى قوبۇل قىلمىغانلىقىنى بىلگەنىدى .ئىبراھىم ئۇلرغا« :سىلەر بۇ يەردە ئېشەك بىلەن بىللە تۇرۇڭلر .مەن ۋە ئوغلۇم ئىسھاق ئۇ تاغقا بېرىپ پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىپ ،ئاندىن سىلەرنىڭ يېنىڭلرغا قايتىپ كېلىمىز »دېدى. 48ئىبراھىمنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئەلىئېزەر بىلەن ئىسمائىل شۇ يەردە قالدى. 49ئىبراھىم كۆيدڭرمە قۇربانلىق ئۈچۈن ئوتۇن ئېلىپ ،ئوغلى ئىسھاقنىڭ ئۈستىگە قويدى ،ئوت بىلەن پىچاقنى ئېلىپ ،ئىككىسى ئۇ يەرگە باردى. 50ئۇلر يولدا كېتىۋاتقاندا ،ئىسھاق ئاتىسىغا _ :مانا ،مەن ئوت بىلەن ئوتۇننى كۆرڭپ تۇردۇم ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا كۆيدڭرڭلىدىغان قوزا قەيەردە؟ _ دېدى. 51ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاققا جاۋاب بېرىپ« :پەرۋەردىگار سېنى مېنىڭ ئوغلۇم ،قوزىنىڭ ئورنىغا تولۇق كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق قىلىپ تاللىدى »دېدى. 52ئىسھاق ئاتىسىغا« :پەرۋەردىگار ساڭا ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق بىلەن قىلىمەن »دېدى. 53ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاققا يەنە« :بۇ ھەقتە سېنىڭ قەلبىڭدە بىرەر توغرا بولمىغان ئوي-پىكىر ياكى مەسلىھەت بارمۇ؟ ماڭا ئېيت ،ئوغلۇم ، ئەي ئوغلۇم ،بۇنى مەندىن يوشۇرما ».دېدى. 54ئىسھاق ئاتىسى ئىبراھىمغا جاۋاب بېرىپ« :ئاتا ،پەرۋەردىگار ھايات ۋە سېنىڭ ھاياتىڭ بىلەن قەسەمكى ،مېنىڭ قەلبىمدە ئۇنىڭ ساڭا ئېيتقانلىرىدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلۇپ كېتىشكە ھېچقانداق سەۋەب يوق »دېدى. 55بۇنىڭدىن قول-پۇتلىرىممۇ ،مۇسكۇللىرىممۇ قىمىرلىمىدى ،بۇ ھەقتە مېنىڭ قەلبىمدە ھېچقانداق ئوي-پىكىر ياكى يامان نىيەت يوق. 56لېكىن مەن بۇ ئىشتا خۇشال ۋە خۇشالمەن .شۇڭا« :بۈگۈن مېنى ئۆزىنىڭ ئالدىدا كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق قىلىشقا تاللىغان پەرۋەردىگارغا شۈكۈرلەر بولسۇن »!دەيمەن. 57ئىبراھىم ئىسھاقنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ئىنتايىن خۇشال بولدى .ئۇلر يولغا چىقىپ ،پەرۋەردىگار ئېيتقان يەرگە جەم بولدى. 58ئىبراھىم قۇربانلىق سۇپىسى ياساش ئۈچۈن ئۇ يەرگە يېقىنلشتى .ئىبراھىم يىغلپ كەتتى .ئىسھاق تاش-لي ئالدى ،ئۇلر قۇربانلىق سۇپىسىنى ياساپ بولغۇچە. 59ئىبراھىم ئوتۇنلرنى ئېلىپ ،ئۆزى ياسىغان قۇربانلىق سۇپىسىغا تىزىپ قويدى. 60ئۇ ئوغلى ئىسھاقنى ئېلىپ ،ئۇنى باغلپ ،قۇربانلىق سۇپىسىدىكى ئوتۇننىڭ ئۈستىگە قويۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق قىلىپ قۇربانلىق قىلدى. 61ئىسھاق ئاتىسىغا« :مېنى مەھكەم باغلپ ،قۇربانلىق سۇپىسىغا قويۇڭ ،بولمىسا بۇرۇلۇپ كېتىپ قىمىرلپ كېتەي ،پىچاقنىڭ تەسىرىدىن قۇتۇلۇپ ،كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىقنى بۇلغىمايمەن »دېدى .ئىبراھىم شۇنداق قىلدى. 62ئىسھاق ئاتىسىغا« :ئاتا ،مېنى ئۆلتۈرڭپ ،قۇربانلىق قىلىپ كۆيدڭرڭۋەتكەندىن كېيىن ،كۈلۈمدىن قالغانلىرىنى ئېلىپ ،ئاپام سارەگە ئېلىپ بېرىپ« :بۇ ئىسھاقنىڭ خۇش پۇراقلىق پۇرىقى ،ئەمما ئۇ قۇدۇقنىڭ يېنىدا ياكى باشقا ئېگىز جايدا ئولتۇرسا ،بۇنى ئۇنىڭغا ئېيتما ،بولمىسا ئۇ مېنىڭ ئارقىمدىن جېنىنى تاشلپ ئۆلۈپ كېتىدۇ »،دېدى. 63ئىبراھىم ئىسھاقنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئاۋازىنى كۆتۈرڭپ يىغلىدى .ئىسھاقنىڭ كۆز ياشلىرى ئىسھاقنىڭ ئۈستىگە تۆكۈلدى .ئىسھاق قاتتىق يىغلپ كەتتى .ئۇ ئاتىسىغا« :ئى ئاتا ،تېزراق بول ،پەرۋەردىگارىمىز ساڭا بۇيرۇغاندەك ،ماڭا ئۇنىڭ ئىرادىسىنى قىل »دېدى. 64پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرغا بەرگەن بۇ ئىشى ئىبراھىم بىلەن ئىسھاقنىڭ قەلبىنى خۇشال قىلدى .ئۇلرنىڭ كۆزى ئاچچىق-چۈچۈك يىغلىدى ، قەلبى بولسا خۇشال بولدى. 65ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاقنى باغلپ ،ئوتۇننىڭ ئۈستىگە قۇربانلىق سۇپىسىغا قويدى .ئىسھاق ئاتىسىنىڭ ئالدىدا بوينىنى قۇربانلىق سۇپىسىغا سوزدى .ئىبراھىم قولىنى سوزۇپ ،ئوغلىنى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق قىلىپ بوغۇزلش ئۈچۈن پىچاقنى ئالدى. 66شۇ چاغدا ،رەھمەت پەرىشتىلىرى پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا كېلىپ ،ئىسھاق توغرىسىدا ئۇنىڭغا: 36
ياشېر
67 0ئى پەرۋەردىگار ،سەن ئاسمان ۋە زېمىندا ياراتقان بارلىق نەرسىلەرنىڭ رەھىمدىل ۋە مېھرىبان پادىشاھىسەن ،ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى قولليسەن .شۇڭا ،خىزمەتكارىڭ ئىسھاقنىڭ ئورنىغا ئۇلرنى قۇتقۇزۇپ ،گۇناھتىن قۇتۇلدۇر ،ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ ئوغلى ئىسھاققا رەھىم قىل ، ئۇلر بۈگۈن سېنىڭ ئەمرلىرىڭنى ئىجرا قىلماقتا. 68ئى پەرۋەردىگار ،قۇلۇڭ ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ قانداق قىلىپ ھايۋانلرغا ئوخشاش بوغۇزلىنىشقا باغلىنىپ قالغانلىقىنى كۆردڭڭمۇ؟ ئى پەرۋەردىگار ،ئەمدى ئۇلرغا رەھىم قىلغايسەن. 69شۇ چاغدا پەرۋەردىگار ئىبراھىمغا كۆرڭنۈپ ،ئاسماندىن ئۇنىڭغا« :بالىغا قول تەگكۈزمە ،ئۇنىڭغا ھېچ ئىش قىلما .چۈنكى مەن سېنىڭ بۇ ئىشنى قىلىش بىلەن خۇدادىن قورقىدىغانلىقىڭنى ۋە يالغۇز ئوغلۇڭنى مەندىن ئايىمايدىغانلىقىڭنى بىلدىم »دېدى. 70ئىبراھىم كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ قارىسا ،مۈڭگۈزى چاتقاللىققا ئىلغاپ قالغان بىر قوچقارنى كۆردى .بۇ قوچقار پەرۋەردىگار خۇدا ئاسمان بىلەن زېمىننى ياراتقان كۈنى يەر يۈزىدە ياراتقان ئىدى. 71چۈنكى پەرۋەردىگار بۇ قوچقارنى ئىسھاقنىڭ ئورنىغا كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق قىلىپ تەييارلىغانىدى. 72بۇ قوچقار ئىبراھىمغا قاراپ ماڭغاندا ،شەيتان ئۇنى تۇتۇۋېلىپ ،ئۇنىڭ مۈڭگۈزلىرىنى چاتقالغا چىرمىۋالدى ،چۈنكى ئۇ ئىبراھىمنىڭ ئوغلىنى ئۆلتۈرڭشى ئۈچۈن ئىبراھىمغا قاراپ ماڭمىدى. 73ئىبراھىم قوچقارنىڭ ئۆزىگە قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى ۋە شەيتاننىڭ ئۇنى توسۇۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنى ئېلىپ قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ باردى .ئۇ ئوغلى ئىسھاقنىڭ باغلىنىشىنى بوشىتىپ ،قوچقارنى ئۇنىڭ ئورنىغا قويدى .ئىبراھىم قوچقارنى قۇربانلىق سۇپىسىدا سويۇپ ، ئوغلى ئىسھاقنىڭ ئورنىغا قۇربانلىق قىلىپ ئېلىپ كەلدى. 74ئىبراھىم قۇربانلىق سۇپىسىغا قوچقارنىڭ قېنىدىن چېچىپ« :بۇ مېنىڭ ئوغلۇمنىڭ قېنى ،بۈگۈن پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە بۇ ئوغلۇمنىڭ قېنى دەپ قارىلىدۇ »دېدى. 75ئىبراھىم بۇ قېتىم قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ يېنىدا قىلغان بارلىق ئىشلىرىغا قارىتا« :بۇ ئوغلۇمنىڭ ئورنىدا ،بۈگۈن ئوغلۇمنىڭ ئورنىدا پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا شۇنداق بولسۇن »دەپ توۋليتتى .ئىبراھىم قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئالدىدا پۈتۈن خىزمەتنى تاماملىدى ، پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا بۇ خىزمەت قوبۇل قىلىندى ۋە ئىسھاق دەپ قارىلىپ ،پەرۋەردىگار ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا شۇ كۈنى بەخت ئاتا قىلدى. 76شەيتان سارەنىڭ يېنىغا باردى .ئۇ سارەگە ناھايىتى تۆۋەن ۋە مۇليىم بىر قېرى ئادەمنىڭ قىياپىتىدە كۆرڭندى .ئىبراھىم يەنىل پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق بىلەن مەشغۇل ئىدى. 77ئۇ ئۇنىڭغا« :بۈگۈن ئىبراھىمنىڭ يالغۇز ئوغلىڭىزغا قىلغان بارلىق ئىشلىرىنى بىلمەمسىز؟ ئۇ ئىسھاقنى ئېلىپ بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياساپ ،ئۇنى ئۆلتۈرڭپ ،قۇربانلىق سۇپىسىدا قۇربانلىق قىلىپ قويدى .ئىسھاق ئاتىسىنىڭ ئالدىدا يىغلپ كەتتى ،ئەمما ئۇ ئۇنىڭغا قارىمىدى ، ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتمىدى. 78شەيتان بۇ سۆزلەرنى تەكرارلىدى ۋە ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ كەتتى .سارە شەيتاننىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ئاڭلىدى ،ئۇ ئۇنى ئوغلى بىلەن بىللە بولغان ۋە بۇ ئىشلرنى ئۇنىڭغا ئېيتىپ بەرگەن ئىنسانلر ئارىسىدىكى بىر قېرى ئادەم دەپ تەسەۋۋۇر قىلدى. 79سارە ئوغلى ئۈچۈن قاتتىق يىغلپ ،ئۆزىنى يەرگە يىقىتىپ ،بېشىغا توپا چېچىپ« :ئى ئوغلۇم ،ئىسھاق ،ئوغلۇم ،بۈگۈن سېنىڭ ئورنىڭغا ئۆلۈپ كەتكەن بولسامچۇ »!دېدى .ئۇ يىغلپ تۇرۇپ« :ئى ئوغلۇم ،ئىسھاق ،بۈگۈن سېنىڭ ئورنىڭغا ئۆلۈپ كەتكەن بولسامچۇ »!دېدى. 80ئۇ يەنىل يىغلپ كەتتى ۋە مۇنداق دېدى« :سېنى چوڭ قىلىپ چوڭ قىلغاندىن كېيىن ،ساڭا بولغان قايغۇم مېنى قايغۇغا سالدى .ئەمدى خۇشاللىقىم ساڭا بولغان قايغۇغا ئايلندى ،مەن سېنى توقسان ياشقا كىرگۈچە ساڭا سېغىنىپ ،يىغلپ خۇداغا دۇئا قىلغان ئىدىم .ئەمدى سەن بۈگۈن پىچاق ۋە ئوتنى قۇربانلىق قىلىش ئۈچۈن ئىشلەتتىڭ». 81لېكىن ،ئوغلۇم ،مەن سېنىڭ بىلەن ئۆزڭمنى تەسەللى بېرىمەن ،چۈنكى سەن خۇدانىڭ بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلدىڭ .چۈنكى ھەر بىر جانلىقنىڭ جېنى قولىدا بولغان خۇدانىڭ سۆزىدىن كىممۇ ئېشىپ كېتەلسۇن؟ 82ئى پەرۋەردىگار ،سەن ئادىلسەن ،چۈنكى سېنىڭ بارلىق ئىشلىرىڭ ياخشى ۋە توغرىدۇر .چۈنكى مەن سېنىڭ بۇيرۇقۇڭدىن خۇشال بولدۇم ،كۆزڭم ئاچچىق-چۈچۈك ياشلىغاندا ،قەلبىم خۇشال بولىدۇ. 83سارە ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ بىرىنىڭ قوينىغا بېشىنى قويدى ،ئۇ تاشتەك جىمجىت بولۇپ قالدى. 84ئاندىن ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،ھىبرھنغا كەلگۈچە ھەممە يەرنى ئايلىنىپ سورىدى .يولدا ئۇچراۋاتقانلرنىڭ ھەممىسىنى سورىدى ،ئەمما ئوغلىغا نېمە بولغانلىقىنى ھېچكىم ئېيتىپ بېرەلمىدى. 85ئۇ ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرى ۋە ئەر خىزمەتچىلىرى بىلەن كىرىئات-ئاربا ،يەنى ھىبرھنغا كەلدى .ئۇ ئوغلى ھەققىدە سورىدى .ئۇ يەردە تۇرۇپ ،خىزمەتچىلىرىنى ئىبراھىم ئىسھاق بىلەن قەيەرگە كەتكەنلىكىنى ئىزدەشكە ئەۋەتتى .ئۇلر ئىبراھىمنى سام بىلەن ئەبەرنىڭ ئۆيىگە ئىزدەپ باردى ،ئەمما ئۇنى تاپالمىدى .ئۇلر پۈتۈن زېمىننى ئىزدىدى ،ئەمما ئىبراھىم ئۇ يەردە يوق ئىدى. 86مانا ،شەيتان سارەنىڭ يېنىغا قېرى ئادەمنىڭ سۈرىتىدە كەلدى .ئۇ كېلىپ ئۇنىڭ ئالدىدا تۇرۇپ« :مەن ساڭا يالغان سۆزلىدىم ،ئىبراھىم ئوغلىنى ئۆلتۈرمىدى ،ئۇ ئۆلمىدى .ئۇ بۇ سۆزنى ئاڭلىغاندا ،ئوغلى ئۈچۈن ئىنتايىن خۇشال بولدى ،رھھى چىقىپ كەتتى .ئۇ ئۆلۈپ ،ئۆز قەۋمىگە قوشۇلدى »دېدى. 87ئىبراھىم خىزمىتىدىن كېيىن ،ئوغلى ئىسھاق بىلەن بىللە ياش يىگىتلىرىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى .ئۇلر بەئەرشەباغا بېرىپ ،ئۆيىگە قايتىپ كەلدى. 88ئىبراھىم سارەنى ئىزدەپ تاپالمىدى .ئۇ سارەنىڭ ئەھۋالىنى سورىدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :ئۇ سىلەر بارغان يەردىن سىلەر بىلەن بىللە ھېبرھنغىچە باردى ،چۈنكى ئۇ بۇ ھەقتە خەۋەر تاپقان ئىدى »دېدى. 89ئىبراھىم بىلەن ئىسھاق خېبرھنغا بېرىپ ،ئۇنىڭ ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئاۋازىنى كۆتۈرڭپ ،ئۇنىڭغا قاتتىق يىغلىدى .ئىسھاق ئانىسىنىڭ يۈزىگە يىقىلىپ ،ئۇنىڭغا قاتتىق يىغلىدى ۋە« :ئى ئانام ،ئانام ،مېنى قانداق تاشلپ كەتتىڭ؟ قەيەرگە كەتتىڭ؟ مېنى قانداق تاشلپ كەتتىڭ؟ » دېدى. 37
ياشېر
90ئىبراھىم بىلەن ئىسھاق قاتتىق يىغلىدى ،ئۇلرنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى سارە ئۈچۈن ئۇلر بىلەن بىللە يىغلىدى .ئۇلر سارە ئۈچۈن قاتتىق قايغۇغا چۆمدى. 24باب1سارە بىر يۈز يىگىرمە يەتتە يىل ئۆمۈر كۆردى .ئىبراھىم ئايالى سارەنى دەپنە قىلىش ئۈچۈن قەبرىستانلىق ئىزدەش ئۈچۈن ئورنىدىن تۇردى .ئۇ بۇ يەردىكى خىتلىقلرغا بېرىپ: 2مەن سىلەرنىڭ يۇرتۇڭلردا بىر مۇساپىر ۋە مۇساپىرمەن .سىلەرنىڭ يۇرتۇڭلردا ماڭا بىر قەبرىستانلىق ئورنى بېرىڭلر ،مەن ئۆلۈكۈمنى دەپنە قىلىشىم ئۈچۈن. 3خىت ئەۋلدلىرى ئىبراھىمغا« :مانا بۇ زېمىن سېنىڭ ئالدىڭدا .ئۆلۈكۈڭنى قەبرىستانلىقىمىزدىكى ئەڭ ياخشى جايغا دەپنە قىل ،چۈنكى ھېچكىم سېنى ئۆلۈكۈڭنى دەپنە قىلىشتىن توسۇپ قاللمايدۇ »دېدى. 4ئىبراھىم ئۇلرغا« :ئەگەر سىلەر بۇنىڭغا قوشۇلساڭلر ،ماڭا سوخارنىڭ ئوغلى ئەفرھندىن يالۋۇرۇپ ،ئۇنىڭ ئېتىزىنىڭ چېتىدىكى ماكپېلھ ئۆڭكۈرىنى بېرىشنى ئۆتۈنۈڭلر ،مەن ئۇنى ئۇنىڭدىن خالىغان باھاسىغا سېتىۋالىمەن »دېدى. 5ئەفرھن خىتنىڭ ئوغۇللىرى ئارىسىدا تۇراتتى .ئۇلر بېرىپ ئۇنى چاقىردى .ئىبراھىم ئىبراھىمنىڭ ئالدىغا كەلدى .ئەفرھن ئىبراھىمغا« :مانا ، قۇلۇڭنىڭ تەلىپىنىڭ ھەممىسىنى قىلىمەن .ئىبراھىم« :ياق ،مەن سېنىڭ ئۆڭكۈرڭڭ بىلەن ئېتىزىڭنى قىممەت باھادا سېتىۋالىمەن ،شۇنداق قىلساڭ ،ئۇ مەڭگۈ قەبرىستانلىققا ئايلىنىدۇ »دېدى. 6ئەفرھن جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :مانا ،ئېتىز ۋە ئۆڭكۈر ئالدىڭدا ،نېمە خالىساڭ شۇنى بەر ».ئىبراھىم« :مەن بۇ يەرنى پەقەت سېنىڭ قولۇڭدىن ،شەھىرىڭنىڭ دەرۋازىسىدىن كىرگەنلەرنىڭ قولىدىن ۋە ئەۋلدلىرىڭنىڭ قولىدىن مەڭگۈ تولۇق باھادا سېتىۋالىمەن». 7ئەفرھن ۋە ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى بۇنى ئاڭلىغاندا ،ئىبراھىم ئەفرھن ۋە ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرىنىڭ قولىدا 400شېقەل كۈمۈشنى تارتىپ ئەفرھنغا بەردى .ئىبراھىم بۇ كېلىشىمنى يېزىپ ،تۆت گۇۋاھچى بىلەن گۇۋاھلىق بەردى. 8گۇۋاھچىلرنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :خىتلىق ئابىشنانىڭ ئوغلى ئامىگال ،خىۋلىق ئاشۇناخنىڭ ئوغلى ئادىخورھم ،گومېرلىق ئاكىرامنىڭ ئوغلى ئابدھن ۋە زىدھنلۇق ئابىدىشنىڭ ئوغلى باكدىل. 9ئىبراھىم سېتىۋېلىنغان نەرسىلەرنىڭ كىتابىنى ئېلىپ ،ئۇنى خەزىنىسىگە قويدى .ئىبراھىم كىتابقا مۇنداق دەپ يازغان: 10ئىبراھىم خىتلىق ئەفرھندىن ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ،ئۇنىڭ شەھىرىدىن كەلگەنلەردىن ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىدىن سېتىۋالغان ئۆڭكۈر ۋە ئېتىز ئىبراھىم ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى ئۈچۈن مەڭگۈ قەبرە قەبرىستانلىقى بولۇش ئۈچۈن سېتىۋېلىنغانلىقى ۋە مۆھۈر بېسىپ ،گۇۋاھچىلر بىلەن گۇۋاھلىق بەرگەنلىكى ئۈچۈن ،بۇ ئۆڭكۈرگە مۆھۈر چاپلىدى. 11ئېتىزلىق ،ئۇنىڭدىكى ئۆڭكۈر ۋە ئۇ يەرنىڭ ھەممىسى ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ كېيىنكى ئەۋلدلىرىغا تەۋە قىلىندى ،يەنى خىت ئەۋلدلىرىدىن ئىدى .ئۇ كەنئان زېمىنىدىكى ھىبرھندىكى مامرەنىڭ ئالدى تەرىپىدە. 12ئۇنىڭدىن كېيىن ،ئىبراھىم ئايالى سارەنى ئۇ يەرگە دەپنە قىلدى .بۇ يەر ۋە ئۇنىڭ چېگرىسى ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا قەبرىستانلىق قىلىپ بېرىلدى. 13ئىبراھىم سارەنى پادىشاھلرنىڭ دەپنە مۇراسىمىدىكىدەك داغدۇغىلىق دەپنە قىلدى .سارە ناھايىتى ئېسىل ۋە گۈزەل كىيىملەر بىلەن دەپنە قىلىندى. 14سام ئۇنىڭ جەسەت ساندۇقىدا ،ئوغۇللىرى ئەبەر ۋە ئابىمەلەك ،ئانار ،ئاشكول ۋە مامرە قاتارلىقلر بىلەن بىللە تۇراتتى .يەردىكى بارلىق چوڭلر ئۇنىڭ جەسەت ساندۇقىنىڭ كەينىدىن ماڭدى. 15سارە بىر يۈز يىگىرمە يەتتە يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ئالەمدىن ئۆتتى .ئىبراھىم قاتتىق ۋە قاتتىق ماتەم تۇتۇپ ،يەتتە كۈن ماتەم تۇتتى. 16سارە ئۈچۈن پۈتۈن يۇرت ئاھالىسى ئىبراھىم بىلەن ئۇنىڭ ئوغلى ئىسھاققا تەسەللى بەردى. 17ئۇلرنىڭ قايغۇ-ھەسرەت كۈنلىرى ئۆتۈپ كەتكەندىن كېيىن ،ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاقنى پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ۋە كۆرسەتمىلىرىنى ئۆگىنىش ئۈچۈن سام بىلەن ئەبەرنىڭ ئۆيىگە ئەۋەتتى .ئىبراھىم ئۇ يەردە ئۈچ يىل تۇردى. 18شۇ چاغدا ،ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،بەئەرشەباغا قايتىپ كەتتى .ئىبراھىم ۋە ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى بەئەرشەبادا قالدى. 19شۇ يىلى فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەك 193يېشىدا ۋاپات بولدى .ئىبراھىم ئۆز خەلقى بىلەن فىلىستىنلىكلەرنىڭ زېمىنىغا باردى . ئۇلر پۈتۈن ئائىلىنى ۋە ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتچىلىرىنى تەسەللى بەردى .ئاندىن ئۇ ئۆيىگە قايتىپ كەتتى. 20ئابىمەلەك ئۆلگەندىن كېيىن ،گېرار خەلقى ئۇنىڭ ئون ئىككى ياشلىق ئوغلى بېنمالىكنى ئېلىپ كېتىپ ،ئاتىسىنىڭ ئورنىغا ياتقۇزدى. 21ئۇلر ئۇنىڭغا ئاتىسىنىڭ ئىسمى بىلەن ئابىمەلەك دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى گېراردا بۇنداق قىلىش ئادىتى بار ئىدى .ئابىمەلەك ئاتىسى ئابىمەلەكنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولۇپ ،تەختكە ئولتۇردى. 22ھاراننىڭ ئوغلى لۇتمۇ ئىسھاقنىڭ ئوتتۇز توققۇزىنچى يىلى ئالەمدىن ئۆتتى .لۇت جەمئىي بىر يۈز قىرىق يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 23لۇتنىڭ قىزلىرىدىن تۇغۇلغان ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە :تۇنجىسىنىڭ ئىسمى موئاب ،يەنە بىرىنىڭ ئىسمى بېنامى ئىدى. 24لۇتنىڭ ئىككى ئوغلى كەنئان زېمىنىدىن ئۆيلىنىپ ،ئۇلرغا بال تۇغدى .موئابنىڭ ئەۋلدلىرى ئېد ،مايون ،تارسۇس ۋە كانۋىل بولۇپ ،بۇ تۆت ئوغۇل ھازىرغىچە موئابنىڭ ئاتا-بوۋىلىرى. 25لۇتنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ بارلىق ئائىلىلىرى ئۆزلىرى يېقىنلشقان جايلرغا كۆچۈپ باردى ،چۈنكى ئۇلر كۆپىيىپ ،مول ھوسۇل بەردى. 26ئۇلر ئۆزلىرى تۇرغان زېمىندا ئۆزلىرىگە شەھەر سالدى ۋە قۇرغان شەھەرلىرىنىڭ ناملىرىنى ئۆزلىرىنىڭ ئىسىملىرى بىلەن ئاتاپ قويدى. 38
ياشېر
27ئىبراھىمنىڭ ئىنىسى تەراھنىڭ ئوغلى ناھور ئىسھاقنىڭ قىرىقىنچى يىلىدا ئالەمدىن ئۆتتى .ناھور جەمئىي 172يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ھارانغا دەپنە قىلىندى. 28ئىبراھىم ئىنىسىنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،قايغۇرۇپ ،ئىنىسى ئۈچۈن نۇرغۇن كۈنلەر قايغۇردى. 29ئىبراھىم ئۆي ئىشلىرىغا بۇيرۇق بېرىش ئۈچۈن باش خىزمەتچىسى ئەلىئېزەرنى چاقىرتتى .ئەلىئېزەر ئۇنىڭ ئالدىغا كېلىپ تۇردى. 30ئىبراھىم ئۇنىڭغا« :مەن قېرىپ قالدىم ،ئۆلۈم كۈنىمنى بىلمەيمەن ،چۈنكى ياشىم چوڭىيىپ كەتتى .ئەمدى ئورنىڭدىن تۇر ،بۇ يەردىن ،بۇ زېمىندىن ،بىز ياشاۋاتقان كەنئانلىقلرنىڭ قىزلىرىدىن ئوغلۇمغا ئايال ئالما »،دېدى. 31لېكىن مېنىڭ يۇرتۇمغا ،تۇغۇلغان يېرىمغا بېرىپ ،ئوغلۇمغا ئۇ يەردىن بىر ئايال ئېلىڭ .ئاسمان-زېمىننىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى مېنى ئاتامنىڭ ئۆيىدىن ئېلىپ چىقىپ ،بۇ يەرگە ئېلىپ كەلدى .ئۇ ماڭا« :بۇ زېمىننى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا مەڭگۈ مىراس قىلىپ بېرىمەن »دېگەنىدى . ئۇ سېنىڭ ئالدىڭدا پەرىشتىسىنى ئەۋەتىپ ،سېنىڭ يولۇڭنى ئوڭ قىلىدۇ .شۇنداق قىلساڭ ،سەن ئوغلۇمغا مېنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىمدىن ۋە ئاتامنىڭ ئۆيىدىن بىر ئايال ئېلىپ كېلىسەن. 32چاكار خوجايىنى ئىبراھىمغا جاۋاب بېرىپ« :مەن سېنىڭ تۇغۇلغان يېرىڭغا ،ئاتاڭنىڭ ئۆيىگە بېرىپ ،ئوغلۇڭغا ئۇ يەردىن بىر ئايال ئېلىپ كېلىمەن .ئەگەر ئۇ ئايال ماڭا ئەگىشىپ بۇ يەرگە كېلىشنى خالىمىسا ،ئوغلۇڭنى سېنىڭ تۇغۇلغان يېرىڭگە قايتۇرۇپ كېتەيمۇ؟ »دېدى. 33ئىبراھىم ئۇنىڭغا« :ئوغلۇمنى بۇ يەرگە قايتا ئېلىپ كەلمە ،چۈنكى مەن ئالدىدا مېڭىپ كەلگەن پەرۋەردىگار پەرىشتىسىنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئەۋەتىپ ،يولۇڭنى ئوڭ قىلىدۇ »،دېدى. 34ئەلىئېزەر ئىبراھىمنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .ئەلىئېزەر بۇ ئىش توغرىسىدا خوجايىنى ئىبراھىمغا قەسەم قىلدى .ئەلىئېزەر ئورنىدىن تۇرۇپ ،خوجايىنىنىڭ تۆگىلىرىدىن ئون تۆگىنى ۋە خوجايىنىنىڭ خىزمەتچىلىرىدىن ئون ئادەمنى ئېلىپ ،ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاققا ئايال ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن ئىبراھىم بىلەن ناھورنىڭ شەھىرى ھارانغا باردى .ئۇلر كەتكەندىن كېيىن ،ئىبراھىم سام بىلەن ئەبەرنىڭ ئۆيىگە ئادەم ئەۋەتتى ، ئۇلر ئۇ يەردىن ئوغلى ئىسھاقنى ئېلىپ كەلدى. 35ئىسھاق ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە ،بەئەرشەباغا قايتىپ كەلدى ،ئەلىئەزەر ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ھارانغا كېلىپ ،شەھەردىكى سۇ مەنبەسىنىڭ يېنىدا تۇردى .ئۇ تۆگىلىرىنى سۇ بويىدا چۆكتۈردى ۋە ئۇلر شۇ يەردە قالدى. 36ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئەلىئېزەر دۇئا قىلىپ« :ئى خوجايىنىم ئىبراھىمنىڭ خۇداسى ،بۈگۈن ماڭا تېزراق يول كۆرسىتىڭ ،خوجايىنىمغا مېھرىبانلىق قىلىڭ ،خوجايىنىمنىڭ ئوغلىغا ئۇنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىدىن بىر ئايال تېپىپ بېرىڭ »دېدى. 37پەرۋەردىگار ئۆزىنىڭ خىزمەتكارى ئىبراھىمنىڭ ھەققى ئۈچۈن ئەلىئېزەرنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى .ئۇ ئىبراھىمنىڭ ئىنىسى ناھورنىڭ ئايالى مىلكانىڭ ئوغلى بېتۇئېلنىڭ قىزى بىلەن كۆرڭشتى .ئەلىئېزەر ئۇنىڭ ئۆيىگە كەلدى. 38ئەلىئېزەر ئۇلرغا ئۆزىنىڭ بارلىق ئەندىشىلىرىنى ،ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئىكەنلىكىنى سۆزلەپ بەردى ،ئۇلر ئۇنىڭدىن ئىنتايىن خۇشال بولدى. 39ئۇلر بۇ ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇرغان پەرۋەردىگارغا مەدھىيە ئوقۇپ ،ئۇنىڭغا بېتۇئېلنىڭ قىزى رىبەكانى ئىسھاققا خوتۇنلۇققا بەردى. 40قىزنىڭ چىرايى ناھايىتى چىرايلىق بولۇپ ،پاك قىز ئىدى ،رىبېككا بولسا ئون ياشلىق قىز ئىدى. 41بېتۇئېل ،لبان ۋە ئۇنىڭ بالىلىرى شۇ كۈنى كەچتە زىياپەت ئۆتكۈزدى .ئەلىئېزەر ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى شۇ كۈنى كەچتە ئۇ يەردە يەپ- ئىچىپ ،خۇشال-خۇرام بولدى. 42ئەلىئېزەر ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۆزى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن ئەرلەر بېتۇئېلنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىنى چاقىرىپ« :مېنى خوجايىنىمنىڭ يېنىغا قويۇپ بېرىڭلر »دېدى .ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،رىبېككا بىلەن ئۇنىڭ ئىنىسى ،ئۇزنىڭ قىزى دېبورانى ئۇزىتىپ قويدى . ئۇلر ئۇنىڭغا ئالتۇن-كۈمۈش ،قۇللر ۋە دېكورا بېرىپ ،ئۇنىڭغا بەخت تىلىدى. 43ئۇلر ئەلىئېزەرنى ئادەملىرى بىلەن يولغا سالدى ،خىزمەتكارلر رىبېككانى ئېلىپ كەتتى ،ئۇ كەنئان زېمىنىغا ،خوجايىنىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەتتى. 44ئىسھاق رىبەقانى ئېلىپ ،ئۇنى ئۆيلەندڭردى .ئىسھاق رىبەقانى چېدىرغا باشلپ كىردى. 45ئىسھاق قىرىق ياشقا كىرگەندە ،تاغىسى بېتۇئېلنىڭ قىزى رىبېككانى خوتۇنلۇققا ئالدى. 25باب1ئىبراھىم قېرىپ قالغان ۋاقتىدا يەنە بىر ئايال ئالدى .ئۇنىڭ ئىسمى كەتۇرا بولۇپ ،ئۇ كەنئان زېمىنىدىن ئىدى. 2ئۇ ئۇنىڭغا زىمران ،يوقشان ،مېدان ،مىديان ،ئىشباق ۋە شۇئاخ ئىسىملىك ئالتە ئوغۇل تۇغۇپ بەردى .زىمراننىڭ ئوغۇللىرى ئابىخېن ، مولىخ ۋە نارىم ئىدى. 3يوكشاننىڭ ئوغۇللىرى شېبا ۋە دېدان ،مېداننىڭ ئوغۇللىرى ئامىدا ،يوئاب ،گوچى ،ئېلىشا ۋە نوتاك؛ مىدياننىڭ ئوغۇللىرى ئەفاھ ،ئەفەر ، كانوخ ،ئابىدا ۋە ئېلداھ ئىدى. 4ئىشباقنىڭ ئوغۇللىرى ماكىرھ ،بېيودۇئا ۋە تاتور ئىدى. 5شۇئاخنىڭ ئوغۇللىرى بىلداد ،مامداد ،مۇنان ۋە مېبان بولۇپ ،بۇلرنىڭ ھەممىسى ئىبرانىي ئىبراھىمغا تۇغۇپ بەرگەن كەنئانلىق كېتۇراھنىڭ ئەۋلدلىرىدۇر. 6ئىبراھىم بۇلرنىڭ ھەممىسىنى يولغا سېلىپ ،ئۇلرغا سوۋغاتلرنى بەردى .ئۇلر ئوغلى ئىسھاقتىن ئايرىلىپ ،ئۆزلىرى ياشايدىغان جايغا كۆچۈپ كەتتى. 7بۇلرنىڭ ھەممىسى شەرق تەرەپتىكى تاغقا بېرىپ ،ئۆزلىرىگە ئالتە شەھەر سالدى .ئۇلر ھازىرغىچە شۇ يەردە تۇرىدۇ. 8لېكىن شېبا ۋە دېداننىڭ ئەۋلدلىرى ،يەنى يوكشاننىڭ ئەۋلدلىرى ئۆز ئەۋلدلىرى بىلەن بىللە ئۆز شەھەرلىرىدە قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە تۇرمىدى .ئۇلر بۈگۈنگىچە كۆچۈپ ،چۆل-باياۋانلردا چېدىر تىكىپ ياشىدى. 39
ياشېر
9ئىبراھىمنىڭ ئوغلى مىدياننىڭ ئەۋلدلىرى كۇش زېمىنىنىڭ شەرق تەرىپىگە باردى .ئۇلر شەرق تەرىپىدىكى چوڭ بىر ۋادىنى تاپتى .ئۇلر شۇ يەردە تۇرۇپ ،بىر شەھەر قۇرۇپ ،شۇ يەردە ئولتۇراقلشتى .بۇ شەھەر ھازىرغىچە مىديان زېمىنى. 10مىديانلر ئۆزى ۋە ئۇنىڭ بەش ئوغلى ،شۇنداقل ئۇنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى بىلەن بىنا قىلغان شەھەردە ياشىدى. 11مىدياننىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئىسىملىرى ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىدىكى ئىسىملىرى بولۇپ ،ئۇلر ئېفا ،ئېفېر ،كانوخ ،ئابىدا ۋە ئېلداھ ئىدى. 12ئېفانىڭ ئوغۇللىرى مېتاك ،مېشار ،ئاۋى ۋە تىزانۋا ،ئېفەرنىڭ ئوغۇللىرى ئەفرھن ،زۇر ،ئەلىرۇن ۋە مېدىن ،كانوخنىڭ ئوغۇللىرى رېئۇئېل ،رېكېم ،ئازى ،ئەليوشۇب ۋە ئالد ئىدى. 13ئابىدانىڭ ئوغۇللىرى چۇر ،مېلۇد ،كېرۇرى ،مولچى؛ ئېلدانىڭ ئوغۇللىرى مىكېر ،رېبا ،مالكىيا ۋە گابول ئىدى .بۇلر مىديانلرنىڭ ئائىلىلىرى بويىچە ئىسىملىرى ئىدى .كېيىن مىديانلرنىڭ ئائىلىلىرى مىديان زېمىنىغا تارقالدى. 14سارەنىڭ دېدەك ھاجەر ئىبراھىمغا تۇغۇپ بەرگەن ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە. 15ئىسمائىل مىسىردىن بىر ئايال ئالدى .ئۇنىڭ ئىسمى رىباھ ،يەنى مېرىباھ ئىدى. 16رىباھ ئىسمائىل نېبايوتقا كېدار ،ئادبېل ،مىبسام ۋە ئۇلرنىڭ سىڭلىسى بوسماتنى تۇغۇپ بەردى. 17ئىسمائىل ئايالى رىباھنى تاشلىۋەتتى .رىباھ ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ ،مىسىرغا ،ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە قايتىپ كەتتى .ئۇ يەردە ياشىدى .چۈنكى ئۇ ئىسمائىلنىڭ ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ئىبراھىمنىڭ نەزىرىدە ناھايىتى يامان ئىدى. 18كېيىن ئىسمائىل كەنئان زېمىنىدىن مالكۇت ئىسىملىك بىر ئايال ئالدى .ئۇ ئۇنىڭغا نىشما ،دۇما ،ماسا ،چاداد ،تېما ،يېتۇر ،نافىش ۋە كېدما ئىسىملىك ئوغۇللرنى تۇغدى. 19بۇلر ئىسمائىلنىڭ ئوغۇللىرى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى ئۆز مىللىتى بويىچە ئون ئىككى باشلىق بولۇپ ،ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرى كېيىن تارقىلىپ كەتتى .ئىسمائىل بالىلىرىنى ،تاپقان بارلىق مال-مۈلكىنى ،ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ جانلىرىنى ۋە ئۆزىگە تەۋە بارلىق نەرسىلەرنى ئېلىپ ، ئۆزلىرى ياشايدىغان جايغا باردى. 20ئۇلر پاران چۆلىگە يېقىن جايدا ئولتۇراقلشتى .ئۇلرنىڭ ماكانى مىسىرنىڭ ئالدى تەرىپىدىكى ھاۋىلدىن ئاسسۇرغا بارىدىغان يولنىڭ ئالدى تەرىپىدىكى شۇرغىچە بولغان جايلر ئىدى. 21ئىسمائىل ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى بۇ زېمىندا ياشىدى .ئۇلرنىڭ بالىلىرى كۆپىيىپ ،كۆپەيدى. 22ئىسمائىلنىڭ تۇنجى ئوغلى نېبايوتنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :مېند ،سېند ،مايون؛ كېدارنىڭ ئوغۇللىرى ئاليون ،كەزەم ، خاماد ۋە ئېلى. 23ئادبېلنىڭ ئوغۇللىرى خاماد ۋە يابىن ،مىبسامنىڭ ئوغۇللىرى ئوبادىيا ،ئەبېدمەلەك ۋە يەئۇش بولۇپ ،بۇلر ئىسمائىلنىڭ ئايالى رىباھنىڭ ئەۋلدلىرىدۇر. 24ئىسمائىلنىڭ ئوغلى مىشمانىڭ ئوغۇللىرى شامۇئا ،زەكەرىيون ۋە ئوبېد؛ دۇمانىڭ ئوغۇللىرى كەزېد ،ئېلى ،ماخماد ۋە ئامېد ئىدى. 25ماسانىڭ ئوغۇللىرى :مېلون ،مۇل ۋە ئەبىدادھن؛ چادادنىڭ ئوغۇللىرى :ئازۇر ،مىنزار ۋە ئەبدمەلېخ؛ تېمانىڭ ئوغۇللىرى :سېئىر ،سادھن ۋە ياكول. 26يېتۇرنىڭ ئوغۇللىرى مېرىت ،يايىش ،ئاليو ۋە پاچوت؛ نافىشنىڭ ئوغۇللىرى ئەبېد-تامېد ،ئابىياساف ۋە مىر؛ كېدمانىڭ ئوغۇللىرى كەلىپ ، تاكتى ۋە ئومىر بولۇپ ،بۇلر ئىسمائىلنىڭ ئايالى مالچۇتنىڭ ئەۋلدلىرى ئىدى. 27بۇلرنىڭ ھەممىسى ئۆز ئەۋلدلىرى بويىچە ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرى بولۇپ ،ئۇلر ھازىرغىچە ئۆزلىرى قۇرغان شەھەرلەردە ياشاپ كەلگەن. 28ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ ئايالى بېتۇئېلنىڭ قىزى رىبەكا شۇ چاغلردا تۇغماس ئىدى ،ئۇنىڭ بالىسى يوق ئىدى .ئىسھاق ئاتىسى بىلەن كەنئان زېمىنىدا تۇراتتى .پەرۋەردىگار ئىسھاق بىلەن بىللە ئىدى .نۇھنىڭ نەۋرىسى ،سامنىڭ ئوغلى ئارپاخشاد ئىسھاقنىڭ ھاياتىنىڭ قىرىق سەككىزىنچى يىلىدا ئالەمدىن ئۆتتى .ئارپاخشاد جەمئىي 438يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 26باب1ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ ھاياتىنىڭ ئەللىك توققۇزىنچى يىلىدا ،ئايالى رىبەقا يەنىل تۇغماس ئىدى. 2رىبەقا ئىسھاققا« :ئى رەببىم ،مەن سېنىڭ ئاناڭ سارەنىڭ تۇغماس ئىكەنلىكىنى ئاڭلىدىم ،ئاتاڭ ئىبراھىم ئۇنىڭغا دۇئا قىلىپ ،سارە ئۇنىڭدىن ھامىلىدار بولغانغا قەدەر. 3ئەمدى ئورنىڭلردىن تۇرۇپ ،خۇداغا دۇئا قىلىڭلر ،ئۇ دۇئايىڭلرنى ئاڭليدۇ ۋە بىزنى ئۆز رەھمىتى بىلەن ئەسلەيدۇ. 4ئىسھاق ئايالى رىبەقاغا جاۋاب بېرىپ« :ئىبراھىم مېنىڭ ئەۋلدلىرىمنى كۆپەيتىشىم ئۈچۈن خۇداغا دۇئا قىلدى ،شۇڭا بۇ تۇغماسلىق سەندىن كېلىپ چىقىشى كېرەك »دېدى. 5رىبەكا ئۇنىڭغا« :ئەمدى سەنمۇ ئورنىڭدىن تۇرۇپ دۇئا قىل ،پەرۋەردىگار سېنىڭ دۇئايىڭنى ئاڭلپ ،ماڭا بال ئاتا قىلسۇن »دېدى .ئىسھاق ئايالىنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالدى .ئىسھاق بىلەن ئايالى ئورنىدىن تۇرۇپ ،دۇئا قىلىش ۋە پەرۋەردىگارنى ئىزدەش ئۈچۈن مورىيا زېمىنىغا باردى .ئۇلر ئۇ يەرگە يېتىپ كەلگەندە ،ئىسھاق ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئايالىنىڭ تۇغماس بولغانلىقى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى. 6ئىسھاق ئېيتتى« :ئى ئاسمان-زېمىننىڭ خۇداسى پەرۋەردىگار ،سېنىڭ مېھرىبانلىقىڭ ۋە رەھمىتىڭ يەر يۈزىگە تولۇپ تاشقان !سەن ئاتامنى ئاتىسىنىڭ ئۆيىدىن ۋە تۇغۇلغان يېرىدىن ئېلىپ چىقىپ ،بۇ زېمىنغا ئېلىپ كەلدىڭ ۋە ئۇنىڭغا« :بۇ زېمىننى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن » دېگەن ئىدىڭ .سەن ئۇنىڭغا ۋەدە بېرىپ ،ئۇنىڭغا« :مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلر ۋە دېڭىز قۇملىرىدەك كۆپەيتىمەن »دەپ ۋەدە بەرگەن ئىدىڭ .ئەمدى ئاتامغا ئېيتقان سۆزلىرىڭ راست بولىدۇ. 7سەن بىزنىڭ خۇدايىمىز پەرۋەردىگارسەن ،سەن بىزگە ۋەدە قىلغىنىڭدەك ،كۆزلىرىمىز ساڭا قاراپ ،بىزگە ئىنسانلرنى ئاتا قىلغايسەن .سەن بىزنىڭ خۇدايىمىز پەرۋەردىگارسەن ،كۆزلىرىمىز پەقەت ساڭا قاراپ تۇرىدۇ. 40
ياشېر
8پەرۋەردىگار ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭ دۇئاسىنى قوبۇل قىلدى ،ئايالى رىبەقا ھامىلىدار بولدى. 9تەخمىنەن يەتتە ئايدىن كېيىن ،ئۇنىڭ قورسىقىدىكى بالىلر بىر-بىرى بىلەن ئېلىشىپ ،ئۇلرنىڭ سەۋەبىدىن چارچاپ كەتكەنلىكى ئۇنى قاتتىق ئازابلندۇردى .ئۇ شۇ چاغدىكى پۈتۈن ئاياللردىن« :سىلەرنىڭ بېشىڭلرغا كەلگەن ئىش مېنىڭ بېشىمغا كەلدىمۇ؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :ياق »دېدى. 10ئۇ ئۇلرغا« :نېمىشقا يەر يۈزىدىكى ئاياللر ئىچىدە مەن يالغۇز قالدىم؟ »دېدى .ئۇ بۇ ئىش ئۈچۈن پەرۋەردىگاردىن ياردەم سوراش ئۈچۈن مورىيا زېمىنىغا باردى .ئۇ سام ۋە ئۇنىڭ ئوغلى ئەبېرنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلردىن بۇ ئىش ئۈچۈن پەرۋەردىگاردىن ياردەم سوراشنى تەلەپ قىلدى. 11ئۇ يەنە ئىبراھىمدىن بېشىغا كەلگەن بارلىق ئىشلر توغرىسىدا پەرۋەردىگاردىن سوراپ بېقىشنى ئۆتۈندى. 12ئۇلرنىڭ ھەممىسى بۇ ئىش توغرىسىدا پەرۋەردىگاردىن سوراپ ،ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىنى ئېلىپ كەلدى ۋە« :سېنىڭ قورسىقىڭدا ئىككى بال بار ،ئۇلردىن ئىككى مىللەت پەيدا بولىدۇ ،بىر مىللەت يەنە بىرىدىن كۈچلۈك بولىدۇ ،چوڭى كىچىكىگە خىزمەت قىلىدۇ »دېدى. 13ئۇنىڭ تۇغۇت ۋاقتى توشقاندا ،ئۇ تىزلىنىپ ئولتۇرۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا ئېيتقانلىرى بويىچە ،قورسىقىدا ئىككىز ئوغۇل بارلىقىنى كۆردى. 14تۇنجىسى قىزارىپ ،پۈتۈن بەدىنى تۈكلۈك كىيىمگە ئوخشاش قىزاردى .پۈتۈن خەلق ئۇنىڭغا ئەساۋ دەپ ئىسىم قويدى« .بۇ بال ئانا قورسىقىدا تۇغۇلدى». 15ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇنىڭ ئىنىسى تۇغۇلدى .ئۇ ئەساۋنىڭ تاپىنىنى چىڭ تۇتۇۋالغانلىقتىن ،ئۇنىڭ ئىسمىنى ياقۇپ قويدى. 16ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق ئاتمىش ياشقا كىرگەندە ئۇلرغا ئوغۇل تۇغدى. 17بالىلر 15ياشقا كىرگەندە چوڭ بولۇپ ،ئىنسانلر ئارىسىغا كىردى .ئەساۋ ئالدامچى ،ئالدامچى ،دال ئوۋچىسى ئىدى .ياقۇپ بولسا مۇكەممەل ۋە دانا ئادەم بولۇپ ،چېدىرلردا ياشايتتى ،پادىلرنى بېقىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ كۆرسەتمىلىرىنى ۋە ئاتىسى بىلەن ئانىسىنىڭ ئەمرلىرىنى ئۆگىنەتتى. 18ئىسھاق ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر خۇدانىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئاتىسى ئىبراھىمنىڭ يېنىدا ،كەنئان زېمىنىدا ياشىدى. 19ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسمائىل بالىلىرى ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق مال-مۈلكى بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلر ئۇ يەرگە قايتىپ ،ھاۋىلھ زېمىنىغا باردى ۋە ئۇ يەردە ئولتۇراقلشتى. 20ئىبراھىمنىڭ كېنىزەكلىرىنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى شەرققە كۆچۈپ كەتتى ،چۈنكى ئىبراھىم ئۇلرنى ئوغلىدىن ئايرىۋېتىپ ،ئۇلرغا سوۋغاتلرنى بەرگەنىدى ،ئۇلر كېتىپ قالدى. 21ئىبراھىم ئۆزىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى ۋە بارلىق خەزىنىلىرىنى ئوغلى ئىسھاققا بەردى. 22ئۇ ئۇنىڭغا« :سەن پەرۋەردىگارنىڭ ئاسمان ۋە زېمىندىكى خۇدا ئىكەنلىكىنى ،ئۇنىڭدىن باشقا خۇدا يوقلۇقىنى بىلمەمسەن ۋە چۈشەنمەمسەن؟ »دەپ بۇيرۇدى. 23ئۇ مېنى ئاتامنىڭ ئۆيىدىن ،تۇغۇلغان يۇرتۇمدىن ئېلىپ چىقىپ ،يەر يۈزىدىكى بارلىق خۇشاللىقلرنى ماڭا بەردى ،مېنى رەزىللەرنىڭ مەسلىھەتلىرىدىن قۇتقۇزدى ،چۈنكى مەن ئۇنىڭغا تايانغان ئىدىم. 24ئۇ مېنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەلدى ۋە ئۇر كاسدىمدىن قۇتقۇزدى .ئۇ ماڭا« :مەن بۇ زېمىنلرنىڭ ھەممىسىنى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن . ئۇلر مېنىڭ ئەمرلىرىمگە ،نىزاملىرىمغا ۋە ساڭا بۇيرۇغان ۋە مەن ئۇلرغا بۇيرۇغان ھۆكۈملىرىمگە ئەمەل قىلسا ،بۇ زېمىنلرنى مىراس قىلىدۇ »دېدى. 25ئوغلۇم ،ئەمدى مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سال ،پەرۋەردىگار خۇدايىڭنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىل ،مەن ساڭا بۇيرۇغان ئەمرلەرگە ئەمەل قىل .توغرا يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلما .شۇنداق قىلساڭ ،ئۆزڭڭ ۋە ئەۋلدلىرىڭ مەڭگۈ ياخشى ياشايدۇ. 26پەرۋەردىگارنىڭ مۆجىزىلىرىنى ۋە بىزگە كۆرسەتكەن مېھرىبانلىقىنى ،بىزنى دڭشمەنلىرىمىزنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغانلىقىنى ۋە پەرۋەردىگار خۇدايىمىز ئۇلرنى قولىمىزغا چۈشۈرگەنلىكىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ .شۇڭا مەن ساڭا بۇيرۇغان بارلىق ئەمرلەرگە ئەمەل قىل ، خۇدانىڭ ئەمرلىرىدىن يۈز ئۆرڭمە ،ئۇنىڭدىن باشقا ھېچكىمگە ئىبادەت قىلما .شۇنداق قىلساڭ ،ئۆزڭڭ ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بەخت-سائادەت ئېلىپ كېلىدۇ. 27سەن بالىلىرىڭغا ۋە ئەۋلدلىرىڭغا پەرۋەردىگارنىڭ كۆرسەتمىلىرىنى ۋە ئەمرلىرىنى ئۆگىتىڭ ،ئۇلرغا توغرا يولنى ئۆگىتىڭ ،شۇنداق قىلساڭلر ئۇلر مەڭگۈ بەختلىك ياشايدۇ. 28ئىسھاق ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ« :مەن پەرۋەردىگارنىڭ ئەمرلىرىنى ئادا قىلىمەن ،پەرۋەردىگار خۇدامنىڭ ئەمرلىرىدىن ھەرگىز چەتنىمەيمەن ،ئۇنىڭ ماڭا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئىجرا قىلىمەن »دېدى .ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاققا ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا بەخت ئاتا قىلدى .ئىبراھىم ياقۇپقا پەرۋەردىگارنىڭ تەلىمىنى ۋە ئۇنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى. 29ئىبراھىم ئالەمدىن ئۆتتى .ئىسھاقنىڭ ئوغۇللىرى ياقۇپ بىلەن ئەساۋنىڭ ھاياتىنىڭ 15-يىلى ئىدى .ئىبراھىم 175يىل ئۆمۈر كۆردى .ئۇ ياشىنىپ ،تويۇپ ،ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ يېنىغا كەتتى .ئوغۇللىرى ئىسھاق بىلەن ئىسمائىل ئۇنى دەپنە قىلدى. 30كەنئان خەلقى ئىبراھىمنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،پادىشاھلىرى ،ئەمەلدارلىرى ۋە بارلىق ئادەملىرى بىلەن بىللە ئىبراھىمنى دەپنە قىلىشقا كەلدى. 31ھاران زېمىنىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ،ئىبراھىم ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ،بارلىق ئاقسۆڭەكلەر ،كاتتىلر ۋە ئىبراھىمنىڭ كېنىزەكلىرىدىن تۇغۇلغان ئوغۇللىرى ئىبراھىمنىڭ ۋاپات بولغانلىقىنى ئاڭلپ ،ئىبراھىمنىڭ مېھرىبانلىقىغا جاۋاب قايتۇرۇپ ،ئوغلى ئىسھاققا تەسەللى بەردى . ئۇلر ئىبراھىمنى خىتلىق ئەفرھن ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىدىن قەبرىستانلىق ئۈچۈن سېتىۋالغان ئۆڭكۈرگە دەپنە قىلدى. 32كەنئاننىڭ بارلىق ئاھالىلىرى ۋە ئىبراھىمنى تونۇيدىغانلرنىڭ ھەممىسى ئىبراھىم ئۈچۈن پۈتۈن بىر يىل يىغلىدى .ئەر-ئاياللر ئىبراھىم ئۈچۈن قايغۇردى. 41
ياشېر
33بارلىق كىچىك بالىلر ۋە پۈتۈن يۇرت ئاھالىسى ئىبراھىم ئۈچۈن يىغلىدى .چۈنكى ئىبراھىم ئۇلرغا ياخشى مۇئامىلە قىلغان ،خۇداغا ۋە ئىنسانلرغا ئادىل مۇئامىلە قىلغان ئىدى. 34ئىبراھىمغا ئوخشاش خۇدادىن قورقىدىغان ئادەم چىقمىدى .چۈنكى ئۇ ياش ۋاقتىدىن باشلپ خۇدادىن قورققان ،پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلغان ۋە بالىلىقىدىن تارتىپ ۋاپات بولغۇچە ھاياتىنىڭ ھەممە يولىدا ماڭغان. 35پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولۇپ ،ئۇنى نىمرھد ۋە ئۇنىڭ خەلقىنىڭ مەسلىھەتچىلىكىدىن قۇتقۇزدى .ئۇ ئېلمنىڭ تۆت پادىشاھى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى مەغلۇپ قىلدى. 36ئۇ يەر يۈزىدىكى بارلىق بالىلرنى خۇداغا خىزمەت قىلىشقا چاقىردى ،ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ئۆگەتتى ۋە ئۇلرنى پەرۋەردىگارنى تونۇتتى. 37ئۇ بىر باغچا ياساپ ،ئۇ يەردە ئۈزڭمزارلىق تىكتى .ئۇ ھەمىشە چېدىرىدا يەر يۈزىدىن ئۆتكەنلەرگە يېمەك-ئىچمەك تەييارلپ ،ئۇلرنىڭ ئۆيىدە تويغۇزۇپ ياشىشىغا شارائىت يارىتىپ بېرەتتى. 38پەرۋەردىگار خۇدا ئىبراھىم سەۋەبىدىن پۈتۈن يەر يۈزىنى قۇتقۇزدى. 39ئىبراھىم ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،خۇدا ئۇنىڭ ئوغلى ئىسھاق ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا بەخت ئاتا قىلدى .پەرۋەردىگار ئىسھاق بىلەن بىللە بولدى ،چۈنكى ئىسھاق ئاتىسى ئىبراھىمغا بۇيرۇغاندەك پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلدى .ئاتىسى بۇيرۇغان توغرا يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلمىدى. 27باب1ئىبراھىم ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئەساۋ دائىم دال ئوۋلشقا چىقىپ تۇراتتى. 2بابىل پادىشاھى ئامرافېل نىمرھدمۇ كۆپ قېتىم باتۇر ئەسكەرلىرى بىلەن دال ئوۋلىرىغا باراتتى ۋە كۈندڭزى سالقىندا ئەسكەرلىرى بىلەن بىللە ئايلىنىپ يۈرەتتى. 3نىمرھد ئەساۋنى ھەر كۈنى كۆزىتىپ تۇراتتى ،چۈنكى نىمرھدنىڭ قەلبىدە ئەساۋغا بولغان ھەسەتخورلۇق پەيدا بولۇپ تۇراتتى. 4بىر كۈنى ئەساۋ ئوۋ ئوۋلش ئۈچۈن دالغا چىققاندا ،نىمرھدنىڭ ئىككى ئادىمى بىلەن چۆلدە ماڭغانلىقىنى كۆردى. 5ئۇنىڭ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرى ۋە خەلقى چۆلدە ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى ،ئەمما ئۇلر ئۇنىڭدىن يىراقلىشىپ ،ئوۋ قىلىش ئۈچۈن ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ ،ھەر خىل يوللرغا كەتتى .ئەساۋ نىمرھدنىڭ يېنىغا يوشۇرۇندى ،ئۇ چۆلدە ئۇنىڭ ئۈچۈن يوشۇرۇنۇپ يۈردى. 6نىمرھد ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ئۇنى تونۇمايتتى .نىمرھد ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى كۈننىڭ سالقىن ۋاقتىدا دالدا ئايلىنىپ ،ئادەملىرىنىڭ قەيەردىن ئوۋ ئوۋلۋاتقانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن دائىم دالدا يۈرەتتى. 7نىمرھد ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن ئىككى ئادەم ئۇلر تۇرغان يەرگە كەلگەندە ،ئەساۋ تۇيۇقسىز قېچىپ ،قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ئالدىراپ ، نىمرھدنىڭ يېنىغا يۈگۈرڭپ بېرىپ ،ئۇنىڭ بېشىنى كېسىۋەتتى. 8ئەساۋ نىمرھد بىلەن بىللە كەلگەن ئىككى ئادەم بىلەن قاتتىق ئۇرۇشتى .ئۇلر نىمرھدنى چاقىرغاندا ،ئەساۋ ئۇلرغا قاراپ بۇرۇلۇپ ،قىلىچ بىلەن ئۇلرنى ئۆلتۈردى. 9نىمرھدنىڭ چۆلگە كەتكەن بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرى بۇ ۋاقىر-چۇرۇقنى يىراقتىن ئاڭلىدى ،ئۇلر ئۇ ئىككى ئادەمنىڭ ئاۋازىنى تونۇپ ، سەۋەبىنى بىلىش ئۈچۈن يۈگۈرڭپ باردى .ئۇلر پادىشاھلىرى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن ئىككى ئادەمنىڭ چۆلدە ئۆلۈك ياتقانلىقىنى كۆردى. 10ئەساۋ نىمرھدنىڭ باتۇر ئەسكەرلىرىنىڭ يىراقتىن كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ قېچىپ قۇتۇلدى .ئەساۋ نىمرھدنىڭ ئاتىسى نىمرھدقا مىراس قىلىپ بەرگەن ،نىمرھد پۈتۈن زېمىننى بويسۇندۇرغان قىممەتلىك كىيىملىرىنى ئېلىپ ،ئۆيىگە قېچىپ كىرىپ يوشۇرۇپ قويدى. 11ئەساۋ نىمرھدنىڭ ئادەملىرىدىن قېچىپ ،كىيىملىرىنى ئېلىپ شەھەرگە يۈگۈرڭپ كىردى .ئۇ جېدەلدىن چارچاپ ،ھالىدىن كەتكەن ھالدا ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە قايتىپ كەلدى .ئۇ قايغۇ-ھەسرەتتىن ئۆلۈپ كېتىش ئالدىدا تۇرغاندا ،ئاكىسى ياقۇپنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 12ئۇ ئىنىسى ياقۇپقا« :مەن بۈگۈن ئۆلۈپ كېتىمەن ،ئۇنداقتا نېمىشقا ماڭا تۇنجىلىق ھوقۇقى كېرەك؟ »دېدى .ياقۇپ بۇ ئىشتا ئەساۋغا ئەقىللىق مۇئامىلە قىلدى .ئەساۋ ئۆزىنىڭ تۇنجىلىق ھوقۇقىنى ياقۇپقا ساتتى ،چۈنكى بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئىرادىسى بىلەن بولغان ئىدى. 13ئىبراھىم خېتنىڭ ئوغۇللىرىدىن قەبرىستانلىق ئۈچۈن سېتىۋالغان ماكپېلھ ئېتىزىدىكى ئۆڭكۈردىكى ئەساۋغا تەۋە بولغان زېمىننى ياقۇپقا ساتتى .ياقۇپ بۇ زېمىننىڭ ھەممىسىنى ئىنىسى ئەساۋدىن ئۆزىگە ليىق باھادا سېتىۋالدى. 14ياقۇپ بۇلرنىڭ ھەممىسىنى بىر كىتابقا يېزىپ ،گۇۋاھچىلر بىلەن گۇۋاھلىق بېرىپ ،مۆھۈرلىدى ،كىتاب ياقۇپنىڭ قولىدا قالدى. 15كۇشنىڭ ئوغلى نىمرھد ئۆلگەندىن كېيىن ،ئۇنىڭ ئادەملىرى ئۇنى كۆتۈرڭپ ئېلىپ كېلىپ ،ئۆز شەھىرىگە دەپنە قىلدى .نىمرھد جەمئىي ئىككى يۈز ئون بەش يىل ياشاپ ،ئالەمدىن ئۆتتى. 16نىمرھد بۇ زېمىندا بىر يۈز سەكسەن بەش يىل پادىشاھلىق قىلدى .نىمرھد ئەساۋنىڭ قىلىچى بىلەن نومۇس ۋە ھاقارەت ئىچىدە ئۆلدى . ئىبراھىمنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇنىڭ ئۆلۈمىگە سەۋەب بولدى ،ئۇ چۈشىدە كۆرگەنىدى. 17نىمرھد ئۆلگەندىن كېيىن ،ئۇنىڭ پادىشاھلىقى نۇرغۇن پارچىلرغا بۆلۈندى .نىمرھد ھۆكۈمرانلىق قىلغان بارلىق زېمىنلر پادىشاھلرغا قايتۇرۇلدى .نىمرھد ئۆلگەندىن كېيىن ،پادىشاھلر بۇ زېمىنلرنى قايتۇرۇۋالدى .نىمرھد ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ئۇزۇن مەزگىل باشقا پادىشاھلرغا قۇل بولدى. 28-باب
42
ياشېر
1ئىبراھىم ۋاپات بولغان شۇ كۈنلەردە ،پەرۋەردىگار بۇ زېمىندا قاتتىق قەھەتچىلىك پەيدا قىلدى .قانان زېمىنىدا قەھەتچىلىك ئېغىرلىشىۋاتقاندا ، ئىسھاق ئاتىسى ئىبراھىمغا ئوخشاش ،مىسىرغا بېرىش ئۈچۈن ئورنىدىن تۇردى. 2شۇ كېچىسى پەرۋەردىگار ئىسھاققا كۆرڭنۈپ« :مىسىرغا بارما ،فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەكنىڭ يېنىغا بار ۋە ئاچارچىلىق تۈگىگۈچە شۇ يەردە تۇر »دېدى. 3ئىسھاق پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئورنىدىن تۇرۇپ ،گېرارغا باردى ۋە ئۇ يەردە بىر يىل تۇردى. 4ئىسھاق گېرارغا كەلگەندە ،يەرلىك خەلق ئۇنىڭ ئايالى رىبېككانىڭ چىرايلىق ئىكەنلىكىنى كۆردى .گېرار خەلقى ئىسھاقتىن ئايالى توغرىسىدا سورىغاندا ،ئىسھاق« :بۇ مېنىڭ سىڭلىم ،چۈنكى ئۇ يەرلىك خەلق ئۇنى ئايالىم دېيىشتىن قورقاتتى ،چۈنكى ئۇ بۇ ئايال سەۋەبىدىن ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتىدۇ »دېدى. 5ئابىمەلەكنىڭ ئەمەلدارلىرى پادىشاھقا بېرىپ ،ئايالنى ماختىدى ،لېكىن پادىشاھ ئۇلرغا جاۋاب بەرمىدى ،ئۇلرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى. 6لېكىن پادىشاھ ئۇلرنىڭ ئىسھاقنىڭ ئۇنى ئۆزىنىڭ سىڭلىسى دەپ ئاتىغانلىقىنى ئاڭلىغانىدى ،شۇڭا بۇنى ئىچىدە ساقلپ قويدى. 7ئىسھاق بۇ يەردە ئۈچ ئاي تۇرغاندىن كېيىن ،ئابىمەلەك دېرىزىدىن قاراپ ،ئىسھاقنىڭ ئايالى رىبەقا بىلەن ئويناۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئىسھاق پادىشاھنىڭ سىرتقى ئۆيىدە تۇراتتى ،شۇڭا ئىسھاقنىڭ ئۆيى پادىشاھنىڭ ئۆيىنىڭ قارشى تەرىپىدە ئىدى. 8پادىشاھ ئىسھاققا« :ئايالىڭنى سىڭلىم دەپ بىزگە نېمە قىلدىڭ؟ خەلق ئىچىدىكى داڭلىق كىشىلەرنىڭ بىرى ئۇنىڭ بىلەن يېقىنلىشىپ ،بىزنى گۇناھقا چۆمدڭرڭپ قويارمۇ؟ »دېدى. 9ئىسھاق ئابىمەلەككە« :مەن ئايالىمنىڭ سەۋەبىدىن ئۆلۈپ كېتىشتىن قورققانلىقىم ئۈچۈن ،ئۇ مېنىڭ سىڭلىم ،دېدىم »،دېدى. 10شۇ چاغدا ئابىمەلەك بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە كاتتىلىرىغا بۇيرۇق چۈشۈرڭپ ،ئىسھاق بىلەن ئايالى رىبەقانى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 11پادىشاھ ئۇلرغا پادىشاھلرنىڭ كىيىملىرىنى كىيدڭرڭپ ،شەھەر كوچىلىرىدا مىندڭرڭپ ،پۈتۈن مەملىكەتتە ئۇلرغا« :بۇ ئادەم ،بۇ ئۇنىڭ ئايالى ،بۇ ئادەم ياكى ئۇنىڭ ئايالىغا تەگكەن ئادەم چوقۇم ئۆلىدۇ »دەپ جاكارلىشىنى بۇيرۇدى .ئىسھاق ئايالى بىلەن پادىشاھنىڭ ئۆيىگە قايتىپ كەلدى .پەرۋەردىگار ئىسھاق بىلەن بىللە بولدى ،ئۇ داۋاملىق چوڭ بولۇپ ،ھېچ نەرسىدىن كەم بولمىدى. 12پەرۋەردىگار ئىسھاقنى ئابىمەلەكنىڭ ۋە ئۇنىڭ بارلىق قول ئاستىدىكىلەرنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشتۈردى .ئابىمەلەك ئىسھاققا ياخشى مۇئامىلە قىلدى ،چۈنكى ئابىمەلەك ئاتىسى ئىبراھىم بىلەن تۈزگەن قەسىم ۋە ئەھدىنى ئېسىدە تۇتتى. 13ئابىمەلەك ئىسھاققا« :مانا ،پۈتۈن زېمىن سېنىڭ ئالدىڭدا .سەن يۇرتۇڭغا قايتىپ كەلگۈچە ،ئۆزڭڭ خالىغان يەردە ياشا .ئابىمەلەك ئىسھاققا ئېتىز-ئېرىق ،ئۈزڭمزارلىق ۋە گېرار زېمىنىنىڭ ئەڭ ياخشى جايلىرىنى بەردى ،ئۇلر ئاچارچىلىق كۈنلىرى ئۆتۈپ كەتكۈچە ،ئىسھاققا تېرىپ ،ئورۇپ ،يەر مېۋىسىنى يېيىشى ئۈچۈن ئۇلرغا زېمىن بەردى. 14ئىسھاق ئۇ يەرگە ئۇرۇق سېلىپ ،شۇ يىلى يۈز ھەسسە ھوسۇل ئالدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا بەرىكەت بەردى. 15بۇ ئادەم بارغانسېرى كۈچىيىپ ،قوي-قويلىرى ،پادىلىرى ۋە نۇرغۇن خىزمەتكارلىرىغا ئىگە بولدى. 16ئاچارچىلىق كۈنلىرى ئاخىرلشقاندا ،پەرۋەردىگار ئىسھاققا كۆرڭنۈپ« :ئورنىڭدىن تۇر ،بۇ يەردىن چىقىپ ،ئۆز يۇرتۇڭغا ،كەنئان زېمىنىغا قايت »دېدى .ئىسھاق پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،ئۆزى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى بىلەن كەنئان زېمىنىدىكى ھىبرھنغا قايتىپ كەلدى. 17بۇنىڭدىن كېيىن ئارپاخشادنىڭ ئوغلى شېلخ ئالەمدىن ئۆتتى .بۇ ياقۇپ بىلەن ئەساۋنىڭ ھاياتىنىڭ 18-يىلى ئىدى .شېلخ جەمئىي 433يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 18ئىسھاق كىچىك ئوغلى ياقۇپنى سام بىلەن ئەبەرنىڭ ئۆيىگە ئەۋەتتى .ياقۇپ پەرۋەردىگارنىڭ كۆرسەتمىلىرىنى ئۆگەندى .ياقۇپ سام بىلەن ئەبەرنىڭ ئۆيىدە ئوتتۇز ئىككى يىل تۇردى .ئىنىسى ئەساۋ بارماقچى بولمىغاچقا ،كەتمىدى .ئۇ ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە ،كەنئان زېمىنىدا قالدى. 19ئەساۋ ھەمىشە دال ئوۋلپ يۈرەتتى ،ئەساۋمۇ شۇنداق قىلتتى. 20ئەساۋ ئالدامچى ۋە ئالدامچى ئادەم بولۇپ ،ئىنسانلرنىڭ قەلبىنى قوغلپ ،ئۇلرنى ئالدايتتى .ئەساۋ دالدا باتۇر ئادەم بولۇپ ،ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ ،ئادەتتىكىدەك ئوۋ ئوۋلپ ،سېئىر دالىغا ،يەنى ئېدھمغا يېتىپ كەلدى. 21ئۇ سېئىر زېمىنىدا بىر يىل تۆت ئاي تۇرۇپ ،دال ئوۋلىدى. 22ئەساۋ سېئىر زېمىنىدا كەنئانلىق بىر كىشىنىڭ قىزىنى كۆردى .ئۇنىڭ ئىسمى يېھۇدىت ئىدى .ئۇ كەنئانلىق خىتنىڭ ئەۋلدلىرىدىن بولغان ئەفەرنىڭ ئوغلى بەئېرىنىڭ قىزى ئىدى. 23ئەساۋ ئۇنى ئۆيلەپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى .ئەساۋ قىرىق ياشقا كىرگەندە ئۇنى ئېلىپ ،ئاتىسىنىڭ ماكانى بولغان ھىبرھنغا ئېلىپ كەلدى ۋە ئۇ يەردە ياشىدى. 24ئىسھاقنىڭ ھاياتىنىڭ 100-يىلى ،يەنى ياقۇپنىڭ ھاياتىنىڭ 50-يىلىدا ،شۇ يىلى نۇھنىڭ ئوغلى سام ئالەمدىن ئۆتتى؛ سام ئالتە يۈز ياشتا ئىدى. 25سام ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ياقۇپ ئاتىسىنىڭ يېنىغا ،كەنئان زېمىنىدىكى ھىبرھنغا قايتىپ كەلدى. 26ياقۇپنىڭ ھاياتىنىڭ ئەللىك ئالتىنچى يىلىدا ،ھاراندىن كىشىلەر كەلدى .رىبەقاغا بېتۇئېلنىڭ ئوغلى ئاكىسى لباننىڭ ئەھۋالى توغرىسىدا خەۋەر يەتتى. 27لباننىڭ ئايالى شۇ چاغلردا تۇغماس ئىدى ،بال تۇغمايتتى ،ئۇنىڭ بارلىق قولىدىكىلەرمۇ ئۇنىڭغا تۇغمايتتى. 28شۇنىڭدىن كېيىن پەرۋەردىگار لباننىڭ ئايالى ئادىنانى ياد ئېتىپ ،ئۇ ھامىلىدار بولۇپ ،ئىككى قىز تۇغدى .لبان قىزلىرىنىڭ ئىسمىنى چوڭىنىڭ ئىسمىنى لېيا ،كىچىكىنىڭ ئىسمىنى راھىلە دەپ قويدى. 29ئۇ كىشىلەر كېلىپ بۇ ئىشلرنى رىبېككاغا سۆزلەپ بەردى .رىبېككا پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭ ئاكىسىغا كۆرڭنۈپ ،ئۇنىڭ بال تاپقانلىقىغا ئىنتايىن خۇشال بولدى. 43
ياشېر
29باب1ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق قېرىپ ،ياشىنىپ قالدى ،كۆزلىرى يوغىناپ ،كۆرەلمەي قالدى. 2ئىسھاق ئوغلى ئەساۋنى چاقىرىپ« :قورال-ياراغلىرىڭنى ،ئوقياڭنى ۋە ئوقياڭنى ئېلىپ كەل ،دالغا بېرىپ ،ماڭا ئوغلق ئېلىپ كەل ،ماڭا تەملىك تاماق پىشۇرۇپ ،ماڭا ئېلىپ كەل .مەن يەپ ،ئۆلۈشتىن بۇرۇن ساڭا دۇئا قىلي ،چۈنكى مەن قېرىپ ،چاچلىرىم ئاقاردى »دېدى. 3ئەساۋ ئاتىسىنىڭ دېگىنى بويىچە قوراللىرىنى ئېلىپ ،ھەمىشە بولغىنىدەك ،ئاتىسىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئوۋ ئوۋلش ئۈچۈن دالغا چىقتى. 4رىبەقا ئىسھاقنىڭ ئەساۋغا ئېيتقان سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلپ ،ئوغلى ياقۇپنى دەرھال چاقىرىپ« :ئاتاڭ ئاكاڭ ئەساۋغا شۇنداق دېگەنىدى ،مەنمۇ شۇنداق ئاڭلىدىم ،شۇڭا مەن ساڭا نېمە دېسەم شۇنى قىل ،تېزدىن شۇنى قىل »!دېدى. 5ئورنىڭدىن تۇرۇپ ،قوي پادىسىغا بېرىپ ،ماڭا ئىككى ئوغلق ئېلىپ كەل ،مەن داداڭغا تەملىك تاماق ئېلىپ كېلەي ،ئاكىڭ ئوۋدىن قايتىپ كېلىشتىن بۇرۇن ،سەن ئۇنىڭغا تەملىك تاماق ئېلىپ كەل ،داداڭ ساڭا دۇئا قىلسۇن _ ،دېدى. 6ياقۇپ ئانىسىنىڭ دېگىنى بويىچە تېزلىك بىلەن تاماق پىشۇرۇپ ،ئەساۋ قوغلپ كېلىشتىن بۇرۇن ،ئۇنى ئاتىسىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 7ئىسھاق ياقۇپتىن« :سەن كىمسەن ،ئوغلۇم؟ »دەپ سورىدى .ئۇ« :مەن سېنىڭ تۇنجى ئوغلىڭ ئەساۋ .سەن ماڭا بۇيرۇغاننى قىلدىم .ئەمدى ئورنۇڭدىن تۇرۇپ ،ئوۋ ئوۋلىغان يېمەكلىكلىرىمنى يەپ ،ماڭا قىلغانلىرىڭغا ئوخشاش ماڭا بەخت ئاتا قىلغايسەن »دېدى. 8ئىسھاق ئورنىدىن تۇرۇپ يېدى ۋە ئىچتى ،كۆڭلى تەسەللى تاپتى .ئۇ ياقۇپقا بەخت تىلىدى ،ياقۇپ ئاتىسىنىڭ يېنىدىن ئايرىلدى .ئىسھاق ياقۇپقا بەخت تىلىگەندىن كېيىن ،ئەساۋ دالدىن ئوۋ ئوۋلپ كەلدى .ئۇ يەنە تەملىك تاماق پىشۇرۇپ ،ئاتىسىغا ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنى يەپ ، ئۇنىڭغا بەخت تىلىدى. 9ئىسھاق ئەساۋغا« :سەن كېلىشتىن بۇرۇن ماڭا ئوۋ گۆشى ئېلىپ كەلگەن ،مەن ئۇنىڭغا دۇئا قىلغان ئادەم كىم؟ »دېدى .ئەساۋ ئاكىسى ياقۇپنىڭ بۇنداق قىلغانلىقىنى بىلىپ ،ئاكا ياقۇپنىڭ بۇنداق قىلغانلىقىغا ئاچچىقلندى. 10ئەساۋ« :ئۇنىڭ ياقۇپ دەپ ئاتىلىشى توغرا ئەمەسمۇ؟ ئۇ مېنى ئىككى قېتىم ئالدى ،ئۇ مېنىڭ تۇنجى ئەۋلدلىق ھوقۇقىمنى تارتىۋالدى ، ئەمدى ئۇ مېنىڭ بەختىمنى تارتىۋالدى »دېدى .ئەساۋ قاتتىق يىغلىدى .ئىسھاق ئوغلى ئەساۋنىڭ يىغلىغان ئاۋازىنى ئاڭلپ ،ئىسھاق ئەساۋغا : «ئوغلۇم ،مەن نېمە قىلليمەن؟ ئاكاڭ ھىيلە-مىكىر بىلەن كېلىپ ،سېنىڭ بەختىڭنى تارتىۋالدى .ئەساۋ ئاتىسىنىڭ بەختى ئۈچۈن ئىنىسى ياقۇپقا ئۆچمەنلىك قىلدى ،شۇڭا ئۇنىڭغا قاتتىق غەزەپلەندى. 11ياقۇپ ئاكىسى ئەساۋدىن قاتتىق قورقۇپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ،سامنىڭ ئوغلى ئەبەرنىڭ ئۆيىگە قېچىپ باردى .ئۇ ئاكىسى سەۋەبىدىن ئۇ يەردە يوشۇرۇندى .ياقۇپ كەنئان زېمىنىدىن ھىبرھندىن چىققاندا ئاتمىش ئۈچ ياشتا ئىدى .ياقۇپ ئاكىسى ئەساۋ سەۋەبىدىن ئەبەرنىڭ ئۆيىدە ئون تۆت يىل يوشۇرۇندى .ئۇ ئۇ يەردە پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ۋە ئۇنىڭ ئەمرلىرىنى ئۆگىنىشنى داۋاملشتۇردى. 12ئەساۋ ياقۇپنىڭ قېچىپ قېچىپ كەتكەنلىكىنى ۋە ياقۇپنىڭ ئالدامچىلىق بىلەن بەختكە ئېرىشكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئىنتايىن قايغۇردى ،ئاتىسى بىلەن ئانىسىغا ئاچچىقلندى .ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئايالىنى ئېلىپ ،ئاتىسى بىلەن ئانىسىنىڭ يېنىدىن ئايرىلىپ ،سېئىر زېمىنىغا كەتتى ۋە ئۇ يەردە ياشىدى .ئەساۋ ئۇ يەردە خىت قىزلىرى ئىچىدىن بىر ئايالنى كۆردى ،ئۇنىڭ ئىسمى بوسمات ئىدى ،ئۇ خىتلىق ئېلوننىڭ قىزى ئىدى .ئەساۋ ئۇنىڭ ئىسمىنى تۇنجى ئايالىنىڭ ئۈستىگە ئېلىپ ،ئۇنىڭغا ئاداھ دەپ قويدى .ئەساۋ ئۇنىڭغا بەختنىڭ شۇ چاغدا ئۇنىڭدىن ئۆتۈپ كەتكەنلىكىنى ئېيتىپ ،ئاداھ دەپ قويدى. 13ئەساۋ ئالتە ئاي سەئىر زېمىنىدا تۇرۇپ ،ئاتىسى بىلەن ئانىسىنى كۆرمىدى .كېيىن ئەساۋ ئاياللىرىنى ئېلىپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ،كەنئان زېمىنىغا قايتىپ كەلدى .ئەساۋ ئىككى ئايالىنى ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە ،خېبرھنغا ئورۇنلشتۇردى. 14ئەساۋنىڭ ئاياللىرى ئىسھاق بىلەن رىبەقانىڭ قىلمىشلىرىنى قىلىپ ،ئۇلرنى ئاچچىقلندۇردى .چۈنكى ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ يولىدا ماڭمىدى ،بەلكى ئاتىسى ئۆگەتكەندەك ،ئاتىسىنىڭ ياغاچ ۋە تاشتىن ياسالغان ئىلھلىرىغا چوقۇندى .ئۇلر ئاتىسىدىنمۇ رەزىل ئىدى. 15ئۇلر ئۆز كۆڭلىدىكى يامان ئارزۇ-ھەۋەسلىرىگە ئەگىشىپ ،بائاللرغا قۇربانلىق قىلىپ ،خۇشبۇي پۇراق ياقتى .ئىسھاق بىلەن رىبەقا ئۇلردىن بىزار بولدى. 16رىبەكا« :مەن خىت قىزلىرى ئۈچۈن ھاياتىمدىن بىزار بولدۇم .ئەگەر ياقۇپ خىت قىزلىرىدىن ،يەنى بۇ يەردىكى قىزلردىن بىر ئايال ئالسا ،ماڭا ياشاشنىڭ نېمە پايدىسى بار؟ »دېدى. 17شۇ كۈنلەردە ،ئەساۋنىڭ ئايالى ئادا ھامىلىدار بولۇپ ،ئۇنىڭغا بىر ئوغۇل تۇغدى .ئەساۋ تۇغۇلغان ئوغلىنىڭ ئىسمىنى ئەلىفاز قويدى . ئەساۋ ئۇنى تۇغۇپ بولغاندا ئاتمىش بەش ياشتا ئىدى. 18ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسمائىل ئالەمدىن ئۆتتى ،ئۇ ياقۇپنىڭ ئاتمىش تۆتىنچى يىلىدا ئىدى .ئىسمائىل جەمئىي بىر يۈز ئوتتۇز يەتتە يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ئالەمدىن ئۆتتى. 19ئىسھاق ئىسمائىلنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭغا قايغۇردى .ئىسھاق ئۇنىڭغا نۇرغۇن كۈنلەر قايغۇردى. 20ياقۇپ ئەبەرنىڭ ئۆيىدە ئون تۆت يىل تۇرغاندىن كېيىن ،ياقۇپ ئاتىسى بىلەن ئانىسىنى كۆرڭشنى ئارزۇ قىلدى .ياقۇپ ئاتىسى بىلەن ئانىسىنىڭ ئۆيىگە ،ھىبرھنغا كەلدى .ئەساۋ شۇ كۈنلەردە ياقۇپنىڭ ئۇنىڭدىن نېمەت ئالغانلىقىنى ئۇنتۇپ قالغانىدى. 21ئەساۋ ياقۇپنىڭ ئاتىسى بىلەن ئانىسىنىڭ يېنىغا كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ياقۇپنىڭ ئۆزىگە قىلغان ئىشلىرىنى ئېسىگە ئېلىپ ،ئۇنىڭغا قاتتىق غەزەپلىنىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرڭۋەتمەكچى بولدى. 22ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق قېرىپ ،ياشىنىپ قالغانىدى .ئەساۋ« :دادامنىڭ ئۆلۈم ۋاقتى يېقىنلشتى ،ئۇ ئۆلگەندە ،مەن ئىنىم ياقۇپنى ئۆلتۈرىمەن »دېدى. 23بۇ ئىش رىبەكاغا يېتىپ كەلگەندە ،ئۇ دەرھال ئادەم ئەۋەتىپ ئوغلى ياقۇپنى چاقىرتىپ كەلدى ۋە ئۇنىڭغا« :ئورنىڭدىن تۇر ،ھارانغا ،ئىنىم لباننىڭ يېنىغا قېچىپ كەت ،ئىنىڭنىڭ غەزىپى يېنىپ ،ئاندىن قايتىپ كەلگۈچە ،ئۇ يەردە بىر مەزگىل تۇر »دېدى. 44
ياشېر
24ئىسھاق ياقۇپنى چاقىرىپ« :كەنانلىق قىزلردىن ئايال ئالما ،چۈنكى ئاتامىز ئىبراھىم پەرۋەردىگارنىڭ ئۆزىگە بۇيرۇغان سۆزى بويىچە بىزگە مۇنداق بۇيرۇغان« :مەن بۇ زېمىننى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن .ئەگەر سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭ سەن بىلەن تۈزگەن ئەھدەمگە ئەمەل قىلسا ،مەن ساڭا ئېيتقانلىرىمنى ئەۋلدلىرىڭغىمۇ ئىجرا قىلىمەن ۋە ئۇلرنى تاشلىمايمەن». 25ئوغلۇم ،ئەمدى مېنىڭ دېگىنىمنى ئاڭلپ ،ساڭا بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھەممىسىگە قۇلق سال ،كەنئان قىزلىرىدىن ئۆيلەنمە .ئورنۇڭدىن تۇر ، ھارانغا ،ئاناڭنىڭ ئاتىسى بېتۇئېلنىڭ ئۆيىگە بار ۋە ئۇ يەردىن ئاناڭنىڭ ئاكىسى لباننىڭ قىزلىرىدىن بىرنى ئال. 26شۇڭا ئېھتىيات قىلىڭ ،پەرۋەردىگار خۇدايىڭىزنى ۋە ئۇنىڭ سىز بارىدىغان زېمىندىكى بارلىق يوللىرىنى ئۇنتۇپ قالماڭ ،بۇ يەردىكى خەلق بىلەن مۇناسىۋەت قۇرۇپ ،بىھۇدە ئىشلرنىڭ ئارقىسىدىن مېڭىپ ،پەرۋەردىگار خۇدايىڭىزنى تاشلىۋەتمەڭ. 27لېكىن سەن بۇ يەرگە كەلگەندە ،پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىل .مەن ساڭا بۇيرۇغان ۋە سەن ئۆگەنگەن يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلۇپ كەتمە. 28ھەممىگە قادىر خۇدا ساڭا يەر يۈزىدىكى خەلقنىڭ نەزىرىدە مېھرىبانلىق ئاتا قىلسۇن ،سەن ئۇ يەردىن ئۆزڭڭ ياقتۇرىدىغان ، پەرۋەردىگارنىڭ يولىدا ئادىل ۋە ياخشى بىر ئايالنى تاپال. 29خۇدا ساڭا ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا ئاتاڭ ئىبراھىمنىڭ بەرىكىتىنى بەرسۇن ،سېنى كۆپ ئەۋلدلىق قىلىپ ،ئەۋلدلىرىڭنى كۆپەيتسۇن ،سەن بارىدىغان زېمىندا نۇرغۇن خەلقلەرنى كۆپەيتسۇن .خۇدا سېنى ئاتاڭنىڭ يۇرتى بولغان بۇ زېمىنغا ،بالىلر ۋە مول بايلىقلر بىلەن ،خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق بىلەن قايتۇرۇپ كەلسۇن. 30ئىسھاق ياقۇپقا بۇيرۇق قىلىپ ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلىپ بولدى .ياقۇپ ئۇنىڭغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى ،شۇنداقل كۈمۈش ۋە ئالتۇن سوۋغاتلرنى بېرىپ ،ئۇنى يولغا سالدى .ياقۇپ ئاتىسى بىلەن ئانىسىنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئۇلرنى سۆيۈپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ پادان- ئارامغا باردى .ياقۇپ كەنئان زېمىنىدىن بەئەرشەبادىن چىقىپ كەتكەندە يەتمىش يەتتە ياشتا ئىدى. 31ياقۇپ ھارانغا بېرىش ئۈچۈن يولغا چىققاندا ،ئەساۋ ئوغلى ئەلىفازنى چاقىرىپ ،يوشۇرۇنچە ئۇنىڭغا« :تېز قىلىچنى ئېلىپ ،ياقۇپنى قوغلپ ،يولدا ئۇنىڭ ئالدىدا ئۆتۈپ ،ئۇنى قوغلپ ،تاغلرنىڭ بىرىدە قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرڭپ ،ئۇنىڭ بارلىق نەرسىلىرىنى ئېلىپ قايتىپ كەل » دېدى. 32ئەساۋنىڭ ئوغلى ئەلىفاز ناھايىتى ماھىر ئادەم بولۇپ ،ئاتىسى ئۆگەتكەندەك ئوقيا ئېتىشقا ماھىر ئىدى .ئۇ دالدا داڭلىق ئوۋچى ۋە باتۇر ئادەم ئىدى. 33ئېلىفاز ئاتىسىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .ئېلىفاز ئۇ چاغدا ئون ئۈچ ياشتا ئىدى .ئېلىفاز ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئانىسىنىڭ ئون ئاكىسىنى ئېلىپ ،ياقۇپنى قوغلپ كەتتى. 34ئۇ ياقۇپنىڭ كەينىدىن ئەگىشىپ ماڭدى ۋە ئۇنى كەنئان زېمىنىنىڭ چېتىدە ،شەكەمنىڭ قارشى تەرىپىدە تۇتۇۋالدى. 35ياقۇپ ئېلىفاز بىلەن ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ ئۆزىنى قوغلۋاتقانلىقىنى كۆردى .ياقۇپ نېمە ئىش بولغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن بارىدىغان يېرىدە توختاپ قالدى ،چۈنكى ئۇ بۇ ئىشنى بىلمىگەنىدى .ئېلىفاز قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ،ئۆزى بىلەن ئۇنىڭ ئادەملىرى ياقۇپقا قاراپ ماڭدى .ياقۇپ ئۇلرغا« :سىلەر نېمە ئىش قىلدىڭلر ،بۇ يەرگە كەلدىڭلر ،نېمە ئۈچۈن قىلىچ بىلەن قوغلۋاتىسىلەر؟ »دېدى. 36ئېلىفاز ياقۇپنىڭ يېنىغا كېلىپ« :دادام ماڭا شۇنداق بۇيرۇغان ،شۇڭا ئاتامنىڭ بۇيرۇقىدىن ھەرگىز يانمايمەن »دېدى .ياقۇپ ئەساۋنىڭ ئېلىفازغا كۈچ ئىشلىتىشنى ئېيتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئېلىفاز ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىگە يېقىنلىشىپ: 37مېنىڭ بارلىق نەرسىلىرىمنى ،ئاتام بىلەن ئانامنىڭ ماڭا بەرگەنلىرىنى كۆرڭپ بېقىڭلر .مېنى ئۆلتۈرمەڭلر ،بۇ ئىش سىلەرنىڭ ھەققانىيلىقىڭلر دەپ قارىلسۇن. 38پەرۋەردىگار ياقۇپنى ئەساۋنىڭ ئوغلى ئەلىفاز ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشتۈردى .ئۇلر ياقۇپنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرمىدى .ئەلىفاز ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ياقۇپنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى ،شۇنداقل ئۇنىڭ بەئەرشەبادىن ئېلىپ كەلگەن كۈمۈش- ئالتۇنلىرىنى ئېلىپ ،ئۇنىڭغا ھېچنېمە قالدۇرمىدى. 39ئەلىفاز ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ ،ئەساۋنىڭ يېنىغا ،بەئەرشەباغا قايتىپ كەلدى .ئۇلر ياقۇپ بىلەن بولغان بارلىق ئىشلرنى ئۇنىڭغا سۆزلەپ بەردى ۋە ياقۇپتىن ئالغانلىرىنى ئۇنىڭغا بەردى. 40ئەساۋ ئوغلى ئەلىفاز ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن ئادەملىرىگە ئاچچىقلندى ،چۈنكى ئۇلر ياقۇپنى ئۆلتۈرمىگەنىدى. 41ئۇلر ئەساۋغا جاۋاب بېرىپ« :ياقۇپ بۇ ئىشتا ئۇنى ئۆلتۈرمەسلىكىمىز ئۈچۈن بىزدىن يالۋۇرغانلىقى ئۈچۈن ،بىز ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتتۇق .بىز ئۇنىڭ بارلىق نەرسىلىرىنى ئېلىپ سىزگە ئېلىپ كەلدۇق .ئەساۋ ئېلىفاز ياقۇپتىن ئالغان بارلىق كۈمۈش-ئالتۇنلرنى ئېلىپ ئۆيىگە قويدى. 42ئەساۋ ئىسھاقنىڭ ياقۇپقا دۇئا قىلىپ ،ئۇنىڭغا« :سەن كەنئان قىزلىرىدىن ئۆيلەنمە ،كەنئان قىزلىرى ئىسھاق بىلەن رىبەقانىڭ نەزىرىدە يامان »دېگەنلىكىنى كۆرڭپ، 43ئاندىن ئۇ تاغىسى ئىسمائىلنىڭ ئۆيىگە باردى ۋە چوڭ ئاياللىرىدىن باشقا ،ئىسمائىلنىڭ قىزى ،نېبايوتنىڭ سىڭلىسى ماكلتنىمۇ خوتۇنلۇققا ئالدى. 30باب1ياقۇپ يولىنى داۋاملشتۇرۇپ ،ھارانغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇ مورىيا تېغىغا يېتىپ كېلىپ ،لۇز شەھىرىنىڭ يېنىدا پۈتۈن كېچە تۇردى .شۇ كۈنى كەچتە پەرۋەردىگار ياقۇپقا كۆرڭنۈپ« :مەن پەرۋەردىگار ،ئىبراھىمنىڭ خۇداسى ۋە ئاتاڭ ئىسھاقنىڭ خۇداسىمەن .سەن ياتقان زېمىننى ساڭا ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا بېرىمەن »دېدى.
45
ياشېر
2مانا مەن سەن بىلەن بىللە ،سەن قەيەرگە بارساڭ شۇ يەردە سېنى قوغدايمەن ،سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتىمەن ،دڭشمەنلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى سېنىڭ ئالدىڭدا يىقىتىمەن ،ئۇلر سەن بىلەن ئۇرۇش قىلغاندا ،سەندىن ئۈستۈن تۇرالمايدۇ ،مەن سېنى خۇشاللىق ،بال-چاقىلر ۋە مول بايلىق بىلەن بۇ زېمىنغا قايتۇرۇپ كېلىمەن. 3ياقۇپ ئۇيقۇسىدىن ئويغىنىپ ،كۆرگەن ۋەھىيسىدىن تولىمۇ خۇشال بولدى ۋە ئۇ يەرگە بەيتەل دەپ ئىسىم قويدى. 4ياقۇپ خۇشال ھالدا ئورنىدىن تۇردى .ماڭغاندا ،خۇشاللىقىدىن ئاياغلىرى يېنىكلىدى .ئۇ يەردىن شەرق خەلقىنىڭ زېمىنىغا باردى .ئاندىن ھارانغا قايتىپ كېلىپ ،پادىچىلر قۇدۇقىنىڭ يېنىغا باردى. 5ئۇ يەردە ھاراندىن پادىلىرىنى باققىلى كېتىۋاتقان بىر قانچە ئادەمنى تاپتى .ياقۇپ ئۇلردىن سورىغاندا ،ئۇلر« :بىز ھارانلىق »،دېدى. 6ئۇ ئۇلردىن« :سىلەر ناھورنىڭ ئوغلى لباننى تونۇيسىلەرمۇ؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر« :بىز ئۇنى تونۇيمىز ،مانا ئۇنىڭ قىزى راھىلە ئاتىسىنىڭ قويلىرىنى باققىلى كېلىۋاتىدۇ »،دېدى. 7ياقۇپ ئۇلر بىلەن پاراڭلىشىۋاتقاندا ،لباننىڭ قىزى راھىلە ئاتىسىنىڭ قويلىرىنى باققىلى كەلدى .چۈنكى ئۇ پادىچى ئىدى. 8ياقۇپ ئانىسىنىڭ ئاكىسى لباننىڭ قىزى راھىلەنى كۆرڭپ ،يۈگۈرڭپ بېرىپ ئۇنى سۆيدى ۋە ئاۋازىنى چىقىرىپ يىغلىدى. 9ياقۇپ راھىلغا ئۆزىنىڭ ئاتىسىنىڭ سىڭلىسى رىبېككانىڭ ئوغلى ئىكەنلىكىنى ئېيتتى .راھىل يۈگۈرڭپ بېرىپ ئاتىسىغا ئېيتتى .ياقۇپ لباننىڭ ئۆيىگە ئېلىپ بارىدىغان ھېچنېمىسى يوق بولغاچقا ،يىغلپ كەتتى. 10لبان سىڭلىسىنىڭ ئوغلى ياقۇپنىڭ كەلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،يۈگۈرڭپ بېرىپ ئۇنى سۆيۈپ ،قۇچاقلپ قويدى ۋە ئۇنى ئۆيگە باشلپ كىرىپ ،ئۇنىڭغا نان بەردى ،ياقۇپ يېدى. 11ياقۇپ لبانغا ئاكىسى ئەساۋنىڭ ۋە ئوغلى ئېلىفازنىڭ يولدا ئۇنىڭغا قىلغانلىرىنى سۆزلەپ بەردى. 12ياقۇپ لباننىڭ ئۆيىدە بىر ئاي تۇردى .ياقۇپ لباننىڭ ئۆيىدە يېدى ۋە ئىچىپ-ئىچىدى .كېيىن لبان ياقۇپتىن« :ماڭا ئېيت ،ماڭا قانداق قىلىپ بىكارغا خىزمەت قىلليسىز؟ »دەپ سورىدى. 13لباننىڭ ئوغلى يوق ،پەقەت قىزلىرىل بار ئىدى .باشقا ئاياللىرى ۋە قولىدىكى قىزلىرى ئۇ چاغلردا يەنىل تۇغماس ئىدى .بۇلر لباننىڭ ئايالى ئادىنا ئۇنىڭغا تۇغۇپ بەرگەن قىزلىرىنىڭ ئىسىملىرى .چوڭىنىڭ ئىسمى لېيا ،كىچىكىنىڭ ئىسمى راھىلە ئىدى .لېيا كۆزلىرى نازۇك ، ئەمما راھىلە چىرايلىق ۋە گۈزەل ئىدى .ياقۇپ ئۇنى ياخشى كۆرەتتى. 14ياقۇپ لبانغا« :مەن كىچىك قىزىڭ راھىلە ئۈچۈن ساڭا يەتتە يىل خىزمەت قىلىمەن »دېدى .لبان بۇنىڭغا قوشۇلدى .ياقۇپ لبانغا قىزى راھىلە ئۈچۈن يەتتە يىل خىزمەت قىلدى. 15ياقۇپ ھاراندا تۇرغان ئىككىنچى يىلى ،يەنى ياقۇپنىڭ ھاياتىنىڭ يەتمىش توققۇزىنچى يىلىدا ،شۇ يىلى سامنىڭ ئوغلى ئەبەر 464يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 16ياقۇپ ئەبەرنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،قاتتىق قايغۇردى ۋە ئۇنىڭغا نۇرغۇن كۈنلەر قايغۇرۇپ ،ماتەم تۇتتى. 17ياقۇپ ھاراندا تۇرغان ئۈچىنچى يىلىدا ،ئەساۋنىڭ ئايالى ئىسمائىلنىڭ قىزى بوسمات ئۇنىڭغا بىر ئوغۇل تۇغۇپ بەردى .ئەساۋ ئۇنىڭ ئىسمىنى رېئۇئېل قويدى. 18ياقۇپ لباننىڭ ئۆيىدە تۇرغان تۆتىنچى يىلى ،پەرۋەردىگار لباننى يوقلپ ،ياقۇپ ئۈچۈن ئۇنى ئەسلەپ قالدى .ئۇنىڭدىن ئوغۇللر تۇغۇلدى .تۇنجى ئوغلى بېئور ،ئىككىنچىسى ئەلىب ،ئۈچىنچىسى خوراش ئىدى. 19پەرۋەردىگار لبانغا بايلىق ،شان-شەرەپ ،ئوغۇل-قىزلرنى بەردى .ياقۇپنىڭ سەۋەبىدىن لباننىڭمۇ كۆپىيىشىگە ياردەم بەردى. 20شۇ چاغلردا ،ياقۇپ لبانغا ئۆيدە ۋە ئېتىزدا ھەر خىل ئىشلردا خىزمەت قىلتتى .پەرۋەردىگار لباننىڭ ئۆيىدە ۋە ئېتىزدا بولغان بارلىق نەرسىلىرىگە بەرىكەت ئاتا قىلتتى. 21بەشىنچى يىلى ئەساۋنىڭ ئايالى بەئەرىنىڭ قىزى يېھۇدىت كەنئان زېمىنىدا ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇنىڭ ئوغلى يوق ،پەقەت قىزلىرىل بار ئىدى. 22ئۇ ئەساۋغا تۇغۇپ بەرگەن قىزلىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :چوڭىنىڭ ئىسمى مارزىت ،كىچىكىنىڭ ئىسمى پۇىت ئىدى. 23يەھۇدىت ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئەساۋ ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئادەتتىكىدەك سەئىرغا بېرىپ ئوۋ ئوۋلىدى .ئەساۋ ئۇزۇن مەزگىل سەئىر زېمىنىدا تۇردى. 24ئالتىنچى يىلى ئەساۋ باشقا ئاياللردىن باشقا ،ھىۋىلىق زېبئوننىڭ قىزى ئاھلىبامانىمۇ ئۆيلەندڭردى .ئەساۋ ئۇنى كەنئان زېمىنىغا ئېلىپ كەلدى. 25ئاھلىباما ھامىلىدار بولۇپ ،ئەساۋغا يەئۇش ،يالن ۋە كوراھ ئىسىملىك ئۈچ ئوغۇل تۇغدى. 26شۇ كۈنلەردە ،كەنئان زېمىنىدا ،ئەساۋنىڭ چارۋىچىلىرى بىلەن كەنئان زېمىنىدا ياشايدىغانلرنىڭ چارۋىچىلىرى ئوتتۇرىسىدا جېدەل چىقتى . ئەساۋنىڭ مال-مۈلكى بەك كۆپ بولغاچقا ،ئۇ كەنئان زېمىنىدا ،ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە تۇرۇشقا قادىر ئەمەس ئىدى .كەنئان زېمىنى ئۇنىڭ مال- مۈلكىنىڭ كۆپلۈكىدىن ئۇنى سىغدۇرالمايتتى. 27ئەساۋ كەنئان زېمىنىدىكىلەر بىلەن بولغان جېدەلنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىغا كۆزى يېتىپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاياللىرىنى ،ئوغۇللىرىنى ، قىزلىرىنى ،بارلىق مال-مۈلكىنى ،مال-چارۋىلىرىنى ۋە كەنئان زېمىنىدا تاپقان بارلىق مال-مۈلكىنى ئېلىپ ،بۇ يەردىكىلەردىن ئايرىلىپ ،سەئىر زېمىنىغا كەتتى .ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ بارلىق مال-مۈلكى سەئىر زېمىنىدا ئولتۇراقلشتى. 28ئەساۋ ۋاقىت-ۋاقتى بىلەن قانان زېمىنىغا بېرىپ ،ئاتىسى بىلەن ئانىسىنى كۆرەتتى .ئەساۋ ھورىتلر بىلەن توي قىلىپ ،قىزلىرىنى ھورىتلر سېئىرنىڭ ئوغۇللىرىغا بەردى. 29ئۇ چوڭ قىزى مارزىتنى ئايالىنىڭ ئىنىسى زېبئوننىڭ ئوغلى ئاناھقا ،پۇتنى بولسا ھورىيلىق بىلھاننىڭ ئوغلى ئازارغا بەردى .ئەساۋ ئۆزى ۋە بالىلىرى تاغدا ياشىدى .ئۇلر كۆپىيىپ ،كۆپەيدى. 31باب46
ياشېر
1يەتتىنچى يىلى ،ياقۇپنىڭ لبانغا قىلغان خىزمىتى تاماملندى .ياقۇپ لبانغا« :مېنىڭ خىزمىتىمنىڭ كۈنلىرى توشتى ،ماڭا ئايالىمنى بېرىڭ » دېدى .لبان شۇنداق قىلدى .لبان بىلەن ياقۇپ ئۇ يەردىكى بارلىق كىشىلەرنى يىغىپ ،زىياپەت ئۆتكۈزدى. 2كەچقۇرۇن لبان ئۆيگە كەلدى ،ياقۇپ زىياپەت ئەھلى بىلەن بىللە ئۇ يەرگە كەلدى .لبان ئۆيدىكى بارلىق چىراغلرنى ئۆچۈردى. 3ياقۇپ لبانغا« :نېمىشقا بىزگە بۇنداق قىلىۋاتىسىز؟ »دېدى .لبان« :بىزنىڭ بۇ يەردە قىلىدىغان ئادىتىمىز مۇشۇنداق». 4كېيىن لبان قىزى لېيانى ئېلىپ ياقۇپقا ئېلىپ كەلدى .ئۇ ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى ،لېكىن ياقۇپ ئۇنىڭ لېيا ئىكەنلىكىنى بىلمەيتتى. 5لبان قىزى لېيانى خىزمەتكار قىلىپ بەردى. 6زىياپەتتىكىلەرنىڭ ھەممىسى لباننىڭ ياقۇپقا قىلغان ئىشلىرىنى بىلسىمۇ ،بۇ ئىشنى ياقۇپقا ئېيتمىدى. 7شۇ كۈنى كەچتە بارلىق قوشنىلر ياقۇپنىڭ ئۆيىگە كەلدى .ئۇلر يەپ-ئىچىپ ،خۇشال-خۇرام بولدى .ئۇلر لېيانىڭ ئالدىدا داپ چېلىپ ، ئوينىدى ۋە ئۇسسۇل ئوينىدى .ياقۇپنىڭ ئالدىدا ئۇلر« :ھېلېئا ،ھېلېئا »دەپ جاۋاب بەردى. 8ياقۇپ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى ،ئەمما مەنىسىنى چۈشەنمىدى ،لېكىن بۇ يەردىكى ئۇلرنىڭ ئادىتى شۇنداق بولۇشى مۇمكىن دەپ ئويلىدى. 9قوشنىلر بۇ سۆزلەرنى كېچىسى ياقۇپقا ئېيتتى .شۇ كۈنى كېچىسى لباننىڭ ئۆيىدىكى بارلىق چىراغلرنى ئۆچۈرڭۋەتكەنىدى. 10ئەتىگەندە ،تاڭ ئاتقاندا ،ياقۇپ ئايالىغا قاراپ« :مەن قوشنىلىرىمنىڭ تۈنۈگۈن كەچتە نېمە دېگەنلىكىنى بىلدىم ،ھېلېيا »!دېدى. 11ياقۇپ لباننى چاقىرىپ« :ماڭا بۇ نېمە قىلدىڭ؟ مەن راستتىنل راھىلە ئۈچۈن سىزگە خىزمەت قىلدىم .نېمىشقا مېنى ئالداپ ،ماڭا لېيانى بەردىڭ؟ »دېدى. 12لبان ياقۇپقا جاۋابەن« :بىزنىڭ يەردە چوڭىدىن بۇرۇن كىچىكىنى بېرىشكە بولمايدۇ ،شۇڭا ئەگەر سەن ئۇنىڭ سىڭلىسىنى ئالماقچى بولساڭ ،ئۇنى ئۆزڭڭگە ئېلىپ ماڭ ،ماڭا يەنە يەتتە يىل خىزمەت قىل ».دېدى. 13ياقۇپ شۇنداق قىلدى .ئۇ راھىلەنىمۇ خوتۇنلۇققا ئالدى .ئۇ لبانغا يەنە يەتتە يىل خىزمەت قىلدى .ياقۇپمۇ راھىلەنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇ راھىلەنى لېيادىن ئارتۇق ياخشى كۆرەتتى .لبان ئۆزىنىڭ دېدەك بىلھانى ئۇنىڭغا دېدەك قىلىپ بەردى. 14پەرۋەردىگار لېيانىڭ يامان كۆرڭلۈۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ تۇغۇلۇشىنى ئاچتى .شۇ كۈنلەردە ئۇ ھامىلىدار بولۇپ ،ياقۇپقا تۆت ئوغۇل تۇغۇپ بەردى. 15ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى رۇبېن شىمون ،لېۋى ۋە يەھۇدا بولۇپ ،ئۇ كېيىن تۇغۇتنى توختاتتى. 16بۇ چاغدا راھىلە تۇغماس ئىدى ،ئۇنىڭ بالىسى يوق ئىدى .راھىلە سىڭلىسى لېياغا ھەسەت قىلتتى .راھىلە ياقۇپقا بال تۇغمىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۆزىنىڭ دېدىكى بىلھانى ئەرگە ئېلىپ ،ياقۇپقا دان ۋە نافتالى ئىسىملىك ئىككى ئوغۇل تۇغدى. 17لېيا ئۆزىنىڭ تۇغۇتى توختاپ قالغانلىقىنى كۆرڭپ ،دېدىكى زىلپانى ياقۇپقا خوتۇنلۇققا بەردى .ياقۇپمۇ زىلپاغا كەلدى .ئۇ ياقۇپقا گاد ۋە ئاشېر ئىسىملىك ئىككى ئوغۇل تۇغۇپ بەردى. 18لېيا يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،ياقۇپقا ئىككى ئوغۇل ۋە بىر قىز تۇغدى .ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى ئىسساكار ،زېبۇلون ۋە سىڭلىسى دىنا ئىدى. 19راچېل شۇ چاغلردا يەنىل تۇغماس ئىدى .ئۇ چاغدا ئۇ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ« :ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،مېنى ئۇنتۇپ قالما ،ماڭا كۆڭۈل بۆلگەيسەن ،چۈنكى ئېرىم مېنى تاشلىۋېتىدۇ ،چۈنكى مەن ئۇنىڭغا بال تۇغمىغان ئىدىم »دېدى. 20ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،ئالدىڭدىكى ئىلتىجامنى ئاڭلىغىن ،ئازاب-ئوقۇبەتلىرىمنى كۆرگىن ،ماڭا قولۇمدىكىدەك بالىلرنى بەرگىن ،مەن ئەمدى نومۇسقا چىدىمايمەن. 21خۇدا ئۇنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ قورسىقىنى ئاچتى .راھىلە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ« :پەرۋەردىگار مېنىڭ نومۇسىمنى يوقاتتى »دېدى ۋە ئوغلىغا يۈسۈپ دەپ ئىسىم قويدى .ئۇ« :پەرۋەردىگار ماڭا يەنە بىر ئوغۇل قوشسۇن »دېدى .ياقۇپ ئۇنى تۇغۇپ بەرگەندە توقسان بىر ياشتا ئىدى. 22شۇ چاغدا ،ياقۇپنىڭ ئانىسى رىبەقا ئۆزىنىڭ ئىنىسى ،ئۇزنىڭ قىزى دېبورانى ۋە ئىسھاقنىڭ ئىككى خىزمەتچىسىنى ياقۇپنىڭ يېنىغا ئەۋەتتى. 23ئۇلر ھاراندىكى ياقۇپنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭغا« :رىبەكا بىزنى ساڭا ئەۋەتىپتۇ ،سېنىڭ ئاتاڭنىڭ ئۆيىگە ،قانان زېمىنىغا قايتىشىڭنى ئېيتتى . ياقۇپ ئانىسىنىڭ دېگىنىنى ئاڭلىدى. 24شۇ چاغدا ،ياقۇپ لباننىڭ راھىلە ئۈچۈن خىزمەت قىلغان قالغان يەتتە يىلىنى تاماملىدى .ئۇ ھاراندا تۇرغان ئون تۆت يىل توشقاندا ، ياقۇپ لبانغا« :ماڭا ئاياللىرىمنى بېرىڭ ،مېنى يۇرتۇمغا قايتۇرۇڭ ،چۈنكى ئانام مېنى كەنئان زېمىنىدىن ئاتامنىڭ ئۆيىگە قايتىشقا چاقىرغان ئىدى »دېدى. 25لبان ئۇنىڭغا« :ياق ،ئەگەر مەن سېنىڭ ئىلتىپاتىڭغا ئېرىشكەن بولسام ،مېنى تاشلىۋەتمە .ماڭا ئىش ھەققىڭنى بەلگىلە ،مەن ئۇنى بېرەي ، يېنىمدا تۇر »،دېدى. 26ياقۇپ ئۇنىڭغا« :ماڭا ئىش ھەققىنى مۇنداق بېرىڭ :مەن بۈگۈن پۈتۈن پادىلىرىڭىزنى ئارىلپ ،قويلر ۋە ئۆچكىلەرنىڭ ئىچىدىكى دانىلىق ، چىپلىق ۋە قارا قويلرنى ئايرىۋېتىمەن .ئەگەر ماڭا بۇنداق قىلسىڭىز ،مەن قايتىپ كېلىپ ،پادىلىرىڭىزنى بېقىپ ،ئىلگىرىكىدەك باقىمەن »، دېدى. 27لبان شۇنداق قىلدى .لبان ياقۇپنىڭ ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قويلىرىدىن ئايرىۋېتىپ ،ئۇنىڭغا بەردى. 28ياقۇپ لباننىڭ پادىلىرىدىن ئالغان بارلىق مال-مۈلكىنى ئوغۇللىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى ،ياقۇپ لباننىڭ قالغان پادىلىرىنى بېقىۋاتاتتى. 29ئىسھاقنىڭ ياقۇپقا ئەۋەتكەن چاكارلىرى ياقۇپنىڭ ئۆزلىرى بىلەن بىللە قانان زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلمەيدىغانلىقىنى كۆرڭپ ، ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ ،قانان زېمىنىغا قايتىپ كەتتى. 30دېبورا ياقۇپ بىلەن ھاراندا قالدى ،ئىسھاقنىڭ قۇللىرى بىلەن قانان زېمىنىغا قايتىپ كەتمىدى .دېبورا ياقۇپنىڭ ئاياللىرى ۋە بالىلىرى بىلەن ھاراندا تۇردى.
47
ياشېر
31ياقۇپ لبانغا يەنە ئالتە يىل خىزمەت قىلدى .قويلر تۇغۇلغاندا ،ياقۇپ لبان بىلەن كېلىشكەندەك ،داغلىق ۋە چىپلىق قويلرنى ئايرىۋەتتى . ياقۇپ لباننىڭ قويلىرىدىمۇ ئالتە يىل شۇنداق قىلدى .شۇنداق قىلىپ ،ئۇ ئادەم كۆپىيىپ ،كال ،قۇل ،ئەر-ئايال خىزمەتكار ،تۆگە ۋە ئېشەكلەرگە ئىگە بولدى. 32ياقۇپنىڭ ئىككى يۈز پادىسى بار ئىدى .ئۇنىڭ پادىلىرى چوڭ ،چىرايلىق ۋە مول ھوسۇللۇق ئىدى .ئىنسانلر ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ياقۇپنىڭ پادىلىرىدىن بىر قىسىم پادىلرنى سېتىۋېلىشنى ئارزۇ قىلتتى ،چۈنكى ئۇلر ناھايىتى باي ئىدى. 33نۇرغۇن ئىنسانلر ياقۇپنىڭ قويلىرىدىن بىر قىسىمنى سېتىۋېلىش ئۈچۈن كەلدى .ياقۇپ ئۇلرغا بىر قۇل ياكى بىر خىزمەتچى ،بىر ئېشەك ياكى بىر تۆگە ئۈچۈن بىر قوي بەردى ،ياكى ياقۇپ ئۇلردىن نېمىنى خالىسا شۇنى بەردى. 34ياقۇپ ئىنسانلر بىلەن بولغان بۇ سودىلر ئارقىلىق بايلىق ،شان-شەرەپ ۋە مال-مۈلۈككە ئېرىشتى .لباننىڭ ئەۋلدلىرى ئۇنىڭغا ھەسەت قىلدى. 35ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىن ،ئۇ لباننىڭ ئوغۇللىرىنىڭ« :ياقۇپ ئاتىمىزنىڭ بارلىق مۈلكىنى تارتىۋالدى ،ئۇ ئاتىمىزنىڭ بارلىق شان- شۆھرىتىنى قولغا كەلتۈردى »دېگەن سۆزلىرىنى ئاڭلىدى. 36ياقۇپ لباننىڭ ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىنىڭ چىرايىغا قاراپ ،ئىلگىرىكىدەك ئۇنىڭغا قارىمايۋاتقانلىقىنى كۆردى. 37ئالتە يىل ئۆتكەندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار ياقۇپقا كۆرڭنۈپ« :ئورنىڭدىن تۇر ،بۇ يەردىن چىقىپ ،ئۆز يۇرتۇڭغا قايتىپ كەت ،مەن ساڭا يار بولىمەن »دېدى. 38شۇ چاغدا ياقۇپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،بالىلىرى ،ئاياللىرى ۋە بارلىق مال-مۈلكىنى تۆگىلەرگە مىنىپ ،قانان زېمىنىغا ،ئاتىسى ئىسھاقنىڭ يېنىغا قاراپ يولغا چىقتى. 39لبان ياقۇپنىڭ ئۆزىدىن ئايرىلىپ كەتكەنلىكىنى بىلمەيتتى ،چۈنكى ئۇ كۈنى لبان قوي قىرقىۋاتاتتى. 40راھىلە ئاتىسىنىڭ بۇتلىرىنى ئوغرىلپ ،ئۇلرنى ئېلىپ ،ئۆزى ئولتۇرغان تۆگىگە يوشۇرۇپ قويدى ۋە يولىنى داۋاملشتۇردى. 41بۇتلرنىڭ شەكلى مۇنداق :تۇنجى تۇغۇلغان ئادەمنى ئۆلتۈرڭپ ،چېچىنى ئېلىۋېتىش ،تۇز ئېلىپ ،بېشىغا تۇز سۈرڭپ ،ياغ بىلەن سۈرتۈش ،ئاندىن كىچىك مىس ياكى ئالتۇن تاختا ئېلىپ ،ئۈستىگە ئىسىم يېزىپ ،تاختىنى تىلىنىڭ ئاستىغا قويۇش ،تاختىنى تىلىنىڭ ئاستىغا قويۇپ ،بېشىنى تاختىنى ئېلىپ ئۆيگە قويۇش ،ئۇنىڭ ئالدىدا چىراغ يېقىپ ،ئۇنىڭغا سەجدە قىلىش. 42ئۇلر ئۇنىڭغا سەجدە قىلغاندا ،ئۇ ئۇلر سورىغان بارلىق ئىشلردا ،ئۇنىڭدا يېزىلغان ئىسىمنىڭ كۈچى ئارقىلىق ئۇلرغا سۆز قىلىدۇ. 43بەزىلەر ئۇلرنى ئالتۇن ۋە كۈمۈشتىن ئىنسانلرنىڭ شەكلىدە ياسايدۇ ،ئۆزلىرى بىلىدىغان ۋاقىتتا ئۇلرغا بارىدۇ ،بۇ شەكىللەر يۇلتۇزلرنىڭ تەسىرىنى قوبۇل قىلىپ ،ئۇلرغا كەلگۈسىدىكى ئىشلرنى ئېيتىپ بېرىدۇ ،راچېل ئاتىسىدىن ئوغرىلىغان بۇ شەكىللەر مۇشۇنداق شەكىلدە ئىدى. 44راھىلە ئاتىسىغا تەۋە بولغان بۇ بۇتلرنى ئوغرىلپ كەتتى ،چۈنكى لبان ياقۇپنىڭ قەيەرگە كەتكەنلىكىنى بىلمەسلىكى ئۈچۈن. 45لبان ئۆيىگە قايتىپ كېلىپ ،ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ئەھۋالىنى سورىدى ،ئەمما ئۇنى تاپالمىدى .لبان ياقۇپنىڭ قەيەرگە كەتكەنلىكىنى بىلىش ئۈچۈن ئۆزىنىڭ ھەيكەللىرىنى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى .ئۇ باشقا ھەيكەلرگە باردى .ئۇ ئۇلردىن سورىدى ،ئۇلر ياقۇپنىڭ ئاتىسىنىڭ يۇرتىغا ،يەنى كەنئان زېمىنىغا قېچىپ كەتكەنلىكىنى ئېيتتى. 46ئاندىن لبان ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاكىلىرى ۋە بارلىق خىزمەتكارلىرىنى ئېلىپ ،ياقۇپنى قوغلپ ماڭدى .ئۇ گىلئاد تېغىدا ياقۇپقا يېتىشىپ قالدى. 47لبان ياقۇپقا« :سەن ماڭا نېمە قىلدىڭ؟ مېنى ئالداپ قېچىپ ،قىزلىرىمنى ۋە بالىلىرىمنى قىلىچ بىلەن ئەسىرگە ئېلىپ كەتتىڭ؟ »دېدى. 48سەن ماڭا ئۇلرنى سۆيۈپ ،خۇشاللىق بىلەن ئۇزىتىپ قويۇشۇمغا يول قويمىدىڭ ،خۇدالىرىمنى ئوغرىلپ كېتىپ قالدىڭ. 49ياقۇپ لبانغا جاۋابەن« :مەن سېنىڭ قىزلىرىڭنى مەندىن زھرلۇق بىلەن تارتىۋېلىشىڭدىن قورققان ئىدىم .ئەمدى سەن خۇدالىرىڭنى كىمدىن تاپساڭ ،ئۇ ئۆلىدۇ »دېدى. 50لبان ياقۇپنىڭ بارلىق چېدىرلىرى ۋە ئۆي جاھازلىرىنى ئاختۇرۇپ ،بۇتلرنى تاپالمىدى. 51لبان ياقۇپقا« :بىز بىرلىكتە ئەھدە تۈزەيلى ،بۇ مېنىڭ بىلەن سېنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى گۇۋاھنامە بولسۇن .ئەگەر سەن قىزلىرىمغا زىيانكەشلىك قىلساڭ ياكى قىزلىرىمنىڭ ئۈستىگە باشقا ئاياللر ئالساڭ ،بۇ ئىشتا خۇدا مېنىڭ بىلەن سېنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى گۇۋاھ بولسۇن » دېدى. 52ئۇلر تاشلرنى ئېلىپ ،بىر دۆۋە ياسىدى .لبان« :بۇ دۆۋە مەن بىلەن سېنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى گۇۋاھ »دېدى .شۇڭا ئۇ بۇ يەرگە گىلئاد دەپ ئىسىم قويدى. 53ياقۇپ بىلەن لبان تاغدا قۇربانلىق قىلىپ ،ئۇ يەردە ئۈيۈمنىڭ يېنىدا تاماق يەپ ،پۈتۈن كېچە تاغدا قوندى .لبان ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،قىزلىرى بىلەن بىللە يىغلپ ،ئۇلرنى سۆيۈپ ،ئۆيىگە قايتىپ كەتتى. 54ئۇ ئالدىراپ ،ئون يەتتە ياشلىق ئوغلى بېئورنى ناھورنىڭ نەۋرىسى ،ئۇزنىڭ ئوغلى ئابىخورھف بىلەن بىرلىكتە ئون ئادەمنى يولغا سالدى. 55ئۇلر ئالدىراپ يولغا چىقىپ ،ياقۇپنىڭ ئالدىدا يول بويىدىن ئۆتۈپ ،يەنە بىر يول بىلەن سېئىر زېمىنىغا كەلدى. 56ئۇلر ئەساۋنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭغا« :سېنىڭ ئىنىڭ ۋە تۇغقىنىڭ ،ئاناڭنىڭ ئىنىسى ،بېتۇئېلنىڭ ئوغلى لبان مۇنداق دەيدۇ: 57ئىنىڭ ياقۇپنىڭ ماڭا نېمە قىلغانلىقىنى ئاڭلىدىڭمۇ؟ ئۇ ماڭا يالىڭاچ ۋە يالىڭاچ ھالدا كەلگەنىدى .مەن ئۇنىڭ بىلەن كۆرڭشۈپ ،ئۇنى ئۆيۈمگە ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنى شان-شەرەپ بىلەن ئۇلۇغلىدىم ،ئىككى قىزىمنى ۋە ئىككى خىزمەتچىمنى ئۇنىڭغا خوتۇنلۇققا بەردىم. 58خۇدا مەن ئۈچۈن ئۇنىڭغا بەخت ئاتا قىلدى ،ئۇ كۆپىيىپ ،ئوغۇل-قىزلىرى ۋە خىزمەتچىلىرىگە ئېرىشتى. 59ئۇنىڭ يەنە نۇرغۇن قوي-كال ،تۆگە ۋە ئېشەكلىرى ،شۇنداقل مول كۈمۈش ۋە ئالتۇنلىرى بار ئىدى .ئۇ بايلىقىنىڭ كۆپىيىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،مەن قويلىرىمنىڭ يۇڭىنى قىرقىشقا بارغاندا مېنى تاشلپ قېچىپ كەتتى. 48
ياشېر
60ئۇ ئاياللىرى ۋە بالىلىرىنى تۆگىلەرگە مىندڭرڭپ ،مېنىڭ زېمىنىمدىن تاپقان بارلىق مال-مۈلكىنى ۋە مال-مۈلكىنى ئېلىپ كەتتى .ئاندىن ئۇ ئاتىسى ئىسھاقنىڭ يېنىغا ،كەنئان زېمىنىغا قايتىش ئۈچۈن چىرايىنى كۆتۈردى. 61ئۇ ماڭا قىزلىرىمنى ۋە ئۇلرنىڭ بالىلىرىنى سۆيۈشكە يول قويمىدى ،قىزلىرىمنى قىلىچ بىلەن ئەسىرگە ئېلىپ كەتتى ،خۇدالىرىمنى ئوغرىلپ قېچىپ كەتتى. 62ئەمدى مەن ئۇنى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق نەرسىلەرنى يابۇق دەرياسىنىڭ تاغلىق رايونىدا قالدۇردۇم ،ئۇنىڭ ھېچ نەرسىسى كەم ئەمەس. 63ئەگەر ئۇنىڭ يېنىغا بارماقچى بولساڭ ،بار ،ئۇنى ئۇ يەردىن تاپىسەن ،ئۇنىڭغا نېمە ئىش قىلساڭ شۇنى قىلىسەن .لباننىڭ ئەلچىلىرى كېلىپ ،بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى ئەساۋغا ئېيتتى. 64ئەساۋ لباننىڭ ئەلچىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ياقۇپقا قاتتىق غەزەپلەندى .ئۇ ئۆزىنىڭ نەپرىتىنى ئېسىگە ئېلىپ ،ئىچىدە غەزەپلەندى. 65ئەساۋ ئالدىراپ بالىلىرى ،خىزمەتكارلىرى ۋە ئائىلىسىدىكى ئاتمىش ئادەمنى ئېلىپ ،ھورىيلىق سېئىرنىڭ ئۈچ يۈز قىرىق ئوغلىنى ۋە ئۇلرنىڭ خەلقى بولغان بۇ تۆت يۈز ئادەمنى ئېلىپ ،قىلىچ كۆتۈرڭپ ياقۇپنى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن ئۇنىڭ يېنىغا باردى. 66ئەساۋ بۇ ساننى بىر قانچە قىسىمغا بۆلۈپ ،ئۆزىنىڭ ئاتمىش ئەر ،ئوغلى ،خىزمەتچىلىرىنى ۋە ئائىلىسىدىكى جانلىرىنى بىر باش قىلىپ ، ئۇلرنى چوڭ ئوغلى ئېلىفازنىڭ باشقۇرۇشىغا تاپشۇردى. 67قالغان باشلرنى ئۇ ھورىت سېئىرنىڭ ئالتە ئوغلىغا بەردى ۋە ھەر بىر ئەرنى ئۆز ئەۋلدلىرى ۋە ئەۋلدلىرىغا مەسئۇل قىلدى. 68بۇ چېدىرنىڭ ھەممىسى ئىلگىرىكىدەك تارقالدى .ئەساۋ ياقۇپنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلرنى تېز سۈرئەتتە يېتەكلىدى. 69لباننىڭ ئەلچىلىرى ئەساۋدىن ئايرىلىپ ،كەنئان زېمىنىغا باردى ۋە ياقۇپ بىلەن ئەساۋنىڭ ئانىسى رىبەقانىڭ ئۆيىگە كەلدى. 70ئۇلر ئۇنىڭغا« :مانا ،ئوغلۇڭ ئەساۋ ئىنىسى ياقۇپقا قارشى تۆت يۈز ئادەم بىلەن چىقتى .ياقۇپنىڭ كېلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرڭپ ،بارلىق مال-مۈلكىنى تارتىۋېلىشقا چىقتى »،دېدى. 71رىبەقا ئىسھاقنىڭ قۇللىرىدىن 72ئادەمنى يولغا چىقىرىپ ،ياقۇپنى قارشى ئالدى .ئۇ« :ئەسۋا ياقۇپقا يولۇققاندا يولدا ئۇرۇش قىلىشى مۇمكىن »دېدى. 72بۇ ئەلچىلەر ياقۇپنى كۈتۈۋېلىش ئۈچۈن يولغا چىقتى .ئۇلر ئۇنى يابۇك دەرياسىنىڭ قارشى تەرىپىدىكى جىلغا بويىدىكى يولدا ئۇچراتتى . ياقۇپ ئۇلرنى كۆرڭپ« :بۇ چېدىر ماڭا خۇدا تەرىپىدىن بېكىتىلگەن »دېدى .ياقۇپ بۇ جايغا ماخنايىم دەپ ئىسىم قويدى. 73ياقۇپ ئاتىسىنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىنى تونۇپ ،ئۇلرنى سۆيۈپ ،قۇچاقلپ ،ئۇلر بىلەن بىللە كەلدى .ياقۇپ ئۇلردىن ئاتىسى بىلەن ئانىسىنىڭ ئەھۋالىنى سورىدى ،ئۇلر« :ئۇلرنىڭ ئەھۋالى ياخشى ئىكەن »دېدى. 74بۇ ئەلچىلەر ياقۇپقا« :ئاناڭ رىبەقا بىزنى ساڭا« :ئوغلۇم ،ئاكاڭ ئەساۋنىڭ ھورىيلىق سېئىر ئەۋلدلىرىدىن بىر قانچە ئادەم بىلەن بىللە يولغا چىقىپ ساڭا قارشى چىققانلىقىنى ئاڭلىدىم »دەپ ئېيتتى. 75شۇڭا ،ئوغلۇم ،مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سېلىڭ ،نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەت بېرىڭ .ئۇ سىزگە كەلگەندە ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلىڭ ، ئۇنىڭغا ئالدىراپ سۆزلىمەڭ .ئۇنىڭغا ئۆزىڭىزدىكى نەرسىلەردىن ۋە خۇدا سىزگە بەرگەن نەرسىلەردىن سوۋغات بېرىڭ. 76ئۇ سەندىن ئىشلىرىڭنى سورىغاندا ،ئۇنىڭدىن ھېچ نەرسىنى يوشۇرما ،بەلكىم ئۇ ساڭا بولغان غەزىپىدىن يېنىپ ،سەن ۋە ساڭا تەۋە بولغان بارلىق كىشىلەرنىڭ جېنىنى قۇتقۇزۇپ قالرسەن ،چۈنكى ئۇ سېنىڭ چوڭ ئاكاڭ بولغاچقا ،ئۇنى ھۆرمەتلەش سېنىڭ مەجبۇرىيىتىڭ. 77ياقۇپ ئانىسىنىڭ خەۋەرچىلەرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،ئاۋازىنى كۆتۈرڭپ قاتتىق يىغلىدى ۋە ئانىسىنىڭ بۇيرۇغىنى بويىچە قىلدى. 32باب1شۇ چاغدا ،ياقۇپ سېئىر زېمىنىغا ،ئىنىسى ئەساۋغا ئەلچى ئەۋەتىپ ،ئۇنىڭغا دۇئا-تىلۋەت قىلدى. 2ئۇلرغا مۇنداق دېدى« :سىلەر خوجايىنىم ئەساۋغا مۇنداق دەڭلر :قۇلىڭىز ياقۇپ مۇنداق دەيدۇ' :خوجايىنىم ،ئاتامنىڭ ماڭا بەرگەن بەختىنىڭ ماڭا پايدىلىق بولغانلىقىنى ئويلىمىسۇن. 3مەن لبان بىلەن يىگىرمە يىل بىللە بولدۇم .ئۇ مېنى ئالداپ ،خوجايىنىمغا ئېيتىپ قويغاندەك ،ئىش ھەققىمنى ئون قېتىم ئۆزگەرتتى. 4مەن ئۇنىڭ ئۆيىدە ئۇنىڭغا ئىنتايىن جاپالىق خىزمەت قىلدىم .كېيىن خۇدا مېنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىمنى ،ئەجرىمنى ۋە قوللىرىمنىڭ ئەمگىكىنى كۆرڭپ ،ماڭا ئۆزىنىڭ رەھمىتى ۋە ئىلتىپاتىنى بەردى. 5كېيىن ،خۇدانىڭ زھر رەھمىتى ۋە مېھرىبانلىقى بىلەن ،مەن كال ،ئېشەك ،كال ،قۇل ۋە دېدەكلەرگە ئېرىشتىم. 6مەن ھازىر يۇرتۇمغا ،كەنئان زېمىنىدىكى ئاتا-ئانامنىڭ يېنىغا قايتىپ كېتىۋاتىمەن .خوجايىنىمنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشىش ئۈچۈن ، خوجايىنىمغا بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۇقتۇرۇپ قويۇش ئۈچۈن ئادەم ئەۋەتتىم .خوجايىنىم مېنىڭ بايلىققا ئېرىشكەنلىكىمنى ياكى ئاتام ماڭا بەرگەن بەختنىڭ ماڭا پايدىلىق بولغانلىقىنى ئويلىماسلىقى ئۈچۈن ،خوجايىنىمنىڭ نەزىرىدە بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۇنىڭغا ئۇقتۇردۇم. 7ئەلچىلەر ئەساۋنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇنى ئېدھم زېمىنىنىڭ چېتىدە ياقۇپقا قاراپ ماڭغاندا تاپتى .ھورىت سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىدىن تۆت يۈز كىشى قىلىچ كۆتۈرڭپ تۇرغان ئىدى. 8ياقۇپنىڭ ئەلچىلىرى ياقۇپنىڭ ئەساۋ توغرىسىدا ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئەساۋغا يەتكۈزدى. 9ئەساۋ ئۇلرغا تەكەببۇرلۇق ۋە مەنسىتمەسلىك بىلەن جاۋاب بېرىپ« :مەن ھەقىقەتەن ئاڭلىدىم ،ماڭا راستىنى ئېيتىلدى ،ياقۇپنىڭ لبانغا قىلغانلىرى راست .ئۇ لباننى ئۆيىدە ئالىيجاناب قىلىپ ،قىزلىرىنى خوتۇنلۇققا بەردى ،ئۇ ئوغۇل-قىزلرغا ئىگە بولدى ،لباننىڭ ئۆيىدە مول بايلىققا ئېرىشتى. 10ئۇ ئۆزىنىڭ بايلىقىنىڭ مول ،بايلىقىنىڭ كۆپ ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،لباننىڭ ئۆيىدىن بارلىق نەرسىلىرىنى ئېلىپ قېچىپ كەتتى .لباننىڭ قىزلىرىنى ئاتىسىنىڭ ئالدىدىن ئېلىپ قېچىپ كەتتى ،ئۇلر قىلىچ بىلەن ئەسىرگە ئېلىنغاندەك ،ئۇنىڭغا ئېيتمايل قېچىپ كەتتى. 11ياقۇپ پەقەت لبانغىل بۇنداق قىلىپ قويمىدى ،ماڭامۇ شۇنداق قىلدى ،ئۇ مېنى ئىككى قېتىم بېسىپ چۈشتى ،مەن جىم تۇراليمەنمۇ؟ 12شۇڭا مەن بۈگۈن قوشۇنلىرىم بىلەن ئۇنىڭ بىلەن كۆرڭشۈشكە كەلدىم ،مەن ئۇنىڭغا كۆڭلۈمدىكىنى قىلىمەن. 49
ياشېر
13ئەلچىلەر قايتىپ كېلىپ ياقۇپنىڭ يېنىغا كېلىپ« :بىز ئىنىڭىز ئەساۋنىڭ يېنىغا باردۇق .ئۇنىڭغا سىزنىڭ بارلىق سۆزلىرىڭىزنى ئېيتىپ بەردۇق .ئۇ بىزگە شۇنداق جاۋاب بەردى .مانا ،ئۇ تۆت يۈز ئادەم بىلەن سىزنى كۈتۈۋېلىشقا كېلىۋاتىدۇ »،دېدى. 14ئەمدى نېمە قىلىش كېرەكلىكىنى بىلىپ ،خۇدانىڭ ئالدىدا دۇئا قىلىپ ،ئۇنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇۋال. 15ئۇ ئاكىسىنىڭ ياقۇپنىڭ ئەلچىلىرىگە ئېيتقان سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق قورقۇپ ،قايغۇغا چۆمدى. 16ياقۇپ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ مۇنداق دېدى« :ئى پەرۋەردىگار ،ئاتا-بوۋىلىرىم ئىبراھىم ۋە ئىسھاقنىڭ خۇداسى ،مەن ئاتامنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ كەتكەندە ،سەن ماڭا: 17مەن ئاتاڭ ئىبراھىمنىڭ ۋە ئىسھاقنىڭ خۇداسى بولغان پەرۋەردىگارمەن .مەن بۇ زېمىننى ۋە سەندىن كېيىنكى ئەۋلدلىرىڭنى ساڭا بېرىمەن .مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتىمەن .سەن ئاسماننىڭ تۆت تەرىپىگە تارقىلىپ ،يەر يۈزىدىكى بارلىق قەبىلىلەر سەن ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭ ئارقىلىق بەختكە ئېرىشىدۇ. 18سەن ئۆز سۆزلىرىڭنى ئەمەلگە ئاشۇردۇڭ ،ماڭا بايلىق ،بال-چاقا ۋە مال-چارۋا بەردىڭ ،كۆڭلۈمدىكى ئەڭ چوڭ ئارزۇيۇمنى قۇلۇڭغا يەتكۈزدڭڭ ،سەندىن سورىغانلىرىمنىڭ ھەممىسىنى ماڭا بەردىڭ ،شۇڭا مەن ھېچ نەرسىدىن كەم بولمىدىم. 19كېيىن سەن ماڭا« :ئاتا-ئاناڭنىڭ يېنىغا ،تۇغۇلغان يېرىڭغا قايت ،مەن ساڭا يەنىل ياخشى مۇئامىلە قىلىمەن »دېدىڭ. 20ئەمدى مەن قايتىپ كەلگەندە ،سەن مېنى لباننىڭ قولىدىن قۇتقۇزدۇڭ ،شۇڭا ئەساۋنىڭ قولىغا چۈشۈپ قالىمەن ،ئۇ مېنى ۋە بالىلىرىمنىڭ ئانالىرىنى ئۆلتۈرىدۇ. 21ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،مېنى ئاكام ئەساۋنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇۋالغايسەن ،چۈنكى مەن ئۇنىڭدىن ئىنتايىن قورقىمەن. 22ئەگەر مەندە ئادىللىق بولمىسا ،ئىبراھىم ۋە ئاتام ئىسھاق ئۈچۈن قىل. 23چۈنكى مەن بۇ بايلىققا مېھرىبانلىق ۋە رەھىمدىللىك ئارقىلىق ئېرىشكەنلىكىمنى بىلىمەن .شۇڭا بۈگۈن مېھرىبانلىقىڭىز بىلەن مېنى قۇتقۇزۇپ ،ماڭا جاۋاب بېرىشىڭىزنى ئۆتۈنىمەن. 24ياقۇپ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىشنى توختىتىپ ،ئۆزى بىلەن بىللە بولغان خەلقنى ،قوي-كال ۋە مال-چارۋىلرنى ئىككىگە بۆلدى . يېرىمىنى ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئەلىئېزەرنىڭ ئوغلى دامېسېكنىڭ بالىلىرى بىلەن بىر لگېرغا ،قالغان يېرىمىنى ئىنىسى ئەلىئېزەرنىڭ ئوغلى ئەلىئېزەرنىڭ بالىلىرى بىلەن بىر لگېرغا قويدى. 25ئۇلرغا بۇيرۇق قىلىپ« :سىلەر لگېرلىرىڭلرنى يىراق تۇتۇڭلر ،بىر-بىرىڭلرغا بەك يېقىنلشماڭلر .ئەگەر ئەساۋ بىر لگېرغا كېلىپ ئۇنى ئۆلتۈرسە ،ئۇنىڭدىن يىراق تۇرغان يەنە بىر لگېر قېچىپ قۇتۇلىدۇ »دېدى. 26ياقۇپ شۇ كېچە ئۇ يەردە قوندى .ئۇ پۈتۈن كېچە خىزمەتكارلىرىغا قوشۇن ۋە بالىلىرى توغرىسىدا كۆرسەتمە بەردى. 27شۇ كۈنى پەرۋەردىگار ياقۇپنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىدى .پەرۋەردىگار ياقۇپنى ئاكىسى ئەساۋنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى. 28پەرۋەردىگار ئاسماندىكى ئۈچ پەرىشتىنى ئەۋەتتى .ئۇلر ئەساۋنىڭ ئالدىغا بېرىپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى. 29بۇ پەرىشتىلەر ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ خەلقىگە ھەر خىل جەڭ قوراللىرى بىلەن تەمىنلەنگەن ئىككى مىڭ كىشىلىك ئەسكەر سۈپىتىدە كۆرڭندى . ئۇلر ئاتلرغا مىنگەن ئىدى .ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ خەلقىگە ئۇلر تۆت قوشۇنغا بۆلۈنگەن ھالدا تۆت باشلىق بىلەن بىللە كۆرڭندى. 30بىر چېدىر يولغا چىقىپ ،ئەساۋنىڭ تۆت يۈز ئادەم بىلەن ئاكىسى ياقۇپقا قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .چېدىر ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ خەلقىگە قاراپ يۈگۈرڭپ بېرىپ ،ئۇلرنى قورقۇتتى .ئەساۋ قورقۇپ ئاتتىن يىقىلىپ چۈشتى .ئۇنىڭ بارلىق ئادەملىرى ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ كەتتى ، چۈنكى ئۇلر قاتتىق قورققان ئىدى. 31ئۇلر ئەساۋدىن قېچىپ كېتىۋاتقاندا ،پۈتۈن چېدىر تىكىش ئەزالىرى ئۇلرغا ئەگىشىپ ۋارقىراپ كەتتى .بارلىق جەڭچىلەر جاۋاب بېرىپ: 32بىز راستىنل خۇدانىڭ خىزمەتكارى بولغان ياقۇپنىڭ قۇللىرى ،ئۇنداقتا كىم بىزگە قارشى تۇراليدۇ؟ ئەساۋ ئۇلرغا« :ئەي خوجايىنىم ، ئىنىم ياقۇپ سىلەرنىڭ خوجايىنىڭلر ،مەن ئۇنى يىگىرمە يىلدىن بېرى كۆرمىدىم ،بۈگۈن ئۇنى كۆرگىلى كەلدىم ،ماڭا بۇنداق مۇئامىلە قىلىۋاتامسىلەر؟ »دېدى. 33پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا جاۋابەن« :پەرۋەردىگار مەڭگۈ ھايات !سەن سۆزلەۋاتقان ياقۇپ قېرىندىشىڭ بولمىغان بولسا ،سەندىن ۋە خەلقىڭدىن ھېچكىمنى قالدۇرمىغان ئىدۇق ،پەقەت ياقۇپنىڭ ھۆرمىتى ئۈچۈنل ئۇلرغا ھېچنېمە قىلمايمىز »دېدى. 34بۇ قوشۇن ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىدىن ئايرىلىپ ،يىراقلىشىپ كەتتى .ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ئۇلردىن بىر لىگا يىراقلشقاندا ، ئىككىنچى قوشۇن ھەر خىل قوراللر بىلەن ئۇنىڭغا قاراپ كەلدى .ئۇلرمۇ بىرىنچى قوشۇن ئۇلرغا قىلغاندەك ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىگە قىلدى. 35ئۇلر يولغا چىققاندا ،ئۈچىنچى قوشۇن ئۇنىڭغا قاراپ كەلدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى قورقۇپ كەتتى .ئەساۋ ئاتتىن يىقىلىپ چۈشتى .پۈتۈن قوشۇن« :بىز ھەقىقەتەن خۇدانىڭ قۇلى بولغان ياقۇپنىڭ قۇللىرى ،بىزگە كىم قارشى تۇراليدۇ؟ »دەپ ۋارقىرىدى. 36ئەساۋ ئۇلرغا يەنە جاۋاب بېرىپ _ :ئەي ياقۇپ ،خوجايىنىم ،خوجايىنىڭلر مېنىڭ ئىنىم .يىگىرمە يىلدىن بېرى ئۇنىڭ چىرايىنى كۆرمىدىم .بۈگۈن ئۇنىڭ كېلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدىم .بۈگۈن ئۇنىڭ بىلەن كۆرڭشكىلى باردىم .سىلەر ماڭا شۇنداق مۇئامىلە قىلىسىلەرمۇ؟ 37ئۇلر ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :پەرۋەردىگار مەڭگۈ ھايات !سەن ئېيتقاندەك ،ئاكاڭ ياقۇپ ئەمەسمىدى؟ سەن ۋە سېنىڭ ئادەملىرىڭدىن ھېچكىمنى قالدۇرمىدۇق .لېكىن سەن ئېيتقان ياقۇپ سېنىڭ ئاكاڭ بولغاچقا ،سەن ۋە سېنىڭ ئادەملىرىڭ بىلەن ئارىلشمايمىز »،دېدى. 38ئۈچىنچى قوشۇنمۇ ئۇلردىن ئايرىلىپ كەتتى .ئۇ يەنىل ئادەملىرى بىلەن بىللە ياقۇپقا قاراپ يولغا چىقتى .تۆتىنچى قوشۇن ئۇنىڭغا قاراپ كەلدى .ئۇلرمۇ باشقىلر قىلغاندەك ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىگە قىلدى. 39ئەساۋ تۆت پەرىشتىنىڭ ئۆزىگە ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىگە قىلغان يامانلىقلىرىنى كۆرڭپ ،ئاكىسى ياقۇپتىن قاتتىق قورقۇپ ،ئۇنىڭ بىلەن تىنچ- ئامان كۆرڭشۈشكە باردى. 40ئەساۋ ياقۇپقا بولغان ئۆچمەنلىكىنى يوشۇردى ،چۈنكى ئۇ ئاكىسى ياقۇپ ئۈچۈن جېنىدىن قورققان ۋە ئۆزى بارغان تۆت قوشۇننى ياقۇپنىڭ قۇللىرى دەپ ئويلىغان. 50
ياشېر
41ياقۇپ ئۇ كېچە خىزمەتكارلىرى بىلەن ئۇلرنىڭ چېدىرلىرىدا قوندى .ئۇ خىزمەتكارلىرى بىلەن بىرلىكتە ،ئۆزىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىدىن ۋە بارلىق مۈلكىدىن ئەساۋغا سوۋغات بېرىشنى قارار قىلدى .ياقۇپ ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۆزى ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى بىلەن بىللە قوي-قويلرنىڭ ئىچىدىن ئەساۋغا سوۋغات تاللىدى. 42ياقۇپ ئاكىسى ئەساۋغا بېرىش ئۈچۈن ئۆز پادىلىرىدىن تاللىغان سوۋغات مىقدارى مۇشۇ .ئۇ پادىلردىن ئىككى يۈز قىرىق باش ،تۆگە ۋە ئېشەكلەردىن ئوتتۇز باش ،كال-قويلردىن 50كال تاللىدى. 43ئۇ ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئون توپقا بۆلۈپ ،ھەر بىر توپنى ئايرىم-ئايرىم قويدى .ئاندىن ئۇلرنى ئون خىزمەتكارىغا تاپشۇردى ،ھەر بىر توپنى ئايرىم-ئايرىم قويدى. 44ئۇلرغا بۇيرۇق قىلىپ« :بىر-بىرىڭلردىن يىراق تۇرۇڭلر ،پادىلرنىڭ ئارىلىقىنى بەلگىلەڭلر .ئەساۋ بىلەن بىللە كەلگەنلەر سىلەر بىلەن كۆرڭشۈپ« :سىلەر كىمنىڭكىسىلەر ،قەيەرگە بارىسىلەر ،بۇلرنىڭ ھەممىسى كىمنىڭكى؟ »دەپ سورىغاندا ،ئۇلرغا« :بىز ياقۇپنىڭ قۇللىرى ،بىز ئەساۋ بىلەن تىنچ-ئامان كۆرڭشكىلى كەلدۇق ،مانا ياقۇپ بىزنىڭ ئارقىمىزدىن كېلىۋاتىدۇ »دەڭلر. 45ئالدىمىزدىكى نەرسە ياقۇپنىڭ ئىنىسى ئەساۋغا ئەۋەتكەن سوۋغىسىدۇر. 46ئەگەر ئۇلر سىلەرگە« :ئۇ نېمىشقا ئاكىسى بىلەن كۆرڭشۈشكە ۋە ئۇنىڭ يۈزىنى كۆرڭشكە كەلمەيدۇ ،سىلەر ئارقىڭلردا قالىدۇ »دېسە ، سىلەر ئۇلرغا« :ئۇ چوقۇم بىزنىڭ ئارقىمىزدا ئاكىسى بىلەن كۆرڭشۈشكە خۇشاللىق بىلەن كېلىدۇ ،چۈنكى ئۇ« :ئۇنىڭغا سوۋغات بىلەن ئۇنى رازى قىلىمەن ،ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇنىڭ يۈزىنى كۆرىمەن ،بەلكىم ئۇ مېنىڭ تەكلىپىمنى قوبۇل قىلىشى مۇمكىن »،دەڭلر. 47شۇڭا بارلىق سوۋغاتلر ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ قولىغا ئۆتۈپ ،شۇ كۈنى ئۇنىڭ ئالدىدا ماڭدى .ئۇ شۇ كېچىنى يابۇك دەرياسىنىڭ چېتىدىكى چېدىرلىرى بىلەن بىللە ئۆتكۈزدى .ئۇ يېرىم كېچىدە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاياللىرى ،خىزمەتچىلىرى ۋە ئۆزىگە تەۋە بارلىق نەرسىلەرنى ئېلىپ ،شۇ كېچىسى يابۇك دەرياسىدىن ئۆتۈپ كەتتى. 48ياقۇپ ئۆزىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى دەريادىن ئۆتكۈزڭپ ئۆتكەندە ،ياقۇپ يالغۇز قالدى .بىر ئادەم ئۇنىڭغا يولۇقتى .ئۇ شۇ كېچە ئۇنىڭ بىلەن تاڭ ئاتقۇچە چېلىشىشتى .ياقۇپنىڭ پۇتى ئۇنىڭ بىلەن چېلىشىشتىن چۈشۈپ كەتتى. 49تاڭ ئاتقاندا ،ئۇ ئادەم ياقۇپنى ئۇ يەردە قويۇپ ،ئۇنىڭغا دۇئا قىلىپ يولغا چىقتى .ياقۇپ تاڭ ئاتقاندا دەريادىن ئۆتۈپ ،پۇتىدا ئولتۇرۇپ قالدى. 50ئۇ دەريادىن ئۆتكەندە ،قۇياش چىقىپ ،مال-چارۋىلىرى ۋە بالىلىرىنىڭ يېنىغا كەلدى. 51ئۇلر چۈشكىچە يول يۈردى ،ئۇلر كېتىۋاتقاندا ،سوۋغاتلر ئۇلرنىڭ ئالدىدىن ئۆتۈپ كەتتى. 52ياقۇپ بېشىنى كۆتۈرڭپ قارىسا ،ئەساۋ يىراقتىن كېلىۋاتاتتى .ئۇ 400گە يېقىن ئادەم بىلەن بىللە كېلىۋاتاتتى .ياقۇپ ئاكىسىدىن ئىنتايىن قورقتى. 53ياقۇپ ئالدىراپ بالىلىرىنى ئاياللىرى ۋە چاكارلىرىغا بۆلۈپ بەردى ،قىزى دىنانى بولسا بىر ساندۇققا سېلىپ ،چاكارلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 54ئۇ ئاكىسى بىلەن كۆرڭشۈش ئۈچۈن بالىلىرى ۋە ئاياللىرىنىڭ ئالدىدا ئۆتۈپ ،يەرگە باش قويۇپ تەزىم قىلدى .ئاكىسىغا يېقىنلشقۇچە يەتتە قېتىم تەزىم قىلدى .خۇدا ياقۇپنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىغاچقا ،ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپات ۋە مېھرىبانلىققا ئېرىشتى. 55ياقۇپنىڭ قورقۇنچى ئۇنىڭ ئاكىسى ئەساۋنىڭ بېشىغا كەلدى .چۈنكى ،ئەساۋ خۇدانىڭ پەرىشتىلىرىنىڭ ئەساۋغا قىلغان ئىشلىرى ئۈچۈن ياقۇپتىن قاتتىق قورقاتتى .ئەساۋنىڭ ياقۇپقا بولغان غەزىپى مېھرىبانلىققا ئايلندى. 56ئەساۋ ياقۇپنىڭ ئۆزىگە قاراپ يۈگۈرڭپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،يۈگۈرڭپ بېرىپ ،ئۇنى قۇچاقلپ ،بوينىغا يىقىلدى .ئۇلر ئۆپۈشۈپ يىغلىدى. 57خۇدا ئەساۋ بىلەن بىللە كەلگەنلەرنىڭ قەلبىگە ياقۇپقا بولغان قورقۇنچ ۋە مېھرىبانلىقنى سالدى .ئۇلر ياقۇپنى سۆيۈپ ،ئۇنى قۇچاقلىدى. 58ئەساۋنىڭ ئوغلى ئەلىفاز ۋە ئۇنىڭ تۆت ئاكىسى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ياقۇپ بىلەن بىللە يىغلىدى .ئۇلر ياقۇپتىن قورققانلىقتىن ،ئۇنى سۆيۈپ قۇچاقلىدى. 59ئەساۋ باش كۆتۈرڭپ ،ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى بولغان ئاياللرنى ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىنى كۆردى .ئۇلر ياقۇپنىڭ كەينىدىن مېڭىپ ، ئەساۋغا قاراپ يولغا چىقىپ ئېگىلىپ تۇراتتى. 60ئەساۋ ياقۇپتىن« :ئىنىم ،بۇلر سېنىڭ يېنىڭدىكىلەر كىملەر؟ ئۇلر سېنىڭ بالىلىرىڭمۇ ياكى قۇللىرىڭمۇ؟ »دەپ سورىدى .ياقۇپ ئەساۋغا جاۋابەن« :بۇلر مېنىڭ بالىلىرىم ،خۇدا قۇلۇڭغا ئىنئام قىلغان »دېدى. 61ياقۇپ ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى بىلەن سۆزلىشىۋاتقاندا ،ئەساۋ پۈتۈن چېدىرنى كۆرڭپ ،ياقۇپتىن« :مەن كېچە ئۇچراتقان چېدىرنىڭ ھەممىسىنى قەيەردىن تاپتىڭىز؟ »دەپ سورىدى .ياقۇپ« :خوجايىنىمنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشىش ئۈچۈن ،خۇدا قۇلىڭىزغا بەرگەن بۇ نېمەتلەردۇر »،دېدى. 62سوۋغات ئەساۋنىڭ ئالدىغا كەلدى .ياقۇپ ئەساۋنى قىستىدى« :خوجايىنىمغا ئېلىپ كەلگەن سوۋغاتلىرىمنى ئېلىڭ »دېدى .ئەساۋ« :مېنىڭ نېمە ئىش قىلىشىم كېرەك؟ ئۆزڭڭگە ساقل »دېدى. 63ياقۇپ« :سىزنىڭ يۈزىڭىزنى كۆرگەندىن كېيىن ،سىزنىڭ يەنىل تىنچ ياشاشىڭىز ئۈچۈن ،بۇلرنىڭ ھەممىسىنى بېرىشكە مەجبۇرمەن » دېدى. 64ئەساۋ سوۋغاتنى ئېلىشنى رەت قىلدى .ياقۇپ ئۇنىڭغا« :ئى رەببىم ،ئەگەر مەن سىزنىڭ ئىلتىپاتىڭىزغا ئېرىشكەن بولسام ،سوۋغاتلىرىمنى قولۇمدىن قوبۇل قىلغايسىز .شۇڭا مەن سىزنىڭ چىرايىڭىزنى كۆردڭم ،خۇددى خۇدادەك چىراينى كۆرگەندەك بولدۇم ،چۈنكى سىز مەندىن رازى بولدىڭىز »،دېدى. 65ئەساۋ سوۋغاتلرنى ئالدى .ياقۇپ ئەساۋغا ئالتۇن-كۈمۈش ۋە كۈمۈشتىن ياسالغان ياغاچلرنى بەردى .چۈنكى ئۇ ئۇنى قاتتىق تەلەپ قىلىپ ،ئۇلرنى ئالدى. 66ئەساۋ چېدىردىكى مال-چارۋىلرنى بۆلۈپ ،يېرىمىنى ئۆزى بىلەن بىللە كەلگەنلەرگە بەردى ،قالغان يېرىمىنى بالىلىرىغا تاپشۇردى. 51
ياشېر
67ئۇ كۈمۈش ،ئالتۇن ۋە بېدېلىينى چوڭ ئوغلى ئېلىفازغا بەردى .ئەساۋ ياقۇپقا« :بىز سېنىڭ يېنىڭدا تۇرايلى .سەن مېنىڭ يېنىمغا كەلگۈچە ، بىز سېنىڭ يېنىڭدا ئاستا-ئاستا ماڭىمىز .بىز ئۇ يەردە بىللە تۇرىمىز »دېدى. 68ياقۇپ ئاكىسىغا جاۋاب بېرىپ« :خوجايىنىمنىڭ دېگىنىدەك قىلىمەن ،لېكىن خوجايىنىم بالىلرنىڭ ئاجىز ئىكەنلىكىنى ،قوي-كالىلرنىڭ بالىلىرى بىلەن ئاستا-ئاستا ماڭىدىغانلىقىنى بىلىدۇ .ئەگەر ئۇلر تېز ماڭسا ،ئۆلۈپ كېتىدۇ ،چۈنكى سەن ئۇلرنىڭ يۈكى ۋە چارچاشلىرىنى بىلىسەن »دېدى. 69شۇڭا خوجايىنىم قۇلىدىن بۇرۇن ئۆتۈپ كەتسۇن ،مەن بالىلر ۋە قويلر ئۈچۈن ئاستا-ئاستا مېڭىپ ،خوجايىنىمنىڭ ئۆيى بولغان سېئىرغا بارىمەن. 70ئەساۋ ياقۇپقا« :يولدا ساڭا قاراپ ،چارچاپ ،يۈكۈڭنى كۆتۈرڭش ئۈچۈن ،مەن بىلەن بىللە كېلىدىغان بىر قانچە ئادەمنى ساڭا قوشۇپ قوياي »دېدى .ئۇ« :ئەگەر سېنىڭ ئىلتىپاتىڭنى تاپسام ،نېمە ئىشىم بار؟ »دېدى. 71سەن ئېيتقاندەك ،مەن سېنىڭ يېنىڭغا ،سېئىرغا بېرىپ ،ئۇ يەردە بىللە تۇرىمەن .سەن ئۆز خەلقىڭ بىلەن بىللە بار ،مەن ساڭا ئەگىشىمەن. 72ياقۇپ ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنى ئۇنىڭدىن يىراقلشتۇرۇش ئۈچۈن ،ياقۇپنىڭ كېيىن ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە ،كەنئان زېمىنىغا قايتىشى ئۈچۈن ئەساۋغا بۇنداق دېدى. 73ئەساۋ ياقۇپنىڭ سۆزىگە قۇلق سالدى .ئەساۋ ئۆزى بىلەن بىللە كەلگەن تۆت يۈز ئادەمنى ئېلىپ سەئىرغا قايتىپ كەلدى .ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەزالىرى شۇ كۈنى كەنئان زېمىنىنىڭ چېتىگىچە باردى ۋە ئۇ يەردە بىر مەزگىل تۇردى. 33باب1بىر مەزگىلدىن كېيىن ،ياقۇپ بۇ زېمىندىن ئايرىلىپ ،كەنئان زېمىنىدىكى شەكەم دېگەن شەھەرگە كېلىپ ،شەھەرنىڭ ئالدى تەرىپىدە ئارام ئالدى. 2ئۇ يەردىكى بىر پارچە يەرنى يەرلىك خەلق بولغان ھامورنىڭ ئوغۇللىرىدىن بەش شېكەلگە سېتىۋالدى. 3ياقۇپ ئۇ يەردە ئۆزىگە بىر ئۆي سېلىپ ،چېدىر تىكىپ ،مال-چارۋىلىرىغا قوتان سالدى .شۇڭا ئۇ يەرگە سۇككوت دەپ ئىسىم قويدى. 4ياقۇپ سۇككوتتا بىر يىل ئالتە ئاي تۇردى. 5شۇ چاغدا ،يەرلىك ئاياللرنىڭ بەزىلىرى شەكەم شەھىرىگە بېرىپ ،شەھەردىكى قىزلر بىلەن بىللە خۇشاللىق قىلىپ ئۇسسۇل ئوينىدى . ئۇلر سىرتقا چىققاندا ،ياقۇپنىڭ ئاياللىرى راھىلە بىلەن لېيا ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن بىللە شەھەردىكى قىزلرنىڭ خۇشاللىقىنى كۆرگىلى باردى. 6ياقۇپنىڭ قىزى دىنا ئۇلر بىلەن بىللە باردى ۋە شەھەر قىزلىرىنى كۆردى .ئۇلر بۇ قىزلرنىڭ ئالدىدا قالدى .شەھەردىكى بارلىق كىشىلەر ئۇلرنىڭ خۇشاللىقىنى كۆرڭش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ يېنىدا تۇراتتى .شەھەردىكى بارلىق داڭلىق كىشىلەرمۇ ئۇ يەردە ئىدى. 7ھامورنىڭ ئوغلى ،يەنى بۇ زېمىننىڭ ئاقسۆڭىكى شەكەممۇ ئۇلرنى كۆرڭش ئۈچۈن شۇ يەردە تۇراتتى. 8شەكەم ياقۇپنىڭ قىزى دىنانىڭ ئانىسى بىلەن شەھەر قىزلىرىنىڭ ئالدىدا ئولتۇرغانلىقىنى كۆردى .قىز ئۇنىڭغا ناھايىتى خۇشال بولدى .ئۇ دھستلىرىدىن ۋە قېرىنداشلىرىدىن« :بۇ شەھەردە تونۇمايدىغان ،بۇ ئاياللر ئارىسىدا ئولتۇرغان كىمنىڭ قىزى؟ »دەپ سورىدى. 9ئۇلر ئۇنىڭغا« :بۇ ھەقىقەتەن ئىبرانىي ئىسھاقنىڭ ئوغلى ياقۇپنىڭ قىزى .ئۇ بۇ شەھەردە بىر مەزگىل تۇرغان .بۇ يەردىكى قىزلرنىڭ خۇشاللىققا چىقىۋاتقانلىقى توغرىسىدا خەۋەر تارقالغاندا ،ئانىسى ۋە خىزمەتچىلىرى بىلەن بىللە ئۇلرنىڭ ئارىسىدا ئولتۇردى ،سەن كۆرڭپ تۇرغىنىڭدەك». 10شەكەم ياقۇپنىڭ قىزى دىنانى كۆردى ۋە ئۇنىڭغا قاراپ ،كۆڭلى دىناغا تىكىلىپ قالدى. 11دىنا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇنى زھرلۇق بىلەن ئېلىپ كەتتى .دىنا شەكەمنىڭ ئۆيىگە باردى .دىنا ئۇنى تۇتۇۋېلىپ ،زھرلۇق بىلەن ئۇنىڭ بىلەن بىللە ياتتى ۋە ئۇنىڭغا خورلۇق قىلدى .ئۇ ئۇنى ئىنتايىن ياخشى كۆرڭپ ،ئۆيىگە ئورۇنلشتۇردى. 12ئۇلر كېلىپ ،بۇ ئىشنى ياقۇپقا ئېيتتى .ياقۇپ شەكەمنىڭ قىزى دىنانىڭ بۇزۇلۇپ كەتكەنلىكىنى ئاڭلپ ،دىنانى شەكەمنىڭ ئۆيىدىن ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن ئون ئىككى خىزمەتچىسىنى ئەۋەتتى .ئۇلر دىنانى ئۇ يەردىن ئېلىپ كېتىش ئۈچۈن شەكەمنىڭ ئۆيىگە باردى. 13ئۇلر كەلگەندە ،شەكەم ئادەملىرى بىلەن ئۇلرنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلرنى ئۆيىدىن قوغلپ چىقاردى .شەكەم ئۇلرنىڭ دىنانىڭ ئالدىغا كېلىشىگە يول قويمىدى .شەكەم دىنا بىلەن بىللە ئولتۇرۇپ ،ئۇلرنىڭ كۆز ئالدىدا ئۇنى قۇچاقلپ ،سۆيۈپ ئولتۇراتتى. 14ياقۇپنىڭ خىزمەتكارلىرى قايتىپ كېلىپ ،ئۇنىڭغا« :بىز كەلگەندە ،ئۇ ئادەملىرى بىلەن بىزنى قوغلپ چىقاردى ،شەكەم كۆز ئالدىمىزدا دىناغا شۇنداق قىلدى »دېدى. 15ياقۇپ شەكەمنىڭ قىزىنىڭ بۇزۇلۇپ كەتكەنلىكىنى بىلسىمۇ ،ھېچنېمە دېمىدى .ئوغۇللىرى دالدا ئۇنىڭ ماللىرىنى بېقىۋاتاتتى .ياقۇپ ئۇلر قايتىپ كەلگۈچە جىم تۇردى. 16ئوغۇللىرى ئۆيگە كېلىشتىن بۇرۇن ،ياقۇپ ئىككى قىزنى دىنانى شەكەمنىڭ ئۆيىگە ئەۋەتىپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە تۇرۇشقا ئەۋەتتى .شەكەم ئۈچ دھستىنى پېرېدنىڭ ئوغلى ،چىددېكەمنىڭ ئوغلى ھامۇرغا ئەۋەتىپ« :ماڭا بۇ قىزنى خوتۇنلۇققا ئېلىپ بېرىڭ »دېدى. 17خىۋىلىق چىددېكەمنىڭ ئوغلى ھامۇر ئوغلى شەكەمنىڭ ئۆيىگە كېلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .ھامۇر ئوغلىغا« :شۇڭا ،سېنىڭ خەلقىڭنىڭ قىزلىرى ئارىسىدا ئۆز خەلقىڭدىن بولمىغان بىر ئىبرانىي ئايالنى ئالغۇدەك بىر ئايال يوقمۇ؟ »دېدى. 18شەكەم ئۇنىڭغا« :ئۇ مېنىڭ نەزىرىمدە ناھايىتى گۈزەل ،سەن پەقەت ئۇنىل ئېلىپ بېرىشىڭ كېرەك »دېدى .ھامۇر ئوغلىنىڭ دېگىنى بويىچە ئىش قىلدى ،چۈنكى ئۇ ئوغلىنى ناھايىتى ياخشى كۆرەتتى. 19ھامۇر بۇ ئىش توغرىسىدا ياقۇپ بىلەن سۆھبەتلىشىش ئۈچۈن ئۇنىڭ يېنىغا باردى .ئۇ ئوغلى شەكەمنىڭ ئۆيىدىن چىقىپ ،ياقۇپ بىلەن سۆھبەتلىشىشتىن بۇرۇن ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ھامۇرنىڭ ئوغلى شەكەمنىڭ قىلغانلىرىنى ئاڭلپل يايلقتىن كېلىپ قالدى. 20بۇ ئەرلەر سىڭلىسى ئۈچۈن ئىنتايىن قايغۇردى .ماللىرىنى يىغىشتۇرۇشتىن بۇرۇن ،ھەممىسى غەزەپ بىلەن ئۆيلىرىگە قايتىپ كەلدى. 52
ياشېر
21ئۇلر ئاتىسىنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇرۇپ ،ئۇنىڭغا غەزەپ بىلەن« :بۇ ئادەم ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسى چوقۇم ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىنىدۇ ،چۈنكى پۈتكۈل يەر يۈزىنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا« :ئىنسانلر ھەرگىز ئوغرىلىق قىلماسلىقى ۋە زىنا قىلماسلىقى كېرەك »دەپ بۇيرۇغان .مانا ،شەكەم سىڭلىمىز بىلەن بۇزۇقچىلىق قىلىپ ،زىنا قىلدى ،شەھەر خەلقىنىڭ ھېچقايسىسى ئۇنىڭغا بىر ئېغىزمۇ گەپ قىلمىدى »دېدى. 22سەن ھەقىقەتەن بىلىسەن ۋە چۈشىنىسەنكى ،شەكەمنىڭ ،ئۇنىڭ ئاتىسىنىڭ ۋە پۈتۈن شەھەرنىڭ قىلغان ئىشلىرى ئۈچۈن ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىنىشى كېرەك. 23ئۇلر بۇ ئىش توغرىسىدا ئاتىسى بىلەن سۆزلىشىۋاتقاندا ،شەكەمنىڭ ئاتىسى ھامۇر ئوغلىنىڭ دىنا توغرىسىدىكى سۆزلىرىنى ياقۇپقا سۆزلەپ بېرىش ئۈچۈن كەلدى .ئۇ ياقۇپ بىلەن ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ئولتۇردى. 24ھامۇر ئۇلرغا« :ئوغلۇم شەكەمنىڭ رھھى قىزلىرىڭلرنى سېغىنىۋاتىدۇ .سىلەر ئۇنى ئۇنىڭغا خوتۇن قىلىپ بېرىپ ،بىز بىلەن توي قىلىڭلر .قىزلىرىڭلرنى بىزگە بېرىڭلر ،بىز سىلەرگە قىزلىرىمىزنى بېرىمىز ،سىلەر بىزنىڭ زېمىنىمىزدا بىز بىلەن بىللە ياشايسىلەر ،بىز بۇ زېمىندا بىر خەلق بولىمىز »دېدى. 25زېمىنىمىز ناھايىتى كەڭ ،شۇڭا سىلەر ئۇ يەردە تۇرۇپ ،سودا-سېتىق قىلىپ ،مۈلۈك سېتىۋېلىڭلر ،خالىغانچە ئىش قىلىڭلر ،ھېچكىم سىلەرگە بىر ئېغىز سۆز قىلىپ توسقۇنلۇق قىللمايدۇ. 26ھامۇر ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن سۆزلىشىشنى توختاتتى ،شۇنىڭ بىلەن ئوغلى شەكەم ئۇنىڭ كەينىدىن كېلىۋاتاتتى ،ئۇ ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 27شەكەم ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىغا« :قىزلىرىڭلرنى ماڭا بېرىڭلر ،مەن سىلەرگە ئىلتىپات تاپسام بولتتى .ماڭا نېمە دېسەڭلر شۇنى قىلىمەن »دېدى. 28مەندىن مول سوۋغات ۋە قېيىنچىلىق تەلەپ قىلىڭلر ،مەن بېرىمەن ،ماڭا نېمە دېسەڭلر شۇنى قىلىمەن ،بۇيرۇقۇڭلرغا قارشى چىققان ئادەم ئۆلسۇن ،پەقەت ماڭا قىزنى خوتۇنلۇققا بېرىڭلر. 29شىمون بىلەن لېۋى ھامور بىلەن ئۇنىڭ ئوغلى شەكەمگە ئالدامچىلىق بىلەن جاۋاب بېرىپ« :سىلەر بىزگە ئېيتقانلرنىڭ ھەممىسىنى سىلەر ئۈچۈن قىلىمىز »دېدى. 30مانا ،سىڭلىمىز سېنىڭ ئۆيۈڭدە .بىز بۇ ئىشنى ئاتىمىز ئىسھاققا ئەۋەتكۈچە ،ئۇنىڭدىن يىراق تۇر .چۈنكى ئۇنىڭ ماقۇللۇقىسىز بىز ھېچ ئىش قىللمايمىز. 31چۈنكى ئۇ ئاتىمىز ئىبراھىمنىڭ يوللىرىنى بىلىدۇ ،ئۇ بىزگە نېمە دېسە شۇنى سىلەرگە ئېيتىمىز ،سىلەردىن ھېچ نەرسىنى يوشۇرمايمىز. 32شىمون بىلەن لېۋى بۇ ئىشنى شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسىغا ئېيتىپ ،بۇ ئىش ئۈچۈن شەكەم ۋە ئۇنىڭ شەھىرىگە نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەت سوراش ئۈچۈن باھانە تاپتى. 33شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى شىمون بىلەن لېۋىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرنىڭ كۆڭلىگە خۇش كەلدى .شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ئۆيىگە قايتماقچى بولدى. 34ئۇلر كەتكەندىن كېيىن ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسىغا« :بىز بىلىمىزكى ،بۇ رەزىللەر ۋە ئۇلرنىڭ شەھىرى ئۆلۈمگە دۇچ كەلگەن ، چۈنكى ئۇلر خۇدانىڭ نۇھقا ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىغا بەرگەن بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلغان». 35شەكەم سىڭلىمىز دىناغا بۇنداق بىر ئىش قىلىپ ،ئۇنى بۇلغىدى ،چۈنكى بۇنداق رەزىللىك بىزنىڭ ئارىمىزدا ھەرگىز يۈز بەرمەيدۇ. 36ئەمدى نېمە قىلىش كېرەكلىكىنى بىلىپ ،كۆرڭپ بېقىڭ ،بۇ شەھەرنىڭ بارلىق ئاھالىسىنى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن ئۇلرغا نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەت سوراپ بېقىڭ. 37شىمون ئۇلرغا _ :سىلەرگە بىر توغرا مەسلىھەت :ئۇلرغا بىزنىڭ خەتنىمىزگە ئوخشاش ،ئەركەكلەرنىڭ ھەممىسىنى خەتنە قىلدۇرۇشنى ئېيتىڭلر .ئەگەر ئۇلر بۇنى قىلىشنى خالىمىسا ،بىز قىزىمىزنى ئۇلردىن ئېلىپ كېتىمىز _ ،دېدى. 38ئەگەر ئۇلر بۇنى قىلىشقا قوشۇلسا ۋە قىلىشنى خالىسا ،ئۇلر ئازاب-ئوقۇبەت ئىچىدە يىقىلىپ چۈشكەندە ،بىز ئۇلرغا قىلىچ بىلەن ھۇجۇم قىلىپ ،تىنچ ۋە خاتىرجەم ئادەمدەك ھۇجۇم قىلىمىز ۋە ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى بارلىق ئەر كىشىلەرنى ئۆلتۈرىمىز. 39شىموننىڭ مەسلىھەتلىرى ئۇلرغا ياقتى .شىمون بىلەن لېۋىي ئۇلرنىڭ تەكلىپىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشقا بەل باغلىدى. 40ئەتىسى ئەتىگەندە ،شەكەم بىلەن ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ ،دىنا توغرىسىدا سۆزلەشتى ۋە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئۇلرغا قانداق جاۋاب بېرىدىغانلىقىنى ئاڭلىدى. 41ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرغا ئالدامچىلىق قىلىپ« :بىز سېنىڭ سۆزلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى ئاتىمىز ئىسھاققا ئېيتىپ بەردۇق ،سۆزلىرىڭ ئۇنىڭغا ياقتى »دېدى. 42لېكىن ئۇ بىزگە« :ئۇنىڭ ئاتىسى ئىبراھىم پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ پەرۋەردىگارى خۇدا تەرىپىدىن ئۇنىڭغا مۇنداق دەپ بۇيرۇغان« :ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىدىن بولمىغان ھەر قانداق بىر ئەر ئۇنىڭ قىزلىرىنى ئالماقچى بولسا ،بىز خەتنە قىلىنغاندەك ،ئۇنىڭ بارلىق ئەرلىرىنى خەتنە قىلدۇرسۇن ،ئاندىن بىز ئۇنىڭغا قىزىمىزنى خوتۇنلۇققا بېرەلەيمىز». 43ئەمدى بىز ئاتىمىزنىڭ بىزگە ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى سىلەرگە ئۇقتۇردۇق .چۈنكى ،سىز بىزگە ئېيتقاندەك ،قىزىمىزنى خەتنە قىلىنمىغان بىر كىشىگە بېرەلمەيمىز ،چۈنكى بۇ بىز ئۈچۈن نومۇس. 44ئەگەر سىلەر بىزگە قۇلق سېلىپ ،بىزگە ئوخشاش بولۇشقا ،سىلەرنىڭ بارلىق ئەرلىرىڭلرنىڭ خەتنىسىنى قىلىشقا ماقۇل بولساڭلر ،بىز سىلەرگە قىزىمىزنى بېرىشكە ،سىلەرنىڭ قىزلىرىڭلرنىمۇ ئۆزىمىزگە ئېلىشقا قوشۇلىمىز .سىلەر ئېيتقاندەك ،سىلەر بىلەن بىللە ياشاپ ،بىر خەلق بولىمىز. 45ئەگەر سىلەر بىزنىڭ بۇيرۇقىمىزغا ئەمەل قىلىپ ،بارلىق ئەرلەرنىڭ خەتنە قىلىنىشىنى بۇيرۇمىغا ئەمەل قىلمىساڭلر ،بىز سىلەرنىڭ يېنىڭلرغا بېرىپ ،قىزىمىزنى سىلەردىن ئېلىپ كېتىمىز. 53
ياشېر
46شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،بۇ سۆز ئۇلرغا ئىنتايىن ياقتى .شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ تىلەكلىرىنى ئورۇنداشقا ئالدىراپ كەتتى ،چۈنكى شەكەم دىنانى ناھايىتى ياخشى كۆرەتتى ۋە ئۇنىڭغا كۆڭلۈم بېرىلىپ كەتكەنىدى. 47شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر شەھەر دەرۋازىسىغا ئالدىراپ باردى .ئۇلر شەھىرىدىكى بارلىق كىشىلەرنى يىغىپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئۇلرغا يەتكۈزدى: 48بىز ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بولغان بۇ كىشىلەرنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلرغا قىزى توغرىسىدا سۆز قىلدۇق ،بۇ كىشىلەر بىزنىڭ ئارزۇيىمىز بويىچە ئىش قىلىشقا قوشۇلىدۇ .مانا ،بىزنىڭ زېمىنىمىز ئۇلر ئۈچۈن كەڭ كۆلەمدە ،ئۇلر ئۇ يەردە ياشايدۇ ،سودا قىلىدۇ ،بىز بىر خەلق بولىمىز .بىز ئۇلرنىڭ قىزلىرىنى ئېلىپ ،قىزلىرىمىزنى ئۇلرغا خوتۇنلۇققا بېرىمىز. 49پەقەت مۇشۇ شەرت بىلەنل بۇ كىشىلەر بۇ ئىشنى قىلىشقا قوشۇلىدۇ ،يەنى ئارىمىزدىكى بارلىق ئەرلەر خۇدا ئۇلرغا بۇيرۇغاندەك خەتنە قىلىنىشى كېرەك .بىز ئۇلرنىڭ خەتنە قىلىنىشقا ئائىت كۆرسەتمىلىرىنى ئادا قىلغاندىن كېيىن ،ئۇلر مال-چارۋىلىرى ۋە مال-مۈلكى بىلەن بىللە بىزنىڭ ئارىمىزدا ياشايدۇ ،بىز ئۇلر بىلەن بىر خەلق بولىمىز. 50شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغان شەھەردىكى بارلىق كىشىلەر بۇ تەكلىپكە قوشۇلدى ۋە خەتنە قىلىشقا بويسۇندى ، چۈنكى شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ئۇلرنىڭ نەزىرىدە ئىنتايىن ھۆرمەتكە سازاۋەر ئىدى. 51ئەتىسى كۈنى ،شەكەم بىلەن ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،شەھىرىدىكى بارلىق ئەرلەرنى شەھەرنىڭ ئوتتۇرىسىغا يىغدى .ئۇلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى چاقىردى .ئۇلر شۇ كۈنى ۋە ئەتىسى كۈنى ئۆز ئەۋلدلىرىدىكى بارلىق ئەرلەرنى خەتنە قىلدى. 52ئۇلر شەكەمنى ،ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇرنى ۋە شەكەمنىڭ بەش قېرىندىشىنى خەتنە قىلدۇردى .ئاندىن ھەممىسى ئورنىدىن تۇرۇپ ئۆيىگە قايتتى .چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگار تەرىپىدىن شەكەم شەھىرىگە قارشى چىقىرىلغان ئىدى .پەرۋەردىگار شىموننىڭ بۇ ئىشتا بەرگەن قارارى ئىدى .پەرۋەردىگار شەكەمنى ياقۇپنىڭ ئىككى ئوغلىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. 34باب1خەتنە قىلىنغان ئەرلەرنىڭ سانى ئالتە يۈز قىرىق بەش ئەر ۋە ئىككى يۈز قىرىق ئالتە بال ئىدى. 2لېكىن ،ھامورنىڭ ئاتىسى ،پېرېدنىڭ ئوغلى چىددېكېم ۋە ئۇنىڭ ئالتە ئاكىسى ،شەكەم بىلەن ئاتىسى ھامورنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ، خەتنە قىلىنمىدى .چۈنكى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ توي تەكلىپى ئۇلرغا يىرگىنىچلىك ئىدى .شەھەر خەلقىنىڭ ئۇلرغا قۇلق سالمىغانلىقىغا غەزەپلەنگەنىدى. 3ئىككىنچى كۈنى كەچتە ،ئۇلر خەتنە قىلىنمىغان سەككىز كىچىك بالىنى تاپتى .چۈنكى ئۇلرنىڭ ئانىلىرى ئۇلرنى شەكەمدىن ،ئاتىسى ھامۇردىن ۋە شەھەردىكىلەردىن يوشۇرۇپ قويغانىدى. 4شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ئۇلرنى خەتنە قىلدۇرۇش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىشكە ئادەم ئەۋەتتى .كىددېكەم ۋە ئۇنىڭ ئالتە قېرىندىشى قىلىچ كۆتۈرڭپ ئۇلرغا ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلرنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى. 5ئۇلر بۇ ئىش ئۈچۈن شەكەمنى ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇرنى ،شۇنداقل دىنانىمۇ ئۆلتۈرمەكچى بولدى. 6ئۇلر ئۇلرغا« :سىلەر نېمە قىلدىڭلر؟ سىلەر ئىلگىرى تونۇمايدىغان ئىبرانىيلرنىڭ قىزلىرىنى ئېلىپ ،ئاتا-بوۋىلىرىڭلر سىلەرگە بۇيرۇمىغان ئىشنى قىلماقچى بولغان كەنئانلىق قېرىنداشلىرىڭلرنىڭ قىزلىرى ئارىسىدا ئاياللر يوقمۇ؟ »دەپ سورىدى. 7بۇ قىلغان ئىشىڭىز ئارقىلىق مۇۋەپپەقىيەت قازىنىمەن دەپ ئويليسىزمۇ؟ ئەتە بۇ ئىش توغرىسىدا سىزدىن سورايدىغان قېرىنداشلىرىڭىز كەنئانلىقلرغا نېمە دەپ جاۋاب بېرىسىز؟ 8ئەگەر سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلر ئۇلرنىڭ نەزىرىدە ئادىل ۋە ياخشى كۆرڭنمىسە ،بىزنىڭ سۆزىمىزگە قۇلق سالمىغانلىقىڭلر ئۈچۈن ، ئۆزڭڭلر ئۈچۈن ،مېنىڭ ھاياتىمىز ئۈچۈن نېمە قىلىسىلەر؟ 9ئەگەر بۇ زېمىندا ياشايدىغانلر ۋە بارلىق قېرىنداشلىرىڭلر ،يەنى ھام ئەۋلدلىرى ،سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلرنى ئاڭلپ: 10شەكەم ،ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ۋە ئۇلرنىڭ شەھىرىدىكى بارلىق كىشىلەر بىر ئىبرانىي ئايال سەۋەبىدىن ،ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئۇلرغا ھەرگىز كۆرسەتمىگەن ،بىلمىگەن ئىشلىرىنى قىلدى .ئۇنداقتا ،سىلەر كەنئان زېمىنىدىكى قېرىنداشلىرىڭلرنىڭ ئالدىدا قەيەرگە قېچىپ كېتىسىلەر؟ نومۇسىڭلرنى قەيەرگە يوشۇرىسىلەر؟ 11شۇڭا بىز سىلەرنىڭ قىلغان بۇ ئىشىڭلرغا چىدىيالمايمىز ،ئاتا-بوۋىلىرىمىز بىزگە بۇيرۇمىغان بۇ بويۇنتۇرۇقنى ئۈستىمىزگە ئاللمايمىز. 12مانا ئەتە بىز بۇ زېمىندا ياشايدىغان بارلىق قېرىنداشلىرىمىزنى ،يەنى كەنئانلىق قېرىنداشلرنى يىغىمىز ،ھەممىمىز كېلىپ سىزنى ۋە سىزگە تايانغانلرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈرڭۋېتىمىز ،شۇنداق قىلساڭلر ،سىلەر ۋە ئۇلردىن ھېچكىم قالمايدۇ. 13ھامۇر ،ئۇنىڭ ئوغلى شەكەم ۋە شەھەردىكى بارلىق كىشىلەر چىددېكەم بىلەن ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرنىڭ سۆزلىرىدىن قاتتىق قورقۇپ ،قىلغان ئىشلىرىغا پۇشايمان قىلدى. 14شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئاتىسى ھامۇر ئاتىسى چىددېكەم ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىغا جاۋاب بېرىپ« :سىلەر بىزگە ئېيتقان سۆزلەرنىڭ ھەممىسى راست »دېدى. 15ئەمدى ئەجدادلىرىمىز بىزگە بۇيرۇمىغان ئىشنى ئىبرانىيلرنىڭ مۇھەببىتى ئۈچۈن قىلدۇق دەپ ئويلىماڭلر ۋە ئويلىماڭلر. 16لېكىن بىز ئۇلرنىڭ قىزىنى ئېلىش توغرىسىدىكى بىزنىڭ تەلىپىمىزنى قوبۇل قىلىش نىيىتى ۋە ئارزۇسى ئەمەسلىكىنى ،پەقەت بۇ شەرت بىلەنل قوبۇل قىلىش كېرەكلىكىنى كۆردۇق .شۇڭا بىز ئۇلرنىڭ تەلىپىگە قۇلق سېلىپ ،سىز كۆرگەندەك بۇ ئىشنى قىلدۇق. 17ئۇلردىن تەلىپىمىزنى ئالغاندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ ،سىز بىزگە ئېيتقانلىرىڭىزدەك قىلىمىز. 18شۇڭا ،تېنىمىز ساقىيىپ ،كۈچىمىز يېتىگىچە كۈتۈپ تۇرۇشىڭلرنى ئۆتۈنىمىز .ئاندىن بىز بىرلىكتە ئۇلرغا قارشى تۇرۇپ ،ئۆز قەلبىمىزدىكى ۋە ئۆزىمىزدىكىنى قىلىمىز. 54
ياشېر
19ياقۇپنىڭ قىزى دىنا چىددېكەم ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ ئېيتقانلىرىنى ،ھامۇر ،ئۇنىڭ ئوغلى شەكەمنىڭ ۋە ئۇلرنىڭ شەھىرىدىكى خەلقنىڭ ئۇلرغا بەرگەن جاۋابلىرىنى ئاڭلىدى. 20ئۇ دەرھال ئاتىسىنىڭ ئۇنى شەكەمنىڭ ئۆيىگە قاراپ بېرىش ئۈچۈن ئەۋەتكەن قىزلىرىنىڭ بىرىنى ئاتىسى ياقۇپ ۋە ئاكىلىرىغا ئەۋەتىپ: 21چىددېكېم ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى سىلەر توغرىسىدا شۇنداق مەسلىھەت بەردى ،ھامۇر ،شەكەم ۋە شەھەر خەلقى ئۇلرغا شۇنداق جاۋاب بەردى. 22ياقۇپ بۇ سۆزلەرنى ئاڭلپ ،غەزەپكە چۆمدى ،ئۇلرغا ئاچچىقى كەلدى ،غەزىپىمۇ ياندى. 23شىمون بىلەن لېۋى قەسەم قىلىپ« :پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگارنىڭ مەڭگۈ ھايات ئىكەنلىكى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى ،ئەتە بۇ ۋاقىتتا پۈتۈن شەھەردە ھېچكىم قالمايدۇ »دېدى. 24خەتنە قىلىنمىغان يىگىرمە يىگىت يوشۇرۇنغانىدى .بۇ يىگىتلەر شىمون بىلەن لېۋىغا قارشى ئۇرۇش قىلدى .شىمون بىلەن لېۋى ئۇلرنىڭ ئون سەككىزىنى ئۆلتۈردى ،ئىككىسى ئۇلردىن قېچىپ ،شەھەردىكى بىر قىسىم ئاق تاش قۇدۇقلىرىغا قېچىپ كەتتى .شىمون بىلەن لېۋى ئۇلرنى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى. 25شىمون بىلەن لېۋىي شەھەر ئىچىدە ئايلىنىپ يۈرڭپ ،شەھەردىكى بارلىق كىشىلەرنى قىلىچ بىلەن قىرىپ تاشلىدى ،ھېچكىمنى تىرىك قالدۇرمىدى. 26شەھەر ئىچىدە قاتتىق غۇلغۇل كۆتۈرڭلدى .شەھەر خەلقىنىڭ پەريادى ئاسمانغا كۆتۈرڭلدى .بارلىق ئاياللر ۋە بالىلر قاتتىق ۋارقىراپ كەتتى. 27شىمون بىلەن لېۋىي پۈتۈن شەھەرنى قىرىپ تاشلىدى ،پۈتۈن شەھەردە بىر ئەرنىمۇ قالدۇرمىدى. 28ئۇلر ھامۇر بىلەن ئوغلى شەكەمنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرڭپ ،دىنانى شەكەمنىڭ ئۆيىدىن ئېلىپ چىقىپ كەتتى. 29ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بېرىپ قايتىپ كەلدى .ئۇلر ئۆلتۈرڭلگەنلەرنى يوقلپ ،شەھەردىكى ۋە دالدىكى بارلىق مال-مۈلكىنى بۇلڭ-تالڭ قىلدى. 30ئۇلر غەنىيمەتنى ئېلىۋاتقاندا ،ئۈچ يۈز ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلرغا توپا چېچىپ ،تاش بىلەن ئۇردى .شىمون ئۇلرغا قاراپ بۇرۇلۇپ ،ھەممىسىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى .شىمون لېۋىنىڭ ئالدىغا بۇرۇلۇپ ،شەھەرگە كىردى. 31ئۇلر قوي ،كال ،كال ۋە باشقا مال-چارۋىلرنى ،قالغان ئاياللر ۋە كىچىك بالىلرنى ئېلىپ كەتتى .ئاندىن دەرۋازىنى ئېچىپ ،جاسارەت بىلەن ئاتىسى ياقۇپنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى. 32ياقۇپ ئۇلرنىڭ شەھەرگە قىلغان ئىشلىرىنى ۋە ئۇلرنىڭ قولغا كەلتۈرگەن ئولجىلىرىنى كۆرڭپ ،ئۇلرغا قاتتىق ئاچچىقلندى .ياقۇپ ئۇلرغا« :سىلەر ماڭا نېمە قىلدىڭلر؟ مەن بۇ يەردىكى كەنئانلىقلر ئارىسىدا ئارام ئالدىم ،ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى ماڭا ئارىلشمىدى »دېدى. 33سەن مېنى بۇ زېمىندا ياشايدىغان كەنئانلىقلر ۋە پېرىززىيلەر ئارىسىدا يىرگىنىچلىك قىلدىڭ .مەن ئاز ساندىكى كىشىلەردىن ئەمەس .ئۇلر سېنىڭ ئۆز قېرىنداشلىرى بىلەن قىلغان ئىشلىرىڭنى ئاڭلپ ،ماڭا قارشى توپلىنىپ مېنى ئۆلتۈرىدۇ ،شۇنداق قىلسام مەن ۋە ئائىلەم ۋەيران بولىمىز. 34شىمون ،لۋىي ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى ئاتىسى ياقۇپقا« :بىز بۇ يەردە ياشاۋاتىمىز ،شەكەم سىڭلىمىزغا بۇنداق قىلمدۇ؟ شەكەمنىڭ قىلغانلىرىغا نېمىشقا سۈكۈت قىلىۋاتىسەن؟ ئۇ سىڭلىمىزغا كوچىلردا پاھىشە ئايالغا ئوخشاش مۇئامىلە قىلمدۇ؟ »دېدى. 35شىمون بىلەن لېۋىي شەكەم شەھىرىدىن ئەسىرگە ئېلىپ ،ئۆلتۈرمىگەن ئاياللر سانى سەكسەن بەش ئىدى .بۇ ئاياللر ئەر كىشى بىلەن كۆرڭشمىگەن ئىدى. 36ئۇلرنىڭ ئارىسىدا بۇناھ ئىسىملىك چىرايلىق ،چىرايلىق بىر قىز بار ئىدى .شىمون ئۇنى خوتۇنلۇققا ئالدى .ئۇلر ئەسىرگە ئېلىپ ئۆلتۈرمىگەن ئەرلەرنىڭ سانى قىرىق يەتتە ئىدى ،قالغانلىرىنى ئۆلتۈردى. 37شىمون بىلەن لېۋى ئەسىرگە ئالغان بارلىق ياش ئەر-ئاياللر ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مىسىردىن ئايرىلغۇچە ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىغا قۇل بولدى. 38شىمون بىلەن لېۋى شەھەردىن چىقىپ كەتكەندىن كېيىن ،شەھەردە يوشۇرۇنۇپ ،شەھەر خەلقى ئارىسىدا ئۆلمىگەن ئىككى يىگىت ئورنىدىن تۇردى .بۇ يىگىتلەر شەھەرگە كىرىپ ،شەھەر ئىچىدە ئايلىنىپ يۈرڭپ ،شەھەرنىڭ ۋەيران بولغانلىقىنى ،ئەرلەرنىڭ يوقلۇقىنى ، پەقەت ئاياللرنىڭ يىغلۋاتقانلىقىنى كۆردى .بۇ يىگىتلەر ۋارقىراپ« :مانا ،ئىبرانىي ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۈگۈن كەنئان شەھەرلىرىنىڭ بىرىنى ۋەيران قىلىپ ،پۈتۈن كەنئان زېمىنىدا جانلىرىنى قۇربان قىلىشتىن قورقمىدى »دېدى. 39بۇ كىشىلەر شەھەردىن ئايرىلىپ ،تاپناخ شەھىرىگە باردى .ئۇلر ئۇ يەرگە كېلىپ ،تاپناخ ئاھالىسىگە ئۆزلىرى باشتىن كەچۈرگەن بارلىق ئىشلرنى ۋە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ شەكەم شەھىرىگە قىلغان ئىشلىرىنى سۆزلەپ بەردى. 40بۇ خەۋەر تاپناخ پادىشاھى ياشۇبقا يېتىپ باردى .ئۇ بۇ ياشلرنى كۆرڭش ئۈچۈن شەكەم شەھىرىگە ئادەم ئەۋەتتى .پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزىگە ئىشەنمەي« :ئىككى ئادەم شەكەمدەك چوڭ شەھەرنى قانداقمۇ ۋەيران قىلليدۇ؟ »دېدى. 41ياشۇبنىڭ ئەلچىلىرى قايتىپ كېلىپ ،ئۇنىڭغا« :بىز شەھەرگە كەلدۇق ،شەھەر ۋەيران بولدى ،ئۇ يەردە بىرمۇ ئەر يوق ،پەقەت يىغلۋاتقان ئاياللر بار ،ئۇ يەردە قوي-قوي يوق ،چۈنكى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەردىكى بارلىق نەرسىلەرنى ئېلىپ كەتكەن »،دېدى. 42ياشۇب بۇنى ئاڭلپ ھەيران قالدى« :بۇنداق چوڭ شەھەرنى ۋەيران قىلىدىغان ئىككى ئادەم قانداقمۇ بۇنداق ئىش قىلليتتى؟ 43بۇنداق ئىش نىمرھد دەۋرىدىن تارتىپ بولۇپ باقمىغان ،ھەتتا ئەڭ ئۇزۇن زامانلردىن تارتىپ يۈز بەرگەن ئەمەس .تاپناخ پادىشاھى ياشۇب ئۆز خەلقىگە« :جەسۇر بولۇڭلر ،بىز بېرىپ بۇ ئىبرانىيلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،شەھەرگە قىلغانلىرىنى ئۇلرغا قىليلى ، شەھەر خەلقىنىڭ ئۆچىنى ئالىمىز »دېدى. 44تاپناخ پادىشاھى ياشۇب بۇ ئىش توغرىسىدا مەسلىھەتچىلىرى بىلەن مەسلىھەتلەشكەندە ،مەسلىھەتچىلىرى ئۇنىڭغا« :يەككە سەن ئىبرانىيلرنى مەغلۇپ قىللمايسەن ،چۈنكى ئۇلر پۈتۈن شەھەرگە بۇ ئىشنى قىلىشقا كۈچلۈك بولۇشى كېرەك »دېدى. 55
ياشېر
45ئەگەر ئۇلرنىڭ ئىككىسى پۈتۈن شەھەرنى ۋەيران قىلسا ،ھېچكىم ئۇلرغا قارشى تۇرالمىسا ،ئەگەر سەن ئۇلرغا قارشى چىقساڭ ، ئۇلر بىزگە قارشى قوزغىلىپ ،بىزنىمۇ ۋەيران قىلىدۇ. 46ئەگەر ئەتراپىمىزدىكى بارلىق پادىشاھلرغا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلرنى بىر يەرگە جەم قىلساڭ ،بىز ئۇلر بىلەن بىللە بېرىپ ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىمىز ،ئاندىن سەن ئۇلرنى مەغلۇپ قىلىسەن. 47ياشۇب ئۆزىنىڭ مەسلىھەتچىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى ،ئۇلرنىڭ سۆزلىرى ئۇنىڭغا ۋە خەلقىگە ياقتى ،شۇنداق قىلدى .تاپناخ پادىشاھى ياشۇب شەكەم ۋە تاپناخنى قورشاپ تۇرغان ئامورلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرىغا ئادەم ئەۋەتىپ مۇنداق دېدى: 48مەن بىلەن بىللە بېرىپ ،ماڭا ياردەم قىلىڭلر ،بىز ئىبرانىي ياقۇپنى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئوغۇللىرىنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۇلرنى يەر يۈزىدىن يوقىتىمىز .چۈنكى ئۇ شەكەم شەھىرىگە مۇشۇنداق قىلغان ،سىلەر بۇنىڭدىن خەۋەرسىزمۇ؟ 49ئامورلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ شەكەم شەھىرىگە قىلغان يامان ئىشلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق ھەيران قالدى. 50ئامورلرنىڭ يەتتە پادىشاھى پۈتۈن قوشۇنلىرى بىلەن جەم بولۇپ ،قوللىرىغا قىلىچ ئالغان تەخمىنەن ئون مىڭ ئادەم ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا كەلدى .ياقۇپ ئامورلرنىڭ پادىشاھلىرىنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن توپلنغانلىقىنى ئاڭلپ ، ياقۇپنى قورقۇتۇپ ،بۇنىڭدىن ئەنسىرىدى. 51ياقۇپ شىمون بىلەن لېۋىگە« :سىلەر نېمە قىلدىڭلر؟ نېمىشقا ماڭا زىيانكەشلىك قىلدىڭلر؟ مېنى ۋە ئائىلەمنى يوقىتىش ئۈچۈن كەنئاننىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنى ماڭا قارشى ئېلىپ كەلدىڭلر؟ چۈنكى مەن ۋە ئائىلەم خاتىرجەم ئىدىم ،سىلەر ماڭا بۇنداق قىلدىڭلر ۋە ئۆزڭڭلرنىڭ قىلمىشلىرىڭلر بىلەن بۇ يەردىكى كىشىلەرنى ماڭا قارشى قوزغىدىڭلر. 52يەھۇدا ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ« :ئاكىلىرىم شىمون بىلەن لېۋىينىڭ شەكەمنىڭ بارلىق ئاھالىسىنى بىكارغا ئۆلتۈرگەنلىكىنى بىلەمسىز؟ » دېدى .شۈبھىسىزكى ،شەكەمنىڭ سىڭلىمىزغا خورلۇق قىلغانلىقى ۋە خۇدانىڭ نۇھ ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا بەرگەن بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن شۇنداق بولغان .شەكەمنىڭ سىڭلىمىزنى زھرلۇق بىلەن ئېلىپ كېتىپ ،ئۇنىڭ بىلەن زىنا قىلغانلىقى ئۈچۈن شۇنداق بولغان. 53شەكەم بۇ رەزىللىكلەرنىڭ ھەممىسىنى قىلدى ،ئەمما شەھەر ئاھالىسىدىن ھېچكىم ئۇنىڭغا« :سەن نېمىشقا بۇنداق قىلىۋاتىسەن؟ »دەپ سۆزلىمىدى .شۇڭا قېرىنداشلىرىم شەھەرگە بېرىپ ئۇنى ۋەيران قىلدى .پەرۋەردىگار شەھەرنى ئۇلرنىڭ قولىغا تاپشۇردى ،چۈنكى شەھەر ئاھالىسى خۇدايىمىزغا خىلپلىق قىلدى .ئۇنداقتا ،ئۇلرنىڭ بۇ ئىشلرنى قىلىشى بىكارغامۇ؟ 54ئەمدى نېمىشقا قورقىسىز ياكى قايغۇغا چۆمۈسىز؟ نېمىشقا قېرىنداشلىرىمغا ئاچچىقلىنىسىز؟ نېمىشقا ئۇلرغا غەزەپلىنىسىز؟ 55شۈبھىسىزكى ،شەكەم شەھىرى ۋە ئۇنىڭ ئاھالىسىنى ئۇلرنىڭ قولىغا تاپشۇرغان خۇدايىمىز ،بىزگە قارشى كېلىۋاتقان بارلىق كەنئان پادىشاھلىرىنىمۇ بىزنىڭ قولىمىزغا تاپشۇرىدۇ .بىز ئۇلرغا قېرىنداشلىرىم شەكەمگە قىلغان ئىشلرنى قىلغاندەك قىلىمىز. 56ئەمدى ئۇلرغا قارشى خاتىرجەم بولۇڭ ،قورقۇنچلىرىڭىزنى يوقىتىڭ ،لېكىن پەرۋەردىگار خۇدايىمىزغا ئىشىنىڭ ،بىزگە ياردەم قىلىشى ، بىزنى قۇتقۇزۇشى ۋە دڭشمەنلىرىمىزنى قولىمىزغا تاپشۇرۇشى ئۈچۈن ئۇنىڭغا دۇئا قىلىڭ. 57يەھۇدا ئاتىسىنىڭ بىر خىزمەتچىسىنى چاقىرىپ« :بار ،بىزگە قارشى كېلىۋاتقان پادىشاھلرنىڭ قوشۇنلىرى قەيەردە ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ باق »دېدى. 58خىزمەتكار يىراققا قاراپ ،سىخون تېغىنىڭ قارشى تەرىپىگە چىقىپ ،پادىشاھلرنىڭ بارلىق قوشۇنلىرىنىڭ دالدا تۇرغانلىقىنى كۆردى .ئۇ يەھۇداغا قايتىپ كېلىپ« :مانا پادىشاھلر دالدا ،قوشۇنلىرى دېڭىز بويىدىكى قۇمغا ئوخشاش كۆپ ئادەم. 59يەھۇدا شىمون ،لۋىي ۋە بارلىق قېرىنداشلىرىغا« :سىلەر كۈچۈڭلرنى ئاشۇرۇپ ،باتۇر بولۇڭلر ،چۈنكى پەرۋەردىگار خۇدايىمىز بىز بىلەن بىللە ،ئۇلردىن قورقماڭلر »دېدى. 60ھەر بىرىڭلر ئورنىڭلردىن تۇرۇپ ،قورال-ياراغ ،ئوقيا ۋە قىلىچنى كىيىڭلر ،بىز بۇ خەتنە قىلىنمىغان كىشىلەرگە قارشى ئۇرۇش قىلىمىز .پەرۋەردىگار بىزنىڭ خۇدايىمىز ،ئۇ بىزنى قۇتقۇزىدۇ. 61ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،ياقۇپنىڭ ئون بىر ئوغلى ۋە ياقۇپنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ،چوڭ-كىچىكلىرى ،ھەممىسى ئۆزلىرىنىڭ قوراللىرىنى كىيدى. 62ئىسھاقنىڭ ھىبرھندا ئىسھاق بىلەن بىللە بولغان بارلىق خىزمەتكارلىرى ھەر خىل جەڭ قوراللىرى بىلەن ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇلرنىڭ خىزمەتكارلىرى ، 112ئادەم ،بۇ پادىشاھلرنىڭ يېنىغا باردى ،ياقۇپمۇ ئۇلر بىلەن بىللە باردى. 63ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاققا ،يەنى كىرىئات-ئارباغا ئادەم ئەۋەتىپ: 64بىز ئۈچۈن پەرۋەردىگار خۇدايىمىزغا ئىلتىجا قىلىپ ،بىزنى كەنئانلىقلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇپ ،ئۇلرنى قولىمىزغا تاپشۇرغىن ،دېدى. 65ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق ئوغۇللىرى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ« :ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،سەن ئاتامغا« :مەن سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتىمەن »دەپ ۋەدە بەرگەن ئىدىڭ .سەن ماڭا ۋەدە بەرگەن ئىدىڭ ،كەنئان پادىشاھلىرى بالىلىرىم بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بولۇۋاتقانلىقى ئۈچۈن ،ئۇلر زھراۋانلىق قىلمىغانلىقى ئۈچۈن ،ئۆز ۋەدىڭنى ئەمەلگە ئاشۇر » دېدى. 66ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ خۇداسى ،ئەمدى بۇ پادىشاھلرنىڭ نىيىتىنى بۇرمىلپ ،ئۇلرنىڭ ئوغۇللىرىمغا قارشى ئۇرۇش قىلماسلىقىنى تىلەيمەن. 67بۇ پادىشاھلرنىڭ ۋە ئۇلرنىڭ خەلقىنىڭ قەلبىگە ئوغۇللىرىمدىن قورقۇش تۇيغۇسىنى بېغىشل ،ئۇلرنىڭ غۇرۇرىنى چۈشۈر ،شۇنداق قىلساڭ ئۇلر ئوغۇللىرىمدىن يۈز ئۆرڭيدۇ. 68قۇدرەتلىك قولۇڭ ۋە سوزۇلغان قولۇڭ بىلەن ئوغۇللىرىمنى ۋە ئۇلرنىڭ خىزمەتكارلىرىنى ئۇلردىن قۇتقۇزغىن ،چۈنكى بۇلرنىڭ ھەممىسىنى قىلىش سېنىڭ قولۇڭدا كۈچ ۋە قۇدرەتتۇر. 69ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇلرنىڭ خىزمەتكارلىرى بۇ پادىشاھلرنىڭ يېنىغا باردى .ئۇلر پەرۋەردىگار خۇداسىغا ئىشەندى .ئۇلر يولغا چىققاندا ،ئاتىسى ياقۇپ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ« :ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،قۇدرەتلىك ۋە شانلىق خۇدا !سەن قەدىمدىن تارتىپ ھازىرغىچە پادىشاھ بولۇپ كەلدىڭ. 56
ياشېر
70سەن ئۇرۇش قوزغاپ ،ئۇلرنى توختىتىدىغان زاتسەن ،سېنىڭ قولۇڭدا ئۈستۈنلۈك ۋە تۆۋەنلىك قۇدرەت بار؛ ئى مېنىڭ دۇئايىم سېنىڭ ئالدىڭدا قوبۇل بولسۇن ،سەن ماڭا رەھمىتىڭ بىلەن يۈزلىنىپ ،بۇ پادىشاھلرنىڭ ۋە ئۇلرنىڭ خەلقىنىڭ قەلبىنى ئوغۇللىرىمنىڭ قورقۇنچى بىلەن تەسىرلەندڭرڭپ ،ئۇلرنى ۋە ئۇلرنىڭ قوشۇنلىرىنى قورقۇتۇپ ،ساڭا ئىشەنگەنلەرنىڭ ھەممىسىنى قۇتقۇزغىن ،چۈنكى سەن خەلقنى بىزگە بويسۇندۇرۇپ ،مىللەتلەرنى بىزنىڭ قولىمىز ئاستىغا چۈشۈرەلەيسەن. 35باب1ئامورلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەتچىلىرى بىلەن مەسلىھەتلىشىش ئۈچۈن دالغا كېلىپ ،ئۆزلىرىنىڭ مەسلىھەتچىلىرى بىلەن مەسلىھەتلەشتى .ئۇلر يەنىل ئۇلردىن قورقۇپ« :مانا ،بۇ ئىككىسى شەكەم شەھىرىنىڭ ھەممە ئاھالىسىنى قىرغىن قىلدى »،دېدى. 2پەرۋەردىگار ئىسھاق بىلەن ياقۇپنىڭ دۇئالىرىنى ئاڭلىدى .ئۇ پادىشاھلرنىڭ بارلىق مەسلىھەتچىلىرىنىڭ قەلبىنى قاتتىق قورقۇنچ ۋە ۋەھىمىگە سالدى .ئۇلر بىردەك: 3بۈگۈن سەن ئەخمەقمۇ؟ ياكى ئىبرانىيلر بىلەن ئۇرۇشۇشنى چۈشەنمىدىڭمۇ؟ نېمىشقا بۈگۈن ئۆزڭڭنىڭ ھالكىتىڭدىن خۇشال بولىسەن؟ 4مانا ،ئۇلرنىڭ ئىككىسى قورقماي ۋە قورقماي شەكەم شەھىرىگە كېلىپ ،شەھەردىكى بارلىق كىشىلەرنى قىرغىن قىلدى ،ھېچكىم ئۇلرغا قارشى تۇرالمىدى .سىلەر قانداق قىلىپ ئۇلرنىڭ ھەممىسى بىلەن ئۇرۇش قىلليسىلەر؟ 5سىلەر شۈبھىسىزكى ،ئۇلرنىڭ خۇداسىنىڭ ئۇلرنى ئىنتايىن ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى ،ئۇلر ئۈچۈن قەدىمدىن بۇيان قىلىنمىغان قۇدرەتلىك ئىشلرنى قىلغانلىقىنى بىلىسىلەر .بارلىق مىللەتلەرنىڭ خۇدالىرى ئىچىدە ئۇنىڭ قۇدرەتلىك ئىشلىرىغا ئوخشاش قۇدرەتلىك ئىشلرنى قىلليدىغان ھېچكىم يوق. 6شۈبھىسىزكى ،ئۇ ئۇلرنىڭ ئاتىسى ئىبرانىي ئىبراھىمنى نىمرھدنىڭ قولىدىن ۋە ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولغان خەلقىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى. 7ئۇ ئۇنى پادىشاھ نىمرھد تاشلىغان ئوتتىن قۇتقۇزدى ،خۇدا ئۇنى ئوتتىن قۇتقۇزدى. 8يەنە كىم بۇنداق قىلليدۇ؟ شۈبھىسىزكى ،ئىبراھىم ئېلمنىڭ بەش پادىشاھىنى ئۆلتۈرگەن ،چۈنكى ئۇلر ئىنىسىنىڭ ئوغلىغا تەگكەن ئىدى . ئۇ چاغدا ئۇ سودھمدا تۇراتتى. 9ئۇ ئۆيىدىكى سادىق خىزمەتكارى ۋە ئۇنىڭ بىر قانچە ئادەملىرىنى تۇتۇپ ،بىر كېچىدىل ئېلم پادىشاھلىرىنى قوغلپ ئۆلتۈرڭپ ،ئىنىسىنىڭ ئوغلىغا تارتىۋېلىنغان بارلىق مال-مۈلكىنى قايتۇرۇپ بەردى. 10شۈبھىسىزكى ،سىلەر بۇ ئىبرانىيلرنىڭ خۇداسىنىڭ ئۇلردىن تولىمۇ خۇشال ئىكەنلىكىنى بىلىسىلەر ،ئۇلرمۇ ئۇنىڭدىن خۇشال ،چۈنكى ئۇلر خۇدانىڭ ئۇلرنى بارلىق دڭشمەنلىرىدىن قۇتقۇزغانلىقىنى بىلىدۇ. 11ئىبراھىم خۇداغا بولغان مۇھەببىتى بىلەن بىردىنبىر ۋە ئەزىز ئوغلىنى ئېلىپ ،ئۇنى خۇداغا كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق قىلىپ بېقىشنى قارار قىلدى .ئەگەر خۇدا ئۇنى بۇ ئىشتىن توسمىغان بولسا ،ئۇ بۇنى خۇداغا بولغان مۇھەببىتى بىلەن قىلغان بولتتى. 12خۇدا ئۇنىڭ بارلىق ئىشلىرىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا قەسەم قىلىپ ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ۋە بارلىق ئەۋلدلىرىنى بېشىغا كېلىدىغان ھەر قانداق قىيىنچىلىقتىن قۇتقۇزىدىغانلىقىغا ۋەدە بەردى .چۈنكى ئۇ بۇ ئىشنى قىلغان ۋە خۇدانىڭ مۇھەببىتى ئارقىلىق بالىسىغا بولغان مېھىر-شەپقىنى يوقاتقان ئىدى. 13سىلەر ئۇلرنىڭ خۇداسىنىڭ مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن بىلەن گېرار پادىشاھى ئابىمەلەككە نېمە قىلغانلىقىنى ئاڭلىمىدىڭلرمۇ؟ ئۇلر ئىبراھىمنىڭ ئايالىنى ئېلىۋالغان .ئىبراھىم ئابىمەلەك ئىبراھىمغا« :ئۇ مېنىڭ سىڭلىم »دېگەن .ئۇلر ئىبراھىمنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۇنى خوتۇنلۇققا ئېلىشنى ئويلىماسلىقى ئۈچۈن ،خۇدا ئۇلرغا ۋە ئۇلرنىڭ خەلقىگە سىلەر ئاڭلىغانلرنىڭ ھەممىسىنى قىلغان. 14مانا ،بىز ئۆز كۆزىمىز بىلەن كۆردۇقكى ،ياقۇپنىڭ ئىنىسى ئەساۋ ئاتىسىنىڭ دۇئاسىنى تارتىۋېلىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتىش ئۈچۈن تۆت يۈز ئادەم بىلەن ئۇنىڭغا كەلدى. 15ئۇ سۈرىيەدىن كەلگەندە ،ئۇنىڭ بىلەن كۆرڭشۈپ ،ئانىسىنى ۋە بالىلىرىنى ئۆلتۈرڭشكە باردى .ئۇنى ئۇنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغان خۇداسىدىن باشقا كىم بار؟ ئۇ ئۇنى ئاكىسىنىڭ ۋە دڭشمەنلىرىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى ،ئۇ چوقۇم ئۇلرنى يەنە قوغدايدۇ. 16سىلەر ئاڭلىغان يامانلىقنى شەكەم شەھىرىگە قىلىشقا كۈچ-قۇۋۋەت بەرگەنلىكى ئۇلرنىڭ خۇداسى ئىكەنلىكىنى كىم بىلمەيدۇ؟ 17ئەگەر ئۇلرنىڭ ئېتىقاد قىلغان خۇداسى بولمىغان بولسا ،ئىككى ئادەم ئۆز كۈچى بىلەن شەكەمگە ئوخشاش چوڭ شەھەرنى ۋەيران قىلليتتىمۇ؟ ئۇ ئۇلرغا بۇنداق دېدى ۋە بۇلرنىڭ ھەممىسىنى قىلىپ ،شەھەردىكى شەھەر ئاھالىلىرىنى ئۆلتۈردى. 18ئەگەر مىڭ ھەسسە كۆپ ئادەم ساڭا ياردەمگە كەلسىمۇ ،سەن شەھىرىڭدىن ئۇلرنىڭ ھەممىسى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن كەلگەنلەرنى مەغلۇپ قىللمسەن؟ 19سىلەر ھەقىقەتەن بىلىسىلەر ۋە چۈشىنىسىلەركى ،سىلەر ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئەمەس ،بەلكى ئۇلرنى تاللىغان خۇدا بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن كەلدىڭلر ،شۇڭا بۈگۈن ھەممىڭلر ھالك بولۇش ئۈچۈن كەلدىڭلر. 20شۇڭا ئۆزڭڭلرغا كەلتۈرمەكچى بولغان بۇ يامانلىقتىن ساقلىنىڭلر ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلمىغانىڭلر ياخشى ،گەرچە ئۇلرنىڭ سانى ئاز بولسىمۇ ،چۈنكى ئۇلرنىڭ خۇداسى ئۇلر بىلەن بىللە. 21ئامور پادىشاھلىرى ئۆزلىرىنىڭ مەسلىھەتچىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،ئۇلرنىڭ قەلبى قورقۇنچقا تولدى .ئۇلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قورقۇپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشنى خالىمىدى. 22ئۇلر مەسلىھەتچىلىرىنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سېلىپ ،ئۇلرنىڭ بارلىق سۆزلىرىگە قۇلق سالدى .مەسلىھەتچىلەرنىڭ سۆزلىرى پادىشاھلرغا ناھايىتى ياقتى ،ئۇلر شۇنداق قىلدى. 23پادىشاھلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن يۈز ئۆرڭپ ،ئۇلرنى يىراقلشتۇردى ،چۈنكى ئۇلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قاتتىق قورققانلىقتىن ، ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا جۈرئەت قىللمىدى. 57
ياشېر
24چۈنكى بۇ پەرۋەردىگاردىن ئۇلرغا كەلدى ،چۈنكى ئۇ خىزمەتكارلىرى ئىسھاق بىلەن ياقۇپنىڭ دۇئالىرىنى ئاڭلىدى ،چۈنكى ئۇلر ئۇنىڭغا ئىشەندى .شۇ كۈنى بارلىق پادىشاھلر ئۆز چېدىرلىرى بىلەن ئۆز شەھىرىگە قايتىپ كەلدى .ئۇلر ئۇ چاغدا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلمىدى. 25ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شۇ كۈنى كەچكىچە سىخون تېغىنىڭ قارشى تەرىپىدە تۇردى .بۇ پادىشاھلرنىڭ ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا كەلمىگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۆيىگە قايتىپ كەتتى. 36باب1شۇ چاغدا پەرۋەردىگار ياقۇپقا كۆرڭنۈپ« :ئورنىڭدىن تۇر ،بەيتەلگە بار ،ئۇ يەردە تۇر .ساڭا كۆرڭنگەن ،سېنى ۋە ئوغۇللىرىڭنى ئازاب-ئوقۇبەتتىن قۇتقۇزغان پەرۋەردىگارغا ئاتاپ ئۇ يەردە بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياسىغىن »دېدى. 2ياقۇپ ئوغۇللىرى ۋە بارلىق تەئەللۇقاتلىرى بىلەن ئورنىدىن تۇرۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ سۆزى بويىچە بەيتەلگە باردى. 3ياقۇپ بەيتەلگە كۆچۈپ بارغاندا توقسان توققۇز ياشتا ئىدى .ياقۇپ ،ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن بارلىق كىشىلەر لۇزدىكى بەيتەلدە تۇرۇپ قالدى .ئۇ يەردە ئۆزىگە كۆرڭنگەن پەرۋەردىگارغا ئاتاپ بىر قۇربانلىق سۇپىسى ياسىدى .ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى بەيتەلدە ئالتە ئاي تۇردى. 4شۇ چاغدا ،ئۇزنىڭ قىزى ،ياقۇپ بىلەن بىللە بولغان رىبېككانىڭ ئېمىتىش ئايالى دېبورا ئالەمدىن ئۆتتى .ياقۇپ ئۇنى بەيتەلنىڭ ئاستىدىكى بىر دۇب دەرىخىنىڭ ئاستىغا دەپنە قىلدى. 5ياقۇپنىڭ ئانىسى بېتۇئېلنىڭ قىزى رىبەكامۇ شۇ چاغدا ھىبرھندا ،يەنى كىرىئات-ئاربادا ۋاپات بولدى .ئۇ ئىبراھىم خىت ئەۋلدلىرىدىن سېتىۋالغان ماكپېلھ ئۆڭكۈرىگە دەپنە قىلىندى. 6رىبېككا 133يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ئالەمدىن ئۆتتى .ياقۇپ ئانىسى رىبېككانىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،ئانىسى ئۈچۈن قاتتىق يىغلىدى ،ئانىسى ۋە ئۇنىڭ ئېمىزگۈچىسى دېبورا ئۈچۈن قاتتىق ماتەم تۇتتى ۋە بۇ يەرگە ئاللون-باخۇت دەپ ئىسىم قويدى. 7شۇ كۈنلەردە ئارىملىق لبان ئۆلدى ،چۈنكى ئۇ ياقۇپ بىلەن بولغان ئەھدىنى بۇزغانلىقى ئۈچۈن ،خۇدا ئۇنى جازالىدى. 8پەرۋەردىگار ياقۇپقا كۆرڭنۈپ ،ئۇنىڭغا بەخت ئاتا قىلىپ ،ئۇنىڭ ئىسمىنى ئىسرائىل دەپ قويدى .شۇ كۈنلەردە ياقۇپنىڭ ئايالى راھىلە ھامىلىدار بولدى. 9شۇ چاغدا ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى بەيتەلدىن ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە ،يەنى ھىبرھنغا قايتىش ئۈچۈن يولغا چىقتى. 10ئۇلر يولدا كېتىۋاتقاندا ،ئەفراتقا بارىدىغان يول ئاز قالغاندا ،راھىلە بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ قاتتىق تۇغۇت ئازابى تارتىپ قازا قىلدى. 11ياقۇپ ئۇنى ئەفراتقا ،يەنى بەيتلەھەمگە بارىدىغان يولغا دەپنە قىلدى ۋە ئۇنىڭ قەبرىسىگە بىر تاش تىكلىدى .قەبرىسى ھازىرغىچە شۇ يەردە تۇرماقتا .راھىلە قىرىق بەش يىل ئۆمۈر كۆرڭپ ،ئالەمدىن ئۆتتى. 12ياقۇپ راھىلەدىن تۇغۇلغان ئوغلىنىڭ ئىسمىنى بىنيامىن دەپ قويدى ،چۈنكى ئۇ ئوڭ تەرەپتىكى زېمىندا تۇغۇلغان ئىدى. 13راھىلە ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ياقۇپ ئۆزىنىڭ چېدىرىنى راھىلەنىڭ دېدەك بىلھانىڭ چېدىرىغا تىكتى. 14بۇنىڭ ئۈچۈن رۇبېن ئانىسى لېياغا ھەسەت قىلىپ ،غەزەپلەندى .ئۇ غەزەپ بىلەن ئورنىدىن تۇرۇپ ،بىلھانىڭ چېدىرىغا كىردى ۋە ئۇ يەردىن ئاتىسىنىڭ كارىۋىتىنى ئېلىۋەتتى. 15شۇ چاغدا ،رۇبېن ئاتىسىنىڭ تۆشىكىنى بۇلغىغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىدىن تۇنجى ئەۋلدلىق ھوقۇقى ،پادىشاھلىق ۋە رھھانىيلىق ھوقۇقى ئېلىپ تاشلندى .تۇنجى ئەۋلدلىق ھوقۇقى يۈسۈپكە ،پادىشاھلىق ھوقۇقى يەھۇداغا ،رھھانىيلىق ھوقۇقى لېۋىيغا بېرىلدى ،چۈنكى رۇبېن ئاتىسىنىڭ تۆشىكىنى بۇلغىغان ئىدى. 16ياقۇپنىڭ پادان-ئارامدا تۇغۇلغان ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە :ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئون ئىككى ئىدى. 17لېياھنىڭ ئوغۇللىرى :تۇنجى ئوغلى رۇبېن ،شىمون ،لۋىي ،يەھۇدا ،ئىسساكار ،زەبۇلۇن ۋە ئۇلرنىڭ سىڭلىسى دىنا؛ راھىلەنىڭ ئوغۇللىرى :يۈسۈپ بىلەن بىنيامىن. 18لېيانىڭ دېرىك زىلپانىڭ ئوغۇللىرى گاد ۋە ئاشېر ،راھىلەنىڭ دېرىك بىلھانىڭ ئوغۇللىرى دان ۋە نافتالى بولۇپ ،بۇلر ياقۇپنىڭ پادان- ئارامدا تۇغۇلغان ئوغۇللىرى ئىدى. 19ياقۇپ ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئاتا-بوۋىلىرى يولغا چىقىپ ،ھىبرھندىكى مامرە ،يەنى كىرىئات-ئاربا دېگەن يەرگە كەلدى .ئىبراھىم بىلەن ئىسھاق ئۇ يەردە ياشىدى .ياقۇپ ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئاتا-بوۋىلىرى بىلەن ھىبرھندا ئاتىسىنىڭ يېنىدا تۇراتتى. 20ئۇنىڭ ئىنىسى ئەساۋ ،ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق كىشىلەر سەئىر زېمىنىغا بېرىپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلىشىپ ،سەئىر زېمىنىدا مۈلۈككە ئىگە بولدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سەئىر زېمىنىدا كۆپىيىپ ،ناھايىتى كۆپەيدى. 21ئەساۋنىڭ قانان زېمىنىدا تۇغۇلغان ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە :ئەساۋنىڭ بەش ئوغلى بار ئىدى. 22ئادا ئەساۋغا تۇنجى ئوغلى ئەلىفازنى تۇغدى ،ئۇ ئۇنىڭغا رېئۇئېلنى تۇغدى ،ئاھلىباما ئۇنىڭغا يېئۇش ،يالم ۋە كوراھلرنى تۇغدى. 23ئەساۋنىڭ كەنئان زېمىنىدا تۇغۇلغان ئەۋلدلىرى تۆۋەندىكىچە :ئەساۋنىڭ ئوغلى ئېلىفازنىڭ ئوغۇللىرى :تېمان ،ئۆمەر ،زەفو ،گاتام ،كېناز ۋە ئامالېكىس ،رېئۇئېلنىڭ ئوغۇللىرى :ناخات ،زەراخ ،شاماھ ۋە مىززاھ. 24يېئۇشنىڭ ئوغۇللىرى تىمناھ ،ئالۋاھ ،يەتېت؛ يالمنىڭ ئوغۇللىرى ئالھ ،پىنور ۋە كېناز ئىدى. 25كوراھنىڭ ئوغۇللىرى تېمان ،مىبزار ،ماگدىئېل ۋە ئېرام بولۇپ ،بۇلر سېئىر زېمىنىدىكى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئەۋلدلىرىدۇر. 26سېئىر زېمىنىدا ياشايدىغان ھورىت سېئىرنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :لوتان ،شوبال ،زىبېئون ،ئاناھ ،دىشان ،ئەزەر ۋە دىشون ،جەمئىي يەتتە ئوغۇل. 27لوتاننىڭ ئوغۇللىرى ھورى ،ھېمان ۋە ئۇلرنىڭ سىڭلىسى تىمنا ئىدى .تىمنا ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ يېنىغا كەلگەن ،ئەمما ئۇلر ئۇنىڭ گېپىگە قۇلق سالمىغان .ئۇ ئەساۋنىڭ ئوغلى ئەلىفازنىڭ كېنىزىكى بولۇپ ،ئۇنىڭغا ئامالەكنى تۇغۇپ بەرگەن. 58
ياشېر
28شوبالنىڭ ئوغۇللىرى ئالۋان ،ماناھات ،ئېبال ،شېفو ۋە ئونام ئىدى .زىبئوننىڭ ئوغۇللىرى ئايا ۋە ئاناھ ئىدى .بۇ ئاناھ ئاتىسى زىبئوننىڭ ئېشەكلىرىنى بېقىۋاتقاندا چۆلدە يەملىكلەرنى تاپقان ئىدى. 29ئۇ ئاتىسىنىڭ ئېشەكلىرىگە يەم بېرىۋاتقاندا ،ئۇلرنى چۆلگە ھەر ۋاقىت ئېلىپ بېرىپ يەم بېرەتتى. 30بىر كۈنى ئۇ ئۇلرنى دېڭىز بويىدىكى چۆللۈكلەرنىڭ بىرىگە ،خەلقنىڭ چۆلىگە قارشى تەرەپكە ئېلىپ باردى .ئۇ ئۇلرغا يەم بېرىۋاتقاندا ، دېڭىزنىڭ ئۇ تەرىپىدىن قاتتىق بوران چىقىپ ،ئۇ يەردە يەم بېرىۋاتقان ئېشەكلەرنىڭ ئۈستىگە قوندى ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى توختاپ قالدى. 31شۇنىڭدىن كېيىن ،دېڭىزنىڭ ئۇ قىرغىقىدىكى چۆلدىن يۈز يىگىرمىگە يېقىن چوڭ ۋە قورقۇنچلۇق ھايۋانلر چىقىپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئېشەكلەرنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۆزلىرىنى شۇ يەردە قويدى. 32بۇ ھايۋانلرنىڭ ئوتتۇرىسىدىن تۆۋەنگە قاراپ ئىنساننىڭ شەكلىدە ،ئوتتۇرىسىدىن يۇقىرىغا قاراپ بەزىلىرى ئېيىققا ،يەنە بەزىلىرىنىڭ قۇيرۇقلىرى يەرگە سوزۇلغان بولۇپ ،مۈرىسىدىن دېكسېفاتنىڭ قۇيرۇقلىرىغا ئوخشاش ئىدى .بۇ ھايۋانلر كېلىپ ،بۇ ئېشەكلەرگە مىنىپ ، ئۇلرنى ئېلىپ كەتتى ،ئۇلر بۈگۈنگىچە داۋاملىشىۋاتىدۇ. 33بۇ ھايۋانلرنىڭ بىرى ئاناھنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭ قۇيرۇقى بىلەن ئۇنى ئۇرۇپ ،ئۇ يەردىن قېچىپ كەتتى. 34ئۇ بۇ ئىشنى كۆرڭپ ،جېنىدىن قاتتىق قورقۇپ ،قېچىپ شەھەرگە قېچىپ كەتتى. 35ئۇ بېشىغا كەلگەن بارلىق ئىشلرنى ئوغۇللىرى ۋە ئاكىلىرىغا سۆزلەپ بەردى .نۇرغۇن كىشىلەر ئېشەكلەرنى ئىزدەپ باردى ،ئەمما تاپالمىدى .ئاناھ ۋە ئۇنىڭ ئاكىلىرى كېيىنكى كۈندىن باشلپ ئۇ يەرگە بارمىدى ،چۈنكى ئۇلر جېنىدىن ئىنتايىن قورقاتتى. 36سېئىرنىڭ ئوغلى ئاناھنىڭ ئوغۇللىرى :دىشون ۋە ئۇنىڭ سىڭلىسى ئاھلىباما ،دىشوننىڭ ئوغۇللىرى :ھەمدان ،ئەشبان ،ئىتران ۋە كەران ، ئەزەرنىڭ ئوغۇللىرى :بىلھان ،زاۋان ۋە ئاكان ،دىشوننىڭ ئوغۇللىرى :ئۇز ۋە ئارران. 37بۇلر سېئىر زېمىنىدىكى ھورىت سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ جەمەتلىرى تۆۋەندىكىچە: 38ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ھورىلىق سېئىرنىڭ زېمىنىدا ئولتۇراقلشتى .ئۇلر بۇ يەردە مۈلۈككە ئىگە بولۇپ ،كۆپىيىپ ،كۆپەيدى . ياقۇپ ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى پەرۋەردىگار ئىبراھىمغا بۇيرۇغاندەك ،ئاتىسى ئىسھاقنىڭ يېنىدا كەنئان زېمىنىدا تۇراتتى. 37باب1ياقۇپنىڭ ھاياتىنىڭ 15-يىلى ،يەنى ياقۇپ بالىلىرى بىلەن كەنئان زېمىنىدا تۇرغان توققۇزىنچى يىلىدا ،ئۇ پادان-ئارامدىن كەلدى. 2شۇ كۈنلەردە ياقۇپ بالىلىرى بىلەن خېبرھندىن يولغا چىقتى .ئۇلر ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق ئائىلە-تاۋابىئاتلىرى شەكەم شەھىرىگە قايتىپ كېلىپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلشتى .چۈنكى ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى شەكەم شەھىرىدە مال-چارۋىلىرى ئۈچۈن ياخشى ۋە مول ئوتلققا ئېرىشتى . شەكەم شەھىرى قايتا قۇرۇلغاندىن كېيىن ،ئۇ يەردە تەخمىنەن 300ئەر-ئايال بار ئىدى. 3ياقۇپ ،ئۇنىڭ بالىلىرى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق مال-مۈلكى بىلەن بىللە ،ياقۇپ پادان-ئارامدىن كەلگەن ،شىمون بىلەن لېۋى شەھەرنى ئىگىلىۋېلىشتىن بۇرۇن ،شەكەمنىڭ ئاتىسى ھامۇردىن سېتىۋالغان ئېتىزلىقنىڭ بىر قىسمىدا تۇراتتى. 4شەكەم شەھىرىنى قورشاپ تۇرغان كەنئان ۋە ئامور پادىشاھلىرىنىڭ ھەممىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ يەنە شەكەمگە كېلىپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلشقانلىقىنى ئاڭلىدى. 5ئۇلر« :ئىبرانىي ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى شەھەر ئاھالىسىنى ئۆلتۈرڭپ ،قوغلپ چىقارغاندىن كېيىن ،شەھەرگە قايتىپ كېلىپ ،ئۇ يەردە ياشىشى كېرەكمۇ؟ ئەمدى ئۇلر قايتىپ كېلىپ ،شەھەردە ياشاۋاتقانلرنى قوغلپ چىقىرىشى كېرەكمۇ ياكى ئۆلتۈرىشى كېرەكمۇ؟ »دېدى. 6كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى يەنە بىر قېتىم يىغىلىپ ،ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بولدى. 7تاپناخ پادىشاھى ياشۇب يەنە قوشنا پادىشاھلرغا ،گائاش پادىشاھى ئېلنغا ،شىلو پادىشاھى ئىھۇرىغا ،خازار پادىشاھى پاراتونغا ،سارتون پادىشاھى سۇسىغا ،بەيتخوران پادىشاھى لبانغا ۋە ئوتنايما پادىشاھى شابىرغا ئادەم ئەۋەتىپ مۇنداق دېدى: 8ماڭا ياردەم قىلىڭلر ،ئىبرانىي ياقۇپنى ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق كىشىلەرنى ئۆلتۈرڭۋېتەيلى .چۈنكى ئۇلر شەكەمنى ئىگىلىۋېلىش ۋە ئىلگىرىكىدەك شەھەر ئاھالىسىنى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن يەنە كەلدى. 9بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى بىر يەرگە جەم بولۇپ ،دېڭىز بويىدىكى قۇمغا ئوخشاش كۆپ ئىدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى تاپناخنىڭ قارشى تەرىپىدە ئىدى. 10تاپناخ پادىشاھى ياشۇب پۈتۈن قوشۇنىنى باشلپ ئۇلرغا قارشى يولغا چىقتى .ئۇ شەھەرنىڭ سىرتىدىكى تاپناخنىڭ قارشى تەرىپىدە ئۇلر بىلەن بىرلىكتە چېدىر تىكتى .بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى يەتتە قىسىمغا بۆلۈنۈپ ،ياقۇپ ئوغۇللىرىغا قارشى يەتتە قىسىم قۇردى. 11ئۇلر ياقۇپ بىلەن ئوغلىغا بىر ئۇقتۇرۇش ئەۋەتىپ« :ھەممىڭلر بىزگە كېلىڭلر ،بىز تۈزلەڭلىكتە بىللە سۆھبەتلىشىپ ،سىلەر ئۇلرنىڭ شەھىرىدە ئۆلتۈرگەن شەكەملىكلەرنىڭ ئۆچىنى ئاليلى .ئەمدى سىلەر شەكەم شەھىرىگە قايتىپ كېلىپ ،ئۇ يەردە تۇرۇپ ،ئىلگىرىكىدەك شەھەر ئاھالىسىنى قىرغىن قىلىسىلەر »دېدى. 12ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇنى ئاڭلپ ،كەنئان پادىشاھلىرىنىڭ سۆزلىرىگە قاتتىق غەزەپلەندى .ياقۇپنىڭ ئون ئوغلى ئالدىراپ ئورنىدىن تۇردى ،ھەر بىرى ئۆزىنىڭ قوراللىرىنى تاقاپ ،يۈز ئىككى خىزمەتچىسى بىلەن بىللە جەڭ سەپلىرىنى تىكلەپ قويدى. 13ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇلرنىڭ خىزمەتكارلىرى بۇ پادىشاھلرنىڭ يېنىغا باردى .ئاتىسى ياقۇپمۇ ئۇلر بىلەن بىللە ئىدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى شەكەم تېغىنىڭ ئۈستىدە تۇراتتى. 14ياقۇپ ئوغۇللىرى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىپ ،قوللىرىنى پەرۋەردىگارغا سوزۇپ مۇنداق دېدى« :ئى خۇدا ،سەن قۇدرەتلىك خۇدا ،سەن بىزنىڭ ئاتىمىزسەن ،سەن بىزنى ياراتتىڭ ،بىز سېنىڭ قولۇڭنىڭ مەھسۇلتلىرى .بۈگۈن دڭشمەنلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ، ئۇلرنى ئۇلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇش ئۈچۈن كېلىۋاتقان دڭشمەنلىرىنىڭ قولىدىن ،سېنىڭ رەھمىتىڭ بىلەن ئوغۇللىرىمنى قۇتقۇزۇۋالغايسەن . چۈنكى سېنىڭ قولۇڭدا ئاز ساندىكىلەرنى كۆپ ساندىكىلەردىن قۇتقۇزۇش كۈچى ۋە قۇدرىتى بار». 59
ياشېر
15مېنىڭ ئوغۇللىرىمغا ،يەنى قۇللىرىڭلرغا دڭشمەنلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ،ئۇلرنى بويسۇندۇرۇش ۋە دڭشمەنلىرىنى ئۇلرنىڭ ئالدىدا يىقىتىش ئۈچۈن كۈچ-قۇۋۋەت ۋە جاسارەت بەرگەيسەن .ئوغۇللىرىم ۋە ئۇلرنىڭ قۇللىرىنىڭ كەنئان خەلقىنىڭ قولىدا ئۆلۈشىگە يول قويما. 16ئەگەر ئوغۇللىرىم ۋە ئۇلرنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ جېنىنى ئېلىشنى خالىسىڭىز ،ئۇلرنى خىزمىتىڭىزدىكى خىزمەتچىلىرىڭىز ئارقىلىق قولغا ئېلىڭ ،شۇنداق قىلسىڭىز بۈگۈن ئۇلر ئامور پادىشاھلىرىنىڭ قولىدا يوقىلىپ كەتمەيدۇ. 17ياقۇپ پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىشنى توختاتقاندا ،زېمىن ئۆز ئورنىدىن تەۋرىنىپ ،قۇياش قاراڭغۇلشتى .بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى قورقۇپ ،قاتتىق قورقۇنچقا چۆمدى. 18پەرۋەردىگار ياقۇپنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىدى .پەرۋەردىگار بارلىق پادىشاھلرنىڭ ۋە ئۇلرنىڭ قوشۇنلىرىنىڭ قەلبىنى ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ قورقۇنچى ۋە ھەيۋىسى بىلەن ھەيران قالدۇردى. 19چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلرغا ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ جەڭ ھارۋىلىرىنىڭ ئاۋازىنى ،كۈچلۈك ئاتلرنىڭ ئاۋازىنى ۋە ئۇلرغا ھەمراھ بولغان زھر بىر قوشۇننىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىتتى. 20بۇ پادىشاھلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى .ئۇلر ئۆيلىرىدە تۇرغاندا ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى 112ئادەم بىلەن قاتتىق ۋارقىراپ ئۇلرغا قاراپ ماڭدى. 21پادىشاھلر ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ ئۆزلىرىگە قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،تېخىمۇ ۋەھىمىگە چۈشۈپ ،دەسلەپكىدەك ياقۇپ ئوغۇللىرىدىن چېكىنىپ ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇشماسلىققا مايىل بولدى. 22لېكىن ئۇلر چېكىنمىدى ،ئۇلر« :ئىبرانىيلرنىڭ ئالدىدىن ئىككى قېتىم چېكىنىش بىزگە نومۇس قىلرلىق ئىش بولىدۇ »دېدى. 23ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ پادىشاھلر ۋە ئۇلرنىڭ قوشۇنلىرىغا يېقىنلىشىپ ،ئۇلرنىڭ دېڭىز قۇمىغا ئوخشاش كۆپ ساندا ئىكەنلىكىنى كۆردى. 24ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارغا يالۋۇرۇپ« :ئى پەرۋەردىگار ،بىزگە ياردەم قىل ،بىزگە جاۋاب بەر ،چۈنكى بىز ساڭا ئىشىنىمىز ، بۈگۈن بىزگە قارشى چىققان بۇ خەتنە قىلىنمىغانلرنىڭ قولىدا ئۆلۈپ كەتمەيلى »دېدى. 25ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى جەڭ قوراللىرىنى كىيىپ ،قوللىرىغا قالقان ۋە نەيزە ئېلىپ ،جەڭگە ئاتتى. 26ياقۇپنىڭ ئوغلى يەھۇدا ئاكىلىرىدىن بۇرۇن يۈگۈرڭپ ،ئون خىزمەتكارى بىلەن بىللە بۇ پادىشاھلرنىڭ يېنىغا باردى. 27تاپناخ پادىشاھى ياشۇبمۇ ئاۋۋال ئۆز قوشۇنىنى باشلپ يەھۇدانىڭ ئالدىغا چىقتى .يەھۇدا ياشۇب بىلەن ئۇنىڭ قوشۇنىنىڭ ئۆزىگە قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى .يەھۇدانىڭ غەزىپى ئوت ئالدى ،غەزىپى ئوت ئالدى .ئۇ ئۇرۇشقا يېقىنلشتى ،يەھۇدا ئۆز جېنىنى قۇربان قىلدى. 28ياشۇب ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن قوشۇنلىرى يەھۇداغا قاراپ ئىلگىرىلەۋاتاتتى .ئۇ ناھايىتى كۈچلۈك ۋە كۈچلۈك بىر ئاتقا مىنىۋاتاتتى .ياشۇب ناھايىتى باتۇر ئادەم بولۇپ ،بېشىدىن ئاياغلىرىغىچە تۆمۈر ۋە مىس بىلەن قاپلنغان ئىدى. 29ئۇ ئات ئۈستىدە ئولتۇرغاندا ،بارلىق جەڭلىرىدىكى ئادىتىگە ئوخشاش ،ئالدى-كەينىدىن ئىككى قولى بىلەن ئوق ئاتتى ،ئوقلىرىنى نىشانلىغان جايىنى ھەرگىز قولدىن بېرىپ قويمىدى. 30ياشۇب يەھۇدا بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن كېلىپ ،يەھۇداغا نۇرغۇن ئوقلرنى ئاتقاندا ،پەرۋەردىگار ياشۇبنىڭ قولىنى چەكتى ،ئۇ ئاتقان بارلىق ئوقلر ئۆز ئادەملىرىگە تېگىپ كەتتى. 31شۇنداقتىمۇ ،ياشۇب يەھۇداغا قاراپ ئوق ئېتىش ئۈچۈن ئۇنىڭغا قارشى تۇرۇشنى داۋاملشتۇردى ،ئەمما ئۇلرنىڭ ئارىسىدىكى ئارىلىق تەخمىنەن ئوتتۇز مېتىر ئىدى .يەھۇدا ياشۇبنىڭ ئۆزىگە ئوق ئاتىدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،غەزەپلەنگەن كۈچى بىلەن ئۇنىڭغا قاراپ يۈگۈردى. 32يەھۇدا يەردىن ئاتمىش شېقەل ئېغىرلىقتىكى چوڭ بىر تاشنى ئالدى .يەھۇدا ياشۇبقا قاراپ يۈگۈردى .تاش ئۇنىڭ قالقىنىغا تېگىپ كەتتى . ياشۇب زەربە بىلەن ھاڭ-تاڭ بولۇپ ،ئاتتىن يەرگە يىقىلىپ چۈشتى. 33قالقان ياشۇبنىڭ قولىدىن يىقىلىپ چۈشۈپ ،زەربىنىڭ كۈچى بىلەن تەخمىنەن 15مېتىر يىراقلىققا قاراپ ئۆرڭلۈپ كەتتى .قالقان ئىككىنچى لگېرنىڭ ئالدىغا يىقىلدى. 34ياشۇب بىلەن بىللە كەلگەن پادىشاھلر يىراقتىن ياقۇپنىڭ ئوغلى يەھۇدانىڭ كۈچىنى ۋە ئۇنىڭ ياشۇبقا قىلغانلىرىنى كۆرڭپ ،يەھۇدادىن قاتتىق قورقتى. 35ئۇلر ياشۇبنىڭ قاليمىقانچىلىققا پېتىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ چېدىرىغا يېقىن يەرگە يىغىلدى .يەھۇدا قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ،ياشۇبنىڭ چېدىرىدىن قىرىق ئىككى ئادەمنى ئۆلتۈردى .ياشۇبنىڭ چېدىرىنىڭ پۈتۈن ئادىمى يەھۇدانىڭ ئالدىدا قېچىپ كەتتى ،ھېچكىم ئۇنىڭغا قارشى تۇرالمىدى .ئۇلر ياشۇبنى تاشلپ قېچىپ كەتتى ،ياشۇب يەنىل يەرگە يىقىلىپ ياتتى. 36ياشۇب ئۆز چېدىرىدىكى بارلىق ئەسكەرلەرنىڭ ئۆزىدىن قېچىپ كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،قورقۇنچ ئىچىدە يۈگۈرڭپ يەھۇداغا قارشى ئورنىدىن تۇردى ۋە يەھۇداغا قارشى تۇرۇپ تۇردى. 37ياشۇب يەھۇدا بىلەن بىر جەڭ قىلدى ،ئۇلر قالقاننى بىر-بىرىگە قويۇپ جەڭ قىلدى .ياشۇبنىڭ ئادەملىرىنىڭ ھەممىسى يەھۇدادىن قاتتىق قورقۇپ قاچتى. 38ياشۇب يەھۇدانىڭ بېشىغا ئۇرۇش ئۈچۈن نەيزىسىنى قولىغا ئالدى .يەھۇدا دەرھال قالقىنىنى ياشۇبنىڭ نەيزىسىگە تەگكۈزڭپ قويغانىدى . شۇڭا يەھۇدانىڭ قالقىنى ياشۇبنىڭ نەيزىسىنىڭ زەربىسىگە ئۇچراپ ،قالقانمۇ ئىككىگە بۆلۈنۈپ كەتتى. 39يەھۇدا قالقىنىنىڭ يىرتىلغانلىقىنى كۆرڭپ ،دەرھال قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ،ياشۇبنىڭ پۇتلىرىدىن ئۇردى ۋە پۇتلىرىنى كېسىۋەتتى .ياشۇب يەرگە يىقىلدى ،نەيزىسى قولىدىن چۈشۈپ كەتتى. 40يەھۇدا دەرھال ياشۇبنىڭ نەيزىسىنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ بېشىنى كېسىپ ،ئۇنىڭ پۇتىنىڭ يېنىغا تاشلىدى. 41ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يەھۇدانىڭ ياشۇبقا قىلغانلىرىنى كۆرڭپ ،باشقا پادىشاھلرنىڭ سېپىگە يۈگۈرڭپ كىردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ياشۇبنىڭ قوشۇنى ۋە ئۇ يەردىكى بارلىق پادىشاھلرنىڭ قوشۇنى بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 42ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى 15مىڭ ئادەمنى يىقىتىپ ،ئۇلرنى خۇددى كاۋا ئۇرغاندەك ئۇرۇپ ئۆلتۈردى ،قالغانلىرى بولسا جېنىنى ساقلپ قېلىش ئۈچۈن قېچىپ كەتتى. 60
ياشېر
43يەھۇدا يەنىل ياشۇبنىڭ جەسىتىنىڭ يېنىدا تۇرۇپ ،ياشۇبنىڭ چەپكىسىنى سالدۇرۇۋەتتى. 44يەھۇدا قەبىلىسى ياشۇبنىڭ ئەتراپىدىكى تۆمۈر ۋە مىس قوراللرنىمۇ ئېلىۋەتتى .شۇ چاغدا ،ياشۇبنىڭ توققۇز باشلىقى يەھۇدا قەبىلىسىگە قارشى ئۇرۇش قىلىشقا كەلدى. 45يەھۇدا دەرھال يەردىن بىر تاشنى ئېلىپ ،تاش ئۇلرنىڭ بىرىنىڭ بېشىغا تېگىپ ،كاللىسى سۇنۇپ كەتتى ،جەسىتىمۇ ئاتتىن يەرگە يىقىلىپ چۈشتى. 46قالغان سەككىز سەركەردە يەھۇدانىڭ كۈچىنى كۆرڭپ قاتتىق قورقۇپ قاچتى .يەھۇدا ئون ئادىمى بىلەن ئۇلرنى قوغلپ ،قوغلپ يېتىشىپ ،ئۇلرنى ئۆلتۈردى. 47ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يەنىل پادىشاھلرنىڭ قوشۇنىنى مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇلرنىڭ نۇرغۇنىنى ئۆلتۈردى .لېكىن بۇ پادىشاھلر ئۆز باشلىقلىرى بىلەن بىرلىكتە جاسارەت بىلەن ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئورنىدىن چېكىنىپ كەتمىدى .ئۇلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قېچىپ كەتكەن قوشۇنلىرىغا قارشى ۋارقىرىدى ،ئەمما ھېچكىم ئۇلرنىڭ گېپىگە قۇلق سالمىدى ،چۈنكى ئۇلر ئۆلۈپ كېتىشتىن قورقۇپ ،جانلىرىدىن قورقاتتى. 48ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى پادىشاھلرنىڭ قوشۇنىنى مەغلۇپ قىلغاندىن كېيىن ،قايتىپ كېلىپ يەھۇدانىڭ ئالدىغا كەلدى .يەھۇدا يەنىل ياشۇبنىڭ سەككىز باشلىقىنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۇلرنىڭ كىيىملىرىنى سالدۇرۇۋاتاتتى. 49لېۋى گائاش پادىشاھى ئېلوننىڭ ئون تۆت قوماندانى بىلەن ئۇنىڭغا قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى ،لېكىن لېۋى بۇنى ئېنىق بىلمىدى. 50ئېلون ۋە ئۇنىڭ قوماندانلىرى يېقىنلشتى .لېۋى ئارقىسىغا قاراپ ،ئۇنىڭغا ئارقا تەرەپتىن جەڭ قىلىنغانلىقىنى كۆردى .لېۋى ئون ئىككى خىزمەتچىسى بىلەن بىللە يۈگۈرڭپ باردى .ئۇلر ئېلون ۋە ئۇنىڭ قوماندانلىرىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 38باب1شىلو پادىشاھى ئىھۇرى ئېلونغا ياردەملىشىش ئۈچۈن ياقۇپقا يېقىنلشقاندا ،ياقۇپ قولىدىكى ئوقياسىنى چىقىرىپ ،ئوقيا بىلەن ئىھۇرىنى تېشىپ ئۆلدى. 2شىلو پادىشاھى ئىھۇرى ئۆلگەندىن كېيىن ،قالغان تۆت پادىشاھ قالغان قوماندانلر بىلەن بىللە ئورنىدىن قېچىپ كەتتى .ئۇلر« :ئىبرانىيلر بىزدىن كۈچلۈك ئۈچ پادىشاھنى ۋە ئۇلرنىڭ قوماندانلىرىنى ئۆلتۈرگەندىن كېيىن ،بىز ئۇلرغا قارشى تۇرالمايمىز ،چۈنكى ئۇلر بىزدىن كۈچلۈك ئىدى »،دېدى. 3ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى قالغان پادىشاھلرنىڭ ئورنىدىن ئايرىلغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلرنى قوغلىدى .ياقۇپمۇ شەكەمنىڭ دۆۋىسىدىن كېلىپ ، پادىشاھلرنىڭ كەينىدىن قوغلىدى ۋە خىزمەتكارلىرى بىلەن ئۇلرغا يېقىنلشتى. 4پادىشاھلر ،قوماندانلر ۋە قالغان قوشۇنلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئۆزلىرىگە يېقىنلىشىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،قورقۇپ قېچىپ كەتتى ، تاكى خازار شەھىرىگە يېتىپ كەلدى. 5ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى ھازار شەھىرىنىڭ دەرۋازىسىغىچە قوغلپ باردى .ئۇلر پادىشاھلر ۋە ئۇلرنىڭ قوشۇنىغا تەخمىنەن تۆت مىڭ ئادەمنى قاتتىق مەغلۇپ قىلدى .ئۇلر پادىشاھلرنىڭ قوشۇنىنى مەغلۇپ قىلىۋاتقاندا ،ياقۇپ ئوقيا ئېتىش بىلەنل چەكلىنىپ ،پادىشاھلرنى ئۇرۇپ ئۆلتۈردى. 6ئۇ خازار شەھىرىنىڭ دەرۋازىسى ئالدىدا خازار پادىشاھى پاراتوننى ئۆلتۈردى ،ئاندىن سارتون پادىشاھى سۇسى ،بەيتخورىن پادىشاھى لبان ۋە ماكنايما پادىشاھى شابىرنى ئۆلتۈردى .ئۇ ئۇلرنىڭ ھەممىسىگە بىردىن ئوق ئېتىپ ئۆلتۈردى. 7ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پادىشاھلرنىڭ ھەممىسىنىڭ ئۆلۈپ ،پارچىلىنىپ چېكىنىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،خازار دەرۋازىسىنىڭ ئالدىدا پادىشاھلرنىڭ قوشۇنلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى داۋاملشتۇردى ۋە يەنىل تۆت يۈزگە يېقىن ئادەمنى ئۆلتۈردى. 8بۇ ئۇرۇشتا ياقۇپنىڭ ئۈچ خىزمەتچىسى قازا قىلدى .يەھۇدا ئۈچ خىزمەتچىسىنىڭ ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،قاتتىق قايغۇردى ،ئۇنىڭ ئامورلرغا بولغان غەزىپى ئوت ئالدى. 9پادىشاھلرنىڭ قوشۇنىدىن قالغان بارلىق ئەسكەرلەر جېنىدىن قاتتىق قورقۇپ ،قېچىپ ،خازار شەھىرىنىڭ دەرۋازىسىنى بۇزۇپ ،شەھەرگە كىردى. 10ئۇلر ئۆزلىرىنى خازار شەھىرىنىڭ ئوتتۇرىسىغا يوشۇرۇنۇۋالدى ،چۈنكى خازار شەھىرى ناھايىتى چوڭ ۋە كەڭ ئىدى .بۇ قوشۇنلرنىڭ ھەممىسى شەھەرگە كىرگەندە ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنىڭ كەينىدىن قوغلپ شەھەرگە كىردى. 11جەڭدە تەجرىبىلىك تۆت باتۇر ئادەم شەھەردىن چىقىپ ،قوللىرىدا قىلىچ ۋە نەيزىلەرنى كۆتۈرڭپ ،شەھەرنىڭ دەرۋازىسىغا يېقىنلشتى . ئۇلر ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ قارشى تەرىپىگە تىزلىنىپ ،ئۇلرنىڭ شەھەرگە كىرىشىگە يول قويمىدى. 12نافتالى يۈگۈرڭپ بېرىپ ئۇلرنىڭ ئارىسىغا كىرىپ ،قىلىچ بىلەن ئىككىسىنى ئۇرۇپ ،بىرل ۋاقىتتا ئۇلرنىڭ بېشىنى كېسىۋەتتى. 13ئۇ قالغان ئىككىسىگە قاراپ بۇرۇلۇپ قارىسا ،ئۇلرنىڭ قېچىپ كەتكەنلىكىنى كۆردى .ئۇ ئۇلرنىڭ كەينىدىن قوغلپ ،يېتىشىپ ،ئۇرۇپ ئۆلتۈردى. 14ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە كېلىپ ،شەھەرنىڭ يەنە بىر تام بارلىقىنى كۆردى .ئۇلر تامنىڭ دەرۋازىسىنى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى . يەھۇدا تامنىڭ ئۈستىگە سەكرىدى .شىمون بىلەن لېۋى ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ماڭدى .ئۈچىلىسى تامدىن چۈشۈپ شەھەرگە كىردى. 15شىمون بىلەن لېۋىي شەھەرگە قېچىپ كىرگەن بارلىق ئەرلەرنى ،شەھەر ئاھالىلىرىنى ئاياللىرى ۋە كىچىك بالىلىرى بىلەن بىللە قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى .شەھەرنىڭ ئاھ-زارى ئاسمانغا كۆتۈرڭلدى. 16دان بىلەن نافتالى نېمە ئۈچۈن يىغلىغانلىقىنى كۆرڭش ئۈچۈن تامغا سەكرىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى قېرىنداشلىرى ئۈچۈن ئەنسىرەۋاتاتتى . ئۇلر شەھەر ئاھالىلىرىنىڭ يىغلپ يالۋۇرۇپ« :شەھەردىكى بارلىق مال-مۈلكىمىزدىن ئايرىلىپ كېتىڭلر ،پەقەت بىزنى ئۆلتۈرمەڭلر » دېگىنىنى ئاڭلىدى. 61
ياشېر
17يەھۇدا ،شىمون ۋە لېۋىي شەھەر ئاھالىلىرىنى ئۆلتۈرڭشنى توختاتقاندىن كېيىن ،سېپىلغا چىقىپ ،سېپىلدىكى دان ۋە نافتالى ۋە قالغان قېرىنداشلىرىنى چاقىردى .شىمون بىلەن لېۋىي ئۇلرغا شەھەرگە كىرىش يولىنى ئۇقتۇردى .ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى غەنىيمەتلەرنى ئېلىپ كېلىشكە كەلدى. 18ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى خازار شەھىرىدىكى ئولجا ،قوي-كال ۋە مال-مۈلۈكلەرنى ،ئولجا ئېلىشقا بولىدىغان بارلىق نەرسىلەرنى بۇلڭ-تالڭ قىلىپ ،شۇ كۈنى شەھەردىن قېچىپ كەتتى. 19ئەتىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى سارتونغا باردى ،چۈنكى ئۇلر شەھەردە قالغان سارتون خەلقىنىڭ پادىشاھلىرىنى ئۆلتۈرگەنلىكى ئۈچۈن ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن توپلىنىۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدى .سارتون ناھايىتى ئېگىز ۋە مۇستەھكەم شەھەر بولۇپ ،شەھەرنى قورشاپ تۇرغان چوڭقۇر سېپىل بار ئىدى. 20سېپىل تۈۋرڭكىنىڭ ئۇزۇنلۇقى تەخمىنەن ئەللىك مېتىر ،كەڭلىكى قىرىق مېتىر ئىدى .سېپىل سەۋەبىدىن شەھەرگە كىرىدىغان ئادەم يوق ئىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر سېپىلىنى كۆرڭپ ،ئۇ يەردىن كىرىش ئېغىزى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى. 21چۈنكى شەھەرگە كىرىش ئېغىزى شەھەرنىڭ ئارقا تەرىپىدە ئىدى .شەھەرگە كىرمەكچى بولغان ھەممە ئادەم شۇ يول بىلەن ئۆتۈپ ، پۈتۈن شەھەرنى ئايلىنىپ ،شەھەرگە كىرەتتى. 22ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە كىرەلمەيدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،قاتتىق غەزەپلەندى .شەھەر ئاھالىلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئۆزلىرىگە كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلردىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى .چۈنكى ئۇلر ئۇلرنىڭ كۈچى ۋە خازارغا قىلغان ئىشلىرى توغرىسىدا ئاڭلىغانىدى. 23سارتون شەھىرىدىكى ئاھالىلەر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن شەھەرگە توپلنغاندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ شەھەرگە كىرىشىدىن قورقۇپ ،ئۇلرغا قاراپ يولغا چىقالمىدى .ئەمما ئۇلرنىڭ ئۆزلىرىگە قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلردىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى ،چۈنكى ئۇلر ئۇلرنىڭ كۈچى ۋە خازارغا قىلغان قىلمىشلىرىنى ئاڭلىغانىدى. 24شۇڭا سارتون ئاھالىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى كېلىشتىن بۇرۇن ،شەھەر يولىنىڭ كۆۋرڭكىنى دەرھال ئورنىدىن ئېلىپ ،شەھەرگە ئېلىپ كىردى. 25ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە كىرىش يولىنى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى .شەھەر ئاھالىلىرى تامنىڭ ئۈستىگە چىقىپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ شەھەرگە كىرىش يولى ئىزدەۋاتقانلىقىنى كۆردى. 26شەھەر ئاھالىلىرى دېۋارنىڭ ئۈستىدىن ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى ئەيىبلەپ ،ئۇلرغا لەنەت ئوقۇدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ ئەيىبلەشلەرنى ئاڭلپ ،قاتتىق غەزەپلەندى ،ئىچىدىن غەزەپ ئوت ئالدى. 27ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرغا ئاچچىقلىنىپ ،ھەممىسى ئورنىدىن تۇرۇپ ،كۈچىنىڭ بارىچە سېپىلدىن ئۆتۈپ ، 40مېتىر كەڭلىكتىكى سېپىلنى بېسىپ ئۆتتى. 28ئۇلر سېپىلدىن ئۆتكەندىن كېيىن ،شەھەرنىڭ تېمىنىڭ ئاستىدا تۇرۇپ ،شەھەرنىڭ بارلىق دەرۋازىلىرىنىڭ تۆمۈر ئىشىكلەر بىلەن قورشالغانلىقىنى كۆردى. 29ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر دەرۋازىلىرىنىڭ ئىشىكلىرىنى بۇزۇش ئۈچۈن يېقىنلشتى ،لېكىن شەھەر ئاھالىسى شەھەر دەرۋازىسىنىڭ ئۈستىدىن تاش ۋە ئوقلرنى ئېتىۋاتقانلىقتىن ،شەھەر دەرۋازىسىدىكىلەرگە يول قويمىدى. 30تامدىكى كىشىلەرنىڭ سانى تەخمىنەن تۆت يۈز ئادەم ئىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر ئاھالىسىنىڭ شەھەر دەرۋازىسىنى ئېچىشقا يول قويمىغانلىقىنى كۆرڭپ ،سەكرەپ تامنىڭ ئۈستىگە چىقتى .يەھۇدا ئالدى بىلەن شەھەرنىڭ شەرق تەرىپىگە چىقتى. 31گاد بىلەن ئاشېر ئۇنىڭ كەينىدىن شەھەرنىڭ غەرب بۇلۇڭىغا ،شىمون بىلەن لېۋى شىمالغا ،دان بىلەن رۇبېن جەنۇبقا قاراپ ماڭدى. 32شەھەرنىڭ ئۈستىدىكى كىشىلەر ،يەنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئۆزلىرىگە قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،تامدىن قېچىپ ،شەھەرگە كىرىپ ،شەھەرنىڭ ئوتتۇرىسىغا يوشۇرۇنۇۋالدى. 33سېپىل ئاستىدا قالغان ئىسساكار ۋە نافتالى قەبىلىلىرى يېقىنلىشىپ ،شەھەر دەرۋازىلىرىنى بۇزۇپ ،شەھەر دەرۋازىلىرىغا ئوت قويدى ، تۆمۈر ئېرىپ كەتتى .ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى شەھەرگە كىرىپ ،بارلىق ئادەملىرى بىلەن بىللە سارتون شەھىرىدىكىلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى ،ھېچكىم ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇرالمىدى. 34شەھەردىن قېچىپ چىققان ئىككى يۈزگە يېقىن ئادەم شەھەردىكى بىر مۇنارغا يوشۇرۇندى .يەھۇدا ئۇلرنى قوغلپ ،مۇنارغىچە باردى . مۇنار ئۆرڭلۈپ چۈشۈپ ،مۇنار ئۆرڭلۈپ كەتتى ،مۇنار ئادەملەرنىڭ ئۈستىگە چۈشۈپ كەتتى .ھەممىسى ئۆلدى. 35ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مۇنارنىڭ ئۈستىدىكى يولغا چىقىپ ،شەھەرنىڭ يىراق تەرىپىدە يەنە بىر مۇستەھكەم ۋە ئېگىز مۇنار بارلىقىنى كۆردى .مۇنارنىڭ ئۈستى ئاسمانغا تېگىپ تۇراتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئالدىراپ چۈشۈپ ،بارلىق ئادەملىرى بىلەن مۇنارغا باردى . مۇنارنىڭ ئىچىدە ئۈچ يۈزگە يېقىن ئەر-ئايال ۋە كىچىك بالىلر بارلىقىنى كۆردى. 36ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مۇناردىكى كىشىلەرگە قاتتىق زەربە بەردى ،ئۇلر قېچىپ قېچىشتى. 37شىمون بىلەن لېۋىي ئۇلرنى قوغلىغاندا ،ئۇلر يوشۇرۇنغان يەردىن ئون ئىككى باتۇر ۋە كۈچلۈك ئادەم ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى. 38ئۇ ئون ئىككى ئادەم شىمون بىلەن لېۋىغا قارشى قاتتىق جەڭ قىلدى ،شىمون بىلەن لېۋى ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمىدى .بۇ باتۇرلر شىمون بىلەن لېۋىنىڭ قالقانلىرىنى سۇندۇردى ،ئۇلرنىڭ بىرى قىلىچ بىلەن لېۋىنىڭ بېشىغا ئۇردى .لېۋى قىلىچتىن قورقۇپ ،قولىنى لېۋىنىڭ بېشىغا قويدى .قىلىچ لېۋىنىڭ قولىغا تېگىپ ،لېۋىنىڭ قولىنىڭ ئۈزڭلۈپ قېلىشىنى خالىمىدى. 39لېۋى قولىدىكى باتۇر ئادەمنىڭ قىلىچىنى تارتىۋېلىپ ،ئۇنى كۈچ بىلەن ئادەمدىن تارتىۋالدى ۋە كۈچلۈك ئادەمنىڭ بېشىغا ئۇرۇپ ،ئۇنىڭ بېشىنى كېسىۋەتتى. 40لېۋىي بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئون بىر ئادەم كەلدى .ئۇلر لېۋىينىڭ ئىچىدىكى بىرىنىڭ ئۆلتۈرڭلگەنلىكىنى كۆردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇرۇشتى .لېكىن ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمىدى ،چۈنكى ئۇلر ناھايىتى كۈچلۈك ئىدى. 62
ياشېر
41ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمايدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،شىمون قاتتىق ۋە قاتتىق چىرقىراپ كەتتى .ئون بىر كۈچلۈك ئادەم شىموننىڭ چىرقىرىشىنى ئاڭلپ ھەيران قالدى. 42يەھۇدا يىراقتىن شىموننىڭ چىرقىرىغان ئاۋازىنى تونۇدى .نافتالى بىلەن يەھۇدا قالقانلىرىنى كۆتۈرڭپ شىمون بىلەن لېۋىگە قاراپ يۈگۈردى .ئۇلرنىڭ قالقانلىرى سۇنۇپ كەتكەنلىكتىن ،كۈچلۈك ئەسكەرلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 43نافتالى شىمون بىلەن لېۋىنىڭ قالقانلىرىنىڭ سۇنۇپ كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،خىزمەتكارلىرىدىن ئىككى قالقاننى ئېلىپ ،شىمون بىلەن لېۋىگە ئېلىپ كەلدى. 44شۇ كۈنى شىمون ،لۋىي ۋە يەھۇدا ئۈچى ئون بىر باتۇرغا قارشى كۈن پاتقۇچە جەڭ قىلدى ،لېكىن ئۇلر ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمىدى. 45بۇ ئىش ياقۇپقا يېتىپ كەلگەندە ،ئۇ قاتتىق قايغۇردى ۋە پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى .ئۇ ئوغلى نافتالى بىلەن بىرلىكتە بۇ باتۇرلرغا قارشى ئۇرۇشقا چىقتى. 46ياقۇپ يېقىنلىشىپ ،ئوقياسىنى تارتىپ ،باتۇرلرغا يېقىنلىشىپ ،ئوقيا بىلەن ئۈچ ئادەمنى ئۆلتۈردى ،قالغان سەككىز ئادەم ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ كەتتى .مانا ،ئالدى ۋە ئارقا تەرەپتىن ئۇرۇش بولۇۋاتاتتى .ئۇلر جانلىرىدىن قورقۇپ ،ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا تۇرالماي ، ئۇلردىن قېچىپ كەتتى. 47ئۇلر قېچىپ كېتىۋېتىپ ،ئۆزلىرىگە قاراپ كېلىۋاتقان دان بىلەن ئاشېرغا يولۇقتى .ئۇلر تۇيۇقسىز ئۇلرغا ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئىككى ئادەمنى ئۆلتۈردى .يەھۇدا ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇلرنى قوغلپ ،قالغانلىرىنى ئۆلتۈرڭۋەتتى. 48ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى قايتىپ كېلىپ ،شەھەرنى ئايلىنىپ ،ئادەم تاپاليدىغان-تاپالمايدىغانلىقىنى ئىزدىدى .ئۇلر شەھەردىكى بىر ئۆڭكۈردىن يىگىرمىگە يېقىن يىگىتنى تاپتى .گاد بىلەن ئاشېر ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈردى ،دان بىلەن نافتالى ئىككىنچى مۇناردىن قېچىپ قۇتۇلغان قالغان ئەرلەرگە ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈردى. 49ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى سارتون شەھىرىدىكى بارلىق ئاھالىلەرنى ئۆلتۈرڭۋەتتى ،پەقەت ئاياللر ۋە كىچىك بالىلرنىل شەھەردە قالدۇرۇپ قويدى ،لېكىن ئۇلرنى ئۆلتۈرمىدى. 50سارتون شەھىرىنىڭ بارلىق ئاھالىسى كۈچلۈك ئادەملەر ئىدى ،ئۇلرنىڭ بىرى مىڭ ئادەمنى قوغلپ ماڭدى ،ئىككىسى قالغان ئون مىڭ ئادەمنى قوغلپ قېچىپ كەتمىدى. 51ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى سارتون شەھىرىدىكى بارلىق ئاھالىلەرنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى ،ھېچكىم ئۇلرغا قارشى تۇرالمىدى .ئاياللر شەھەردە قالدى. 52ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەردىكى بارلىق ئولجا-تالنى ئېلىپ ،ئۆزلىرى خالىغان نەرسىلەرنى قولغا چۈشۈردى ،شەھەردىن قوي-قوي ، كال-قوي ۋە مال-مۈلۈكلەرنى ئېلىپ كەتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى سارتون ۋە ئۇنىڭ ئاھالىلىرىگە خازار ۋە ئۇنىڭ ئاھالىلىرىگە قىلغانلىرىنى قىلىپ ،ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ كېتىپ قالدى. 39باب1ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى سارتون شەھىرىدىن چىقىپ ،تەخمىنەن ئىككى يۈز مېتىر ماڭغاندا ،تاپناخ ئاھالىسىنىڭ ئۆزلىرىگە قاراپ كېلىۋاتقانلىقىغا يولۇقتى .ئۇلر تاپناخ پادىشاھى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئادەملىرىنى مەغلۇپ قىلغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا چىقتى. 2تاپناخ شەھىرىدە قالغانلرنىڭ ھەممىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن چىقتى .ئۇلر خازار ۋە سارتوندىن قولغا كەلتۈرگەن غەنىيمەتلىرى ۋە ئولجا-تالمەتلىرىنى ئۇلردىن قايتۇرۇۋېلىشنى ئويلىدى. 3تاپناخنىڭ قالغانلىرى ئۇ يەردە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى مەغلۇپ قىلدى ،ئۇلر قېچىپ كەتتى .ئۇلر ئاربېلن شەھىرىگە قەدەر قوغلپ باردى ،ھەممىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا يىقىلدى. 4ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى قايتىپ كېلىپ ،تاپناخنىڭ ئولجىسىنى ئېلىش ئۈچۈن تاپناخقا كەلدى .ئۇلر تاپناخقا كەلگەندە ،ئاربېلن خەلقىنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ ئولجىسىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئۇلر بىلەن كۆرڭشكەنلىكىنى ئاڭلىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئون ئادەمنى تاپناختا قالدۇرۇپ ، شەھەرنى تالن-تاراج قىلىشتى .ئۇلر ئاربېلن خەلقىگە قاراپ يولغا چىقتى. 5ئاربېلنلىق ئەرلەر ئاياللىرى بىلەن بىللە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى ئۇرۇشقا چىقتى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ ئاياللىرى جەڭگە ماھىر ئىدى . ئۇلر تەخمىنەن تۆت يۈز ئەر-ئايال ئىدى. 6ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى قاتتىق ۋارقىراپ ،ھەممىسى ئاربېلن ئاھالىسىگە قاراپ يۈگۈردى. 7ئاربېلن ئاھالىسى ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ چىرقىرىغان ئاۋازىنى ،ئۇلرنىڭ شىرنىڭ شاۋقۇنىغا ،دېڭىز ۋە دھلقۇنلرنىڭ شاۋقۇنىغا ئوخشاش ھۆركىرىگەنلىكىنى ئاڭلىدى. 8ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قورقۇپ ،ئۇلرنىڭ قەلبىنى قورقۇنچ قاپلىدى .ئۇلر ئۇلردىن قاتتىق قورقۇپ ،چېكىنىپ ،شەھەرگە قېچىپ كىردى . ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى شەھەر دەرۋازىسىغىچە قوغلپ باردى .ئۇلر شەھەردە ئۇلرغا يولۇقتى. 9ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەردە ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى .ئۇلرنىڭ بارلىق ئاياللىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى سالغا ئېتىش بىلەن مەشغۇل بولدى .شۇ كۈنى كەچكىچە ئۇلر ئارىسىدا قاتتىق جەڭ بولدى. 10ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمىدى ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ ئۇرۇشتا دېگۈدەك ئۆلۈپ كەتكەنىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارغا يالۋۇرۇپ ،كەچقۇرۇن كۈچلۈك كۈچەيدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاربېلن ئاھالىسىنىڭ ھەممىسىنى ،ئەرلەرنى ،ئاياللرنى ۋە كىچىك بالىلرنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 11سارتوندىن قېچىپ كەتكەن قالغان خەلقنى ،يەنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاربېلندا ئۇلرنى ئۆلتۈردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاربېلن ۋە تاپناخقا خازار ۋە سارتونغا قىلغانلىرىنى قىلدى .ئاياللر بارلىق ئەرلەرنىڭ ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،شەھەرنىڭ ئۆگزىلىرىگە چىقىپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى تاش ياغدۇردى. 63
ياشېر
12ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە يۈگۈرڭپ كىرىپ ،بارلىق ئاياللرنى تۇتۇۋېلىپ ،قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بارلىق ئولجا ،غەنىيمەت ،قوي-كال ۋە مال-چارۋىلرنى بۇلڭ-تالڭ قىلدى. 13ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى تاپناخ ،خازار ۋە شىلوغا قىلغانلىرىنى ماكنايماغا قىلدى ،ئاندىن ئۇ يەردىن ئايرىلىپ كەتتى. 14بەشىنچى كۈنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاش خەلقىنىڭ ئۆزلىرىگە قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن توپلنغانلىقىنى ئاڭلىدى ،چۈنكى ئۇلر پادىشاھ ۋە قوماندانلىرىنى ئۆلتۈرگەن ئىدى .چۈنكى گائاش شەھىرىدە ئون تۆت قوماندان بار ئىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى تۇنجى ئۇرۇشتا ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈرگەن ئىدى. 15شۇ كۈنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى جەڭ قوراللىرىنى كىيىپ ،گائاش ئاھالىسىگە قارشى ئۇرۇشقا ئاتلندى .گائاشتا ئامور خەلقىدىن تەركىب تاپقان كۈچلۈك ۋە كۈچلۈك بىر خەلق بار ئىدى .گائاش ئامور شەھەرلىرى ئىچىدىكى ئەڭ كۈچلۈك ۋە ئەڭ مۇستەھكەم شەھەر بولۇپ ،ئۈچ سېپىللىق ئىدى. 16ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاش شەھىرىگە كېلىپ ،شەھەر دەرۋازىلىرىنىڭ قۇلۇپلنغانلىقىنى ،ئەڭ سىرتقى سېپىلنىڭ ئۈستىدە بەش يۈزگە يېقىن ئادەمنىڭ تۇرغانلىقىنى ،دېڭىز قىرغىقىدىكى قۇمدەك كۆپ بىر توپ ئادەمنىڭ شەھەرنىڭ ئارقا تەرىپىدىن ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا پىستوردا تۇرغانلىقىنى كۆردى. 17ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر دەرۋازىلىرىنى ئېچىش ئۈچۈن يېقىنلشتى .ئۇلر يېقىنلىشىۋاتقاندا ،شەھەرنىڭ ئارقا تەرىپىدە پىستىرما تىكىۋاتقانلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى قورشىۋالدى. 18ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاش قەبىلىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا قورشالغانىدى .جەڭ ئالدى ۋە ئارقا تەرەپتە ئېلىپ بېرىلدى .تامدىكى بارلىق ئەرلەر تامدىن ئوق ۋە تاشلرنى ئېتىۋاتاتتى. 19يەھۇدا گائاشنىڭ ئادەملىرىنىڭ ئۆزلىرىدىن ئېشىپ كېتىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،قاتتىق ۋە قاتتىق چىرقىراپ قويدى .گائاشنىڭ بارلىق ئادەملىرى يەھۇدانىڭ چىرقىرىقىنى ئاڭلپ قورقۇپ كەتتى .ئۇنىڭ كۈچلۈك چىرقىرىقى بىلەن كىشىلەر تامدىن يىقىلدى .شەھەرنىڭ سىرتىدىكى ۋە ئىچىدىكى بارلىق كىشىلەر جېنىدىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 20ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرنىڭ ئىشىكلىرىنى بۇزۇش ئۈچۈن يېقىنلشقاندا ،گائاشلىقلر سېپىلنىڭ ئۈستىدىن ئۇلرغا تاش ۋە ئوقلرنى ئېتىپ ،ئۇلرنى دەرۋازىدىن قېچىشقا مەجبۇرلىدى. 21ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر سىرتىدىكى گائاشنىڭ ئادەملىرىگە قارشى قايتىپ كەلدى .گائاشلىقلر ئۇلرنى قاتتىق ئۆلتۈردى ،خۇددى كاۋاغا ئۇرغاندەك .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يەھۇدانىڭ چىرقىرىقىنى ئاڭلپ قورقۇپ ،قورقۇنچقا چۆمگەنىدى. 22ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر سىرتىدىكى بارلىق ئەرلەرنى ئۆلتۈردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە كىرىش ۋە شەھەر سېپىلى ئاستىدا ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن يەنىل يېقىنلشتى .لېكىن ،شەھەردە قالغان گائاش ئاھالىسىنىڭ ھەممىسى گائاش سېپىلىنى ھەر تەرەپتىن قورشاپ تۇرغانلىقتىن ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە يېقىنلىشىپ ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىللمىدى. 23ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى سېپىلنىڭ ئاستىغا ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر بۇلۇڭغا يېقىنلشتى .گائاش ئاھالىسى ئۇلرغا ئوقيا ۋە تاشلرنى يامغۇردەك ئېتىپ ،سېپىلنىڭ ئاستىدىن قېچىپ كەتتى. 24گائاش قەبىلىسىنىڭ سېپىلنىڭ ئاستىدىن ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى مەغلۇپ قىللمايدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى ئەيىبلەپ: 25سىلەر نېمە ئۈچۈن بۇ جەڭدە غەلىبە قىللمايسىلەر؟ ئۇنداقتا ،سىلەر كۈچلۈك گائاش شەھىرى ۋە ئۇنىڭ ئاھالىلىرىگە ئامورلرنىڭ كۈچلۈك بولمىغان شەھەرلىرىگە قىلغاندەك قىللمسىلەر؟ سىلەر بىزنىڭ ئىچىمىزدىكى ئاجىز كىشىلەرنى شۇنداق قىلدىڭلر ۋە ئۇلرنى شەھەرنىڭ كىرىش ئېغىزىدا ئۆلتۈردڭڭلر ،چۈنكى ئۇلر سىلەرنىڭ ۋارقىرىشىڭلردىن قورقۇپ كەتكەندە ئاجىز ئىدى. 26ئەمدى سىلەر بۇ يەردە ئۇرۇش قىللمسىلەر؟ سىلەر چوقۇم بۇ يەردە ئۆلىسىلەر ،سىلەر ۋەيران قىلغان شەھەرلەرنىڭ ئۆچىنى ئالىمىز. 27گائاش ئاھالىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى قاتتىق ئەيىبلىدى ،ئۇلرنى ئۆزلىرىنىڭ ئىلھلىرى بىلەن ھاقارەتلىدى ،تامدىن ئوق ۋە تاشلرنى ئېتىۋەردى. 28يەھۇدا ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى گائاش ئاھالىسىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق غەزەپلەندى .يەھۇدا بۇ ئىشتا ئۆز خۇداسىغا ھەسەت قىلىپ« :ئى پەرۋەردىگار ،بىزگە ۋە قېرىنداشلىرىمىزغا ياردەم قىلغايسەن »دېدى. 29ئۇ قولىدىكى قىلىچىنى كۆتۈرڭپ ،پۈتۈن كۈچى بىلەن يىراققا يۈگۈردى .يەردىن سەكرەپ چۈشۈپ ،كۈچىنىڭ يېتىشمەسلىكى بىلەن تامغا چىقىپ كەتتى ،قىلىچى قولىدىن چۈشۈپ كەتتى. 30يەھۇدا خەلقى سېپىلغا قاراپ ۋارقىراپ كەتتى ،سېپىلدىكىلەرنىڭ ھەممىسى قورقۇپ كەتتى ،ئۇلرنىڭ بەزىلىرى سېپىلدىن شەھەرگە يىقىلىپ چۈشۈپ ئۆلدى .سېپىلدا قالغانلر يەھۇدانىڭ كۈچىنى كۆرڭپ قاتتىق قورقۇپ ،جېنىنى ساقلپ قېلىش ئۈچۈن شەھەرگە قېچىپ كەتتى. 31بەزىلەر يەھۇدا بىلەن سېپىلدا ئۇرۇش قىلىشقا جۈرئەت قىلدى .ئۇلر يەھۇدانىڭ قولىدا قىلىچ يوقلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنى ئۆلتۈرڭشكە ئاز قالدى .ئۇلر ئۇنى سېپىلدىن قېرىنداشلىرىغا تاشلپ بېرىشنى ئويلىدى .شەھەردىن يىگىرمە ئادەم ئۇلرغا ياردەملىشىش ئۈچۈن كەلدى .ئۇلر يەھۇدانى قورشاپ ،ھەممىسى ئۇنىڭغا قارشى ۋارقىراپ ،قىلىچ كۆتۈرڭپ ئۇنىڭغا يېقىنلشتى .ئۇلر يەھۇدانى قورقۇتتى .يەھۇدا سېپىلدىن قېرىنداشلىرىغا ۋارقىراپ قويدى. 32ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى تامنىڭ ئاستىدىن ئوقيانى تارتىپ چىقىرىپ ،تامنىڭ ئۈستىدىكى ئۈچ ئادەمنى ئۇردى .يەھۇدا داۋاملىق ۋارقىراپ« :ئى پەرۋەردىگار ،بىزگە ياردەم قىل ،ئى پەرۋەردىگار ،بىزنى قۇتقۇز »دېدى .ئۇ تامنىڭ ئۈستىدە قاتتىق ئاۋازدا ۋارقىراپ ،بۇ ۋارقىراق ئاۋاز يىراقتىن ئاڭلندى. 33بۇ ۋاقىرىقتىن كېيىن ،ئۇ يەنە بىر قېتىم ۋارقىرىدى .يەھۇدانى قورشاپ تۇرغان سېپىلنىڭ ئۈستىدىكى بارلىق ئەرلەرنىڭ ئاۋازى قاتتىق قورقۇپ كەتتى .يەھۇدانىڭ ۋارقىرىغان ئاۋازى ۋە تىترەش ئاۋازىنى ئاڭلپ ،ھەممىسى قىلىچىنى ئېتىۋېتىپ قاچتى. 34يەھۇدا قولىدىكى قىلىچلرنى تارتىۋالدى .يەھۇدا ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،تامدا ئۇلرنىڭ يىگىرمە قىلىچىنى ئۆلتۈردى. 64
ياشېر
35شەھەردىن سېپىلغا چىققان سەكسەن ئەر-ئايالنىڭ ھەممىسى يەھۇدانى قورشاپ ئالدى .پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ قەلبىگە يەھۇدادىن قورقۇش تۇيغۇسىنى سالدى ،شۇڭا ئۇلر ئۇنىڭغا يېقىنلىشالمىدى. 36ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلر ئوقيانى تامنىڭ ئاستىدىن تارتىپ چىقىرىپ ،تامدا ئون ئادەمنى ئۆلتۈردى .ئۇلر تامنىڭ ئاستىغا يىقىلدى .ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا 37سېپىلدىكى خەلق يىگىرمە ئادەمنىڭ ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،يەنىل قىلىچ كۆتۈرڭپ يەھۇداغا قاراپ يۈگۈردى ،ئەمما يەھۇدانىڭ كۈچىدىن قاتتىق قورقۇپ ،ئۇنىڭغا يېقىنلىشالمىدى. 38ئۇلرنىڭ ئارۇد ئىسىملىك بىر باتۇر ئەسكىرى قىلىچ بىلەن يەھۇدانىڭ بېشىغا ئۇرۇش ئۈچۈن يېقىنلشتى .يەھۇدا قىلىچ بىلەن قالقاننى بېشىغا قويدى ،قىلىچ قالقانغا تېگىپ ،قالقان ئىككىگە بۆلۈندى. 39بۇ باتۇر ئادەم يەھۇدانى مەغلۇپ قىلغاندىن كېيىن ،يەھۇدادىن قورقۇپ قېچىپ كەتتى ،پۇتلىرى تامغا تېيىلىپ چۈشۈپ ،تامنىڭ ئاستىدىكى ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ ئارىسىغا يىقىلدى .ياقۇپ ئوغۇللىرى ئۇنى ئۇرۇپ ئۆلتۈردى. 40يەھۇدانىڭ بېشى كۈچلۈك ئادەمنىڭ زەربىسىدىن ئاغرىپ كەتتى ،يەھۇدا ئۆلۈپ كېتەي دەپ قالدى. 41يەھۇدا سوقۇلۇشتىن كېلىپ چىققان ئاغرىقتىن تامنىڭ ئۈستىدە ۋارقىراپ قويدى .دان ئۇنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىغاندا ،غەزىپى ئوت ئالدى .ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ يىراققا قاراپ يۈگۈرڭپ ،يەردىن سەكرەپ چۈشۈپ ،غەزەپلەنگەن كۈچى بىلەن تامغا چىقتى. 42دان يەھۇداغا يېقىن تامغا كەلگەندە ،تامدىكى يەھۇداغا قارشى تۇرغان بارلىق ئەرلەر قېچىپ ،ئىككىنچى تامغا چىقىپ ،ئىككىنچى تامدىن دان بىلەن يەھۇداغا ئوق ۋە تاش ئېتىپ ،ئۇلرنى تامدىن قوغلپ چىقىرىشقا ئۇرۇندى. 43ئوق ۋە تاشلر دان بىلەن يەھۇداغا تېگىپ ،دېگۈدەك سېپىلدا ئۆلۈپ كېتەي دەپ قالدى .دان بىلەن يەھۇدا سېپىلدىن قېچىپ كەتكەن ھەر قانداق يەرگە ،ئىككىنچى سېپىلدىن ئوق ۋە تاشلر بىلەن ھۇجۇم قىلىندى. 44ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى يەنىل شەھەرنىڭ كىرىش ئېغىزىدا ،بىرىنچى تامنىڭ ئاستىدا ئىدى .ئۇلر ئىككىنچى تامدا تۇرغانلىقى ئۈچۈن ، شەھەر ئاھالىلىرىگە قارىتىپ ئوقيا تارتالمىدى. 45دان بىلەن يەھۇدا ئىككىنچى تامدىن ئۆزلىرىگە چۈشكەن تاش ۋە ئوقلرغا بەرداشلىق بېرەلمەي ،شەھەر خەلقىنىڭ يېنىدىكى ئىككىنچى تامغا سەكرىدى .ئىككىنچى تامدىكى شەھەر خەلقى دان بىلەن يەھۇدانىڭ ئىككىنچى تامغا كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ھەممىسى ۋارقىراپ ، تامنىڭ ئاستىغا چۈشتى. 46ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى شەھەر خەلقىنىڭ قىچقىرىق-چۇچقىرىقلىرىنى ئاڭلپ ،يەنىل شەھەرنىڭ دەرۋازىسى ئالدىدا تۇراتتى .ئۇلر ئىككىنچى تامدا تۇرغان دان بىلەن يەھۇدانىڭ ئەھۋالىنى كۆرڭپ ئەنسىرەپ تۇراتتى. 47نافتالى غەزەپ بىلەن كۈچ-قۇۋۋىتى بىلەن شەھەرگە قاراپ ماڭدى .شەھەردە ئاڭلىغان قىچقىرىق-چۇقاننىڭ سەۋەبىنى كۆرڭش ئۈچۈن ، بىرىنچى تامغا سەكرىدى .ئىسساكار بىلەن زەبۇلۇن شەھەرنىڭ ئىشىكلىرىنى بۇزۇش ئۈچۈن يېقىنلشتى .ئۇلر شەھەر دەرۋازىلىرىنى ئېچىپ ،شەھەرگە كىردى. 48نافتالى بىرىنچى سېپىلدىن ئىككىنچى سېپىلغا سەكرەپ ،قېرىنداشلىرىغا ۋە سېپىلدىكى گائاش ئاھالىسىگە ياردەملىشىشكە كەلدى .نافتالى قېرىنداشلىرىغا ياردەملىشىش ئۈچۈن ئۈچىنچى كەلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ھەممىسى قېچىپ شەھەرگە كىردى .ياقۇپ ،ئۇنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ۋە ياش يىگىتلىرى شەھەرگە كىرىپ ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى. 49يەھۇدا ،دان ۋە نافتالى قەبىلەلىرى سېپىلدىن چۈشۈپ ،شەھەرگە كىردى .شىمون بىلەن لېۋىي قەبىلەلىرى شەھەرنىڭ سىرتىدىكى قەبىلەلەردىن كەلگەن بولۇپ ،دەرۋازىنىڭ ئېچىلغانلىقىنى بىلمەيتتى .ئۇلر قەبىلەدىن چىقىپ ،شەھەرگە كىرگەن قېرىنداشلىرىنىڭ يېنىغا كەلدى. 50شەھەر ئاھالىسىنىڭ ھەممىسى شەھەرگە كىرگەنىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرغا قارشى ھەر خىل يۆنىلىشلەردىن ھۇجۇم قىلدى .جەڭ ئالدى ۋە ئارقا تەرەپتىن ئۇلرغا قارشى ئېلىپ بېرىلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى قاتتىق ئۆلتۈرڭپ ،ئەر-ئاياللردىن يىگىرمە مىڭغا يېقىن ئادەمنى ئۆلتۈردى ،ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى تۇرالمىدى. 51قان شەھەر ئىچىدە ئېقىۋاتقاندەك ئېقىۋاتقاندەك بولدى .قان شەھەرنىڭ سىرتىغا قاراپ ئېقىۋاتقاندەك ئېقىۋاتقاندەك بولدى .ئۇ يەردىن بەيتخورىن قۇملۇقىغىچە يېتىپ باردى. 52بەيتخورىن خەلقى گائاش شەھىرىدىن ئېقىۋاتقان قاننى يىراقتىن كۆردى .ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى يەتمىشكە يېقىن ئادەم قاننى كۆرڭش ئۈچۈن يۈگۈرڭپ بېرىپ ،قان بار يەرگە يېتىپ كەلدى. 53ئۇلر قاننىڭ ئىزىنى بويلپ ،گائاش شەھىرىنىڭ سېپىلىغا يېتىپ كەلدى .ئۇلر شەھەردىن قان ئېقىۋاتقاندەك بولدى .گائاش ئاھالىسىنىڭ پەريادىنى ئاڭلىدى ،چۈنكى قان ئاسمانغا كۆتۈرڭلۈپ ،قان ئېقىۋاتقان ئېقىندەك كۆپ ئېقىۋاتقان ئىدى. 54ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى گائاش ئاھالىسىنى قىرىپ ،كەچكىچە ئۇلرنى قىرغىن قىلىش بىلەن ئالدىراش ئىدى .تەخمىنەن يىگىرمە مىڭ ئەر-ئايال ئىدى .خورىندا تۇرغانلر« :بۇ ئىبرانىيلرنىڭ ئىشى ،چۈنكى ئۇلر ھازىرمۇ ئامورلرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىدە ئۇرۇش قىلىۋاتىدۇ »دېدى. 55ئۇلر ئالدىراپ بەيتخورىنغا يۈگۈردى .ھەر بىرى ئۆزىنىڭ قوراللىرىنى ئېلىپ ،بەيتخورىندىكى بارلىق ئاھالىلەرگە« :ياخشى قوراللىرىنى كىيىپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا بېرىڭلر »!دەپ توۋلىدى. 56ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاش ئاھالىسىنى ئۆلتۈرڭپ بولغاندىن كېيىن ،شەھەرنى ئايلىنىپ ،ئۆلتۈرڭلگەنلەرنىڭ ھەممىسىنى تالن-تاراج قىلدى .شەھەرنىڭ ئەڭ ئىچكىرىسىگە كىرىپ ،ئۇ يەردىن ئۈچ كۈچلۈك ئادەمنى ئۇچراتتى ،ئۇلرنىڭ قولىدا قىلىچ يوق ئىدى. 57ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلر تۇرغان يەرگە كەلگەندە ،كۈچلۈكلەر قېچىپ كەتتى .ئۇلرنىڭ بىرى زەبۇلۇننى تۇتۇۋالغان ئىدى .زەبۇلۇننىڭ بوي ئېگىزلىكى تۆۋەن بىر ياش بال ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ كۈچىنى چىقىرىپ يەرگە يىقىتتى. 58ياقۇپ قىلىچىنى ئېلىپ ئۇنىڭ يېنىغا يۈگۈردى .ياقۇپ قىلىچ بىلەن ئۇنىڭ بېلىنىڭ ئاستىغا ئۇرۇپ ،ئۇنى ئىككىگە بۆلۈۋەتتى .جەسەت زەبۇلۇننىڭ ئۈستىگە چۈشتى. 65
ياشېر
59ئىككىنچىسى يېقىنلىشىپ ،ياقۇپنى يەرگە يىقىتىش ئۈچۈن ئۇنى تۇتۇۋالدى .ياقۇپ ئۇنىڭغا قاراپ ۋارقىرىدى .شىمون بىلەن لېۋى يۈگۈرڭپ بېرىپ ،ئۇنىڭ پۇتىغا قىلىچ بىلەن ئۇرۇپ يەرگە يىقىتتى. 60كۈچلۈك ئادەم غەزەپ ۋە كۈچ بىلەن يەردىن ئورنىدىن تۇردى .يەھۇدا ئۇ ئورنىدىن تۇرماي تۇرۇپل ئۇنىڭغا قاراپ قېچىش ئۈچۈن كەلدى ۋە قىلىچ بىلەن ئۇنىڭ بېشىغا ئۇردى ،ئۇنىڭ بېشى يېرىلىپ ئۆلدى. 61ئۈچىنچى كۈچلۈك ئادەم ئۆزىنىڭ ھەمراھلىرىنىڭ ئۆلتۈرڭلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ياقۇپ ئوغۇللىرىدىن قېچىپ كەتتى ،ياقۇپ ئوغۇللىرى ئۇنى شەھەر ئىچىدە قوغلپ ماڭدى .كۈچلۈك ئادەم قېچىپ كېتىۋاتقاندا ،شەھەر ئاھالىسىنىڭ قىلىچىدىن بىرنى تاپتى ۋە ئۇنى ئېلىپ ياقۇپ ئوغۇللىرىغا قاراپ شۇ قىلىچ بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 62كۈچلۈك ئادەم يەھۇدانىڭ بېشىغا قىلىچ بىلەن ئۇرۇش ئۈچۈن يۈگۈردى ،لېكىن يەھۇدانىڭ قولىدا قالقان يوق ئىدى .ئۇ ئۇنى ئۇرۇشقا ئۇرۇنغاندا ،نافتالى ئالدىراپ قالقىنىنى ئېلىپ يەھۇدانىڭ بېشىغا قويدى .كۈچلۈك ئادەمنىڭ قىلىچى نافتالىنىڭ قالقىنىغا تېگىپ ،يەھۇدا قىلىچتىن قۇتۇلۇپ قالدى. 63شىمون بىلەن لېۋى قىلىچلىرى بىلەن كۈچلۈك ئادەمگە ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇنىڭغا قاتتىق ئۇردى .ئىككى قىلىچ كۈچلۈك ئادەمنىڭ بەدىنىگە كىرىپ ،ئۇنى ئۇزۇنلۇقى بويىچە ئىككىگە بۆلدى. 64ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شۇ چاغدا ئۈچ باتۇر ئادەمنى ۋە گائاش ئاھالىسىنى ئۆلتۈردى. 65ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاشنىڭ ئەتراپىدا ئايلىنىپ يۈرڭپ ،شەھەردىكى بارلىق ئولجا-تالنى ،ھەتتا كىچىك بالىلر ۋە ئاياللرنىمۇ ئېلىپ كەتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاشنىڭ بېشىغا سارتون ۋە شىلوغا قىلغانلىرىنى قىلدى. 40باب1ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاشنىڭ بارلىق ئولجىلىرىنى ئېلىپ ،كېچىسى شەھەردىن چىقىپ كەتتى. 2ئۇلر بەيتخورىن قەلئەسىگە قاراپ يولغا چىقىۋاتقاندا ،بەيتخورىن ئاھالىسى ئۇلرنى كۈتۈۋېلىش ئۈچۈن قەلئەگە قاراپ ماڭغانىدى .شۇ كۈنى كېچىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بەيتخورىن قەلئەسىدە بەيتخورىن ئاھالىسى بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 3بەيتخورىننىڭ بارلىق ئاھالىسى باتۇر ئادەملەر ئىدى ،ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى بىرى مىڭ ئادەمدىن قېچىپ قۇتۇللمىدى .ئۇلر شۇ كېچىسى قەلئەگە ھۇجۇم قىلدى .ئۇلرنىڭ قىچقىرىقلىرى شۇ كېچىسى يىراقتىن ئاڭلندى ،يەر يۈزى ئۇلرنىڭ قىچقىرىقىدىن تىترىدى. 4ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى قاراڭغۇلۇقتا جەڭ قىلىشقا ئادەتلەنمىگەنلىكتىن ،ئۇلردىن قورقۇپ ،قاتتىق خىجىللىققا چۆمدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارغا« :ئى پەرۋەردىگار ،بىزگە ياردەم قىلغايسەن ،بىزنى قۇتقۇزغايسەن ،بۇ خەتنە قىلىنمىغانلرنىڭ قولىدا ئۆلۈپ كەتمەيلى »،دەپ يالۋۇردى. 5پەرۋەردىگار ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدى ،شۇڭا پەرۋەردىگار بەيتخورىن خەلقىنى قاتتىق قورقۇنچ ۋە قاليمىقانچىلىققا سالدى . ئۇلر قاراڭغۇلۇقتا بىر-بىرى بىلەن ئۇرۇشۇپ ،بىر-بىرىنى زھر دەرىجىدە قىرغىن قىلدى. 6ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارنىڭ بۇ ئادەملەرنىڭ ئارىسىغا بۇزۇقچىلىق رھھىنى ئېلىپ كەلگەنلىكىنى ۋە ئۇلرنىڭ ھەر بىرىنىڭ ئۆز قوشنىسى بىلەن ئۇرۇش قىلغانلىقىنى بىلىپ ،بەيتخورىن خەلقىنىڭ ئارىسىدىن ئايرىلىپ ،بەيتخورىن قەلئەسىنىڭ ئاستى تەرىپىگىچە باردى ۋە شۇ كېچىسى ياش يىگىتلىرى بىلەن ئۇ يەردە خاتىرجەم قوندى. 7بەيتخورىن خەلقى پۈتۈن كېچە ئۇرۇش قىلدى .بىرى ئۆز ئاكىسى بىلەن ،يەنە بىرى قوشنىسى بىلەن ئۇرۇشتى .ئۇلر قەلئەنىڭ ھەممە يېرىگە ۋارقىراپ كەتتى .ئۇلرنىڭ ۋارقىرىغان ئاۋازى يىراقتىن ئاڭلندى .پۈتۈن يەر يۈزى ئۇلرنىڭ ئاۋازىدىن تىترىدى ،چۈنكى ئۇلر يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەردىن كۈچلۈك ئىدى. 8كەنئانلىقلر ،خىتلر ،ئامورلر ،خىۋىلر ۋە كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرىنىڭ شەھەرلىرىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ،شۇنداقل ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ قىرغىقىدىكىلەر شۇ كېچىسى چىرقىرىغان ئاۋازنى ئاڭلىدى. 9ئۇلر« :بۇلر ھەقىقەتەن يەتتە شەھەرگە قارشى ئۇرۇش قىلىۋاتقان ئىبرانىيلرنىڭ ئۇرۇشى ،بۇ ئىبرانىيلرغا كىم قارشى تۇراليدۇ؟ » دېدى. 10كەنئان شەھەرلىرىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ۋە ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى بارلىق كىشىلەر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قاتتىق قورقۇپ : «بۇ شەھەرلەرگە قىلىنغان ئىشلر بىزگەمۇ قىلىنىدۇ ،ئۇلرنىڭ كۈچلۈك كۈچىگە كىم قارشى تۇراليدۇ؟ »دېدى. 11شۇ كېچىسى خورىنىلىقلرنىڭ ۋاقىراشلىرى ناھايىتى كۈچلۈك بولۇپ ،بارغانسېرى كۈچىيىپ كەتتى؛ ئۇلر ئەتىگەنگىچە بىر-بىرىنى ئۆلتۈرڭپ ،نۇرغۇنلىرى ئۆلتۈرڭلدى. 12ئەتىگەندە ،ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى تاڭ ئاتقاندا ئورنىدىن تۇرۇپ ،قەلئەگە باردى .ئۇلر خورىنىلىقلرنىڭ قالغانلىرىنى قاتتىق قىرغىن قىلدى ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى قەلئەدە ئۆلتۈرڭلدى. 13ئالتىنچى كۈنى ،كەنئاننىڭ بارلىق ئاھالىلىرى يىراقتىن بەيتخورىن خەلقىنىڭ بەيتخورىن قەلئەسىدە ئۆلۈك ھالدا ياتقانلىقىنى ،ئۇلرنىڭ قوزىلر ۋە ئۆچكىلەرنىڭ جەسىتىگە ئوخشاش چېچىلىپ ياتقانلىقىنى كۆردى. 14ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاشتىن قولغا كەلتۈرگەن بارلىق غەنىيمەتلىرىنى ئېلىپ ،بەيتخورىنغا باردى .ئۇلر شەھەرنىڭ دېڭىز قۇمىغا ئوخشاش ئادەم بىلەن تولغانلىقىنى بايقىدى .ئۇلر ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى كەچكىچە ئۇلرنى مەغلۇپ قىلدى. 15ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى گائاش ،تاپناخ ،خازار ،سارتون ۋە شىلوغا قىلغانلىرىغا ئوخشاش ،بەيتخورىنغامۇ شۇنداق قىلدى. 16ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بەيتخورىندىن ۋە شەھەرلەردىن ئېرىشكەن بارلىق ئولجىلرنى ئېلىپ ،شۇ كۈنىل شەكەمگە قايتىشتى. 17ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەكەم شەھىرىگە قايتىپ كېلىپ ،شەھەرنىڭ سىرتىدا تۇرۇپ ،ئۇرۇشتىن كېيىن ئۇ يەردە دەم ئېلىپ ،پۈتۈن كېچە شۇ يەردە تۇردى. 66
ياشېر
18ئۇلرنىڭ بارلىق خىزمەتچىلىرى شەھەرلەردىن قولغا كەلتۈرگەن بارلىق ئولجا-تالمەتلىرى بىلەن بىللە شەھەرنىڭ سىرتىغا چىقىپ ، شەھەرگە كىرمىدى .چۈنكى ئۇلر« :بەلكىم بىز بىلەن يەنە ئۇرۇش بولۇپ قالسا ،ئۇلر شەكەمدە بىزنى قورشاپ ئېلىشى مۇمكىن »دېدى. 19ياقۇپ ،ئوغۇللىرى ۋە خىزمەتكارلىرى شۇ كېچە ۋە ئەتىسى كۈنى ياقۇپ ھامۇردىن بەش شېقەلگە سېتىۋالغان ئېتىزلىقتا قالدى .ئۇلر قولغا كەلتۈرگەن بارلىق نەرسىلەر ئۇلر بىلەن بىللە بولدى. 20ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى قولغا كەلتۈرگەن بارلىق غەنىيمەتلەر دېڭىز قىرغىقىدىكى قۇمغا ئوخشاش چوڭ بىر پارچە ئېتىزلىقتا ئىدى. 21بۇ يەردىكىلەر ئۇلرنى يىراقتىن كۆزىتىپ تۇراتتى .بۇ يەردىكى بارلىق كىشىلەر بۇ ئىشنى قىلغان ياقۇپ ئوغۇللىرىدىن قورقاتتى ،چۈنكى قەدىمكى زامانلردىن بۇيان ھېچقانداق پادىشاھ بۇنداق ئىشنى قىلمىغان ئىدى. 22كەنئانلىقلرنىڭ يەتتە پادىشاھى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قورقۇپ ،ئۇلر بىلەن تىنچلىق ئورنىتىشقا بەل باغلىدى. 23شۇ كۈنى ،يەنى يەتتىنچى كۈنى ،ھىبرھن پادىشاھى يافىيا ئاي پادىشاھى ،گىبئون پادىشاھى ،شالېم پادىشاھى ،ئادۇلم پادىشاھى ،لكىش پادىشاھى ،خازار پادىشاھى ۋە ئۇلرغا بويسۇنغان بارلىق كەنئان پادىشاھلىرىغا مەخپىي ھالدا مۇنداق دېدى: 24مەن بىلەن بىللە مېڭىڭلر ،يېنىمغا كېلىڭلر ،ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرىغا بارايلى .مەن ئۇلر بىلەن تىنچلىق تۈزڭپ ،ئۇلر بىلەن كېلىشىم تۈزڭيمەن .سىلەرنىڭ بارلىق زېمىنلىرىڭلرنى ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى قىلىچ بىلەن ۋەيران قىلىپ ،شەكەم ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى شەھەرلەرگە قىلغاندەك ۋەيران قىلىپ قويماسلىقىڭلر ئۈچۈن ،سىلەر ئاڭلىغان ۋە كۆرگەندەك ،سىلەرنىڭ بارلىق زېمىنلىرىڭلرنى ۋەيران قىلىپ قويماڭلر. 25مېنىڭ يېنىمغا كەلگەندە ،كۆپ ئادەم بىلەن كەلمەڭ ،ھەر بىر پادىشاھ ئۈچ باش قوماندانىنى ،ھەر بىر قوماندان ئۈچ ئەمەلدارنى ئېلىپ كەلسۇن. 26ھەممىڭلر ھېبرھنغا كېلىڭلر ،بىز بىللە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ يېنىغا بارىمىز ۋە ئۇلردىن بىز بىلەن تىنچلىق شەرتنامىسى تۈزڭشلىرىنى ئۆتۈنىمىز. 27بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى خېبرھن پادىشاھىنىڭ ئۇلرغا ئەۋەتكەن بۇيرۇقىغا ئاساسەن ئىش قىلدى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ مەسلىھەتچىسى ۋە بۇيرۇقى ئاستىدا ئىدى .كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن تىنچلىق ئورنىتىش ئۈچۈن يىغىلىشتى . ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى قايتىپ كېلىپ ،شەكەمدىكى ئېتىزلىققا باردى ،چۈنكى ئۇلر بۇ يەردىكى پادىشاھلرغا ئىشەنمەيتتى. 28ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى قايتىپ كېلىپ ،ئېتىزلىقتا ئون كۈن تۇردى ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا ھېچكىم كەلمىدى. 29ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇرۇشنىڭ يوقلۇقىنى كۆرڭپ ،ھەممىسى يىغىلىپ ،شەكەم شەھىرىگە باردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەكەمدە قالدى. 30قىرىق كۈندىن كېيىن ،ئامورلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ھەممە يەردىن يىغىلىپ ،ھىبرھنغا ،ھىبرھن پادىشاھى يافىيانىڭ يېنىغا كەلدى. 31ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن تىنچلىق تۈزڭش ئۈچۈن ھىبرھنغا كەلگەن پادىشاھلرنىڭ سانى يىگىرمە بىر پادىشاھ ،ئۇلر بىلەن بىللە كەلگەن سەركەردىلەرنىڭ سانى ئاتمىش توققۇز ،ئۇلرنىڭ ئادەملىرى 189ئىدى .بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ۋە ئۇلرنىڭ ئادەملىرى ھىبرھن تېغىدا ئارام ئالدى. 32ھىبرھن پادىشاھى ئۈچ سەركەردى ۋە توققۇز ئادىمى بىلەن يولغا چىقتى .بۇ پادىشاھلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن تىنچلىق ئورنىتىش ئۈچۈن بىللە يولغا چىقىشقا بەل باغلىدى. 33ئۇلر ھىبرھن پادىشاھىغا« :سەن ئادەملىرىڭ بىلەن ئالدىمىزدا ماڭ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا بىز ئۈچۈن سۆزلە ،بىز سېنىڭ ئارقىڭدىن بېرىپ سېنىڭ سۆزلىرىڭنى تەستىقليمىز »دېدى .ھىبرھن پادىشاھى شۇنداق قىلدى. 34ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرىنىڭ بىر يەرگە جەم بولۇپ ،خېبرھندا ئارام ئالغانلىقىنى ئاڭلپ ،تۆت خىزمەتچىسىنى جاسۇس قىلىپ ئەۋەتتى .ئۇلرغا« :بېرىڭلر ،بۇ پادىشاھلرنى تەكشۈرڭپ ،ئۇلرنىڭ ئادەملىرىنىڭ ئاز ياكى كۆپ ئىكەنلىكىنى تەكشۈرڭپ بېقىڭلر ،ئەگەر سانى ئاز بولسا ،ھەممىسىنى ساناپ چىقىپ قايتىپ كېلىڭلر »دېدى. 35ياقۇپنىڭ خىزمەتچىلىرى يوشۇرۇنچە بۇ پادىشاھلرنىڭ يېنىغا باردى ۋە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .شۇ كۈنى ئۇلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ« :بىز ئۇ پادىشاھلرنىڭ يېنىغا باردۇق ،ئۇلرنىڭ سانى ئاز ئىدى ،بىز ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ساناپ چىقتۇق ،ئۇلرنىڭ سانى ئىككى يۈز سەكسەن سەككىز ئىدى ،پادىشاھلر ۋە كىشىلەر ئىدى». 36ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى« :ئۇلرنىڭ سانى ئاز ،شۇڭا ھەممىمىز ئۇلرنىڭ يېنىغا بارمايمىز »دېدى .ئەتىگەندە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئارىسىدىن ئاتمىش ئىككى ئادەمنى تاللىدى ،ياقۇپنىڭ ئون ئوغلى ئۇلر بىلەن بىللە باردى .ئۇلر قوراللىرىنى تىكىپ« :ئۇلر بىز بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا كېلىۋاتىدۇ ،چۈنكى ئۇلر بىز بىلەن تىنچلىق ئورنىتىشقا كېلىۋاتقانلىقىنى بىلمىگەن »دېدى. 37ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى خىزمەتكارلىرى بىلەن بىللە شەكەم دەرۋازىسىغا ،ئۇ پادىشاھلرغا قاراپ ماڭدى .ئاتىسى ياقۇپمۇ ئۇلر بىلەن بىللە ئىدى. 38ئۇلر يولغا چىققاندا ،ھىبرھن پادىشاھى ،ئۈچ قوماندانى ۋە توققۇز ئادەم يول بويىدا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قارشى كېلىۋاتاتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ ،يىراقتىن ھىبرھن پادىشاھى يافىيانىڭ ۋە ئۇنىڭ باشلىقلىرىنىڭ ئۇلرغا قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى . ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەكەم دەرۋازىسىنىڭ ئالدىدا تۇرۇپ ،ئىلگىرىلىمىدى. 39ھىبرھن پادىشاھى ۋە ئۇنىڭ باشلىقلىرى داۋاملىق ئالغا ئىلگىرىلەپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا يېقىنلشتى .ئۇ ۋە ئۇنىڭ باشلىقلىرى ئۇلرغا يەرگە يىقىلىپ تەزىم قىلدى .ھىبرھن پادىشاھى ئۆزىنىڭ باشلىقلىرى بىلەن بىللە ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 40ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇنىڭغا« :ئى ھىبرھن پادىشاھى ،ساڭا نېمە بولدى؟ بۈگۈن نېمىشقا بۇ يەرگە كەلدىڭ؟ بىزدىن نېمە تەلەپ قىلىسەن؟ » دېدى .ھىبرھن پادىشاھى ياقۇپقا« :ئىلتىماس قىلىمەنكى ،ئالىيلىرى ،بۈگۈن كەنئانلىقلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى سەن بىلەن تىنچلىق ئورنىتىشقا كەلدى »دېدى. 41ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ھىبرھن پادىشاھىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ تەكلىپىگە قوشۇلمىدى ،چۈنكى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇنىڭغا ئىشەنمىدى ،چۈنكى ئۇلر ھىبرھن پادىشاھىنىڭ ئۆزلىرىگە ئالدامچىلىق بىلەن سۆزلىگەنلىكىنى ئويلىغان ئىدى.
67
ياشېر
42ھىبرھن پادىشاھى ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىدىن ئۇلرنىڭ ئۇنىڭ سۆزلىرىگە ئىشەنمىگەنلىكىنى بىلدى .شۇڭا ھىبرھن پادىشاھى ياقۇپقا يېقىنلىشىپ« :ئى رەببىم ،بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى تىنچلىق بىلەن سىزگە كەلگەنلىكىنى بىلىڭ .چۈنكى ئۇلر بارلىق ئادەملىرى بىلەن كەلمىدى ،ئۇرۇش قوراللىرىنىمۇ ئېلىپ كەلمىدى .چۈنكى ئۇلر خوجايىنىم ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىدىن تىنچلىق سورىغىلى كەلدى». 43ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ھىبرھن پادىشاھىغا جاۋابەن« :بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسىگە ئادەم ئەۋەتىڭلر ،ئەگەر بىزگە راست گەپ قىلسىڭىز ، ئۇلرنىڭ ھەر بىرىنىڭ ئالدىمىزغا يەككە-يەككە كېلىشىگە يول قويۇڭ .ئەگەر ئۇلر قورالسىز كەلسە ،ئۇلرنىڭ بىزدىن تىنچلىق تەلەپ قىلىدىغانلىقىنى بىلىمىز »دېدى. 44ھىبرھن پادىشاھى يافىيا پادىشاھلرنىڭ ئالدىغا بىر ئادەم ئەۋەتتى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،ئۇلرغا يەرگە يىقىلىپ تەزىم قىلدى .بۇ پادىشاھلر ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،ئۇلرغا مۇنداق دېدى: 45سېنىڭ قىلىچىڭ ۋە ئىنتايىن كۈچلۈك قولۇڭ بىلەن ئامور پادىشاھلىرىغا قىلغانلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلىدۇق ،ھېچكىم سېنىڭ ئالدىڭدا تۇرالمىدى .بىز جانىمىزنى ساقلپ ،ئۇلرغا قىلغاندەك بىزگەمۇ باش ئەگمەيلى دەپ سەندىن قورقتۇق. 46شۇڭا بىز سىلەرنىڭ يېنىڭلرغا تىنچلىق شەرتنامىسى تۈزڭشكە كەلدۇق .ئەمدى بىز بىلەن تىنچلىق ۋە ھەقىقەت شەرتنامىسى تۈزڭڭلر . بىز سىلەرگە ئارىلشمىغان بولساق ،سىلەرمۇ بىزگە ئارىلشماڭلر. 47ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقەتەن تىنچلىق ئىزدىگەنلىكىنى بىلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سېلىپ ، ئۇلر بىلەن ئەھدە تۈزدى. 48ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرغا قارشى تۇرماسلىققا قەسەم قىلدى .كەنئانلىقلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرىمۇ ئۇلرغا قەسەم قىلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شۇ كۈندىن باشلپ ئۇلرنى باج تاپشۇرغۇچىلر قىلىپ قويدى. 49بۇنىڭدىن كېيىن ،بۇ پادىشاھلرنىڭ بارلىق باشلىقلىرى ئۆز ئادەملىرى بىلەن ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىغا سوۋغاتلرنى كۆتۈرڭپ ياقۇپنىڭ ئالدىغا كەلدى ۋە ئۇنىڭغا يەرگە باش قويۇپ تەزىم قىلدى. 50بۇ پادىشاھلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى قايىل قىلىپ ،ئامورلرنىڭ يەتتە شەھىرىدىن قولغا كەلتۈرگەن بارلىق ئولجىلىرىنى قايتۇرۇپ بېرىشنى ئۆتۈندى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شۇنداق قىلدى .ئۇلر قولغا كەلتۈرگەن بارلىق نەرسىلەرنى ،ئاياللر ،بالىلر ،مال-چارۋىلرنى ۋە قولغا كەلتۈرگەن بارلىق ئولجىلىرىنى قايتۇرۇپ بەردى .ئاندىن ئۇلرنى يولغا سېلىپ ،ھەر بىرى ئۆز شەھىرىگە قايتىپ كەتتى. 51بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا يەنە بىر قېتىم باش ئەگدى .ئۇلر شۇ كۈنلەردە ئۇلرغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى ئەۋەتتى ياكى ئېلىپ كەلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ پادىشاھلرنى ۋە ئۇلرنىڭ ئادەملىرىنى ئۇزىتىپ قويدى .ئۇلر تىنچ-ئامان ئۆز شەھەرلىرىگە كەتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىمۇ ئۆز يۇرتلىرى ،شەكەمگە قايتىپ كەتتى. 52شۇ كۈندىن باشلپ ،ئىسرائىللر كەنئان زېمىنىغا ئىگە بولغۇچە ،ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن كەنئان پادىشاھلىرى ئوتتۇرىسىدا تىنچلىق ئورنىتىلدى. 41باب1يىل ئاۋۋال ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەكەمدىن يولغا چىقىپ ،ئاتىسى ئىسھاقنىڭ يېنىغا ،خېبرھنغا كېلىپ ،ئۇ يەردە تۇراتتى .ئۇلر ھەر كۈنى شەكەمدە قوي-قويلىرىنى بېقىپ تۇراتتى .چۈنكى ئۇ چاغدا ئۇ يەردە مول ئوتلق بار ئىدى .ياقۇپ ،ئوغۇللىرى ۋە ئۇلرنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر خېبرھن ۋادىسىدا تۇراتتى. 2دەل شۇ يىلى ،يەنى ياقۇپنىڭ ھاياتىنىڭ 16-يىلى ،ياقۇپنىڭ پادان-ئارامدىن قايتىپ كەلگەنلىكىنىڭ ئونىنچى يىلىدا ،ياقۇپنىڭ ئايالى لېياھ 51 يېشىدا ھىبرھندا ئالەمدىن ئۆتتى. 3ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئۇنى ھىبرھندىكى ماكپېلھ ئېتىزىدىكى ئۆڭكۈرگە دەپنە قىلدى .ئىبراھىم بۇ ئۆڭكۈرنى خېتتىن سېتىۋالغانىدى. 4ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسى بىلەن بىللە ھىبرھن ۋادىسىدا تۇراتتى .بۇ يەردىكى بارلىق كىشىلەر ئۇلرنىڭ كۈچىنى بىلەتتى ۋە داڭقى پۈتۈن زېمىنغا تارقالدى. 5ياقۇپنىڭ ئوغلى يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى بىنيامىن ،يەنى ياقۇپنىڭ ئايالى راھىلەدىن تۇغۇلغان ئوغۇللىرى ،ئۇ چاغدا ئۇلر يەنىل ياش ئىدى ،شۇڭا ئامورلرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىدىكى ئۇرۇشلردا قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە چىقمايتتى. 6يۈسۈپ قېرىنداشلىرىنىڭ كۈچى ۋە ئۇلۇغلۇقىنى كۆرڭپ ،ئۇلرنى ماختىدى ۋە ماختىدى ،ئەمما ئۆزىنى ئۇلردىن ئۈستۈن قويدى ۋە ئۆزىنى ئۇلردىن ئۈستۈن تۇتتى .ئاتىسى ياقۇپمۇ ئۇنى باشقا ئوغۇللىرىدىن ئارتۇق ياخشى كۆرەتتى ،چۈنكى ئۇ قېرىپ قالغان ئوغلى ئىدى . يۈسۈپكە بولغان مۇھەببىتى ئۈچۈن ئۇنىڭغا رەڭگارەڭ چاپان تىكتۈردى. 7يۈسۈپ ئاتىسىنىڭ ئۇنى ئاكىلىرىدىن ئارتۇق ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۆزىنى ئاكىلىرىدىن ئۈستۈن تۇتۇشنى داۋاملشتۇردى ۋە ئاتىسىغا ئۇلرنىڭ يامان ئىشلىرىنى ئېيتىپ بەردى. 8ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يۈسۈپنىڭ ئۆزلىرىگە قىلغان قىلمىشلىرىنى ،ئاتىسىنىڭ ئۇنى باشقىلردىن ئارتۇق ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى كۆرڭپ ، ئۇنىڭدىن نەپرەتلەندى ۋە كۈن بويى ئۇنىڭغا تىنچ گەپ قىللمىدى. 9يۈسۈپ ئون يەتتە ياشقا كىرگەنىدى ،ئۇ يەنىل ئۆزىنى ئاكىلىرىدىن ئۈستۈن تۇتاتتى ،شۇڭا ئۆزىنى ئۇلردىن ئۈستۈن تۇتۇشنى ئويلىدى. 10شۇ چاغدا ئۇ بىر چۈش كۆرڭپ ،ئاكىلىرىنىڭ يېنىغا كېلىپ ،چۈشىنى سۆزلەپ بەردى .ئۇ ئۇلرغا« :مەن بىر چۈش كۆرڭپتىمەن ،مانا بىز ھەممىمىز دالدا ئورما باغلۋاتاتتۇق .مېنىڭ ئورمام يەرگە چۈشۈپ قالدى ،سىلەرنىڭ ئورماڭلر ئۇنىڭ ئەتراپىنى ئوراپ ،ئۇنىڭغا سەجدە قىلدى». 11ئاكىلىرى ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :سەن كۆرگەن بۇ چۈشنىڭ مەنىسى نېمە؟ سەن بىزگە ھۆكۈمرانلىق قىلىشنى ياكى ھۆكۈمرانلىق قىلىشنى كۆڭلىڭدە ئويلۋاتامسەن؟ »دېدى. 68
ياشېر
12ئۇ يەنىل قايتىپ كېلىپ ،بۇ ئىشنى ئاتىسى ياقۇپقا ئېيتتى .ياقۇپ يۈسۈپنىڭ ئاغزىدىن بۇ سۆزلەرنى ئاڭلپ ،ئۇنى سۆيدى .ياقۇپ يۈسۈپكە بەخت تىلىدى. 13ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسىنىڭ يۈسۈپكە دۇئا قىلىپ ،ئۇنى سۆيگەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ئۇنى ئىنتايىن ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا ھەسەت قىلىپ ،ئۇنىڭدىن تېخىمۇ نەپرەتلەندى. 14بۇنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ يەنە بىر چۈش كۆردى ۋە ئاكىلىرىنىڭ ئالدىدا چۈشىنى ئاتىسىغا سۆزلەپ بەردى .يۈسۈپ ئاتىسى ۋە ئاكىلىرىغا : «مەن يەنە بىر چۈش كۆردڭم ،مانا قۇياش ،ئاي ۋە ئون بىر يۇلتۇز ماڭا سەجدە قىلدى »دېدى. 15ئاتىسى يۈسۈپنىڭ سۆزلىرىنى ۋە چۈشىنى ئاڭلىغاندا ،ئاكىلىرىنىڭ بۇ ئىش ئۈچۈن يۈسۈپنى يامان كۆرىدىغانلىقىنى كۆرڭپ ،يۈسۈپنى ئاكىلىرىنىڭ ئالدىدا ئەيىبلەپ« :سەن كۆرگەن بۇ چۈشنىڭ مەنىسى نېمە؟ سەندىن چوڭ ئاكىلىرىڭنىڭ ئالدىدا ئۆزڭڭنى ماختىشىڭ نېمە؟ »دېدى. 16سەن بۇ سۆزلەرنى دەۋاتقانلىقىڭنى مېنىڭ ،ئاناڭنىڭ ۋە ئون بىر ئىنىڭنىڭ ساڭا سەجدە قىلىپ كېلىدىغانلىقىمنى كۆڭلىڭدە ئويلپ قالدىڭمۇ؟ 17ئاكىلىرى ئۇنىڭ سۆزلىرى ۋە چۈشلىرى ئۈچۈن ئۇنىڭغا ھەسەت قىلىپ ،ئۇنىڭدىن نەپرەتلىنىشنى داۋاملشتۇردى .ياقۇپ بۇ چۈشلەرنى كۆڭلىدە ساقلپ قويدى. 18بىر كۈنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شېكەمگە ئاتىسىنىڭ قويلىرىنى باققىلى باردى ،چۈنكى ئۇ چاغدا ئۇلر يەنىل چارۋىچى ئىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شۇ كۈنى شېكەمدە ئوتلۋاتقاندا ،ئۇلر كېچىكىپ قالدى ،ماللرنى يىغىش ۋاقتى ئۆتۈپ كەتكەنىدى ،ئۇلر تېخى يېتىپ كەلمىگەنىدى. 19ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ شەكەمدە كېچىكىپ قالغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئىچىدە« :بەلكىم شەكەم خەلقى ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،بۈگۈن كېلىشنى كېچىكتۈرگەندۇ؟ »دېدى. 20ياقۇپ ئوغلى يۈسۈپنى چاقىرىپ ،ئۇنىڭغا« :مانا ،ئاكىلىرىڭ بۈگۈن شەكەمدە ئوتلۋاتىدۇ ،ئۇلر تېخى قايتىپ كەلمىدى .ھازىر بېرىپ ئۇلرنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ باق ،ئاكىلىرىڭنىڭ ئەھۋالى ۋە پادىلرنىڭ ئەھۋالى توغرىسىدا ماڭا خەۋەر ئېلىپ كەل »،دېدى. 21ياقۇپ ئوغلى يۈسۈپنى ھىبرھن ۋادىسىغا ئەۋەتتى .يۈسۈپ ئاكىلىرىنى ئېلىپ شەكەمگە كەلدى ،ئەمما ئۇلرنى تاپالمىدى .يۈسۈپ ئاكىلىرىنىڭ قەيەرگە كەتكەنلىكىنى كۆرڭش ئۈچۈن شەكەمگە يېقىن ئېتىزلىقتا ئايلىنىپ يۈردى .چۆلدىكى يولىنى كۆرمەي قالدى ،قەيەرگە بېرىشىنى بىلمەي قالدى. 22پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى يۈسۈپنى ئېتىزلىققا قاراپ يولدا ئادىشىپ يۈرگىنىدە كۆردى .يۈسۈپ پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىگە« :مەن قېرىنداشلىرىمنى ئىزدەۋاتىمەن .ئۇلرنىڭ قەيەردە يەم-خەشەك يەۋاتقانلىقىنى ئاڭلىمىدىڭىزمۇ؟ »دېدى .پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى يۈسۈپكە : «مەن قېرىنداشلىرىڭىزنىڭ بۇ يەردە يەم-خەشەك يەۋاتقانلىقىنى كۆردڭم ،ئۇلرنىڭ دھتانغا يەم-خەشەك يەيدىغانلىقىنى ئېيتقانلىقىنى ئاڭلىدىم » دېدى. 23يۈسۈپ پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىنىڭ ئاۋازىغا قۇلق سېلىپ ،دھتاندىكى قېرىنداشلىرىنىڭ يېنىغا باردى ۋە ئۇلرنىڭ دھتاندا قوي بېقىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 24يۈسۈپ ئاكىلىرىنىڭ يېنىغا باردى .ئۇلرغا يېقىنلىشىشتىن بۇرۇن ،ئۇلر ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتىشكە قارار قىلدى. 25شىمون قېرىنداشلىرىغا« :مانا ،چۈش كۆرگەن ئادەم بۈگۈن بىزگە كېلىدۇ .ئەمدى كېلىڭلر ،ئۇنى ئۆلتۈرڭپ ،چۆلدىكى بىر ئۆڭكۈرگە تاشليلى .ئاتىسى ئۇنى بىزدىن ئىزدەپ تاپسا ،بىز ئۇنى بىر يامان ھايۋان يەپ كەتتى دەيمىز »،دېدى. 26رۇبېن ئاكىلىرىنىڭ يۈسۈپ توغرىسىدىكى سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرغا« :سىلەر بۇنداق قىلماڭلر ،چۈنكى بىز ئاتىمىز ياقۇپقا قانداقمۇ ئىشىنىمىز؟ ئۇنى بۇ قۇدۇققا تاشلپ ئۆلسۇن ،لېكىن ئۇنىڭغا قول سوزۇپ ،قېنىنى تۆكمەڭلر »دېدى .رۇبېن يۈسۈپنى ئۇلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇپ ،ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتۇرۇش ئۈچۈن شۇنداق دېدى. 27يۈسۈپ ئاكىلىرىنىڭ يېنىغا كەلگەندە ،ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .ئۇلر ئۇنىڭغا قارشى چىقىپ ،ئۇنى تۇتۇۋېلىپ يەرگە ئۇرۇپ ، ئۈستىدىكى رەڭگارەڭ يۇڭىنى سالدۇرۇۋەتتى. 28ئۇلر ئۇنى ئېلىپ ،بىر ئۆڭكۈرگە تاشلىدى .ئۆڭكۈردە سۇ يوق ،پەقەت يىلن ۋە چايانلرل بار ئىدى .يۈسۈپ ئۆڭكۈردىكى يىلن ۋە چايانلردىن قورقتى .يۈسۈپ قاتتىق ئاۋازدا ۋارقىرىدى ،پەرۋەردىگار يىلن ۋە چايانلرنى ئۆڭكۈرنىڭ ئىككى تەرىپىگە يوشۇرۇپ قويدى ، ئۇلر يۈسۈپكە ھېچقانداق زىيان يەتكۈزمىدى. 29يۈسۈپ قۇدۇقتىن ئاكىلىرىغا توۋلپ« :سىلەرگە نېمە قىلدىم ،نېمە گۇناھ قىلدىم؟ نېمىشقا مەن ئۈچۈن پەرۋەردىگاردىن قورقمايسىلەر؟ مەن سىلەرنىڭ سۆڭەكلىرىڭلر ۋە گۆشۈڭلردىن ئەمەسمۇ؟ ياقۇپ سىلەرنىڭ ئاتاڭلر ،مېنىڭ ئاتام ئەمەسمۇ؟ نېمىشقا بۈگۈن ماڭا بۇنداق قىلىۋاتىسىلەر؟ سىلەر قانداق قىلىپ ئاتىمىز ياقۇپقا قاراپ تۇرىسىلەر؟ »دېدى. 30ئۇ ئۆڭكۈردىن قېرىنداشلىرىغا توۋلپ« :ئى يەھۇدا ،شىمون ۋە لېۋىي ،قېرىنداشلىرىم ،مېنى سىلەر قويغان قاراڭغۇلۇقتىن كۆتۈرڭڭلر ، بۈگۈن كېلىڭلر ،پەرۋەردىگارنىڭ ئەۋلدلىرى ،ئاتام ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى .ئەگەر مەن سىلەرگە گۇناھ قىلغان بولسام ،سىلەر ئىبراھىم ، ئىسھاق ۋە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئەمەسمۇ؟ ئەگەر ئۇلر يېتىمنى ،ئاچ قالغاننى ،يېگۈزىدىغان ناننى ،ئۇسسۇزنى ،ئىچىملىك سۇنى ،يالىڭاچنى كىيىم بىلەن يېپىپ قوياتتى »!دېدى. 31ئۇنداقتا ،مەن سېنىڭ گۆشۈڭدىن ،سۆڭىكىڭدىن بىر ئادەم ،شۇڭا ئىنىڭگە قانداقمۇ رەھىم قىلمايسەن؟ ئەگەر ساڭا گۇناھ قىلغان بولسام ، ئاتامنىڭ سەۋەبىدىن بۇنداق قىلىسەن! 32يۈسۈپ بۇ سۆزلەرنى قۇدۇق ئىچىدە ئېيتتى ،ئاكىلىرى ئۇنىڭغا قۇلق سالمىدى ،يۈسۈپنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى .يۈسۈپ قۇدۇق ئىچىدە يىغلپ يىغلۋاتاتتى. 33يۈسۈپ« :كاشكى ئاتام بۈگۈن ئاكىلىرىمنىڭ ماڭا قىلغانلىرىنى ۋە بۈگۈن ماڭا دېگەن سۆزلىرىنى بىلسە ئىدى »!دېدى. 34ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى ئۇنىڭ قۇدۇقتا يىغلىغان ئاۋازىنى ئاڭلىدى .قېرىنداشلىرى يۈسۈپنىڭ يىغلىغان ئاۋازىنى ۋە قۇدۇقتا يىغلىغان ئاۋازىنى ئاڭلىماسلىق ئۈچۈن قۇدۇقتىن چىقىپ كەتتى. 69
ياشېر
42باب1ئۇلر ئوق ئېتىش ئارىلىقىدىكى ئۇ تەرەپكە بېرىپ ئولتۇردى .ئۇلر ئولتۇرۇپ نان يېدى .تاماق يېگەندە ،ئۇنى نېمە قىلىش كېرەكلىكى ،ئۇنى ئۆلتۈرڭش ياكى ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتۇرۇش توغرىسىدا مەسلىھەتلەشتى. 2ئۇلر مەسلىھەتنى تۇتۇپ تۇرغاندا ،باشلىرىنى كۆتۈرڭپ قارىسا ،بىر توپ ئىسمائىل قەبىلىسىنىڭ گىلئاد يولىدىن مىسىرغا قاراپ ماڭىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 3يەھۇدا ئۇلرغا« :ئەگەر ئىنىمىزنى ئۆلتۈرسەك ،بىزگە نېمە پايدىسى بار؟ بەلكىم خۇدا ئۇنى بىزدىن تەلەپ قىلىشى مۇمكىن .ئۇنداقتا ، سىلەر ئۇنىڭغا مۇنداق مەسلىھەت بېرىڭلر :مانا بۇ ئىسمائىل قەبىلىسى مىسىرغا كېتىۋاتىدۇ. 4شۇڭا ،كېلىڭلر ،ئۇنى ئۇلرغا تاپشۇرايلى ،ئۇنىڭغا قولىمىزنى تىقىپ قويمايلى ،ئۇلر ئۇنى ئۆزلىرى بىلەن بىللە ئېلىپ بارىدۇ ،ئۇ بۇ يەردىكى خەلق ئارىسىدا يوقىلىدۇ ،بىز ئۇنى ئۆز قولىمىز بىلەن ئۆلتۈرمەيمىز .بۇ تەكلىپ ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىغا ياقتى ،ئۇلر يەھۇدانىڭ سۆزى بويىچە قىلدى. 5ئۇلر بۇ ئىش توغرىسىدا مۇزاكىرە قىلىۋاتقاندا ،ئىسمائىل قەبىلىسىدىكىلەر ئۇلرنىڭ يېنىغا كېلىشتىن بۇرۇن ،مىديانلىق يەتتە سودىگەر ئۇلرنىڭ يېنىدىن ئۆتۈپ كەتتى .ئۇلر ئۆتۈپ كېتىۋېتىپ ،ئۇسسۇزلۇققا چۆمۈلۈپ كەتتى .ئۇلر كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ ،يۈسۈپنىڭ دەپنە قىلىنغان قۇدۇقىنى كۆردى .ئۇلر قارىسا ،ھەر خىل قۇشلر ئۇنىڭ ئۈستىدە ئۇچۇپ يۈرڭۋاتاتتى. 6مىديانلىقلر قۇدۇقتا سۇ بار دەپ ئويلپ ،سۇ ئىچىش ئۈچۈن قۇدۇققا يۈگۈردى .قۇدۇقنىڭ ئالدىغا كەلگەندە ،يۈسۈپنىڭ قۇدۇق ئىچىدە يىغلۋاتقان ئاۋازىنى ئاڭلىدى .ئۇلر قۇدۇقنىڭ ئىچىگە قاراپ ،چىرايلىق ،چىرايلىق بىر يىگىتنى كۆردى. 7ئۇلر يۈسۈپنى چاقىرىپ« :سەن كىمسەن؟ سېنى بۇ يەرگە كىم ئېلىپ كەلدىڭ؟ سېنى چۆلدىكى بۇ قۇدۇققا كىم قويدى؟ »دەپ سورىدى . ئۇلر يۈسۈپنى كۆتۈرڭشكە ياردەملىشىپ ،ئۇنى قۇدۇقتىن چىقىرىپ ،ئېلىپ چىقىپ ،ئاكىلىرىنىڭ يېنىدىن ئۆتۈپ كەتتى. 8ئۇلر ئۇلرغا« :نېمىشقا قۇلىمىزنى بىزدىن ئېلىپ كېتىپ كېتىۋاتىسىلەر؟ بىز بۇ يىگىتنى بىزگە قارشى ئىسيان كۆتۈرگەنلىكى ئۈچۈن قۇدۇققا تاشلىدۇق ،سىلەر كېلىپ ئۇنى ئېلىپ كېتىپسىلەر .ئەمدى قۇلىمىزنى بىزگە قايتۇرۇپ بېرىڭلر »،دېدى. 9مىديانلىقلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا جاۋاب بېرىپ« :بۇ سىلەرنىڭ قۇلۇڭلرمۇ ياكى بۇ ئادەم سىلەرگە قاراپ تۇرامدۇ؟ بەلكىم سىلەر ھەممىڭلر ئۇنىڭ قۇللىرى بولۇشۇڭلر مۇمكىن ،چۈنكى ئۇ سىلەرنىڭ ھەممىڭلرغا قارىغاندا چىرايلىق ۋە ئەڭ ھۆرمەتكە سازاۋەر .نېمىشقا ھەممىمىز بىزگە يالغان سۆزلەيسىلەر؟ »دېدى. 10شۇڭا بىز ئەمدى سېنىڭ سۆزڭڭگە قۇلق سالمايمىز ،ساڭا قۇلق سالمايمىز ،چۈنكى بىز بۇ يىگىتنى چۆلدىكى قۇدۇقتىن تاپتۇق ،ئۇنى تۇتۇپ كەتتۇق ،شۇڭا يولغا چىقىمىز. 11ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ئۇلرنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ« :قۇلىمىزغا قايتۇرۇپ بېرىڭلر ،نېمىشقا ھەممىڭلر قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرڭلىسىلەر؟ »دېدى .مىديانلىقلر ئۇلرغا قارشى ۋارقىرىدى ،ئۇلر قىلىچلىرىنى سۇغۇرۇپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن يېقىنلشتى. 12بۇ چاغدا شىمون ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلرغا قاراپ يەرگە سەكرەپ ،قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ،مىديانلرغا يېقىنلشتى .ئۇ ئۇلرنىڭ ئالدىدا قاتتىق ۋارقىراپ قويدى .ئۇنىڭ ۋارقىرىغان ئاۋازى يىراقتىن ئاڭلىنىپ ،يەر تىترەپ كەتتى. 13مىديانلىقلر شىموننىڭ ئاۋازى ۋە ئۇنىڭ چىرقىرىغان ئاۋازىدىن قورقۇپ ،يەرگە يىقىلىپ ،قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 14شىمون ئۇلرغا« :مەن ھەقىقەتەن ئىبرانىي ياقۇپنىڭ ئوغلى شىمون ،مەن پەقەت ئىنىم بىلەن بىللە شەكەم شەھىرىنى ۋە ئامورلرنىڭ شەھەرلىرىنى ۋەيران قىلدىم .خۇدا ماڭا شۇنداق قىلسۇنكى ،ئەگەر سىلەرنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرىڭلر ،يەنى مىديان خەلقى ۋە كەنئان پادىشاھلىرى سىلەر بىلەن بىللە كەلسە ،ئۇلر ماڭا قارشى ئۇرۇش قىللمايدۇ »،دېدى. 15شۇڭا ،سەن ئېلىۋالغان ياشنى بىزگە قايتۇرۇپ بەر ،بولمىسا سېنىڭ تېنىڭنى ئاسماندىكى قۇشلرغا ۋە يەردىكى ھايۋانلرغا بەرمەيمەن. 16مىديانلىقلر شىموندىن تېخىمۇ قورقۇپ ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا قورقۇنچ ۋە قورقۇنچ بىلەن يېقىنلىشىپ ،ئۇلرغا ئېچىنىشلىق سۆزلەر بىلەن: 17سىلەر بۇ يىگىتنىڭ سىلەرنىڭ قۇلۇڭلر ئىكەنلىكىنى ،ئۇنىڭ سىلەرگە قارشى ئىسيان كۆتۈرگەنلىكىنى ،شۇڭا ئۇنى ئۆڭكۈرگە تاشلىغانلىقىڭلرنى ئېيتتىڭلر .ئۇنداقتا ،خوجايىنىغا قارشى ئىسيان كۆتۈرگەن قۇلنى نېمە قىلىسىلەر؟ ئەمدى ئۇنى بىزگە سېتىپ بېرىڭلر ،بىز سىلەرگە ئۇنىڭ ئۈچۈن لزىم بولغاننىڭ ھەممىسىنى بېرىمىز .پەرۋەردىگار ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئۆز ئىنىسىنى ئۆلتۈرمەسلىكى ئۈچۈن بۇنداق قىلىشنى خۇشال قىلدى. 18مىديانلىقلر يۈسۈپنىڭ چىرايلىق ۋە خۇشچاقچاق ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنى ئۆز كۆڭلىدە ئارزۇ قىلىپ ،قېرىنداشلىرىدىن سېتىۋېلىشقا ئالدىراش بولدى. 19ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مىديانلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئىنىسى يۈسۈپنى يىگىرمە كۈمۈش تەڭگىگە سېتىۋەتتى .ئەمما ئىنىسى رۇبېن ئۇلر بىلەن بىللە يوق ئىدى .مىديانلر يۈسۈپنى ئېلىپ گىلئادقا قاراپ يولغا چىقتى. 20ئۇلر يولدا كېتىۋاتاتتى .مىديانلىقلر يىگىتنى سېتىۋالغانلىقىغا پۇشايمان قىلىپ ،بىرى يەنە بىرىگە« :بىز نېمە قىلدۇق؟ بۇ يىگىتنى ئىبرانىيلردىن تارتىۋالدۇق .ئۇ چىرايلىق ،گۈزەل ئىكەن »دېدى. 21بەلكىم بۇ يىگىت ئىبرانىيلرنىڭ زېمىنىدىن ئوغرىلىنىپ كەتكەن بولۇشى مۇمكىن ،ئۇنداقتا بىز نېمىشقا بۇنداق قىلدۇق؟ ئەگەر ئۇنى ئىزدەپ تاپساق ،ئۇنىڭ قولىدىن ئۆلۈپ كېتىمىز. 22راستىنى ئېيتسام ،چىداملىق ۋە كۈچلۈك كىشىلەر ئۇنى بىزگە سېتىۋەتكەن ،سىلەر بۈگۈن كۆرگەن بىرسىنىڭ كۈچى شۇنداق ئىدى .بەلكىم ئۇلر ئۇنى ئۆز كۈچى ۋە كۈچلۈك قولى بىلەن زېمىنىدىن ئوغرىلپ كەتكەن بولۇشى مۇمكىن ،شۇڭا بىز ئۇلرغا بەرگەن ئازغىنا باھادا بىزگە سېتىۋەتكەن بولۇشى مۇمكىن. 70
ياشېر
23ئۇلر بۇ ھەقتە پاراڭلىشىۋاتقاندا ،ئالدى بىلەن كېلىۋاتقان ئىسمائىل قەبىلىسىنىڭ بىر توپىنىڭ مىدىيانلرغا قاراپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى . مىدىيانلر بىر-بىرىگە« :كېلىڭلەر ،بۇ يىگىتنى بىزگە قاراپ كېلىۋاتقان ئىسمائىل قەبىلىسىگە ساتايلى ،ئۇنىڭغا بەرگەن ئازراق پۇلىمىزنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ يامانلىقىدىن قۇتۇلۇپ قاليلى »دېدى. 24ئۇلر شۇنداق قىلىپ ،ئىسمائىل قەبىلىسىگە يېتىپ باردى .مىديانلىقلر يۈسۈپنى ئىنىلىرىغا بەرگەن يىگىرمە كۈمۈش تەڭگىگە ئىسمائىل قەبىلىسىگە سېتىۋەتتى. 25مىديانلىقلر گىلئادقا قاراپ يولغا چىقتى .ئىسمائىل قەبىلىسى يۈسۈپنى ئېلىپ ،تۆگىلەرنىڭ بىرىگە مىندڭرڭپ ،مىسىرغا ئېلىپ باردى. 26يۈسۈپ ئىسمائىل قەبىلىسىنىڭ مىسىرغا قاراپ يولغا چىققانلىقىنى ئاڭلپ ،ئاتىسىدىن ،كەنئان زېمىنىدىن يىراقلىشىپ كېتىۋاتقانلىقىغا قايغۇرۇپ يىغلىدى .تۆگىگە مىنىپ كېتىۋاتقاندا قاتتىق يىغلىدى .ئۇلرنىڭ بىر ئادىمى ئۇنى كۆرڭپ قېلىپ ،تۆگىدىن چۈشۈپ پىيادە ماڭدۇردى . شۇنداقتىمۇ يۈسۈپ يىغلپ يىغلپ كەتتى .ئۇ« :ئاتا ،ئاتا »!دېدى. 27ئىسمائىل قەبىلىسىدىن بىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،يۈسۈپنىڭ يۈزىگە بىرنى ئۇردى ،يۈسۈپ يەنىل يىغلپ كەتتى .يۈسۈپ يولدا چارچاپ كەتكەنىدى ،كۆڭلىنىڭ ئاغرىشىدىن يولدا ماڭالمايتتى .شۇڭا ئۇلر ئۇنى يولدا ئۇرۇپ ،ئازار بەردى ،يىغلىماسلىقى ئۈچۈن قورقۇتۇپ قويدى. 28پەرۋەردىگار يۈسۈپنىڭ ئىنتىلىشى ۋە ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى كۆردى .پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئۈستىگە قاراڭغۇلۇق ۋە قاليمىقانچىلىق چۈشۈردى .ئۇنى ئۇرغانلرنىڭ ھەممىسىنىڭ قولى قۇرۇپ كەتتى. 29ئۇلر بىر-بىرىگە« :خۇدا يولدا بىزگە نېمە قىلدى؟ »دېيىشتى .ئۇلر يۈسۈپ سەۋەبىدىن بۇ ئىشنىڭ يۈز بەرگەنلىكىنى بىلمەيتتى .ئاندىن ئۇلر يولدا داۋاملشتۇرۇپ ،راھىلە دەپنە قىلىنغان ئەفرات يولىدىن ئۆتۈپ كەتتى. 30يۈسۈپ ئانىسىنىڭ قەبرىسىگە يېتىپ كەلدى .يۈسۈپ ئالدىراپ ئانىسىنىڭ قەبرىسىگە يۈگۈرڭپ باردى ۋە قەبرىگە يىقىلىپ يىغلىدى. 31يۈسۈپ ئانىسىنىڭ قەبرىسى ئۈستىدە قاتتىق ۋارقىراپ« :ئى ئانام ،ئانام ،مېنى تۇغقان ئانام ،ئويغىنىپ ،ئوغلۇڭنى كۆرگىن ،ئۇ قۇلغا سېتىلىپ ،ئۇنىڭغا رەھىم قىلىدىغان ھېچكىم يوق »دېدى. 32ئورنىڭدىن تۇر ،ئوغلۇڭنى كۆر ،مېنىڭ ئازابلىرىم ئۈچۈن ماڭا قوشۇلۇپ يىغلى ،قېرىنداشلىرىمنىڭ قەلبىنى كۆر. 33ئانامنى ئويغاتقىن ،ئويغاتقىن ،مەن ئۈچۈن ئۇيقۇڭدىن ئويغاتقىن ،قېرىنداشلىرىمغا قارشى ئۇرۇشۇڭنى باشلىغىن .ئۇلر قانداق قىلىپ مېنىڭ چاپىنىمنى سالدۇرۇۋەتتى ،مېنى ئىككى قېتىم قۇلغا ساتتى ،مېنى ئاتامدىن ئايرىۋەتتى ،ماڭا رەھىم قىلىدىغان ھېچكىم يوق. 34ئويغىنىپ ،ئۇلرغا قارشى دەۋايىڭنى خۇدانىڭ ئالدىدا ئوتتۇرىغا قوي ،خۇدانىڭ كىمنى ئاقليدىغانلىقىنى ،كىمنى ئەيىبلەيدىغانلىقىنى كۆرڭپ باق. 35ئېي ئانام ،ئورنىڭدىن تۇر ،ئۇيقۇڭدىن ئويغىنىپ ،ئاتامنىڭ رھھىنىڭ بۈگۈن ماڭا قانداق يېتىدىغانلىقىنى كۆر ،ئۇنىڭغا تەسەللى بېرىپ ، كۆڭلىنى يۇمشىتىپ قوي. 36يۈسۈپ بۇ سۆزلەرنى داۋاملشتۇردى .يۈسۈپ ئانىسىنىڭ قەبرىسىدە قاتتىق يىغلىدى .ئۇ ئاغزىنى ئاچتى ،ئاندىن سۆزلەشنى توختاتتى ، ئىچىدىكى ئاچچىقلىقتىن قەبرىدىكى تاشقا ئوخشاش جىمجىت بولۇپ قالدى. 37يۈسۈپ يەر ئاستىدىن ئۆزىگە سۆزلەۋاتقان بىر ئاۋازنى ئاڭلىدى .بۇ ئاۋاز ئۇنىڭغا ئاچچىق-چۈچۈكلۈك ،يىغلپ دۇئا قىلىش ئاۋازى بىلەن جاۋاب بەردى: 38ئوغلۇم ،ئوغلۇم يۈسۈپ ،سېنىڭ يىغلڭ ۋە نالە-پەريادىڭنى ئاڭلىدىم ،كۆز ياشلىرىڭنى كۆردڭم ،سېنىڭ ئازابلىرىڭنى بىلىمەن ،ئوغلۇم ، سەن ئۈچۈن قايغۇغا چۆمدڭم ،قايغۇمغا يەنە كۆپ قايغۇ قوشۇلدى. 39شۇڭا ئوغلۇم ،ئوغلۇم يۈسۈپ ،پەرۋەردىگارغا ئۈمىد باغلى ،ئۇنى كۈت ،قورقما ،چۈنكى پەرۋەردىگار سەن بىلەن بىللە ،ئۇ سېنى بارلىق قىيىنچىلىقلردىن قۇتقۇزىدۇ. 40ئوغلۇم ،ئورنىڭدىن تۇر ،خوجايىنلىرىڭ بىلەن مىسىرغا بار ،قورقما ،چۈنكى پەرۋەردىگار ساڭا يار ،ئوغلۇم ».ئۇ يۈسۈپكە بۇ سۆزلەرنى داۋاملشتۇرۇپ ،جىمجىت تۇردى. 41يۈسۈپ بۇنى ئاڭلپ ھەيران قالدى ۋە يىغلپ كەتتى .شۇنىڭدىن كېيىن ئىسمائىل ئەۋلدلىرىدىن بىرى ئۇنىڭ قەبرىدە يىغلۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا غەزەپلىنىپ ،ئۇنى ئۇ يەردىن قوغلپ چىقىرىپ ،ئۇنى ئۇرۇپ ،قارغىدى. 42يۈسۈپ ئۇلرغا« :سىلەرنىڭ نەزىرىڭلردا ئىلتىپات تاپقىلى بولىدۇ ،مېنى ئاتامنىڭ ئۆيىگە قايتۇرۇپ بېرىڭلر ،ئۇ سىلەرگە مول بايلىق بېرىدۇ »،دېدى. 43ئۇلر يۈسۈپكە« :سەن قۇل ئەمەسمۇ؟ ئاتاڭ قەيەردە؟ »دەپ جاۋاب بەردى .ئەگەر ئاتاڭ بولغان بولسا ،سېنى ئىككى قېتىم قۇلغا بۇنداق ئەرزان باھادا ساتمايتتى .ئۇلر يەنىل ئۇنىڭغا غەزەپلەنگەنىدى .ئۇلر ئۇنى ئۇرۇپ ،قاتتىق جازالىدى .يۈسۈپ قاتتىق يىغلىدى. 44پەرۋەردىگار يۈسۈپنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى كۆرڭپ ،بۇ كىشىلەرنى يەنە بىر قېتىم جازالىدى .پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئۈستىگە قاراڭغۇلۇق چۈشۈردى .چاقماق چاقناپ ،گۈلدڭرماما گۈلدڭرلىدى ،گۈلدڭرماما ۋە كۈچلۈك شامالنىڭ ئاۋازىدىن زېمىن لەرزىگە كەلدى .بۇ كىشىلەر قورقۇپ ،قەيەرگە بېرىشىنى بىلمەي قالدى. 45ھايۋانلر ۋە تۆگىلەر توختاپ قالدى ،ئۇلر ئۇلرنى يېتەكلىدى ،ئەمما ئۇلر ماڭمىدى ،ئۇلرنى ئۇرۇپ ،يەرگە چۆكۈپ كەتتى .بۇ ئادەملەر بىر-بىرىگە« :خۇدا بىزگە نېمە قىلدى؟ بىزنىڭ گۇناھلىرىمىز نېمە ،بۇ ئىش بىزنىڭ بېشىمىزغا كەلدى؟ »دېيىشتى. 46ئۇلرنىڭ بىرى جاۋاب بېرىپ« :بەلكىم بۇ قۇلنىڭ گۇناھى تۈپەيلىدىن بۈگۈن بۇ ئىش بىزنىڭ بېشىمىزغا كەلگەن بولۇشى مۇمكىن .شۇڭا ئۇنىڭدىن بىزنى كەچۈرڭشىنى قاتتىق تىلەڭلر ،ئاندىن بۇ ئاپەتنىڭ كىمنىڭ سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى بىلىمىز .ئەگەر خۇدا بىزگە رەھىم قىلسا ، بۇلرنىڭ ھەممىسىنىڭ بۇ قۇلنىڭ گۇناھى سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى بىلىمىز »دېدى. 47بۇ ئادەملەر شۇنداق قىلىپ ،يۈسۈپكە ئىلتىجا قىلىپ ،ئۇنىڭدىن كەچۈرڭم سوراپ« :بىز پەرۋەردىگارغا ۋە ساڭا گۇناھ قىلدۇق ،شۇڭا خۇدايىڭدىن بۇ ئۆلۈمنى بىزدىن يوق قىلىشىنى تىلىگىن ،چۈنكى بىز ئۇنىڭغا گۇناھ قىلدۇق »دېدى.
71
ياشېر
48يۈسۈپ ئۇلرنىڭ دېگىنى بويىچە ئىش قىلدى .پەرۋەردىگار يۈسۈپنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىدى .پەرۋەردىگار يۈسۈپ سەۋەبىدىن ئۇلرغا كەلتۈرگەن ۋابانى يوقاتتى .ھايۋانلر يەردىن چىقىپ ،ئۇلرنى قوغلپ ماڭدى .ئۇلر يولغا چىقتى .قاتتىق بوران پەسەيدى ،يەر يۈزى تىنچلندى .ئۇلر مىسىرغا بېرىش ئۈچۈن يولغا چىقتى .ئۇلر بۇ ئاپەتنىڭ يۈسۈپ سەۋەبىدىن يۈز بەرگەنلىكىنى بىلدى. 49ئۇلر بىر-بىرىگە« :بىز بۇ ئاپەتنىڭ ئۇنىڭ ئازابى سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى بىلىمىز .ئەمدى نېمىشقا بۇ ئۆلۈمنى ئۆز جانىمىزغا ئېلىپ كېلىمىز؟ بۇ قۇلغا نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەتلىشەيلى »دېدى. 50بىرى جاۋاب بېرىپ« :ئۇ بىزگە ئۇنى ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتۇرۇپ بېرىشنى ئېيتقان ئىكەن .ئەمدى كېلىڭلر ،ئۇنى قايتۇرۇپ كېلىڭلر ،ئۇ ئېيتقان يەرگە بېرىپ ،ئائىلىسىدىكىلەردىن ئۇنىڭغا بەرگەن پۇلىمىزنى ئېلىپ كېتىمىز »دېدى. 51بىرى يەنە جاۋاب بېرىپ« :مانا بۇ مەسلىھەت ناھايىتى ياخشى ،لېكىن بىز بۇنداق قىللمايمىز ،چۈنكى يول بىزدىن ناھايىتى يىراق ،بىز يولىمىزدىن چىقىپ كېتەلمەيمىز »دېدى. 52يەنە بىرى جاۋاب بېرىپ ئۇلرغا« :بۇ مەسلىھەتنى قوللىنىش كېرەك ،بىز بۇنىڭدىن يانمايمىز .مانا بۈگۈن بىز مىسىرغا بارىمىز ،مىسىرغا بارغاندىن كېيىن ،ئۇنى ئۇ يەردە يۇقىرى باھادا ساتىمىز ،ئاندىن ئۇنىڭ يامانلىقىدىن قۇتۇلىمىز »دېدى. 53بۇ ئىش ئۇلرغا ياقتى ،ئۇلر شۇنداق قىلدى .ئۇلر يۈسۈپ بىلەن بىللە مىسىرغا قاراپ يولغا چىقتى. 43باب1ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئىنىسى يۈسۈپنى مىديانلرغا سېتىۋەتكەندىن كېيىن ،ئۇنىڭ ئۈچۈن يۈرەكلىرى ئاغرىپ ،قىلمىشلىرىغا پۇشايمان قىلدى . ئۇلر يۈسۈپنى قايتۇرۇپ كېلىش ئۈچۈن ئۇنى ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى. 2رۇبېن يۈسۈپنى ئېلىپ چىقىپ ئاتىسىغا قايتۇرۇش ئۈچۈن قۇدۇققا قايتىپ كەلدى .رۇبېن قۇدۇقنىڭ يېنىدا تۇرۇپ ،بىر ئېغىزمۇ گەپ قىلمىدى .ئۇ يۈسۈپنى چاقىردى ،ئەمما ھېچكىم جاۋاب بەرمىدى ياكى بىر ئېغىزمۇ گەپ قىلمىدى. 3رۇبېن« :يۈسۈپ قورقۇپ ئۆلۈپتۇ ياكى بىرەر يىلن ئۇنى ئۆلتۈرڭۋەتكەنمۇ؟ »دېدى .رۇبېن قۇدۇققا چۈشۈپ ،يۈسۈپنى ئىزدىدى ،ئەمما قۇدۇقتىن تاپالمىدى ،ئاندىن ئۇ قايتىپ چىقتى. 4رۇبېن كىيىملىرىنى يىرتىپ« :بال يوق ،ئەگەر ئۇ ئۆلۈپ قالسا ،ئاتامنى قانداق قىلىپ ئۇنىڭغا قارشى تۇراليمەن؟ »دېدى .ئۇ ئاكىلىرىنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلرنىڭ يۈسۈپ ئۈچۈن قايغۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئۇلر ئاتىسىنى قانداق قىلىپ ئۇنىڭغا قارشى تۇرىش توغرىسىدا مەسلىھەتلىشىۋاتاتتى .رۇبېن ئاكىلىرىغا« :مەن قۇدۇققا بارغاندا ،يۈسۈپ يوق ئىدى .ئاتام پەقەت مەندىنل بالىنى ئىزدەۋاتقانلىقى ئۈچۈن ، ئاتىمىزغا نېمە دەيمىز؟ »دېدى. 5ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇنىڭغا جاۋابەن« :بىز مۇشۇنداق قىلدۇق ،كېيىن بۇ ئىشتىن كۆڭلىمىز ئاغرىدى ،ئەمدى ئاتىمىزنى قانداق قىلىپ ياراشتۇرۇشنىڭ باھانىسىنى ئىزدەۋاتىمىز »دېدى. 6رۇبېن ئۇلرغا« :سىلەر نېمە قىلدىڭلر؟ ئاتىمىزنىڭ ئاق چاچلىرىنى قايغۇغا چۆمدڭرڭپ ،بۇ ياخشى ئىش ئەمەس ،سىلەر قىلدىڭلر »! دېدى. 7رۇبېن ئۇلر بىلەن بىللە ئولتۇردى .ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،بۇ ئىشنى ياقۇپقا ئېيتماسلىققا قەسەم قىلدى .ئۇلر« :بۇنى ئاتىمىزغا ياكى ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرگە ياكى بۇ يەردىكىلەرگە كىم ئېيتسا ،بىز ھەممىمىز ئۇنىڭغا قارشى چىقىپ ،ئۇنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرىمىز »،دېدى. 8ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ ئىشتا ئەڭ كىچىكىدىن تارتىپ ئەڭ چوڭىغىچە بىر-بىرىدىن قورقاتتى ،ھېچكىم بىر ئېغىزمۇ گەپ قىلمىدى ،ئۇلر بۇ ئىشنى كۆڭلىدە يوشۇردى. 9ئاندىن ئۇلر ئولتۇرۇپ ،بۇ ئىشلر توغرىسىدا ئاتىسى ياقۇپقا نېمە دېيىشنى قارار قىلدى. 10ئىسساخار ئۇلرغا« :ئەگەر بۇ ئىشنى قىلىشنى خالىسىڭىز ،يۈسۈپنىڭ تونىنى يىرتىپ ،بىر ئوغلقنى سويۇپ ،قېنىغا چىلپ قويۇڭلر »، دېدى. 11ئۇنى ئاتىمىزغا ئەۋەتىڭلر ،ئۇ ئۇنى كۆرڭپل ،بىر يامان ھايۋان ئۇنى يەپ كەتتى دەيدۇ ،شۇڭا ئۇنىڭ چاپىنىنى يىرتىڭ ،قېنى چاپىنىغا سىڭىپ كېتىدۇ ،بۇنداق قىلساڭلر ،ئاتىمىزنىڭ غۇدۇرىدىن قۇتۇلىمىز. 12ئىسساكارنىڭ مەسلىھەتلىرى ئۇلرغا ياقتى ،ئۇلر ئۇنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئۇنىڭ ئۇلرغا بەرگەن مەسلىھەتلىرىنى قىلدى. 13ئۇلر ئالدىراپ يۈسۈپنىڭ تونىنى ئېلىپ يىرتىۋەتتى .بىر ئوغلقنى ئۆلتۈرڭپ ،تونىنى ئوغلقنىڭ قېنىغا چىلپ ،تۇپراققا ئاياقتى .ئۇلر تونى نافتالى ئارقىلىق ئاتىسى ياقۇپقا ئەۋەتىپ ،ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: 14بىز مال-چارۋىلىرىمىزنى توپلپ ،شەكەمگە بارىدىغان يولغا بارغاندا ،چۆلدىكى يولدا قان ۋە تۇپراققا بويالغان بىر چاپاننى تاپتۇق . ئەمدى بۇ ئوغلۇڭىزنىڭ چاپانمۇ ياكى ئەمەسمۇ ،بىلىڭ. 15نافتالى ئاتىسىنىڭ يېنىغا باردى .ئاتىسى ئۇنىڭغا چاپاننى بەردى .ئۇ ئاكىلىرىنىڭ بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇنىڭغا ئېيتىپ بەردى. 16ياقۇپ يۈسۈپنىڭ تونىنى كۆرڭپ ،تونۇپ يەتتى ۋە يەرگە يىقىلىپ ،تاشقا ئوخشاش قېتىپ قالدى .ئاندىن ئورنىدىن تۇرۇپ ،قاتتىق ئاۋاز بىلەن ۋارقىراپ« :بۇ ئوغلۇم يۈسۈپنىڭ تونى »!دېدى. 17ياقۇپ ئالدىراپ خىزمەتكارلىرىنىڭ بىرىنى ئوغۇللىرىنىڭ يېنىغا ئەۋەتتى .ئوغۇللىرى ئۇلرنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇلرنىڭ يولدا قوي پادىلىرىنى قوغلپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 18ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى كەچقۇرۇن ئاتىسىنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇلرنىڭ كىيىملىرى يىرتىلغان ،باشلىرىغا توپا چۈشۈپ كەتكەنىدى .ئۇلر ئاتىسىنىڭ قاتتىق يىغلۋاتقانلىقىنى كۆردى. 19ياقۇپ ئوغۇللىرىدىن« :ماڭا راستىنى ئېيتىڭلر ،بۈگۈن ماڭا قانداق يامانلىق قىلدىڭلر؟ »دېدى .ئۇلر ئاتىسى ياقۇپقا« :بۈگۈن قويلرنى يىغىۋېلىپ ،چۆلدىكى يول بىلەن شەكەم شەھىرىگە كەلدۇق .يەردە قانغا بويالغان بىر چاپاننى تاپتۇق .بۇنى بىلدۇق ،بىلسىڭىز ،سىزگە ئادەم ئەۋەتتۇق »دېدى. 72
ياشېر
20ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق ئاۋازدا ۋارقىراپ« :بۇ ئوغلۇمنىڭ يۇڭى ،بىر يامان ھايۋان ئۇنى يەپ كەتتى .يۈسۈپ پارچىلىنىپ كەتتى ،چۈنكى مەن بۈگۈن ئۇنى سېنىڭ ۋە پادىلرنىڭ ئەھۋالىنىڭ ياخشى-ياخشى ئەمەسلىكىنى كۆرڭپ بېقىش ۋە سەندىن خەۋەر ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن ئەۋەتتىم .ئۇ مېنىڭ بۇيرۇقۇم بويىچە ماڭدى .بۈگۈن ئوغلۇمنىڭ سەن بىلەن بىللە ئىكەنلىكىنى ئويلىغان ۋاقتىمدا ،ئۇنىڭ بېشىغا بۇ ئىش كەلدى ».دېدى. 21ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى جاۋابەن« :ئۇ بىزگە كەلمىدى ،بىز سىزدىن ئايرىلغاندىن تارتىپ ھازىرغىچە ئۇنى كۆرمىدۇق »دېدى. 22ياقۇپ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،يەنە قاتتىق ۋارقىراپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ،كىيىملىرىنى يىرتىپ ،بېلىگە خۇر كىيىپ ،قاتتىق يىغلىدى ، قايغۇردى ،ئاۋازىنى كۆتۈرڭپ يىغلپ مۇنداق دېدى: 23ئوغلۇم يۈسۈپ ،ئەي ئوغلۇم يۈسۈپ ،بۈگۈن قېرىنداشلىرىڭنىڭ بەختىنى كۆرڭش ئۈچۈن سېنى ئەۋەتتىم ،مانا سەن پارچىلىنىپ كەتتىڭ . بۇ ئىش مېنىڭ قولۇم بىلەن ئوغلۇمنىڭ بېشىغا كەلدى. 24ئوغلۇم يۈسۈپ ،سەن ئۈچۈن قايغۇرۇۋاتىمەن ،سەن ئۈچۈن قايغۇرۇۋاتىمەن .سەن ھايات ۋاقتىمدا ماڭا نەقەدەر شېرىن ئىدىڭ ،ئەمدى سېنىڭ ئۆلۈمۈڭ ماڭا نەقەدەر ئاچچىق. 25 0ئەي ئوغلۇم يۈسۈپ ،سېنىڭ ئورنۇڭغا ئۆلۈپ كەتكەنىدىم ،چۈنكى سەن ئۈچۈن قايغۇغا چۆمدڭم ،ئەي ئوغلۇم ،ئەي ئوغلۇم .ئەي ئوغلۇم يۈسۈپ ،سەن قەيەردەسەن ،قەيەرگە ئېلىپ كېتىلدىڭ؟ ئويغىنىپ ،ئورنىڭدىن تۇر ،ئەي ئوغلۇم يۈسۈپ ،ساڭا بولغان قايغۇمنى كۆرگىن. 26ئەمدى كېلىڭلر ،كۆزلىرىمدىن ئېقىپ چۈشۈۋاتقان ياشلرنى ساناپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ھۇزۇرىغا ئېلىپ كېلىڭلر ،شۇنداق قىلساڭلر ئۇنىڭ غەزىپى مەندىن يانىدۇ. 27 0ئوغلۇم يۈسۈپ ،سەن قانداق قىلىپ دۇنيا يارىتىلغاندىن تارتىپ بۈگۈنگىچە ھېچكىمنىڭ قولىدا ھالك بولدۇڭ؟ چۈنكى سەن دڭشمەننىڭ ھۇجۇمى بىلەن ئۆلتۈرڭلدڭڭ ،رەھىمسىزلىك بىلەن جازالندىڭ .لېكىن مەن بۇنىڭ سېنىڭ بېشىڭغا كەلگەنلىكىنى ،مېنىڭ نۇرغۇن گۇناھلىرىم سەۋەبىدىن بولغانلىقىنى بىلىمەن. 28ئەمدى ئويغانىڭ ،ئوغلۇم ،ساڭا بولغان ئازابلىرىمنىڭ قانچىلىك ئاچچىق ئىكەنلىكىنى كۆرڭڭ .گەرچە مەن سېنى چوڭ قىلمىغان ، شەكىللەندڭرمىگەن ،ساڭا نەپەس ۋە رھھ بەرمىگەن بولساممۇ ،سېنى ياراتقان ،سۆڭەكلىرىڭنى قۇرۇپ چىققان ،گۆش بىلەن قاپلىغان ، بۇرنىڭغا ھاياتلىق نەپىسىنى پۈۋلىگەن خۇدادۇر .ئاندىن سېنى ماڭا بەردى. 29سېنى ماڭا بەرگەن خۇدا سېنى مەندىن ئايرىۋەتتى ،سېنىڭ بېشىڭغا مۇشۇنداق ئىشلر كەلدى. 30ياقۇپ يۈسۈپ توغرىسىدا سۆزلىگەندەك ،قاتتىق يىغلىدى ،يەرگە يىقىلىپ ،جىمجىت قالدى. 31ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ئاتىسىنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى كۆرڭپ ،قىلغان ئىشلىرىغا پۇشايمان قىلىپ ،قاتتىق يىغلىدى. 32يەھۇدا ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاتىسىنىڭ بېشىنى يەردىن كۆتۈرڭپ ،قوينىغا قويدى .ئۇ ئاتىسىنىڭ كۆز ياشلىرىنى يۈزىدىن سۈرتتى .يەھۇدا قاتتىق يىغلىدى ،ئاتىسىنىڭ بېشى بولسا تاشقا ئوخشاش قىمىرلىماي قوينىغا ياتقۇزۇلغان ئىدى. 33ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسىنىڭ ئازابلىنىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئاۋازىنى كۆتۈرڭپ يىغلىدى .ياقۇپ يەنىل تاشقا ئوخشاش يەردە ياتاتتى. 34ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ،خىزمەتكارلىرى ۋە خىزمەتكارلىرىنىڭ بالىلىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇنىڭغا تەسەللى بېرىش ئۈچۈن ئۇنىڭ ئەتراپىغا تۇردى ،لېكىن ئۇ تەسەللى بېرىشنى خالىمىدى. 35ياقۇپنىڭ پۈتۈن ئائىلىسى ئورنىدىن تۇرۇپ ،يۈسۈپ ۋە ئاتىسىنىڭ ئازابى ئۈچۈن قاتتىق قايغۇردى .بۇ خەۋەر ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ، ياقۇپنىڭ ئاتىسى ئىسھاققا يېتىپ باردى .ئىسھاق يۈسۈپ ئۈچۈن قاتتىق يىغلىدى ،ئۆزى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن بىللە تۇرغان يېرىدىن ئايرىلىپ ،ھېبرھندا تۇرۇپ ،ئوغلى ياقۇپقا تەسەللى بەردى ،ئەمما تەسەللى ئېلىشنى خالىمىدى. 36شۇنىڭدىن كېيىن ،ياقۇپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،كۆزلىرىدىن ياش ئاققۇزدى .ئۇ ئوغۇللىرىغا« :ئورنىڭلردىن تۇرۇڭلر ،قىلىچ ۋە ئوقيالىرىڭلرنى ئېلىپ ،دالغا بېرىپ ،ئوغلۇمنىڭ جەسىتىنى تاپقىلى بولمدۇ يوق دەپ سوراپ ،ماڭا دەپنە قىلىڭلر »دېدى. 37سىلەر يەنە ھايۋانلرنىڭ ئارىسىدىن ئىزدەپ ئوۋلڭلر .سىلەر تۇتۇپ ماڭا ئېلىپ كېلىشتىن بۇرۇن ،ئەڭ ئاۋۋال كېلىدىغاننى ئوۋلڭلر . بەلكىم پەرۋەردىگار بۈگۈن مېنىڭ ئازاب-ئوقۇبىتىمگە رەھىم قىلىپ ،ئوغلۇمنى پارچىلىغان ئىشنى سىلەرگە تەييارلپ ،ماڭا ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن .شۇنداق قىلسام ،ئوغلۇمنىڭ ئىنتىقامىنى ئالىمەن. 38ئوغۇللىرى ئاتىسىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .ئۇلر ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،قوللىرىغا قىلىچ ۋە ئوقيا ئېلىپ ،ھايۋانلرنى ئوۋلش ئۈچۈن دالغا چىقتى. 39ياقۇپ يەنىل قاتتىق يىغلپ ،ئۆيدە ئۇ ياققا-بۇ ياققا مېڭىپ ،قوللىرىنى بىر-بىرىگە ئۇرۇپ« :يۈسۈپ ،ئوغلۇم ،يۈسۈپ ،ئوغلۇم »!دەپ يىغلۋاتاتتى. 40ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ھايۋانلرنى تۇتۇش ئۈچۈن چۆلگە باردى .بىر بۆرە ئۇلرغا قاراپ ماڭدى .ئۇلر ئۇنى تۇتۇۋېلىپ ئاتىسىنىڭ يېنىغا ئېلىپ باردى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :بۇ بىز تۇنجى قېتىم تاپتۇق ،سىز بىزگە بۇيرۇغاندەك ئۇنى سىزگە ئېلىپ كەلدۇق ،ئوغلۇڭىزنىڭ جەسىتىنى تاپالمىدۇق »دېدى. 41ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ قولىدىن ھايۋاننى تارتىۋېلىپ ،ھايۋاننى تۇتۇپ تۇرۇپ قاتتىق ۋە يىغلپ تۇرۇپ« :نېمىشقا ئوغلۇم يۈسۈپنى يەۋەتتىڭ؟ نېمىشقا يەر يۈزىدىكى خۇدادىن قورقمىدىڭ ياكى ئوغلۇم يۈسۈپ ئۈچۈن قىلغان ئازابلىرىمدىن قورقمىدىڭ؟ »دېدى. 42سەن ئوغلۇمنى بىكارغا يېدىڭ ،چۈنكى ئۇ ھېچقانداق زھراۋانلىق قىلمىدى ،شۇڭا مېنى ئۇنىڭ ئۈچۈن گۇناھكار قىلدىڭ ،شۇڭا خۇدا زىيانكەشلىككە ئۇچرىغانلردىن تەلەپ قىلىدۇ. 43پەرۋەردىگار ياقۇپقا تەسەللى بېرىش ئۈچۈن ھايۋاننىڭ ئاغزىنى ئاچتى .ھايۋان ياقۇپقا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى: 44بىزنى زېمىندا ياراتقان خۇدا مەڭگۈ ھايات ،ئى رەببىم ،مەن ئوغلۇڭىزنى كۆرمىدىم ،ئۇنى پارچىلىمىدىم .مەن بۈگۈن مەندىن ئايرىلغان ئوغلۇمنى ئىزدەپ يىراق بىر يۇرتتىن كەلدىم ،ئۇنىڭ تىرىك ياكى ئۆلۈك ئىكەنلىكىنى بىلمەيمەن. 73
ياشېر
45بۈگۈن مەن ئوغلۇمنى ئىزدەپ دالغا كەلدىم ،ئوغۇللىرىڭ مېنى تاپتى ،تۇتۇۋېلىپ قايغۇمنى ئاشۇردى .بۈگۈن مېنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئېلىپ كەلدىڭلر ،ئەمدى بارلىق سۆزلىرىمنى ساڭا ئېيتتىم. 46شۇڭا ،ئەي ئىنسان ئوغلى ،مەن سېنىڭ قولۇڭدا .بۈگۈن ماڭا نېمە قىلساڭ شۇنى قىل .مېنى ياراتقان خۇدانىڭ ھاياتى بىلەن قەسەمكى ،مەن سېنىڭ ئوغلۇڭنى كۆرمىدىم ،ئۇنى پارچىلىمىدىم ،ھاياتىمنىڭ ھەممە كۈنىدە ئاغزىمغا ئىنساننىڭ گۆشى كىرمىدى. 47ياقۇپ ۋەھشىي ھايۋاننىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ قاتتىق ھەيران قالدى ۋە ۋەھشىي ھايۋاننى ئۇنىڭ قولىدىن قوغلپ چىقاردى ،ۋەھشىي ھايۋان ئۆز يولىغا كەتتى. 48ياقۇپ يۈسۈپ ئۈچۈن كۈن بويى قاتتىق يىغلپ ،ئوغلى ئۈچۈن ئۇزۇن كۈن ھازا تۇتتى. 44باب1يۈسۈپنى مىديانلردىن سېتىۋالغان ئىسمائىلنىڭ ئوغۇللىرى ،يۈسۈپنى قېرىنداشلىرىدىن سېتىۋالغان ئىدى .ئۇلر يۈسۈپ بىلەن بىللە مىسىرغا باردى .ئۇلر مىسىر چېگرىسىغا كەلدى .ئۇلر مىسىرغا يېقىنلشقاندا ،مىسىردىن يولغا چىققان ئىبراھىمنىڭ ئوغلى مېداننىڭ تۆت ئوغلى بىلەن ئۇچرىشىپ قالدى. 2ئىسمائىل ئەۋلدلىرى ئۇلرغا« :بۇ قۇلنى بىزدىن سېتىۋالماقچىمۇ؟ »دېدى .ئۇلر« :ئۇنى بىزگە تاپشۇرۇپ بېرىڭلر »دېدى .ئۇلر يۈسۈپنى ئۇلرغا تاپشۇرۇپ بەردى .ئۇلر ئۇنىڭ ناھايىتى چىرايلىق بىر ياش ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنى يىگىرمە شېكەلگە سېتىۋالدى. 3ئىسمائىل قەبىلىسى مىسىرغا قاراپ يولغا چىقتى ،مېدانلىقلرمۇ شۇ كۈنى مىسىرغا قايتىپ كەلدى .مېدانلىقلر بىر-بىرىگە« :بىز فىرئەۋننىڭ بىر ئەمەلدارى ،قاراۋۇللر باشلىقى پوتىفارنىڭ ياخشى بىر خىزمەتچى ئىزدەۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدۇق ،ئۇ خىزمەتچى ئۇنىڭغا خىزمەت قىلىپ ، ئۇنى ئۆز ئائىلىسى ۋە بارلىق مۈلكىگە نازارەتچى قىلىپ تەيىنلەيدۇ »دېدى. 4ئەمدى كېلىڭلر ،ئەگەر ئۇ بىزگە لزىم بولغان نەرسىلەرنى بېرەلىسە ،ئۇنى ئۆزىمىز خالىغان باھادا ساتايلى. 5مېدانىملر پوتىفارنىڭ ئۆيىگە بېرىپ« :سىزنىڭ ياخشى خىزمەتچى ئىزدەۋاتقانلىقىڭىزنى ئاڭلىدۇق .ئەگەر بىزگە نېمە تەلەپ قىلساق شۇنى بېرەلىسىڭىز ،ئۇنى سىزگە ساتساق ،سىزنى خۇشال قىلىدىغان بىر خىزمەتچىمىز بار »،دېدى. 6پوتىفار« :ئۇنى مېنىڭ ئالدىمغا ئېلىپ كېلىڭلر ،مەن ئۇنى كۆرڭپ باقاي ،ئەگەر ئۇ مېنى رازى قىلسا ،سىلەرگە ئۇنىڭ ئۈچۈن نېمىنى تەلەپ قىلساڭلر شۇنى بېرىمەن »،دېدى. 7مېدانلر يۈسۈپنى ئېلىپ كېلىپ ،پوتىفارنىڭ ئالدىغا قويدى .پوتىفار يۈسۈپنى كۆرڭپ ،ئۇنى ناھايىتى خۇشال قىلدى .پوتىفار ئۇلرغا« :بۇ يىگىت ئۈچۈن نېمىگە ئېھتىياجلىقسىلەر؟ »دەپ سورىدى. 8ئۇلر« :بىز ئۇنىڭغا 400كۈمۈش تىلل بېرىمىز »،دېدى .پوتىفار« :ئەگەر ئۇنىڭ ساتقانلىقى توغرىسىدىكى خاتىرىنى ماڭا ئېلىپ كېلىپ ، ئۇنىڭ تارىخىنى سۆزلەپ بەرسىڭىز ،مەن سىزگە بېرىمەن .چۈنكى ئۇ ئوغرىلىنىپ كېتىشى مۇمكىن ،چۈنكى بۇ يىگىت قۇل ئەمەس ،قۇلنىڭ ئوغلىمۇ ئەمەس ،ئەمما مەن ئۇنىڭ چىرايلىق ۋە چىرايلىق بىر ئادەم ئىكەنلىكىنى كۆردڭم »،دېدى. 9مېدانىيلر بېرىپ ،ئۇنى ئۇلرغا ساتقان ئىسمائىللرنى ئۇنىڭغا ئېلىپ كەلدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :ئۇ قۇل ،بىز ئۇنى ئۇلرغا ساتتۇق »دېدى. 10پوتىفار ئىسمائىللرنىڭ مېدانلىقلرغا كۈمۈش بەرگەنلىكى توغرىسىدىكى سۆزلىرىنى ئاڭلىدى .مېدانلىقلر كۈمۈشنى ئېلىپ يولغا چىقتى ، ئىسمائىللرمۇ ئۆيىگە قايتىپ كەتتى. 11پوتىفار يۈسۈپنى ئېلىپ ئۆيىگە ئېلىپ كەلدى ،يۈسۈپ ئۇنىڭغا خىزمەت قىلسۇن دەپ ،پوتىفارنىڭ نەزىرىدە ياقتۇرۇلدى .ئۇ ئۇنىڭغا ئىشىنىپ ،ئۇنى ئۆيىنىڭ باشقۇرغۇچىسى قىلىپ قويدى .ئۇنىڭ بارلىق مۈلكىنى ئۇنىڭغا تاپشۇرۇپ بەردى. 12پەرۋەردىگار يۈسۈپ بىلەن بىللە بولۇپ ،ئۇ ناھايىتى باي بولدى .پەرۋەردىگار يۈسۈپ ئۈچۈن پوتىفارنىڭ ئائىلىسىگە بەرىكەت بەردى. 13پوتىفار ئۆزىنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى يۈسۈپنىڭ قولىغا تاپشۇردى .يۈسۈپ نەرسىلەرنىڭ كىرىپ-چىقىشىغا سەۋەبچى بولۇپ ،پوتىفارنىڭ ئۆيىدە ھەممە ئىش ئۇنىڭ خاھىشى بويىچە باشقۇرۇلتتى. 14يۈسۈپ ئون سەككىز ياشتا ئىدى ،كۆزلىرى چىرايلىق ،چىرايى چىرايلىق بىر يىگىت ئىدى .پۈتۈن مىسىر زېمىنىدا ئۇنىڭغا ئوخشاش ئادەم يوق ئىدى. 15شۇ چاغدا ،يۈسۈپ خوجايىنىنىڭ ئۆيىگە كىرىپ-چىقىپ ،خوجايىنىنىڭ خىزمىتى بىلەن شۇغۇللنغاندا ،خوجايىنىنىڭ ئايالى زىلىكاھ يۈسۈپكە قاراپ« :يۈسۈپ چىرايلىق ،چىرايلىق بىر ياش ئىدى »دېدى. 16ئۇ يۈسۈپنىڭ گۈزەللىكىگە ئىنتىزار بولۇپ ،كۆڭلىنى يۈسۈپكە تىكتى .ئۇ ئۇنى كۈندىن-كۈنگە قىزىقتۇراتتى .زېلىكا يۈسۈپنى ھەر كۈنى قايىل قىلتتى ،لېكىن يۈسۈپ خوجايىنىنىڭ ئايالىغا قارىماقچى ئەمەس ئىدى. 17زېلىكا ئۇنىڭغا« :سېنىڭ قىياپىتىڭ ۋە شەكلىڭ نەقەدەر گۈزەل !مەن بارلىق قۇللرغا قاراپ باققان ،سەندەك گۈزەل قۇلنى كۆرمىگەنىدىم » دېدى .يۈسۈپ ئۇنىڭغا« :مېنى ئانامنىڭ قورسىقىدا ياراتقان خۇدا پۈتكۈل ئىنسانىيەتنى ياراتقاندۇر »دېدى. 18ئايال ئۇنىڭغا« :كۆزلىرىڭ نەقەدەر گۈزەل !مىسىردىكى ئەر-ئاياللرنىڭ ھەممىسىنى ھەيران قالدۇردۇڭ »،دېدى .ئۇ ئايالغا« :بىز ھايات ۋاقتىمىزدا ئۇلر نەقەدەر گۈزەل !ئەگەر ئۇلرنى قەبرىستانلىقتا كۆرسەڭ ،ئۇلردىن يىراقلىشىپ كېتەلەيسەن »،دېدى. 19ئۇ ئۇنىڭغا« :سۆزلىرىڭ نەقەدەر گۈزەل ۋە يېقىملىق ئىكەن .ئۆيدىكى ئارفانى ئېلىپ ،قوللىرىڭ بىلەن چېلىپ بەر ،سۆزلىرىڭنى ئاڭليلى »، دېدى. 20ئۇ ئايالغا« :مەن خۇدايىم ۋە ئۇنىڭ شان-شەرىپىنى مەدھىيەلىگەندە سۆزلىرىم نەقەدەر گۈزەل ۋە يېقىملىق ئىكەن »دېدى .ئايال ئۇنىڭغا : «بېشىڭدىكى چېچىڭ نەقەدەر گۈزەل !ئۆيدىكى ئالتۇن تاراققا قارا ،ئۇنى ئېلىپ ،چېچىڭنى بۈدرە قىل »دېدى. 21ئۇ ئايالغا« :بۇ سۆزلەرنى قاچانغىچە دەيسەن؟ بۇ سۆزلەرنى ماڭا دېمە ،ئورنىڭدىن تۇرۇپ ،ئۆي ئىشلىرىڭغا كۆڭۈل بۆل »،دېدى. 22ئۇ ئۇنىڭغا« :مېنىڭ ئۆيۈمدە ھېچكىم يوق ،پەقەت سىزنىڭ سۆزلىرىڭىز ۋە ئارزۇيىڭىزدىن باشقا ھېچنېمىگە دىققەت قىللمايمەن ، شۇنداقتىمۇ ،ئۇ يۈسۈپنى يېنىغا ئېلىپ كېلەلمەيتتى ،يۈسۈپمۇ ئۇنىڭغا كۆز تىكمىدى ،پەقەت كۆزىنى يەرگە تىكتى ».دېدى. 74
ياشېر
23زېلىكا يۈسۈپنىڭ ئۆزى بىلەن ياتماقچى بولدى .يۈسۈپ ئۆيدە ئىشلەۋاتقاندا ،زېلىكا يۈسۈپنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇردى .ئۇ ھەر كۈنى يۈسۈپنى ئۆزى بىلەن ياتماقچى ياكى ئۇنىڭغا قارىماقچى قىلىپ ئازدۇراتتى ،لېكىن يۈسۈپ ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلىمىدى. 24ئۇ ئۇنىڭغا« :ئەگەر مېنىڭ سۆزڭمنى قىلمىساڭ ،سېنى ئۆلۈم جازاسى بىلەن جازاليمەن ،ساڭا تۆمۈر بويۇنتۇرۇق سالىمەن »دېدى. 25يۈسۈپ ئۇنىڭغا« :ئىنسانلرنى ياراتقان خۇدا ھەقىقەتەن مەھبۇسلرنىڭ كىشەنلىرىنى ئېچىۋېتىدۇ ،مېنى سېنىڭ زىندانىڭدىن ۋە سېنىڭ ھۆكۈمۈڭدىن قۇتقۇزىدۇ »،دېدى. 26ئۇ ئۇنى قايىل قىللماي ،كۆڭلى يەنىل ئۇنىڭغا بېرىلىپ كەتكەندە ،ئۇنىڭ نەپسى ئۇنى ئېغىر كېسەلگە گىرىپتار قىلدى. 27مىسىرلىق ئاياللرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ« :نېمىشقا بۇنداق ھالىڭىز چۈشمەيدۇ؟ ھېچ نەرسىدىن كەم ئەمەس ،ئېرىڭىز پادىشاھنىڭ نەزىرىدە ئۇلۇغ ۋە ھۆرمەتكە سازاۋەر بىر شاھزادە .ئەگەر كۆڭلىڭىزدىكى بىرەر نەرسە كەم بولسا ،نېمە بولر؟ »دېدى. 28زېلىكا ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :بۈگۈن سىلەر مېنى كۆرڭپ تۇرغان بۇ قاليمىقانچىلىقنىڭ نەدىن كېلىپ چىققانلىقىنى سىلەرگە بىلدڭرىمىز ».ئۇ ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىگە بارلىق ئاياللرغا تاماق تەييارلشنى بۇيرۇدى ۋە ئۇلرغا زىياپەت بەردى .بارلىق ئاياللر زېلىكانىڭ ئۆيىدە تاماق يېدى. 29ئۇ ئۇلرغا سىترھنلرنى سويۇپ يېيىش ئۈچۈن پىچاق بەردى .ئاندىن ئۇلرغا يۈسۈپكە قىممەت باھالىق كىيىملەرنى كىيدڭرڭشنى ۋە ئۇنىڭ ئۇلرنىڭ ئالدىغا چىقىشىنى بۇيرۇدى .يۈسۈپ ئۇلرنىڭ كۆز ئالدىغا كەلدى .بارلىق ئاياللر يۈسۈپنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭدىن كۆزىنى ئۈزەلمىدى .ئۇلر قوللىرىدىكى پىچاقلر بىلەن قوللىرىنى كېسىۋەتتى ،قوللىرىدىكى سىترھنلرنىڭ ھەممىسى قانغا تولۇپ كەتتى. 30ئۇلر نېمە قىلغانلىقىنى بىلمىدى ،لېكىن يۈسۈپنىڭ گۈزەللىكىگە قاراپ تۇردى ،ئۇنىڭدىن كۆزىنى يۇممىدى. 31زىلىكا ئۇلرنىڭ نېمە قىلغانلىقىنى كۆرڭپ« :سىلەر نېمە ئىش قىلدىڭلر؟ مەن سىلەرگە يەيدىغان سىترھن مېۋىسى بەردىم ،سىلەر قوللىرىڭلرنى كېسىۋەتتىڭلر »،دېدى. 32بارلىق ئاياللر قوللىرىنىڭ قانغا تولغانلىقىنى ،قانلىرىنىڭ كىيىملىرىگە ئېقىپ كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا« :ئۆيىڭىزدىكى بۇ قۇل بىزنى مەغلۇپ قىلدى ،ئۇنىڭ گۈزەللىكىدىن بىز ئۇنىڭدىن كۆزىمىزنى يۇمۇپ كېتەلمىدۇق »دېدى. 33ئايال ئۇلرغا« :سىلەر ئۇنىڭغا قاراپ تۇرۇپ ،ئۇنىڭدىن ئۆزلىرىڭلرنى تۇتۇۋاللمىغان ۋاقتىڭلردا ،ھەقىقەتەن شۇنداق ئىش يۈز بەرگەن .ئۇ دائىم مېنىڭ ئۆيۈمدە تۇرسا ،مەن ئۇنى كۈندە ئۆيۈمگە كىرىپ-چىقىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ تۇرسام ،قانداقمۇ ئۆزڭمنى تۇتاليمەن؟ بۇنداق ئەھۋالدا قانداقمۇ ئاجىزلىشىپ كەتمەيمەن ياكى ئۆلۈپ كەتمەيمەن؟ »دېدى. 34ئۇلر ئۇنىڭغا« :بۇ سۆزلەر راست ،ئۆيدىكى بۇ گۈزەل قىياپەتنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭدىن كىم ئۆزىنى تۇتۇۋالليدۇ؟ ئۇ سىزنىڭ قۇلىڭىز ۋە خىزمەتكارىڭىز ئەمەسمۇ؟ نېمىشقا ئۇنىڭغا كۆڭلىڭىزدىكىنى ئېيتىپ ،بۇ ئىشتىن جېنىڭىزنىڭ ھالك بولۇشىغا يول قويمايسىز؟ »دېدى. 35ئۇ ئۇلرغا« :مەن ھەر كۈنى ئۇنى قايىل قىلىشقا تىرىشىۋاتىمەن ،ئەمما ئۇ مېنىڭ تەلىپىمنى قوبۇل قىلمىدى .مەن ئۇنىڭغا ھەممە ياخشىلىقنى ۋەدە قىلغانىدىم ،ئەمما ئۇنىڭدىن ھېچقانداق نەتىجە چىقمىدى .شۇڭا ،سىلەر كۆرڭپ تۇرغاندەك ،مەن چۈشكۈنلۈككە پېتىپ قالدىم »، دېدى. 36زىلىكا يۈسۈپكە بولغان ئىشتىياقىدىن قاتتىق كېسەل بولۇپ قالدى ،ئۇ يۈسۈپ ئۈچۈن قاتتىق سېغىنىپ كەتتى .زىلىكانىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ۋە ئۇنىڭ ئېرى بۇ ئىشتىن خەۋىرى يوق ئىدى .زىلىكانىڭ يۈسۈپكە بولغان مۇھەببىتى تۈپەيلىدىن كېسەل بولۇپ قالغانلىقىنى بىلمەيتتى. 37ئۇنىڭ ئۆيىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭدىن« :نېمىشقا كېسەل بولۇپ ،ئاجىزلىشىپ كەتتىڭىز ،ھېچ نەرسىدىن كەم ئەمەس؟ »دەپ سورىدى . ئۇ ئۇلرغا« :مەن بۇ ئىشنىڭ كۈندىن-كۈنگە ئېغىرلىشىۋاتقانلىقىنى بىلمەيمەن »دېدى. 38بارلىق ئاياللر ۋە ئۇنىڭ دھستلىرى ھەر كۈنى ئۇنى كۆرڭشكە كېلىپ ،ئۇنىڭ بىلەن پاراڭلىشاتتى .ئۇ ئۇلرغا« :بۇ پەقەت يۈسۈپنىڭ مۇھەببىتى بىلەنل بولىدۇ »دېدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :ئۇنى ئازدۇرۇپ ،يوشۇرۇن تۇتۇڭلر ،بەلكىم ئۇ سېنىڭ سۆزڭڭنى ئاڭلپ ،بۇ ئۆلۈمنى سەندىن يىراقلشتۇرۇۋېتىدۇ »دېدى. 39زىلىكاھ يۈسۈپكە بولغان مۇھەببىتىدىن تېخىمۇ ئېغىرلىشىپ ،ئۇ داۋاملىق ئاجىزلىشىپ ،ئورنىدىن تۇرۇشقا كۈچى يەتمىدى. 40بىر كۈنى يۈسۈپ ئۆيدە خوجايىنىنىڭ خىزمىتىنى قىلىۋاتاتتى .زېلىكا يوشۇرۇن كېلىپ ،ئۇنىڭغا يىقىلدى .يۈسۈپ ئۇنىڭغا قارشى چىقتى .ئۇ ئۇنىڭدىن كۈچلۈك ئىدى ،شۇڭا ئۇنى يەرگە يىقىتتى. 41زىلىكا ئۇنىڭغا بولغان قەلبىدىكى ئىنتىلىشىدىن يىغلپ ،ئۇنىڭغا يالۋۇرۇپ دۇئا قىلدى ،كۆز ياشلىرى يۈزلىرىدىن ئېقىپ ،ئۇنىڭغا يېلىنىپ ، ئىچىدىن چىققان ئاچچىقلىق بىلەن: 42سەن مەندەك گۈزەل ياكى مەندىنمۇ گۈزەل بىر ئايالنىڭ ساڭا كۈندە سۆزلەيدىغانلىقىنى ،ساڭا بولغان مۇھەببىتى سەۋەبىدىن چۈشكۈنلىشىپ كېتىدىغانلىقىنى ،ساڭا بۇ شان-شەرەپنىڭ ھەممىسىنى بېرىدىغانلىقىنى ،ئەمما سەن يەنىل مېنىڭ گېپىمنى ئاڭلىمايدىغانلىقىنى ئاڭلىغانمۇ ، كۆرگەنمۇ ياكى بىلگەنمۇ؟ 43ئەگەر بۇ ئىش خوجايىنىڭىزنىڭ سىزنى جازالىشىدىن قورققانلىقىڭىزدىن بولسا ،پادىشاھنىڭ ھايات ئىكەنلىكى بىلەن قەسەمكى ،خوجايىنىڭىز بۇ ئىشتىن سىزگە ھېچقانداق زىيان يەتكۈزمەيدۇ .شۇڭا ،ئەمدى مېنىڭ گېپىمنى ئاڭلپ ،سىزگە بەرگەن شان-شەرەپ ئۈچۈن ماقۇل بولۇڭ . بۇ ئۆلۈمنى مەندىن يىراقلشتۇرۇڭ ،نېمىشقا مەن سىز ئۈچۈن ئۆلۈشۈم كېرەك؟ »دېدى .ئۇ سۆزلەشنى توختاتتى. 44يۈسۈپ ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :مېنى توختات ،بۇ ئىشنى خوجايىنىمغا تاپشۇر .خوجايىنىم ئۆيدە نېمە بارلىقىنى بىلمەيدۇ ،چۈنكى خوجايىنىمنىڭ بارلىق نەرسىلىرىنى ماڭا تاپشۇرغان .خوجايىنىمنىڭ ئۆيىدە بۇ ئىشلرنى قانداق قىلىمەن؟ »دېدى. 45ئۇ مېنى ئۆيىدە ئىنتايىن ھۆرمەتلىدى ،ئۆيىنىڭ باشقۇرغۇچىسى قىلىپ قويدى ،مېنى ئۈستۈن قىلدى .بۇ ئۆيدە مەندىن ئۇلۇغ ھېچكىم يوق . خوجايىنىم مەندىن ھېچ نەرسىنى چەكلىمىدى ،پەقەت سىز ،يەنى ئۇنىڭ ئايالى ،ئۇنداقتا قانداقمۇ ماڭا بۇ سۆزلەرنى قىلليسىز؟ مەن قانداقمۇ خۇداغا ۋە ئېرىڭىزگە بۇ چوڭ يامانلىق ۋە گۇناھنى قىلليمەن؟ 46شۇڭا ،مەندىن ۋاز كېچىپ ،بۇنداق سۆزلەرنى قايتا ئېيتما ،چۈنكى مەن سېنىڭ سۆزلىرىڭگە قۇلق سالمايمەن .لېكىن زېلىكا يۈسۈپ بۇ سۆزلەرنى قىلغاندا ئۇنىڭغا قۇلق سالمىدى ،ئەمما زېلىكا ئۇنى ھەر كۈنى ئۆزىنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سېلىشقا قىزىقتۇردى. 75
ياشېر
47شۇنىڭدىن كېيىن ،مىسىر دەرياسىنىڭ ھەممە يېرى سۇغا چۆمدى .مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى ،پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلر داپ چېلىپ ، ئۇسسۇل ئويناپ چىقىپ كەتتى .چۈنكى بۇ مىسىردا چوڭ خۇشاللىق ئىدى .سىخور دېڭىزى سۇغا چۆمگەن ۋاقىتتا بىر بايرام ئىدى .ئۇلر كۈن بويى خۇشاللىق قىلىش ئۈچۈن ئۇ يەرگە باردى. 48مىسىرلىقلر ئادىتى بويىچە دەريا بويىغا خۇشاللىق قىلىشقا چىققاندا ،پوتىفارنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى ئۇلر بىلەن بىللە باردى . لېكىن زېلىكا ئۇلر بىلەن بىللە بارماقچى بولمىدى ،چۈنكى ئۇ« :مەن كېسەل بولۇپ قالدىم »دەپ ،ئۆيدە يالغۇز قالدى ،ئۆيدە ئۇنىڭ بىلەن بىللە باشقا ھېچكىم يوق ئىدى. 49ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۆيدىكى ئىبادەتخانىغا چىقىپ ،شاھزادىلەرگە خاس كىيىملەرنى كىيدى .بېشىغا كۈمۈش ۋە ئالتۇن بىلەن بېزەلگەن قىممەتلىك ئونىكىس تاشلىرىنى كىيدى .يۈزى ۋە تېرىسىنى ھەر خىل ئاياللر تازىلىغۇچى سۇيۇقلۇقلر بىلەن بېزەپ ،ئىبادەتخانىغا كاسسىيە ۋە خۇشبۇيلر بىلەن خۇشبۇي قىلىپ ،مۇررە ۋە ئالوي سۈردى .ئاندىن ئۇ ئىبادەتخانىنىڭ كىرىش ئېغىزىدا ،يۈسۈپنىڭ ئۆيىدىن ئۆتۈپ كېتىۋاتقان يولىغا ئولتۇردى .يۈسۈپ ئېتىزدىن قايتىپ كېلىپ ،خوجايىنىنىڭ خىزمىتىنى قىلىش ئۈچۈن ئۆيگە كىردى. 50ئۇ ئۆتۈشكە تېگىشلىك يەرگە كەلگەندە ،زېلىكاھنىڭ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى كۆرڭپ ،ئارقىسىغا قايتىپ كەتتى. 51زېلىكا يۈسۈپنىڭ ئۆزىدىن يىراقلىشىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا« :نېمە بولدى ،يۈسۈپ؟ خىزمىتىڭگە بار ،مەن ساڭا ئورۇن تەييارلپ بېرەي ،سەن ئورنىڭغا ئۆتكۈچە »،دېدى. 52يۈسۈپ قايتىپ كېلىپ ،ئۆيگە كەلدى ،ئۇ يەردىن ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئادەتتىكىدەك خوجايىنىنىڭ خىزمىتىنى قىلىشقا باشلىدى .زىلىكا پادىشاھنىڭ كىيىملىرىنى كىيىپ ،ئۇنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا تۇردى .ئۇنىڭ كىيىملىرىنىڭ پۇرىقى يىراققا تارقالدى. 53ئۇ ئالدىراپ يۈسۈپنى ۋە ئۇنىڭ كىيىملىرىنى تۇتۇۋېلىپ« :پادىشاھ ھايات دەپ قەسەمكى ،ئەگەر مېنىڭ تەلىپىمنى ئورۇندىمىسىڭىز ،بۈگۈن ئۆلىسىز »دېدى .ئۇ ئالدىراپ يەنە بىر قولىنى سوزۇپ ،كىيىمىنىڭ ئاستىدىن قىلىچنى چىقىرىپ ،يۈسۈپنىڭ بوينىغا تاقاپ« :ئورنىڭدىن تۇرۇپ مېنىڭ تەلىپىمنى ئورۇندى ،بولمىسا بۈگۈن ئۆلىسىز »دېدى. 54يۈسۈپ ئۇنىڭ بۇ ئىشىنى قىلىپ قورقۇپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ قېچىشقا باشلىدى ،ئايال ئۇنىڭ كىيىمىنىڭ ئالدى تەرىپىنى تۇتۇۋالدى ، زېلىكانىڭ قېچىپ كېتىشىدىن قورقۇپ ،تۇتۇۋالغان كىيىمى يىرتىلدى .يۈسۈپ كىيىمنى زېلىكانىڭ قولىغا قالدۇردى ،ئۇ قورقۇپ قېچىپ چىقىپ كەتتى. 55زېلىكاھ يۈسۈپنىڭ كىيىمىنىڭ يىرتىلغانلىقىنى ،ئۇنىڭ كىيىمىنى ئۇنىڭ قولىدا قالدۇرۇپ قېچىپ كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،بۇ خەۋەرنىڭ تارقىلىپ كېتىشىدىن قورقۇپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ،ھىيلە-مىكىر بىلەن ھەرىكەت قىلدى ،كىيگەن كىيىملىرىنى سېلىۋېتىپ ،باشقا كىيىملىرىنى كىيدى. 56ئۇ يۈسۈپنىڭ كىيىمىنى ئېلىپ يېنىغا قويدى ۋە ئۆيىدىكىلەر دەريا بويىغا چىقىشتىن بۇرۇن ،كېسەل بولۇپ ئولتۇرغان جايىغا بېرىپ ئولتۇردى .ئۆيدە ئولتۇرغان بىر ياش يىگىتنى چاقىرىپ ،ئۇنىڭغا ئۆيدىكىلەرنى چاقىرىپ كېلىشنى بۇيرۇدى. 57ئۇ ئۇلرنى كۆرڭپ ،قاتتىق ئاۋازدا نالە قىلىپ« :قاراڭلر ،خوجايىنىڭلرنىڭ بىر ئىبرانىيى ئۆيۈمگە نېمە ئېلىپ كەلدى؟ ئۇ بۈگۈن مەن بىلەن بىللە ياتقىلى كەلدى »دېدى. 58سەن چىقىپ كەتكەندىن كېيىن ،ئۇ ئۆيگە كىردى .ئۆيدە ھېچكىم يوقلۇقىنى كۆرڭپ ،يېنىمغا كېلىپ ،مەن بىلەن ياتماقچى بولۇپ مېنى تۇتۇۋالدى. 59مەن ئۇنىڭ كىيىملىرىنى يىرتىپ تاشلىدىم ۋە قاتتىق ئاۋاز بىلەن ئۇنىڭغا قارشى ۋارقىرىدىم .مەن ئاۋازىمنى كۆتۈرگىنىمدە ،ئۇ جېنىدىن قورقۇپ ،كىيىمىنى ئالدىمدا تاشلپ قېچىپ كەتتى. 60ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر بۇ ھەقتە گەپ قىلمىدى ،پەقەت يۈسۈپكە بولغان غەزىپىنى قوزغىدى .ئۇلر يۈسۈپنىڭ خوجايىنىنىڭ يېنىغا بېرىپ ، ئۇنىڭ ھىيلە-مىكىرلىرىنى ئېيتتى. 61پوتىفار غەزەپ بىلەن ئۆيگە قايتىپ كەلدى .ئايالى ئۇنىڭغا« :بۇ نېمە ئىش قىلدىڭ؟ بۈگۈن ئۇ ماڭا بىر پىۋا خىزمەتچىسىنى ئۆيۈمگە ئېلىپ كەلدى .ئۇ بۈگۈن ماڭا شۇنداق قىلدى »!دەپ توۋلىدى. 62پوتىفار ئايالىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،يۈسۈپنى قاتتىق جازالىشىنى بۇيرۇدى ،ئۇلر يۈسۈپنى قاتتىق جازالىدى. 63ئۇلر ئۇنى ئۇرغاندا ،يۈسۈپ قاتتىق ئاۋازدا ۋارقىراپ« :ئى پەرۋەردىگار خۇدا ،سەن مېنىڭ بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىدىن پاك ئىكەنلىكىمنى بىلىسەن .نېمىشقا بۈگۈن سەن تونۇيدىغان بۇ خەتنە قىلىنمىغان رەزىل كىشىلەرنىڭ قولىدا يالغانچىلىق بىلەن ئۆلۈشۈم كېرەك؟ » دېدى. 64پوتىفارنىڭ ئادەملىرى يۈسۈپنى ئۇرغاندا ،ئۇ داۋاملىق يىغلپ كەتتى .ئۇ يەردە ئون بىر ئايلىق بىر بال بار ئىدى .پەرۋەردىگار بالىنىڭ ئاغزىنى ئېچىپ ،پوتىفارنىڭ ئادەملىرى يۈسۈپنى ئۇرغاندا ،ئۇلرغا مۇنداق دېدى: 65بۇ ئادەمدىن نېمە ئىستەيسىز ،نېمىشقا ئۇنىڭغا بۇنداق يامانلىق قىلىسىز؟ ئانام يالغان سۆزلەيدۇ ۋە يالغان سۆزلەيدۇ؛ سودا مۇشۇنداق بولدى. 66بال ئۇلرغا بولغان ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى توغرا سۆزلەپ بەردى .زېلىكاھنىڭ يۈسۈپكە ئېيتقان سۆزلىرىنى ئۇلرغا ھەر كۈنى سۆزلەپ بەردى. 67بالىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغان ھەممە ئەرلەر بالىنىڭ سۆزلىرىگە ھەيران قالدى .بال گەپ قىللماي ،جىم بولۇپ قالدى. 68پوتىفار ئوغلىنىڭ سۆزلىرىدىن ئىنتايىن خىجىل بولۇپ ،ئادەملىرىگە يۈسۈپنى قايتا ئۇرماسلىقنى بۇيرۇدى ،شۇنىڭ بىلەن ئۇلر يۈسۈپنى ئۇرۇشنى توختاتتى. 69پوتىفار يۈسۈپنى ئېلىپ ،پادىشاھنىڭ سوتچىلىرى بولغان رھھانىيلرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ بېرىلىپ ،بۇ ئىش توغرىسىدا ئۇنىڭغا ھۆكۈم چىقىرىشنى بۇيرۇدى. 70پوتىفار بىلەن يۈسۈپ پادىشاھنىڭ سوتچىلىرى بولغان رھھانىيلرنىڭ ئالدىغا كەلدى .پادىشاھ ئۇلرغا« :خىزمەتچىنىڭ قانداق ھۆكۈم چىقىرىشى كېرەكلىكىنى قارار قىلىڭلر ،چۈنكى ئۇ شۇنداق قىلدى »دېدى. 76
ياشېر
71رھھانىيلر يۈسۈپتىن« :نېمىشقا خوجايىنىڭىزغا بۇنداق قىلدىڭىز؟ »دەپ سورىدى .يۈسۈپ ئۇلرغا« :ئەرلەر ،بۇنداق ئەمەس ئىدى ». دېدى .پوتىفار يۈسۈپتىن« :مەن ئۆزڭمنىڭ بارلىق مۈلكىمنى سىزنىڭ قولىڭىزغا تاپشۇردۇم ،پەقەت ئايالىمدىن باشقا ھېچ نەرسىنى سىزدىن يوشۇرمىدىم ،سىز قانداق قىلىپ بۇنداق يامان ئىش قىلدىڭىز؟ »دېدى. 72يۈسۈپ جاۋابەن مۇنداق دېدى« :مەن ئۇنداق ئەمەس ،پەرۋەردىگار ھايات ،جانىڭىز ھايات بولسۇن ،خوجايىنىم ،ئايالىڭىزدىن ئاڭلىغان سۆزلىرىڭىز يالغان ،چۈنكى بۈگۈن ئىش مۇشۇنداق بولدى». 73مەن سېنىڭ ئۆيۈڭدە تۇرغىنىمغا بىر يىل بولدى .سەن مەندىن بىرەر گۇناھ كۆردڭڭمۇ ياكى مېنىڭ جېنىمنى ئېلىشقا سەۋەب بولىدىغان بىرەر ئىش كۆردڭڭمۇ؟ 74رھھانىيلر پوتىفارغا« :بىزگە ئادەم ئەۋەتىپ ،يۈسۈپنىڭ يىرتىلغان كىيىمىنى ئېلىپ كەلسۇن ،ئۇنىڭدىكى يىرتىقنى كۆرڭپ باقايلى ،ئەگەر يىرتىق كىيىمنىڭ ئالدى تەرىپىدە بولسا ،ئۇنىڭ يۈزى ئۇنىڭ يۈزىگە قارىتىپ تۇرغان بولۇشى كېرەك ،ئۇ ئۇنى تۇتۇۋېلىپ ،يېنىغا كەلگەن بولۇشى كېرەك ،ئايالىڭىز بولسا ئالدامچىلىق بىلەن ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلغان بولۇشى كېرەك »دېدى. 75ئۇلر يۈسۈپنىڭ كىيىمىنى سوتچىلر بولغان رھھانىيلرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .ئۇلر يۈسۈپنىڭ ئالدىدىكى يىرتىلغان يەرنى كۆردى . بارلىق سوتچىلر رھھانىيلر ئۇنىڭ ئۇنى قىستىغانلىقىنى بىلىپ« :بۇ قۇل ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىنمايدۇ ،چۈنكى ئۇ ھېچ ئىش قىلمىغان ،پەقەت ئۇنىڭ ئايالىڭىزغا قارشى تارقاتقان خەۋەر ئۈچۈن ئۇنى زىندانغا تاشلشقا ھۆكۈم قىلىنىدۇ »دېدى. 76پوتىفار ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنى پادىشاھنىڭ مەھبۇسلىرى قامالغان زىندانغا قاماپ قويدى .يۈسۈپ ئون ئىككى يىل قاماقتا ياتتى. 77شۇنداقتىمۇ ،خوجايىنىنىڭ ئايالى ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرڭمىدى ،ئۇنىڭغا قۇلق سېلىش ئۈچۈن كۈندە ئۇنىڭغا سۆزلەشنى توختاتمىدى .ئۈچ ئايدىن كېيىن ،زېلىكا كۈنسېرى يۈسۈپنىڭ يېنىغا ،قاماقخانىغا بېرىپ ،ئۇنى ئۆزىنىڭ سۆزىنى ئاڭلشقا قىزىقتۇردى .زېلىكا يۈسۈپتىن« :بۇ ئۆيدە قانچە ۋاقىت تۇرىسەن؟ »دېدى .ئەمدى مېنىڭ سۆزڭمنى ئاڭلىساڭ ،مەن سېنى بۇ ئۆيدىن ئېلىپ چىقىمەن». 78يۈسۈپ ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :سىزنىڭ سۆزڭڭلرنى ئاڭلپ ،خۇداغا قارشى گۇناھ قىلىشتىن كۆرە ،بۇ ئۆيدە تۇرغانىم ياخشى »دېدى . ئۇ ئۇنىڭغا« :ئەگەر مېنىڭ تىلىكىمنى ئەمەلگە ئاشۇرمىسىڭىز ،كۆزڭڭلرنى ئويۇپ ،پۇتۇڭلرغا كىشەن سېلىپ ،ئىلگىرى تونۇمايدىغانلرنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ بېرىمەن »دېدى. 79يۈسۈپ ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :مانا ،پۈتكۈل يەر يۈزىنىڭ خۇداسى مېنى سېنىڭ ماڭا قىلليدىغان بارلىق ئىشلىرىڭدىن قۇتقۇزاليدۇ .ئۇ كورلرنىڭ كۆزلىرىنى ئاچىدۇ ،باغلىنىپ قالغانلرنى قويۇپ بېرىدۇ ،بۇ زېمىننى بىلمەيدىغان بارلىق يات كىشىلەرنى قوغدايدۇ »،دېدى. 80زېلىكاھ يۈسۈپنى ئۆزىنىڭ گېپىنى ئاڭلشقا قايىل قىللمىغاندا ،ئۇ يۈسۈپنى ئازدۇرۇشنى توختاتتى .يۈسۈپ يەنىل قاماقخانىدا قامىلىپ تۇراتتى .يۈسۈپنىڭ ئاتىسى ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ كەنئان زېمىنىدىكى بارلىق قېرىنداشلىرى شۇ كۈنلەردە يۈسۈپ ئۈچۈن قايغۇرۇپ يىغلىدى . چۈنكى ياقۇپ ئوغلى يۈسۈپ ئۈچۈن تەسەللى تاپماقچى بولمىدى .ياقۇپ قاتتىق يىغلىدى ،يىغلىدى ۋە شۇ كۈنلەردە قايغۇرۇپ يىغلىدى. 45باب1يۈسۈپنىڭ ئاكىلىرى ئۇنى سېتىۋەتكەندىن كېيىن ،ئۇ مىسىرغا بارغان يىلى ،يەنى شۇ يىلى ،ياقۇپنىڭ ئوغلى رۇبېن تىمناھقا بېرىپ ،كەنئانلىق ئاۋىنىڭ قىزى ئەليۇرامنى خوتۇنلۇققا ئالدى .ئۇ يۈسۈپنىڭ يېنىغا باردى. 2رۇبېننىڭ ئايالى ئەلىئۇرام ھامىلىدار بولۇپ ،ئۇنىڭغا ھانوخ ،پالۇ ،خېتزرھن ۋە كارمى قاتارلىق تۆت ئوغۇل تۇغدى؛ ئۇنىڭ ئىنىسى شىمون سىڭلىسى دىنانى خوتۇنلۇققا ئالدى ،ئۇ دىناغا مېمۇئېل ،يامىن ،ئوھاد ،ياكىن ۋە زھخار قاتارلىق بەش ئوغۇل تۇغدى. 3ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇ شىموننىڭ شەكەم شەھىرىدىن ئەسىرگە ئالغان كەنئانلىق بۇنانىڭ يېنىغا كەلدى .بۇنا دىنانىڭ ئالدىدا تۇراتتى ۋە ئۇنىڭغا قارىدى .شىمون ئۇنىڭغا شاۋۇلنى تۇغدى. 4يەھۇدا شۇ چاغدا ئادۇلمغا باردى .ئۇ يەردە ئادۇلملىق ھىرا ئىسىملىك بىر ئادەمنىڭ يېنىغا كەلدى .يەھۇدا ئۇ يەردە كەنئانلىق بىر كىشىنىڭ قىزىنى كۆردى .ئۇنىڭ ئىسمى شۇئانىڭ قىزى ئاليات ئىدى .ئۇ ئۇنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولدى .ئاليات يەھۇداغا ئېر ،ئونان ۋە شىلو ئىسىملىك ئۈچ ئوغۇل تۇغدى. 5لېۋىي بىلەن ئىسساخار شەرققە بېرىپ ،ئەبەرنىڭ نەۋرىسى ،يوكتاننىڭ ئوغلى يوبابنىڭ قىزلىرىنى خوتۇنلۇققا ئالدى .يوكتاننىڭ ئوغلى يوبابنىڭ ئىككى قىزى بار ئىدى .چوڭىنىڭ ئىسمى ئادىنا ،كىچىكىنىڭ ئىسمى ئارىدا ئىدى. 6لېۋى ئادىنانى ،ئىسساكار ئارىدانى ئالدى .ئۇلر كەنئان زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە كەلدى .ئادىنا لېۋىدىن گېرشون ،كېھات ۋە مېرارى ئىسىملىك ئۈچ ئوغۇل تۇغدى. 7ئارىداھ ئىسساكار تول ،پۇۋا ،ئايۇپ ۋە شومرھن قاتارلىق تۆت ئوغۇل تۇغدى .دان موئاب زېمىنىغا بېرىپ ،موئابلىق چامۇداننىڭ قىزى ئافللېتنى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئۇنى كەنئان زېمىنىغا ئېلىپ كەلدى. 8ئافللېت تۇغماس بولۇپ ،بالىسى يوق ئىدى .كېيىن خۇدا داننىڭ ئايالى ئافللېتنى ياد ئېتىپ ،ئۇ ھامىلىدار بولۇپ بىر ئوغۇل تۇغدى ۋە ئۇنىڭ ئىسمىنى كۇشىم دەپ قويدى. 9گاد بىلەن نافتالى ھارانغا بېرىپ ،ناھورنىڭ نەۋرىسى ،ئۇزنىڭ ئوغلى ئامۇرامنىڭ قىزلىرىنى ئۇ يەردىن خوتۇنلۇققا ئالدى. 10ئامۇرامنىڭ قىزلىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :چوڭىنىڭ ئىسمى مەريما ،كىچىكىنىڭ ئىسمى ئۇزىت ئىدى .نافتالى مەريمانى ،گاد ئۇزىتنى ئېلىپ ،ئۇلرنى كەنئان زېمىنىغا ،ئاتا ئائىلىسىگە ئېلىپ كەتتى. 11مەريما نافتالىدىن ياخسىئېل ،گۇنى ،يازېر ۋە شالېم قاتارلىق تۆت ئوغۇل ،ئۇزىتتىن گادتىن زەفىئون ،چاگى ،شۇنى ،ئېزبون ،ئېرى ، ئارھدى ۋە ئارالى قاتارلىق يەتتە ئوغۇل تۇغۇلدى. 12ئاشېر ئىسمائىلنىڭ نەۋرىسى ،ھادادنىڭ نەۋرىسى ئافللنىڭ قىزى ئادھننى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئۇنى كەنئان زېمىنىغا ئېلىپ كەلدى. 77
ياشېر
13ئاشېرنىڭ ئايالى ئادھن شۇ كۈنلەردە ئالەمدىن ئۆتتى ،ئۇنىڭ بالىسى بولمىدى .ئادھن ئۆلگەندىن كېيىن ،ئاشېر دەريانىڭ ئۇ تەرىپىگە بېرىپ ،سامنىڭ نەۋرىسى ئەبەرنىڭ ئوغلى ئابىمائېلنىڭ قىزى ھادۇرانى خوتۇنلۇققا ئالدى. 14بۇ قىز چىرايلىق ،ئەقىللىق بىر ئايال ئىدى .ئۇ ئىلگىرى ئېلمنىڭ ئوغلى ،سامنىڭ ئوغلى مالكىئېلنىڭ ئايالى ئىدى. 15ھادۇرا مالكىئېلغا بىر قىز تۇغدى .مالكىئېل ئۇنىڭ ئىسمىنى سېراخ قويدى .مالكىئېل شۇنىڭدىن كېيىن ئالەمدىن ئۆتتى .ھادۇرا ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە تۇرۇپ قالدى. 16ئاشېردا ئايالى ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئۇ ھادۇرانى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئۇنى كەنئان زېمىنىغا ئېلىپ كەلدى .ئۈچ ياشلىق قىزى سېراخنىمۇ ئېلىپ كەلدى .قىز ياقۇپنىڭ ئۆيىدە چوڭ بولدى. 17قىز چىرايلىق قىياپەتتە بولۇپ ،ياقۇپ ئەۋلدلىرىنىڭ مۇقەددەس يوللىرى بىلەن ماڭدى ،ھېچ نەرسىدىن كەم ئەمەس ئىدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا دانالىق ۋە ئەقىل-پاراسەت ئاتا قىلدى. 18ئاشېرنىڭ ئايالى ھادۇرا ھامىلىدار بولۇپ ،ئۇنىڭغا يىمنا ،يىشۋا ،يىشۋى ۋە بېرىيا دېگەن تۆت ئوغۇل تۇغۇپ بەردى. 19زەبۇلۇن مىديانغا بېرىپ ،مىدياننىڭ نەۋرىسى ئابىدانىڭ نەۋرىسى مولدنىڭ قىزى مېرىشانى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئۇنى كەنئان زېمىنىغا ئېلىپ كەلدى. 20مېرۇشا زەبۇلۇن سېرد ،ئېلون ۋە ياچېلغا تۇغۇلدى .ئۈچ ئوغلى. 21ياقۇپ تەراھنىڭ نەۋرىسى ،زھبانىڭ ئوغلى ئارامغا ئادەم ئەۋەتتى .ئارام ئارىمنىڭ قىزى بىنيامىن مېكالىيانى ئوغلىغا ئېلىپ بەردى .ئۇ كەنئان زېمىنىغا ،ياقۇپنىڭ ئۆيىگە كەلدى .بىنيامىن ئون ياشقا كىرگەندە ئارامنىڭ قىزى مېكالىيانى خوتۇنلۇققا ئالدى. 22مېكالىيا ھامىلىدار بولۇپ ،بىنيامىن بېل ،بېخېر ،ئاشبېل ،گېرا ۋە نائانغا بەش ئوغۇل تۇغدى .بىنيامىن كېيىن بېرىپ ،ئىبراھىمنىڭ ئوغلى شومرھننىڭ قىزى ئارىباتنى تۇنجى ئايالى قىلىپ ئالدى .ئۇ ئون سەككىز ياشلىق ئىدى .ئارىبات بىنيامىنغا ئاكى ،ۋھش ،مۇپىم ،چۇپىم ۋە ئورد قاتارلىق بەش ئوغۇل تۇغدى. 23شۇ كۈنلەردە ،يەھۇدا سامنىڭ ئۆيىگە بېرىپ ،سامنىڭ ئوغلى ئېلمنىڭ قىزى تامارنى تۇنجى ئوغلى ئېرغا خوتۇنلۇققا ئالدى. 24ئېر ئايالى تامارنىڭ يېنىغا كەلدى ،تامار ئۇنىڭ ئايالى بولدى .تامار ئۇنىڭ يېنىغا كەلگەندە ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنى يوق قىلدى .ئۇنىڭ قىلمىشلىرى پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە رەزىل ئىدى ،شۇڭا پەرۋەردىگار ئۇنى ئۆلتۈردى. 25يەھۇدانىڭ تۇنجى ئوغلى ئېر ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،يەھۇدا ئونانغا« :ئاكاڭنىڭ ئايالىغا بېرىپ ،ئۇنىڭغا ئەڭ يېقىن تۇغقىنىڭ سۈپىتىدە ئۆيلەن ۋە ئاكاڭغا ئەۋلد قالدۇر »دېدى. 26ئونان تامارنى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كىردى .ئونانمۇ ئاكىسىنىڭ ئىشىنى ياقتۇردى ،ئۇنىڭ ئىشى پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە رەزىل ئىدى ،شۇڭا ئۇ تامارنى ئۆلتۈردى. 27ئونان ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،يەھۇدا تامارغا« :ئوغلۇم شىلو چوڭ بولغۇچە ئاتاڭنىڭ ئۆيىدە تۇر »دېدى .يەھۇدا تامارنى شىلوغا بېرىشنى خالىمىدى .چۈنكى ئۇ« :ئۇمۇ ئاكىلىرىغا ئوخشاش ئۆلۈپ كېتىشى مۇمكىن »دېدى. 28تامار ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە تۇردى ،تامار بولسا بىر مەزگىل ئاتىسىنىڭ ئۆيىدە تۇردى. 29يىل ئاخىرىدا يەھۇدانىڭ ئايالى ئەلىيات ۋاپات بولدى .يەھۇدا ئايالى ئۈچۈن تەسەللى تاپتى .ئەلىيات ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،يەھۇدا دھستى ھىرا بىلەن بىللە قويلىرىنى قىرقىش ئۈچۈن تىمناھقا باردى. 30تامار يەھۇدانىڭ تىمناھقا قوي قىرقىشقا كەتكەنلىكىنى ،شىلونىڭ چوڭ بولۇپ قالغانلىقىنى ،يەھۇدانىڭ ئۇنىڭغا ئامراق ئەمەسلىكىنى ئاڭلىدى. 31تامار ئورنىدىن تۇرۇپ ،تۇللۇق كىيىملىرىنى سېلىۋېتىپ ،ئۈستىگە پەردە يېپىپ ،ئۆزىنى پۈتۈنلەي يېپىۋالدى ۋە تىمناھ يولىدىكى ئاممىۋى يولغا چىقىپ ئولتۇردى. 32يەھۇدا ئۇنىڭ يېنىدىن ئۆتۈپ ،ئۇنى كۆرڭپ ،ئۇنى ئېلىپ كەتتى .ئۇ ئۇنىڭغا يېقىنلشتى .ئۇ ئۇنىڭدىن ھامىلىدار بولدى .تۇغۇت ۋاقتىدا ، ئۇنىڭ قورسىقىدا ئىككىز بال بار ئىدى .ئۇ تۇنجىسىنىڭ ئىسمىنى پەرەس ،يەنە بىرىنىڭ ئىسمىنى زاراھ قويدى. 46باب1شۇ كۈنلەردە ،يۈسۈپ يەنىل مىسىردىكى زىنداندا قامىلىپ تۇراتتى. 2بۇ چاغدا ،مىسىر پادىشاھىغا تەۋە بولغان باش ساقىيلر ۋە باش نانۋايلر پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭ ئالدىدا تۇراتتى. 3باش ساقىي شاراب ئېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا قويدى ،نانۋاي پادىشاھنىڭ ئالدىغا يېيىش ئۈچۈن نان قويدى .پادىشاھ ئۆزى ،خىزمەتكارلىرى ۋە پادىشاھنىڭ داستىخىنىدا تاماق يېگەن ئەمەلدارلىرى شارابتىن ئىچىپ ،نان يېدى. 4ئۇلر يەپ-ئىچىۋاتقاندا ،باش ساقىي بىلەن نانۋاي ئۇ يەردە قالدى .فىرئەۋننىڭ ئەمەلدارلىرى باش ساقىي ئېلىپ كەلگەن شارابتىن نۇرغۇن پاشا ۋە نانۋاينىڭ نانىدىن نىترې تاشلىرىنى تاپتى. 5قاراۋۇللر باشلىقى يۈسۈپنى پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرىغا خىزمەتكار قىلىپ تەيىنلىدى .پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى بىر يىل قاماقتا قالدى. 6يىلنىڭ ئاخىرىدا ،ئۇلر ئىككىسى بىر كېچىدە ،ئۆزلىرى تۇرۇۋاتقان قاماقخانىدا چۈش كۆردى .ئەتىگەندە ،يۈسۈپ ئادەتتىكىدەك ئۇلرغا ياردەم بېرىش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇ ئۇلرنى كۆردى ،ئۇلرنىڭ چىرايىنىڭ چۈشكۈن ۋە قايغۇلۇق ئىكەنلىكىنى كۆردى. 7يۈسۈپ ئۇلردىن« :بۈگۈن نېمىشقا چىرايىڭلر غەمكىن ۋە قايغۇلۇق؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :بىز بىر چۈش كۆردۇق ،ئەمما ئۇنى چۈشەندڭرڭپ بېرىدىغان ئادەم يوق »،دېدى .يۈسۈپ ئۇلرغا« :چۈشۈڭلرنى ماڭا سۆزلەپ بېرىڭلر ،خۇدا سىلەرگە خالىغانچە تىنچلىق بېرىدۇ »،دېدى. 8باش ساقىي چۈشىنى يۈسۈپكە سۆزلەپ بەردى« :مەن چۈشۈمدە ئالدىمدا چوڭ بىر ئۈزڭم دەرىخىنى كۆردڭم .ئۇ ئۈزڭمدە ئۈچ شاخ بار ئىدى .ئۈزڭم تېزل گۈل ئېچىپ ،ئېگىز ئۆستى ،دانلىرى پىشىپ ،ئۈزڭمگە ئايلندى». 78
ياشېر
9مەن ئۈزڭملەرنى ئېلىپ ،بىر قاچىغا سىقىپ ،پادىشاھنىڭ قولىغا بەردىم ،ئۇ سۇ ئىچتى .يۈسۈپ ئۇنىڭغا« :ئۈزڭمدىكى ئۈچ شاخ ئۈچ كۈننى كۆرسىتىدۇ »دېدى. 10ئۈچ كۈن ئىچىدە پادىشاھ سىزنى ئېلىپ چىقىشقا بۇيرۇيدۇ ۋە سىزنى قايتىدىن ۋەزىپىسىگە قايتۇرىدۇ .سىز پادىشاھقا باشتىكىدەك شاراب ئىچىپ بېرىسىز .لېكىن ،سىزنىڭ نەزىرىڭىزدە ئىلتىپات تاپقىلى ،ئەھۋالىڭىز ياخشى بولغاندا مېنى پادىشاھقا ئەسلەپ قويۇڭ .ماڭا مېھرىبانلىق قىلىپ ،مېنى بۇ زىنداندىن ئېلىپ چىقىڭ ،چۈنكى مەن كەنئان زېمىنىدىن ئوغرىلىنىپ ،بۇ يەردە قۇلغا سېتىلىپ كەتكەن ئىدىم. 11خوجايىنىمنىڭ ئايالى توغرىسىدا ساڭا ئاڭلىغانلىرىمۇ يالغان ،چۈنكى ئۇلر مېنى بىكارغا بۇ زىندانغا سولپ قويدى .باش ساقى يۈسۈپكە : «ئەگەر پادىشاھ ماڭا ئالدىنقى قېتىمدىكىدەك ياخشى مۇئامىلە قىلسا ،سىز ئېيتقاننىڭ ھەممىسىنى قىلىپ ،سىزنى بۇ زىنداندىن ئېلىپ چىقىمەن » دېدى. 12نانۋاي يۈسۈپنىڭ باش ساقىينىڭ چۈشىنى توغرا چۈشەندڭرگەنلىكىنى كۆرڭپ ،يېنىغا بېرىپ ،پۈتۈن چۈشىنى يۈسۈپكە سۆزلەپ بەردى. 13ئۇ ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى« :چۈشىمدە بېشىمدا ئۈچ ئاق سېۋەت تۇرغانلىقىنى كۆردڭم .قارىسام ،ئۈستىدىكى سېۋەتتە پادىشاھ ئۈچۈن پىشۇرۇلغان ھەر خىل گۆشلەر بار ئىكەن ،قۇشلر ئۇلرنى بېشىمدىن يەۋاپتۇ». 14يۈسۈپ ئۇنىڭغا« :سەن كۆرگەن ئۈچ سېۋەت ئۈچ كۈننى كۆرسىتىدۇ .ئۈچ كۈندىن كېيىن ،پادىشاھ سېنىڭ كاللىڭنى كېسىپ ،سېنى دەرەخكە ئېسىپ قويىدۇ ،قۇشلر سېنىڭ گۆشۈڭنى يەيدۇ ،بۇ سەن چۈشۈڭدە كۆرگەندەك بولدى »،دېدى. 15شۇ كۈنلەردە ،خانىش تۇغۇت ئالدىدا تۇراتتى .شۇ كۈنى ئۇ مىسىر پادىشاھىغا بىر ئوغۇل تۇغدى .پادىشاھنىڭ تۇنجى ئوغلىنىڭ تۇغۇلغانلىقىنى جاكارلىدى .مىسىر خەلقى ،پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى ۋە خىزمەتچىلىرى ،پۈتۈن مىسىر خەلقى قاتتىق خۇشال بولدى. 16فىرئەۋن تۇغۇلغاندىن كېيىن ئۈچىنچى كۈنى ئۆزىنىڭ ئەمەلدارلىرى ۋە خىزمەتچىلىرى ،زھئار ۋە مىسىر زېمىنىدىكى قوشۇنلر ئۈچۈن زىياپەت بەردى. 17مىسىر خەلقى ۋە پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى پادىشاھنىڭ ئوغلىنىڭ زىياپىتىدە ئۇنىڭ بىلەن بىللە يەپ-ئىچىش ۋە پادىشاھنىڭ خۇشاللىقىدىن خۇشال بولۇش ئۈچۈن كەلدى. 18پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرى سەككىز كۈن خۇشاللىق ئىچىدە خۇشال بولدى .ئۇلر پادىشاھنىڭ سارىيىدا ھەر خىل چالغۇلر ،داپ چېلىپ ،ئۇسسۇل ئويناپ ،سەككىز كۈن خۇشاللىق ئۆتكۈزدى. 19يۈسۈپ چۈشىنى تەبىرلىگەن باش ساقىي يۈسۈپنى ئۇنتۇپ قالدى ،پادىشاھقا ۋەدە قىلغىنىدەك ئۇنى تىلغا ئالمىدى .چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگارنىڭ يۈسۈپنى جازالش ئۈچۈن قىلغان ئىشى ئىدى ،چۈنكى ئۇ ئىنسانغا ئىشەنگەن ئىدى. 20يۈسۈپ بۇنىڭدىن كېيىن ئىككى يىل ،يەنى ئون ئىككى يىل قاماقتا تۇردى. 47باب1ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاق شۇ چاغلردا كەنئان زېمىنىدا ياشاۋاتاتتى .ئۇ 180ياشقا كىرگەن بولۇپ ،ناھايىتى قېرىپ كەتكەنىدى .ئۇنىڭ ئوغلى ،ياقۇپنىڭ ئىنىسى ئەساۋ ئېدھم زېمىنىدا ياشايتتى .ئۇ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى سەئىر قەبىلىسى بىلەن بىرلىكتە بۇ زېمىندا مۈلۈككە ئىگە ئىدى. 2ئەساۋ ئاتىسىنىڭ ۋاپات بولىدىغان ۋاقتىنىڭ يېقىنلشقانلىقىنى ئاڭلپ ،ئوغۇللىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن كەنئان زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە كەلدى .ياقۇپ ۋە ئوغۇللىرى ھىبرھندا تۇرغان يېرىدىن چىقىپ ،ئاتىسى ئىسھاقنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇلر چېدىردا ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى تاپتى. 3ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسى ئىسھاقنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .ياقۇپ يەنىل ئوغلى يۈسۈپ ئۈچۈن قايغۇرۇپ تۇراتتى. 4ئىسھاق ياقۇپقا« :ئوغلۇڭلرنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەل ،مەن ئۇلرغا بەخت ئاتا قىلىمەن »دېدى .شۇنىڭ بىلەن ،ياقۇپ ئون بىر بالىسىنى ئاتىسى ئىسھاقنىڭ ئالدىغا ئېلىپ باردى. 5ئىسھاق ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ھەممىسىگە قولىنى قويۇپ ،ئۇلرنى قۇچاقلپ ،بىر-بىرلەپ سۆيدى .ئىسھاق شۇ كۈنى ئۇلرغا بەخت تىلىدى ۋە مۇنداق دېدى« :ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنىڭ خۇداسى سىلەرگە بەخت ئاتا قىلسۇن ،ئەۋلدلىرىڭلرنى ئاسماندىكى يۇلتۇزلردەك كۆپەيتسۇن». 6ئىسھاق يەنە ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرىغا بەخت تىلىدى ۋە مۇنداق دېدى« :خۇدا سىلەرنى كۆرىدىغانلرنىڭ ۋە دڭشمەنلىرىڭلرنىڭ ھەممىسىگە قورقۇنچ ۋە قورقۇنچ ئېلىپ كەلسۇن». 7ئىسھاق ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى چاقىردى .ئۇلر ئىسھاقنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇردى .ئىسھاق ياقۇپقا« :پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى ماڭا« :ئەگەر ئەۋلدلىرىڭ مېنىڭ قانۇنلىرىمغا ۋە يولۇمغا ئەمەل قىلسا ،مەن بۇ زېمىننى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا مىراس قىلىپ بېرىمەن ،ئاتاڭ ئىبراھىمغا قىلغان قەسىمىمنى ئۇلرغا ئادا قىلىمەن »دېگەنىدى. 8شۇڭا ئوغلۇم ،بالىلىرىڭغا ۋە ئەۋلدلىرىڭنىڭ ئەۋلدلىرىغا پەرۋەردىگاردىن قورقۇشنى ۋە پەرۋەردىگار خۇدايىڭنى خۇرسەن قىلىدىغان ياخشى يولدا مېڭىشنى ئۆگىتىڭ .ئەگەر سىلەر پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىغا ۋە ئۇنىڭ ئەمرلىرىگە ئەمەل قىلساڭلر ،پەرۋەردىگار ئىبراھىم بىلەن تۈزگەن ئەھدىسىگە ئەمەل قىلىدۇ ،ساڭا ۋە ئەۋلدلىرىڭغا مەڭگۈ ياخشىلىق قىلىدۇ. 9ئىسھاق ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىغا قىلغان ۋەدىلىرىنى تۈگىتىپ بولغاندىن كېيىن ،جان ئۈزدى ۋە ئۆز قەۋمىگە قوشۇلدى. 10ياقۇپ بىلەن ئەساۋ ئاتىسى ئىسھاقنىڭ يەرگە يىقىلىپ يىغلىدى .ئىسھاق 180ياشقا كىرگەندە ،كەنئان زېمىنىدىكى ھىبرھندا ۋاپات بولدى . ئوغۇللىرى ئۇنى ئىبراھىم خىتتىن سېتىۋالغان ماكپېلھ ئۆڭكۈرىگە ئېلىپ باردى .بۇ ئۆڭكۈرنى ئىبراھىم خىتتىن سېتىۋالغان ئىدى. 11كەنئان زېمىنىنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ياقۇپ ۋە ئەساۋ بىلەن بىللە ئىسھاقنى دەپنە قىلىشقا باردى .ئىسھاق ۋاپات بولغاندا ،كەنئان زېمىنىنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ئۇنىڭغا چوڭ ھۆرمەت كۆرسەتتى. 12ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى يالىڭاياق ئايلىنىپ ،قىرات-ئارباغا يېتىپ بارغۇچە ھازا تۇتۇپ ماڭدى. 79
ياشېر
13ياقۇپ بىلەن ئەساۋ ئاتىسى ئىسھاقنى ھىبرھندىكى كىرىئات-ئاربادىكى ماكپېلھ ئۆڭكۈرىگە دەپنە قىلدى .ئۇلر ئۇنى پادىشاھلرنىڭ دەپنە مۇراسىمىغا ئوخشاش چوڭ ھۆرمەت بىلەن دەپنە قىلدى. 14ياقۇپ ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ،ئەساۋ ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ۋە كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى قاتتىق ماتەم تۇتۇپ ،ئۇنى دەپنە قىلىپ ،ئۇزۇن كۈنلەر ئۇنىڭغا ماتەم تۇتتى. 15ئىسھاق ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئۇ ئۆزىنىڭ مال-مۈلكى ،مال-مۈلۈكلىرى ۋە بارلىق نەرسىلىرىنى ئوغۇللىرىغا قالدۇردى .ئەساۋ ياقۇپقا : «ئاتىمىزدىن قالغان بارلىق نەرسىلەرنى ئىككىگە بۆلەيلى ،مېنىڭ تاللىشىمىز بولىدۇ »دېدى .ياقۇپ« :بىز شۇنداق قىلىمىز »دېدى. 16ياقۇپ ئىسھاقنىڭ قانان زېمىنىدا قالدۇرغان بارلىق مال-مۈلكىنى ،يەنى مال-چارۋىلىرىنى ۋە مۈلكلىرىنى ئېلىپ ،ئەساۋ بىلەن ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىغا ئىككىگە بۆلدى .ئاندىن ئەساۋغا« :مانا ،بۇلرنىڭ ھەممىسى سېنىڭ ئالدىڭدا ،ئۆزڭڭگە ئالىدىغان يېرىمىنى ئۆزڭڭگە ئال »دېدى. 17ياقۇپ ئەساۋغا مۇنداق دېدى _ :مەن ساڭا نېمە دېيىشىمنى ئاڭلىغىن .ئاسمان-زېمىننىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى ئەجدادلىرىمىز ئىبراھىم ۋە ئىسھاققا« :مەن بۇ زېمىننى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا مەڭگۈ مىراس قىلىپ بېرىمەن »دېگەنىدى. 18شۇڭا ئاتىمىزدىن قالغان بارلىق نەرسىلەر سېنىڭ ئالدىڭدا ،مانا پۈتۈن زېمىن سېنىڭ ئالدىڭدا .سەن ئۇلردىن ئۆزڭڭ خالىغاننى تاللى. 19ئەگەر سەن پۈتۈن زېمىننى ئالساڭ ،ئۇنى ئۆزڭڭ ۋە ئەۋلدلىرىڭ ئۈچۈن مەڭگۈ ئېلىۋال .مەن بۇ بايلىقنى ئالىمەن ،سەن بايلىقنى ئالساڭ ، ئۇنى ئۆزڭڭگە ئال .مەن بۇ زېمىننى ئۆزڭم ۋە ئەۋلدلىرىم ئۈچۈن مەڭگۈ مىراس قىلىپ ئالىمەن. 20ئىسمائىلنىڭ ئوغلى نېبايوت ئۆز بالىلىرى بىلەن بۇ زېمىندا ئىدى .ئەساۋ شۇ كۈنى ئۇنىڭ بىلەن مەسلىھەتلىشىپ: 21ياقۇپ ماڭا مۇنداق دېدى ،ماڭا شۇنداق جاۋاب بەردى .ئەمدى مەسلىھەتىڭىزنى بېرىڭ ،بىز ئاڭليمىز. 22نېبايوت مۇنداق دېدى« :ياقۇپ ساڭا نېمە دېدى؟ مانا ،كەنئاننىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۆز زېمىنىدا خاتىرجەم ياشاۋاتىدۇ .ياقۇپ بۇ زېمىننى ئەۋلدلىرى بىلەن بىللە مەڭگۈ مىراس قىلىپ ئالىدىغانلىقىنى ئېيتتى». 23شۇڭا ،ئەمدى بېرىپ ،ئاتاڭنىڭ بارلىق مال-مۈلكىنى ئېلىپ كەت ،ئىنىڭ ياقۇپنى ئۆزىنىڭ دېگىنىدەك ،بۇ زېمىندا قالدۇر. 24ئەساۋ ئورنىدىن تۇرۇپ ياقۇپنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى ۋە ئىسمائىلنىڭ ئوغلى نېبايوتنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە ئىش قىلدى .ئەساۋ ئىسھاقنىڭ قالغان بارلىق بايلىقلىرىنى ،جانلىرىنى ،ھايۋانلىرىنى ،كال-قويلىرىنى ،مال-مۈلكىنى ۋە بارلىق بايلىقلىرىنى ئېلىپ كەتتى .ئۇ ئىنىسى ياقۇپقا ھېچ نەرسە بەرمىدى .ياقۇپ مىسىر دەرياسىدىن فىرات دەرياسىغىچە بولغان كەنئان زېمىنىنىڭ ھەممىسىنى ئىگىلىۋالدى .ئۇ بۇ يەرنى مەڭگۈ ئىگىلىۋالدى ،بالىلىرى ۋە ئەۋلدلىرى ئۈچۈن مەڭگۈ ئىگىلىۋالدى. 25ياقۇپ يەنە ئىنىسى ئەساۋدىن ھىبرھندىكى ماكپېلھ ئۆڭكۈرىنى ئېلىپ كەلدى .ئىبراھىم بۇ ئۆڭكۈرنى ئەفرھندىن ئۆزى ۋە ئەۋلدلىرى ئۈچۈن مەڭگۈ قەبرىستانلىق قىلىش ئۈچۈن سېتىۋالغان ئىدى. 26ياقۇپ بۇلرنىڭ ھەممىسىنى سېتىۋېلىش دەپتىرىگە يېزىپ ،ئىمزا قويدى ۋە بۇلرنىڭ ھەممىسىنى تۆت سادىق گۇۋاھچى بىلەن گۇۋاھلىق بەردى. 27ياقۇپ كىتابقا مۇنداق دەپ يازغان« :كەنان زېمىنى ۋە خىتلر ،خىۋىلر ،يەبۇسلر ،ئامورلر ،پېرىززىلر ۋە گېرگاشلرنىڭ بارلىق شەھەرلىرى ،يەنى مىسىر دەرياسىدىن فىرات دەرياسىغىچە بولغان يەتتە مىللەت». 28ياقۇپ ھىبرھن شەھىرىنى ۋە ئۇنىڭدىكى ئۆڭكۈرنى ئىنىسى ئەساۋدىن قىممەت باھادا سېتىۋېلىپ ،ئۆزىدىن كېيىنكى ئەۋلدلىرىغا مەڭگۈلۈك مىراس قىلىپ بەردى. 29ياقۇپ سېتىۋېلىش كىتابى ،ئىمزا ،بۇيرۇق ،نىزاملر ۋە ۋەھىي قىلىنغان كىتابنى ئېلىپ ،ئۇلرنى ئۇزۇن مۇددەت ساقلش ئۈچۈن ساپال قاچىغا سېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 30ئەساۋ ئاتىسى ۋاپات بولغاندىن كېيىن ئۇنىڭغا قالدۇرغان بارلىق مال-مۈلكىنى ئاكىسى ياقۇپتىن ئېلىپ كەتتى .ئۇ ئادەم ،ھايۋان ،تۆگە ، ئېشەك ،كال ،قوي ،كۈمۈش ،ئالتۇن ،تاش ،دادلېي ۋە ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاققا تەۋە بولغان بارلىق مال-مۈلۈكلەرنى ئېلىپ كەتتى .ئىسھاق ۋاپات بولغاندىن كېيىن ئۇنىڭغا مىراس قالدۇرغان بارلىق مال-مۈلۈكلەردىن ئەساۋنىڭ ئۆزىگە قالدۇرمىغان ھېچ نەرسىسى قالمىدى. 31ئەساۋ بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ ،ئاكىسى ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىدىن ئايرىلىپ ،ھورىت سېئىرنىڭ زېمىنىغا قايتىپ كەتتى. 32ئەساۋنىڭ سېئىر ئەۋلدلىرى ئارىسىدا ئۆز مۈلكى بار ئىدى .شۇڭا ئەساۋ شۇ كۈندىن باشلپ كەنئان زېمىنىغا قايتىپ كەتمىدى. 33پۈتۈن كەنئان زېمىنى ئىسرائىللرغا مەڭگۈلۈك مىراس بولۇپ قالدى .ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى سەئىر تېغىنى مىراس قىلىپ ئالدى. 48باب1ئىسھاق ۋاپات بولغان ئاشۇ كۈنلەردە ،پەرۋەردىگار بۇيرۇق قىلىپ ،پۈتۈن يەر يۈزىگە ئاچارچىلىق ئېلىپ كەلدى. 2شۇ چاغدا ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋن مىسىر زېمىنىدا تەختتە ئولتۇرۇپ ،كارىۋىتىدا يېتىپ ،چۈش كۆردى .فىرئەۋن چۈشىدە ئۆزىنىڭ مىسىر دەرياسىنىڭ بويىدا تۇرغانلىقىنى كۆردى. 3ئۇ تۇرغاندا دەريادىن يەتتە سېمىز ،گۆشلۈك ،گۈزەل كال چىقىپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 4ئۇلردىن كېيىن يەنە يەتتە ئورۇق ،گۆشسىز ،ناچار يەتتە سىگىر چىقىپتۇ .يەتتە سىگىر چىرايلىق سىگىرلرنى يۇتۇۋېتىپتۇ ،ئەمما ئۇلرنىڭ قىياپىتى ئىلگىرىكىدەك ناچار ئىكەن. 5ئۇ ئويغىنىپ ،يەنە ئۇخلىدى ،يەنە بىر قېتىم چۈش كۆردى .ئۇ بىر تۈپتە يەتتە دانە تولۇق ۋە ياخشى باشاقنىڭ بارلىقىنى كۆردى .شەرق شامىلى سوقۇپ كەتكەن يەتتە ئورۇق باشاق ئۇلرنىڭ كەينىدىن ئۆسۈپ چىقتى .ئورۇق باشاقلر تولۇق باشاقلرنى يۇتۇۋەتتى .پادىشاھ چۈشىدىن ئويغىنىپ كەتتى. 6ئەتىگەندە پادىشاھ كۆرگەن چۈشلىرىنى ئېسىگە ئالدى .چۈشلىرى سەۋەبىدىن رھھىي جەھەتتىن بىئارام بولدى .پادىشاھ تېزدىن ئادەم ئەۋەتىپ ،مىسىردىكى بارلىق سېھىرگەرلەر ۋە دانىشمەنلەرنى چاقىرتتى .ئۇلر كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا تۇردى. 80
ياشېر
7پادىشاھ ئۇلرغا« :مەن چۈش كۆردڭم ،ئەمما ئۇنى چۈشەندڭرىدىغان ئادەم يوق »،دېدى .ئۇلر پادىشاھقا« :چۈشلىرىڭىزنى خىزمەتكارلىرىڭىزغا ئېيتىپ بېرىڭ ،بىز ئۇلرنى ئاڭليلى »،دېدى. 8پادىشاھ ئۇلرغا چۈشلىرىنى سۆزلەپ بەردى ،ئۇلر بىر ئاۋازدا پادىشاھقا« :پادىشاھ مەڭگۈ ياشىسۇن ،چۈشلىرىڭىزنىڭ تەبىرى مۇنداق » دېدى. 9سەن كۆرگەن يەتتە ياخشى كال كېيىنكى كۈنلەردە ساڭا تۇغىدىغان يەتتە قىزنى كۆرسىتىدۇ .سەن كۆرگەن يەتتە كال ئۇلرنىڭ كەينىدىن چىقىپ ،ئۇلرنى يۇتۇۋەتكەنلىكى ،سەندىن تۇغۇلىدىغان قىزلرنىڭ ھەممىسىنىڭ پادىشاھ ھايات ۋاقتىدا ئۆلۈپ كېتىدىغانلىقىنىڭ بىر ئالمىتى. 10ئىككىنچى چۈشۈڭدە كۆرگەن يەتتە تولۇق ،ياخشى باشاقنىڭ بىر تۈپتىن ئۆسكەنلىكىنىڭ مەنىسى مۇنداق :كېيىنكى كۈنلەردە ئۆزڭڭ ئۈچۈن مىسىر زېمىنىدا يەتتە شەھەر قۇرىسەن .سەن كۆرگەن يەتتە سويۇلغان باشاقنىڭ ئۇلرنىڭ كەينىدىن ئۆسۈپ يۇتۇۋېلىنىشى پادىشاھنىڭ ھايات ۋاقتىدا ،كېيىنكى كۈنلەردە ۋەيران بولىدىغانلىقىنىڭ بىر ئالمىتىدۇر. 11ئۇلر بۇ سۆزلەرنى قىلغاندا ،پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ،ئۇلرغا كۆڭۈل بۆلمىدى ،چۈنكى پادىشاھ ئۆزىنىڭ دانالىقى بىلەن ئۇلرنىڭ چۈشلەرگە توغرا تەبىر بەرمىگەنلىكىنى بىلەتتى .ئۇلر پادىشاھنىڭ ئالدىدا سۆزلىگەندىن كېيىن ،پادىشاھ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :ماڭا نېمە دېدىڭلر؟ سىلەر راستتىنل يالغان سۆزلىدىڭلر .شۇڭا ئۆلمەسلىكىڭلر ئۈچۈن ،چۈشلىرىمگە توغرا تەبىر بېرىڭلر » دېدى. 12پادىشاھ بۇنىڭدىن كېيىن بۇيرۇق چۈشۈرڭپ ،باشقا دانىشمەنلەرنى چاقىرتىپ كەلدى .ئۇلر پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى .پادىشاھ ئۇلرغا چۈشلىرىنى سۆزلەپ بەردى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭغا دەسلەپكى تەبىرى بويىچە جاۋاب بەردى .پادىشاھنىڭ غەزىپى قوزغالدى ۋە قاتتىق غەزەپلەندى .پادىشاھ ئۇلرغا« :سىلەر ھەقىقەتەن يالغان سۆزلەۋاتىسىلەر ۋە يالغان سۆزلەۋاتىسىلەر »دېدى. 13پادىشاھ مىسىر زېمىنىدا بىر ئېلن چىقىرىشنى بۇيرۇدى« .پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ ئالىيلىرى چۈشلەرنىڭ تەبىرىنى بىلىدىغان ۋە چۈشىنىدىغان ھەر قانداق دانا ئادەم بۈگۈن پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىغا كەلمىسە ،ئۇ ئۆلىدۇ »دەپ قارار قىلدى. 14پادىشاھقا چۈشىنىڭ مەنىسىنى چۈشەندڭرڭپ بەرگەن ئادەمگە پادىشاھتىن تەلەپ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسى بېرىلىدۇ .مىسىردىكى بارلىق دانىشمەنلەر ،شۇنداقل مىسىر ،گوشەن ،رامېس ،تاكپانكېس ،زھئار ۋە مىسىر چېگرىسىدىكى بارلىق جايلردىكى بارلىق سېھىرگەرلەر ۋە سېھىرگەرلەر پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىغا كېلىپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىدا تۇردى. 15مىسىرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىدىن پادىشاھنىڭ بارلىق ئاقسۆڭەكلىرى ،ئەمەلدارلىرى ۋە خىزمەتچىلىرى يىغىلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .پادىشاھ چۈشلىرىنى دانىشمەنلەر ۋە ئەمەلدارلرغا سۆزلەپ بەردى .پادىشاھنىڭ ئالدىدا ئولتۇرغانلرنىڭ ھەممىسى بۇ ۋەھىينى كۆرڭپ ھەيران قالدى. 16پادىشاھنىڭ ئالدىدا تۇرغان بارلىق دانىشمەنلەر ئۇنىڭ چۈشلىرىنى تەبىرلەشكە ئىككىلىنىپ قالدى .بەزىلىرى پادىشاھقا چۈشلىرىنى تەبىرلەپ« :يەتتە ياخشى كال پادىشاھنىڭ نەسلىدىن مىسىرغا پادىشاھ بولۇپ كېلىدىغان يەتتە پادىشاھنى كۆرسىتىدۇ »دېدى. 17يەتتە ناچار كال كېيىنكى كۈنلەردە ئۇلرغا قارشى تۇرۇپ ،ئۇلرنى ۋەيران قىلىدىغان يەتتە باشلىقنى كۆرسىتىدۇ؛ يەتتە باشاق مىسىرنىڭ يەتتە چوڭ باشلىقىنى كۆرسىتىدۇ .ئۇلر پادىشاھىمىز پادىشاھنىڭ ئۇرۇشلىرىدا دڭشمەنلىرىنىڭ ئاجىز يەتتە باشلىقىنىڭ قولىغا چۈشۈپ قالىدۇ. 18ئۇلرنىڭ بەزىلىرى پادىشاھقا مۇنداق چۈشەندڭرڭپ بەردى« :يەتتە ياخشى كال مىسىرنىڭ مۇستەھكەم شەھەرلىرىنى ،يەتتە ناچار كال بولسا كەنئان زېمىنىدىكى يەتتە مىللەتنى كۆرسىتىدۇ .ئۇلر كېيىنكى كۈنلەردە مىسىرنىڭ يەتتە شەھىرىگە ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلرنى ۋەيران قىلىدۇ». 19ئىككىنچى چۈشۈڭدە كۆرگەن يەتتە ياخشى ۋە ناچار باشاق مىسىر پادىشاھلىقىنىڭ ئىلگىرىكىدەك سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا قايتىپ كېلىدىغانلىقىنىڭ ئالمىتىدۇر. 20ئۇنىڭ ھۆكۈمرانلىقى مەزگىلىدە ،مىسىر شەھەرلىرىدىكى خەلق ئۆزلىرىدىن كۈچلۈك بولغان كەنئاننىڭ يەتتە شەھىرىگە قارشى چىقىپ ، ئۇلرنى ۋەيران قىلىدۇ ،مىسىرنىڭ ھۆكۈمرانلىقى سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭغا قايتىپ كېلىدۇ. 21ئۇلرنىڭ بەزىلىرى پادىشاھقا« :چۈشۈڭنىڭ تەبىرى مۇنداق :يەتتە ياخشى كال كېيىنكى كۈنلەردە ساڭا خوتۇنلۇققا بېرىلىدىغان يەتتە خانىشنى كۆرسىتىدۇ ،يەتتە ناچار كال پادىشاھنىڭ ھايات ۋاقتىدا بۇ ئاياللرنىڭ ھەممىسىنىڭ ئۆلۈپ كېتىدىغانلىقىنى بىلدڭرىدۇ »،دېدى. 22ئىككىنچى چۈشۈڭدە كۆرگەن يەتتە ياخشى ۋە ناچار باشاق ئون تۆت بال .كېيىنكى كۈنلەردە ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۆزئارا ئۇرۇشىدۇ ،ئۇلرنىڭ يەتتەسى كۈچلۈك يەتتە باشاقنى ئۆلتۈرىدۇ. 23ئۇلرنىڭ بەزىلىرى پادىشاھقا مۇنداق دېدى« :يەتتە ياخشى كال يەتتە بال تۇغۇپ ،كېيىنكى كۈنلەردە بالىلىرىڭىزنىڭ يەتتە بالىسىنى ئۆلتۈرىدىغانلىقىنى بىلدڭرىدۇ .ئىككىنچى چۈشىڭىزدە كۆرگەن يەتتە ياخشى باشاق بولسا ،كېيىنكى كۈنلەردە باشقا يەتتە ئاجىز شاھزادە ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى ۋەيران قىلىدۇ ،بالىلىرىڭىزنىڭ ئۆچىنى ئالىدۇ ،ھاكىمىيەت يەنە سىزنىڭ ئەۋلدلىرىڭىزغا قايتىپ كېلىدۇ». 24پادىشاھ مىسىردىكى دانىشمەنلەرنىڭ سۆزلىرىنى ۋە چۈشلىرىنىڭ مەنىسىنى ئاڭلىدى ،لېكىن ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى پادىشاھقا ياقمىدى. 25پادىشاھ ئۆزىنىڭ دانالىقىدىن ئۇلرنىڭ بۇ سۆزلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ توغرا ئەمەسلىكىنى بىلدى .چۈنكى بۇ پەرۋەردىگار تەرىپىدىن مىسىر دانىشمەنلىرىنىڭ سۆزلىرىنى بۇزۇۋېتىش ئۈچۈن قىلىنغان ئىش ئىدى .شۇنداق قىلىپ يۈسۈپ قاماقتىن چىقىپ ،مىسىردا ئۇلۇغ بولدى. 26پادىشاھ مىسىردىكى دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرلەرنىڭ ھېچقايسىسىنىڭ ئۆزىگە توغرا سۆزلىمىگەنلىكىنى كۆردى .شۇڭا پادىشاھنىڭ غەزىپى ئوت ئالدى ،غەزىپى ئىچىدە ئوت ئالدى. 27پادىشاھ بارلىق دانىشمەنلەر ۋە سېھىرگەرلەرنىڭ ئۇنىڭ ئالدىدىن چىقىشىنى بۇيرۇدى ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىدىن نومۇس ۋە رەزىللىك بىلەن چىقىپ كەتتى. 28پادىشاھ مىسىردىكى بارلىق سېھىرگەرلەرنى ئۆلتۈرڭش ۋە ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسىنىڭ تىرىك قېلىشىغا يول قويماسلىق توغرىسىدا پۈتۈن مىسىرغا بىر بۇيرۇق چىقىرىشنى بۇيرۇدى. 81
ياشېر
29پادىشاھنىڭ قاراۋۇل باشلىقلىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ھەر بىرى قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ،مىسىرنىڭ سېھىرگەرلىرى ۋە دانىشمەنلىرىنى ئۆلتۈرڭشكە باشلىدى. 30بۇنىڭدىن كېيىن ،پادىشاھنىڭ باش ساقىچىسى مېرھد كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا يەرگە باش قويۇپ ئولتۇردى. 31باش ساقىي پادىشاھقا« :پادىشاھ مەڭگۈ ياشىسۇن ،ئۇنىڭ ھۆكۈمرانلىقى پۈتۈن مەملىكەتتە شان-شەرەپكە ئېرىشسۇن »دېدى. 32ئىككى يىل ئىلگىرى ،سەن خىزمەتكارىڭغا غەزەپلەنگەنىدىڭ ،مېنى بۇ بۆلۈمگە قاماپ قويغان ئىدىڭ .مەن بىر مەزگىل نانۋايلرنىڭ باشلىقى بىلەن بىللە بۇ بۆلۈمدە تۇردۇم. 33بىز بىلەن بىللە قاراۋۇل باشلىقىنىڭ يۈسۈپ ئىسىملىك بىر ئىبرانىي خىزمەتچىسى بار ئىدى .چۈنكى خوجايىنى ئۇنىڭغا غەزەپلىنىپ ،ئۇنى قاماقخانىغا قاماپ قويغانىدى .ئۇ بىزگە ئۇ يەردە مۇلزىمەت قىلغانىدى. 34بىر مەزگىلدىن كېيىن ،بىز بۆلۈمدە تۇرغان ۋاقتىمىزدا ،بىر كېچىدە ،مەن ۋە باش نانۋايلر چۈش كۆردۇق .بىز ھەر بىرىمىز چۈشىمىزنىڭ مەنىسىگە ئاساسەن چۈش كۆردۇق. 35بىز ئەتىگەندە بېرىپ ،ئۇلرنى ئۇ خىزمەتچىگە ئېيتىپ بەردۇق ،ئۇ بىزگە چۈشلىرىمىزنى چۈشەندڭرڭپ بەردى ،ھەر بىرىمىز چۈشىمىزنى توغرا چۈشەندڭرڭپ بەردى. 36ئۇ بىزگە قانداق چۈشەندڭرگەن بولسا ،ۋەقە شۇنداق بولدى ،ئۇنىڭ ھېچقايسى سۆزى يەردە قالمىدى. 37شۇڭا پادىشاھ ئەپەندىم مىسىر خەلقىنى بىكارغا ئۆلتۈرمەڭلر .مانا بۇ قۇل ھازىرمۇ قاراۋۇل باشلىقى تەرىپىدىن ئۆيدە ،خوجايىنىنىڭ قاماقخانىسىدا قامىلىپ تۇرۇۋاتىدۇ. 38ئەگەر پادىشاھ خالىسا ،ئۇنى سىزنىڭ ئالدىڭىزغا چاقىرتىپ كەلسۇن ،ئۇ سىزنىڭ كۆرگەن چۈشىڭىزنىڭ توغرا مەنىسىنى سىزگە ئېيتىپ بەرسۇن. 39پادىشاھ باش ساقىينىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،مىسىردىكى دانىشمەنلەرنى ئۆلتۈرمەسلىكنى بۇيرۇدى. 40پادىشاھ خىزمەتچىلىرىگە يۈسۈپنى ئالدىغا ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .پادىشاھ ئۇلرغا« :ئۇنىڭ يېنىغا بېرىڭلر ،ئۇنى قورقۇتماڭلر ، بولمىسا ئۇ گاڭگىراپ قالىدۇ ۋە توغرا سۆزلەشنى بىلمەيدۇ »دېدى. 41پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى يۈسۈپنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇنى دەرھال زىنداندىن ئېلىپ چىقتى .پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭ ساقال- بۇرۇتىنى چۈشۈرڭۋەتتى ،پادىشاھ زىندان كىيىمىنى ئالماشتۇرۇپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. 42پادىشاھ شاھزادە كىيىمى كىيىپ ،ئالتۇن ئېفود بىلەن بېزەلگەن پادىشاھلىق تەختىدە ئولتۇرغانىدى .ئالتۇننىڭ ئۈستىدىكى ساپ ئالتۇن پارقىراپ تۇراتتى .پادىشاھنىڭ بېشىدىكى قىممەتلىك تاشلر بىلەن بىللە ،قىزىل ياقۇت ،زۇمرەت ۋە باشقا نەرسىلەر كۆزنى قاماشتۇراتتى . يۈسۈپ پادىشاھقا ھەيران قالدى. 43پادىشاھ ئولتۇرغان تەخت ئالتۇن-كۈمۈش ۋە ئانىكىس تاشلىرى بىلەن قاپلنغان بولۇپ ،يەتمىش پەلەمپەيسى بار ئىدى. 44مىسىر زېمىنىدا پادىشاھ بىلەن سۆزلىشىشكە كەلگەن ھەر بىر ئادەم ،پادىشاھنىڭ نەزىرىدە ھۆرمەتكە سازاۋەر بولغان پادىشاھنىڭ تەختىگە چىقىپ ،ئوتتۇز بىرىنچى پەلەمپەيگىچە چىقاتتى ،پادىشاھ ئوتتۇز ئالتىنچى پەلەمپەيگە چۈشۈپ ،پادىشاھ بىلەن سۆزلىشەتتى. 45ئەگەر ئۇ ئاددىي خەلقتىن بولسا ،ئۈچىنچى پەلەمپەيگە چىقاتتى ،پادىشاھ تۆتىنچى پەلەمپەيگە چۈشۈپ ،ئۇنىڭ بىلەن سۆزلىشەتتى ، ئۇلرنىڭ ئادىتى بويىچە ،يەتمىش تىلنىڭ ھەممىسىنى چۈشىنىدىغان ھەر قانداق ئادەم يەتمىش پەلەمپەيگە چىقىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا بارغۇچە سۆزلەيتتى. 46يەتمىشنى تاماملىيالمىغان ھەر قانداق ئادەم ،ئۆزى بىلىدىغان تىللرنىڭ سانى بويىچە دەرىجە كۆتۈردى. 47شۇ چاغلردا ،مىسىردا يەتمىش خىل تىلدا سۆزلىيەلەيدىغانلردىن باشقا ھېچكىم ئۇلرغا ھۆكۈمرانلىق قىلمايدىغان ئادەت بار ئىدى. 48يۈسۈپ پادىشاھنىڭ ئالدىغا كىرىپ ،يەرگە باش قويۇپ سەجدە قىلدى ۋە ئۈچىنچى پەلەمپەيگە چىقتى .پادىشاھ تۆتىنچى پەلەمپەيگە چىقىپ ،يۈسۈپ بىلەن سۆزلەشتى. 49پادىشاھ يۈسۈپكە« :مەن بىر چۈش كۆردڭم ،ئۇنى توغرا چۈشەندڭرىدىغان ئادەم يوق .بۈگۈن مىسىرنىڭ بارلىق سېھىرگەرلىرى ۋە دانىشمەنلىرىنى مېنىڭ ئالدىمغا كېلىشكە بۇيرۇدۇم .مەن چۈشۈمنى ئۇلرغا سۆزلەپ بەردىم ،لېكىن ھېچكىم ماڭا توغرا چۈشەندڭرڭپ بەرمىدى »،دېدى. 50بۇنىڭدىن كېيىن ،مەن بۈگۈن سېنىڭ دانا ئادەم ئىكەنلىكىڭنى ۋە ئاڭلىغان ھەر بىر چۈشۈڭنى توغرا چۈشەندڭرەلەيدىغانلىقىڭنى ئاڭلىدىم. 51يۈسۈپ پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :پىرئەۋن كۆرگەن چۈشلىرىنى سۆزلەپ بەرسۇن ،بۇ چۈشلەرنىڭ تەبىرى خۇداغا تەۋە ».دېدى . پادىشاھ يۈسۈپكە ئۆزىنىڭ چۈشلىرىنى ،يەنى سىگىر ۋە باشاق توغرىسىدىكى چۈشلىرىنى سۆزلەپ بەردى .پادىشاھ سۆزلىمىدى. 52يۈسۈپ پادىشاھنىڭ ئالدىدا خۇدانىڭ رھھىغا چۆمۈلۈپ ،پادىشاھنىڭ بېشىغا كېلىدىغان بارلىق ئىشلرنى بىلەتتى ،پادىشاھنىڭ چۈشىنىڭ توغرا مەنىسىنى بىلەتتى ۋە پادىشاھ بىلەن سۆزلەشتى. 53يۈسۈپ پادىشاھنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشتى .پادىشاھ قۇلق سېلىپ ،كۆڭلىنى چىڭ باغلپ ،يۈسۈپنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ئاڭلىدى . يۈسۈپ پادىشاھقا« :بۇلرنى ئىككى چۈش دەپ ئويلىماڭ ،چۈنكى بۇ پەقەت بىر چۈش ،چۈنكى خۇدا پادىشاھنىڭ چۈشىدە پۈتۈن زېمىندا نېمە قىلىشنى تاللىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بەردى ،چۈشىڭىزنىڭ توغرا تەبىرى مۇنداق: 54يەتتە سېمىز كال ۋە باشاق يەتتە يىلنى كۆرسىتىدۇ ،يەتتە ناچار كال ۋە باشاقمۇ يەتتە يىلنى كۆرسىتىدۇ .بۇ بىر چۈش. 55كېلىۋاتقان يەتتە يىلغا قاراڭلر ،پۈتۈن زېمىندا مول ھوسۇللۇق يىللر بولىدۇ ،ئۇنىڭدىن كېيىن يەتتە يىللىق قەھەتچىلىك كېلىدۇ ،بۇ قەھەتچىلىك ئىنتايىن قاتتىق بىر يىل بولىدۇ .زېمىندىكى بارلىق مول ھوسۇللۇق يىللر ئۇنتۇلۇپ كېتىدۇ ،قەھەتچىلىك بۇ زېمىندىكىلەرنى كۆيدڭرڭۋېتىدۇ. 56پادىشاھ بىر چۈش كۆردى ،شۇڭا بۇ چۈشنى پادىشاھمۇ تەكرارلىدى ،چۈنكى بۇ ئىش خۇدا تەرىپىدىن بېكىتىلگەن ،خۇدا ئۇنى تېزل ئەمەلگە ئاشۇرىدۇ. 82
ياشېر
57شۇڭا مەن ساڭا مەسلىھەت بېرىپ ،سېنىڭ ۋە بۇ يەردىكىلەرنىڭ جېنىنى ئاچارچىلىقنىڭ ئازابىدىن قۇتقۇزىمەن .سەن پۈتۈن پادىشاھلىقىڭدا ئىنتايىن ئەقىللىق ،دانا ،ھۆكۈمەتنىڭ بارلىق ئىشلىرىنى بىلىدىغان بىر ئادەمنى ئىزدەپ ،ئۇنى مىسىر زېمىنىغا باشلىق قىلىپ تەيىنلەيمەن. 58مىسىرغا تەيىنلىگەن ئادەمىڭىز ئۇنىڭ قول ئاستىغا ئەمەلدارلرنى تەيىنلىسۇن ،ئۇلر كېيىنكى مول ھوسۇل يىللىرىدىكى بارلىق ئاشلىقنى يىغىۋالسۇن ،ئاشلىقنى سىزنىڭ بەلگىلىگەن ئامبارلىرىڭىزغا ساقلىسۇن. 59ئۇلر بۇ ئاشلىقنى يەتتە يىللىق ئاچارچىلىق مەزگىلىدە ساقلپ قويسۇن ،شۇنداق قىلساڭلر ،ئۆزڭڭىز ،خەلقىڭىز ۋە پۈتۈن يۇرتىڭىز ئۈچۈن ئۇنى تاپاليسىز ،سىلەر ۋە يۇرتىڭىز ئاچارچىلىقتىن يوقىلىپ كەتمەيدۇ. 60بۇ يەردىكى بارلىق ئاھالىلەرگە بۇيرۇلسۇنكى ،ئۇلر يەتتە مول ھوسۇللۇق يىلدا ئۆز ئېتىزىدىن چىققان ھەر خىل يېمەكلىكلەرنى توپلپ ، ئۇنى ئۆز ئامبارلىرىغا سېلىپ قويسۇن ،شۇنداق قىلسا ئاچارچىلىق كۈنلىرىدە ئۇلر ئۈچۈن بۇ يېمەكلىكلەرنى تاپقىلى ۋە ئۇلر شۇ يېمەكلىكلەر بىلەن ياشىغىلى بولىدۇ. 61بۇ سىزنىڭ چۈشىڭىزنىڭ توغرا تەبىرى ،بۇ سىزنىڭ ۋە بارلىق قول ئاستىڭىزدىكىلەرنىڭ جېنىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن بېرىلگەن مەسلىھەت. 62پادىشاھ يۈسۈپكە جاۋاب بېرىپ« :كىم دەيدۇ ،كىم بىلىدۇ ،سېنىڭ سۆزلىرىڭنىڭ توغرىلىقىنى؟ »دېدى .ئۇ پادىشاھقا« :بۇ سېنىڭ مېنىڭ بارلىق سۆزلىرىمنىڭ راستلىقىنى ۋە مېنىڭ مەسلىھەتلىرىمنىڭ ساڭا پايدىلىق ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدىغان بىر بەلگە بولىدۇ »دېدى. 63مانا ،ئايالىڭىز بۈگۈن تۇغۇت ئالدىدا ئولتۇرۇۋاتىدۇ ،ئۇ سىزگە بىر ئوغۇل تۇغىدۇ ،سىز ئۇنىڭ بىلەن بىللە خۇشال بولىسىز .بالڭىز ئانا قورسىقىدىن چىققاندا ،ئىككى يىل ئىلگىرى تۇغۇلغان تۇنجى ئوغلىڭىز ئۆلۈپ كېتىدۇ ،سىز بۈگۈن تۇغۇلىدىغان بال بىلەن تەسەللى تاپىسىز. 64يۈسۈپ پادىشاھقا بۇ سۆزلەرنى ئېيتىپ بولغاندىن كېيىن ،پادىشاھقا تەزىم قىلىپ چىقىپ كەتتى .يۈسۈپ پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن چىقىپ كەتكەندىن كېيىن ،يۈسۈپنىڭ پادىشاھقا ئېيتقان ئالمەتلىرى شۇ كۈنى ئەمەلگە ئاشتى. 65شۇ كۈنى خانىش بىر ئوغۇل تۇغدى .پادىشاھ ئوغلى توغرىسىدىكى خۇش خەۋەرنى ئاڭلپ خۇشال بولدى .خەۋەرچى پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن چىقىپ كەتكەندە ،پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى پادىشاھنىڭ تۇنجى ئوغلىنىڭ يەردە ئۆلۈك ھالەتتە يېتىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 66پادىشاھنىڭ ئۆيىدە قاتتىق يىغلش ۋە شاۋقۇن-سۈرەن كۆتۈرڭلدى .پادىشاھ بۇنى ئاڭلپ« :ئۆيدە ئاڭلىغان قانداق شاۋقۇن-سۈرەن ۋە يىغلش ئاۋازى؟ »دېدى .ئۇلر پادىشاھقا تۇنجى ئوغلىنىڭ قازا قىلغانلىقىنى ئېيتتى .پادىشاھ يۈسۈپنىڭ ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنىڭ توغرا ئىكەنلىكىنى بىلدى .پادىشاھ يۈسۈپنىڭ دېگىنىدەك ،ئوغلى ئۈچۈن شۇ كۈنى تۇغۇلغان بال ئۇنىڭغا تەسەللى بەردى. 49باب1بۇ ئىشلردىن كېيىن ،پادىشاھ ئادەم ئەۋەتىپ ،بارلىق ئەمەلدارلىرى ،خىزمەتچىلىرىنى ،پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە ئاقسۆڭەكلىرىنى چاقىرتىپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. 2پادىشاھ ئۇلرغا« :سىلەر بۇ ئىبرانىي ئادەمنىڭ سۆزلىرىنى ۋە ئۇنىڭ ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى كۆرڭپ ،ئاڭلپ كەلدىڭلر ،ئەمما ئۇنىڭ سۆزلىرىنىڭ ھېچقايسىسى ئەمەلگە ئاشمىدى »،دېدى. 3سىلەر ئۇنىڭ چۈشنى توغرا چۈشەندڭرگەنلىكىنى بىلىسىلەر ،ئۇ چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ .شۇڭا ،ئەمدى مەسلىھەتلىشىڭلر ،نېمە قىلىدىغانلىقىڭلرنى ۋە بۇ زېمىننىڭ ئاچارچىلىقتىن قانداق قۇتۇلىدىغانلىقىنى بىلىڭلر. 4ھازىر ئىزدەپ كۆرڭڭ ،قەلبىدە دانالىق ۋە بىلىم بار ئۇنىڭغا ئوخشاش بىر ئادەم بارمۇ؟ مەن ئۇنى زېمىنغا باشلىق قىلىپ تەيىنلەيمەن. 5سىلەر ئىبرانىي ئادەمنىڭ بۇ ئارقىلىق زېمىننى ئاچارچىلىقتىن قۇتقۇزۇش توغرىسىدىكى نەسىھەتىنى ئاڭلىدىڭلر .مەن بىلىمەنكى ،زېمىن ئاچارچىلىقتىن پەقەت ماڭا مەسلىھەت بەرگەن ئىبرانىي ئادەمنىڭ مەسلىھەتى بىلەنل قۇتۇلىدۇ. 6ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :ئىبرانىيلرنىڭ بۇ ھەقتە بەرگەن مەسلىھەتلىرى ياخشى ئىكەن .ئەمدى ،پادىشاھىمىز ،پۈتۈن زېمىن سىزنىڭ قولىڭىزدا .نېمە ياخشى كۆرسىڭىز شۇنى قىلىڭ »،دېدى. 7سەن تاللىغان ،دانالىقىڭ بىلەن دانا ۋە دانالىقى بىلەن زېمىننى قۇتقۇزاليدىغان ئادەمنى پادىشاھ ئۆزىنىڭ قول ئاستىغا ئالىدۇ. 8پادىشاھ بارلىق ئەمەلدارلرغا مۇنداق دېدى :مەن ئويليمەنكى ،خۇدا ئىبرانىي ئادەمگە ئۇنىڭ سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئاشكارىلىغاندىن بۇيان ،پۈتۈن زېمىندا ئۇنىڭدىنمۇ ئەقىللىق ۋە دانا ئادەم يوق؛ ئەگەر بۇ سىلەرنىڭ نەزىرىڭلردا ياخشى بولسا ،مەن ئۇنى زېمىنغا باشلىق قىلىپ قويىمەن ،چۈنكى ئۇ زېمىننى ئۆزىنىڭ دانالىقى بىلەن قۇتقۇزىدۇ. 9بارلىق ئەمەلدارلر پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :لېكىن مىسىرنىڭ قانۇنلىرىدا يېزىلغان ،ھېچكىمنىڭ مىسىرغا ھۆكۈمرانلىق قىلىشى ياكى پادىشاھتىن كېيىن ئىككىنچى ئورۇندا تۇرۇشى ،پەقەت ئىنسانىيەتنىڭ بارلىق تىللىرىنى بىلىدىغان ئادەم بولۇشى كېرەك »،دېدى. 10ئەمدى پادىشاھىمىز ،قاراڭلر ،بۇ ئىبرانىي كىشى پەقەت ئىبرانىي تىلىدا سۆزلىيەلەيدۇ .ئۇنداقتا ئۇ قانداقمۇ بىزنىڭ تىلىمىزنى بىلمەيدىغان ، بىزگە ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغان ئىككىنچى دەرىجىلىك پادىشاھ بولليدۇ؟ 11ئەمدى ئۇنى چاقىرتىپ كېلىشىڭىزنى ،ئۇنىڭ سىزنىڭ ئالدىڭىزغا كېلىشىگە يول قويۇشىڭىزنى ۋە ئۇنى ھەممە ئىشتا سىناپ بېقىشىڭىزنى ۋە ئۆزىڭىز مۇۋاپىق دەپ قارىغان ئىشنى قىلىشىڭىزنى ئۆتۈنىمىز. 12پادىشاھ« :ئەتە شۇنداق بولىدۇ ،سىز ئېيتقان سۆزلەر توغرا »،دېدى .شۇ كۈنى بارلىق ئەمەلدارلر پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى. 13شۇ كېچىسى پەرۋەردىگار ئۆزىنىڭ خىزمەتكار پەرىشتىلىرىنىڭ بىرىنى ئەۋەتتى .ئۇ مىسىر زېمىنىغا ،يۈسۈپنىڭ يېنىغا كەلدى . پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى يۈسۈپنىڭ ئۈستىدە تۇراتتى .يۈسۈپ كېچىسى خوجايىنىنىڭ ئۆيىدە ،زىنداندا ياتقان ئىدى .چۈنكى خوجايىنى ئايالى سەۋەبىدىن ئۇنى زىندانغا قايتۇرۇپ قويغان ئىدى. 14پەرىشتە ئۇنى ئۇيقۇسىدىن ئويغاتتى ،يۈسۈپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،پۇتىغا دەسسەپ تۇردى ،پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئۇنىڭ قارشى تەرىپىدە تۇراتتى .پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى يۈسۈپ بىلەن سۆزلىشىپ ،شۇ كېچىسى يۈسۈپكە ئىنساننىڭ بارلىق تىللىرىنى ئۆگەتتى . يۈسۈپ ئۇنىڭ ئىسمىنى يەھوسېف دەپ قويدى. 83
ياشېر
15پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ كەتتى .يۈسۈپ قايتىپ كېلىپ كارىۋىتىدا ياتتى .يۈسۈپ كۆرگەن ۋەھىيسىگە ھەيران قالدى. 16ئەتىگەندە پادىشاھ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە خىزمەتچىلىرىنى چاقىرتىپ كەلدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇردى . پادىشاھ يۈسۈپنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى يۈسۈپنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 17پادىشاھ چىقىپ تەختنىڭ پەلەمپەيلىرىگە چىقتى .يۈسۈپ پادىشاھ بىلەن ھەر خىل تىللردا سۆزلەشتى .يۈسۈپ پادىشاھنىڭ ئالدىغا چىقىپ ، پادىشاھ بىلەن سۆزلەشتى ،پادىشاھ يەتمىشىنچى پەلەمپەيدە پادىشاھنىڭ ئالدىغا يېتىپ كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 18پادىشاھ يۈسۈپ ئۈچۈن ئىنتايىن خۇشال بولدى .پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى يۈسۈپنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،پادىشاھ بىلەن بىرلىكتە ئىنتايىن خۇشال بولدى. 19پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلرنىڭ نەزىرىدە ،يۈسۈپنى پۈتۈن مىسىر زېمىنىغا پادىشاھتىن كېيىن ئىككىنچى ئورۇنغا تەيىنلەش ياخشى ئىش بولدى . پادىشاھ يۈسۈپكە: 20سەن ماڭا مىسىر زېمىنىغا بىر دانا ئادەمنى تەيىنلەشنى مەسلىھەت بەردىڭ ،ئۇنىڭ دانالىقى بىلەن مىسىر زېمىنىنى ئاچارچىلىقتىن قۇتقۇزۇۋالىمەن .شۇڭا ،خۇدا بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ساڭا ۋە سېنىڭ ئېيتقانلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى ساڭا بىلدڭرگەندىن كېيىن ،پۈتۈن مەملىكەتتە ساڭا ئوخشاش ئەقىللىق ۋە دانا ئادەم يوق. 21سېنىڭ ئىسمىڭ ئەمدى يۈسۈپ ئەمەس ،بەلكى زافنات پانېياھ بولىدۇ .سەن مەندىن كېيىن ئىككىنچى ئورۇندا تۇرىسەن ،سېنىڭ سۆزڭڭگە ئاساسەن مېنىڭ ھۆكۈمرانلىقىمنىڭ بارلىق ئىشلىرى باشقۇرۇلىدۇ ،خەلقىم سېنىڭ سۆزڭڭ بىلەن چىقىپ-كىرىيدۇ. 22سىزنىڭ قول ئاستىڭىزدىكى خىزمەتچىلىرىم ۋە ئەمەلدارلىرىم ئايلىق مائاشىنى ئالىدۇ ،پۈتكۈل مەملىكەت خەلقى سىزگە باش ئېگىپ سەجدە قىلىدۇ ،پەقەت مەن تەختىمدە سىزدىن ئۈستۈن تۇرىمەن. 23پادىشاھ قولىدىكى ئۈزڭكىنى چىقىرىپ ،يۈسۈپنىڭ قولىغا قويدى .پادىشاھ يۈسۈپكە شاھزادە كىيىمى كىيدڭرڭپ ،بېشىغا ئالتۇن تاج كىيدڭرڭپ ،بوينىغا ئالتۇن زەنجىر تاقىدى. 24پادىشاھ خىزمەتچىلىرىگە بۇيرۇق قىلدى ،ئۇلر ئۇنى پادىشاھنىڭ ئىككىنچى ھارۋىسىغا ئولتۇرغۇزدى ،ئۇ پادىشاھنىڭ ھارۋىسىنىڭ قارشى تەرىپىگە ماڭدى .پادىشاھ ئۇنى پادىشاھنىڭ ئاتلىرىدىن بىرى بولغان چوڭ ۋە كۈچلۈك بىر ئاتقا مىندڭرڭپ ،مىسىر زېمىنىنىڭ كوچىلىرىدا ئېلىپ يۈرڭشكە بۇيرۇدى. 25پادىشاھ يۈسۈپ بىلەن بىللە داپ ،چىرۋا ۋە باشقا چالغۇ چالغۇچىلرنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ چىقىشقا بۇيرۇدى ،مىڭ داپ ،مىڭ مېكولوت ۋە مىڭ نېبالىم ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ماڭدى. 26قوللىرىدا يالتىراپ تۇرغان قىلىچلىرى بار بەش مىڭ ئادەم يۈسۈپنىڭ ئالدىدا ماڭدى ۋە ئويۇن قويدى .پادىشاھنىڭ داڭلىق كىشىلىرىدىن يىگىرمە مىڭ ئادەم ئالتۇن بىلەن قاپلنغان تېرىدىن ياسالغان بەلۋاغ باغلپ ،يۈسۈپنىڭ ئوڭ تەرىپىدە ،يىگىرمە مىڭ ئادەم سول تەرىپىدە ماڭدى .بارلىق ئاياللر ۋە قىزلر ئۆگزىلەرگە چىقىپ ياكى كوچىلردا تۇرۇپ ،يۈسۈپكە خۇشاللىق قىلىپ ،يۈسۈپنىڭ قىياپىتى ۋە گۈزەللىكىگە تىكىلىپ قارىدى. 27پادىشاھنىڭ ئادەملىرى پادىشاھنىڭ ئالدى-كەينىدە مېڭىپ ،يولغا خۇشبۇي ،كاسسىيە ۋە ھەر خىل خۇشبۇيلرنى چېچىپ ،يول بويىغا مۇررە ۋە ئالوي چېچىپ ،يىگىرمە ئادەم پادىشاھنىڭ ئالدىدا پۈتۈن مەملىكەت بويىچە يۇقىرى ئاۋازدا بۇ سۆزلەرنى جاكارلىدى: 28پادىشاھ ئۆزىنىڭ ئىككىنچى باشلىقى قىلىپ تاللىغان بۇ ئادەمنى كۆردڭڭىزمۇ؟ بارلىق ھۆكۈمەت ئىشلىرىنى ئۇ باشقۇرىدۇ ،ئۇنىڭ بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلغان ياكى ئۇنىڭ ئالدىدا يەرگە باش ئەگمىگەن ئادەم پادىشاھقا ۋە ئۇنىڭ ئىككىنچى باشلىقىغا قارشى چىققانلىقى ئۈچۈن ئۆلىدۇ. 29جارچىلر جاكارلشنى توختاتقاندىن كېيىن ،مىسىر خەلقىنىڭ ھەممىسى يۈسۈپنىڭ ئالدىدا يەرگە باش قويۇپ« :پادىشاھ ھايات بولسۇن ، ئۇنىڭ ئىككىنچىسىمۇ ھايات بولسۇن »!دېدى .مىسىر خەلقىنىڭ ھەممىسى يول بويىدا باش ئەگدى .جارچىلر ئۇلرغا يېقىنلشقاندا ،ئۇلر باش ئەگدى ۋە يۈسۈپنىڭ ئالدىدا ھەر خىل داپ ،مېكول ۋە نېبال چېلىپ خۇشال بولدى. 30يۈسۈپ ئات ئۈستىدە ئولتۇرۇپ ،كۆزلىرىنى ئاسمانغا تىكتى ۋە ۋارقىرىدى« :ئۇ كەمبەغەلرنى تۇپراقتىن كۆتۈرىدۇ ،مىسكىنلەرنى قۇملۇقتىن كۆتۈرىدۇ .ئى قۇدرەتلىك پەرۋەردىگار ،ساڭا ئىشەنگەن ئادەم بەختلىكتۇر». 31يۈسۈپ پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى ۋە ئەمەلدارلىرى بىلەن بىرلىكتە مىسىر زېمىنىنى ئايلىنىپ چىقتى .ئۇلر پادىشاھقا پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى ۋە پادىشاھنىڭ بارلىق خەزىنىلىرىنى كۆرسەتتى. 32يۈسۈپ شۇ كۈنى قايتىپ كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا باردى .پادىشاھ يۈسۈپكە مىسىر زېمىنىدا بىر پارچە يەر ،بىر پارچە ئېتىز ۋە ئۈزڭمزارلىق بەردى .پادىشاھ يۈسۈپكە ئۈچ مىڭ تالنت كۈمۈش ،بىر مىڭ تالنت ئالتۇن ،ئانىكىس تاشلىرى ،بېدېلىي ۋە نۇرغۇن سوۋغاتلرنى بەردى. 33ئەتىسى كۈنى پادىشاھ پۈتۈن مىسىر خەلقىگە يۈسۈپكە سوۋغات ۋە سوۋغاتلرنى ئېلىپ كېلىشنى ،پادىشاھنىڭ بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلغانلرنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى ئادا قىلىشنى بۇيرۇدى .ئۇلر شەھەرنىڭ كوچىسىغا بىر سەجدىگاھ ياساپ ،كىيىم-كېچەكلەرنى ئۇ يەرگە يېيىۋەتتى .يۈسۈپكە بىرەر نەرسە ئېلىپ كەلگەنلەر ئۇنى سەجدىگاھقا قويدى. 34مىسىر خەلقىنىڭ ھەممىسى بۇ يەرگە ئالتۇن سىرغا ،يەنە بىرىگە ئالتۇن سىرغا ،يەنە بىرىگە ئۈزڭك ،سىرغا ،ئالتۇن ۋە كۈمۈشتىن ياسالغان ھەر خىل قاچا-قۇچىلر ،ئانىكىس تاشلىرى ۋە بېدېللىي تاشلىرىنى قويۇپ ،ھەر كىم ئۆزىگە تەۋە نەرسىدىن ئىئانە قىلدى. 35يۈسۈپ بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ ،ئۆزىنىڭ خەزىنىسىگە قويدى .پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە ئاقسۆڭەكلىرى يۈسۈپنى ھۆرمەتلەپ ،پادىشاھ ئۇنى ئىككىنچى ئورۇنغا تاللىغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇنىڭغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى بەردى. 36پادىشاھ ئون شەھىرىنىڭ رھھانىيسى ئاخىرامنىڭ ئوغلى پوتىفېرانى چاقىرتىپ ،ئۇنىڭ كىچىك قىزى ئوسناتنى يۈسۈپكە خوتۇنلۇققا بەردى. 37قىز ناھايىتى چىرايلىق ،ئەرلەر بىلمەيدىغان پاك قىز ئىدى .يۈسۈپ ئۇنى خوتۇنلۇققا ئالدى .پادىشاھ يۈسۈپكە« :مەن فىرئەۋن ،سەندىن باشقا ھېچكىم مىسىر زېمىنىدا مېنىڭ خەلقىمنى باشقۇرۇش ئۈچۈن قولىنى ياكى پۇتىنى كۆتۈرڭشكە جۈرئەت قىللمايدۇ »دېدى. 84
ياشېر
38يۈسۈپ پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىغا كىرگەندە ئوتتۇز ياشتا ئىدى .يۈسۈپ پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن چىقىپ ،مىسىردىكى ئىككىنچى پادىشاھ بولدى. 39پادىشاھ يۈسۈپكە ئۆيدە خىزمەت قىلىش ئۈچۈن يۈز خىزمەتچى بەردى .يۈسۈپ يەنە نۇرغۇن خىزمەتچى ئەۋەتىپ سېتىۋالدى ،ئۇلر يۈسۈپنىڭ ئۆيىدە قالدى. 40يۈسۈپ پادىشاھ ئوردىسىنىڭ ئالدى تەرىپىگە پادىشاھلرنىڭ ئۆيلىرىگە ئوخشاش ناھايىتى كاتتا بىر ئۆي سالدى ۋە ئۆيدە چوڭ بىر ئىبادەتخانا سالدى ،بۇ ئىبادەتخانا كۆرڭنۈشى ناھايىتى گۈزەل ۋە ئۆزى تۇرىدىغان جايغا ماس كېلىدۇ .يۈسۈپ ئۆيىنى ئۈچ يىل سالدى. 41يۈسۈپ ئۆزىگە مول ئالتۇن-كۈمۈشتىن ناھايىتى نەپىس بىر تەخت ياساپ ،ئۇنى ئاق تاش ۋە بېدېلىي بىلەن قاپلىدى ،ئۈستىگە پۈتۈن مىسىر زېمىنىنىڭ ۋە پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى سۇ بىلەن ئاقىدىغان مىسىر دەرياسىنىڭ سۈرىتىنى ياسىدى .يۈسۈپ ئۆيىدە تەختىدە خاتىرجەم ئولتۇردى ،پەرۋەردىگار يۈسۈپنىڭ دانالىقىنى ئاشۇردى. 42مىسىر خەلقى ،پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى ۋە ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرى يۈسۈپنى ئىنتايىن ياخشى كۆرەتتى ،چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگاردىن يۈسۈپكە كەلگەنىدى. 43يۈسۈپنىڭ ئۇرۇش قىلىدىغان قوشۇنىنىڭ سانى قىرىق مىڭ ئالتە يۈز بولۇپ ،پادىشاھ بىلەن يۈسۈپكە دڭشمەنگە قارشى تۇرۇشتا قورال كۆتۈرڭپ ياردەم بېرەلەيدىغان ئىدى .بۇنىڭدىن باشقا پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى ،خىزمەتچىلىرى ۋە مىسىر ئاھالىسىمۇ سان-ساناقسىز ئىدى. 44يۈسۈپ باتۇر ئەسكەرلىرىگە ۋە بارلىق قوشۇنىغا قالقان ،نەيزە ،دھپپا ،سېتى ۋە سالغا ئېتىشقا ئىشلىتىلىدىغان تاشلرنى بەردى. 50باب1شۇ چاغدا تارشىش ئەۋلدلىرى ئىسمائىل ئەۋلدلىرىغا قارشى چىقىپ ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى .تارشىش ئەۋلدلىرى ئىسمائىل ئەۋلدلىرىنى ئۇزۇن مەزگىل بۇزدى. 2ئۇ چاغلردا ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرى ئاز بولۇپ ،تارشىش ئەۋلدلىرىنى مەغلۇپ قىللماي ،قاتتىق زۇلۇمغا ئۇچرىغانىدى. 3ئىسمائىل قەبىلىسىنىڭ قېرىلىرى مىسىر پادىشاھىغا بىر پارچە خەت ئەۋەتىپ« :بىز ئۇزۇن يىللردىن بېرى تارشىش ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىشىمىز ئۈچۈن ،خىزمەتكارلىرىڭىزغا قوماندان ۋە قوشۇنلىرىڭىزنى ئەۋەتىڭ ،ئۇلر بىزگە ياردەم قىلسۇن »دېدى. 4پادىشاھ يۈسۈپنى پادىشاھ ئوردىسىدىكى كۈچلۈك ئەسكەرلەر ۋە لەشكەرلەر بىلەن بىللە ئەۋەتتى. 5ئۇلر تارشىش ئەۋلدلىرىغا قارشى تۇرۇش ئۈچۈن ئىسمائىل ئەۋلدلىرىغا ياردەم بېرىش ئۈچۈن ھاۋىل زېمىنىغا باردى .ئىسمائىل ئەۋلدلىرى تارشىش ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .يۈسۈپ تارشىشلىقلرنى مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇلرنىڭ پۈتۈن زېمىنىنى بويسۇندۇردى . ئىسمائىل ئەۋلدلىرى بۈگۈنگىچە شۇ يەردە ياشاۋاتىدۇ. 6تارشىش زېمىنى بېسىۋېلىنغاندا ،بارلىق تارشىشلىقلر قېچىپ ،ئۆز قېرىنداشلىرى بولغان ياۋان ئەۋلدلىرىنىڭ چېگرىسىغا كەلدى .يۈسۈپ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرى ۋە قوشۇنلىرى بىلەن مىسىرغا قايتىپ كەلدى ،ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى يوقاپ كەتمىدى. 7يۈسۈپ مىسىرغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان ئىككىنچى يىلى ،يەنى يىل ئۆزگىرىشىدە ،پەرۋەردىگار يۈسۈپنىڭ دېگىنى بويىچە يەتتە يىل پۈتۈن زېمىنغا مول ھوسۇل بەردى .پەرۋەردىگار شۇ كۈنلەردە يەتتە يىل يەر يۈزىدىكى بارلىق مەھسۇلتلرغا بەرىكەت بەردى .ئۇلر يېدى ۋە تويدى. 8شۇ چاغدا يۈسۈپنىڭ قول ئاستىدا ئەمەلدارلر بار ئىدى .ئۇلر مول ھوسۇل يىللىرىدىكى بارلىق ئاشلىقنى يىغىۋېلىپ ،يىل بويى ئاشلىق ئۈيۈپ ،يۈسۈپنىڭ خەزىنىسىگە قوياتتى. 9ئۇلر ئاشلىقنى يىغقاندا ،يۈسۈپ ئۇلرغا ئاشلىقنىڭ بۇزۇلۇپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن ،باشاقلرغا ئاشلىق ئېلىپ كېلىشنى ۋە يەرنىڭ تۇپراقلىرىدىن ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى. 10يۈسۈپ بۇ يىلقى پىلن بويىچە ئىش قىلىپ ،دېڭىز قۇمىغا ئوخشاش مول ئاشلىق توپلىدى .چۈنكى ئۇنىڭ زاپىسى ناھايىتى كۆپ بولۇپ ، ساناپ تۈگىتەلمەيتتى. 11مىسىردىكى بارلىق ئاھالىلەر يەتتە مول ھوسۇللۇق يىل ئىچىدە ئۆزلىرىنىڭ ئامبارلىرىغا ھەر خىل ئاشلىقلرنى مول-مول يىغدى ،لېكىن ئۇلر يۈسۈپ قىلغاندەك قىلمىدى. 12يۈسۈپ ۋە مىسىرلىقلر يەتتە يىللىق مول ھوسۇللۇق مەزگىلدە توپلىغان بارلىق ئاشلىقلرنى يەتتە يىللىق قەھەتچىلىككە تەييارلپ ،پۈتۈن زېمىننى قامداپ قويدى. 13مىسىرلىقلر ئاچارچىلىق مەزگىلىدە ھەر بىرىنىڭ ئامبارلىرىنى ۋە يوشۇرۇنغان جايلىرىنى ئاشلىق بىلەن تولدۇرۇپ ،تۇرمۇشىنى قامداپ قويدى. 14يۈسۈپ يىغقان ئاشلىقنىڭ ھەممىسىنى مىسىرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىگە قويدى ،ئامبارلرنىڭ ھەممىسىنى تاقاپ ،ئۇلرنىڭ ئۈستىگە قاراۋۇللرنى قويدى. 15يۈسۈپنىڭ ئايالى ،پوتىفېرانىڭ قىزى ئوسنات ئۇنىڭغا ئىككى ئوغۇل تۇغۇپ بەردى ،بىرى ماناسسە ،يەنە بىرى ئەفرايىم ئىدى .يۈسۈپ ئۇلرنى تۇغقاندا ئوتتۇز تۆت ياشتا ئىدى. 16بالىلر چوڭ بولۇپ ،ئۇنىڭ يوللىرى ۋە كۆرسەتمىلىرى بويىچە ماڭدى .ئۇلر ئاتىسىنىڭ ئۆگەتكەن يولىدىن ئوڭغا ياكى سولغا يانمىدى. 17پەرۋەردىگار بۇ بالىلر بىلەن بىللە ئىدى .ئۇلر چوڭ بولۇپ ،بارلىق دانالىق ۋە ھۆكۈمەت ئىشلىرىدا ئەقىل-پاراسەت ۋە ماھارەتكە ئىگە بولدى .پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە مىسىر ئاھالىسىدىكى چوڭلىرى بۇ بالىلرنى ھۆرمەتلىدى .ئۇلر پادىشاھنىڭ ئەۋلدلىرى ئارىسىدا چوڭ بولدى. 18يۈسۈپ ئېيتقاندەك ،زېمىندا يەتتە يىللىق مول ھوسۇللۇق يىل ئاخىرلشتى .ئۇنىڭدىن كېيىن يەتتە يىللىق قەھەتچىلىك كەلدى .زېمىندا قەھەتچىلىك داۋاملشتى. 85
ياشېر
19مىسىر خەلقى مىسىر زېمىنىدا ئاچارچىلىقنىڭ باشلنغانلىقىنى كۆردى .ئاچارچىلىق ئۇلرنى قاپلىغانلىقتىن ،مىسىر خەلقى ئاشلىق ئامبىرىنى ئاچتى. 20ئۇلر ئامباردىكى بارلىق يېمەكلىكلەرنىڭ قۇرت-قۇرتقا تولغانلىقىنى ،يېيىشكە بولمايدىغانلىقىنى بايقىدى .پۈتۈن مەملىكەتتە ئاچارچىلىق يۈز بەردى .مىسىردىكى بارلىق ئاھالىلەر پادىشاھنىڭ ئالدىدا يىغلىدى ،چۈنكى ئاچارچىلىق ئۇلرنىڭ بېشىغا ئېغىر كەلگەنىدى. 21ئۇلر پادىشاھقا« :قۇللىرىڭىزغا يېمەكلىك بېرىڭ ،نېمىشقا بىز ۋە بالىلىرىمىز سىزنىڭ كۆز ئالدىڭىزدا ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كېتىمىز؟ »دېدى. 22پادىشاھ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :نېمىشقا ماڭا پەرياد قىلىۋاتىسىلەر؟ يۈسۈپ يەتتە يىللىق مول ھوسۇللۇق مەزگىلدە ئاچارچىلىق يىللىرى ئۈچۈن ئاشلىقنى زاپاس ساقلشنى بۇيرۇمىغانمۇ؟ نېمىشقا ئۇنىڭ گېپىگە قۇلق سالمىدىڭلر؟ »دېدى. 23مىسىر خەلقى پادىشاھقا جاۋابەن« :ئەي تەقسىر ،ھايات ۋاقتىڭىزدا قەسەمكى ،خىزمەتكارلىرىڭىز يۈسۈپنىڭ بۇيرۇقىنىڭ ھەممىسىنى قىلدى .يەتتە يىللىق مول ھوسۇللۇق مەزگىلدە خىزمەتكارلىرىڭىز ئېتىزلىرىدىن چىققان بارلىق ھوسۇلنى يىغىۋېلىپ ،بۈگۈنگىچە ئامبارغا قويدى ».دېدى. 24ئاچارچىلىق قۇللىرىڭىزنىڭ بېشىغا كەلگەندە ،بىز ئامبارلىرىمىزنى ئاچتۇق ،مانا بۇ يەردە بارلىق مەھسۇلتلىرىمىز زىيانداش ھاشاراتلر بىلەن تولغان بولۇپ ،يېيىشكە يارىمىغان ئىدى. 25پادىشاھ مىسىر خەلقىنىڭ بېشىغا كەلگەن بارلىق ئىشلرنى ئاڭلپ ،ئاچارچىلىقتىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى ۋە قاتتىق قورقۇپ كەتتى . پادىشاھ مىسىر خەلقىگە جاۋابەن« :بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسى سىلەرگە يۈز بەرگەندىن كېيىن ،يۈسۈپنىڭ يېنىغا بېرىڭلر ،ئۇ سىلەرگە نېمە دېسە شۇنى قىلىڭلر ،ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا خىلپلىق قىلماڭلر »دېدى. 26مىسىر خەلقى يۈسۈپنىڭ يېنىغا بېرىپ« :بىزگە يېمەكلىك بەرسىڭىز ،نېمىشقا سىزنىڭ ئالدىڭىزدا ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كېتىمىز؟ »دېدى .بىز يەتتە يىل ئىچىدە سىزنىڭ بۇيرۇقىڭىز بويىچە ھوسۇل يىغىۋېلىپ ،زاپاس ساقلىدۇق ،شۇڭا بۇ بىزنىڭ بېشىمىزغا كەلدى. 27يۈسۈپ مىسىر خەلقىنىڭ سۆزلىرىنى ۋە ئۇلرغا يۈز بەرگەن ئىشلرنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،بارلىق مەھسۇلتلىرىنى ئامبارلىرىنى ئېچىپ ، مىسىر خەلقىگە ساتتى. 28ئاچارچىلىق پۈتۈن مەملىكەتنى قاپلىدى .ئاچارچىلىق ھەممە يەردە يۈز بەردى .لېكىن مىسىر زېمىنىدا سېتىلىدىغان مەھسۇلتلر بار ئىدى. 29مىسىرنىڭ بارلىق ئاھالىسى ئاشلىق سېتىۋېلىش ئۈچۈن يۈسۈپنىڭ يېنىغا كەلدى .چۈنكى ئاچارچىلىق ئۇلرنى قاتتىق قاپلپ ،ئاشلىقلىرىنىڭ ھەممىسى بۇزۇپ تاشلنغانىدى .يۈسۈپ ئاشلىقنى ھەر كۈنى مىسىرنىڭ بارلىق خەلقىگە ساتاتتى. 30كەنئان زېمىنىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ،فىلىستىيەلىكلەر ،ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكىلەر ،شەرقتىكى خەلقلەر ۋە يىراق-يېقىن شەھەرلەردىكى بارلىق كىشىلەر مىسىردا ئاشلىق بارلىقىنى ئاڭلپ ،ئاشلىق سېتىۋېلىش ئۈچۈن مىسىرغا كەلدى ،چۈنكى ئاچارچىلىق ئۇلرنى قاتتىق قاپلىدى. 31يۈسۈپ ئاشلىق ئامبارلىرىنى ئېچىپ ،ئۇلرغا قاراۋۇللرنى قويدى .ئۇلر ھەر كۈنى كېلىپ-كېتىپ تۇرغانلرنىڭ ھەممىسىگە ئاشلىق ساتاتتى. 32يۈسۈپ قېرىنداشلىرىنىڭمۇ مىسىرغا ئاشلىق سېتىۋېلىش ئۈچۈن كېلىدىغانلىقىنى بىلدى ،چۈنكى پۈتۈن يەر يۈزىدە ئاچارچىلىق يۈز بېرىۋاتاتتى .شۇڭا يۈسۈپ پۈتۈن خەلقىگە بۇ ئىشنى پۈتۈن مىسىر زېمىنىدا تارقىتىشنى بۇيرۇدى. 33پادىشاھ ،ئۇنىڭ ئىككىنچى باشلىقى ۋە ئۇلرنىڭ كاتتىلىرى مىسىردىن ئاشلىق سېتىۋالماقچى بولغان ھەر قانداق ئادەم خىزمەتچىلىرىنى مىسىرغا ئەمەس ،بەلكى ئوغۇللىرىنى ئەۋەتىشىنى ،شۇنداقل مىسىردىن ئاشلىق سېتىۋېلىپ كەلگەن ھەر قانداق مىسىرلىق ياكى كەنئانلىقنىڭ پۈتۈن مەملىكەتكە ئاشلىق ساتسا ،ئۇ ئۆلىدۇ ،چۈنكى ھېچكىم ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ تۇرمۇشىنى قامدىيالمايدۇ. 34ئىككى ياكى ئۈچ ھايۋاننى يېتەكلىگەن ئادەم ئۆلىدۇ ،چۈنكى ئادەم پەقەت ئۆزىنىڭ ھايۋانىنى يېتەكلەيدۇ. 35يۈسۈپ مىسىر دەرۋازىسىغا قاراۋۇللرنى قويۇپ ،ئۇلرغا« :كىمكى ئاشلىق سېتىۋالغىلى كەلسە ،ئۆزىنىڭ ئىسمى ،ئاتىسىنىڭ ئىسمى ۋە ئاتىسىنىڭ ئاتىسىنىڭ ئىسمى يېزىلمىغۇچە ،كۈندڭزى نېمە يېزىلسا ،كەچتە ماڭا ئۇلرنىڭ ئىسمىنى ئەۋەتىپ بېرىڭلر ،مەن ئۇلرنىڭ ئىسىملىرىنى بىلىۋالي »،دەپ بۇيرۇق قىلدى. 36يۈسۈپ مىسىر زېمىنىنىڭ ھەممە يېرىگە ئەمەلدارلرنى قويۇپ ،ئۇلرغا بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى قىلىشقا بۇيرۇدى. 37يۈسۈپ بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى قىلىپ ،قېرىنداشلىرىنىڭ قاچان مىسىرغا ئاشلىق سېتىۋېلىشقا كېلىدىغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن بۇ قانۇنلرنى چىقاردى .يۈسۈپنىڭ خەلقى يۈسۈپنىڭ بۇيرۇقى بويىچە بۇ قانۇنلرنى مىسىردا ھەر كۈنى جاكارلىدى. 38شەرق ۋە غەربتىكى ۋە پۈتۈن يەر يۈزىدىكى بارلىق خەلق يۈسۈپنىڭ مىسىردا يولغا قويغان قانۇن-تۈزڭملىرىنى ئاڭلىدى .زېمىننىڭ ئەڭ يىراق جايلىرىدىكى خەلقلەر كۈنسېرى مىسىرغا كېلىپ ،ئاشلىق سېتىۋېلىپ ،ئاندىن كېتىپ قالدى. 39مىسىرنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى يۈسۈپنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .مىسىرغا ئاشلىق سېتىۋالغىلى كەلگەنلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ دەرۋازىۋەنلىرى ئۆزلىرىنىڭ ئىسىملىرىنى ۋە ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئىسىملىرىنى يېزىپ ،ھەر كۈنى كەچتە يۈسۈپنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلەتتى. 51باب1كېيىن ياقۇپ مىسىردا ئاشلىق بارلىقىنى ئاڭلپ ،ئوغۇللىرىنى مىسىرغا ئاشلىق سېتىۋېلىشقا چاقىردى ،چۈنكى ئۇلردىمۇ ئاچارچىلىق يۈز بەرگەنىدى. 2مىسىردا ئاشلىق بارلىقىنى ،يەر يۈزىدىكى بارلىق خەلقنىڭ ئۇ يەرگە ئاشلىق سېتىۋېلىشقا بارىدىغانلىقىنى ئاڭلىدىم .ئەمدى پۈتۈن يەر يۈزىدىكىلەرنىڭ ئالدىدا ئۆزڭڭلرنى رازى قىلىپ كۆرسىتىسىلەرمۇ؟ سىلەرمۇ مىسىرغا بېرىپ ،ئۇ يەرگە كەلگەنلەرنىڭ ئارىسىدىن بىزگە ئازراق ئاشلىق سېتىۋېلىڭلر ،شۇنداق قىلساق ئۆلۈپ قالمايمىز. 3ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسىنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،مىسىرغا بېرىپ ،باشقا كىشىلەر بىلەن بىللە ئاشلىق سېتىۋالدى. 4ئاتىسى ياقۇپ ئۇلرغا« :شەھەرگە كىرگەندە ،يەرلىك ئاھالىلەرنىڭ كۆپلۈكىدىن قورقۇپ ،بىرل دەرۋازىدىن كىرمەڭلر »،دەپ بۇيرۇدى. 86
ياشېر
5ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مىسىرغا باردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .ياقۇپ بىنيامىننى ئەۋەتمىدى ،چۈنكى ئۇ : «يولدا ئاكىسىغا ئوخشاش بىرەر ئىش يۈز بېرىشى مۇمكىن »دەپ ئويلىدى .شۇنىڭ بىلەن ياقۇپنىڭ ئون ئوغلى مىسىرغا باردى. 6ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يولدا كېتىۋاتقاندا ،يۈسۈپكە قىلغانلىرىغا پۇشايمان قىلىپ ،بىر-بىرىگە« :بىز ئىنىمىز يۈسۈپنىڭ مىسىرغا كەتكەنلىكىنى بىلىمىز ،ئەمدى ئۇنى قەيەرگە بارساق شۇ يەردىن ئىزدەيمىز ،ئەگەر ئۇنى تاپالىساق ،خوجايىنىدىن پۇل ئېلىپ ،ئەگەر تاپالمىساق ،زھرلۇق بىلەن ئۆلتۈرڭپ ،ئۇنىڭ ئۈچۈن ئۆلۈپ كېتىمىز »دېدى. 7ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ ئىشقا قوشۇلدى ۋە يۈسۈپنى خوجايىنىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئۇنى قولليدىغانلىقىنى بىلدڭردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مىسىرغا باردى .ئۇلر مىسىرغا يېقىنلشقاندا بىر-بىرىدىن ئايرىلىپ ،مىسىرنىڭ ئون دەرۋازىسىدىن ئۆتتى .دەرۋازىۋەنلەر شۇ كۈنى ئۇلرنىڭ ئىسىملىرىنى يېزىپ ،كەچتە يۈسۈپكە ئېلىپ كەلدى. 8يۈسۈپ شەھەر دەرۋازىۋەنلىرىنىڭ قولىدىكى ئىسىملرنى ئوقۇدى ،ئۇ قېرىنداشلىرىنىڭ شەھەرنىڭ ئون دەرۋازىسىدىن كىرگەنلىكىنى بايقىدى .شۇ چاغدا يۈسۈپ بۇ ئىشنى پۈتۈن مىسىر زېمىنىدا جاكارلشنى بۇيرۇدى. 9ئامبار قاراۋۇللىرىنىڭ ھەممىسى چىقىپ كېتىڭلر ،بارلىق ئاشلىق ئامبارلىرىنى تاقاپ ،پەقەت بىرنىل ئېچىڭ ،كەلگەنلەر ئۇنىڭدىن سېتىۋالسۇن. 10يۈسۈپنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى شۇ چاغدا شۇنداق قىلدى ،ئۇلر بارلىق ئامبارلرنى تاقاپ ،پەقەت بىرنىل ئوچۇق قويدى. 11يۈسۈپ ئامبار باشقۇرغۇچىسىغا ئاكىلىرىنىڭ ئىسىملىرىنى يېزىپ بەردى ۋە ئۇنىڭغا« :كىمكى ساڭا ئاشلىق سېتىۋالغىلى كەلسە ،ئۇنىڭ ئىسمىنى سوراپ باق ،بۇنداق ئىسىمدىكى كىشىلەر سېنىڭ ئالدىڭغا كەلسە ،ئۇلرنى ئېلىپ ئەۋەت ،ئۇلر شۇنداق قىلدى »دېدى. 12ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى شەھەرگە كىرىپ ،ئۆزلىرىگە ئاشلىق سېتىۋېلىشتىن بۇرۇن ،يۈسۈپنى ئىزدەپ شەھەردە بىرلەشتى. 13ئۇلر پاھىشە ئاياللرنىڭ سېپىلىغا بېرىپ ،يۈسۈپنى پاھىشە ئاياللرنىڭ سېپىلىدىن ئۈچ كۈن ئىزدىدى .چۈنكى ئۇلر يۈسۈپنىڭ پاھىشە ئاياللرنىڭ سېپىلىدىن كېلىدىغانلىقىنى ئويلپ ،يۈسۈپنى پاھىشە ئاياللرنىڭ سېپىلىدىن ئۈچ كۈن ئىزدىدى .چۈنكى يۈسۈپ ناھايىتى چىرايلىق ۋە ھۆرمەتكە سازاۋەر ئىدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يۈسۈپنى ئۈچ كۈن ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى. 14ئامبار باشقۇرغۇچىسى يۈسۈپ ئۇنىڭغا قويغان ئىسىملرنى ئىزدەۋاتاتتى ،لېكىن تاپالمىدى. 15ئۇ يۈسۈپكە« :ئۈچ كۈن ئۆتتى ،سەن ماڭا ئىسىم قويغان كىشىلەر كەلمىدى »دەپ ئادەم ئەۋەتتى .شۇڭا يۈسۈپ مىسىرنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى بۇ كىشىلەرنى ئىزدەپ ،يۈسۈپنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن خىزمەتچىلىرىنى ئەۋەتتى. 16يۈسۈپنىڭ خىزمەتكارلىرى مىسىرغا باردى ،ئەمما ئۇلرنى تاپالمىدى .ئاندىن گوشەنگە باردى ،ئەمما ئۇ يەردە يوق ئىدى .ئاندىن رامسېس شەھىرىگە باردى ،ئەمما ئۇلرنى تاپالمىدى. 17يۈسۈپ ئاكىلىرىنى ئىزدەپ كېلىش ئۈچۈن ئون ئالتە خىزمەتچىسىنى ئەۋەتتى .ئۇلر شەھەرنىڭ تۆت چېتىگە تارقالدى .خىزمەتچىلەرنىڭ تۆتى پاھىشە ئاياللرنىڭ ئۆيىگە كىردى .ئۇلر ئون ئادەمنىڭ ئۆز ئاكىسىنى ئىزدەۋاتقانلىقىنى كۆردى. 18ئاندىن ئۇ تۆت ئادەم ئۇلرنى ئېلىپ ،يۈسۈپنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى ۋە ئۇنىڭغا يەرگە يىقىلىپ سەجدە قىلدى .يۈسۈپ ئۆزىنىڭ ئىبادەتخانىسىدىكى تەختىدە ئولتۇرۇپ ،پادىشاھلىق كىيىملىرىنى كىيگەن ،بېشىغا چوڭ ئالتۇن تاج كىيگەن ئىدى .بارلىق باتۇرلر ئۇنىڭ ئەتراپىدا ئولتۇرغان ئىدى. 19ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يۈسۈپنى كۆردى .ئۇلرنىڭ كۆزىگە ئۇنىڭ قامىتى ،گۈزەللىكى ۋە شان-شۆھرىتى ئاجايىپ كۆرڭندى .ئۇلر يەنە يەرگە باش قويۇپ ئۇنىڭغا ئېگىلىپ تەزىم قىلدى. 20يۈسۈپ ئاكىلىرىنى كۆرڭپ تونۇدى ،لېكىن ئۇلر ئۇنى تونۇمىدى .چۈنكى يۈسۈپ ئۇلرنىڭ نەزىرىدە ئىنتايىن ئۇلۇغ ئىدى ،شۇڭا ئۇلر ئۇنى تونۇمىدى. 21يۈسۈپ ئۇلرغا« :سىلەر قەيەردىن كەلدىڭلر؟ »دەپ سورىدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى جاۋاب بېرىپ« :سىلەرنىڭ قۇللىرىڭلر كەنئاندىن ئاشلىق سېتىۋېلىشقا كەلدى ،چۈنكى پۈتۈن يەر يۈزىدە ئاچارچىلىق يۈز بېرىۋاتىدۇ .قۇللىرىڭلر مىسىردا ئاشلىق بارلىقىنى ئاڭلپ ،باشقا كىشىلەر بىلەن بىللە ئاشلىق سېتىۋېلىشقا كەلدى. 22يۈسۈپ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :ئەگەر سىلەر ئېيتقاندەك سېتىۋېلىش ئۈچۈن كەلگەن بولساڭلر ،نېمىشقا شەھەرنىڭ ئون دەرۋازىسىدىن كىرىسىلەر؟ سىلەر پەقەت زېمىننى كۆزىتىپ بېقىش ئۈچۈن كەلگەن بولۇشۇڭلر مۇمكىن »دېدى. 23ئۇلر ھەممىسى بىرلىكتە يۈسۈپكە جاۋاب بېرىپ« :ياق ،خوجايىنىم ،بىز توغرا ئېيتىمىز ،سىزنىڭ قۇللىرىڭىز جاسۇس ئەمەس ،بىز ئاشلىق سېتىۋالغىلى كەلدۇق .چۈنكى سىزنىڭ قۇللىرىڭىزنىڭ ھەممىسى قېرىنداش ،كەنئان زېمىنىدىكى بىر ئادەمنىڭ ئوغۇللىرى .ئاتىمىز بىزگە : «شەھەرگە كەلگەندە ،بۇ يەردىكى ئاھالىلەرنىڭ كۆپلۈكىدىن قورقۇپ ،بىرل دەرۋازىدىن كىرمەڭلر »،دەپ بۇيرۇغان ئىدى. 24يۈسۈپ ئۇلرغا يەنە مۇنداق دېدى« :مەن سىلەرگە ئېيتقانلىرىم شۇ :سىلەر زېمىننى چارلىغىلى كەلدىڭلر ،شۇڭا سىلەر شەھەرنىڭ ئون دەرۋازىسىدىن كىردىڭلر ،زېمىننىڭ يالىڭاچ جايلىرىنى كۆرڭشكە كەلدىڭلر». 25ھەقىقەتەن ئاشلىق سېتىۋالغىلى كەلگەنلەرنىڭ ھەممىسى ئۆز يولىغا كېتىدۇ ،سىلەر بۇ يەردە ئۈچ كۈن تۇرۇۋاتىسىلەر ،سىلەر ئۈچ كۈندىن بېرى پاھىشەلەرنىڭ قورشاۋلىرىدا نېمە قىلىۋاتىسىلەر؟ جاسۇسلرمۇ شۇنداق قىلىدۇ. 26ئۇلر يۈسۈپكە« :بىز بۇنداق دېيىشىمىزدىن ساقلىنىڭ ،چۈنكى بىز ئون ئىككى قېرىنداش ،ئاتىمىز ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ،كەنئان زېمىنىدا ، ئىسھاقنىڭ ئوغلى ،ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ،ئىبرانىي .ئەڭ كىچىك ئىنىمىز بۈگۈن كەنئان زېمىنىدا ئاتىمىز بىلەن بىللە ،بىرى يوق ،چۈنكى ئۇ بىزدىن يوقاپ كەتكەن .بىز ئۇنىڭ بۇ زېمىندا بولۇشى مۇمكىن دەپ ئويلىدۇق .شۇڭا بىز ئۇنى پۈتۈن زېمىندا ئىزدەۋاتىمىز ،ھەتتا ئۇنى ئىزدەپ پاھىشە ئاياللرنىڭ ئۆيىگە باردۇق »،دېدى. 27يۈسۈپ ئۇلرغا« :سىلەر ئۇنى پۈتۈن يەر يۈزىدە ئىزدىدىڭلرمۇ؟ سىلەر ئۇنى ئىزدىيەلەيدىغان مىسىردىن باشقا ھېچ نەرسە قالمىدىمۇ؟ ئىنىڭلر مىسىردا تۇرغان بولسىمۇ ،پاھىشە ئاياللرنىڭ ئۆيىدە نېمە قىلىشى كېرەك؟ سىلەر« :سىلەر ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ئىسھاقنىڭ ئەۋلدلىرىدىنسىلەر ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پاھىشە ئاياللرنىڭ ئۆيىدە نېمە قىلىشى كېرەك؟ »دېدىڭلر. 87
ياشېر
28ئۇلر ئۇنىڭغا« :ئىسمائىل قەبىلىسىنىڭ ئۇنى بىزدىن ئوغرىلپ كەتكەنلىكىنى ئاڭلىغانلىقىمىز ئۈچۈن ،ئۇلرنىڭ ئۇنى مىسىرغا ساتقانلىقى بىزگە مەلۇم بولدى .سىزنىڭ قۇلىڭىز ،ئىنىمىز ،ناھايىتى چىرايلىق ۋە ھۆرمەتكە سازاۋەر ،شۇڭا بىز ئۇنىڭ چوقۇم پاھىشە ئاياللرنىڭ ئۆيىدە ياشايدىغانلىقىنى ئويلىغان ئىدۇق ،شۇڭا سىزنىڭ قۇللىرىڭىز ئۇنى ئىزدەپ ،ئۇنىڭ ئۈچۈن تۆلەم تۆلەشكە باردى». 29يۈسۈپ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :سىلەر ھەقىقەتەن يالغان سۆزلەۋاتىسىلەر ،ئۆزڭڭلرنى ئىبراھىمنىڭ ئوغۇللىرى دەپ دەۋا قىلىۋاتىسىلەر .پادىشاھنىڭ ھاياتى بىلەن قەسەمكى ،سىلەر جاسۇس ،شۇڭا پاھىشىلرنىڭ ئۆيلىرىگە كىرىپ تونۇلۇپ قالدىڭلر. 30يۈسۈپ ئۇلرغا« :ئەگەر سىلەر ئۇنى تاپالىساڭلر ،خوجايىنى سىلەردىن كۆپ پۇل تەلەپ قىلسا ،ئۇنىڭغا بېرەمسىلەر؟ »دېدى .ئۇلر : «بېرىلىدۇ »،دېدى. 31ئۇ ئۇلرغا« :ئەگەر خوجايىنى ئۇنىڭدىن قىممەت باھادا ئايرىلىشقا قوشۇلمىسا ،ئۇنىڭغا نېمە قىلىسىز؟ »دېدى .ئۇلر« :ئەگەر ئۇ ئۇنى بىزگە بەرمىسە ،ئۇنى ئۆلتۈرڭپ ،ئىنىمىزنى ئېلىپ كېتىمىز »،دېدى. 32يۈسۈپ ئۇلرغا« :سىلەرگە ئېيتقىنىمدەك ،سىلەر جاسۇس ،چۈنكى سىلەر بۇ يەردىكى خەلقنى ئۆلتۈرڭشكە كەلدىڭلر .سىلەرنىڭ ئىككى ئاكىڭلرنىڭ سىڭلىڭلرنى ئەيىبلەپ ،كەنئان زېمىنىدىكى شەكەمنىڭ بارلىق ئاھالىسىنى ئۆلتۈرگەنلىكىنى ئاڭلىدۇق .سىلەر بولساڭلر ئىنىڭلرنى ئەيىبلەپ مىسىردا شۇنداق قىلىۋاتىسىلەر »دېدى. 33پەقەت شۇنىڭدىن كېيىنل سىلەرنىڭ ھەقىقىي ئادەم ئىكەنلىكىڭلرنى بىلىمەن .ئەگەر سىلەر ئۆز ئاراڭلردىن بىرنى ئەۋەتىپ ،ئاتاڭلردىن قالغان ئەڭ كىچىك ئىنىڭلرنى ئېلىپ كېلىپ ،مېنىڭ يېنىمغا ئېلىپ كەلسەڭلر ،مەن سىلەرنىڭ توغرا ئىكەنلىكىڭلرنى بىلىمەن. 34يۈسۈپ ئۆزىنىڭ يەتمىش باتۇر لەشكەرلىرىنى چاقىرىپ« :بۇ لەشكەرلەرنى ئېلىپ ،ئۇلرنى قېشىمغا ئېلىپ كىرىڭلر »دېدى. 35باتۇرلر ئون ئادەمنى تۇتۇپ ،ئۇلرنى تۇتقۇن قىلىش ئورنىغا سولىدى .ئۇلر ئۈچ كۈن تۇتقۇندا ياتتى. 36ئۈچىنچى كۈنى يۈسۈپ ئۇلرنى ئۆيدىن ئېلىپ چىقىپ ،ئۇلرغا« :ئەگەر سىلەر راستچىل ئادەم بولساڭلر ،ئۆزڭڭلر ئۈچۈن شۇنداق قىلىڭلر .شۇنداق قىلساڭلر ،ھايات قالىسىلەر .سىلەر ئائىلەڭلر ئۈچۈن ئاشلىق ئېلىپ كەنئان زېمىنىغا بارىدىغان ۋاقتىڭلردا ،ئىنىڭلرنىڭ بىرى ئۆيدە قامىلىپ قالسۇن .ئەڭ كىچىك ئىنىڭلرنى ئېلىپ كېلىپ ،مېنىڭ يېنىمغا ئېلىپ كېلىڭلر .بۇ ئىشنى قىلغاندا سىلەرنىڭ راستچىل ئادەم ئىكەنلىكىڭلرنى بىلىمەن »دېدى. 37يۈسۈپ ئۇلرنىڭ يېنىدىن چىقىپ ،ئۆيگە كىرىپ ،قاتتىق يىغلىدى .چۈنكى ئۇ ئۇلرغا ئىچ ئاغرىتىۋاتاتتى .ئۇ يۈزىنى يۇيۇپ ،ئۇلرنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى .ئاندىن شىموننى ئۇلرنىڭ ئارىسىدىن ئېلىپ چىقىپ ،ئۇنى باغلشقا بۇيرۇدى .لېكىن شىمون بۇنداق قىلىشنى خالىمىدى ، چۈنكى ئۇ ناھايىتى كۈچلۈك ئادەم ئىدى ،ئۇلر ئۇنى باغلىيالمايتتى. 38يۈسۈپ ئۆزىنىڭ باتۇر ئەسكەرلىرىنى چاقىردى ،قوللىرىدا قىلىچ كۆتۈرگەن يەتمىش باتۇر ئەسكەر ئۇنىڭ ئالدىغا كەلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلردىن قورقۇپ كەتتى. 39يۈسۈپ ئۇلرغا« :بۇ ئادەمنى تۇتۇپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى كەلگۈچە زىندانغا قاماپ قويۇڭلر .يۈسۈپنىڭ باتۇر ئەسكەرلىرى ئالدىراپ شىموننى تۇتۇپ ،ئۇنى باغلىدى .شىمون قاتتىق ۋە قورقۇنچلۇق چىرقىراپ قويدى ،چىرقىراق ئاۋازى يىراقتىن ئاڭلندى »دېدى. 40يۈسۈپنىڭ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرى چىرقىراش ئاۋازىنى ئاڭلپ قورقۇپ ،يەرگە يىقىلىپ قاچتى .ئۇلر قاتتىق قورقۇپ قاچتى. 41يۈسۈپ بىلەن بىللە بولغان بارلىق كىشىلەر جېنىدىن قورقۇپ قېچىپ كەتتى .پەقەت يۈسۈپ بىلەن ئۇنىڭ ئوغلى ماناسسەل ئۇ يەردە قالدى .يۈسۈپنىڭ ئوغلى ماناسسە شىموننىڭ كۈچىنى كۆرڭپ ،قاتتىق غەزەپلەندى. 42يۈسۈپنىڭ ئوغلى ماناسسا شىمونغا قاراپ ماڭدى .ماناسسا شىموننىڭ بوينىنىڭ ئارقا تەرىپىگە مۇشت بىلەن قاتتىق ئۇردى ،شىمون غەزىپىدىن توختاپ قالدى. 43ماناسسا شىموننى تۇتۇۋالدى ،ئۇ ئۇنى قاتتىق تۇتۇۋېلىپ ،باغلپ ،قاماقخانىغا ئېلىپ كىردى .ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى بۇ يىگىتنىڭ قىلمىشىغا ھەيران قالدى. 44شىمون قېرىنداشلىرىغا« :سىلەرنىڭ ھېچقايسىڭلر بۇنى مىسىرلىقنىڭ ئۆلۈمى دېمەڭلر ،بەلكى بۇ مېنىڭ ئاتامنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئۆلۈمى » دېدى. 45بۇنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ ئامبار باشقۇرغۇچىسىنى چاقىرتىپ ،ئۇلرنىڭ خالتىلىرىنى كۆتۈرەلىگۈدەك ئاشلىق بىلەن تولدۇرۇشنى ، ھەممەيلەننىڭ پۇلىنى خالتىسىغا سېلىپ ،يول ئۈچۈن لزىملىق يېمەكلىك بىلەن تەمىنلەشنى بۇيرۇدى .يۈسۈپ ئۇلرغا شۇنداق قىلدى. 46يۈسۈپ ئۇلرغا« :مەن سىلەرگە ئېيتقاندەك ،ئىنىڭلرنى ئېلىپ كېلىش توغرىسىدىكى بۇيرۇقۇمغا خىلپلىق قىلىشتىن ئېھتىيات قىلىڭلر . ئىنىڭلرنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەلگىنىڭلردا ،سىلەرنىڭ راستچىل ئادەم ئىكەنلىكىڭلرنى بىلىمەن .سىلەر بۇ زېمىندا سودا قىلىسىلەر .ئىنىڭلرنى سىلەرگە قايتۇرۇپ بېرىمەن ،سىلەر ئامان-ئېسەن ئاتاڭلرنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىسىلەر »،دېدى. 47ئۇلرنىڭ ھەممىسى جاۋاب بېرىپ« :بىز خوجايىنىمىزنىڭ دېگىنى بويىچە قىلىمىز »دېدى .ئۇلر ئۇنىڭغا يەرگە باش قويۇپ سەجدە قىلدى. 48ھەممەيلەن ئاشلىقلىرىنى ئېشىكىگە ئارتىپ ،كەنئان زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ يېنىغا بېرىش ئۈچۈن يولغا چىقتى .ئۇلر مېھمانخانىغا كەلگەندە ، لېۋىي ئېشىكىگە يېمەكلىك بېرىش ئۈچۈن خالتىسىنى ئېچىپ قارىدى .ئۇ پۇللىرىنىڭ يەنىل خالتىسىدا ئىكەنلىكىنى كۆردى. 49ئۇ ئادەم قاتتىق قورقۇپ كەتتى ۋە ئاكىلىرىغا« :پۇلۇم قايتۇرۇلدى ،مانا ئۇ خالتىمدا ئىكەن »دېدى .ئۇلر قاتتىق قورقۇپ« :خۇدا بىزگە نېمە قىلدى؟ »دېدى. 50ئۇلر« :پەرۋەردىگارنىڭ ئەجدادلىرىمىز ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپقا بولغان مېھىر-شەپقىتى قەيەردە قالدى؟ بۈگۈن پەرۋەردىگار بىزنى مىسىر پادىشاھىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ ،بىزگە قارشى ھىيلە-مىكىر پىلنلىدى؟ »دېيىشتى. 51يەھۇدا ئۇلرغا _ :بىز ئۆز قېرىندىشىمىزنى ساتقانلىقىمىز ئۈچۈن پەرۋەردىگار خۇدايىمىز ئالدىدا گۇناھكارمىز ،راستىنى ئېيتسام .نېمىشقا سىلەر« :پەرۋەردىگارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىمىزغا قىلغان مېھىر-شەپقىتى قەيەردە؟ »دەيسىلەر؟ 52رۇبېن ئۇلرغا« :مەن سىلەرگە« :بالىغا قارشى گۇناھ قىلماڭلر »دېمىدىممۇ؟ ئەمدى خۇدا ئۇنى بىزدىن تەلەپ قىلىۋاتىدۇ .سىلەر پەرۋەردىگارغا گۇناھ قىلغان تۇرساڭلر ،قانداق قىلىپ« پەرۋەردىگارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىمىزغا قىلغان مېھىر-شەپقىتى قەيەردە؟ »دېيىشكە جۈرئەت قىلىسىلەر؟ »دېدى. 88
ياشېر
53ئۇلر شۇ يەردە بىر كېچە قوندى .ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئېشەكلىرىگە ئاشلىق ئارتىپ ،ئۇلرنى يېتەكلەپ يولغا چىقتى ۋە قانان زېمىنىدىكى ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە كەلدى. 54ياقۇپ ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن ئوغۇللىرىنى كۆرڭشكىلى چىقتى .ياقۇپ ئىنىسى شىموننىڭ ئۇلر بىلەن بىللە يوقلۇقىنى كۆردى .ياقۇپ ئوغۇللىرىدىن« :مەن كۆرمىگەن ئىنىڭلر شىمون قەيەردە؟ »دېدى .ئوغۇللىرى مىسىردا باشلىرىدىن ئۆتكەن بارلىق ئىشلرنى ئۇنىڭغا سۆزلەپ بەردى. 52باب1ئۇلر ئۆيىگە كىردى .ھەممەيلەن خالتىسىنى ئېچىپ ،پۇل سومكىسىنىڭ ئىچىدە تۇرغانلىقىنى كۆردى .ئۆزلىرى ۋە ئاتىسى بۇنىڭدىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 2ياقۇپ ئۇلرغا« :ماڭا بۇ نېمە قىلدىڭلر؟ مەن ئىنىڭلر يۈسۈپنى سىلەرنىڭ ھالىڭلرنى سوراپ كېلىشكە ئەۋەتتىم ،سىلەر ماڭا« :ئۇنى يىرتقۇچ ھايۋان يەپ كېتىپتۇ »دېدىڭلر. 3شىمون سىلەر بىلەن بىللە ئاشلىق سېتىۋېلىشقا باردى ،سىلەر مىسىر پادىشاھى ئۇنى زىندانغا قاماپ قويدى ،سىلەر بىنيامىننى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن ئېلىپ كەتمەكچىمۇ؟ بىنيامىن ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى يۈسۈپ ئۈچۈن ئاق چاچلىرىمنى قايغۇ بىلەن قەبرىستانلىققا تاشلىماقچىمۇسىلەر؟ 4شۇڭا ئوغلۇم سىلەر بىلەن بىللە كەتمەيدۇ ،چۈنكى ئۇنىڭ ئاكىسى ئۆلۈپ ،يالغۇز قالدى .ئاكىسىغا ئوخشاش ،سىلەر ماڭغان يولدا ئۇنىڭغامۇ ئاپەت كېلىشى مۇمكىن. 5رۇبېن ئاتىسىغا« :ئەگەر مەن ئوغلۇڭىزنى ئېلىپ كېلىپ سىزنىڭ ئالدىڭىزغا قويمىسام ،ئىككى ئوغلۇمنى ئۆلتۈرڭۋېتىسىلەر »دېدى .ياقۇپ ئوغۇللىرىغا« :سىلەر بۇ يەردە تۇرۇڭلر ،مىسىرغا بارماڭلر ،چۈنكى ئوغلۇم سىلەر بىلەن مىسىرغا بارمايدۇ ،ئىنىسىدەك ئۆلمەيدۇ »دېدى. 6يەھۇدا ئۇلرغا« :ئاغلىق تۈگىگۈچە ئۇنىڭدىن قورقماڭلر .ئۇ« :ئاچلىق سەۋەبىدىن ئۆزىنىڭ ۋە ئائىلىسىنىڭ جېنى خەتەرگە دۇچ كەلگەندە ، ئىنىڭلرنى ئۆلتۈرڭڭلر »دەيدۇ. 7شۇ كۈنلەردە ،پۈتۈن مەملىكەتتە ئاچارچىلىق قاتتىق يۈز بەردى .پۈتۈن يەر يۈزىدىكى كىشىلەر ئاشلىق سېتىۋېلىش ئۈچۈن مىسىرغا باردى . چۈنكى ئاچارچىلىق ئۇلرنىڭ ئارىسىدا قاتتىق يۈز بەردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى كەنئاندا بىر يىل ئىككى ئاي تۇرۇپ ،ئاشلىقلىرى تۈگىدى. 8ئۇلر ئاشلىقنى يەپ بولغاندىن كېيىن ،ياقۇپنىڭ پۈتۈن ئائىلىسى ئاچلىقتىن قىينىلىپ قالدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ بارلىق بوۋاقلىرى بىر يەرگە جەم بولۇپ ،ياقۇپنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇلر ئۇنىڭ ئەتراپىغا ئوراپ« :بىزگە نان بەرسىڭىز ،نېمىشقا ھەممىمىز سىزنىڭ ئالدىڭىزدا ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كېتىمىز؟ »دېدى. 9ياقۇپ ئوغلىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق يىغلپ كەتتى .ئۇلرغا ئىچ ئاغرىتىشى بىلەن ،ياقۇپ ئوغۇللىرىنى چاقىردى .ئۇلر كېلىپ ئۇنىڭ ئالدىغا ئولتۇردى. 10ياقۇپ ئۇلرغا« :بۈگۈن بالىلىرىڭلرنىڭ ماڭا قاراپ يىغلپ« :بىزگە نان بەر ،نان يوق »دەپ يىغلىغانلىقىنى كۆرمىدىڭلرمۇ؟ ئەمدى قايتىپ كېلىپ ،بىزگە ئازراق يېمەكلىك سېتىۋېلىڭلر »،دېدى. 11يەھۇدا ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ« :ئەگەر ئىنىمىزنى بىز بىلەن بىللە ئەۋەتسىڭىز ،بىز بېرىپ سىزگە ئاشلىق سېتىۋېلىپ بېرىمىز ،ئەگەر ئۇنى ئەۋەتمىسىڭىز ،بارمايمىز .چۈنكى مىسىر پادىشاھى بىزگە« :ئەگەر ئىنىڭلر سىلەر بىلەن بىللە بولمىسا ،مېنىڭ يۈزڭمنى كۆرەلمەيسىلەر ، چۈنكى مىسىر پادىشاھى كۈچلۈك ۋە قۇدرەتلىك پادىشاھ ،ئەگەر ئىنىمىزسىز ئۇنىڭ يېنىغا بارساق ،ھەممىمىز ئۆلتۈرڭلىمىز »دېگەن. 12بۇ پادىشاھنىڭ ناھايىتى كۈچلۈك ۋە دانا ئىكەنلىكىنى ،پۈتكۈل يەر يۈزىدە ئۇنىڭغا ئوخشاش پادىشاھ يوقلۇقىنى بىلمەمسىز ۋە ئاڭلىمامسىز؟ مانا بىز يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلرنى كۆردۇق ،ئەمما ئۇنىڭغا ئوخشاش پادىشاھنى ،يەنى مىسىر پادىشاھىنى كۆرمىدۇق .يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلر ئىچىدە فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەكتىن ئۇلۇغ ھېچكىم يوق ،ئەمما مىسىر پادىشاھى ئۇنىڭدىن ئۇلۇغ ۋە كۈچلۈك ،ئابىمەلەك پەقەت ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرىنىڭ بىرى بىلەنل سېلىشتۇرغىلى بولىدۇ. 13ئاتا ،سەن ئۇنىڭ سارىيىنى ،تەختىنى ۋە بارلىق خىزمەتكارلىرىنىڭ ئۇنىڭ ئالدىدا تۇرغانلىقىنى كۆرمىدىڭ؛ سەن پادىشاھنىڭ تەختىدە ئولتۇرۇپ ،شاھلىق كىيىملىرىنى كىيىپ ،بېشىغا چوڭ ئالتۇن تاج كىيگەنلىكىنى كۆرمىدىڭ؛ سەن خۇدانىڭ ئۇنىڭغا بەرگەن شان-شەرەپ ۋە شان-شۆھرەتنى كۆرمىدىڭ ،چۈنكى پۈتۈن دۇنيادا ئۇنىڭغا ئوخشاش نەرسە يوق. 14ئى ئاتا ،سەن خۇدانىڭ ئۇنىڭ قەلبىگە بەرگەن دانالىقى ،ئەقىل-پاراسىتى ۋە بىلىمىنى كۆرمىدىڭ ،ئۇنىڭ بىز بىلەن سۆزلىگەندىكى شېرىن ئاۋازىنى ئاڭلىمىدىڭ. 15ئى ئاتا ،بىز ئۇنىڭغا بىزنىڭ ئىسىملىرىمىزنى ۋە بىزنىڭ بېشىمىزغا كەلگەن بارلىق ئىشلرنى كىمنىڭ ئېيتىپ بەرگەنلىكىنى بىلمەيمىز .ئۇ سىزدىن« :ئاتاڭ ھازىرمۇ ھاياتمۇ؟ ئۇنىڭ ئەھۋالى ياخشىمۇ؟ »دەپ سورىدى. 16سەن مىسىر ھۆكۈمىتىنىڭ ئىشلىرىنى پادىشاھنىڭ خوجايىنىدىن سورىماي تۇرۇپ باشقۇرغانلىقىنى كۆرمىدىڭ ،ئۇنىڭ مىسىرلىقلرغا قانداق قورقۇنچ سالغانلىقىنىمۇ كۆرمىدىڭ. 17بىز ئۇنىڭدىن ئايرىلغاندىن كېيىن ،مىسىرغا ئامورلرنىڭ باشقا شەھەرلىرىگە ئوخشاش مۇئامىلە قىلىمىز دەپ تەھدىت سالدۇق .ئۇنىڭ جاسۇسلۇق دەپ ئېيتقان بارلىق سۆزلىرىگە قاتتىق غەزەپلەندۇق .ئەمدى بىز ئۇنىڭ ئالدىغا قايتا كەلگەندە ،ئۇنىڭ قورقۇنچى ھەممىمىزنى قاپليدۇ ،ھېچقايسىمىز ئۇنىڭغا كىچىك ياكى چوڭ گەپ قىللمايمىز. 18ئاتا ،ئەمدى بالىنى بىز بىلەن بىللە ئەۋەتسىڭىز ،بىز بېرىپ سىزگە يېمەكلىك سېتىۋېلىپ ،ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كەتمەيمىز .ياقۇپ« :نېمىشقا ماڭا بۇنداق يامان مۇئامىلە قىلدىڭىز؟ پادىشاھقا ئىنىڭىز بارلىقىنى ئېيتتىڭىز؟ ماڭا بۇ نېمە قىلدىڭىز؟ »دېدى. 19يەھۇدا ئاتىسى ياقۇپقا« :بالىنى مېنىڭ قولۇمغا تاپشۇرۇڭ ،بىز مىسىرغا بېرىپ ئاشلىق سېتىۋېلىپ قايتىپ كېلىمىز .ئەگەر قايتىپ كەلسەك ، بال بىز بىلەن بىللە بولمىسا ،مەڭگۈ سىزنىڭ ئەيىبىڭىزنى ئۈستىمگە ئالي »دېدى. 89
ياشېر
20بىزنىڭ بارلىق بوۋاقلىرىمىزنىڭ ئاچلىقتىن يىغلۋاتقانلىقىنى ،ئۇلرنى تويدۇرغۇدەك كۈچىڭىزنىڭ يوقلۇقىنى كۆردڭڭمۇ؟ ئەمدى ئۇلرغا رەھىم قىل ،ئىنىمىزنى بىز بىلەن بىللە ئەۋەتكىن ،بىز بارايلى. « 21مىسىر پادىشاھى ئوغلۇڭنى ئېلىپ كېتىدۇ »دېگىنىڭدە ،پەرۋەردىگارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىمىزغا بولغان مېھىر-شەپقىتى ساڭا قانداق كۆرڭنىدۇ؟ پەرۋەردىگار ھايات !مەن ئۇنى ئېلىپ كېلىپ سېنىڭ ئالدىڭغا قويغۇچە ئۇنى تاشلپ قويمايمەن .لېكىن پەرۋەردىگاردىن بىز ئۈچۈن دۇئا قىلغايسەن ،ئۇ بىزگە مېھرىبانلىق قىلىپ ،مىسىر پادىشاھى ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ ئالدىدا بىزنى ياخشى قوبۇل قىلسۇن .ئەگەر بىز كېچىكتۈرمىگەن بولساق ،ئوغلۇڭ بىلەن يەنە بىر قېتىم قايتىپ كەلگەن بولتتۇق. 22ياقۇپ ئوغۇللىرىغا« :مەن پەرۋەردىگار خۇدانىڭ سىلەرنى قۇتقۇزۇپ ،مىسىر پادىشاھى ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئادەملىرىنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشتۈرىدىغانلىقىغا ئىشىنىمەن »دېدى. 23ئەمدى ئورنىڭلردىن تۇرۇپ ،ئۇ ئادەمنىڭ يېنىغا بېرىڭلر .بۇ يەردىن تاپقىلى بولىدىغان نەرسىلەردىن سوۋغات ئېلىپ ،ئۇنىڭغا ئېلىپ كېلىڭلر .ھەممىگە قادىر خۇدا سىلەرگە رەھىم قىلىپ ،بىنيامىن ۋە شىمون قېرىنداشلىرىڭلرنى سىلەر بىلەن بىللە ئەۋەتسۇن. 24ئاندىن ھەممە ئادەم ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئىنىسى بىنيامىننى ،پۈتۈن مەملىكەتتىكى ئەڭ ياخشى نەرسىلەردىن نۇرغۇن سوۋغاتلرنى ۋە ئىككى ھەسسە كۈمۈشنى ئېلىپ كەلدى. 25ياقۇپ ئوغۇللىرىغا بىنيامىن ھەققىدە قاتتىق كۆرسەتمە بېرىپ« :سىلەر ماڭىدىغان يولدا ئۇنىڭغا دىققەت قىلىڭلر ،مىسىردا ياكى يولدا ئۇنىڭدىن ئايرىلماڭلر »دېدى. 26ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ يېنىدىن تۇرۇپ ،قوللىرىنى سوزۇپ ،ئوغۇللىرى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى« :ئى ئاسمان-زېمىننىڭ خۇداسى پەرۋەردىگار ،ئاتىمىز ئىبراھىم بىلەن تۈزگەن ئەھدىڭنى ئېسىڭدە تۇت ،ئاتام ئىسھاق بىلەن تۈزگەن ئەھدىڭنى ئېسىڭدە تۇت ، ئوغۇللىرىمغا مېھرىبانلىق قىل ،ئۇلرنى مىسىر پادىشاھىنىڭ قولىغا تاپشۇرما .ئى خۇدا ،رەھمىتىڭ ئۈچۈن شۇنداق قىل ،بارلىق بالىلىرىمنى قۇتقۇزۇپ ،ئۇلرنى مىسىرنىڭ قولىدىن قۇتقۇز ،ئۇلرغا ئىككى قېرىندىشىنى ئەۋەت». 27ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ بارلىق ئاياللىرى ۋە بالىلىرى كۆزلىرىنى ئاسمانغا تىكتى .پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا يىغلپ ،ئاتا-بوۋىلىرىنى مىسىر پادىشاھىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئۇنىڭغا يالۋۇردى. 28ياقۇپ مىسىر پادىشاھىغا بىر خاتىرە يېزىپ ،ئۇنى يەھۇدا ۋە ئوغۇللىرىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ ،مىسىر پادىشاھىغا مۇنداق دېدى: 29خۇدا تەرىپىدىن تەيىنلەنگەن پادىشاھ ،ئىسھاقنىڭ ئوغلى ،ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ،قۇلۇڭ ياقۇپتىن ،كۈچلۈك ۋە دانا پادىشاھ ،مەخپىيەتلەرنى ئاشكارىلىغۇچى مىسىر پادىشاھىغا سالم. 30مىسىر پادىشاھى ،ئالىيلىرى ،بىزگە مەلۇم بولسۇنكى ،كەنئان زېمىنىدا ئاچارچىلىق قاتتىق يۈز بېرىۋاتاتتى .شۇڭا مەن ئوغۇللىرىمنى سىزگە ئەۋەتىپ ،بىزگە ئازراق ئاشلىق سېتىۋېلىپ بېرىشىڭلرنى ئۈمىد قىلدىم. 31ئوغۇللىرىم مېنى قورشاپ ئالدى .مەن قېرىپ قالغانلىقىم ئۈچۈن كۆزڭم كۆرەلمەيدۇ .چۈنكى ياشىمنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ ،كۆزڭم ئېغىرلىشىپ كەتتى .ئوغلۇم يۈسۈپ ئۈچۈن ھەر كۈنى يىغلپ يۈرڭۋاتىمەن .شۇڭا ،ئوغۇللىرىم مىسىرغا كەلگەندە ،بۇ يەردىكى ئاھالىلەرنىڭ كۆپلۈكىنى كۆرڭپ ،شەھەر دەرۋازىسىدىن كىرمەسلىكىنى بۇيرۇدۇم. 32مەن ئۇلرغا ئوغلۇم يۈسۈپنى ئىزدەپ مىسىرنىڭ ھەرقايسى جايلىرىغا بېرىشنى بۇيرۇدۇم ،بەلكىم ئۇلر ئۇنى ئۇ يەردىن تاپاليتتى . ئۇلر شۇنداق قىلدى ،سەن ئۇلرنى بۇ زېمىننىڭ جاسۇسلىرى دەپ قارىدىڭ. 33سەن پادىشاھنىڭ چۈشىنى چۈشەندڭرڭپ ،ئۇنىڭغا راست گەپ قىلغانلىقىڭنى ئاڭلىمىغانمۇ؟ ئۇنداقتا سەن قانداق قىلىپ ئوغۇللىرىمنىڭ جاسۇس ياكى جاسۇس ئەمەسلىكىنى بىلەلمەيسەن؟ 34شۇڭا ،پادىشاھ ئالىيلىرى ،سەن ئوغۇللىرىمغا ئېيتقاندەك ،ئوغلۇمنى سەندىن بۇرۇن ئەۋەتتىم .ئۇ قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە تىنچ-ئامان قايتىپ كەلگۈچە ،ئۇنىڭغا كۆز تىكىشىڭنى ئۆتۈنىمەن. 35خۇدايىمىز فىرئەۋننىڭ ئانام سارەنى ئېلىپ كەتكەنلىكىنى ،فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەكنىڭ ئۇنىڭغا نېمە قىلغانلىقىنى ،ئاتىمىز ئىبراھىمنىڭ ئېلمنىڭ توققۇز پادىشاھىغا نېمە قىلغانلىقىنى ،ئۆزى بىلەن بىللە بولغان بىر قانچە ئادەم بىلەن ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى قانداق ئۆلتۈرگەنلىكىنى بىلمەمسەن ياكى ئاڭلىمامسەن؟ 36ئىككى ئوغلىم شىمون بىلەن لېۋى ئامورلرنىڭ سەككىز شەھىرىگە نېمە قىلدى؟ سىڭلىسى دىنانىڭ سەۋەبىدىن بۇ شەھەرنى قانداق ۋەيران قىلدى؟ 37ئۇلر ئىنىسى بىنيامىن ئۈچۈن ئىنىسى يۈسۈپنىڭ ئۆلۈمىگە تەزىيە بىلدڭردى .ئەگەر ئۇلر بىرەر خەلقنىڭ قولىنىڭ ئۇلرنىڭ ئۈستىدىن غەلىبە قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرسە ،ئۇنىڭغا نېمە قىلىدۇ؟ 38ئى مىسىر پادىشاھى ،سەن خۇدانىڭ كۈچ-قۇدرىتىنىڭ بىز بىلەن ئىكەنلىكىنى ،خۇدانىڭ دۇئالىرىمىزنى ئاڭلپ ،بىزنى ھەر كۈنى تاشلىۋەتمەيدىغانلىقىنى بىلمەمسەن؟ 39ئوغۇللىرىم ماڭا سېنىڭ ئۇلرغا قىلغان ئىشلىرىڭنى ئېيتىپ بەرگەندە ،مەن سېنىڭ ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا ئىلتىجا قىلمىدىم .ئەگەر شۇنداق قىلمىغان بولساڭ ،ئوغلۇم بىنيامىن سېنىڭدىن ئىلگىرى سەن ئۆز ئادەملىرىڭ بىلەن بىللە ھالك بولتتىڭ .لېكىن مەن ئوغلۇم شىمون سېنىڭ ئۆيۈڭدە تۇرغانلىقى ئۈچۈن ،سەن ئۇنىڭغا مېھرىبانلىق قىلساڭ بولتتى دەپ ئويلىغان ئىدىم ،شۇڭا ساڭا بۇنداق قىلمىدىم. 40ئەمدى ،ئوغلۇم بىنيامىن ئوغۇللىرىم بىلەن بىللە سېنىڭ يېنىڭغا كېلىۋاتىدۇ ،ئۇنىڭغا دىققەت قىلىڭلر ۋە كۆزڭڭلرنى تىكىڭلر ،شۇنداق قىلساڭلر ،خۇدا سېنىڭ ۋە پادىشاھلىقىڭنىڭ ھەممە يېرىگە كۆز تىكىدۇ. 41مەن ساڭا كۆڭلۈمدىكىنىڭ ھەممىسىنى ئېيتتىم .مانا ئوغۇللىرىم ئىنىسى بىلەن سېنىڭ يېنىڭغا كېلىۋاتىدۇ .ئۇلرنىڭ ئەھۋالىنى كۆرڭپ ،پۈتۈن يەر يۈزىنى تەكشۈرڭپ ،ئۇلرنى قېرىنداشلىرى بىلەن تىنچ-ئامان قايتۇرۇپ بەر. 42ياقۇپ بۇ خاتىرىنى ئوغۇللىرىغا تاپشۇرۇپ ،ئۇنى مىسىر پادىشاھىغا تاپشۇردى. 53باب90
ياشېر
1ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،بىنيامىننى ۋە بارلىق سوۋغاتلرنى ئېلىپ ،مىسىرغا بېرىپ ،يۈسۈپنىڭ ئالدىدا تۇردى. 2يۈسۈپ ئىنىسى بىنيامىننىڭ ئۇلر بىلەن بىللە ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇلرغا سالم بەردى .بۇ كىشىلەر يۈسۈپنىڭ ئۆيىگە كەلدى. 3يۈسۈپ ئۆي باشقۇرغۇچىسىغا قېرىنداشلىرىغا يېمەكلىك بېرىشنى بۇيرۇدى ،ئۇ ئۇلرغا شۇنداق قىلدى. 4چۈشتە يۈسۈپ بۇ ئادەملەرنى بىنيامىن بىلەن بىللە ئالدىغا چاقىرتىپ كەلدى .ئۇلر يۈسۈپنىڭ ئۆيىنىڭ باشقۇرغۇچىسىغا خالتىلىرىغا قايتۇرۇلغان پۇللر توغرىسىدا ئېيتتى .يۈسۈپ ئۇلرغا« :سىلەر ياخشى بولىسىلەر ،قورقماڭلر »دېدى .شۇڭا ئۇ ئۇلرنىڭ ئىنىسى شىموننى ئۇلرنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 5شىمون قېرىنداشلىرىغا« :مىسىرلىقلرنىڭ خوجايىنى ماڭا ناھايىتى مېھرىبانلىق قىلدى .سىلەر ئۆز كۆزڭڭلر بىلەن كۆرگىنىڭلردەك ،ئۇ مېنى باغلىمىدى .سىلەر شەھەردىن چىققاندا ،ئۇ مېنى قويۇپ بەردى ۋە ئۆيىدە ماڭا مېھرىبانلىق قىلدى ».دېدى. 6يەھۇدا بىنيامىننىڭ قولىدىن تۇتۇپ ،يۈسۈپنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،ئۇنىڭغا يەرگە باش قويۇپ تەزىم قىلدى. 7ئۇلر سوۋغاتلرنى يۈسۈپكە بەردى .ھەممىسى ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .يۈسۈپ ئۇلردىن« :سىلەرنىڭ ئەھۋالىڭلر ياخشىمۇ ، بالىلىرىڭلرنىڭ ئەھۋالىڭلر ياخشىمۇ ،قېرىغان ئاتاڭلرنىڭ ئەھۋالى ياخشىمۇ؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر« :ياخشى »دېدى .يەھۇدا ياقۇپ ئەۋەتكەن خاتىرىنى ئېلىپ يۈسۈپكە بەردى. 8يۈسۈپ خەتنى ئوقۇپ ،ئاتىسىنىڭ يازغانلىرىنى بىلدى ،ئۇ يىغلىماقچى بولدى ۋە ئىچكىرىدىكى ئۆيگە كىرىپ قاتتىق يىغلىدى ۋە چىقىپ كەتتى. 9ئۇ كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ ،ئىنىسى بىنيامىننى كۆرڭپ« :بۇ سىلەر ماڭا ئېيتقان ئىنىڭلرمۇ؟ »دېدى .بىنيامىن يۈسۈپكە يېقىنلشتى .يۈسۈپ قولىنى ئۇنىڭ بېشىغا قويۇپ« :ئوغلۇم ،خۇدا ساڭا رەھىم قىلسۇن »!دېدى. 10يۈسۈپ ئاكىسىنى ،ئانىسىنىڭ ئوغلىنى كۆرڭپ ،يەنە يىغلىماقچى بولدى .ئۇ ئۆيگە كىرىپ يىغلىدى ،يۈزىنى يۇيۇپ ،چىقىپ يىغلىمىدى ۋە : «تاماق تەييارلڭلر »دېدى. 11يۈسۈپ ئىچىملىك ئىچكەندە ،ئۇ كۈمۈشتىن ياسالغان ،ئۈستى ئاق ياغاچ ۋە بېدېللىي بىلەن بېزەلگەن ئىدى .يۈسۈپ ئاكىلىرى بىلەن بىللە تاماق يېگەندە ،ئۇلرنىڭ كۆز ئالدىدا جامنى ئۇردى. 12يۈسۈپ ئۇلرغا مۇنداق دېدى« :مەن بۇ قەدەھتىن بىلدىمكى ،تۇنجى ئوغلى رۇبېن ،شىمون ،لېۋىي ،يەھۇدا ،ئىسساكار ۋە زەبۇلۇن بىر ئانىدىن تۇغۇلغان بالىلر .تۇغۇلغان ۋاقتىڭلرغا قاراپ تاماق يەڭلر. 13ئۇ باشقىلرنىمۇ تۇغۇلغان يېرىگە قاراپ تىزىپ« :مەن بۇ كىچىك ئىنىڭىزنىڭ ئىنىسى يوقلىقىنى بىلىمەن ،مېنىڭمۇ ئۇنىڭغا ئوخشاش ئىنىم يوق ،شۇڭا ئۇ مەن بىلەن بىللە تاماق يېسۇن »دېدى. 14بىنيامىن يۈسۈپنىڭ ئالدىغا چىقىپ ،تەختكە ئولتۇردى .بۇ ئادەملەر يۈسۈپنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆرڭپ ھەيران قالدى .ئۇلر يۈسۈپ بىلەن بىللە يەپ-ئىچىپ ئولتۇردى .يۈسۈپ ئۇلرغا سوۋغات بەردى .يۈسۈپ بىنيامىنغا بىر سوۋغات بەردى .ماناسسە بىلەن ئەفرايىم ئاتىسىنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا سوۋغات بەردى .ئوسنات ئۇنىڭغا بىر سوۋغات بەردى ،ئۇلر بىنيامىننىڭ قولىدا بەش سوۋغات بولدى. 15يۈسۈپ ئۇلرغا ئىچىشكە شاراب ئېلىپ چىقتى ،ئۇلر ئىچىشنى خالىمىدى .ئۇلر« :يۈسۈپ ۋاپات بولغان كۈندىن باشلپ بىز شاراب ئىچمىدۇق ،ھېچقانداق لەززەتلىك تاماق يېمىدۇق »دېدى. 16يۈسۈپ ئۇلرغا قەسەم قىلىپ ،ئۇلرنى قاتتىق قىستىدى .شۇ كۈنى ئۇلر ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىچىملىك ئىچتى .كېيىن يۈسۈپ ئىنىسى بىنيامىن بىلەن سۆزلىشىش ئۈچۈن ئۇنىڭغا قاراپ ماڭدى .بىنيامىن يەنىل يۈسۈپنىڭ ئالدىدا تەختتە ئولتۇراتتى. 17يۈسۈپ ئۇنىڭدىن« :سەندە بال بارمۇ؟ »دەپ سورىدى .ئۇ« :قۇلۇڭنىڭ ئون ئوغلى بار ،ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى :بېل ،بېكېر ،ئاشبال ،گېرا ، نائان ،ئاكى ،رھش ،مۇپىم ،چۇپىم ۋە ئورد .مەن ئۇلرنىڭ ئىسىملىرىنى كۆرمىگەن ئىنىمنىڭ ئىسمى بىلەن قويدۇم. 18ئاندىن ئۇلرغا يۈسۈپنىڭ ھەممە زاماننى بىلىدىغان يۇلتۇزلر خەرىتىسىنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .يۈسۈپ بىنيامىنغا« :ئىبرانىيلرنىڭ ھەممە دانالىقنى بىلىدىغانلىقىنى ئاڭلىدىم ،سەن بۇ ھەقتە بىرەر نەرسە بىلەمسەن؟ »دېدى. 19بىنيامىن« :قۇلىڭىز ئاتام ماڭا ئۆگەتكەن بارلىق دانالىقلرنى بىلىدۇ »دېدى .يۈسۈپ بىنيامىنغا« :بۇ ئەسۋابقا قاراپ ،ئىنىڭىز يۈسۈپنىڭ مىسىردا قەيەردە ئىكەنلىكىنى بىلىڭ .ئۇنىڭ مىسىرغا بارغانلىقى توغرىسىدا ئېيتىۋاتىسىلەر »دېدى. 20بىنيامىن ئاسماندىكى يۇلتۇزلرنىڭ خەرىتىسى بار ئەسۋابنى كۆرڭپ ،ئەقىللىق ئىش قىلىپ ،ئاكىسىنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىنى بىلمەكچى بولدى .بىنيامىن پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى تۆت قىسىمغا بۆلدى .ئۇنىڭ ئالدىدا تەختتە ئولتۇرغان ئاكىسى يۈسۈپ ئىكەنلىكىنى بايقىدى .بىنيامىن قاتتىق ھەيران قالدى .يۈسۈپ ئاكىسى بىنيامىننىڭ ھەيران قالغانلىقىنى كۆرڭپ ،بىنيامىندىن« :نېمىنى كۆردڭڭ ،نېمىشقا ھەيران قالدىڭ؟ »دەپ سورىدى. 21بىنيامىن يۈسۈپكە« :مەن ئىنىم يۈسۈپنىڭ مەن بىلەن بىللە تەختتە ئولتۇرغانلىقىنى كۆردڭم »دېدى .يۈسۈپ ئۇنىڭغا« :مەن سېنىڭ ئىنىڭ يۈسۈپ ،بۇ ئىشنى ئاكىلىرىڭغا ئېيتما .ئۇلر كەتكەندە ،مەن سېنى ئۇلر بىلەن بىللە ئەۋەتىمەن ،ئۇلرنى شەھەرگە قايتۇرۇپ كېلىشكە بۇيرۇيمەن ۋە سېنى ئۇلردىن ئېلىپ كېتىمەن »دېدى. 22ئەگەر ئۇلر جېنىنى قۇربان قىلىپ ،سىز ئۈچۈن ئۇرۇشسا ،مەن ئۇلرنىڭ ماڭا قىلغانلىرىغا تەۋبە قىلغانلىقىنى بىلىمەن ،شۇڭا مەن ئۇلرغا ئۆزڭمنى ئاشكارىليمەن .ئەگەر مەن سىزنى ئېلىپ كەتكەندە ئۇلر سىزنى تاشلىۋەتسە ،سىز مېنىڭ يېنىمدا قالىسىز ،مەن ئۇلر بىلەن جېدەللىشىمەن ،ئۇلر كېتىدۇ ،مەن ئۇلرغا تونۇلمايمەن. 23شۇ چاغدا يۈسۈپ ئۆزىنىڭ خىزمەتچىسىگە ئۇلرنىڭ خالتىلىرىنى ئاشلىق بىلەن تولدۇرۇشنى ،ھەر بىرىنىڭ پۇلىنى خالتىسىغا سېلىشنى ، قاچا بىنيامىننىڭ خالتىسىغا سېلىپ ،يول ئۈچۈن لزىملىق يېمەكلىكلەرنى بېرىشنى بۇيرۇدى .ئۇلر شۇنداق قىلدى. 24ئەتىسى كۈنى ئۇلر ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاشلىقلىرىنى ئېشەكلىرىگە ئارتىپ ،بىنيامىن بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلر ئىنىسى بىنيامىن بىلەن كەنئان زېمىنىغا قاراپ يولغا چىقتى. 91
ياشېر
25ئۇلر مىسىردىن يىراققا بارمىغاندا ،يۈسۈپ ئۆي باشقۇرغۇچىسىغا« :ئورنىڭدىن تۇرۇڭ ،بۇ ئادەملەرنى قوغلپ ،مىسىردىن يىراقلپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن ئۇلرغا :نېمىشقا خوجايىنىمنىڭ جامىنى ئوغرىلىدىڭلر؟ »دەپ ئېيتىڭلر »دېدى. 26يۈسۈپنىڭ باش ئەمەلدارى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلرغا يېتىپ بېرىپ ،يۈسۈپنىڭ سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى سۆزلەپ بەردى .ئۇلر بۇ سۆزلەرنى ئاڭلپ ،ئىنتايىن غەزەپلەندى ۋە« :خوجايىنىڭىزنىڭ جامى كىمنىڭ يېنىدا بولسا ،شۇ ئادەم ئۆلىدۇ ،بىزمۇ قۇل بولىمىز »دېدى. 27ئۇلر ئالدىراپ ،ھەر بىرى ئېشىكىدىن خالتىسىنى چۈشۈردى .خالتىلىرىنىڭ ئىچىگە قارىسا ،جام بىنيامىننىڭ خالتىسىدىن تېپىلغان ئىكەن . ھەممىسى كىيىملىرىنى يىرتىپ ،شەھەرگە قايتىپ كەلدى .بىنيامىننى يولدا ئۇرۇپ ،شەھەرگە كىرگۈچە ئۇنى داۋاملىق ئۇرۇپ ،يۈسۈپنىڭ ئالدىدا تۇردى. 28يەھۇدانىڭ غەزىپى قوزغالدى ۋە ئۇ« :بۇ ئادەم مېنى بۈگۈن مىسىرنى ۋەيران قىلىش ئۈچۈن قايتۇرۇپ كەلدى »دېدى. 29ئۇلر يۈسۈپنىڭ ئۆيىگە كەلگەندە ،يۈسۈپنىڭ تەختىدە ئولتۇرغانلىقىنى ،بارلىق باتۇرلرنىڭ ئۇنىڭ ئوڭ ۋە سول تەرەپلىرىدە تۇرغانلىقىنى كۆردى. 30يۈسۈپ ئۇلرغا« :سىلەر نېمە قىلدىڭلر؟ مېنىڭ كۈمۈش قاچىمنى ئېلىپ كېتىپ قالدىڭلر؟ لېكىن مەن سىلەرنىڭ ئىنىڭلرنىڭ قايسى زېمىندا ئىكەنلىكىنى بىلىش ئۈچۈن قاچىمنى ئالغانلىقىڭلرنى بىلىمەن ».دېدى. 31يەھۇدا« :ئەردارىمىزغا نېمە دەيمىز ،نېمە دەيمىز ،قانداق قىلىپ ئۆزىمىزنى ئاقليمىز؟ خۇدا بۈگۈن سىزنىڭ بارلىق قۇللىرىڭىزنىڭ گۇناھىنى بايقىدى ،شۇڭا بۈگۈن بىزگە شۇنداق قىلدى »،دېدى. 32يۈسۈپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،بىنيامىننى تۇتۇۋېلىپ ،ئۇنى قېرىنداشلىرىنىڭ ئارىسىدىن زھرلۇق بىلەن تارتىۋالدى .ئۇ ئۆيگە كىرىپ ،ئىشىكنى قۇلۇپلىدى .يۈسۈپ ئۆي باشقۇرغۇچىسىغا« :پادىشاھ مۇنداق دەيدۇ :ئاتاڭلرنىڭ يېنىغا تىنچ-ئامان كېتىڭلر ،مەن قولىدىن جام تېپىلغان ئادەمنى ئالدىم »دېيىشنى بۇيرۇدى. 54باب1يەھۇدا يۈسۈپنىڭ ئۇلر بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا يېقىنلىشىپ ئىشىكنى بۇزۇپ ئاچتى ۋە ئاكىلىرى بىلەن يۈسۈپنىڭ ئالدىغا كەلدى. 2يەھۇدا يۈسۈپكە« :خوجايىنىم ،بۇ ئىش مېنى ئېغىر ئىش دەپ قارىمىسۇن ،قۇلىڭىزنىڭ سىزنىڭ ئالدىڭىزدا بىر ئېغىز گەپ قىلىشىغا يول قويايمۇ؟ »دېدى .يۈسۈپ ئۇنىڭغا« :سۆزلەڭ »دېدى. 3يەھۇدا يۈسۈپكە سۆز قىلدى ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇراتتى .يەھۇدا يۈسۈپكە« :بىز خوجايىنىمىزنىڭ يېنىغا ئاشلىق سېتىۋېلىش ئۈچۈن تۇنجى قېتىم كەلگەندە ،سەن بىزنى بۇ يەرنىڭ جاسۇسلىرى دەپ قارىغان ئىدىڭ ،بىز بىنيامىننى سېنىڭ ئالدىڭغا ئېلىپ كەلدۇق ،سەن بۈگۈنمۇ بىزنى مەسخىرە قىلىۋاتىسەن »دېدى. 4شۇڭا پادىشاھ مېنىڭ سۆزلىرىمنى ئاڭلپ ،ئىنىمىزنى بىز بىلەن بىللە ئاتىمىزنىڭ يېنىغا ئەۋەتسۇن ،بولمىسا بۈگۈن سېنىڭ جېنىڭ مىسىردىكى بارلىق كىشىلەر بىلەن بىللە يوقىلىپ كېتىدىكەن. 5مېنىڭ ئىككى قېرىندىشىم ،شىمون بىلەن لېۋىنىڭ ،سىڭلىمىز دىنا سەۋەبىدىن شەكەم شەھىرىگە ۋە ئامورلرنىڭ يەتتە شەھىرىگە نېمە قىلغانلىقىنى ،شۇنداقل ئۇلرنىڭ ئۆز ئىنىسى بىنيامىن ئۈچۈن نېمە قىلغانلىقىنى بىلمەمسەن؟ 6ئەگەر سەن ئىنىمىزنى ئەۋەتىشنى خالىمىساڭ ،مەن ئىككىلىسىدىنمۇ كۈچلۈك ۋە كۈچلۈك بولغان كۈچۈم بىلەن بۈگۈن ساڭا ۋە سېنىڭ زېمىنىڭغا ھۇجۇم قىلىمەن. 7بىزنى تاللىغان خۇدايىمىز ،ئاتا-بوۋىلىرىمىزدىن ئايرىۋېتىلگەن ئانىمىز سارە ئۈچۈن ،فىرئەۋنغا نېمە قىلغانلىقىنى ئاڭلىمىدىڭىزمۇ؟ ئۇ ئاتا- بوۋىلىرىمىزدىن ئايرىۋېتىلگەن ئانىمىز سارە ئۈچۈن ،فىرئەۋنغا ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىگە ئېغىر ئاپەتلەرنى ئېلىپ كەلدى .مىسىرلىقلر بۈگۈنگە قەدەر بۇ مۆجىزىنى بىر-بىرىگە سۆزلەپ بېرىۋاتىدۇ .بۈگۈن بىنيامىننىڭ ئاتىسىدىن ئايرىۋېتىلگەنلىكى ۋە بۈگۈن زېمىنىڭىزدا بىزگە قىلغان يامانلىقلىرىڭىز ئۈچۈن ،خۇدايىمىز سىزگە شۇنداق مۇئامىلە قىلىدۇ .چۈنكى خۇدايىمىز ئاتا-بوۋىلىرىمىز ئىبراھىم بىلەن تۈزگەن ئەھدىنى ئېسىدە تۇتۇپ ،سىزگە ئاپەت ئېلىپ كېلىدۇ ،چۈنكى سىز بۈگۈن ئاتىمىزنىڭ رھھىنى قايغۇغا سالدىڭىز. 8ئەمدى بۈگۈن سىلەرگە ئېيتقان سۆزلىرىمنى ئاڭلپ ،ئىنىمىزنى ئەۋەتىڭلر ،ئۇ قېچىپ كەتسۇن ،بولمىسا سىلەر ۋە يۇرتۇڭلردىكى خەلق قىلىچتا ئۆلۈپ كېتىسىلەر ،چۈنكى سىلەر مېنى مەغلۇپ قىللمايسىلەر. 9يۈسۈپ يەھۇداغا جاۋاب بېرىپ« :نېمىشقا ئاغزىڭنى چوڭ ئېچىپ ،نېمىشقا بىزگە« كۈچ سەن بىلەن »دەپ ماختىنىپ تۇرىسەن؟ پادىشاھنىڭ ھاياتى بىلەن قەسەمكى ،ئەگەر مەن بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرىمنى سىلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا بۇيرۇسام ،سەن ۋە بۇ قېرىنداشلىرىڭ چوقۇم ليغا چۆكۈپ كېتىسىلەر »دېدى. 10يەھۇدا يۈسۈپكە« :سەن ۋە خەلقىڭ مەندىن قورقۇشىڭلر كېرەك .پەرۋەردىگار مەڭگۈ ھايات !ئەگەر مەن قىلىچىمنى بىر قېتىم سۇغۇرۇپ ئالسام ،بۈگۈن پۈتۈن مىسىرنى يوقىتىپ بولغۇچە قىلىچىمنى قىنىغا سالمايمەن .سەندىن باشلپ خوجايىنىڭ پادىشاھ بىلەن ئاخىرلشتۇرىمەن »،دېدى. 11يۈسۈپ ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :قۇدرەت پەقەت سەندىل ئەمەس ،مەن سەندىن كۈچلۈك ۋە قۇدرەتلىكمەن .ئەگەر قىلىچىڭنى سۇغۇرساڭ ،ئۇنى سېنىڭ ۋە بارلىق قېرىنداشلىرىڭنىڭ بوينىغا سانجىپ قويىمەن »دېدى. 12يەھۇدا ئۇنىڭغا« :ئەگەر بۈگۈن ساڭا قارشى ئاغزىمنى ئاچسام ،سېنى يۇتۇۋېتىمەن ،يەر يۈزىدىن يوقىتىمەن ،بۈگۈن پادىشاھلىقىڭدىن يوقىتىمەن »دېدى .يۈسۈپ« :ئەگەر ئاغزىڭنى ئاچساڭ ،ئاغزىڭنى تاش بىلەن يېپىشقا قادىرمەن ،سەن بىر ئېغىزمۇ سۆز قىللماي قالىسەن . قارى ،ئالدىمىزدا قانچە تاش بار ،مەن ھەقىقەتەن بىر تاشنى ئېلىپ ،ئاغزىڭغا سېلىپ ،ئاغزىڭنى سۇندۇراليمەن »دېدى.
92
ياشېر
13يەھۇدا« :خۇدا بىزنىڭ ئارامىزدا گۇۋاھ بولسۇن ،بىز ھازىرغىچە سەن بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى خالىمىغان ئىدۇق ،پەقەت ئىنىمىزنى بىزگە بەر ،شۇنداق قىلساق بىز سەندىن ئايرىلىپ كېتىمىز »دېدى .يۈسۈپ جاۋابەن« :پىرئەۋننىڭ ھاياتى بىلەن قەسەمكى ،ئەگەر كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى سىلەر بىلەن بىللە كەلسە ،ئۇنى مېنىڭ قولۇمدىن تارتىۋالماڭلر »دېدى. 14ئەمدى ئاتاڭنىڭ يېنىغا بار ،ئىنىڭ ماڭا قۇل بولىدۇ ،چۈنكى ئۇ پادىشاھنىڭ ئۆيىنى بۇلڭ-تالڭ قىلدى .يەھۇدا« :بۇنىڭ ساڭا ياكى پادىشاھنىڭ خاراكتېرىگە قانداق تەسىر قىلىدۇ؟ پادىشاھ ئۆز ئۆيىدىن پۈتۈن مەملىكەتكە كۈمۈش-ئالتۇن سوۋغات ياكى خىراجەت قىلىپ ئەۋەتىدۇ ،سەن بولساڭ ئىنىمىزنىڭ خالتىسىغا سالغان قاچىڭ ھەققىدە گەپ قىلىپ ،ئۇنىڭ سەندىن ئوغرىلىغانلىقىنى ئېيتىۋاتىسەنمۇ؟ »دېدى. 15خۇدا بىزنىڭ ئىنىمىز بىنيامىننىڭ ياكى ئىبراھىمنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ھېچكىمنىڭ سىزدىن ياكى پادىشاھ ،شاھزادە ياكى باشقا بىر ئادەمدىن ئوغرىلىق قىلىش ئۈچۈن بۇنداق قىلىشىدىن ساقلىسۇن. 16ئەمدى پۈتۈن دۇنيا سېنىڭ« مىسىر پادىشاھى ئازراق كۈمۈش ئۈچۈن بۇ ئادەملەر بىلەن جېدەللىشىپ ،ئۇلرنى ئەيىبلەپ ،ئۇلرنىڭ ئىنىسىنى قۇل قىلىپ ئالدى »دېگەن سۆزڭڭنى ئاڭلىماسلىقى ئۈچۈن ،بۇ ئەيىبلەشنى توختات. 17يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ« :بۇ قەدەھنى ئېلىپ ماڭ ،ئىنىڭنى قۇل قىلىپ قوي ،چۈنكى ئوغرىنىڭ قۇل بولۇش جازاسى بار »دېدى. 18يەھۇدا« :نېمىشقا ئىنىمىزنى تاشلپ ،قاسنىمىزنى ئېلىشتىن نومۇس قىلمايسەن؟ ئەگەر بىزگە قاسنىڭىزنى ياكى ئۇنىڭدىن مىڭ ھەسسە كۆپ قەدەھ بەرسىڭىز ،ئىنىمىزنى ھېچكىمنىڭ قولىدىكى كۈمۈش ئۈچۈن تاشلپ قويمايمىز ،ئۇنىڭ ئۈچۈن ئۆلۈپ كەتمەيمىز »،دېدى. 19يۈسۈپ ئۇنىڭغا _ :نېمىشقا ئىنىڭىزنى تاشلپ ،بۈگۈنگىچە ئۇنى يىگىرمە كۈمۈش تەڭگىگە ساتتىڭىز؟ ئۇنداقتا نېمىشقا ئىنىڭىزگە شۇنداق قىلمايسىز؟ 20يەھۇدا« :پەرۋەردىگار مېنىڭ بىلەن سېنىڭ ئورتىڭدا گۇۋاھ بولسۇنكى ،بىز سېنىڭ جەڭگىلىرىڭنى خالىمايمىز .شۇڭا ئىنىمىزنى بىزگە بەر ، بىز جېدەللىشىپ قالماي سەندىن ئايرىلىمىز »،دېدى. 21يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ« :ئەگەر زېمىننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى يىغىلىپ ،ئىنىڭلرنى مېنىڭ قولۇمدىن تارتىۋاللمايدۇ »دېدى .يەھۇدا : «ئاتىمىز ئىنىمىزنىڭ بىز بىلەن بىللە كەلمىگەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭغا قايغۇرغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا نېمە دەيمىز؟ »دېدى. 22يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى _ :سىلەر دادىڭلرغا« :ئارغامچا چېلەكنىڭ كەينىدىن چۈشۈپ كەتتى »دەپ ئېيتىڭلر. 23يەھۇدا« :سەن ھەقىقەتەن پادىشاھ ئىكەنسەن ،نېمىشقا بۇنداق گەپلەرنى قىلىپ ،خاتا ھۆكۈم چىقىرىۋاتىسەن؟ ساڭا ئوخشاش پادىشاھنىڭ ھالىغا ۋاي »!دېدى. 24يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :مەن سىلەرنىڭ ئىنىڭلر يۈسۈپ توغرىسىدا ئېيتقان سۆزڭمدە ھېچقانداق خاتا ھۆكۈم يوق .سىلەر ئۇنى مىديانلرغا يىگىرمە كۈمۈش تەڭگىگە ساتتىڭلر .ئەمما سىلەر بۇنى ئاتاڭلرغا ئىنكار قىلىپ« :ئۇنى بىر يامان ھايۋان يەپتۇ ،يۈسۈپ پارچىلىنىپ كەتتى »دېدىڭلر. 25يەھۇدا« :مانا ،سامنىڭ ئوتى مېنىڭ قەلبىمنى كۆيدڭرڭۋاتىدۇ ،ئەمدى مەن سىلەرنىڭ پۈتۈن زېمىنىڭلرنى ئوت بىلەن كۆيدڭرىمەن » دېدى .يۈسۈپ« :سىلەرنىڭ ئوغۇللىرىڭلرنى ئۆلتۈرگەن قېيناتىڭلر تامار شەكەمنىڭ ئوتىنى ئۆچۈرگەندۇر »دېدى. 26يەھۇدا« :ئەگەر مەن تېنىمدىكى بىر تال تۈكنى يۇلۇۋەتسەم ،پۈتۈن مىسىرنى قان بىلەن تولدۇرىمەن »دېدى. 27يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :سىلەر ساتقان ئىنىڭلرنى شۇنداق قىلىسىلەر .ئۇلرنىڭ چاپىنىنى قانغا چىلپ ،دادىڭلرغا ئېلىپ كەلدىڭلر .ئۇ« :مەن بىر يامان ھايۋاننىڭ يېگەنلىكىنى ،مانا قېنىنى ئېلىۋاتىسىلەر »،دېدى. 28يەھۇدا بۇ ئىشنى ئاڭلپ قاتتىق غەزەپلەندى ۋە غەزىپى ئوت ئالدى .ئۇ يەردە ئۇنىڭ ئالدىدا تەخمىنەن 400شېقەل كېلىدىغان بىر تاش بار ئىدى .يەھۇدانىڭ غەزىپى قوزغالدى .ئۇ تاشنى بىر قولىدا ئاسمانغا ئېتىپ ،سول قولى بىلەن تۇتۇۋالدى. 29كېيىن ئۇ تاشنى پۇتىنىڭ ئاستىغا قويۇپ ،پۈتۈن كۈچى بىلەن ئۇنىڭ ئۈستىدە ئولتۇردى .يەھۇدانىڭ قولى بىلەن تاش توپا-چارچىغا ئايلندى. 30يۈسۈپ يەھۇدانىڭ قىلمىشىنى كۆرڭپ قاتتىق قورقۇپ كەتتى .ئۇ ئوغلى ماناسساغا بۇيرۇق قىلىپ ،يەھۇدانىڭ قىلمىشىغا ئوخشاش يەنە بىر تاش بىلەن ئۇرۇش قىلدى .يەھۇدا قېرىنداشلىرىغا« :سىلەرنىڭ ھېچقايسىڭلر« :بۇ ئادەم مىسىرلىق ،چۈنكى ئۇ بىزنىڭ ئاتىمىزنىڭ ئۇرۇقىدىن »دېمەڭلر. 31يۈسۈپ« :كۈچ پەقەت ساڭال بېرىلمىگەن ،بىز كۈچلۈك ئادەم ،نېمىشقا ھەممىمىز بىلەن ماختىنىسىز؟ »دېدى .يەھۇدا يۈسۈپكە : «ئۆتىنىمەنكى ،ئىنىمىزنى ئەۋەتىڭ ،بۈگۈن يۇرتۇڭنى ۋەيران قىلماڭ »دېدى. 32يۈسۈپ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :بېرىڭلر ،دادىڭلرغا ئېيتىڭلر ،ئىنىڭلر يۈسۈپ توغرىسىدا ئېيتقانلىرىڭلرنى ،بىر يىرتقۇچ ھايۋان ئۇنى يەپ كېتىپتۇ »دېدى. 33يەھۇدا ئىنىسى نافتالىغا« :تېز بېرىپ ،مىسىرنىڭ بارلىق كوچىلىرىنى ساناپ چىق ،ماڭا ئېيتىپ بەر »دېدى .شىمون ئۇنىڭغا« :بۇ ئىش سېنى ئاۋارە قىلمىسۇن .مەن تاغقا چىقىپ ،تاغدىن بىر چوڭ تاش ئېلىپ ،مىسىردىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى ۋەيران قىلىمەن ،ئۇ يەردىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈرىمەن »دېدى. 34يۈسۈپ ئاكىلىرىنىڭ ئۆزىگە ئېيتقان بۇ سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلىدى ،ئەمما ئۇلر يۈسۈپنىڭ سۆزلەرنىڭ مەنىسىنى چۈشەنگەنلىكىنى بىلمىدى ،چۈنكى ئۇلر يۈسۈپنىڭ ئىبرانىي تىلىدا سۆزلىيەلمەيدىغانلىقىنى ئويلىغان ئىدى. 35يۈسۈپ قېرىنداشلىرىنىڭ مىسىرنى ۋەيران قىلىشىدىن قورقۇپ ،ئوغلى ماناسسەگە« :تېز بېرىپ ،مىسىردىكى بارلىق خەلقنى ۋە باتۇر ئەسكەرلەرنى ئالدىمغا توپلى .ئۇلرنى ئاتلىق ،پىيادە ۋە ھەر خىل چالغۇلر بىلەن ئالدىمغا كەلتۈر .ماناسسە بېرىپ شۇنداق قىلدى. 36نافتالى يەھۇدانىڭ بۇيرۇقى بويىچە يولغا چىقتى .نافتالىنىڭ پۇتى تېز ئۇچىدىغان بۇغىلرغا ئوخشاش يېنىك ئىدى .ئۇ باشاقلرنى يەپ ماڭسىمۇ ،باشاقلر ئۇنىڭ ئاستىغا چۈشۈپ كەتمەيتتى. 37ئۇ مىسىرنىڭ بارلىق كوچىلىرىنى ساناپ چىقتى ،ئۇلرنىڭ 12ئىكەنلىكىنى بايقىدى .ئۇ دەرھال كېلىپ يەھۇداغا خەۋەر قىلدى .يەھۇدا ئۆز قېرىنداشلىرىغا« :تېز بولۇڭلر ،ھەممەيلەن قىلىچلىرىنى بېلىگە تاقاپ ،مىسىرنىڭ ئۈستىدىن ئۆتۈپ ،ھەممىسىنى ئۆلتۈرىمىز ،بىرمۇ ئادەم قالدۇرمايمىز »دېدى. 93
ياشېر
38يەھۇدا« :مەن كۈچۈم بىلەن ئۈچ كوچىنى ۋەيران قىلىمەن ،سىلەر بولساڭلر بىر كوچىنى ۋەيران قىلىسىلەر »دېدى .يەھۇدا بۇ سۆزلەرنى قىلىۋاتقاندا ،مىسىر ئاھالىسى ۋە بارلىق باتۇر ئەسكەرلەر ھەر خىل چالغۇ ئەسۋابلىرى ۋە قاتتىق چۇقانلىرى بىلەن ئۇلرغا قاراپ كېلىۋاتاتتى. 39ئۇلرنىڭ سانى بەش يۈز ئاتلىق ئەسكەر ،ئون مىڭ پىيادە ئەسكەر ،يەنە تۆت يۈز ئادەم بولۇپ ،ئۇلر پەقەت قولى ۋە كۈچى بىلەن قىلىچ ۋە نەيزە ئىشلەتمەي جەڭ قىلليدۇ. 40بارلىق باتۇرلر قاتتىق بوران-چاپقۇن ۋە ۋارقىراپ-جارقىراپ كەلدى .ئۇلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى قورشاپ ،ئۇلرنى قورقۇتتى ،يەر ئۇلرنىڭ ۋارقىرىشىدىن تىترەپ كەتتى. 41ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بۇ قوشۇننى كۆرڭپ ،جانلىرىدىن قورقۇپ كەتتى .يۈسۈپ ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى قورقۇتۇپ ،ئۇلرنىڭ خاتىرجەم بولۇشىغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. 42يەھۇدا قېرىنداشلىرىنىڭ قورقۇپ كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇلرغا« :خۇدانىڭ رەھمىتى بىزگە يار بولغاندا ،نېمىشقا قورقىسىلەر؟ »دېدى . يەھۇدا مىسىر خەلقىنىڭ يۈسۈپنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ئۇلرنى قورشاپ تۇرغانلىقىنى كۆرڭپ ،پەقەت يۈسۈپل ئۇلرغا« :ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسىغا تەگمەڭلر »دېدى. 43يەھۇدا ئالدىراپ قىلىچىنى سۇغۇرۇپ ،قاتتىق ۋە ئاچچىق چىرقىراپ ،قىلىچى بىلەن يەرگە سەكرەپ ،پۈتۈن خەلققە قارشى ۋارقىراۋەردى. 44ئۇ بۇ ئىشنى قىلغاندا ،پەرۋەردىگار يەھۇدا ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنى باتۇر ئەسكەرلەر ۋە ئۇلرنىڭ ئەتراپىدىكى بارلىق خەلقلەرگە قورقۇنچ سالدى. 45ئۇلر چىرقىراپ-جارقىراپ قېچىپ كەتتى .قورقۇپ ،بىر-بىرىگە يىقىلىپ ،نۇرغۇنلىرى يىقىلىپ ئۆلدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى يەھۇدادىن ، ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىدىن ۋە يۈسۈپتىن قېچىپ كەتتى. 46ئۇلر قېچىۋاتقاندا ،يەھۇدا ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇلرنى قوغلپ پادىشاھنىڭ ئۆيىگە باردى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى قېچىپ قۇتۇلدى . يەھۇدا يەنە يۈسۈپنىڭ ئالدىغا ئولتۇرۇپ ،ئۇنىڭغا شىرغا ئوخشاش ھۆركىرىدى ۋە قاتتىق چىرقىرىدى. 47يىراقتىن چىرقىراق ئاڭلندى .سۇككوتنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى بۇنى ئاڭلىدى .پۈتۈن مىسىر چىرقىراقتىن تىترىدى .مىسىرنىڭ ۋە گوشەن زېمىنىنىڭ تاملىرى يەر تىترىگەندىن ئۆرڭلۈپ چۈشتى .فىرئەۋن تەختىدىن يەرگە يىقىلدى .مىسىر ۋە گوشەننىڭ بارلىق ھامىلىدار ئاياللىرى تىترىگەندىن قورقۇپ ،ھامىلىسىنى چۈشۈرڭۋەتتى. 48پادىشاھ ئادەم ئەۋەتىپ« :بۈگۈن مىسىر زېمىنىدا يۈز بەرگەن بۇ ئىش نېمە؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر كېلىپ ،ھەممە ئىشنى باشتىن-ئاخىر سۆزلەپ بەردى .پادىشاھ قورقۇپ ،ھەيران قالدى ۋە قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 49بۇ گەپلەرنى ئاڭلىغاندا ،ئۇ تېخىمۇ قورقۇنچقا چۆمۈپ ،يۈسۈپكە ئادەم ئەۋەتىپ« :سەن ئىبرانىيلرنى پۈتۈن مىسىرنى ۋەيران قىلىش ئۈچۈن ماڭا ئېلىپ كەلدىڭ .بۇ ئوغرى قۇلنى نېمە قىلىسەن؟ ئۇنى قويۇپ بېرىڭلر ،ئۇنى قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە قويۇۋېتىڭلر ،بىز ،سىلەر ۋە پۈتۈن مىسىرلىقلر ئۇلرنىڭ يامانلىقىدىن ھالك بولۇپ كەتمەيلى »دېدى. 50ئەگەر بۇنداق قىلىشنى خالىمىسىڭىز ،مېنىڭ بارلىق قىممەتلىك نەرسىلىرىمنى تاشلپ ،ئۇلرنىڭ يۇرتىغا قايتىڭ ،ئەگەر خالىسىڭىز ،ئۇلر بىلەن بىللە ئۇلرنىڭ يۇرتىغا بېرىڭ .چۈنكى ئۇلر بۈگۈن پۈتۈن يۇرتۇمنى ۋەيران قىلىپ ،پۈتۈن خەلقىمنى ئۆلتۈرىدۇ .مىسىرلىق ئاياللرنىڭ ھەممىسى ئۆزلىرىنىڭ چىرقىراشلىرى بىلەن بال تۇغدى .ئۇلرنىڭ پەقەت چىرقىراشلىرى ۋە سۆزلىرى بىلەن نېمە قىلغانلىقىنى كۆرڭڭ ، ئەگەر ئۇلر قىلىچ بىلەن ئۇرۇش قىلسا ،زېمىننى ۋەيران قىلىدۇ .شۇڭا ،نېمە خالىسىڭىز شۇنى تاللڭ ،مەن ياكى ئىبرانىيلر بولسۇن ،مىسىر بولسۇن ياكى ئىبرانىيلرنىڭ زېمىنى بولسۇن. 51ئۇلر كېلىپ ،يۈسۈپكە پادىشاھنىڭ ئۆزى توغرىسىدىكى سۆزلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئېيتتى .يۈسۈپ پادىشاھ بىلەن يەھۇدانىڭ سۆزلىرىدىن قاتتىق قورقتى .ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى يەنىل غەزەپلەنگەن ھالدا يۈسۈپنىڭ ئالدىدا تۇراتتى .ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى دېڭىز ۋە دھلقۇنلرنىڭ شاۋقۇنىدەك يۈسۈپكە قاراپ نالە قىلدى. 52يۈسۈپ قېرىنداشلىرىدىن ۋە پىرئەۋندىن قاتتىق قورقاتتى .شۇڭا ئۇ قېرىنداشلىرىنىڭ پۈتۈن مىسىرنى ۋەيران قىلىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن ، ئۆزىنىڭ كىملىكىنى ئاشكارىلش ئۈچۈن بىر باھانە ئىزدىدى. 53يۈسۈپ ئوغلى ماناسسەگە بۇيرۇق قىلدى .ماناسسە يەھۇداغا يېقىنلىشىپ ،قولىنى ئۇنىڭ مۈرىسىگە قويدى .شۇنىڭ بىلەن يەھۇدانىڭ غەزىپى بېسىلدى. 54يەھۇدا قېرىنداشلىرىغا« :سىلەرنىڭ ھېچقايسىڭلر بۇنى مىسىرلىق يىگىتنىڭ ئىشى دېمەڭلر ،چۈنكى بۇ مېنىڭ ئاتامنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ئىشى». 55يۈسۈپ يەھۇدانىڭ غەزىپىنىڭ بېسىققانلىقىنى كۆرڭپ ۋە بىلىپ ،ئۇنىڭغا مۇليىم تىلدا سۆزلەش ئۈچۈن يېقىنلشتى. 56يۈسۈپ يەھۇداغا« :سەن راست ئېيتتىڭ ،بۈگۈن كۈچۈڭ توغرىسىدىكى سۆزلىرىڭنى ئىسپاتلىدىڭ ،سېنى خۇشال قىلىدىغان خۇداڭ سېنىڭ بەخت-سائادىتىڭنى ئاشۇرسۇن .لېكىن ماڭا راستىنى ئېيت ،نېمە ئۈچۈن بارلىق قېرىنداشلىرىڭ ئىچىدە بۇ بال ئۈچۈن مەن بىلەن تالش-تارتىش قىلىۋاتىسەن؟ ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى ماڭا بۇ بال توغرىسىدا بىر ئېغىزمۇ گەپ قىلمىغانىدى »،دېدى. 57يەھۇدا يۈسۈپكە جاۋاب بېرىپ« :سەن چوقۇم بىلىسەنكى ،مەن بال ئۈچۈن ئاتىسىغا كاپالەت بەرگەنىدىم .ئەگەر ئۇنى ئېلىپ كەلمىسەم ، ئۇنىڭ مەڭگۈ گۇناھىنى ئۈستىمگە ئالىمەن ،دېگەنىدىم». 58شۇڭا مەن بارلىق قېرىنداشلىرىمنىڭ ئىچىدىن سىزگە يېقىنلشتىم ،چۈنكى سىزنىڭ ئۇنىڭ سىزدىن كېتىشىگە يول قويمىغانلىقىڭىزنى كۆردڭم . شۇڭا ،سىزنىڭ ئۇنى بىز بىلەن بىللە ئەۋەتىشىڭىزگە رەھمەت ئېيتىمەن .مانا مەن ئۇنىڭ ئورنىغا تۇرۇپ ،سىز خالىغان ئىشتا سىزگە خىزمەت قىلىمەن ،چۈنكى سىز مېنى قەيەرگە ئەۋەتسىڭىز ،مەن سىزگە قىزغىنلىق بىلەن خىزمەت قىلىمەن. 59مېنى ساڭا قارشى ئىسيان كۆتۈرگەن بىر قۇدرەتلىك پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئەۋەت ،مەن ئۇنىڭغا ۋە ئۇنىڭ زېمىنىغا نېمە قىلىدىغانلىقىمنى بىلىسەن .ئۇنىڭ ئاتلىق ئەسكەرلىرى ۋە پىيادە ئەسكەرلىرى ياكى ئىنتايىن قۇدرەتلىك خەلقى بولسىمۇ ،مەن ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈرڭپ ، پادىشاھنىڭ كاللىسىنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئېلىپ كېلىمەن. 94
ياشېر
60ئاتامىز ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئەلىئېزەر بىلەن بىرلىكتە ئېلمنىڭ بارلىق پادىشاھلىرىنى بىر كېچىدە قوشۇنلىرى بىلەن ئۇرۇپ ئۆلتۈرگەنلىكىنى ،ئۇلرنىڭ ھېچكىمنى قالدۇرمىغانلىقىنى بىلمەمسەن ياكى ئاڭلىمامسەن؟ شۇنىڭدىن كېيىن ئاتىمىزنىڭ كۈچى بىزگە ۋە ئەۋلدلىرىمىزغا مەڭگۈ مىراس قىلىپ بېرىلدى. 61يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :سىلەر راست سۆزلەۋاتىسىلەر ،ئاغزىڭلردا يالغان يوق .چۈنكى بىزگە ئىبرانىيلرنىڭ كۈچى بارلىقى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ ئۇلرنىڭ خۇداسىدىن رازى ئىكەنلىكى ئېيتىلدى ،ئۇنداقتا كىم ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇراليدۇ؟» 62لېكىن ،ئەگەر سىلەر ئۇنىڭ ئانىسىنىڭ ئوغلىنى ،يەنى سىلەر ئۇنىڭ سىلەردىن مىسىرغا كەتكەنلىكىنى ئېيتقان ئىنىسىنى مېنىڭ ئالدىمغا ئېلىپ كەلسەڭلر ،مەن سىلەرنىڭ ئىنىڭلرنى ئەۋەتىمەن .سىلەر ئۇنىڭ ئىنىسىنى مېنىڭ ئالدىمغا ئېلىپ كەلگىنىڭلردا ،مەن ئۇنى ئۇنىڭ ئورنىغا ئالىمەن ،چۈنكى سىلەرنىڭ ھېچقايسىڭلر ئۇنى ئاتاڭلرنىڭ ئالدىدا قوغدىيالمايتتىڭلر .ئۇ مېنىڭ يېنىمغا كەلگەندە ،سىلەر قوغدىغان ئىنىسىنى سىلەر بىلەن بىللە ئەۋەتىمەن. 63يەھۇدا يۈسۈپنىڭ بۇ سۆزىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭغا غەزەپلەندى ،كۆزلىرىدىن قان ئېقىپ ،قېرىنداشلىرىغا« :بۇ ئادەم بۈگۈن قانداقمۇ ئۆزىنى ۋە پۈتۈن مىسىرنى ۋەيران قىلماقچى؟ »دېدى. 64شىمون يۈسۈپكە جاۋاب بېرىپ« :بىز ساڭا ئۇنىڭ قەيەرگە بارغانلىقىنى ،ئۇنىڭ ئۆلگەن ياكى تىرىك ئىكەنلىكىنى بىلمەيدىغانلىقىمىزنى ئېيتمىغانمىدۇق؟ خوجايىنىم نېمىشقا بۇنداق دەيدۇ؟ »دېدى. 65يۈسۈپ يەھۇدانىڭ چىرايىغا قاراپ ،ئۇنىڭغا« :بۇ ئىنىڭىزنىڭ ئورنىغا يەنە بىر ئىنىڭىزنى ئېلىپ كېلىڭ »دېگەندە ،غەزىپىنىڭ يانغانلىقىنى ھېس قىلدى. 66يۈسۈپ ئاكىلىرىغا« :سىلەر راستتىنل ئىنىڭلرنىڭ ئۆلۈپ كەتكەنلىكىنى ياكى يوقاپ كەتكەنلىكىنى ئېيتتىڭلر .ئەگەر مەن بۈگۈن ئۇنى چاقىرسام ،ئۇ سىلەرنىڭ ئالدىڭلرغا كەلسە ،ئۇنى ئىنىسى ئورنىغا ماڭا بېرەمسىلەر؟ »دېدى. 67يۈسۈپ سۆزلەشكە باشلىدى ۋە« :يۈسۈپ ،يۈسۈپ ،بۈگۈن مېنىڭ ئالدىمغا كەل ،ئاكىلىرىڭغا كۆرڭنۈپ ،ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئولتۇر »!دەپ توۋلىدى. 68يۈسۈپ بۇ سۆزلەرنى ئۇلرغا ئېيتقاندا ،ئۇلر يۈسۈپنىڭ قەيەردىن كېلىدىغانلىقىنى كۆرڭش ئۈچۈن ھەر خىل يوللرغا قاراشتى. 69يۈسۈپ ئۇلرنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆزىتىپ تۇرۇپ« :نېمىشقا ئۇ ياققا-بۇ ياققا قاراپ تۇرۇۋاتىسىلەر؟ مەن سىلەر مىسىرغا ساتقان يۈسۈپ ، شۇڭا مېنى ساتقىنىڭلرغا قايغۇرماڭلر ،چۈنكى ئاچارچىلىق مەزگىلىدە خۇدا مېنى سىلەرگە ياردەم قىلىش ئۈچۈن سىلەردىن بۇرۇن ئەۋەتتى »دېدى. 70يۈسۈپنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغان قېرىنداشلىرى ئۇنىڭدىن قورقۇپ كەتتى ،يەھۇدامۇ ئۇنىڭدىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 71بىنيامىن يۈسۈپنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۆينىڭ ئىچكىرىسىدە ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇراتتى .بىنيامىن ئاكىسى يۈسۈپنىڭ يېنىغا يۈگۈرڭپ بېرىپ ،ئۇنى قۇچاقلپ ،بوينىغا ئېسىلىپ يىغلىدى. 72يۈسۈپنىڭ ئاكىلىرى بىنيامىننىڭ ئۇنىڭ ئاكىسىنىڭ بوينىغا ئېسىلىپ يىغلىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ ئۈستىگە يىقىلىپ ،ئۇنى قۇچاقلىدى ۋە يۈسۈپ بىلەن بىللە قاتتىق يىغلىدى. 73يۈسۈپنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئارىسىدا ئۇلرنىڭ يۈسۈپنىڭ قېرىنداشلىرى ئىكەنلىكى توغرىسىدىكى ئاۋاز ئاڭلندى .بۇ پادىشاھنى ئىنتايىن خۇشال قىلدى ،چۈنكى ئۇ مىسىرنى ۋەيران قىلىشىدىن قورقاتتى. 74پىرئەۋن يۈسۈپنىڭ يېنىغا كەلگەن قېرىنداشلىرى ئۈچۈن ئۇنى تەبرىكلەش ئۈچۈن خىزمەتچىلىرىنى ئەۋەتتى .مىسىردىكى بارلىق قوشۇن باشلىقلىرى يۈسۈپ بىلەن بىللە خۇشاللىققا چۆمدى .پۈتۈن مىسىر خەلقى يۈسۈپنىڭ قېرىنداشلىرى ئۈچۈن ئىنتايىن خۇشال بولدى. 75پادىشاھ ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنى يۈسۈپكە ئەۋەتىپ« :ئاكىلىرىڭغا ئېيتىڭلر ،ئۇلر ئۆزلىرىگە تەۋە بولغان بارلىق نەرسىلەرنى ئېلىپ كېلىپ ،مېنىڭ يېنىمغا كەلسۇن ،مەن ئۇلرنى مىسىرنىڭ ئەڭ ياخشى يېرىگە ئورۇنلشتۇرىمەن »دېدى .ئۇلر شۇنداق قىلدى. 76يۈسۈپ ئۆي باشقۇرغۇچىسىغا قېرىنداشلىرىغا سوۋغات ۋە كىيىم-كېچەكلەرنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .ئۇ ئۇلرغا پادىشاھلىق كىيىملىرى ۋە نۇرغۇن سوۋغاتلرنى ئېلىپ كەلدى .يۈسۈپ بۇ كىيىملەرنى قېرىنداشلىرىغا بۆلۈپ بەردى. 77يۈسۈپ قېرىنداشلىرىنىڭ ھەر بىرىگە بىردىن ئالتۇن-كۈمۈش كىيىم ۋە ئۈچ يۈز كۈمۈش تەڭگە بەردى .يۈسۈپ ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى بۇ كىيىملەرنى كىيدڭرڭپ ،پىرئەۋننىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى. 78پادىشاھ يۈسۈپنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرىنىڭ باتۇر ۋە چىرايلىق ئادەملەر ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئىنتايىن خۇشال بولدى. 79شۇنىڭدىن كېيىن ،ئۇلر پادىشاھنىڭ يېنىدىن ئايرىلىپ ،كەنئان زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ يېنىغا باردى .ئىنىسى بىنيامىنمۇ ئۇلر بىلەن بىللە ئىدى. 80يۈسۈپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلرغا پىرئەۋندىن ئون بىر ھارۋا بەردى .يۈسۈپ مىسىردا تاج كىيگەن كۈنى ئاتىسىنى مىسىرغا ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن مىنگەن ھارۋىسىنى ئۇلرغا بەردى .يۈسۈپ ئاكىسىنىڭ بالىلىرىنىڭ ھەممىسىگە سانىغا قاراپ كىيىم-كېچەك ،ھەر بىرىگە يۈز كۈمۈشتىن ئەۋەتتى .ئۇ يەنە پادىشاھنىڭ ئاياللىرىنىڭ كىيىملىرىدىن قېرىنداشلىرىنىڭ ئاياللىرىغا كىيىم-كېچەك ئەۋەتىپ ،ئۇلرنى ئەۋەتتى. 81ئۇ ئۆزىنىڭ ھەر بىر قېرىندىشىغا ئون ئادەم بېرىپ ،ئۇلر بىلەن بىللە كەنئان زېمىنىغا بېرىپ ،ئۇلرنىڭ بالىلىرىغا ۋە مىسىرغا كېلىش ئۈچۈن ئۇلرغا خىزمەت قىلدى. 82يۈسۈپ ئىنىسى بىنيامىن ئارقىلىق ئون ئوغلىغا ئون قۇر كىيىم ئەۋەتتى ،بۇ كىيىملەر ياقۇپنىڭ قالغان ئەۋلدلىرىدىن بىر قىسىم ئۈستۈن تۇرىدۇ. 83پادىشاھ پادىشاھنىڭ ھەققى ئۈچۈن ھەر بىرىگە 50كۈمۈش تەڭگە ۋە ئون جەڭ ھارۋىسى ئەۋەتتى .پادىشاھ پادىشاھنىڭ ئاتىسىغا مىسىرنىڭ بارلىق نەرسىلىرى يۈكلەنگەن ئون ئېشەك ،ئاتىسى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەنلەرنىڭ ھەممىسىگە يول ئۈچۈن ئاشلىق ،نان ۋە يېمەكلىك يۈكلەنگەن ئون ئېشەك ئەۋەتتى. 84ئۇ سىڭلىسى دىناغا كۈمۈش ۋە ئالتۇن كىيىملەر ،خۇشبۇي ،مۇررە ،ئالوي ۋە ئاياللرنىڭ زىبۇزىننەتلىرىنى ئەۋەتىپ بەردى .شۇنداقل ، فىرئەۋننىڭ ئاياللىرىدىن بىنيامىننىڭ ئاياللىرىغامۇ شۇنداق زىبۇزىننەتلەرنى ئەۋەتىپ بەردى. 95
ياشېر
85ئۇ بارلىق قېرىنداشلىرىغا ،شۇنداقل ئۇلرنىڭ ئاياللىرىغا ھەر خىل ئونىكىس تاشلىرى ۋە بدېللىي بەردى .مىسىر خەلقىنىڭ قىممەتلىك نەرسىلىرىدىن ،يۈسۈپ ئاتىسىنىڭ ئائىلىسىگە ئەۋەتكەن نەرسىلەردىن باشقا ھېچنېمە قالمىدى. 86ئۇ قېرىنداشلىرىنى يولغا سالدى ،ئۇلر يولغا چىقتى ،ئۇ ئۇلر بىلەن بىللە ئىنىسى بىنيامىننى ئەۋەتتى. 87يۈسۈپ ئۇلر بىلەن بىللە مىسىر چېگراسىغا بارىدىغان يولغا چىقتى ۋە ئاتىسى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر توغرىسىدا مىسىرغا كېلىشنى بۇيرۇدى. 88ئۇ ئۇلرغا« :يولدا جېدەللىشىپ قالماڭلر ،چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگارنىڭ نۇرغۇن خەلقنىڭ ئاچلىقتىن قېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈندۇر ،چۈنكى بۇ زېمىندا يەنە بەش يىل ئاچارچىلىق بولىدۇ »دېدى. 89ئۇ ئۇلرغا« :سىلەر كەنئان زېمىنىغا كەلگەندە ،بۇ ئىشتا ئاتامنىڭ ئالدىغا تۇيۇقسىز كەلمەڭلر ،بەلكى ئەقىل-پاراسەت بىلەن ئىش قىلىڭلر »دەپ بۇيرۇدى. 90يۈسۈپ ئۇلرغا بۇيرۇق قىلىشنى توختىتىپ ،مىسىرغا قايتىپ كەتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق ئىچىدە كەنئان زېمىنىغا ،ئاتىسى ياقۇپنىڭ يېنىغا باردى. 91ئۇلر زېمىننىڭ چېگرىلىرىغا كېلىپ ،بىر-بىرىگە« :بۇ ئىشنى ئاتىمىزنىڭ ئالدىدا قانداق قىلىمىز؟ ئەگەر بىز ئۇنىڭغا تۇيۇقسىز كېلىپ بۇ ئىشنى ئېيتساق ،ئۇ بىزنىڭ سۆزلىرىمىزدىن قاتتىق قورقۇپ كېتىدۇ ۋە بىزگە ئىشەنمەيدۇ »دېدى. 92ئۇلر ئۆيلىرىگە يېقىنلشقىچە يول يۈرڭپ ،ئاشېرنىڭ قىزى سېراخنىڭ ئۇلرنى قارشى ئېلىش ئۈچۈن چىقىۋاتقانلىقىنى كۆردى .قىز ناھايىتى چىرايلىق ،ئەقىللىق بولۇپ ،ئارفا چېلىشنى بىلەتتى. 93ئۇلر ئۇنى چاقىردى ،ئۇ ئۇلرنىڭ ئالدىغا باردى ،ئۇ ئۇلرنى سۆيدى ،ئۇلر ئۇنى تۇتۇپ ،ئۇنىڭغا بىر ئارفا بەردى ۋە« :ھازىر ئاتىمىزنىڭ ئالدىغا بېرىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،ئارفا چېلىپ ،بۇ سۆزلەرنى ئېيتقىن »دېدى. 94ئۇلر ئۇنىڭغا ئۆيىگە بېرىشنى بۇيرۇدى ،ئۇ لىفانى ئېلىپ ئۇلرنىڭ ئالدىدا يۈگۈرڭپ باردى ۋە ياقۇپنىڭ يېنىغا كېلىپ ئولتۇردى. 95ئۇ ياخشى چالغۇ چېلىپ ،ناخشا ئېيتىپ ،شېرىن سۆزلىرى بىلەن مۇنداق دېدى« :مېنىڭ تاغام يۈسۈپ ھايات ،ئۇ پۈتۈن مىسىر زېمىنىغا ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ ،ئۆلمىدى». 96ئۇ بۇ سۆزلەرنى تەكرارلپ ،تەكرارلىدى .ياقۇپ ئۇنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭغا ماقۇل بولدى. 97ياقۇپ ئۇنىڭ سۆزلىرىنى ئىككى-ئۈچ قېتىم تەكرارلىغاندا ئاڭلىدى .ياقۇپنىڭ سۆزلىرىنىڭ تاتلىقلىقىدىن ئۇنىڭ قەلبى خۇشاللىققا چۆمدى . خۇدانىڭ رھھى ئۇنىڭغا تولۇپ ،ياقۇپ ئۇنىڭ بارلىق سۆزلىرىنىڭ راست ئىكەنلىكىنى بىلدى. 98ياقۇپ سېراخنىڭ ئالدىدا بۇ سۆزلەرنى قىلغاندا ،ئۇنىڭغا بەخت تىلىدى .ئۇ ئۇنىڭغا« :قىزىم ،ئۆلۈم سېنى ھەرگىز مەغلۇپ قىلمىسۇن ،سەن مېنىڭ رھھىمنى تىرىلدڭردڭڭ ،پەقەت مېنىڭ ئالدىمدا ئۆزڭڭ ئېيتقاندەك سۆزلە ،چۈنكى سەن بارلىق سۆزلىرىڭ بىلەن مېنى خۇشال قىلدىڭ » دېدى. 99ئۇ بۇ سۆزلەرنى داۋاملىق ئېيتىشنى داۋاملشتۇردى ،ياقۇپ ئاڭلىدى ۋە بۇ سۆزلەر ئۇنىڭغا خۇشال بولدى ،ئۇ خۇشال بولدى ،خۇدانىڭ رھھى ئۇنىڭغا تەسىر قىلدى. 100ئۇ يەنىل ئۇ ئايال بىلەن سۆزلىشىۋاتقاندا ،ئوغۇللىرى ئاتلر ،جەڭ ھارۋىلىرى ،پادىشاھلىق كىيىملىرى ۋە خىزمەتكارلىرى بىلەن ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى. 101ياقۇپ ئورنىدىن تۇرۇپ ئۇلرنى كۈتۈۋالدى .ئوغۇللىرىنىڭ پادىشاھلىق كىيىملىرىنى كىيگەنلىكىنى ۋە يۈسۈپنىڭ ئۇلرغا ئەۋەتكەن بارلىق خەزىنىلىرىنى كۆردى. 102ئۇلر ئۇنىڭغا« :بىزگە مەلۇم بولسۇنكى ،ئىنىمىز يۈسۈپ ھايات ،ئۇ پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى باشقۇرىدۇ ،بىز ساڭا ئېيتقىنىمىزدەك ،ئۇ بىزگە سۆز قىلغان ».دېدى. 103ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،يۈرىكى تىترەپ كەتتى .چۈنكى ئۇ يۈسۈپنىڭ ئۇلرغا بەرگەنلىرىنى ،ئۇنىڭغا ئەۋەتكەنلىرىنى ۋە يۈسۈپنىڭ ئۇلرغا ئېيتقان مۆجىزىلىرىنى كۆرمىگۈچە ،ئۇلرغا ئىشەنمىدى. 104ئۇلر يۈسۈپنىڭ ئالدىدا ئىشىكنى ئېچىپ ،يۈسۈپنىڭ ئەۋەتكەنلىرىنىڭ ھەممىسىنى كۆرسەتتى ،يۈسۈپنىڭ ئەۋەتكەنلىرىنى ھەر بىرىگە بەردى ،يۈسۈپ ئۇلرنىڭ راست سۆزلىگەنلىكىنى بىلدى ۋە ئوغلىنىڭ سۆزلىرىگە ئىنتايىن خۇشال بولدى. 105ياقۇپ« :ئوغلۇم يۈسۈپنىڭ ھايات قالغانلىقى ماڭا يېتەرلىك ،ئۆلۈشتىن بۇرۇن ئۇنى كۆرڭپ كېلەي »،دېدى. 106ئوغۇللىرى ئۇنىڭغا باشلىرىدىن ئۆتكەن بارلىق ئىشلرنى سۆزلەپ بەردى .ياقۇپ« :مەن ئوغلۇمنى ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنى كۆرڭش ئۈچۈن مىسىرغا بارىمەن »دېدى. 107ياقۇپ ئورنىدىن تۇرۇپ ،يۈسۈپ ئەۋەتكەن كىيىملەرنى كىيدى .يۇيۇنۇپ ،چېچىنى قىرىپ بولغاندىن كېيىن ،يۈسۈپ ئەۋەتكەن سەلنى بېشىغا كىيدى. 108ياقۇپنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ۋە ئۇلرنىڭ ئاياللىرى يۈسۈپنىڭ ئۇلرغا ئەۋەتكەن كىيىملىرىنى كىيىپ ،يۈسۈپنىڭ ھايات ئىكەنلىكى ۋە مىسىردا ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتقانلىقىدىن ئىنتايىن خۇشال بولدى. 109بۇ ئىشتىن خەۋەر تاپقان كەنئاننىڭ بارلىق ئاھالىلىرى ياقۇپنىڭ ھايات ئىكەنلىكىگە خۇشال بولۇپ ،ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلدى. 110ياقۇپ ئۇلر ئۈچۈن ئۈچ كۈن زىياپەت بەردى .كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ۋە يەرلىك ئاقسۆڭەكلەر ياقۇپنىڭ ئۆيىدە يەپ-ئىچىپ ، خۇشال-خۇرام بولدى. 55باب1بۇنىڭدىن كېيىن ياقۇپ« :مەن مىسىرغا بېرىپ ئوغلۇمنى كۆرڭپ كېلىمەن ،ئاندىن خۇدا ئىبراھىمغا ۋەدە قىلغان كەنئان زېمىنىغا قايتىپ كېتىمەن ،چۈنكى مەن تۇغۇلغان يۇرتۇمدىن ئايرىللمايمەن »دېدى. 96
ياشېر
2پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى« :پۈتۈن ئائىلەڭدىكىلەر بىلەن مىسىرغا بېرىپ ،ئۇ يەردە تۇرۇڭلر .مىسىرغا بېرىشتىن قورقماڭلر ، چۈنكى مەن سىلەرنى ئۇ يەردە بۈيۈك بىر خەلق قىلىمەن». 3ياقۇپ ئۆز-ئۆزىگە« :مەن بېرىپ ئوغلۇمنىڭ مىسىر خەلقى ئارىسىدا خۇدادىن قورقۇش تۇيغۇسى بارمۇ يوق ،كۆرڭپ باقاي »دېدى. 4پەرۋەردىگار ياقۇپقا« :يۈسۈپتىن قورقما ،چۈنكى ئۇ يەنىل ماڭا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن سادىقلىقىنى ساقلپ كەلدى ،بۇ سېنىڭ نەزىرىڭدە ياخشى كۆرڭنگەندەك قىلىدۇ »دېدى .ياقۇپ ئوغلى ئۈچۈن ئىنتايىن خۇشال بولدى. 5شۇ چاغدا ،ياقۇپ پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا ئېيتقان سۆزى بويىچە ،ئوغۇللىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەرگە مىسىرغا بېرىشنى بۇيرۇدى .ياقۇپ ئوغۇللىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن بىللە ئورنىدىن تۇرۇپ ،خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق ئىچىدە كەنئان زېمىنىدىن بەئەرشەبادىن مىسىرغا قاراپ يولغا چىقتى. 6ئۇلر مىسىرغا يېقىنلشقاندا ،ياقۇپ يۈسۈپكە مىسىردىكى ئەھۋالنى كۆرسىتىش ئۈچۈن يەھۇدانى ئالدىن ئەۋەتتى .يەھۇدا ئاتىسىنىڭ دېگىنى بويىچە ئالدىراپ يۈگۈرڭپ يۈسۈپنىڭ يېنىغا كەلدى .ئۇلر ئۇنىڭغا پۈتۈن ئائىلىسى ئۈچۈن گوشەن زېمىنىدىن بىر جاي تەقسىم قىلىپ بەردى . يەھۇدا قايتىپ كېلىپ ،يولىنى بويلپ ئاتىسىنىڭ يېنىغا كەلدى. 7يۈسۈپ ھارۋىسىنى چەمبەرلەپ ،بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرىنى ،خىزمەتچىلىرىنى ۋە مىسىردىكى بارلىق ئەمەلدارلىرىنى ئاتىسى ياقۇپ بىلەن كۆرڭشۈشكە ئېلىپ باردى .يۈسۈپنىڭ بۇيرۇقى مىسىردا جاكارلىنىپ ،ياقۇپ بىلەن كۆرڭشمىگەنلەرنىڭ ھەممىسى ئۆلىدۇ ،دەپ جاكارلندى. 8ئەتىسى كۈنى يۈسۈپ پۈتۈن مىسىرلىقلرنىڭ زھر ۋە كۈچلۈك قوشۇنىنى باشلپ يولغا چىقتى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى نەپىس زىغىر ۋە بىنەپشە رەڭلىك كىيىملەرنى كىيىپ ،كۈمۈش ۋە ئالتۇن قوراللرنى ۋە جەڭ قوراللىرىنى كۆتۈرگەنىدى. 9ئۇلر ھەممىسى ھەر خىل چالغۇ ئەسۋابلىرى ،دۇمباق ۋە داپ چېلىپ ،يول بويىغا مۇررە ۋە ئالوي چېچىپ ،ياقۇپنى قارشى ئېلىشقا چىقتى . ئۇلر شۇنداق قىلدى ،يەر يۈزى ئۇلرنىڭ ۋارقىرىشىدىن لەرزىگە كەلدى. 10مىسىرلىقلرنىڭ بارلىق ئاياللىرى مىسىرنىڭ ئۆگزىلىرىدىن ۋە تاملىرىدىن چىقىپ ياقۇپ بىلەن كۆرڭشتى .يۈسۈپنىڭ بېشىغا پادىشاھلىق تاجىنى كىيدڭرڭپ قويغانىدى .چۈنكى پادىشاھ ئۇنى ئاتىسى بىلەن كۆرڭشكەندە كىيدڭرڭش ئۈچۈن ئۇنىڭغا ئەۋەتكەنىدى. 11يۈسۈپ ئاتىسىغا ئەللىك مېتىر يېقىنلشقاندا ،ھارۋىدىن چۈشۈپ ،ئاتىسىغا قاراپ ماڭدى .مىسىرنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە ئاقسۆڭەكلىرى يۈسۈپنىڭ ئاتىسىغا قاراپ پىيادە ماڭغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلرمۇ چۈشۈپ ،ياقۇپقا قاراپ پىيادە ماڭدى. 12ياقۇپ يۈسۈپنىڭ چېدىرىغا يېقىنلشقاندا ،ياقۇپ يۈسۈپ بىلەن بىللە ئۆزىگە قاراپ كېلىۋاتقان چېدىرنى كۆردى ۋە بۇ ئۇنىڭغا خۇشال بولدى ،ياقۇپ بۇنىڭغا ھەيران قالدى. 13ياقۇپ يەھۇدادىن« :مىسىر چېدىرىدا پادىشاھلىق كىيىملىرىنى كىيگەن ،ئۈستىگە قىزىل رەڭلىك چاپان ،بېشىغا شاھلىق تاجى كىيگەن ، ھارۋىسىدىن چۈشۈپ ،بىزگە قاراپ كېلىۋاتقان بۇ ئادەم كىم؟ »دېدى .يەھۇدا ئاتىسىغا« :ئۇ سېنىڭ ئوغلۇڭ يۈسۈپ ،پادىشاھ »،دېدى .ياقۇپ ئوغلىنىڭ شان-شەرىپىنى كۆرڭپ خۇشال بولدى. 14يۈسۈپ ئاتىسىنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭغا تەزىم قىلدى .چېدىردىكىلەرنىڭ ھەممىسى ياقۇپنىڭ ئالدىدا ئۇنىڭ بىلەن بىللە يەرگە يىقىلىپ تەزىم قىلدى. 15بۇ چاغدا ياقۇپ يۈگۈرڭپ بېرىپ ئوغلى يۈسۈپنىڭ يېنىغا باردى ۋە ئۇنىڭ بوينىغا ئېگىلىپ ئۇنى سۆيدى .ئۇلر يىغلىدى .يۈسۈپمۇ ئاتىسىنى قۇچاقلپ سۆيدى .ئۇلر يىغلىدى .مىسىر خەلقىمۇ ئۇلر بىلەن بىللە يىغلىدى. 16ياقۇپ يۈسۈپكە« :ئەمدى سېنىڭ چىرايىڭنى كۆرگەندىن كېيىن ،خۇشاللىق بىلەن ئۆلۈپ كېتىمەن ،سەن يەنىل ھايات ۋە شان-شەرەپ بىلەن ياشاۋاتىسەن »دېدى. 17ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ،ئاياللىرى ،بالىلىرى ،خىزمەتكارلىرى ۋە ياقۇپنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىدىكىلەر يۈسۈپ بىلەن بىللە قاتتىق يىغلىدى ،ئۇنى سۆيۈپ ،قاتتىق يىغلىدى. 18شۇنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى مىسىرغا قايتىپ كەلدى .ياقۇپ ،ئوغۇللىرى ۋە ئائىلىسىدىكى بارلىق بالىلر يۈسۈپ بىلەن بىللە مىسىرغا كەلدى .يۈسۈپ ئۇلرنى مىسىرنىڭ ئەڭ ياخشى يېرى بولغان گوشەن زېمىنىغا ئورۇنلشتۇردى. 19يۈسۈپ ئاتىسى ۋە قېرىنداشلىرىغا« :مەن بېرىپ ،پادىشاھقا« :ئاكىلىرىم ،ئاتامنىڭ ئائىلىسى ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق ئەزالىرى مېنىڭ يېنىمغا كەلدى ،ئۇلر گوشەن زېمىنىدا »دەپ ئېيتاي »دېدى. 20يۈسۈپ شۇنداق قىلىپ ،ئاكىلىرى رۇبېن ،ئىسساكار زەبۇلۇن ۋە ئىنىسى بىنيامىنلرنى ئېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا قويدى. 21يۈسۈپ پادىشاھقا« :ئاتامنىڭ قېرىنداشلىرىم ،ئاتامنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق مال-مۈلكى ،قوي-كال ماللىرى بىلەن بىللە كەنئاندىن مىسىرغا كۆچۈپ كېلىشتى ،چۈنكى ئۇلر قاتتىق ئاچارچىلىققا دۇچ كەلگەنىدى. 22پادىشاھ يۈسۈپكە« :ئاتاڭ بىلەن قېرىنداشلىرىڭنى بۇ يەرنىڭ ئەڭ ياخشى يېرىگە قوي ،ئۇلردىن بارلىق ياخشى نەرسىلەرنى ئايىما ، ئۇلرنىڭ بۇ يەردىكى مول ھوسۇلدىن يېيىشىگە يول قويما »،دېدى. 23يۈسۈپ جاۋاب بېرىپ« :مەن ئۇلرنى گوشەن زېمىنىغا ئورۇنلشتۇردۇم ،چۈنكى ئۇلر چارۋىچى ،شۇڭا مىسىرلىقلردىن باشقا ، گوشەندە تۇرۇپ ،پادىلىرىنى باقسۇن »دېدى. 24پادىشاھ يۈسۈپكە« :ئاكىلىرىڭ ساڭا نېمە دېسە ،شۇنى قىل »دېدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى پادىشاھقا تەزىم قىلىپ ،ئۇنىڭدىن ئامان-ئېسەن چىقىپ كەتتى .شۇنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ ئاتىسىنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 25ياقۇپ پادىشاھنىڭ يېنىغا بېرىپ تەزىم قىلدى .پادىشاھ پادىشاھقا بەخت تىلىدى .ئاندىن پادىشاھ چىقىپ كەتتى .ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر گوشەن زېمىنىدا ئولتۇراقلشتى. 26ياقۇپنىڭ ھاياتىنىڭ ئىككىنچى يىلى ،يەنى بىر يۈز ئوتتۇزىنچى يىلىدا ،يۈسۈپ ئاتىسىنى ،قېرىنداشلىرىنى ۋە ئاتىسىنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىنى ئاچارچىلىق مەزگىلىدە بالىلىرىغا يېتەرلىك نان بىلەن تەمىنلىدى ،ئۇلر ھېچ نەرسىدىن كەم بولمىدى. 97
ياشېر
27يۈسۈپ ئۇلرغا پۈتۈن زېمىننىڭ ئەڭ ياخشى جايلىرىنى بەردى .يۈسۈپ ھايات ۋاقتىدا ،ئۇلر مىسىرنىڭ ئەڭ ياخشى جايلىرىغا ئىگە بولدى .يۈسۈپ ئۇلرغا ۋە ئاتىسىنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرگە يىل بويى كىيىم-كېچەك بەردى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاكىسى ھايات ۋاقتىدا مىسىردا خاتىرجەم ياشىدى. 28ياقۇپ ھەمىشە يۈسۈپنىڭ داستىخىنىدا تاماق يەيتتى .ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئۆيلىرىدە يېگەن تاماقلردىن باشقا ،كېچە-كۈندڭز يۈسۈپنىڭ داستىخىنىدىن ئايرىلمايتتى. 29ئاچارچىلىق مەزگىلىدە ،مىسىرلىقلر يۈسۈپنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ئالغان يېمەكلىكلەرنى يېدى .چۈنكى ئاچارچىلىق سەۋەبىدىن مىسىرلىقلر ئۆزلىرىنىڭ بارلىق نەرسىلىرىنى سېتىۋەتتى. 30يۈسۈپ مىسىرنىڭ بارلىق يەر-زېمىنلىرىنى فىرئەۋننىڭ پۇلىغا سېتىۋېلىپ ،مىسىرنىڭ ھەممە يېرىنى ئاشلىق بىلەن تەمىنلىدى .ئاچارچىلىق كۈنلىرىدە مىسىرنى ئاشلىق بىلەن تەمىنلىدى .يۈسۈپ پۈتۈن مەملىكەتتىكى ئاشلىق ئۈچۈن ئۆزىگە كەلگەن بارلىق كۈمۈش-ئالتۇنلرنى توپلىدى .ئۇ نۇرغۇن ئالتۇن-كۈمۈش توپلىدى ،بۇنىڭدىن باشقا ،نۇرغۇن ئاق تاشلر ،بېدېللىي ۋە قىممەتلىك كىيىملەرمۇ بار ئىدى .ئۇلر پۇللىرىنى تۈگەتكەندىن كېيىن ،بۇلرنى پۈتۈن مەملىكەتتىن يۈسۈپكە ئېلىپ كەلدى. 31يۈسۈپ قولىغا چۈشكەن بارلىق كۈمۈش ۋە ئالتۇنلرنى ،تەخمىنەن يەتمىش ئىككى قابىلىيەتلىك ئالتۇن-كۈمۈشنى ،شۇنداقل نۇرغۇن ئونىكىس تاشلىرى ۋە بدېللىينى ئېلىپ ،ئۇلرنى تۆت قىسىمغا بۆلۈپ يوشۇردى .بىر قىسمىنى قىزىل دېڭىز بويىدىكى چۆللۈككە ،بىر قىسمىنى پېرات دەرياسى بويىغا ،ئۈچىنچى ۋە تۆتىنچى قىسىمنى پېرسىيە ۋە مېدىيا چۆللۈكىنىڭ قارشىسىدىكى چۆللۈككە يوشۇردى. 32ئۇ قالغان ئالتۇن-كۈمۈشنىڭ بىر قىسمىنى ئېلىپ ،بارلىق قېرىنداشلىرىغا ،ئاتىسىنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرگە ۋە ئاتىسىنىڭ ئائىلىسىدىكى بارلىق ئاياللرغا بەردى ،قالغانلىرىنى بولسا فىرئەۋننىڭ ئۆيىگە تەخمىنەن يىگىرمە تالنت ئالتۇن-كۈمۈش ئېلىپ كەلدى. 33يۈسۈپ قالغان ئالتۇن-كۈمۈشنىڭ ھەممىسىنى پادىشاھقا بەردى .پادىشاھ ئۇنى خەزىنىسىگە سالدى .شۇنىڭدىن كېيىن ،بۇ زېمىندا ئاچارچىلىق كۈنلىرى توختىدى .ئۇلر پۈتۈن زېمىندا ئۇرۇق تېرىپ ،ھوسۇل ئالدى .ئۇلر يىلدىن-يىلغا ئۆز مىقدارىدا ھوسۇل ئالدى .ھېچ نەرسە كەم بولمىدى. 34يۈسۈپ مىسىردا خاتىرجەم ياشىدى .پۈتۈن زېمىن ئۇنىڭ قول ئاستىدا ئىدى .ئاتىسى ۋە بارلىق قېرىنداشلىرى گوشەن زېمىنىدا تۇرۇپ ،ئۇ يەرنى ئىگىلىۋالدى. 35يۈسۈپ قېرىپ ،ياشىنىپ قالغانىدى .ئۇنىڭ ئىككى ئوغلى ئەفرايىم ۋە ماناسسە ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن بىللە ياقۇپنىڭ ئۆيىدە تۇرۇپ ، پەرۋەردىگارنىڭ يوللىرىنى ۋە ئۇنىڭ قانۇنىنى ئۆگىنەتتى. 36ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى مىسىرنىڭ گوشەن زېمىنىدا ئولتۇراقلىشىپ ،ئۇ يەرنى ئىگىلىۋالدى .ئۇلر ئۇ يەردە كۆپىيىپ ،كۆپەيدى. 56باب1ياقۇپ مىسىر زېمىنىدا ئون يەتتە يىل ياشىدى .ياقۇپنىڭ ئۆمرى بىر يۈز قىرىق يەتتە يىل بولدى. 2شۇ چاغدا ياقۇپ ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدىغان كېسەلگە گىرىپتار بولدى .ئۇ مىسىردىن ئوغلى يۈسۈپنى چاقىرتىپ كەلدى .يۈسۈپ مىسىردىن قايتىپ كەلدى .يۈسۈپ ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى. 3ياقۇپ يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىغا« :مەن ئۆلۈپ كېتىۋاتىمەن .ئەجدادلىرىڭلرنىڭ خۇداسى سىلەرنى يوقلپ ،سىلەرنى پەرۋەردىگار سىلەرگە ۋە سىلەردىن كېيىنكى ئەۋلدلىرىڭلرغا بېرىشكە قەسەم قىلغان زېمىنغا قايتۇرۇپ كېلىدۇ .شۇڭا مەن ئۆلگەندىن كېيىن ،مېنى ئاتا- بوۋىلىرىمنىڭ يېنىدىكى كەنئان زېمىنىدىكى ھىبرھندىكى ماكپېلھتىكى ئۆڭكۈرگە دەپنە قىلىڭلر »دېدى. 4ياقۇپ ئوغۇللىرىغا ئۇنى ھىبرھندىكى ماكپېلھقا دەپنە قىلىشقا قەسەم قىلدۇردى .ئوغۇللىرى ئۇنىڭغا بۇ ئىش توغرىسىدا قەسەم بەردى. 5ئۇ ئۇلرغا مۇنداق دېدى« :پەرۋەردىگار خۇداڭلرغا ئىبادەت قىلىڭلر ،چۈنكى ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنى قۇتقۇزغان خۇدا سىلەرنى بارلىق قىيىنچىلىقلردىن قۇتقۇزىدۇ». 6ياقۇپ« :بالىلىرىڭلرنىڭ ھەممىسىنى ماڭا چاقىرىڭلر »دېدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ھەممىسى كېلىپ ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .ياقۇپ ئۇلرغا بەخت تىلىدى ۋە مۇنداق دېدى« :ئەجدادلىرىڭلرنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى سىلەرگە مىڭ ھەسسە كۆپ بەخت ئاتا قىلسۇن ، سىلەرگە بەخت ئاتا قىلسۇن ،ئاتاڭلر ئىبراھىمغا بەخت ئاتا قىلغان بەختنى سىلەرگە ئاتا قىلسۇن ».ياقۇپ ئۇلرغا بەخت تىلىگەندىن كېيىن ،ئۇ شۇ كۈنىل بارلىق ئوغۇللىرى بىلەن بىللە يولغا چىقتى. 7ئەتىسى كۈنى ياقۇپ ئوغۇللىرىنى يەنە چاقىردى .ئۇلر يىغىلىپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى .ياقۇپ ئۆلۈشتىن بۇرۇن ئوغۇللىرىغا بەخت تىلىدى ،ھەر بىرى ئۆزىگە ليىق بەخت تىلىدى .مانا بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئىسرائىلغا ئائىت تەۋرات كىتابىدا يېزىلغان. 8ياقۇپ يەھۇداغا مۇنداق دېدى _ :ئوغلۇم ،سېنىڭ قېرىنداشلىرىڭ ئۈچۈن كۈچلۈك ئادەم ئىكەنلىكىڭنى بىلىمەن .ئۇلرغا پادىشاھ بول ،سېنىڭ ئوغۇللىرىڭمۇ مەڭگۈ ئۆز ئوغۇللىرىغا پادىشاھ بولىدۇ. 9ئوغۇللىرىڭغا پەقەت ئوقيا ۋە بارلىق ئۇرۇش قوراللىرىنى ئۆگىتىڭلر ،شۇنداق قىلساڭلر ئۇلر دڭشمەنلىرىنى باشقۇرىدىغان قېرىنداشلىرىنىڭ جەڭلىرىدە جەڭ قىلليدۇ. 10ياقۇپ شۇ كۈنى ئوغۇللىرىغا يەنە بىر قېتىم ۋەسىيەت قىلىپ« :مەن بۈگۈن ئۆز خەلقىمنىڭ يېنىغا قايتىمەن .مېنى مىسىردىن ئېلىپ چىقىپ ، سىلەرگە بۇيرۇغانلىرىمدەك ماكپېلھ ئۆڭكۈرىگە دەپنە قىلىڭلر »دېدى. 11شۇنداقتىمۇ ،سىلەرنىڭ ئوغۇللىرىڭلر مېنى كۆتۈرڭپ يۈرمىسۇن ،پەقەت ئۆزڭڭلرل يۈرڭڭلر .جەسەتنى ئېلىپ كەنئان زېمىنىغا بېرىپ دەپنە قىلغاندا ،ماڭا شۇنداق قىلىڭلر. 12يەھۇدا ،ئىسساكار ۋە زەبۇلۇن قەبىلىلىرى مېنىڭ جەسەت ساندۇقىمنى شەرق تەرەپتە ،رۇبېن ،شىمون ۋە گاد قەبىلىلىرى جەنۇبتا ، ئەفرايىم ،ماناسسە ۋە بىنيامىن غەربتە ،دان ،ئاشېر ۋە نافتالى شىمال تەرەپتە مېنىڭ جەسەت ساندۇقىمنى كۆتۈرىدۇ. 98
ياشېر
13لېۋىيلر پەرۋەردىگارنىڭ ئەھدە ساندۇقىنى ئېلىپ يۈرمىسۇن ،چۈنكى ئۇ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارنىڭ ئەھدە ساندۇقىنى لگېردا ئىسرائىللر بىلەن بىللە كۆتۈرڭپ يۈرىدۇ ،ئوغلۇم يۈسۈپمۇ ئېلىپ يۈرمىسۇن ،چۈنكى پادىشاھ قانداق بولسا ،ئۇنىڭ شان-شۆھرىتى شۇنداق بولسۇن ،ئەمما ئەفرايىم بىلەن ماناسسە ئۇلرنىڭ ئورنىغا چىقىدۇ. 14مېنى ئېلىپ كېتىۋاتقاندا ماڭا شۇنداق قىلىڭلر .سىلەرگە بۇيرۇغانلىرىمنىڭ ھېچقايسىسىنى ئۇنتۇپ قالماڭلر .ئەگەر ماڭا بۇنداق قىلساڭلر ،پەرۋەردىگار سىلەرنى ۋە سىلەرنىڭ ئەۋلدلىرىڭلرنى مەڭگۈ ياد ئېتىدۇ. 15سىلەر ئوغۇللىرىم ،ھەر بىرىڭلر ئۆز قېرىنداشلىرىڭلر ۋە ئۇرۇق-تۇغقانلىرىڭلرنى ھۆرمەتلەڭلر .بالىلىرىڭلرغا ۋە كېيىنكى ئەۋلدلىرىڭلرغا ئەجدادلىرىڭلرنىڭ خۇداغا ھەمىشە ئىبادەت قىلىشنى بۇيرۇڭلر. 16شۇنداق قىلساڭلر ،سىلەر ،ئەۋلدلىرىڭلر ۋە ئەۋلدلىرىڭلرنىڭ ئەۋلدلىرى بۇ زېمىندا مەڭگۈ ياشايسىلەر .پەرۋەردىگار خۇدايىڭلرنىڭ نەزىرىدە ياخشى ۋە توغرا ئىشلرنى قىلىپ ،ئۇنىڭ بارلىق يوللىرى بىلەن ماڭساڭلر بولىدۇ. 17ئوغلۇم يۈسۈپ ،سەن قېرىنداشلىرىڭنىڭ ساڭا قىلغان زىيانكەشلىكلىرىنى ۋە بارلىق يامانلىقلىرىنى كەچۈرگىن ،چۈنكى خۇدا بۇنى سېنىڭ ۋە ئەۋلدلىرىڭنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن قىلغان. 18ئەي ئوغلۇم ،قېرىنداشلىرىڭنى مىسىر ئاھالىسىگە تاشلپ قويما ،ئۇلرنىڭ كۆڭلىگە ئازار بەرمە .مەن ئۇلرنى مىسىرلىقلردىن قوغداش ئۈچۈن خۇدانىڭ قولىغا ۋە سېنىڭ قولۇڭغا تاپشۇردۇم .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسىغا جاۋابەن« :ئى ئاتىمىز ،بىزگە بۇيرۇغانلىرىڭىزنىڭ ھەممىسىنى قىلىمىز .پەقەت خۇدا بىز بىلەن بىللە بولسۇن »دېدى. 19ياقۇپ ئوغۇللىرىغا مۇنداق دېدى« :سىلەر ئۇنىڭ يوللىرىغا ئەگىشىپ ماڭساڭلر ،خۇدا سىلەرگە يار بولسۇن .ئۇنىڭ ئالدىدا ياخشى ۋە توغرى بولغان ئىشلرنى قىلىشتا ئۇنىڭ يوللىرىدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلۇپ كەتمەڭلر. 20چۈنكى مەن بىلىمەنكى ،كېيىنكى كۈنلەردە بۇ زېمىندا نۇرغۇن ۋە ئېغىر قىيىنچىلىقلرغا دۇچ كېلىسىلەر ،ھەتتا بالىلىرىڭلر ۋە نەۋرىلىرىڭلرنىڭ نەۋرىلىرى ،پەقەت پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىڭلر ،ئۇ سىلەرنى بارلىق قىيىنچىلىقلردىن قۇتقۇزىدۇ. 21سىلەر خۇداغا ئىبادەت قىلىش ئۈچۈن ئۇنىڭغا ئەگىشىڭلر ۋە ئۆزڭڭلردىن كېيىنكى بالىلىرىڭلرغا ۋە ئەۋلدلىرىڭلرنىڭ ئەۋلدلىرىغا پەرۋەردىگارنى تونۇشنى ئۆگىتىڭلر ،پەرۋەردىگار سىلەر ۋە ئەۋلدلىرىڭلر ئۈچۈن بالىلىرىڭلر ئارىسىدىن بىر خىزمەتچى تەيىنلەيدۇ . پەرۋەردىگار سىلەرنى بارلىق ئازاب-ئوقۇبەتلەردىن قۇتقۇزىدۇ ،سىلەرنى مىسىردىن قۇتقۇزىدۇ ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنىڭ زېمىنىغا قايتۇرۇپ كېلىپ ،ئۇنى بىخەتەر مىراس قىلىدۇ. 22ياقۇپ ئوغۇللىرىغا نەسىھەت قىلىشنى توختىتىپ ،ئاياقلىرىنى ياتقۇزۇپ ،ئالەمدىن ئۆتۈپ ،ئۆز قەۋمىگە قوشۇلدى. 23يۈسۈپ ئاتىسىنىڭ ئۈستىگە يىقىلىپ ،قاتتىق يىغلىدى ،ئۇنى سۆيدى ۋە ئاچچىق ئاۋاز بىلەن« :ئاتا ،ئاتا »!دېدى. 24ئوغلىنىڭ ئاياللرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسى كېلىپ ،ياقۇپنىڭ يېنىغا يىقىلىپ ،ئۇنىڭغا قاتتىق يىغلىدى. 25ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،كىيىملىرىنى يىرتىپ ،بەللىرىگە خۇر كىيىمىنى كىيىپ ،يەرگە يىقىلىپ ،باشلىرىغا توپا چاچتى. 26بۇ ئىش يۈسۈپنىڭ ئايالىغا ئاڭلندى ،ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،بىر خالتا ئارتىۋالدى .ئۇ ۋە مىسىرلىق ئاياللر ياقۇپ ئۈچۈن قايغۇرۇپ يىغلىدى. 27مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى بۇ ئىشنى ئاڭلپ ،ياقۇپنى تونۇيدىغانلرنىڭ ھەممىسى شۇ كۈنى يىغىلىپ كەلدى .پۈتۈن مىسىرلىقلر نەچچە كۈن يىغلىدى. 28ياقۇپنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،كەنئاندىن مىسىرغا كەلگەن ئاياللرمۇ ئۇنىڭ ئۈچۈن يەتمىش كۈن يىغلىدى. 29بۇنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ خىزمەتچىلىرى بولغان دھختۇرلرغا ئاتىسىنىڭ جەسىتىنى مۇررە ،خۇشبۇي ۋە ھەر خىل خۇشبۇيلر بىلەن موميليا قىلىشنى بۇيرۇدى .دھختۇرلر يۈسۈپنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ياقۇپنى موميليا قىلدى. 30مىسىر خەلقى ،ئاقساقاللر ۋە گوشەن زېمىنىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ياقۇپ ئۈچۈن يىغلپ ،قايغۇردى .ئۇنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر ئاتىسى ياقۇپ ئۈچۈن نۇرغۇن كۈنلەر قايغۇردى. 31يۈسۈپ پادىشاھقا« :ئاتامنىڭ قەسەم قىلغاندەك ،ئۇنى قانان زېمىنىغا دەپنە قىلىپ ،ئاندىن قايتىپ كېلىمەن »،دېدى. 32پادىشاھ يۈسۈپنى ئەۋەتىپ« :بار ،ئاتاڭنىڭ دېگىنى ۋە ساڭا قەسەم قىلدۇرغانلىرى بويىچە ئۇنى دەپنە قىل »دېدى .يۈسۈپ بارلىق قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئاتىسى ياقۇپنى دەپنە قىلىش ئۈچۈن كەنئان زېمىنىغا باردى. 33پادىشاھ بۇ ئىشنى پۈتۈن مىسىردا جاكارلشنى بۇيرۇدى .ئۇ« :كىمكى يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە كەنئان زېمىنىغا ياقۇپنى دەپنە قىلىشقا بارمىسا ،ئۇ ئۆلىدۇ »دېدى. 34مىسىر خەلقى پادىشاھنىڭ بۇ خەۋىرىنى ئاڭلپ ،بىرلىكتە ئورنىدىن تۇردى .پادىشاھنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ،ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ۋە مىسىر زېمىنىدىكى بارلىق ئاقساقاللر يۈسۈپ بىلەن بىللە باردى .پادىشاھنىڭ بارلىق ئەمەلدارلىرى ۋە ئاقسۆڭەكلىرى يۈسۈپنىڭ خىزمەتكارلىرى بىلەن بىللە ياقۇپنى دەپنە قىلىش ئۈچۈن كەنئان زېمىنىغا باردى. 35ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇنىڭ ياتقان جەسەت ساندۇقىنى كۆتۈردى .ئاتىسىنىڭ بۇيرۇغىنىدەك ،ئوغۇللىرى ئۇنىڭغا شۇنداق قىلدى. 36قەبرىستانلىق ساپ ئالتۇندىن ياسالغان بولۇپ ،ئەتراپى ئانىكىس تاشلىرى ۋە بدېللىي بىلەن قاپلنغان ،قەبرىستانلىقنىڭ ئۈستى ئالتۇن توقۇلغان بولۇپ ،يىپلر بىلەن ئۇلنغان ،ئۈستىگە ئانىكىس تاشلىرى ۋە بدېللىي ئىلمەكلىرى قويۇلغان ئىدى. 37يۈسۈپ ئاتىسى ياقۇپنىڭ بېشىغا چوڭ ئالتۇن تاج كىيدڭرڭپ ،قولىغا ئالتۇن ھاسا قويدى .پادىشاھلر ھايات ۋاقتىدا ئادەتلەنگەندەك ،ئۇلر جەسەت ساندۇقىنىڭ ئەتراپىغا ئورالغانىدى. 38مىسىرنىڭ بارلىق قوشۇنلىرى ،ئالدى بىلەن فىرئەۋننىڭ بارلىق باتۇرلىرى ،يۈسۈپنىڭ باتۇرلىرى ،ئۇنىڭدىن كېيىن مىسىرنىڭ قالغان ئاھالىلىرى ئۇنىڭ ئالدىدا سەپ تۈزڭپ ماڭدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى قىلىچ ،زىبۇزىننەت ۋە ئۇرۇش قوراللىرى بىلەن بېزەلگەن ئىدى. 39يىغلپ ،قايغۇرۇپ يۈرگەنلەرنىڭ ھەممىسى جەسەت ساندۇقىنىڭ ئالدى تەرىپىگە بېرىپ ،يىغلپ ،نالە قىلدى ،قالغانلىرى بولسا جەسەت ساندۇقىنىڭ ئارقىسىدىن ماڭدى. 99
ياشېر
40يۈسۈپ ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن يالىڭاياق يىغلپ ،جەسەت ساندۇقىنىڭ يېنىغا باردى .يۈسۈپنىڭ قالغان خىزمەتكارلىرى ئۇنىڭ ئەتراپىغا ئورالغانىدى .ھەممەيلەننىڭ ئۈستىدە زىننەت بۇيۇملىرى بار ئىدى .ھەممىسى جەڭ قوراللىرى بىلەن قوراللنغانىدى. 41ياقۇپنىڭ ئەللىك خىزمەتچىسى جەسەت ساندۇقىنىڭ ئالدىغا بېرىپ ،يولغا مۇررە ،ئالوي ۋە ھەر خىل خۇشبۇيلرنى چېچىپ قويدى . جەسەت ساندۇقىنى كۆتۈرگەن ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى خۇشبۇيلرنىڭ ئۈستىدە ماڭدى .ياقۇپنىڭ خىزمەتچىلىرى ئۇلرنىڭ ئالدىدا يولغا خۇشبۇيلرنى چېچىپ ماڭدى. 42يۈسۈپ ئېغىر قوشۇن بىلەن يولغا چىقتى .ئۇلر ھەر كۈنى مۇشۇنداق ئىش قىلدى ،تاكى ئۇلر كەنئان زېمىنىغا يېتىپ كەلگۈچە ،ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ قىرغىقىدىكى ئاتادنىڭ خامانىغا يېتىپ كەلدى .ئۇلر ئۇ يەردە قاتتىق قايغۇغا چۆمدى. 43بۇ ئىشتىن خەۋەر تاپقان كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ئۆز ئۆيىدىن چىقىپ ،ئوتتۇز بىر پادىشاھنى ئېلىپ ،ياقۇپ ئۈچۈن قايغۇ-ھەسرەت ئىچىدە يىغلىدى. 44بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ياقۇپنىڭ جەسەت ساندۇقىنى كۆردى ،ئۇنىڭ ئۈستىدە يۈسۈپنىڭ تاجى بار ئىدى .ئۇلر تاجلىرىنى جەسەت ساندۇقىغا قويۇپ ،ئەتراپىغا تاجلر بىلەن ئورالغانىدى. 45بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ئۇ يەردە ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە مىسىرلىقلر بىلەن بىرلىكتە ياقۇپ ئۈچۈن قاتتىق ماتەم تۇتتى ،چۈنكى كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ باتۇرلۇقىنى بىلەتتى. 46ئەساۋغا« :ياقۇپ مىسىردا ۋاپات بولدى ،ئوغۇللىرى ۋە پۈتۈن مىسىرلىقلر ئۇنى دەپنە قىلىش ئۈچۈن كەنئان زېمىنىغا ئېلىپ باردى » دېگەن خەۋەر يېتىپ كەلدى. 47ئەساۋ بۇ ئىشنى ئاڭلپ ،سېئىر تاغلىق رايونىدا تۇراتتى .ئۇ ئوغۇللىرى ،پۈتۈن ئائىلىسى ۋە ئائىلىسى بىلەن ئورنىدىن تۇردى .بۇ كىشىلەر ناھايىتى كۆپ ئىدى .ئۇلر ياقۇپ ئۈچۈن قايغۇ-ھەسرەت ئىچىدە يىغلىدى. 48ئەساۋ قايتىپ كەلگەندە ،ئىنىسى ياقۇپ ئۈچۈن قايغۇردى .پۈتۈن مىسىر ۋە پۈتۈن كەنئان خەلقى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئەساۋ بىلەن بىللە ئۇ يەردە ياقۇپ ئۈچۈن قاتتىق قايغۇردى. 49يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ ئاكىلىرى ئاتىسى ياقۇپنى ئۇ يەردىن ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنى ئاتىسىنىڭ يېنىدىكى ئۆڭكۈرگە دەپنە قىلىش ئۈچۈن ھىبرھنغا باردى. 50ئۇلر قىرات-ئاربا ئۆڭكۈرىگە يېتىپ كەلگەندە ،ئەساۋ ئوغۇللىرى بىلەن يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىغا قارشى تۇرۇپ« :ياقۇپ بۇ ئۆڭكۈرگە دەپنە قىلىنمىسۇن ،چۈنكى بۇ يەر بىزگە ۋە ئاتىمىزغا تەۋە »دېدى. 51يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق غەزەپلەندى .يۈسۈپ ئەساۋغا يېقىنلىشىپ« :ئۇلر نېمە دېدى؟ »دېدى .ئاتام ياقۇپ ئىسھاق ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،يىگىرمە بەش يىل ئىلگىرى بۇ زېمىننى سەندىن نۇرغۇن بايلىققا سېتىۋالغان ، شۇنداقل پۈتۈن كەنئان زېمىنىنى سەندىن ،سېنىڭ ئوغۇللىرىڭدىن ۋە سېنىڭ ئەۋلدلىرىڭدىن سېتىۋالغان. 52ياقۇپ بۇ يەرنى ئوغۇللىرى ۋە كېيىنكى ئەۋلدلىرىغا مەڭگۈلۈك مىراس قىلىپ سېتىۋېلىش ئۈچۈن سېتىۋالدى .نېمىشقا بۈگۈن بۇ گەپلەرنى قىلىۋاتىسىز؟ 53ئەساۋ جاۋابەن« :سەن يالغان سۆزلەۋاتىسەن ،يالغان سۆزلەۋاتىسەن .سەن ئېيتقاندەك ،مەن بۇ يەردىكى ھېچ نەرسىمنى ساتمىدىم ،ئىنىم ياقۇپمۇ بۇ يەردىكى ھېچ نەرسىمنى سېتىۋالمىدى. 54ئەساۋ يۈسۈپنى ئالداپ كېتىش ئۈچۈن بۇ سۆزلەرنى قىلدى ،چۈنكى ئەساۋ ئۆزىنىڭ سۆزلىرى بىلەن يۈسۈپنىڭ يېنىدا ئەمەسلىكىنى ، ئەساۋنىڭ قانان زېمىنىدىكى بارلىق مۈلكىنى ياقۇپقا سېتىۋەتكەنلىكىنى بىلەتتى. 55يۈسۈپ ئەساۋغا« :دادام بۇ نەرسىلەرنى ساڭا مال سېتىۋېلىش خاتىرىسىگە قوشۇپ قويغان ۋە گۇۋاھچىلر بىلەن گۇۋاھلىق بەرگەن .مانا بۇ خاتىرىلەر مىسىردا بىزنىڭ قولىمىزدا ».دېدى. 56ئەساۋ ئۇنىڭغا جاۋابەن« :خاتىرە خاتىرىسىدىن تاپقىلى بولىدىغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئېلىپ كەل ،بىز شۇنداق قىلىمىز »دېدى. 57يۈسۈپ ئىنىسى نافتالىنى چاقىرىپ« :تېز بول ،توختاپ قالما ،مىسىرغا قېچىپ كەت ،مال سېتىۋېلىش خاتىرىسى ،پېچەتلەنگەن خاتىرىلەر ۋە ئوچۇق خاتىرىلەر ،شۇنداقل تۇنجى ئەۋلدلىق ھوقۇقىنىڭ بارلىق كېلىشىملىرى يېزىلغان دەسلەپكى خاتىرىلەرنى ئېلىپ كەل ،ئېلىپ كەل »، دېدى. 58سەن ئۇلرنى بۇ يەرگە ئېلىپ كەل ،بىز ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ بۈگۈن ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلردىن ئۆگىنىۋاليلى. 59نافتالى يۈسۈپنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،مىسىرغا قاراپ يۈگۈردى .نافتالى قۇملۇقتىكى بۇغىلرغا قارىغاندا پىيادە مېڭىشى يېنىكرەك ئىدى ،چۈنكى ئۇ باشاقلرنى ئېزىۋەتمەي ماڭاتتى. 60ئەساۋ نافتالىنىڭ خاتىرىلەرنى ئېلىپ كېلىشكە كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئوغۇللىرى بىلەن غارغا قارشى تۇرۇشنى كۈچەيتتى .ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن خەلقى يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قوزغىلدى. 61ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ۋە مىسىر خەلقى ئەساۋ ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ۋە ئۇنىڭ خەلقى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئالدىدا مەغلۇپ بولدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئەساۋنىڭ كىشىلىرىدىن قىرىق ئادەمنى ئۆلتۈردى. 62ئۇ چاغدا ياقۇپنىڭ نەۋرىسى ،يەنى داننىڭ ئوغلى چۇشىم ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بىللە ئىدى ،ئەمما ئۇ ئۇرۇش مەيدانىدىن يۈز مېتىر يىراقلىقتا ئىدى .چۈنكى ئۇ ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بىللە ياقۇپنىڭ جەسەت ساندۇقىنىڭ يېنىدا تۇرۇپ ،ئۇ يەرنى قوغدايتتى. 63چۇشىم گاس ۋە گاس بولسىمۇ ،ئىنسانلرنىڭ قورقۇش ئاۋازىنى چۈشەندى. 64ئۇ« :نېمىشقا ئۆلۈكلەرنى دەپنە قىلمايسىلەر؟ بۇ نېمە ئۈچۈن قورقۇنچلۇق ئىش؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر ئەساۋ بىلەن ئوغۇللىرىنىڭ سۆزلىرىگە جاۋاب بەردى .ئۇ جەڭنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئەساۋغا قاراپ يۈگۈرڭپ باردى .ئۇ قىلىچ بىلەن ئەساۋنى ئۆلتۈردى ،بېشىنى كېسىۋەتتى ،قىلىچ يىراققا سەكرىدى .ئەساۋ جەڭدىكىلەرنىڭ ئارىسىغا يىقىلدى. 65چۇشىم بۇنداق قىلغاندا ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرىدىن ئۈستۈن كەلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئاتىسى ياقۇپنى ئۆڭكۈرگە زھرلپ دەپنە قىلدى .ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى بۇنى كۆردى. 100
ياشېر
66ياقۇپ ھېبرھندا ،ئىبراھىم خىت ئوغۇللىرىدىن قەبرىستانلىق ئۈچۈن سېتىۋالغان ماكپېلھ ئۆڭكۈرىگە دەپنە قىلىندى ۋە قىممەت باھالىق كىيىملەر بىلەن دەپنە قىلىندى. 67ھېچقانداق پادىشاھ يۈسۈپ ئاتىسى ۋاپات بولغاندا ئۇنىڭغا قىلغاندەك شان-شەرەپكە ئېرىشەلمىگەنىدى ،چۈنكى ئۇ ئاتىسىنى پادىشاھلرنىڭ دەپنە قىلىنىشىغا ئوخشاش شان-شەرەپ بىلەن دەپنە قىلغانىدى. 68يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئاتىسى ئۈچۈن يەتتە كۈن ماتەم تۇتتى. 57باب1بۇنىڭدىن كېيىن ،ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ھىبرھندا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .ئەساۋ تېخى ئۆلۈپ ياتقانىدى ،دەپنە قىلىنمىغانىدى. 2ئۇلر ئوتتۇرىسىدىكى جەڭ قاتتىق بولدى .ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئالدىدا مەغلۇپ بولدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرىدىن سەكسەن ئادەمنى ئۆلتۈردى ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن بىرسىمۇ ئۆلمىدى .يۈسۈپنىڭ قولى ئەساۋنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ئۈستىدىن غالىب كەلدى .ئۇ ئەساۋنىڭ ئوغلى ئېلىفازنىڭ ئوغلى زەفونى ۋە ئۇنىڭ 50ئادەمنى ئەسىرگە ئېلىپ ،تۆمۈر زەنجىرلەر بىلەن باغلپ ،ئۇلرنى مىسىرغا ئېلىپ كېتىش ئۈچۈن خىزمەتچىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 3ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى زېفو ۋە ئۇنىڭ خەلقىنى ئەسىرگە ئالغاندىن كېيىن ،ئەساۋنىڭ ئائىلىسىدىكى قالغانلرنىڭ ھەممىسى ئۆزلىرىنىڭمۇ ئەسىرگە ئېلىنىپ كېتىشىدىن قورقۇپ ،جانلىرىدىن قورقتى .ئۇلر ئەساۋنىڭ ئوغلى ئېلىفاز ۋە ئۇنىڭ خەلقىنى ئېلىپ قېچىپ ،ئەساۋنىڭ جەسىتىنى ئېلىپ سەئىر تېغىغا قاراپ يولغا چىقتى. 4ئۇلر سەئىر تېغىغا كېلىپ ،ئەساۋنى سەئىرغا دەپنە قىلدى .لېكىن ئۇنىڭ كاللىسىنى ئۆزلىرى بىلەن بىللە سەئىرغا ئېلىپ كەلمىگەنىدى ، چۈنكى ئۇ ھېبرھندىكى جەڭ بولغان يەرگە دەپنە قىلىنغانىدى. 5ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قېچىپ كەتكەندىن كېيىن ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلرنى سەئىر چېگراسىغىچە قوغلىدى .ئۇلر قوغلىغاندا ،ئۇلرنىڭ ئىچىدىن بىر ئادەمنىمۇ ئۆلتۈرمىدى ،چۈنكى ئۇلر ئېلىپ ماڭغان ئەساۋنىڭ جەسىتى ئۇلرنى ھەيران قالدۇردى .شۇڭا ئۇلر قېچىپ كەتتى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۇلردىن ئايرىلىپ ،قېرىنداشلىرىنىڭ ھىبرھنغا يېتىپ كەلدى .ئۇلر ئۇرۇشتىن ئارام ئالغۇچە شۇ يەردە تۇردى. 6ئۈچىنچى كۈنى ئۇلر ھورىت سېئىرنىڭ بارلىق ئوغۇللىرىنى ۋە شەرقتىكى بارلىق كىشىلەرنى ،دېڭىز قۇمىغا ئوخشاش كۆپ كىشىلەرنى توپلىدى .ئۇلر مىسىرغا بېرىپ ،يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،قېرىنداشلىرىنى قۇتقۇزدى. 7يۈسۈپ ۋە ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ۋە شەرق خەلقىنىڭ ئۆز قېرىنداشلىرىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئۇرۇشقا كەلگەنلىكىنى ئاڭلىدى. 8يۈسۈپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە مىسىرنىڭ كۈچلۈك كىشىلىرى رامسېس شەھىرىگە بېرىپ ئۇرۇش قىلدى .يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ۋە شەرق خەلقلىرى ئارىسىدا قاتتىق زەربە بەردى. 9ئۇلر ئالتە يۈز مىڭ ئادەمنى ئۆلتۈردى ،ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى ھورىت سېئىرنىڭ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرىنى ئۆلتۈردى؛ ئۇلرنىڭ ئىچىدە پەقەت ئاز ساندىكىسىل قالدى ،ئۇلر شەرق خەلقى ۋە ئەساۋنىڭ نۇرغۇن ئوغۇللىرىنى ئۆلتۈردى؛ ئەساۋنىڭ ئوغلى ئېلىفاز ۋە شەرق خەلقى يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ ئالدىدا قېچىپ كەتتى. 10يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇلرنى سۇككوتقا يېتىپ كەلگۈچە قوغلپ باردى .سۇككوتتا ئۇلرنىڭ ئوتتۇز ئادىمىنى ئۆلتۈردى ، قالغانلىرى قېچىپ ،ھەر بىرى ئۆز شەھىرىگە قېچىپ كەتتى. 11يۈسۈپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە مىسىرنىڭ كۈچلۈك ئەسكەرلىرى دڭشمەنلىرىنىڭ ھەممىسىنى مەغلۇپ قىلغانلىقى ئۈچۈن ،خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق بىلەن ئۇلردىن ئايرىلىپ كەتتى. 12ئەلىفازنىڭ ئوغلى زەفو ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى يەنىل مىسىردا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ قۇللىرى ئىدى .شۇڭا ئۇلرنىڭ ئازابى تېخىمۇ ئېغىرلشتى. 13ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن سەئىرنىڭ ئوغۇللىرى ئۆز زېمىنىغا قايتىپ كەلگەندە ،سەئىرنىڭ ئوغۇللىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بولغان ئۇرۇش سەۋەبىدىن ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ۋە مىسىر خەلقىنىڭ قولىغا چۈشۈپ قالغانلىقىنى كۆردى. 14سېئىرنىڭ ئوغۇللىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرىغا _ :سىلەر بۇ قوشۇننى كۆردڭڭلر ،شۇڭا بىلىسىلەر ،بۇ قوشۇن سىلەرنىڭ خىزمىتىڭلر ئۈچۈن قۇرۇلغان ،بىرمۇ باتۇر ئادەم ياكى جەڭ ماھىرى قالمىغان. 15ئەمدى بىزنىڭ زېمىنىمىزدىن چىقىپ كېتىڭلر ،بىزدىن ئايرىلىپ ،ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنىڭ ماكانى بولغان كەنئان زېمىنىغا كېتىڭلر .نېمىشقا كېيىنكى كۈنلەردە بالىلىرىڭلر بىزنىڭ ئەۋلدلىرىمىزنىڭ مىراسىغا ئېرىشىدۇ؟ 16ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سېئىرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ،شۇڭا سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى قارار قىلدى. 17ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسقا ،يەنى دىنھاباغا مەخپىي ھالدا ئادەم ئەۋەتىپ: 18بىزگە ئادەملىرىڭدىن بىر قانچە ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلرنىڭ بىزگە كېلىشىگە يول قويۇڭلر .بىز ھورىت سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن بىرلىكتە ئۇرۇش قىلىمىز ،چۈنكى ئۇلر بىزنى زېمىندىن قوغلپ چىقىرىش ئۈچۈن بىز بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا بەل باغلىدى. 19دىنھابا پادىشاھى ئانگېئاس شۇ چاغلردا ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا دھستانە مۇئامىلە قىلغانلىقتىن ،ئۇنى ماقۇللىدى .ئانگېئاس ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا بەش يۈز باتۇر پىيادە ئەسكەر ۋە سەككىز يۈز ئاتلىق ئەسكەر ئەۋەتتى. 20سېئىر ئەۋلدلىرى شەرقتىكى خەلقلەر ۋە مىديانلرغا ئادەم ئەۋەتىپ« :سىلەر ئەساۋ ئەۋلدلىرىنىڭ بىزگە نېمە قىلغانلىقىنى كۆردڭڭلر . بىز ياقۇپ ئەۋلدلىرى بىلەن بولغان ئۇرۇشتا دېگۈدەك ۋەيران بولدۇق »دېدى. 101
ياشېر
21ئەمدى بىزگە ياردەم قىلىڭلر ،بىز ئۇلر بىلەن بىرلىكتە ئۇرۇشىمىز ،ئۇلرنى زېمىندىن قوغلپ چىقىرىمىز .ئۇلر ئۈچۈن قېرىنداشلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بولغان ئۇرۇشتا قۇربان بولغان قېرىنداشلىرىمىزنىڭ ئۆچىنى ئالىمىز. 22شەرقتىكى بارلىق خەلقلەر سېئىرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سېلىپ ،قوللىرىدا قىلىچ كۆتۈرڭپ سەككىز يۈزگە يېقىن ئادەم ئۇلرغا قارشى چىقتى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى شۇ چاغدا پاران چۆلىدە سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 23سېئىر ئەۋلدلىرى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ئۈستۈن كەلدى .شۇ كۈنى سېئىر ئەۋلدلىرى دىنھابا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ قەبىلىسىدىن ئىككى يۈزگە يېقىن ئادەمنى ئۆلتۈردى. 24ئىككىنچى كۈنى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن ئىككىنچى قېتىم ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قايتىپ كەلدى .بۇ قېتىممۇ ئۇرۇش ئىنتايىن قاتتىق بولدى .سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلرنى قاتتىق بىئارام قىلدى. 25ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سەئىرنىڭ ئۆزلىرىدىن كۈچلۈك ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىدىن بىر قىسىم كىشىلەر دڭشمەنلىرىگە ياردەم بەردى. 26ئىككىنچى قېتىملىق ئۇرۇشتا ،دىنھابا پادىشاھى ئانگېئاس بىلەن بولغان ئۇرۇشتا ،ئەساۋ قەبىلىسىدىن يەنە 58ئادەم ئۆلتۈرڭلدى. 27ئۈچىنچى كۈنى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى قېرىنداشلىرىنىڭ بەزىلىرىنىڭ ئىككىنچى قېتىملىق ئۇرۇشتا ئۇلردىن ئايرىلىپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلغانلىقىنى ئاڭلىدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى بۇنى ئاڭلپ قايغۇردى. 28ئۇلر« :دڭشمەنلىرىمىز سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن بىزدىن يۈز ئۆرڭگەن قېرىنداشلىرىمىزغا نېمە قىلىمىز؟ »دېدى . ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى يەنە دىنھابانىڭ پادىشاھى ئانگېئاسقا ئادەم ئەۋەتىپ: 29بىزگە يەنە باشقا ئادەملەرنى ئەۋەتىڭلر ،ئۇلر بىلەن بىللە سېئىر ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇشايلى ،چۈنكى ئۇلر بىزدىن ئىككى ھەسسە ئېغىر بولدى. 30ئانگېئاس يەنە ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئالتە يۈزگە يېقىن باتۇر ئەسكەر ئەۋەتتى ،ئۇلر ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا ياردەملىشىش ئۈچۈن كەلدى. 31ئون كۈندىن كېيىن ،ئەساۋ ئەۋلدلىرى پاران چۆلىدە يەنە سېئىر ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .جەڭ سېئىر ئەۋلدلىرىغا قاتتىق زەربە بەردى .بۇ ۋاقىتتا ئەساۋ ئەۋلدلىرى سېئىر ئەۋلدلىرىدىن ئۈستۈن كەلدى .سېئىر ئەۋلدلىرى ئەساۋ ئەۋلدلىرىدىن مەغلۇپ بولدى .ئەساۋ ئەۋلدلىرى ئۇلردىن ئىككى مىڭغا يېقىن ئادەمنى ئۆلتۈردى. 32سېئىرنىڭ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرى بۇ ئۇرۇشتا ئۆلدى ،پەقەت كىچىك بالىلىرىل شەھەرلىرىدە قالدى. 33مىديانلرنىڭ ھەممىسى ۋە شەرق خەلقى جەڭدىن قېچىپ كەتتى .ئۇلر سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىغا قارشى قاتتىق جەڭ بولۇۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلرنى تاشلپ قېچىپ كەتتى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى شەرق خەلقىنىڭ ھەممىسىنى قوغلپ ،ئۆز زېمىنىغا يېتىپ باردى. 34ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى يەنە ئىككى يۈز ئەللىككە يېقىن ئادەمنى ئۆلتۈردى ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ئوتتۇزغا يېقىن ئادەم بۇ ئۇرۇشتا ئۆلدى .ئەمما بۇ ئاپەت ئۇلرنىڭ بېشىغا كەلدى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇلردىن يۈز ئۆرڭپ ،ھورىت سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىغا ياردەم قىلدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى قېرىنداشلىرىنىڭ يامان ئىشلىرىنى ئاڭلپ ،يەنە بۇ ئىش ئۈچۈن قايغۇردى. 35جەڭدىن كېيىن ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى قايتىپ سەئىرغا قايتىپ كەلدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سەئىر زېمىنىدا قالغانلرنى ئۆلتۈرڭۋەتتى . ئۇلر ئاياللىرى ۋە كىچىك بالىلىرىنىمۇ ئۆلتۈرڭۋەتتى .پەقەت 50ياش ئوغۇل-قىزنىل تىرىك قالدۇردى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلرنى ئۆلتۈرمىدى .ئوغۇللر ئۇلرغا قۇل بولۇپ ،قىزلرنى خوتۇنلۇققا ئالدى. 36ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئورنىغا سېئىردا ئولتۇراقلىشىپ ،ئۇلرنىڭ زېمىنىغا ۋارىسلىق قىلىپ ،ئۇنى ئىگىلىۋالدى. 37ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىغا زېمىندىكى بارلىق مال-مۈلۈكلەرنى ،قوي-قويلىرىنى ،كال-قويلىرىنى ۋە مال-مۈلۈكلىرىنى ، شۇنداقل سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىغا تەۋە بارلىق مال-مۈلۈكلەرنى ئېلىپ كەتتى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ھازىرغىچە سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئورنىدا سېئىردا ياشاپ كەلدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى زېمىننى ئەساۋنىڭ بەش ئوغلىغا ئائىلىلىرىگە قاراپ بۆلۈپ بەردى. 38ئەينى ۋاقىتتا ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئۆزلىرى ئىگىدارچىلىق قىلغان زېمىندا ئۆزلىرىگە پادىشاھ بولۇشقا قارار قىلدى .ئۇلر بىر-بىرىگە : «ئۇنداق ئەمەس ،ئۇ بىزنىڭ زېمىنىمىزدا بىزگە پادىشاھ بولىدۇ ،بىز ئۇنىڭ مەسلىھەتچىلىكىگە بويسۇنىمىز ،ئۇ دڭشمەنلىرىمىزگە قارشى جەڭ قىلىدۇ »دېدى .ئۇلر شۇنداق قىلدى. 39ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى قەسەم قىلىپ« :ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرىدىن باشقا ھېچكىم ئۇلرغا پادىشاھ بولمايدۇ ،پەقەت ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرىدىن باشقا بىر يات ئادەمل ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ ،چۈنكى ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۆز قېرىنداشلىرى سېئىر ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلغاندا ،ئۇلرنىڭ قىلغان يامانلىقلىرى سەۋەبىدىن ئوغلى ،قېرىندىشى ۋە دھستىغا ئاچچىقلنغان ئىدى »دېدى. 40شۇڭا ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى قەسەم بېرىپ« :شۇ كۈندىن باشلپ ،ئۇلر ئۆز قېرىنداشلىرى ئىچىدىن پادىشاھ تاللىمايدۇ ،بەلكى بۈگۈنگىچە باشقا يۇرتلردىن پادىشاھ تاللىمايدۇ »دېدى. 41ئۇ يەردە ئانگېئاس خەلقىدىن دىنھابا پادىشاھى بېئورنىڭ ئوغلى بېل ئىسىملىك بىر كىشى بار ئىدى .ئۇ ناھايىتى باتۇر ،گۈزەل ،چىرايلىق ، دانا ،ئەقىل-پاراسەتلىك ۋە مەسلىھەتچى ئىدى .ئانگېئاس خەلقى ئىچىدە ئۇنىڭغا ئوخشاش ئادەم يوق ئىدى. 42ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۇنى ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭغا ياغ قۇيۇپ ،تەختكە ئولتۇرغۇزدى ۋە ئۇنىڭغا باش ئەگدڭرڭپ« :پادىشاھ ھايات بولسۇن ،پادىشاھ ھايات بولسۇن »!دېدى. 43ئۇلر رەختنى يېيىپ ،ئۇنىڭغا ئالتۇن-كۈمۈش سىرغا ،ئۈزڭك ياكى بىلەيزڭك ئېلىپ كەلدى .ئۇلر ئۇنىڭغا كۈمۈش ،ئالتۇن ،ئانىكىس ۋە بېدېللىي قاتارلىق نەرسىلەر بىلەن بېزەپ ،پادىشاھلىق تەختى ياساپ ،بېشىغا پادىشاھلىق تاج كىيدڭردى .ئۇنىڭغا بىر ساراي سالدى .ئۇ شۇ يەردە تۇردى .ئۇ ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا پادىشاھ بولدى. 44ئانگېئاس خەلقى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ئۇرۇش ھەققىنى ئېلىپ ،دىنھاباغا ،خوجايىنىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى. 45بېل ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئوتتۇز يىل پادىشاھلىق قىلدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى سېئىرنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئورنىغا بۇ زېمىندا ياشىدى . ئۇلر بۈگۈنگىچە ئۇلرنىڭ يۇرتىدا خاتىرجەم ياشاپ كەلدى. 102
ياشېر
58باب1ئىسرائىللر مىسىرغا بارغان ئوتتۇز ئىككىنچى يىلى ،يەنى يۈسۈپنىڭ ھاياتىنىڭ يەتمىش بىرىنچى يىلىدا ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋن ئالەمدىن ئۆتتى ،ئۇنىڭ ئورنىغا ئوغلى ماگرھن پادىشاھ بولدى. 2فىرئەۋن يۈسۈپ ئۆلۈشتىن بۇرۇن ئۇنىڭغا ئوغلى ماگرھنغا ئاتا بولۇشنى ۋە ماگرھننىڭ يۈسۈپنىڭ ھىمايىسىدە ۋە ئۇنىڭ مەسلىھەتچىلىكىدە بولۇشىنى بۇيرۇدى. 3مىسىر خەلقى يۈسۈپنىڭ پادىشاھ بولۇشىغا قوشۇلدى ،چۈنكى مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى بۇرۇندىن تارتىپ يۈسۈپنى ياخشى كۆرەتتى ، پەقەت فىرئەۋننىڭ ئوغلى ماگرھنل ئاتىسىنىڭ تەختىدە ئولتۇراتتى ،ئۇ ئاتىسىنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولدى. 4ماگرھن پادىشاھ بولغاندا قىرىق بىر ياشتا ئىدى ،ئۇ مىسىردا قىرىق يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى .پۈتۈن مىسىرلىقلر ئۇنىڭغا ئاتىسىنىڭ ئىسمى بىلەن فىرئەۋن دەپ ئىسىم قويدى .بۇ ئۇلرنىڭ مىسىردا ھۆكۈمرانلىق قىلغان ھەر بىر پادىشاھقا قىلىدىغان ئادىتى ئىدى. 5فىرئەۋن ئاتىسىنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولغاندا ،ئاتىسىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،مىسىرنىڭ قانۇن-تۈزڭملىرىنى ۋە بارلىق ھۆكۈمەت ئىشلىرىنى يۈسۈپنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 6يۈسۈپ مىسىرنىڭ پادىشاھى بولدى ،چۈنكى ئۇ پۈتۈن مىسىرنى باشقۇراتتى ،پۈتۈن مىسىر ئۇنىڭ ھىمايىسى ۋە مەسلىھەتچىلىكى ئاستىدا ئىدى .چۈنكى فىرئەۋن ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،پۈتۈن مىسىرلىقلر يۈسۈپكە مايىل بولدى ،ئۇلر ئۇنى ئۆزلىرىنى باشقۇرۇش ئۈچۈن ئىنتايىن ياخشى كۆرەتتى. 7لېكىن ئۇلرنىڭ ئىچىدە ئۇنى ياقتۇرمايدىغان كىشىلەرمۇ بار ئىدى .ئۇلر« :بىزگە يات ئادەم ھۆكۈمرانلىق قىللمايدۇ »دەيتتى .شۇنداقتىمۇ ، مىسىرنىڭ پۈتۈن ھۆكۈمرانلىقى مىسىر پادىشاھىنىڭ قولىغا ئۆتتى .پادىشاھ ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،يۈسۈپ پۈتۈن مەملىكەتتە ئۆزىنىڭ خالىغان ئىشىنى قىلتتى. 8پۈتۈن مىسىر زېمىنى يۈسۈپنىڭ قول ئاستىدا ئىدى .يۈسۈپ ئەتراپىدىكى بارلىق دڭشمەنلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇردى . يۈسۈپ پۈتۈن زېمىننى ۋە فىلىستىنلىكلەرنى ،ھەتتا كەنئان چېگراسىغىچە بولغان جايلرنى بويسۇندۇردى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى يۈسۈپنىڭ قول ئاستىدا ئىدى .ئۇلر يۈسۈپكە يىللىق باج تاپشۇراتتى. 9مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن ئاتىسىنىڭ ئورنىغا تەختكە ئولتۇردى ،ئەمما ئۇ دەسلەپتە ئاتىسىنىڭ باشقۇرۇشىدا بولغىنىدەك ،يۈسۈپنىڭ باشقۇرۇشى ۋە مەسلىھەتچىلىكى ئاستىدا ئىدى. 10ئۇ پەقەت مىسىر زېمىنىدىل ،يۈسۈپنىڭ مەسلىھەتچىلىكى بىلەنل ھۆكۈمرانلىق قىلغان ئەمەس ،بەلكى شۇ چاغدا يۈسۈپ مىسىردىن تارتىپ چوڭ پېرات دەرياسىغىچە بولغان پۈتۈن زېمىنغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان. 11يۈسۈپ بارلىق ئىشلىرىدا مۇۋەپپەقىيەت قازاندى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولدى .پەرۋەردىگار يۈسۈپكە مىسىرلىقلرنىڭ ۋە پۈتۈن زېمىننىڭ قەلبىدە تېخىمۇ كۆپ ئەقىل-پاراسەت ،شان-شەرەپ ،شان-شەرەپ ۋە مۇھەببەت ئاتا قىلدى .يۈسۈپ پۈتۈن زېمىنغا قىرىق يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 12فىلىستىيەلىكلەرنىڭ بارلىق جايلىرى ،كەنئان ،زىدھن ۋە ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكىلەر يۈسۈپنىڭ ھاياتىنىڭ ھەممە مەزگىلىدە ئۇنىڭغا سوۋغات ئېلىپ كېلىپ تۇراتتى .پۈتۈن زېمىن يۈسۈپنىڭ قولىدا ئىدى .يۈسۈپ ئەتراپىدىكى بارلىق دڭشمەنلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ، ئۇلرنى بويسۇندۇرغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇلر يىلدا بىر قېتىم بەلگىلەنگەن مىقداردا باج ئېلىپ تۇراتتى .پۈتۈن زېمىن يۈسۈپنىڭ قولىدا ئىدى . يۈسۈپ مىسىردا تەختىدە خاتىرجەم ئولتۇراتتى. 13يۈسۈپ ھايات ۋاقتىدا ،ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى ،يەنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ،بۇ زېمىندا خاتىرجەم ياشىدى .ئۇلر بۇ زېمىندا كۆپىيىپ ، كۆپىيىپ كەتتى .ئۇلر ئاتىسى ياقۇپنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،پۈتۈن ئۆمرىنى پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى. 14ئۇزۇن كۈنلەر ۋە يىللر ئۆتكەندىن كېيىن ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئۆز زېمىنىدا پادىشاھ بېل بىلەن بىللە تىنچ ياشىغاندىن كېيىن ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى بۇ زېمىندا كۆپىيىپ ،كۆپەيدى .ئۇلر ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە پۈتۈن مىسىر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا ،ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفو ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنى قۇتقۇزۇشقا بەل باغلىدى ،چۈنكى ئۇلر ئۇ چاغدا يۈسۈپنىڭ قۇللىرى ئىدى. 15ئەساۋ ئەۋلدلىرى شەرقتىكى بارلىق خەلقلەرگە ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلر بىلەن تىنچلىق ئورناتتى .شەرقتىكى بارلىق خەلق ئەساۋ ئەۋلدلىرى بىلەن بىرلىكتە مىسىرغا ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى. 16دىنھابا پادىشاھى ئانگېئاس خەلقىدىنمۇ بىر كىشى ئۇلرغا كەلدى .ئۇلر ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرىغىمۇ ئادەم ئەۋەتتى ،ئۇلرمۇ ئۇلرغا كەلدى. 17بۇ خەلقلەرنىڭ ھەممىسى يىغىلىپ ،ئەساۋ ئەۋلدلىرىغا ياردەملىشىش ئۈچۈن سېئىرغا كەلدى .بۇ لگېر ناھايىتى چوڭ ۋە ئادەملىرى كۆپ ئىدى ،دېڭىز قۇمىغا ئوخشاش كۆپ ئىدى ،تەخمىنەن 800مىڭ پىيادە ۋە ئاتلىق ئەسكەر بار ئىدى .بۇ لەشكەرلەرنىڭ ھەممىسى ياقۇپ ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن مىسىرغا باردى ۋە رامېسېسقا يېقىن جايدا لگېر قۇردى. 18يۈسۈپ قېرىنداشلىرى بىلەن مىسىردىكى ئالتە يۈزگە يېقىن باتۇر ئەسكەرلەر بىلەن بىللە يولغا چىقتى .ئۇلر رامېسېس زېمىنىدا ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى .ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى مىسىرغا بارغان ئەللىكىنچى يىلى ،يەنى بېلنىڭ سېئىردا ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلغانلىقىنىڭ ئوتتۇزىنچى يىلىدا ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى يەنە ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 19پەرۋەردىگار ئەساۋنىڭ ۋە شەرقنىڭ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرىنى يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى .ئەساۋنىڭ ۋە شەرقنىڭ خەلقى يۈسۈپنىڭ ئالدىدا مەغلۇپ بولدى. 20ئەساۋ قەبىلىسىدىن ۋە شەرق خەلقىدىن ئۆلتۈرڭلگەنلەرنىڭ ئىچىدە ،ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ ئالدىدا تەخمىنەن ئىككى يۈز مىڭ ئادەم قۇربان بولدى .ئۇلرنىڭ پادىشاھى بېئورنىڭ ئوغلى بېل ئۇلر بىلەن بىللە جەڭدە قۇربان بولدى .ئەساۋ ئەۋلدلىرى پادىشاھلىرىنىڭ جەڭدە يىقىلىپ ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،جەڭدە قوللىرى ئاجىزلىشىپ قالدى. 103
ياشېر
21يۈسۈپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە پۈتۈن مىسىرلىقلر يەنىل ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىنى قاتتىق قىرغىن قىلىۋاتاتتى .ئەساۋنىڭ بارلىق خەلقى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن قورقۇپ ،ئۇلردىن قېچىپ كەتتى. 22يۈسۈپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە پۈتۈن مىسىرلىقلر ئۇلرنى بىر كۈنلۈك يول يۈرڭپ قوغلپ باردى .ئۇلر يەنە ئۈچ يۈزگە يېقىن ئادەمنى ئۆلتۈرڭپ ،يولدا ئۇلرنى داۋاملىق قىرىپ تاشلىدى .كېيىن ئۇلر ئۇلردىن قېچىپ كەتتى. 23يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى مىسىرغا قايتىپ كەلدى ،ئۇلردىن ھېچكىم كەم بولمىدى ،ئەمما مىسىرلىقلردىن ئون ئىككى ئادەم ئۆلدى. 24يۈسۈپ مىسىرغا قايتىپ كەلگەندە ،زېفو ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنى قوشۇمچە باغلشنى بۇيرۇدى ،ئۇلر ئۇلرنى تۆمۈر بىلەن باغلپ ، قايغۇنى تېخىمۇ كۈچەيتتى. 25ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە شەرق خەلقلىرى نومۇس بىلەن ئۆز شەھىرىگە قايتىشتى ،چۈنكى ئۇلر بىلەن بىللە بولغان بارلىق باتۇر ئەسكەرلەر جەڭدە قۇربان بولغانىدى. 26ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى پادىشاھلىرىنىڭ جەڭدە ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،دەرھال شەرق خەلقىدىن بىر كىشىنى ،بوتزرا زېمىنىدىن زاراخنىڭ ئوغلى يوبابنى ئېلىپ كەلدى .ئۇلر ئۇنى پادىشاھ بېلنىڭ ئورنىغا پادىشاھ قىلىپ قويدى. 27يوباب بېلنىڭ تەختىگە ئولتۇرۇپ ،ئۇنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولدى .يوباب ئېدھمدا ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا ئون يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى شۇ كۈندىن باشلپ ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلمىدى .چۈنكى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ باتۇرلۇقىنى بىلەتتى ۋە ئۇلردىن قاتتىق قورقاتتى. 28ئەمما شۇ كۈندىن باشلپ ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن نەپرەتلەندى .ئۇلرنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى ئۆچمەنلىك ۋە ئاداۋەت ھازىرغىچە ئىنتايىن كۈچلۈك بولدى. 29بۇنىڭدىن ئون يىل ئۆتكەندىن كېيىن ،بوتزرادىن كەلگەن زاراخنىڭ ئوغلى يوباب ئالەمدىن ئۆتتى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى تېمان زېمىنىدىن كەلگەن خۇشام ئىسىملىك بىر كىشىنى تاللپ ،يوبابنىڭ ئورنىغا پادىشاھ قىلىپ تەيىنلىدى .خۇشام ئېدھمدا ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا يىگىرمە يىل پادىشاھلىق قىلدى. 30مىسىر پادىشاھى يۈسۈپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە بارلىق ئىسرائىل خەلقى شۇ كۈنلەردە ،يۈسۈپنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى بىلەن بىرلىكتە مىسىردا خاتىرجەم ياشىدى ،ھېچقانداق توسالغۇ ياكى يامان ۋەقە يۈز بەرمىدى .مىسىر زېمىنى يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ دەۋرىدە ئۇرۇشتىن تىنچلندى. 59باب1مىسىردا ياشاۋاتقان ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :ياقۇپ بىلەن بىللە كەلگەن ياقۇپنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ئۆز ئائىلىسى بىلەن مىسىرغا كەلگەنىدى. 2لېياھنىڭ ئوغۇللىرى رۇبېن ،شىمون ،لۋىي ،يەھۇدا ،ئىسساكار ۋە زەبۇلۇن ،شۇنداقل ئۇلرنىڭ سىڭلىسى دىنا ئىدى. 3راھىلەنىڭ ئوغۇللىرى يۈسۈپ بىلەن بىنيامىن ئىدى. 4لېياھنىڭ دېدىكى زىلپانىڭ ئوغۇللىرى گاد ۋە ئاشېر ئىدى. 5راھىلنىڭ دېدەك بىلھانىڭ ئوغۇللىرى دان ۋە نافتالى ئىدى. 6بۇلر ئۇلرنىڭ ئاتىسى ياقۇپ بىلەن مىسىرغا كېلىشتىن بۇرۇن ،كەنئان زېمىنىدا تۇغۇلغان ئەۋلدلىرى ئىدى. 7رۇبېننىڭ ئوغۇللىرى :خانوخ ،پاللۇ ،خېتزرھن ۋە كارمى. 8شىموننىڭ ئوغۇللىرى :يېمۇئېل ،يامىن ،ئوھاد ،ياكىن ،زھخار ۋە كەنئانلىق ئايالنىڭ ئوغلى شائۇل. 9لېۋىنىڭ ئوغۇللىرى گېرشون ،كېھات ۋە مېرارى ،ئۇلرنىڭ سىڭلىسى يوكېبەد ئىدى .يوكېبەد مىسىرغا بارغاندا تۇغۇلغان ئىدى. 10يەھۇدانىڭ ئوغۇللىرى ئېر ،ئونان ،شېلھ ،پەرەس ۋە زاراخ ئىدى. 11ئېر بىلەن ئونان قانان زېمىنىدا ئالەمدىن ئۆتتى؛ پەرېزنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئىسمى چېزرھن بىلەن خامۇل ئىدى. 12ئىسساكارنىڭ ئوغۇللىرى تول ،پۇۋا ،يوب ۋە شومرھن ئىدى. 13زەبۇلۇننىڭ ئوغۇللىرى سېرەد ،ئېلون ۋە ياخلېل ،داننىڭ ئوغلى كۇشىم ئىدى. 14نافتالىنىڭ ئوغۇللىرى :ياكزىئېل ،گۇنى ،يەتسەر ۋە شىلم. 15گادنىڭ ئوغۇللىرى زىفيون ،چاگگى ،شۇنى ،ئېزبون ،ئېرى ،ئارھدى ۋە ئارېلى ئىدى. 16ئاشېرنىڭ ئوغۇللىرى :جىمناھ ،يىشۋاھ ،يىشۋى ،بېرىياھ ۋە ئۇلرنىڭ سىڭلىسى سېراخ؛ بېرىياھنىڭ ئوغۇللىرى :كېبەر ۋە مالكىئېل. 17بىنيامىننىڭ ئوغۇللىرى :بېل ،بېخېر ،ئاشبېل ،گېرا ،نائان ،ئاكى ،رھش ،مۇپىم ،چۇپىم ۋە ئورد. 18يۈسۈپنىڭ مىسىردا تۇغۇلغان ئوغۇللىرى ماناسسە ۋە ئەفرايىم ئىدى. 19ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرىدىن كەلگەنلەرنىڭ ھەممىسى يەتمىش كىشى ئىدى .بۇلر ئاتىسى ياقۇپ بىلەن بىللە مىسىرغا كېلىپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلشقانلر ئىدى .يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى مىسىردا خاتىرجەم ياشىدى .يۈسۈپ ھايات ۋاقتىدا ئۇلر مىسىرنىڭ ئەڭ ياخشى تائاملىرىنى يېدى. 20يۈسۈپ مىسىردا توقسان ئۈچ يىل ياشىدى ،يۈسۈپ پۈتۈن مىسىرغا سەكسەن يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 21يۈسۈپنىڭ ۋاپات بولىدىغان ۋاقتى يېقىنلشقاندا ،ئۇ ئادەم ئەۋەتىپ ،قېرىنداشلىرىنى ۋە ئاتىسىنىڭ بارلىق ئائىلىسىدىكىلەرنى چاقىرتتى .ئۇلر يىغىلىپ ،ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 22يۈسۈپ قېرىنداشلىرىغا ۋە ئاتىسىنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىگە« :مەن ئۆلۈپ كېتىۋاتىمەن ،خۇدا سىلەرنى چوقۇم يوقلپ ،بۇ زېمىندىن ئاتا- بوۋىلىرىڭلرغا بېرىشكە قەسەم قىلغان زېمىنغا ئېلىپ بارىدۇ »دېدى. 104
ياشېر
23خۇدا سىلەرنى بۇ يەردىن ئاتا-بوۋىلىرىڭلرنىڭ زېمىنىغا ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن سىلەرگە كۆرڭنگەندە ،مېنىڭ سۆڭەكلىرىمنى بۇ يەردىن ئېلىپ كېلىڭلر. 24يۈسۈپ ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا ئۆزلىرىنىڭ ئەۋلدلىرى ئۈچۈن قەسەم قىلدۇردى .ئۇ ئۇلرغا« :خۇدا سىلەرگە چوقۇم كۆڭۈل بۆلىدۇ ، سىلەر مېنىڭ سۆڭەكلىرىمنى بۇ يەردىن ئېلىپ كېلىسىلەر »دېدى. 25بۇنىڭدىن كېيىن ،يۈسۈپ ئالەمدىن ئۆتتى ،بۇ ئىسرائىللرنىڭ مىسىرغا كۆچۈپ كەلگەنلىكىنىڭ يەتمىش بىرىنچى يىلى ئىدى. 26يۈسۈپ مىسىردا ئالەمدىن ئۆتكەندە 110ياشتا ئىدى .ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى ۋە خىزمەتكارلىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئادىتى بويىچە يۈسۈپنىڭ جەسىتىنى موميلياسىيە قىلدى .ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە پۈتۈن مىسىر خەلقى ئۇنىڭغا يەتمىش كۈن ماتەم تۇتتى. 27ئۇلر يۈسۈپنى ھەر خىل خۇشبۇيلر ۋە خۇشبۇيلر بىلەن تولدۇرۇلغان بىر تابۇتقا سېلىپ ،ئۇنى سىخور دەرياسىنىڭ بويىغا دەپنە قىلدى . ئوغۇللىرى ،قېرىنداشلىرى ۋە ئاتىسىنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىدىكىلەر ئۇنىڭغا يەتتە كۈن ماتەم تۇتتى. 28يۈسۈپ ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلىشقا باشلىدى .مىسىر پادىشاھى ، ئاتىسىنىڭ ئورنىغا پادىشاھلىق قىلغان فىرئەۋن مىسىرنىڭ بارلىق قانۇنلىرىغا بويسۇنۇپ ،مىسىرنىڭ پۈتۈن ھۆكۈمرانلىقىنى ئۇنىڭ مەسلىھەتچىلىكى بىلەن باشقۇردى .ئۇ ئۆز خەلقى ئۈستىدىن ئىشەنچ بىلەن ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 60باب1يۈسۈپ ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئىسرائىللر مىسىرغا بارغاندىن بۇيان يەتمىش ئىككىنچى يىلى كەلگەندە ،ئەساۋنىڭ نەۋرىسى ،ئېلىفازنىڭ ئوغلى زەفو ئادەملىرى بىلەن مىسىردىن قېچىپ كەتتى. 2ئۇ ئافرىقىغا ،يەنى دىنھاباغا ،ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ يېنىغا كەلدى .ئانگېئاس ئۇلرنى قىزغىن قارشى ئېلىپ ،زېفونى قوشۇنىنىڭ باشلىقى قىلىپ تەيىنلىدى. 3زېفو ئانگېئاسنىڭ ۋە ئۆز خەلقىنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپاتقا ئېرىشتى ،زېفو نۇرغۇن كۈنلەر ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ قوشۇن باشلىقى بولدى. 4زېفو ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنى مىسىرلىقلر ۋە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا ۋە قېرىنداشلىرىنىڭ ئۆچىنى ئېلىش ئۈچۈن بارلىق قوشۇنىنى توپلشقا قىزىقتۇردى. 5لېكىن ئانگېئاس زەفونىڭ بۇ ئىشنى قىلىشىغا قۇلق سالمىدى ،چۈنكى ئانگېئاس ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ كۈچىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بولغان ئۇرۇشتا ئۇنىڭ قوشۇنىغا قىلغانلىرىنى بىلەتتى. 6زېفو شۇ كۈنلەردە ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ خەلقىنىڭ نەزىرىدە ناھايىتى ئۇلۇغ ئىدى .ئۇ ئۇلرنى مىسىرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا قايتا-قايتا قىزىقتۇراتتى ،ئەمما ئۇلر بۇنى خالىمىدى. 7شۇ كۈنلەردە ،چىتتىم زېمىنىدا ،پۇزىمنا شەھىرىدە ئۇزۇ ئىسىملىك بىر ئادەم بار ئىدى .ئۇ چىتتىم بالىلىرى تەرىپىدىن بۇزۇقلىشىپ ئىلھلشتۇرۇلدى .ئۇ ئادەم ئۆلۈپ ،ئوغلى يوق ،پەقەت جانىيا ئىسىملىك بىر قىزى بار ئىدى. 8قىز ناھايىتى گۈزەل ،چىرايلىق ۋە ئەقىللىق ئىدى ،پۈتۈن مەملىكەتتە ئۇنىڭغا ئوخشاش گۈزەللىك ۋە دانالىق بىلەن ھېچكىم كۆرڭنمىگەنىدى. 9ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ خەلقى ئۇنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا ماختاپ كەلدى .ئانگېئاس چىتتىم بالىلىرىغا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇنى ئۆزىگە خوتۇن قىلىپ بېرىشنى تەلەپ قىلدى .چىتتىم خەلقى ئۇنى ئۇنىڭغا خوتۇن قىلىپ بېرىشكە قوشۇلدى. 10ئانگېئاسنىڭ ئەلچىلىرى چىتتىم زېمىنىدىن يولغا چىققاندا ،بىبېنتۇ پادىشاھى تۇرنۇسنىڭ ئەلچىلىرى چىتتىمغا كەلدى .چۈنكى بىبېنتۇ پادىشاھى تۇرنۇسمۇ ئۆزىنىڭ ئەلچىلىرىنى ئەۋەتىپ ،جانىيانى ئۆزىگە خوتۇنلۇققا ئېلىشنى تەلەپ قىلدى ،چۈنكى ئۇنىڭ بارلىق ئادەملىرى ئۇنى ماختىغانىدى ،شۇڭا ئۇ بارلىق خىزمەتچىلىرىنى ئۇنىڭغا ئەۋەتتى. 11تۇرنۇسنىڭ خىزمەتكارلىرى چىتتىمغا كېلىپ ،جانىيانى ئۆزلىرىنىڭ پادىشاھى تۇرنۇسنىڭ يېنىغا ئېلىپ كېلىشنى تەلەپ قىلدى. 12چىتتىم خەلقى ئۇلرغا« :بىز ئۇنى بېرەلمەيمىز ،چۈنكى ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاس سىز كېلىشتىن بۇرۇن ئۇنى ئۆزىگە خوتۇن قىلىپ بېرىشنى ،بىز ئۇنى ئۇنىڭغا بېرىشنى ئۈمىد قىلغان ،شۇڭا بىز ئانگېئاسنى تۇرنۇسقا بېرىش ئۈچۈن بۇنداق قىللمايمىز »دېدى. 13چۈنكى بىز ئانگېئاسنىڭ بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىپ بىزنى ۋەيران قىلىشىدىن قاتتىق قورقىمىز ،چۈنكى ئۇ بىزنى ۋەيران قىلىشى مۇمكىن ،خوجايىنىڭ تۇرنۇس بىزنى ئۇنىڭ قولىدىن قۇتقۇزالمايدۇ. 14تۇرنۇس ئەلچىلىرى چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،خوجايىنىغا قايتىپ كېلىپ ،چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئۇنىڭغا يەتكۈزدى. 15چىتتىمنىڭ بالىلىرى ئانگېئاسقا بىر خاتىرە ئەۋەتىپ مۇنداق دېدى« :مانا تۇرنۇس جانىيانى ئۆزىگە خوتۇن قىلىپ ئېلىش ئۈچۈن ئۇنى چاقىرتىپ كەلدى ،بىز ئۇنىڭغا شۇنداق جاۋاب قايتۇردۇق؛ ئۇنىڭ پۈتۈن قوشۇنىنى توپلپ ،ساڭا قارشى ئۇرۇشقا بارىدىغانلىقىنى ،ئىنىڭ لۇكۇسقا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ساردۇنىيە يولىدىن ئۆتۈشنى ،ئۇنىڭدىن كېيىن ساڭا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا كېلىدىغانلىقىنى ئاڭلىدۇق». 16ئانگېئاس چىتتىم بالىلىرىنىڭ خاتىرىدە ئۇنىڭغا ئەۋەتكەن سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،غەزىپى قوزغالدى .ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،پۈتۈن قوشۇنىنى توپلىدى ۋە دېڭىز ئاراللىرى ئارقىلىق ساردۇنىيەگە بارىدىغان يول ئارقىلىق ئىنىسى ساردۇنىيە پادىشاھى لۇكۇسنىڭ يېنىغا كەلدى. 17لۇكۇسنىڭ ئوغلى نىبلوس ئاكىسى ئانگېئاسنىڭ كېلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلپ ،ئۇنى كۈتۈۋېلىش ئۈچۈن كۆپ قوشۇن بىلەن چىقتى ،ئۇنى سۆيۈپ قۇچاقلىدى .نىبلوس ئانگېئاسقا« :دادامدىن ئەھۋالىنى سورىساڭ ،مەن تۇرنۇس بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا قاچان بارسام ،ئۇنىڭدىن مېنى قوشۇننىڭ باشلىقى قىلىپ قويۇشىنى تەلەپ قىل »دېدى .ئانگېئاس شۇنداق قىلدى ،ئۇ ئاكىسىنىڭ يېنىغا كەلدى ،ئاكىسى ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى ،ئۇ ئۇنىڭدىن ئەھۋالىنى سورىدى. 18ئانگېئاس ئىنىسى لۇكۇستىن ئۇنىڭ ئەھۋالىنى سوراپ ،ئوغلى نىبلوسنى قوشۇن باشلىقى قىلىپ تەيىنلىدى ،لۇكۇس شۇنداق قىلدى . ئانگېئاس ۋە ئىنىسى لۇكۇس ئورنىدىن تۇرۇپ ،تۇرنۇسقا قاراپ ئۇرۇشقا باردى ،ئۇلر بىلەن بىللە نۇرغۇن قوشۇن ۋە ئېغىر خەلق بار ئىدى. 105
ياشېر
19ئۇ كېمىلەر بىلەن كەلدى ،ئۇلر ئاشتوراش ئۆلكىسىگە كەلدى ،مانا تۇرنۇس ئۇلرغا قاراپ كېلىۋاتاتتى ،چۈنكى ئۇ ساردۇنىيەگە قاراپ يولغا چىقىپ ،ئۇنى ۋەيران قىلىشنى ،ئاندىن ئۇ يەردىن ئانگېئاسقا بېرىپ ئۇنىڭ بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى پىلنلىغان ئىدى. 20ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇس كانوپىيە ۋادىسىدا تۇرنۇس بىلەن ئۇچراشتى ،ئۇلر ئوتتۇرىسىدا جەڭ شۇ يەردە قاتتىق ۋە غەلىتە بولدى. 21ساردۇنىيە پادىشاھى لۇكۇس بىلەن بولغان ئۇرۇش قاتتىق بولدى ،ئۇنىڭ بارلىق قوشۇنى مەغلۇپ بولدى ،ئۇنىڭ ئوغلى نىبلوسمۇ شۇ ئۇرۇشتا قۇربان بولدى. 22ئۇنىڭ تاغىسى ئانگېئاس خىزمەتكارلىرىغا بۇيرۇق قىلىپ ،نىبلوس ئۈچۈن ئالتۇن تابۇت ياساپ ،ئۇنى شۇ تابۇتقا قويدى .ئانگېئاس يەنە تۇرنۇسقا قاراپ ئۇرۇش قىلدى .ئانگېئاس ئۇنىڭدىن كۈچلۈك ئىدى ،ئۇ ئۇنى ئۆلتۈردى ۋە پۈتۈن خەلقىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى .ئانگېئاس ئاكىسىنىڭ ئوغلى نىبلوسنىڭ ۋە ئاكىسى لۇكۇسنىڭ قوشۇنىنىڭ ئۆچىنى ئالدى. 23تۇرنۇس ئۆلگەندىن كېيىن ،ئۇرۇشتىن ئامان قالغانلرنىڭ قولى ئاجىزلىشىپ ،ئۇلر ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇستىن قېچىپ كەتتى. 24ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇس ئۇلرنى ئالفانۇ بىلەن رھمانىڭ ئوتتۇرىسىدىكى چوڭ يولغا قوغلپ باردى ۋە تۇرنۇسنىڭ پۈتۈن قوشۇنىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 25ساردۇنىيە پادىشاھى لۇكۇس خىزمەتكارلىرىغا مىستىن بىر تابۇت ياساپ ،ئوغلى نىبلوسنىڭ جەسىتىنى شۇ يەرگە قويۇشنى بۇيرۇدى . ئۇلر ئۇنى شۇ يەرگە دەپنە قىلدى. 26ئۇلر بۇ يەردە چوڭ يولنىڭ ئۈستىگە ئېگىز بىر مۇنار ياساپ ،ھازىرغىچە بۇ مۇنارنىڭ نامىنى نىبلوسنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتاپ كەلدى . ئۇلر بىبېنتۇ پادىشاھى تۇرنۇسنى نىبلوس بىلەن بىللە دەپنە قىلدى. 27مانا ،ئالفانۇ بىلەن رھمانىڭ ئارىسىدىكى چوڭ يولدا نىبلوسنىڭ قەبرىسى بىر تەرەپتە ،تۇرنۇسنىڭ قەبرىسى يەنە بىر تەرەپتە بولۇپ ، ئۇلرنىڭ ئارىسىدا بۈگۈنگىچە بىر يول بار. 28نىبلوس دەپنە قىلىنغاندىن كېيىن ،ئاتىسى لۇكۇس قوشۇنىنى ئېلىپ ساردۇنىيە زېمىنىغا قايتىپ كەلدى ،ئۇنىڭ ئاكىسى ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاس ئۆز خەلقى بىلەن بىبېنتۇ شەھىرىگە ،يەنى تۇرنۇس شەھىرىگە باردى. 29بىبېنتۇ ئاھالىسى ئۇنىڭ داڭقىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭدىن قاتتىق قورقۇپ ،يىغلپ ۋە يالۋۇرۇپ ئۇنى قارشى ئېلىش ئۈچۈن چىقتى .بىبېنتۇ ئاھالىسى ئانگېئاستىن ئۇلرنى ئۆلتۈرمەسلىكنى ۋە شەھەرلىرىنى ۋەيران قىلماسلىقنى ئۆتۈندى .ئۇ شۇنداق قىلدى ،چۈنكى بىبېنتۇ ئۇ چاغلردا چىتتىم ئوغۇللىرىنىڭ شەھەرلىرىنىڭ بىرى دەپ قارالغان ،شۇڭا ئۇ شەھەرنى ۋەيران قىلمىدى. 30لېكىن شۇ كۈندىن باشلپ ئافرىقا پادىشاھىنىڭ قوشۇنلىرى چىتتىمغا بېرىپ ،ئۇنى بۇلڭ-تالڭ قىلدى ،ئۇلر بارغان ھەر قېتىمدا ، ئانگېئاس قوشۇنىنىڭ باشلىقى زېفو ئۇلر بىلەن بىللە باردى. 31شۇنىڭدىن كېيىن ،ئانگېئاس قوشۇنىنى باشلپ بۇرۇلۇپ ،پۇزىمنا شەھىرىگە كەلدى .ئانگېئاس ئۇ يەردىن ئۇزۇنىڭ قىزى جانىيانى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئۇنى ئافرىقىدىكى ئۆز شەھىرىگە ئېلىپ كەلدى. 61باب1شۇ چاغدا ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋن پۈتۈن خەلقىگە مىسىردا مۇستەھكەم بىر قەسىر سېلىشنى بۇيرۇدى. 2ئۇ يەنە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا مىسىرلىقلرغا قۇرۇلۇشقا ياردەملىشىشنى بۇيرۇدى .مىسىرلىقلر پادىشاھلىق تۇرالغۇسى ئۈچۈن گۈزەل ۋە نازۇك بىر ساراي سالدى .ئۇ شۇ يەردە تۇرۇپ ،ھۆكۈمىتىنى يېڭىلىدى ۋە خاتىرجەم پادىشاھلىق قىلدى. 3ياقۇپنىڭ ئوغلى زەبۇلۇن ئالەمدىن ئۆتتى ،بۇ ئىسرائىللرنىڭ مىسىرغا كۆچۈپ كەلگەنلىكىنىڭ يەتمىش ئىككىنچى يىلى ئىدى .زەبۇلۇن 14 يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇ بىر تابۇتقا سېلىنىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا بېرىلدى. 4يەتمىش بەشىنچى يىلى ئۇنىڭ ئىنىسى شىمون ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇ يۈز يىگىرمە ياشقا كىرگەندە قازا قىلدى .ئۇنىڭ جەسىتى تابۇتقا سېلىنىپ ، بالىلىرىنىڭ قولىغا بېرىلدى. 5ئېلىفازنىڭ ئوغلى ،ئەساۋنىڭ نەۋرىسى ،دىنھابا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ قوشۇن باشلىقى زېفو ئانگېئاسنى مىسىردا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ھەر كۈنى ئۇرۇشقا تەييارلىنىشقا قىزىقتۇراتتى .ئانگېئاس بۇنى قىلىشنى خالىمىدى ،چۈنكى ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭغا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ بارلىق كۈچ-قۇدرىتىنى ،ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن بولغان ئۇرۇشتا ئۇلرغا قىلغانلىرىنى سۆزلەپ بەرگەنىدى. 6شۇ كۈنلەردە ،زېفو ئانگېئاسنى ھەر كۈنى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا قىزىقتۇراتتى. 7بىر مەزگىلدىن كېيىن ،ئانگېئاس زېفونىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ مىسىردا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشىغا قوشۇلدى . ئانگېئاس پۈتۈن خەلقىنى ،دېڭىز بويىدىكى قۇمدەك كۆپ خەلقنى رەتلەپ ،مىسىرغا بېرىپ ئۇرۇش قىلىشقا قارار قىلدى. 8ئانگېئاسنىڭ خىزمەتچىلىرى ئىچىدە ئون بەش ياشلىق بىر يىگىت بار ئىدى .ئۇنىڭ ئىسمى بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام ئىدى .بۇ يىگىت ناھايىتى دانا بولۇپ ،سېھىرگەرلىك ماھارىتىنى چۈشىنىدىغان ئىدى. 9ئانگېئاس بىلئامغا« :بىزگە سېھىرگەرلىك بىلەن ياردەم قىلىڭ ،بىز ھازىر قىلىۋاتقان بۇ جەڭدە كىمنىڭ غەلىبە قىلىدىغانلىقىنى بىلەيلى »دېدى. 10بىلئام ئۇلرغا موم ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .ئۇ ئۇنىڭدىن ئانگېئاس قوشۇنىنى ۋە مىسىر قوشۇنىنى ئىپادىلەيدىغان جەڭ ھارۋىلىرى ۋە ئاتلىق ئەسكەرلەرنىڭ سۈرىتىنى ياساپ ،ئۇلرنى ئۆزى تەييارلىغان ماھارەت بىلەن تەييارلنغان سۇغا قويدى .ئۇ قولىدا مىرت دەرەخلىرىنىڭ شاخلىرىنى ئېلىپ ،ماھارىتىنى ئىشلىتىپ ،ئۇلرنى سۇنىڭ ئۈستىدىن تۇتاشتۇردى .سۇدا ئۇنىڭغا ئانگېئاس قوشۇنىنىڭ مىسىرلىقلر ۋە ياقۇپ ئوغۇللىرىنىڭ سۈرىتىنىڭ ئالدىدا يىقىلىپ چۈشكەن سۈرىتى كۆرڭندى. 11بىلئام بۇ ئىشنى ئانگېئاسقا ئېيتتى ،ئانگېئاس ئۈمىدسىزلىنىپ ،مىسىرغا ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قوراللنمىدى ۋە ئۆز شەھىرىدە قالدى. 106
ياشېر
12ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفو ئانگېئاسنىڭ مىسىرلىقلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشتىن ئۈمىدسىزلەنگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئافرىقىدىكى ئانگېئاستىن قېچىپ ، خىتتىمغا كەلدى. 13چىتتىمنىڭ بارلىق خەلقى ئۇنى زھر ھۆرمەت بىلەن قارشى ئالدى ۋە ئۇنى كۈن بويى جەڭ قىلىشقا ياللىدى .زېفو شۇ كۈنلەردە ئىنتايىن باي بولدى .ئافرىقا پادىشاھىنىڭ قوشۇنلىرى شۇ كۈنلەردە يەنىل تارقىلىپ يۈردى .چىتتىمنىڭ بالىلىرى ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ قوشۇنلىرى ئۇلرغا ھۇجۇم قىلىۋاتقانلىقى ئۈچۈن توپلىنىپ ،كۇپتىزىيا تېغىغا باردى. 14بىر كۈنى زېفو بىر ياش موزاينى يوقىتىپ قويدى .ئۇ ئۇنى ئىزدەپ باردى ۋە تاغ ئەتراپىدا ئۇنىڭ مۈڭگۈشلەۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدى. 15زېفو بېرىپ قارىسا ،تاغنىڭ ئېتىكىدە چوڭ بىر ئۆڭكۈر بار ئىكەن ،ئۆڭكۈرنىڭ ئېغىزىدا چوڭ بىر تاش بار ئىكەن .زېفو تاشنى يېرىپ ، ئۆڭكۈرگە كىرىپ قارىسا ،چوڭ بىر ھايۋان كال يەۋاپتۇ .ئۇ كال ئوتتۇرىسىدىن يۇقىرىسىغا قاراپ ئادەمگە ،ئوتتۇرىسىدىن تۆۋەنگە قاراپ ھايۋانغا ئوخشايدىكەن .زېفو كالغا قارشى تۇرۇپ ،قىلىچلىرى بىلەن ئۇنى ئۆلتۈردى. 16چىتتىم ئاھالىسى بۇ ئىشنى ئاڭلپ ،ئىنتايىن خۇشال بولۇپ« :بىزنىڭ ماللىرىمىزنى يەپ كەتكەن بۇ ھايۋاننى ئۆلتۈرگەن بۇ ئادەمگە نېمە قىلىمىز؟ »دېدى. 17ئۇلر يىلىغا بىر كۈننى ئۇنىڭغا ئاتاپ بېغىشلش ئۈچۈن يىغىلدى .ئۇلر بۇ كۈننى ئۇنىڭ ئىسمى بىلەن زېفو دەپ ئاتىدى .ئۇلر ھەر يىلى شۇ كۈنى ئۇنىڭغا ئىچىملىك قۇربانلىقلىرىنى ئېلىپ كەلدى ۋە سوۋغاتلرنى ئېلىپ كەلدى. 18شۇ چاغدا ،پادىشاھ ئانگېئاسنىڭ ئايالى ئۇزۇنىڭ قىزى جانىيا كېسەل بولۇپ قالدى .ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرى ئۇنىڭ كېسىلىنى قاتتىق ھېس قىلدى .ئانگېئاس دانىشمەنلىرىگە« :جانىياغا نېمە قىلىشىم كېرەك ،ئۇنى قانداق قىلىپ كېسىلىدىن ساقايتىمەن؟ »دېدى .دانىشمەنلىرى ئۇنىڭغا« :يۇرتىمىزنىڭ ھاۋاسى چىتتىم زېمىنىنىڭ ھاۋاسىغا ئوخشىمايدىغانلىقى ،سۈيىمىز ئۇلرنىڭ سۈيىگە ئوخشىمايدىغانلىقى ئۈچۈن ،خانىش شۇنىڭدىن كېسەل بولۇپ قالدى »دېدى. 19چۈنكى ھاۋا ۋە سۇنىڭ ئۆزگىرىشى سەۋەبىدىن ئۇ كېسەل بولۇپ قالدى ،شۇنداقل ئۇ يۇرتىدا پەقەت ئاتا-بوۋىلىرى كۆۋرڭك ياساپ چىققان پۇرماھنىڭ سۈيىنى ئىچەتتى. 20ئانگېئاس خىزمەتچىلىرىگە بۇيرۇق قىلىپ ،ئۇلر چىتتىمغا تەۋە پۇرماھ سۈيىدىن قاچىلرغا ئېلىپ كەلدى .ئۇلر بۇ سۇلرنى ئافرىقا زېمىنىدىكى بارلىق سۇلر بىلەن تەڭشەپ ،بۇ سۇلرنىڭ ئافرىقىدىكىدىن يېنىك ئىكەنلىكىنى بايقىدى. 21ئانگېئاس بۇنى كۆرڭپ ،بارلىق ئەمەلدارلىرىغا مىڭلىغان ،ئون مىڭلىغان تاش كېسىش ئىشچىلىرىنى يىغىشنى بۇيرۇدى .ئۇلر سان- ساناقسىز تاش كېسىشتى .قۇرۇلۇشچىلر كېلىپ ،ناھايىتى مۇستەھكەم بىر كۆۋرڭك سالدى .ئۇلر چىتتىم زېمىنىدىن ئافرىقىغا سۇ مەنبەسىنى يەتكۈزدى .بۇ سۇلر خانىش جانىيا ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئىشلىرى ئۈچۈن ئىدى .ئۇلر سۇ ئىچىپ ،نان پىشۇرۇپ ،يۇيۇنۇپ ،يۇيۇنۇپ ،شۇنداقل يېمەكلىك ئالىدىغان بارلىق ئۇرۇقلرنى ۋە يەردىكى بارلىق مېۋىلەرنى سۇغىرىش ئۈچۈن ئىدى. 22پادىشاھ ئۇلرغا چوڭ كېمىلەر بىلەن چىتتىمنىڭ تۇپراقلىرىنى ئېلىپ كېلىشنى ،شۇنداقل تاشلرنى ئېلىپ كېلىپ قۇرۇلۇش قىلىشنى بۇيرۇدى .قۇرۇلۇشچىلر خانىش جانىيا ئۈچۈن قەسىرلەرنى سالدى ،خانىش كېسىلىدىن ساقىيىپ كەتتى. 23يىل ئىنقىلبىدا ،ئافرىقا قوشۇنلىرى ئادەتتىكىدەك چىتتىم زېمىنىغا كېلىپ ،بۇلڭ-تالڭ قىلىشقا باشلىدى .ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفو ئۇلرنىڭ خەۋىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرغا بۇيرۇق چۈشۈرڭپ ،ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،ئۇلر ئۇنىڭدىن قېچىپ كەتتى ،ئۇ چىتتىم زېمىنىنى ئۇلردىن قۇتقۇزدى. 24چىتتىم ئەۋلدلىرى زېفونىڭ باتۇرلۇقىنى كۆرڭپ ،قەتئىي قارار قىلىپ ،زېفونى ئۆزلىرىگە پادىشاھ قىلىپ قويدى .زېفو ئۇلرغا پادىشاھ بولدى .ئۇ ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتقان مەزگىلدە ،ئۇلر تۇبال ئەۋلدلىرىنى ۋە ئەتراپتىكى بارلىق ئاراللرنى بويسۇندۇرۇشقا باردى. 25ئۇلرنىڭ پادىشاھى زېفو ئۇلرغا قارشى ھۇجۇم قىلىپ ،تۇبال ۋە ئاراللر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇردى .ئۇلر ئۇرۇشتىن قايتىپ كەلگەندە ،ئۇنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى يېڭىلىدى .ئۇلر ئۇنىڭغا پادىشاھلىق تۇرالغۇسى ۋە تەختى ئۈچۈن ناھايىتى چوڭ بىر ساراي سالدى ،ئۇنىڭغا چوڭ بىر تەخت ياسىدى .زېفو پۈتۈن چىتتىم زېمىنى ۋە ئىتالىيە زېمىنىغا 50يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 62باب1ئىسرائىللرنىڭ مىسىرغا بارغانلىقىنىڭ يەتمىش توققۇزىنچى يىلى ،ياقۇپنىڭ ئوغلى رۇبېن مىسىر زېمىنىدا ئالەمدىن ئۆتتى .رۇبېن يۈز يىگىرمە بەش يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇنى تابۇتقا سېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 2سەكسەنىنچى يىلى ئۇنىڭ ئىنىسى دان ئالەمدىن ئۆتتى؛ ئۇ 120ياشقا كىرگەندە قازا قىلدى .ئۇمۇ تابۇتقا سېلىنىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا بېرىلدى. 3شۇ يىلى ئېدھمنىڭ پادىشاھى كۇشام ئالەمدىن ئۆتتى ،ئۇنىڭدىن كېيىن بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد ئوتتۇز بەش يىل پادىشاھلىق قىلدى ،سەكسەن بىرىنچى يىلى ياقۇپنىڭ ئوغلى ئىسساكار مىسىردا ئالەمدىن ئۆتتى .ئىسساكار 122يېشىدا ۋاپات بولدى .ئۇ مىسىردا تابۇتقا سېلىنىۋېلىپ ، بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇلدى. 4سەكسەن ئىككىنچى يىلى ئاكىسى ئاشېر ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇ 123يېشىدا ۋاپات بولدى .ئۇ مىسىردا بىر تابۇتقا سېلىنىۋېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇلدى. 5گاد سەكسەن ئۈچىنچى يىلى ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇ 125يېشىدا مىسىردا بىر تابۇتقا سېلىنىۋېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 6ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد ھۆكۈمرانلىق قىلغان سەكسەن تۆتىنچى يىلى ،يەنى ئەللىكىنچى يىلىدا ،ھاداد ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنى توپلپ ،پۈتۈن قوشۇنىنى ،تەخمىنەن 400مىڭ ئادەمنى تەييارلىدى .ئۇ موئاب زېمىنىغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇ موئابلر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى ئۆزىگە باج تاپشۇرۇشقا باشلىدى. 7موئاب خەلقى بۇ ئىشنى ئاڭلپ قاتتىق قورقۇپ كەتتى .ئۇلر ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا ياردەملىشىش ئۈچۈن مىديان ئەۋلدلىرىغا ئادەم ئەۋەتتى. 107
ياشېر
8ھاداد موئاب زېمىنىغا يېتىپ كەلگەندە ،موئاب بىلەن مىديان خەلقى ئۇنىڭغا قارشى تۇرۇش ئۈچۈن چىقىپ ،موئاب زېمىنىدا ئۇنىڭغا قارشى سەپ تۈزدى. 9ھاداد موئابلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،موئاب ۋە مىديانلردىن نۇرغۇن ئادەم ،تەخمىنەن ئىككى يۈز مىڭ ئادەم ئۆلتۈرڭلدى. 10موئابقا قارشى ئۇرۇش ناھايىتى قاتتىق بولدى .موئاب خەلقى جەڭنىڭ ئۆزلىرىنىڭ بېشىغا كەلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،قوللىرىنى بوشىتىپ ، ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ ،مىديانلرنى جەڭنى داۋاملشتۇرۇشقا قالدۇردى. 11مىديانلر موئابنىڭ نىيىتىنى بىلمىدى ،ئەمما ئۇلر جەڭدە كۈچلىنىپ ،ھاداد ۋە ئۇنىڭ بارلىق قوشۇنىغا قارشى ئۇرۇش قىلدى ،شۇنىڭ بىلەن پۈتۈن مىديانلر ئۇنىڭ ئالدىدا مەغلۇپ بولدى. 12ھاداد پۈتۈن مىديانلرنى قاتتىق مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇلرنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى ،موئابقا ياردەمگە كەلگەنلەردىن بىرنىمۇ قالدۇرمىدى. 13مىدياننىڭ بارلىق ئوغۇللىرى جەڭدە قازا قىلغاندىن كېيىن ،موئابنىڭ بالىلىرى قېچىپ كەتكەندىن كېيىن ،ھاداد پۈتۈن موئابنى ئۆزىگە باج تاپشۇردى .ئۇلر ئۇنىڭ قول ئاستىدا بولدى .ئۇلر بۇيرۇلغاندەك يىللىق باج تاپشۇردى .ھاداد ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەتتى. 14يىل ئۆزگىرىشى يۈز بەرگەندە ،مىدياننىڭ قالغان خەلقى ،موئاب خەلقىنىڭ جەڭدە ئارقىسىغا قايتىپ مىدياننى تاشلپ ئۇرۇش قىلغانلىقى ئۈچۈن ،بارلىق قېرىنداشلىرىنىڭ ھاداد بىلەن بولغان ئۇرۇشتا قۇربان بولغانلىقىنى ئاڭلىغاندا ،مىدياننىڭ بەش باشلىقى ئۆز يۇرتىدا قالغان قېرىنداشلىرى بىلەن بىرلىكتە ،قېرىنداشلىرىنىڭ ئۆچىنى ئېلىش ئۈچۈن موئاب بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا قارار قىلدى. 15مىديانلر شەرقتىكى بارلىق قېرىنداشلىرى ۋە كېتۇرادىكى بارلىق قېرىنداشلىرىنى موئابلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن مىديانلرغا ياردەملىشىشكە ئەۋەتتى. 16موئاب خەلقى بۇ ئىشنى ئاڭلپ ،شەرقتىكى بارلىق خەلقنىڭ ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر يەرگە توپلنغانلىقىدىن قاتتىق قورقتى .موئاب خەلقى ئېدھم زېمىنىغا بېدادنىڭ ئوغلى ھادادقا مۇنداق بىر خاتىرە ئەۋەتتى: 17ئەمدى بىزگە ياردەم قىلىڭلر ،بىز مىديانلرنى مەغلۇپ قىلىمىز .چۈنكى ئۇلر ھەممىسى بىر يەرگە جەم بولۇپ ،شەرقتىكى بارلىق قېرىنداشلىرى بىلەن بىرلىكتە بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،مىديانلرنىڭ جەڭدە قۇربان بولۇشىنىڭ ئۆچىنى ئېلىش ئۈچۈن كەلدى. 18ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد پۈتۈن قوشۇنىنى باشلپ ،مىديانلر بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن موئاب زېمىنىغا باردى .مىديانلر ۋە شەرق خەلقى موئاب زېمىنىدا موئابلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،ئۇلرنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى جەڭ ناھايىتى قاتتىق بولدى. 19ھاداد مىديان ۋە شەرق خەلقىنىڭ ھەممىسىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى .شۇ چاغدا ھاداد موئابلرنى مىديانلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى .مىديان ۋە شەرق خەلقىنىڭ قالغانلىرى ھاداد ۋە ئۇنىڭ قوشۇنىدىن قېچىپ كەتتى .ھاداد ئۇلرنى ئۆز زېمىنىغىچە قوغلپ ،قاتتىق قىرغىن قىلدى ، ئۆلتۈرڭلگەنلەر يولدا يىقىلدى. 20ھاداد موئابنى مىديانلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى ،چۈنكى مىدياننىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرڭلگەنىدى .ھاداد ئارقىسىغا قايتىپ ئۆز يۇرتىغا كەتتى. 21شۇ كۈندىن باشلپ ،مىديانلر موئابلر ئۈچۈن جەڭدە قۇربان بولغانلىقى ئۈچۈن ،ئۇلردىن نەپرەتلەندى .ئۇلرنىڭ ئارىسىدا كۈن بويى قاتتىق دڭشمەنلىك بار ئىدى. 22مىديانلىقلرنىڭ موئاب يولىدىكى بارلىق كىشىلىرى موئابنىڭ قىلىچى بىلەن ئۆلتۈرڭلدى ،مىديان يولىدىكى موئابلىقلرنىڭ ھەممىسى مىدياننىڭ قىلىچى بىلەن ئۆلتۈرڭلدى .مىديانلر موئابقا ،موئابلر مىديانلرغا نۇرغۇن كۈنلەر شۇنداق قىلدى. 23ياقۇپنىڭ ئوغلى يەھۇدا مىسىردا ۋاپات بولدى .ياقۇپ مىسىرغا كەلگەندىن كېيىن سەكسەن ئالتىنچى يىلى يەھۇدا 129ياشقا كىرگەنىدى . ئۇنىڭ جەسىتىنى موميليا قىلىپ ،تابۇتقا سېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 24نافتالى سەكسەن توققۇزىنچى يىلى ئالەمدىن ئۆتتى ،ئۇ 132يېشىدا بىر تابۇتقا سېلىنىۋېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 25ئىسرائىللر مىسىرغا بارغانلىقىنىڭ توقسان بىرىنچى يىلى ،يەنى ئەساۋنىڭ نەۋرىسى ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفونىڭ كىتتىم ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلغانلىقىنىڭ ئوتتۇزىنچى يىلىدا ،ئافرىقا خەلقى ئادەتتىكىدەك كىتتىم ئەۋلدلىرىنى تالن-تاراج قىلىش ئۈچۈن ئۇلرغا ھۇجۇم قىلدى ،ئەمما ئۇلر بۇ ئون ئۈچ يىلدىن بۇيان ئۇلرغا ھۇجۇم قىلمىغان ئىدى. 26ئۇلر شۇ يىلى ئۇلرغا كەلدى .ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفو بىر قىسىم ئادەملىرى بىلەن ئۇلرغا قاراپ يولغا چىقىپ ،ئۇلرنى قاتتىق مەغلۇپ قىلدى .ئافرىقا قوشۇنلىرى زېفونىڭ ئالدىدىن قېچىپ كەتتى ،ئۆلتۈرڭلگەنلەر ئۇنىڭ ئالدىدا يىقىلدى .زېفو ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ئۇلرنى قوغلپ ،ئافرىقىغا يېقىنلشقۇچە ئۇلرنى ئۇرۇپ ئۆلتۈردى. 27ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاس زېفونىڭ قىلغان ئىشىدىن خەۋەر تېپىپ ،ئۇنى قاتتىق بىئارام قىلدى .ئانگېئاس زېفودىن ھەر كۈنى قورقۇپ يۈردى. 63باب1 93يىلى ياقۇپنىڭ ئوغلى لېۋى مىسىردا ۋاپات بولدى .لېۋى 137يېشىدا ۋاپات بولدى .ئۇنى تابۇتقا سېلىپ ،بالىلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى.2لېۋىي ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،پۈتۈن مىسىرلىقلر يۈسۈپنىڭ قېرىنداشلىرى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ ئۆلگەنلىكىنى كۆرگەندىن كېيىن ، مىسىرلىقلر ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىغا ئازار بېرىشكە باشلىدى .شۇ كۈندىن باشلپ ئۇلر مىسىردىن چىقىپ كەتكۈچە ،مىسىرلىقلر ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئازاب-ئوقۇبەت سېلىشقا باشلىدى .ئۇلر يۈسۈپ ئۇلرغا بەرگەن بارلىق ئۈزڭمزارلىقلر ۋە ئېتىزلرنى ،ئىسرائىل خەلقى ياشايدىغان بارلىق گۈزەل ئۆيلەرنى ۋە مىسىرنىڭ بارلىق مول نەرسىلىرىنى ئۇلرنىڭ قولىدىن تارتىۋالدى .مىسىرلىقلر شۇ كۈنلەردە ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىدىن ھەممىنى تارتىۋالدى. 3شۇ كۈنلەردە پۈتۈن مىسىر خەلقىنىڭ قۇدرىتى ئىسرائىللرغا تېخىمۇ ئېغىرلشتى .مىسىرلىقلر ئىسرائىللرغا ئازار بەردى ،ھەتتا ئىسرائىللر مىسىرلىقلرنىڭ سەۋەبىدىن جېنىدىن بىزار بولدى. 108
ياشېر
4ئىسرائىلنىڭ مىسىرغا كۆچۈپ كەلگەنلىكىنىڭ يۈز ئىككىنچى يىلىدا ،مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇنىڭ ئورنىغا ئوغلى مېلول پادىشاھ بولدى .مىسىردىكى بارلىق باتۇر ئادەملەر ۋە يۈسۈپ بىلەن ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنى بىلىدىغان بارلىق ئەۋلدلر شۇ كۈنلەردە ئالەمدىن ئۆتتى. 5ئۇلرنىڭ ئورنىغا ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنى ،ئۇلرنىڭ مىسىردا قىلغان بارلىق ياخشىلىقلىرىنى ۋە كۈچ-قۇدرىتىنى بىلمىگەن يەنە بىر ئەۋلد پەيدا بولدى. 6شۇنىڭ بىلەن ،شۇ كۈندىن باشلپ ،پۈتۈن مىسىر خەلقى ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرىنىڭ جېنىغا ئاچچىقلىق سېلىپ ،ئۇلرنى ھەر خىل ئېغىر ئىشلرغا سېلىشقا باشلىدى ،چۈنكى ئۇلر ئاچارچىلىق مەزگىلىدە ئۆزلىرىنى قۇتقۇزغان ئاتا-بوۋىلىرىنى بىلمىگەنىدى. 7بۇ پەرۋەردىگار تەرىپىدىن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ كېيىنكى كۈنلىرىدە ئۇلرغا پايدىلىق بولۇش ئۈچۈن ،بارلىق ئىسرائىل ئەۋلدلىرى ئۆزلىرىنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسىنى تونۇشى ئۈچۈن قىلىندى. 8پەرۋەردىگارنىڭ ئۆز خەلقى ئىسرائىللر ئۈچۈن مىسىردا قىلىدىغان مۆجىزىلىرى ۋە قۇدرەتلىك مۆجىزىلىرىنى بىلىش ئۈچۈن ،ئىسرائىللر ئەجدادلىرىنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسىدىن قورقۇپ ،ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرى ھەمىشە ئۇنىڭ يوللىرى بىلەن ماڭسۇن. 9مېلول پادىشاھ بولغاندا يىگىرمە ياشتا ئىدى ،ئۇ توقسان تۆت يىل پادىشاھلىق قىلدى .مىسىر خەلقى ئۇنىڭغا ئاتىسىنىڭ ئىسمى بىلەن فىرئەۋن دەپ ئىسىم قويدى .بۇ ئۇلرنىڭ مىسىردا ھۆكۈمرانلىق قىلغان ھەر بىر پادىشاھقا قىلىدىغان ئادىتى ئىدى. 10شۇ چاغدا ،ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ بارلىق قوشۇنلىرى ئادەتتىكىدەك قىتتىم زېمىنىغا تارقىلىپ ،بۇلڭ-تالڭ قىلىشقا باشلىدى. 11ئېلىفازنىڭ ئوغلى ،يەنى ئەساۋنىڭ نەۋرىسى زېفو ئۇلرنىڭ خەۋىرىنى ئاڭلپ ،قوشۇنىنى باشلپ ئۇلر بىلەن كۆرڭشۈشكە چىقتى ۋە يولدا ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 12زېفو ئافرىقا پادىشاھىنىڭ قوشۇنىنى قىلىچ بىلەن قىرىپ تاشلىدى ،ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسىنى قالدۇرمىدى ،ھەتتا ئافرىقىدىكى خوجايىنىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلمىدى. 13ئانگېئاس ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفونىڭ بارلىق قوشۇنلىرىغا قىلغانلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرنى ۋەيران قىلدى .ئانگېئاس بارلىق قوشۇنلىرىنى ، ئافرىقا زېمىنىدىكى بارلىق ئەرلەرنى ،دېڭىز بويىدىكى قۇمغا ئوخشاش كۆپ خەلقنى توپلىدى. 14ئانگېئاس ئىنىسى لۇكۇسقا ئادەم ئەۋەتىپ« :بارلىق ئادەملىرىڭ بىلەن ماڭا كېلىپ ،زېفو ۋە مېنىڭ ئادەملىرىمنى ۋەيران قىلغان بارلىق چىتتىم بالىلىرىنى ئۆلتۈرڭشكە ياردەم قىلىڭلر »دېدى .لۇكۇس پۈتۈن قوشۇنىنى ئېلىپ كەلدى ،ئۇلر ئىنىسى ئانگېئاسقا زېفو ۋە چىتتىم بالىلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا ياردەملىشىش ئۈچۈن كەلدى. 15زېفو ۋە كىتتىمنىڭ ئوغۇللىرى بۇ ئىشنى ئاڭلپ قاتتىق قورقۇپ كەتتى ،ئۇلرنىڭ قەلبىنى قورقۇنچ قاپلىدى. 16زېفو يەنە ئېدھم زېمىنىغا ،ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھادادقا ۋە ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا بىر خەت ئەۋەتىپ مۇنداق دېدى: 17مەن ئافرىقىنىڭ پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ ئاكىسى بىلەن بىللە بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدىم ،بىز ئۇنىڭدىن قاتتىق قورقىمىز ، چۈنكى ئۇنىڭ قوشۇنى ناھايىتى كۆپ ،بولۇپمۇ ئۇ ئاكىسى ۋە قوشۇنى بىلەن بىللە بىزگە قارشى كېلىۋاتقاندا. 18شۇڭا سىلەرمۇ ماڭا ياردەم قىلىڭلر ،بىز ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇسقا قارشى بىرلىكتە جەڭ قىلىمىز ،سىلەر بىزنى ئۇلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزىسىلەر ،ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ،ھەممىمىز ئۆلىمىز ،بۇنى بىلىڭلر. 19ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى كىتتىم ئەۋلدلىرى ۋە پادىشاھلىرى زەفوغا خەت ئەۋەتىپ« :بىز ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ خەلقى بىلەن ئۇرۇش قىللمايمىز ،چۈنكى بىز ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ خەلقى بىلەن ئۇرۇش قىللمايمىز ،چۈنكى بىز بىلەن تىنچلىق ئەھدىنامىسى ئىمزالنغاندىن بۇيان ، بۇ يىللر تۇنجى پادىشاھ بېلنىڭ دەۋرىدىن تارتىپ ،مىسىر پادىشاھى ياقۇپنىڭ ئوغلى يۈسۈپنىڭ دەۋرىدىن تارتىپ داۋاملىشىپ كەلدى .بىز ئۇنىڭ ئاتىسىنى دەپنە قىلغاندا ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ قىرغىقىدا ئۇنىڭ بىلەن ئۇرۇشقان ئىدۇق». 20زېفو ئاكا-ئۇكىلىرىنىڭ ،يەنى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،ئۇلرغا سۆز قىلمىدى .زېفو ئانگېئاستىن قاتتىق قورقتى. 21ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇس ئۆزلىرىنىڭ بارلىق قوشۇنلىرىنى ،تەخمىنەن سەككىز يۈز مىڭ ئەسكەرنى ،چىتتىم ئەۋلدلىرىغا قارشى سەپكە تىزدى. 22چىتتىمنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى زېفوغا« :بىز ئۈچۈن ئاتا-بوۋىلىرىڭنىڭ خۇداسىغا دۇئا قىلغايسەن ،بەلكىم ئۇ بىزنى ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ قوشۇنىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزار ،چۈنكى بىز ئۇنىڭ ئۇلۇغ خۇدا ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭغا ئىشەنگەنلەرنىڭ ھەممىسىنى قۇتقۇزىدىغانلىقىنى ئاڭلىدۇق »دېدى. 23زەفو ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى .زەفو پەرۋەردىگاردىن تىلىدى ۋە مۇنداق دېدى: 240ئى پەرۋەردىگار ،ئاتا-بوۋىلىرىم ئىبراھىم ۋە ئىسھاقنىڭ خۇداسى ،بۈگۈن مەن سېنىڭ ھەقىقىي خۇدا ئىكەنلىكىڭنى ،بارلىق مىللەتلەرنىڭ خۇدالىرىنىڭ بىكار ۋە پايدىسىز ئىكەنلىكىنى بىلىمەن. 25بۈگۈن ئاتا-بوۋىلىرىمىز بىزگە ئاتاپ بەرگەن ئاتا-بوۋىلىرىمىز ئىبراھىم بىلەن تۈزگەن ئەھدىنى ئېسىڭدە تۇت .بۈگۈن ئاتا-بوۋىلىرىمىز ئىبراھىم ۋە ئىسھاق ئۈچۈن ماڭا مېھرىبانلىق قىل .مېنى ۋە كىتتىم ئەۋلدلىرىنى ئافرىقا پادىشاھىنىڭ قولىدىن قۇتقۇز .ئۇ بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىۋاتىدۇ. 26پەرۋەردىگار زېفونىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى ،ئىبراھىم ۋە ئىسھاق ئۈچۈن ئۇنىڭغا رەھمەت ئېيتتى .پەرۋەردىگار زېفو بىلەن كىتتىمنىڭ ئەۋلدلىرىنى ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ خەلقىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى. 27زېفو شۇ كۈنى ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ بارلىق خەلقى بىلەن ئۇرۇش قىلدى .پەرۋەردىگار ئانگېئاسنىڭ بارلىق خەلقىنى چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى. 28ئانگېئاسقا قارشى ئۇرۇش قاتتىق بولدى .زېفو ئانگېئاسنىڭ بارلىق ئادەملىرىنى ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇسنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى .شۇ كۈنى كەچكىچە ئۇلردىن تەخمىنەن تۆت يۈز مىڭ ئادەم قازا قىلدى. 29ئانگېئاس ئۆزىنىڭ بارلىق ئادەملىرىنىڭ ئۆلگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئافرىقىدىكى بارلىق ئاھالىلەرگە ئۇرۇشتا ئۇنىڭغا ياردەملىشىش ئۈچۈن خەت ئەۋەتىپ ،خەتتە مۇنداق دەپ يازغان« :ئافرىقىدىكى بارلىق كىشىلەر ئون ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشتىكىلەر مېنىڭ يېنىمغا كەلسۇن . 109
ياشېر
ئۇلرنىڭ ھەممىسى مېنىڭ يېنىمغا كەلسۇن .ئەگەر ئۇ كەلمىسە ،ئۇ ئۆلىدۇ ،ئۇنىڭ بارلىق نەرسىسى ۋە پۈتۈن ئائىلىسىنى پادىشاھ ئېلىپ كېتىدۇ». 30ئافرىقىنىڭ قالغان بارلىق ئاھالىلىرى ئانگېئاسنىڭ سۆزلىرىدىن قورقۇپ كەتتى .ئون ياشتىن يۇقىرى ئۈچ يۈز مىڭ ئەر-ئايال شەھەردىن چىقىپ ،ئانگېئاسقا كەلدى. 31ئون كۈندىن كېيىن ،ئانگېئاس زېفو ۋە كىتتىم ئەۋلدلىرىغا قارشى قايتا ئۇرۇش باشلىدى ،ئۇلرنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى ئۇرۇش ناھايىتى قاتتىق ۋە كۈچلۈك بولدى. 32زېفو ئانگېئاس ۋە لۇكۇس قوشۇنىدىن نۇرغۇن يارىدارلرنى ،تەخمىنەن ئىككى مىڭ ئادەمنى ئۆزىگە ئەۋەتتى ،ئانگېئاس قوشۇنىنىڭ باشلىقى سوسىپتار بۇ ئۇرۇشتا قۇربان بولدى. 33سوسىپتار يىقىلغاندىن كېيىن ،ئافرىقا قوشۇنلىرى ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ قېچىپ كەتتى ،ئۇلر قاچتى ،ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇس ئۇلر بىلەن بىللە ئىدى. 34زېفو ۋە چىتتىم ئەۋلدلىرى ئۇلرنى قوغلپ ،يولدا ئۇلرنى قاتتىق ئۆلتۈردى ،تەخمىنەن ئىككى يۈز ئادەم .ئۇلر ئاتىسى بىلەن قېچىپ كەتكەن ئەنگېئاسنىڭ ئوغلى ئازدرۇبالنى قوغلپ ،يولدا ئۇنىڭ يىگىرمە ئادەمنى ئۆلتۈردى .ئازدرۇبال چىتتىم ئەۋلدلىرىدىن قېچىپ قۇتۇلدى ، ئەمما ئۇنى ئۆلتۈرمىدى. 35ئانگېئاس ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى لۇكۇس قالغان ئادەملىرى بىلەن قېچىپ كەتتى .ئۇلر قېچىپ ،قورقۇنچ ۋە ۋەھىمە ئىچىدە ئافرىقىغا كەلدى . ئانگېئاس ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفونىڭ ئۆزى بىلەن ئۇرۇش قىلىشىدىن ھەر كۈنى ئەنسىرەپ كەلدى. 64باب1بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام شۇ چاغدا ئانگېئاس بىلەن بىللە ئۇرۇشتا ئىدى .ئۇ زېفونىڭ ئانگېئاسنى مەغلۇپ قىلغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇ يەردىن قېچىپ ،كىتتىمغا كەلدى. 2زېفو ۋە قىتتىمنىڭ ئوغۇللىرى ئۇنى ئىنتايىن ھۆرمەت بىلەن قارشى ئالدى ،چۈنكى زېفو بىلئامنىڭ دانالىقىنى بىلەتتى .زېفو بىلئامغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى بەردى ۋە ئۇ بىلئامنىڭ يېنىدا تۇردى. 3زېفو ئۇرۇشتىن قايتىپ كەلگەندە ،ئۆزى بىلەن بىللە ئۇرۇشقا قاتناشقان بارلىق كىتتىم ئوغۇللىرىنى ساناشنى بۇيرۇدى ،ئەمما ئۇلرنىڭ بىرىمۇ يوقاپ كەتمىدى. 4زېفو بۇ ئىشتىن خۇشال بولدى ،پادىشاھلىقىنى يېڭىلىدى ۋە بارلىق پۇقرالىرىغا زىياپەت بەردى. 5لېكىن زېفو پەرۋەردىگارنى ئېسىدە تۇتمىدى ،پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا جەڭدە ياردەم قىلغانلىقىنى ،ئۇنىڭ ئۆزىنى ۋە خەلقىنى ئافرىقا پادىشاھىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغانلىقىنى ئويلىمىدى ،بەلكى يەنىل چىتتىم ئوغۇللىرى بىلەن ئەساۋنىڭ رەزىل بالىلىرىنىڭ يولىغا مېڭىپ ،ئاكا- ئۇكىلىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرى ئۆگەتكەن باشقا ئىلھلرغا چوقۇندى .شۇڭا« :رەزىللەردىن رەزىللىك چىقىدۇ »دېيىلىدۇ. 6زېفو چىتتىمنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا بىخەتەر ھۆكۈمرانلىق قىلدى ،ئەمما ئۇنى ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن خەلقىنى ئافرىقا پادىشاھىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغان پەرۋەردىگارنى بىلمىدى .ئافرىقا قوشۇنلىرى ھەر ۋاقىتتىكىدەك چىتتىمغا بۇلڭ-تالڭ قىلىش ئۈچۈن كەلمىدى ،چۈنكى ئۇلر زېفونىڭ ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرگەنلىكىنى بىلەتتى .شۇڭا ئانگېئاس ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفودىن ۋە چىتتىمنىڭ ئەۋلدلىرىدىن ھەمىشە قورقاتتى. 7زېفو ئۇرۇشتىن قايتىپ كەلگەندە ،زېفو ئافرىقا خەلقى ئۈستىدىن غەلىبە قىلىپ ،ئۇلرنى قىلىچ بىلەن مەغلۇپ قىلغانلىقىنى كۆرگەندىن كېيىن ، كىتتىم ئەۋلدلىرىغا مىسىرغا بېرىپ ياقۇپ ئوغۇللىرى ۋە مىسىر پادىشاھى فىرئەۋن بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى مەسلىھەت بەردى. 8چۈنكى زېفو مىسىردىكى باتۇرلرنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ،يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ،ياقۇپنىڭ ئوغۇللىرى ئۆلگەنلىكىنى ،ئىسرائىلنىڭ بارلىق بالىلىرىنىڭ مىسىردا قالغانلىقىنى ئاڭلىدى. 9زېفو ئۇلر ۋە پۈتۈن مىسىرلىقلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى ،يۈسۈپ قېرىنداشلىرى ۋە پۈتۈن مىسىرلىقلر ياقۇپنى دەپنە قىلىش ئۈچۈن كەنئان زېمىنىغا بارغاندا ،ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىنى ئۆلتۈرڭۋەتكەنلىكى ئۈچۈن ئۆچ ئېلىشنى ئويلىدى. 10زېفو ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد ۋە ئۇنىڭ بارلىق قېرىنداشلىرى ،يەنى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئەلچى ئەۋەتىپ: 11ئافرىقا پادىشاھى سىلەرنىڭ ئەھدىڭلرنىڭ ئەزاسى بولغاچقا ،ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلمايمەن دېگەن ئەمەسمىدىڭلر؟ مانا مەن ئۇنىڭ بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇنى ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن خەلقىنى مەغلۇپ قىلدىم. 12شۇڭا مەن مىسىر ۋە ئۇ يەردىكى ياقۇپ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا بەل باغلىدىم .يۈسۈپ ،ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ۋە ئاتا- بوۋىلىرى ئاتىسىنى دەپنە قىلىش ئۈچۈن كەنئان زېمىنىغا بارغاندا ،بىزگە قىلغان ئىشلىرى ئۈچۈن ئۇلردىن ئۆچ ئالىمەن. 13ئەگەر سىلەر ماڭا ياردەملىشىش ئۈچۈن ماڭا كېلىشكە ۋە ئۇلرغا ۋە مىسىرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا رازى بولساڭلر ،بىز قېرىنداشلىرىمىزنىڭ ئىنتىقامىنى ئالىمىز. 14ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى زەفونىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى .ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ناھايىتى كۆپ ئادەم بولۇپ ،زەفو ۋە خىتتىم ئەۋلدلىرىغا ياردەم بېرىش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بولدى. 15زېفو شەرقتىكى بارلىق خەلقلەرگە ۋە ئىسمائىلنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا بۇ سۆزلەر بىلەن ئادەم ئەۋەتتى .ئۇلر يىغىلىپ ،مىسىرغا قارشى ئۇرۇشتا زېفو ۋە قىتتىم ئەۋلدلىرىغا ياردەملىشىشكە كەلدى. 16بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ،يەنى ئېدھم پادىشاھى ،شەرق خەلقى ،ئىسمائىلنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ۋە چىتتىم پادىشاھى زېفو ھىبرھنغا بېرىپ ،بارلىق قوشۇنلىرىنى تىزدى. 17بۇ لگېر ناھايىتى ئېغىر بولۇپ ،ئۈچ كۈنلۈك يول يۈرڭپ ،دېڭىز قىرغىقىدىكى قۇمدەك كۆپ ئىدى. 110
ياشېر
18بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى ۋە ئۇلرنىڭ قوشۇنلىرى پۈتۈن مىسىرغا قارشى ئۇرۇشقا ئاتلندى ۋە پاترھس ۋادىسىدا بىرلىكتە چېدىر تىكتى. 19پۈتۈن مىسىر خەلقى ئۇلرنىڭ خەۋىرىنى ئاڭلپ ،مىسىر زېمىنىدىكى ۋە مىسىرغا قاراشلىق بارلىق شەھەرلەردىكى ئۈچ يۈز مىڭغا يېقىن كىشى بىر يەرگە جەم بولدى. 20مىسىرلىقلر يەنە گوشەن زېمىنىدا تۇرغان ئىسرائىللرغىمۇ ئادەم ئەۋەتىپ ،بۇ پادىشاھلر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا چاقىردى. 21ئىسرائىل خەلقىنىڭ سانى تەخمىنەن يۈز ئەللىك بولۇپ ،ئۇلر مىسىرلىقلرغا ياردەملىشىش ئۈچۈن ئۇرۇشقا ئاتلندى. 22ئىسرائىلىيە ۋە مىسىردىن كەلگەن 300مىڭغا يېقىن ئادەم ، 150ئادەم بۇ پادىشاھلرغا قارشى ئۇرۇشقا ئاتلندى .ئۇلر گوشەن زېمىنىنىڭ سىرتىدىكى پاترھسنىڭ قارشى تەرىپىگە قاراپ يولغا چىقتى. 23مىسىرلىقلر ئىسرائىلنىڭ ئۇلر بىلەن بىرلىكتە لگېرلىرىغا بېرىپ ئۇرۇش قىلىشىغا ئىشەنمىدى ،چۈنكى مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى : «ئىسرائىل ئەۋلدلىرى بىزنى ئەساۋ بىلەن ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ بېرىشى مۇمكىن ،چۈنكى ئۇلر ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرى »،دېدى. 24مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللرغا« :سىلەر بۇ يەردە بىللە تۇرۇڭلر ،بىز ئەساۋ بىلەن ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇشىمىز .ئەگەر بۇ پادىشاھلر بىزدىن ئۈستۈن كەلسە ،سىلەر بىرلىكتە ئۇلرغا قارشى چىقىپ بىزگە ياردەم قىلىڭلر »،دېدى .ئىسرائىللر شۇنداق قىلدى. 25قىتتىم پادىشاھى ئەساۋنىڭ نەۋرىسى ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفو ،ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق چېدىرلىرى ، شەرقتىكى بارلىق خەلقلەر ۋە ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرى ،يەنى قۇمدەك كۆپ خەلق ،تاكپانكېسنىڭ قارشى تەرىپىدىكى پاترھس ۋادىسىدا چېدىر تىكتى. 26ئارىملىق بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام زېفونىڭ چېدىرىدا ئىدى ،چۈنكى ئۇ قىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن بىللە جەڭگە كەلگەنىدى .بىلئام زېفو ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرىنىڭ نەزىرىدە ئىنتايىن ھۆرمەتكە سازاۋەر ئادەم ئىدى. 27زېفو بىلئامغا« :بىزگە پال ئېچىپ ،جەڭدە كىمنىڭ غەلىبە قىلىدىغانلىقىنى ،بىز ياكى مىسىرلىقلرنىڭ غەلىبە قىلىدىغانلىقىنى بىلەيلى »دېدى. 28بىلئام ئورنىدىن تۇرۇپ ،پالچىلىق ماھارىتىنى سىناپ باقتى .ئۇ پالچىلىقتا ماھىر ئىدى ،ئەمما ئۇ چۈشەنمىدى ،قولىدىكى ئىش بۇزۇلدى. 29ئۇ يەنە بىر قېتىم سىناپ باقتى ،ئەمما مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمىدى .بىلئام ئۈمىدسىزلىنىپ ،ئۇنى تاشلپ ،ئۇنى تاماملىمىدى .چۈنكى بۇ پەرۋەردىگار تەرىپىدىن ئىدى .چۈنكى بۇ ،زېفو ۋە ئۇنىڭ خەلقىنىڭ ئۇرۇشتا ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگارغا تايانغان ئىسرائىللرنىڭ قولىغا چۈشۈپ قېلىشى ئۈچۈن ئىدى. 30زېفو بىلەن ھاداد قوشۇنلىرىنى جەڭگە تەييارلىدى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ،تەخمىنەن ئۈچ يۈز مىڭ ئادەم ،يالغۇز ئۇلرغا قارشى چىقتى .ئۇلر بىلەن بىرمۇ ئىسرائىللىق يوق ئىدى. 31مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى پاترھس ۋە تاخپانكېسنىڭ قارشى تەرىپىدە بۇ پادىشاھلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى .مىسىرلىقلرغا قارشى جەڭ قاتتىق بولدى. 32بۇ ئۇرۇشتا پادىشاھلر مىسىرلىقلردىن كۈچلۈك ئىدى .شۇ كۈنى مىسىرلىقلردىن تەخمىنەن 180ئادەم ،پادىشاھلرنىڭ قوشۇنىدىن تەخمىنەن 30ئادەم ئۆلتۈرڭلدى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھلردىن قېچىپ كەتتى .شۇڭا ئەساۋ بىلەن ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرى مىسىرلىقلرنى قوغلپ ،ئۇلرنى ئىسرائىل قوشۇنىنىڭ بار جايىغىچە داۋاملىق تارمار قىلدى. 33مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللرغا« :بىزگە ياردەم قىلىڭلر ،بىزنى ئەساۋ ،ئىسمائىل ۋە كىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇڭلر »!دەپ ۋارقىرىدى. 34ئىسرائىل خەلقىدىن يۈز ئەللىك ئادەم ئۆز ئورنىدىن بۇ پادىشاھلرنىڭ چېدىرلىرىغا قېچىپ باردى .ئىسرائىللر پەرۋەردىگار خۇدادىن ئۇلرنى قۇتقۇزۇشىنى تىلىدى. 35پەرۋەردىگار ئىسرائىلنىڭ ئىلتىجاسىنى ئاڭلىدى ،پەرۋەردىگار پادىشاھلرنىڭ بارلىق ئادەملىرىنى ئۇلرنىڭ قولىغا تاپشۇردى .ئىسرائىل خەلقى بۇ پادىشاھلرغا قارشى ئۇرۇش قىلدى .ئىسرائىل خەلقى پادىشاھنىڭ تەخمىنەن تۆت مىڭ ئادەملىرىنى ئۆلتۈردى. 36پەرۋەردىگار پادىشاھلرنىڭ قوشۇنىنى قاتتىق قورقۇتتى ،شۇڭا ئىسرائىللردىن قورقۇش ئۇلرنى قاپلىدى. 37پادىشاھلرنىڭ بارلىق قوشۇنلىرى ئىسرائىللردىن قېچىپ كەتتى .ئىسرائىللر ئۇلرنى قوغلپ ،كۇش زېمىنىنىڭ چېگرىسىغىچە ئۇلرنى داۋاملىق تارمار قىلدى. 38ئىسرائىللر يولدا ئۇلردىن يەنە ئىككى مىڭ ئادەمنى ئۆلتۈردى ،ئەمما بىرسىمۇ ئۆلمىدى. 39مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنىڭ پادىشاھلر بىلەن ئۇرۇشقان ئاز ساندىكى ئەسكەرلەر بىلەن ئۇرۇش قىلغانلىقىنى ۋە ئۆزلىرىگە قارشى ئۇرۇشنىڭ ناھايىتى قاتتىق ئىكەنلىكىنى كۆردى. 40مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى قاتتىق جەڭدىن قورقۇپ ،جېنىدىن قورقتى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى سەپ تۈزڭپ تۇرغان قوشۇندىن قېچىپ كەتتى .ئۇلر يولدا يوشۇرۇنۇپ ،ئىسرائىللرنى جەڭ قىلىشقا قويۇپ بەردى. 41ئىسرائىللر پادىشاھلرنىڭ ئادەملىرىگە قاتتىق زەربە بەردى .ئۇلر پادىشاھلرنى كۇش زېمىنىنىڭ چېگرىسىغىچە قوغلپ چىقارغاندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ يېنىدىن قايتىپ كەتتى. 42پۈتۈن ئىسرائىللر مىسىرلىقلرنىڭ ئۆزلىرىگە نېمە قىلغانلىقىنى ،ئۇلرنىڭ ئۇرۇشتا ئۇلردىن قېچىپ ،يالغۇز جەڭ قىلىشقا قويۇپ بەرگەنلىكىنى بىلدى. 43شۇڭا ئىسرائىللرمۇ ھىيلە-مىكىر بىلەن ھەرىكەت قىلدى .ئىسرائىللر ئۇرۇشتىن قايتىپ كېلىۋاتقاندا ،يولدا مىسىرلىقلرنىڭ بىر قىسمىنى تېپىپ ،ئۇلرنى شۇ يەردە ئۆلتۈردى. 44ئۇلر ئۇلرنى ئۆلتۈرڭۋاتقاندا ،ئۇلرغا مۇنداق دېدى: 111
ياشېر
45نېمىشقا سىلەر بىزنى ئاز ساندىكى خەلق سۈپىتىدە تاشلپ ،ئۆز جېنىڭلرنى قۇتقۇزۇپ قېلىش ئۈچۈن بىزنى ۋەيران قىلىدىغان بۇ پادىشاھلرغا قارشى ئۇرۇش قىلدىڭلر؟ 46ئىسرائىللر يولدا ئۇچراتقان بەزى ۋەقەلەر توغرىسىدا ،ئىسرائىللر ئۆزئارا« :ئۇرۇڭلر ،ئۇرۇڭلر ،چۈنكى ئۇ ئىسمائىللىق ،ئېدھملۇق ياكى خىتتىملىقلردىن »،دېدى .ئۇلر ئۇنىڭ مىسىرلىق ئىكەنلىكىنى بىلىپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ ئۇنى ئۆلتۈردى. 47ئىسرائىللر مىسىرلىقلرغا قارشى بۇنداق ئىشلرنى ھىيلە-مىكىر بىلەن قىلدى ،چۈنكى ئۇلر مىسىرلىقلردىن قېچىپ قېچىپ كەتكەنىدى. 48ئىسرائىللر يولدا مىسىرلىقلرنىڭ تەخمىنەن ئىككى يۈز ئادەمنى ئۆلتۈردى. 49مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللرنىڭ ئۆزلىرىگە قىلغان يامانلىقلىرىنى كۆردى ،شۇڭا پۈتۈن مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنىڭ زھر كۈچىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى بىرسىنىڭمۇ مەغلۇپ بولمىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇلردىن قاتتىق قورقتى. 50شۇنداق قىلىپ ،بارلىق ئىسرائىل خەلقى خۇشال-خۇرام ھالدا گوشەنگە قايتىپ كەلدى .مىسىرلىقلرنىڭ قالغانلىرى ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەتتى. 65باب1بۇ ۋەقەلەردىن كېيىن ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننىڭ بارلىق مەسلىھەتچىلىرى ۋە مىسىرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى يىغىلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،يەرگە باش قويۇپ تەزىم قىلدى ۋە ئۇنىڭ ئالدىدا ئولتۇردى. 2مىسىرنىڭ مەسلىھەتچىلىرى ۋە ئاقساقاللىرى پادىشاھقا مۇنداق دېدى: 3مانا ،ئىسرائىل خەلقى بىزدىن زھر ۋە كۈچلۈك ،بىز ئۇرۇشتىن قايتىپ كەلگىنىمىزدە ،ئۇلرنىڭ يولدا بىزگە قىلغان بارلىق يامانلىقلىرىنى سەن بىلىسەن. 4سەن ئۇلرنىڭ كۈچلۈك كۈچىنىمۇ كۆردڭڭ ،چۈنكى بۇ كۈچ ئۇلرغا ئاتا-بوۋىلىرىدىن كەلگەن .چۈنكى ئاز ساندىكى كىشىلەر قۇمدەك كۆپ خەلقنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرگەن ،ئەمما ئۇلرنىڭ بىرىمۇ ئۆلمىگەن .ئەگەر ئۇلر كۆپ بولغان بولسا ،ئۇلرنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلغان بولتتى. 5شۇڭا ،بىز ئۇلرنى ئارىمىزدىن ئاستا-ئاستا يوقىتىپ ،زېمىنىمىزدا ئۇلرنىڭ سانى بەك كۆپىيىپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن ،ئۇلرغا قانداق مۇئامىلە قىلىشىمىز توغرىسىدا بىزگە مەسلىھەت بەرسىڭىز بولىدۇ. 6ئەگەر ئىسرائىل ئەۋلدلىرى زېمىندا كۆپىيىپ كەتسە ،ئۇلر بىزگە توسالغۇ بولىدۇ ،ئەگەر ئۇرۇش يۈز بەرسە ،ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ زھر كۈچى بىلەن دڭشمىنىمىز بىلەن بىرلىشىپ بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىدۇ ،بىزنى زېمىندىن يوقىتىپ ،ئۇ يەردىن چىقىپ كېتىدۇ. 7پادىشاھ مىسىر ئاقساقاللىرىغا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى _ :بۇ ئىسرائىلىيەگە قارشى بېكىتىلگەن پىلن ،بىز بۇنىڭدىن ھەرگىز ۋاز كەچمەيمىز. 8مانا بۇ زېمىندا پىتوم ۋە رامېسېس قاتارلىق جەڭگە قارشى مۇستەھكەم بولمىغان شەھەرلەر بار .بۇ شەھەرلەرنى سىز بىلەن بىزنىڭ قۇرۇپ ،مۇستەھكەملىشىمىز كېرەك. 9شۇڭا ،سىلەرمۇ بېرىپ ،ئۇلرغا قارشى ھىيلە-مىكىر بىلەن ھەرىكەت قىلىڭلر .پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بويىچە مىسىر ۋە گوشەندە بىر ئاۋاز چىقىرىپ: 10مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ،گوشەن ،پاترھس ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق ئاھالىلىرى !پادىشاھ بىزگە پىتوم ۋە رامېسېسنى قۇرۇشنى ۋە ئۇلرنى جەڭ ئۈچۈن مۇستەھكەملەشنى بۇيرۇدى .مىسىرلىقلرنىڭ ئىچىدىن ،ئىسرائىل خەلقى ۋە بارلىق شەھەرلەردىكى ئاھالىلەردىن بىز بىلەن بىرلىكتە قۇرۇلۇش قىلىشنى خاليدىغانلرنىڭ ھەر بىرىگە پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ھەر كۈنى ئىش ھەققى بېرىلىدۇ .شۇڭا ئاۋۋال بېرىپ ، ئەقىللىق ئىش قىلىڭلر ،توپلىنىپ پىتوم ۋە رامېسېسقا قۇرۇلۇش قىلىڭلر. 11سىلەر قۇرۇلۇش قىلىۋاتقاندا ،پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ھەر كۈنى مىسىردا بۇ خىلدىكى چاقىرىقنى جاكارلڭلر. 12ئىسرائىل ئەۋلدلىرىدىن بەزىلىرى سىلەر بىلەن بىللە قۇرۇلۇشقا كەلگەندە ،ئۇلرغا ھەر كۈنى بىر قانچە كۈنلۈك ئىش ھەققىنى بېرىڭلر. 13ئۇلر كۈندىلىك ئىجارە ھەققى ئۈچۈن سىلەر بىلەن بىللە قۇرۇلۇش قىلغاندىن كېيىن ،ھەر كۈنى بىر-بىرلەپ يوشۇرۇنچە ئۇلردىن ئايرىلىپ كېتىڭلر .ئاندىن سىلەر ئورنىڭلردىن تۇرۇپ ،ئۇلرنىڭ خىزمەت باشقۇرغۇچىسى ۋە نازارەتچىسى بولىسىلەر .كېيىن ئۇلرنى مائاشسىز قۇرۇلۇش قىلىشقا قويۇپ بېرىڭلر .ئەگەر ئۇلر رەت قىلسا ،ئۇلرنى قۇرۇلۇش قىلىشقا پۈتۈن كۈچۈڭلر بىلەن مەجبۇرلڭلر. 14ئەگەر سىلەر بۇنداق قىلساڭلر ،زېمىنىمىزنى ئىسرائىللرغا قارشى مۇستەھكەملەش بىزگە پايدىلىق بولىدۇ ،چۈنكى قۇرۇلۇش ۋە خىزمەتنىڭ چارچاپ كېتىشى سەۋەبىدىن ،ئىسرائىللرنىڭ سانى ئازىيىدۇ ،چۈنكى سىلەر ئۇلرنى كۈندىن-كۈنگە ئاياللىرىدىن مەھرۇم قىلىۋاتىسىلەر. 15مىسىرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى پادىشاھنىڭ مەسلىھەتلىرىنى ئاڭلىدى ،بۇ مەسلىھەت ئۇلرغا ،فىرئەۋننىڭ خىزمەتچىلىرىگە ۋە پۈتۈن مىسىر خەلقىنىڭ نەزىرىدە ياخشى كۆرڭندى ،ئۇلر پادىشاھنىڭ سۆزىگە ئەمەل قىلدى. 16شۇنىڭ بىلەن بارلىق خىزمەتكارلر پادىشاھنىڭ يېنىدىن چىقىپ ،پۈتۈن مىسىردا ،تاكپانكېس ،گوشەن ۋە مىسىرنىڭ ئەتراپىدىكى بارلىق شەھەرلەردە: 17سىلەر ئەساۋ بىلەن ئىسمائىلنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ بىزگە نېمە قىلغانلىقىنى كۆردڭڭلر .ئۇلر بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،بىزنى يوقىتىۋەتمەكچى بولدى. 18شۇڭا پادىشاھ بىزگە زېمىننى مۇستەھكەملەشنى ،پىتوم ۋە رامېسېس شەھەرلىرىنى قۇرۇشنى ۋە ئەگەر ئۇلر يەنە بىزگە ھۇجۇم قىلسا ، ئۇرۇش ئۈچۈن ئۇلرنى مۇستەھكەملەشنى بۇيرۇدى. 19سىلەرنىڭ ئىچىڭلردىن مىسىردىن ۋە ئىسرائىلدىن بىز بىلەن بىللە قۇرۇلۇش قىلىشقا كېلىدىغانلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بويىچە كۈندىلىك ئىش ھەققىنى بېرىدۇ. 112
ياشېر
20مىسىرلىقلر ۋە بارلىق ئىسرائىل خەلقى فىرئەۋننىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،مىسىرلىقلر ۋە ئىسرائىل خەلقى فىرئەۋننىڭ خىزمەتچىلىرى پىتوم ۋە رامېسېس بىلەن بىرلىكتە قۇرۇلۇش قىلىشقا كەلدى .لېكىن لېۋىي ئەۋلدلىرىدىن ھېچكىم ئۆز قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە قۇرۇلۇشقا كەلمىدى. 21فىرئەۋننىڭ بارلىق خىزمەتچىلىرى ۋە ئۇنىڭ ئەمەلدارلىرى دەسلەپتە ئالدامچىلىق بىلەن قۇرۇلۇش قۇرۇشقا كېلىپ ،پۈتۈن ئىسرائىللرنى كۈندىلىك ئىشچى قىلىپ ،دەسلەپتە ئىسرائىللرغا كۈندىلىك ئىش ھەققىنى بەردى. 22پادىشاھنىڭ خىزمەتكارلىرى پۈتۈن ئىسرائىللر بىلەن بىرلىكتە قۇرۇلۇش قىلىپ ،ئىسرائىللر بىلەن بىر ئاي شۇ خىزمەتنى قىلدى. 23ئاينىڭ ئاخىرىدا ،پادىشاھنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ھەر كۈنى ئىسرائىلىيە خەلقىدىن يوشۇرۇنچە چېكىنىشكە باشلىدى. 24شۇ چاغدا ئىسرائىللر ئىشلەشنى داۋاملشتۇردى ،لېكىن ئۇلر كۈندىلىك ئىش ھەققىنى ئالتتى ،چۈنكى مىسىرلىقلرنىڭ بەزىلىرى شۇ چاغدا ئىسرائىللر بىلەن بىللە ئىشلەۋاتاتتى .شۇڭا مىسىرلىقلر شۇ كۈنلەردە ئىسرائىللرغا ئىش ھەققىنى بەردى ،شۇنداق قىلىپ ئۇلر ،يەنى مىسىرلىقلر ،ئۆزلىرىنىڭ خىزمەتداشلىرىمۇ ئۆزلىرىنىڭ ئىش ھەققىنى ئالليدىغان بولدى. 25بىر يىل تۆت ئاي ئۆتكەندىن كېيىن ،مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللردىن ئايرىلىپ كەتتى ،شۇڭا ئىسرائىللر يالغۇز قالدى ۋە بۇ ئىش بىلەن مەشغۇل بولدى. 26مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللردىن ئايرىلىپ كەتكەندىن كېيىن ،ئۇلر قايتىپ كېلىپ ،ئۇلرغا زۇلۇم قىلغۇچى ۋە باشقۇرغۇچى بولدى .ئۇلرنىڭ بەزىلىرى ئىسرائىللرغا مەسئۇل بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئەمگىكىنىڭ ھەققى سۈپىتىدە بەرگەن نەرسىلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا تاپشۇرۇۋالدى. 27مىسىرلىقلر ئىسرائىل خەلقىنىڭ ئىشلىرىغا ئازار بېرىش ئۈچۈن ،ئۇلرغا كۈندە شۇنداق مۇئامىلە قىلتتى. 28ئىسرائىلنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى يالغۇز ئەمگەك بىلەن مەشغۇل بولۇپ ،مىسىرلىقلر شۇنىڭدىن كېيىن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا ھېچقانداق ھەق بەرمەيدىغان بولدى. 29ئىسرائىللرنىڭ بەزىلىرى ئىش ھەققى بېرىلمىگەنلىكى ئۈچۈن ئىشلەشنى رەت قىلغاندا ،فىرئەۋننىڭ خىزمەتچىلىرى ۋە يىغىۋېلىش خادىملىرى ئۇلرغا زۇلۇم قىلىپ ،قاتتىق زەربە بېرىپ ،ئۇلرنى ئۆز قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە ئىشلەشكە مەجبۇرلىدى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىل خەلقىگە ھەمىشە شۇنداق قىلدى. 30بۇ ئىشتا بارلىق ئىسرائىل ئەۋلدلىرى مىسىرلىقلردىن قاتتىق قورقتى .شۇڭا بارلىق ئىسرائىل ئەۋلدلىرى قايتىپ كېلىپ ،يالغۇز ھەقسىز ئىشلىدى. 31ئىسرائىللر پىتوم ۋە رامېسېسنى سالدى .بارلىق ئىسرائىللر بۇ ئىشنى قىلدى ،بەزىلىرى خىش قۇيۇپ ،بەزىلىرى قۇرۇلۇش قىلدى . ئىسرائىللر پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى ۋە ئۇنىڭ تاملىرىنى قۇرۇپ ،مۇستەھكەملىدى .ئىسرائىللر پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئەسلەپ ،مىسىردىن ئېلىپ چىققۇچە نۇرغۇن يىللر ئىشلىدى. 32لېكىن لۋىيلر مىسىردىن چىققاندىن تارتىپ ئىسرائىل قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە ئىشلىمىدى. 33لېۋىينىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى مىسىرلىقلرنىڭ بۇ سۆزلەرنى ئىسرائىللرغا ئالدامچىلىق بىلەن ئېيتقانلىقىنى بىلگەچكە ،لېۋىيلر قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە خىزمەتكە كىرىشتىن ئۆزىنى تارتتى. 34مىسىرلىقلر لېۋىي ئەۋلدلىرىنى كېيىن ئىشلەشكە مەجبۇرلىمىدى ،چۈنكى ئۇلر دەسلەپتە قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە بولمىغانىدى .شۇڭا مىسىرلىقلر ئۇلرنى يالغۇز قويدى. 35مىسىرلىقلرنىڭ قولى بۇ ئىشتا ئىسرائىللرغا داۋاملىق قاتتىق زەربە بەردى .مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنى قاتتىق ئەمگەككە سالدى. 36مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنىڭ ھاياتىنى ئاچچىقلندۇردى ،ئۇلر قاتتىق ئەمگەك ،لي ،خىش ۋە باشقا تۈرلۈك ئېتىز ئىشلىرى بىلەن شۇغۇللىناتتى. 37ئىسرائىللر مىسىر پادىشاھى مېلولنى« مىسر پادىشاھى مېرھر »دەپ ئاتايتتى ،چۈنكى ئۇنىڭ دەۋرىدە مىسىرلىقلر ھەر خىل ئىشلر بىلەن ئۇلرنىڭ تۇرمۇشىنى ئاچچىقلندۇراتتى. 38مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنى قىيناش ئۈچۈن ئۇلرغا قىلغان بارلىق خىزمەتلەرنى قاتتىق تەلەپ قىلدى .لېكىن ئۇلر قانچە كۆپ قىينالسا ، شۇنچە كۆپىيىشكە باشلىدى .مىسىرلىقلر ئىسرائىللر ئۈچۈن قايغۇغا چۆمدى. 66باب1بۇ چاغدا ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھاداد ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇنىڭ ئورنىغا شەرق خەلقىنىڭ زېمىنىدىن كەلگەن مەسرېقادىن كەلگەن سامل پادىشاھ بولدى. 2مىسىر پادىشاھى پىرئەۋننىڭ ھۆكۈمرانلىقىنىڭ 13-يىلى ،يەنى ئىسرائىللرنىڭ مىسىرغا كىرگەنلىكىنىڭ 125-يىلى ،ساملھ ئېدھمغا 18يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 3ئۇ پادىشاھ بولغاندىن كېيىن ،ئەلىفازنىڭ ئوغلى زېفو ۋە قىتتىم ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قوشۇنلىرىنى يولغا سالدى ، چۈنكى ئۇلر ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسقا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇنىڭ پۈتۈن قوشۇنىنى ۋەيران قىلغان ئىدى. 4لېكىن ئۇ ئۇنىڭ بىلەن مۇناسىۋەت قىلمىدى ،چۈنكى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى« :ئۇ ئۇلرنىڭ ئىنىسى »دەپ ئۇنى توسۇپ قالدى .شۇڭا سامل ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،بارلىق قوشۇنىنى ئېلىپ ئېدھم زېمىنىغا قايتىپ كەتتى ۋە ئېلىفازنىڭ ئوغلى زەفو بىلەن ئۇرۇش قىلمىدى. 5مىسىر پادىشاھى فىرئەۋن بۇ ئىشنى ئاڭلپ« :ئىدھم پادىشاھى سامل خىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى قارار قىلدى ،ئاندىن مىسىرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا كېلىدۇ »دېدى. 113
ياشېر
6مىسىرلىقلر بۇ ئىشنى ئاڭلىغاندا ،ئىسرائىل خەلقىنىڭ ھاداد دەۋرىدە ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى بىلەن بولغان ئۇرۇشتا ئۇلرغا قىلغانلىرىنى قىلىپ قويماسلىقى ئۈچۈن ،ئۇلرغا تېخىمۇ كۆپ كۈچ سەرپ قىلىشقا باشلىدى. 7مىسىرلىقلر ئىسرائىللرغا« :ئىشىڭلرنى تېز قىلىڭلر ،ۋەزىپىلىرىڭلرنى تاماملڭلر ،زېمىننى مۇستەھكەملەڭلر .قېرىنداشلىرىڭلرنىڭ ئەساۋ ئەۋلدلىرى بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىڭلر ،چۈنكى ئۇلر سىلەرنىڭ سەۋەبىدىن بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىدۇ » دېدى. 8ئىسرائىللر مىسىرلىقلرنىڭ ئىشلىرىنى كۈندىن-كۈنگە قىلىپ تۇراتتى .مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنى زېمىندا ئاجىزلشتۇرۇش ئۈچۈن ئۇلرغا زۇلۇم قىلتتى. 9لېكىن مىسىرلىقلر ئىسرائىللرنىڭ ئەمگىكىنى كۆپەيتكەنسىرى ،ئىسرائىللرنىڭ سانىمۇ كۆپىيىپ ،پۈتۈن مىسىر ئىسرائىللر بىلەن تولۇپ كەتتى. 10ئىسرائىللر مىسىرغا كىرگەنلىكىنىڭ بىر يۈز يىگىرمە بەشىنچى يىلىدا ،مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئۆزلىرىنىڭ ئىسرائىللرغا قارشى قىلغان نىيىتىنىڭ ئۈنۈم بەرمىگەنلىكىنى ،بەلكى ئۇلرنىڭ بارغانسېرى كۆپىيىۋاتقانلىقىنى كۆردى .مىسىر ۋە گوشەن زېمىنى ئىسرائىللر بىلەن تولۇپ كەتتى. 11شۇڭا مىسىرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى ۋە دانىشمەنلىرى پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،ئۇنىڭغا تەزىم قىلىپ ئولتۇردى. 12مىسىرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى ۋە دانىشمەنلىرى پادىشاھقا« :پادىشاھ مەڭگۈ ياشىسۇن !سەن بىزگە ئىسرائىل خەلقىگە قارشى مەسلىھەت بەرگەن ئىدىڭ ،بىز پادىشاھنىڭ سۆزى بويىچە ئۇلرغا مۇئامىلە قىلدۇق »دېدى. 13لېكىن ئەمگەكنىڭ ئېشىشىغا ئەگىشىپ ،ئۇلر زېمىندا تېخىمۇ كۆپىيىپ ،ئۆسۈپ يېتىلىۋاتىدۇ ،مانا پۈتۈن زېمىن ئۇلر بىلەن تولۇپ كەتتى. 14ئەمدى پادىشاھىمىز ،پۈتۈن مىسىر خەلقىنىڭ كۆزى سىزگە تىكىلىپ قاراپتۇ .سىز ئۇلرغا دانالىقىڭىز بىلەن مەسلىھەت بېرىپ ،ئۇلرنىڭ ئىسرائىللرنى مەغلۇپ قىلىشى ياكى زېمىنىدىن يوقىتىشىغا ياردەم بېرىشىڭىز كېرەك .پادىشاھ ئۇلرغا« :بۇ ئىشتا مەسلىھەت بېرىڭ ،ئۇلرغا نېمە قىلىشنى بىلەيلى »دېدى. 15پادىشاھنىڭ مەسلىھەتچىلىرىدىن بىرى بولغان ،مېسوپوتامىيەدىن كەلگەن ،ئۇز زېمىنىدىكى ئايۇپ ئىسىملىك بىر ئەمەلدار پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى: 16ئەگەر پادىشاھ خالىسا ،خىزمەتكارىنىڭ مەسلىھەتىنى ئاڭلىسۇن ،پادىشاھ ئۇنىڭغا« :سۆزلەڭلر »دېدى. 17ئايۇپ پادىشاھ ،پادىشاھ باشلىقلىرى ۋە مىسىرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرى ئالدىدا مۇنداق دېدى: 18پادىشاھنىڭ ئىسرائىل خەلقىنىڭ ئەمگىكىگە قارىتا ئىلگىرى بەرگەن مەسلىھەتلىرى ناھايىتى ياخشى ،سىلەر ئۇلرنى مەڭگۈ ئايرىۋەتمەڭلر. 19لېكىن ،ئەگەر پادىشاھ ئۇلرنى ئازابلىماقچى بولسا ،بۇ ئۇلرنىڭ ئەھۋالىنى پەسەيتىش ئۈچۈن بېرىلگەن مەسلىھەت. 20مانا بىز ئۇزۇندىن بۇيان ئۇرۇشتىن قورقۇپ كەلگەن ئىدۇق ،شۇڭا« :ئىسرائىللر بۇ زېمىندا كۆپىيىشكە باشلىغاندا ،ئۇرۇش يۈز بەرسە ، بىزنى بۇ يەردىن قوغلپ چىقىرىدۇ »دېگەن ئىدۇق. 21ئەگەر پادىشاھ خالىسا ،پادىشاھنىڭ بۇيرۇقىنى چىقارسۇن .مىسىر قانۇنىغا بىكار قىلىنمايدىغان بۇيرۇق يېزىلسۇن .ئىسرائىللردىن تۇغۇلغان ھەر بىر ئوغۇل بالىنىڭ قېنى يەرگە تۆكۈلسۇن. 22سەن بۇنداق قىلساڭ ،ئىسرائىلنىڭ بارلىق ئەر بالىلىرى ئۆلۈپ كەتكەندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ ئۇرۇشلىرىنىڭ رەزىللىكى ئاخىرلىشىدۇ .پادىشاھ شۇنداق قىلسۇن ،بارلىق ئىبرانىي تۇغۇت ئانىلىرىنى چاقىرتىپ ،ئۇلرغا بۇ ئىشنى ئىجرا قىلىشنى بۇيرۇسۇن .بۇ ئىش پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلرغا ياقتى ،پادىشاھ ئەييۇبنىڭ سۆزى بويىچە ئىش قىلدى. 23پادىشاھ ئىبرانىي تۇغۇت ئانىلىرىنى چاقىرتىشقا ئادەم ئەۋەتتى .ئۇلرنىڭ بىرىنىڭ ئىسمى شېفرا ،يەنە بىرىنىڭ ئىسمى پۇئا ئىدى. 24تۇغۇت ئانىلىرى پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا تۇردى. 25پادىشاھ ئۇلرغا« :سىلەر ئىبرانىي ئاياللرغا تۇغۇت ئانىسى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ ئورۇندۇقتا ئولتۇرغانلىقىنى كۆرسەڭلر ،ئەگەر ئوغۇل تۇغۇلسا ،ئۇنى ئۆلتۈرڭڭلر ،ئەگەر قىز تۇغۇلسا ،ھايات قالسۇن »،دېدى. 26ئەگەر سىلەر بۇ ئىشنى قىلمىساڭلر ،مەن سىلەرنى ۋە بارلىق ئۆيلىرىڭلرنى كۆيدڭرڭۋېتىمەن. 27لېكىن تۇغۇت ئانىلىرى خۇدادىن قورقاتتى ،شۇڭا مىسىر پادىشاھىنىڭ ۋە ئۇنىڭ سۆزلىرىنىڭ گېپىگە قۇلق سالمايتتى .ئىبرانىي ئاياللر تۇغۇت ئانىلىرىغا ئوغۇل ياكى قىز تۇغغاندا ،تۇغۇت ئانىلىرى بوۋاققا لزىملىق ئىشلرنى قىلىپ ،ئۇنى ھايات قالدۇراتتى .تۇغۇت ئانىلىرى ھەمىشە شۇنداق قىلتتى. 28بۇ ئىش پادىشاھقا يېتىپ كەلگەندە ،پادىشاھ ئادەم ئەۋەتىپ ،تۇغۇت ئانىلىرىنى چاقىرتىپ« :سىلەر نېمىشقا بۇنداق قىلدىڭلر ۋە بالىلرنى ھايات قالدۇردۇڭلر؟ »دېدى. 29تۇغۇت ئانىلىرى پادىشاھنىڭ ئالدىدا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى: 30پادىشاھ ئىبرانىي ئاياللىرىنىڭ مىسىرلىق ئاياللرغا ئوخشاش ئىكەنلىكىنى ئويلىمىسۇن ،چۈنكى ئىسرائىلنىڭ بارلىق ئوغۇللىرى ساغلم ، تۇغۇت ئانىسى ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلمىگۈچە ئۇلر تۇغۇلىدۇ .بىز ،سىزنىڭ قوللىرىڭىز ،نۇرغۇن كۈنلەردىن بۇيان ھېچقانداق ئىبرانىي ئايال بىزگە تۇغۇپ بەرمىدى ،چۈنكى بارلىق ئىبرانىي ئاياللر ئۆزلىرىنىڭ تۇغۇت ئانىسى ،چۈنكى ئۇلر ساغلم. 31فىرئەۋن ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلرغا ئىشەندى .تۇغۇت ئانىلىرى پادىشاھنىڭ يېنىدىن ئايرىلدى .خۇدا ئۇلرغا ياخشى مۇئامىلە قىلدى .خەلقنىڭ سانى بارغانسېرى كۆپىيىپ ،سانى بارغانسېرى كۆپەيدى. 67-باب
114
ياشېر
1مىسىر زېمىنىدا لۋىي قەبىلىسىدىن بولغان ئامرام ئىسىملىك بىر ئادەم بار ئىدى .ئۇ كېھاتنىڭ ئوغلى ،كېھات لېۋىينىڭ نەۋرىسى ،ئىسرائىلنىڭ نەۋرىسى ئىدى. 2بۇ ئادەم بېرىپ ،ئاتىسىنىڭ سىڭلىسى لېۋىنىڭ قىزى يوكېبەدنى ئالدى .ئۇ 126ياشلىق يوكېبەد ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى. 3ئايال ھامىلىدار بولۇپ ،بىر قىز تۇغدى .ئۇ قىزنىڭ ئىسمىنى مەريەم دەپ قويدى ،چۈنكى ئۇ چاغدا مىسىرلىقلر ئىسرائىل خەلقىنىڭ ھاياتىنى ئاچچىقلندۇرغانىدى. 4ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇنىڭ ئىسمىنى ھارۇن قويدى .چۈنكى ئۇ ھامىلىدارلىق مەزگىلىدە ،پادىشاھ ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ قېنىنى تۆكۈشكە باشلىدى. 5شۇ كۈنلەردە ،كىتتىمنىڭ پادىشاھى ،ئەساۋنىڭ نەۋرىسى ،ئېلىفازنىڭ ئوغلى زېفو ئالەمدىن ئۆتتى .ئۇنىڭ ئورنىغا يانېئاس پادىشاھ بولدى. 6زېفو چىتتىم ئەۋلدلىرىغا ئەللىك يىل ھۆكۈمرانلىق قىلغان ۋە ۋاپات بولۇپ ،چىتتىم زېمىنىدىكى نابنا شەھىرىگە دەپنە قىلىنغان. 7چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ باتۇر ئەسكەرلىرىنىڭ بىرى بولغان يانېئاس ئۇنىڭدىن كېيىن پادىشاھ بولدى ۋە ئەللىك يىل پادىشاھلىق قىلدى. 8چىتتىم پادىشاھى ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام چىتتىم زېمىنىدىن قېچىپ ،مىسىرغا ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننىڭ يېنىغا كەلدى. 9فىرئەۋن ئۇنىڭ دانالىقىنى ئاڭلىغانلىقى ئۈچۈن ئۇنى ئىنتايىن ھۆرمەت بىلەن قارشى ئالدى .پادىشاھ ئۇنىڭغا سوۋغاتلرنى بەردى ،ئۇنى مەسلىھەتچى قىلىپ تەيىنلىدى ۋە ئۇنى شان-شەرەپكە ئېرىشتۈردى. 10بىلئام مىسىردا پادىشاھنىڭ بارلىق ئالىيجانابلىرى بىلەن بىللە تۇرۇپ ،ئۇنىڭ شان-شەرىپىنى نامايان قىلدى .ئالىيجانابلر ئۇنىڭ دانالىقىنى ئۆگىنىشكە ئىنتىزار بولغاچقا ،ئۇنى شان-شەرەپلىك ئورۇنغا قويدى. 11ئىسرائىللر مىسىرغا چۈشكەنلىكىنىڭ بىر يۈز ئوتتۇزىنچى يىلىدا ،فىرئەۋن ئۆزىنىڭ پادىشاھلىق تەختىدە ئولتۇرغانلىقىنى چۈش كۆردى . ئۇ باش كۆتۈرڭپ ،ئالدىدا بىر قېرىپ قالغان ئادەمنىڭ تۇرغانلىقىنى كۆردى .قېرىپ قالغان ئادەمنىڭ قولىدا سودىگەرلەر ئىشلىتىدىغان تارازىغا ئوخشاش تارازلر بار ئىدى. 12قېرى ئادەم تارازىنى ئېلىپ ،پىرئەۋننىڭ ئالدىغا ئېسىپ قويدى. 13قېرى ئادەم مىسىرنىڭ بارلىق ئاقساقاللىرىنى ،بارلىق ئاقسۆڭەكلىرى ۋە كاتتا كىشىلىرىنى ئېلىپ ،ئۇلرنى بىرلەشتۈرڭپ بىر تارازىغا قويدى. 14ئۇ سۈت ئوغلقنى ئېلىپ ،يەنە بىر تەرازىغا قويدى ،ئوغلق ھەممىنى بېسىپ چۈشتى. 15پادىشاھ بۇ قورقۇنچلۇق كۆرڭنۈشنى كۆرڭپ ھەيران قالدى ،چۈنكى نېمىشقا بال ھەممىدىن ئۈستۈن تۇرىدۇ؟ پادىشاھ ئويغىنىپ كەتتى ۋە بۇنىڭ بىر چۈش ئىكەنلىكىنى كۆردى. 16پادىشاھ ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،بارلىق خىزمەتچىلىرىنى چاقىرىپ ،ئۇلرغا چۈشىنى سۆزلەپ بەردى .بۇ ئادەملەر قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 17پادىشاھ بارلىق دانىشمەنلىرىگە« :مەن كۆرگەن چۈشۈمنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ بېرەي »،دېدى. 18بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :بۇ كېيىنكى كۈنلەردە مىسىرغا چوڭ بىر ئاپەت ئېلىپ كېلىدۇ ،بۇنىڭدىن باشقا نەرسە ئەمەس »دېدى. 19چۈنكى ئىسرائىلغا بىر ئوغۇل تۇغۇلىدۇ ،ئۇ پۈتۈن مىسىرنى ۋە ئۇنىڭ ئاھالىسىنى ۋەيران قىلىدۇ ،ئىسرائىللرنى قۇدرەتلىك قولى بىلەن مىسىردىن ئېلىپ چىقىدۇ. 20شۇڭا ،ئى پادىشاھ ،مىسىرغا بۇ ئاپەت كېلىشتىن بۇرۇن ،ئىسرائىللرنىڭ ئۈمىدىنى ۋە ئۈمىدىنى يوققا چىقىرىش ئۈچۈن بۇ ئىش توغرىسىدا مەسلىھەت سوراڭ. 21پادىشاھ بىلئامغا« :ئىسرائىللرغا نېمە قىلىمىز؟ »دېدى .بىز دەسلەپتە ئۇلرغا قارشى بىرەر ئۇسۇلدا مەسلىھەتلەشكەن ئىدۇق ،ئەمما ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمىدۇق. 22شۇڭا ،ئەمدى ئۇلرغا قارشى قانداق مەسلىھەت بېرىشىمىز كېرەكلىكىنى ئېيتىپ بەرسىڭىز. 23بىلئام پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :ھازىر ئىككى مەسلىھەتچىڭىزنى چاقىرتىپ كېلىڭ ،ئۇلرنىڭ بۇ ئىشقا قانداق مەسلىھەت بېرىدىغانلىقىنى كۆرڭپ باقايلى ،ئاندىن خىزمەتكارىڭىز سۆزلەيدۇ »دېدى. 24پادىشاھ ئادەم ئەۋەتىپ ،ئىككى مەسلىھەتچىسىنى ،يەنى مىديانلىق رېئۇئېل بىلەن ئۇزلۇق ئەييۇبنى چاقىرتتى .ئۇلر پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇردى. 25پادىشاھ ئۇلرغا« :سىلەر مېنىڭ كۆرگەن چۈشۈمنى ۋە ئۇنىڭ مەنىسىنى ئاڭلىدىڭلر .شۇڭا ،ئەمدى مەسلىھەت سوراڭلر ، ئىسرائىللرنىڭ يامانلىقى بىزگە يۈز بېرىشتىن بۇرۇن ،ئۇلرغا قانداق مۇئامىلە قىلىش كېرەكلىكىنى بىلىڭلر ۋە كۆرڭپ بېقىڭلر ».دېدى. 26مىديانلىق رېئۇئېل پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :پادىشاھ ھايات بولسۇن ،پادىشاھ مەڭگۈ ھايات بولسۇن »دېدى. 27ئەگەر پادىشاھ بۇنى ياخشى كۆرسە ،ئىبرانىيلردىن ۋاز كېچىپ ،ئۇلردىن ئايرىلسۇن ،ئۇلرغا قول سوزمىسۇن. 28پەرۋەردىگار قەدىمكى زامانلردا بۇلرنى تاللىغان ،يەر يۈزىدىكى بارلىق مىللەتلەر ۋە يەر يۈزىدىكى پادىشاھلر ئارىسىدىن ئۆز مىراسىغا ئايرىغان ،خۇداسىنىڭ ئۆچىنى ئالمىغان ،جازاسىز ئۇلرغا قارشى قولىنى سوزغان كىم بار؟ 29ئىبراھىم مىسىرغا بارغاندا ،مىسىرنىڭ سابىق پادىشاھى فىرئەۋننىڭ ئايالى سارەنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا ئۆيلەنگەنلىكىنى بىلىسىز .ئىبراھىم : «ئۇ مېنىڭ سىڭلىم »دېگەنىدى .چۈنكى ئۇ ئايالى سەۋەبىدىن مىسىرلىقلرنىڭ ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتىشىدىن قورققانىدى. 30مىسىر پادىشاھى سارەنى ئېلىپ كەتكەندىن كېيىن ،خۇدا ئۇنى ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىنى ئېغىر ئاپەتلەرگە ئۇچراتتى .ئۇ ئىبراھىمنىڭ ئايالى سارەنى قايتۇرۇپ بەرگۈچە ،ئۇ ساقىيىپ كەتتى. 31فىلىستىيەلىكلەرنىڭ پادىشاھى گېرارلىق ئابىمەلەك ئىبراھىمنىڭ ئايالى سارەنىڭ سەۋەبىدىن ،خۇدا ئۇنىڭ ئەر-ئاياللرنىڭ ھەممىسىنىڭ تۇغۇلۇشىنى توسۇپ قويغانلىقى ئۈچۈن جازالىدى. 115
ياشېر
32ئۇلرنىڭ خۇداسى كېچىسى چۈشىدە ئابىمەلەككە كۆرڭنۈپ ،ئۇنى قورقۇتۇپ ،ئىبراھىم سارەنى قايتۇرۇپ بېرىش ئۈچۈن ئۇنى قورقۇتتى .كېيىن گېرار خەلقى سارە سەۋەبىدىن جازاغا تارتىلدى .ئىبراھىم خۇدادىن ئۇلر ئۈچۈن دۇئا قىلدى ،ئىبراھىم ئۇنىڭغا دۇئا قىلىپ ، ئۇلرنى ساقايتتى. 33ئابىمەلەك ئۆزى ۋە خەلقىنىڭ بېشىغا كېلىدىغان بارلىق ئاپەتلەردىن قورقۇپ ،ئايالى سارە ئىبراھىمنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ ،ئۇنىڭغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى بەردى. 34ئۇ ئىسھاقنى گېراردىن قوغلپ چىقارغاندا ،ئۇنىڭغامۇ شۇنداق قىلدى .خۇدا ئۇنىڭغا مۆجىزىلەرچە ئىشلرنى قىلىپ ،گېرارنىڭ بارلىق دەريالىرى قۇرۇپ كەتتى ،دەرەخلىرى مېۋە بەرمىدى. 35گېرارلىق ئابىمەلەك ،ئۇنىڭ دھستلىرىدىن بىرى ئاخۇززات ۋە ئۇنىڭ قوشۇن باشلىقى پىكول ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئېگىلىپ ،يەرگە باش قويدى. 36ئۇلر ئۇنىڭدىن ئۇلر ئۈچۈن دۇئا قىلىشىنى ئۆتۈندى ،ئۇ ئۇلر ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئىلتىجاسىنى قوبۇل قىلىپ ،ئۇلرنى ساقايتتى. 37ياقۇپ دېگەن ئاددىي ئادەم ئۆزىنىڭ سادىقلىقى بىلەن ئاكىسى ئەساۋنىڭ ۋە ئانىسىنىڭ ئاكىسى ئارىمىيىلىك لباننىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇلدى .ئۇ ئۇنىڭ ۋە بالىلىرىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزۇلدى .كەنئان پادىشاھلىرى ئۇنىڭغا قارشى بىرلىشىپ ئۇلرنى يوقاتتى .پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۇلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى .ئۇلر ئۇلرغا ھۇجۇم قىلىپ ئۇلرنى ئۆلتۈردى .كىم ئۇلرغا جازاسىز قول سوزغان؟ 38ھەقىقەتەن ،ئاتاڭنىڭ ئاتىسى بولغان ئىلگىرىكى پادىشاھ يۈسۈپنىڭ دانالىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنى مىسىر زېمىنىدىكى بارلىق ھۆكۈمرانلردىن ئۈستۈن تۇتقان .چۈنكى ئۇ ئۆزىنىڭ دانالىقى ئارقىلىق پۈتۈن مەملىكەت ئاھالىسىنى ئاچارچىلىقتىن قۇتقۇزغان. 39ئاندىن ئۇ ياقۇپ ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىغا مىسىرغا كېلىشنى بۇيرۇدى .شۇنداق قىلىپ ،ئۇلرنىڭ ياخشىلىقى ئارقىلىق مىسىر ۋە گوشەن زېمىنىنى ئاچارچىلىقتىن قۇتۇلدۇردى. 40ئەگەر سەن بۇنى خالىساڭ ،ئىسرائىللرنى يوقىتىشنى توختات .ئەگەر ئۇلرنىڭ مىسىردا تۇرۇشىنى خالىمىساڭ ،ئۇلرنى بۇ يەردىن قوغلپ چىقار .ئۇلر ئاتا-بوۋىلىرى ياشىغان كەنئان زېمىنىغا بارسۇن. 41فىرئەۋن يېترھنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭغا قاتتىق غەزەپلەندى .ئۇ پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن نومۇس بىلەن ئورنىدىن تۇرۇپ ، يۈسۈپنىڭ تايىقىنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ زېمىنى بولغان مىديانغا باردى. 42پادىشاھ ئۇزلۇق ئايۇپتىن« :ئايۇپ ،سەن نېمە دەيسەن؟ ئىبرانىيلر توغرىسىدا نېمە مەسلىھەت بېرىسەن؟ »دەپ سورىدى. 43شۇڭا ئايۇپ پادىشاھقا« :مانا بۇ يەردىكى بارلىق ئاھالىلەر سېنىڭ قولۇڭدا ،پادىشاھ ئۆز خاھىشى بويىچە ئىش قىلسۇن »دېدى. 44پادىشاھ بىلئامغا« :ئى بىلئام ،سەن نېمە دەيسەن ،بىزگە ئاڭلىتىش ئۈچۈن نېمە دەيسەن؟ »دېدى. 45بىلئام پادىشاھقا« :پادىشاھ ئىبرانىيلرغا قارشى تۈزگەن بارلىق مەسلىھەتلەرنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا تاپشۇرىمىز ،پادىشاھ ئۇلرغا ھېچقانداق مەسلىھەت بىلەن غەلىبە قىللمايدۇ »دېدى. 46ئەگەر سەن ئۇلرنى ئوتتا ئاجىزلشتۇرماقچى بولساڭ ،ئۇلرنى مەغلۇپ قىللمايسەن ،چۈنكى ئۇلرنىڭ خۇداسى ئىبراھىمنى كالدانىلرنىڭ ئۇر شەھىرىدىن قۇتقۇزغان .ئەگەر سەن ئۇلرنى قىلىچ بىلەن يوقاتماقچى بولساڭ ،ئۇلرنىڭ ئاتىسى ئىسھاقنى قىلىچتىن قۇتقۇزغان ۋە ئۇنىڭ ئورنىغا بىر قوچقار قويغان. 47ئەگەر ئېغىر ۋە ئېغىر ئەمگەك بىلەن ئۇلرنى ئاجىزلشتۇرماقچى بولساڭ ،بۇ ئىشتا غەلىبە قىللمايسەن .چۈنكى ئۇلرنىڭ ئاتىسى ياقۇپ لبانغا ھەر خىل قىيىنچىلىقلردا خىزمەت قىلىپ ،بەخت-سائادەتكە ئېرىشكەن. 48ئەمدى ،ئى پادىشاھ ،مېنىڭ سۆزلىرىمنى ئاڭلڭلر ،چۈنكى بۇ ئۇلرغا قارشى چىقىرىلغان مەسلىھەت بولۇپ ،سىلەر ئۇلرنى مەغلۇپ قىلىسىلەر ،بۇنىڭدىن ۋاز كەچمەڭلر. 49ئەگەر پادىشاھ خالىسا ،بۈگۈندىن باشلپ تۇغۇلىدىغان بارلىق بالىلىرىنى سۇغا تاشلشقا بۇيرۇق قىلسۇن .چۈنكى بۇ ئارقىلىق ئۇلرنىڭ ئىسمىنى ئۆچۈرڭۋېتەلمەيسىز ،چۈنكى ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى ۋە ئاتا-بوۋىلىرى بۇنداق جازالنمىغان. 50پادىشاھ بىلئامنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى ،بۇ سۆز پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلرغا ياقتى ،پادىشاھ بىلئامنىڭ دېگىنى بويىچە قىلدى. 51پادىشاھ پۈتۈن مىسىر زېمىنىدا« بۈگۈندىن باشلپ ئىبرانىيلرنىڭ تۇغۇلغان ھەر بىر ئوغۇل بالىسى سۇغا تاشلىنىدۇ »دېگەن بىر پەرمان ۋە قانۇن چىقىرىشنى بۇيرۇدى. 52پادىشاھ بارلىق خىزمەتچىلىرىنى چاقىرىپ« :بېرىڭلر ،ئىسرائىل خەلقى ياشايدىغان گوشەن زېمىنىدىكى جايلرنى تەكشۈرڭپ بېقىڭلر . ئىبرانىيلرنىڭ تۇغۇلغان ئوغۇللىرىنىڭ ھەممىسىنى دەرياغا تاشلڭلر ،قىزلىرىنى بولسا تىرىك قويۇڭلر »دېدى. 53ئىسرائىل ئەۋلدلىرى پىرئەۋننىڭ ئوغۇل بالىلىرىنى دەرياغا تاشلشقا بۇيرۇغانلىقىنى ئاڭلىغاندا ،ئۇلرنىڭ بەزىلىرى ئاياللىرىدىن ئايرىلىپ ،يەنە بەزىلىرى ئۇلرغا قوشۇلدى. 54شۇ كۈندىن باشلپ ،ئەرلىرى بىلەن بىللە قالغان ئىسرائىللرنىڭ تۇغۇت ۋاقتى كەلگەندە ،ئۇلر تۇغۇش ئۈچۈن دالغا باردى ،دالدا تۇغۇپ ،بالىلىرىنى دالدا قالدۇرۇپ ئۆيىگە قايتىشتى. 55پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئەجدادلىرىغا ئۇلرنى كۆپەيتىشكە قەسەم قىلغانىدى .ئۇ ئاسماندىكى خىزمەت پەرىشتىلىرىنىڭ بىرىنى ئەۋەتىپ ، ھەر بىر بالىنى سۇدا يۇيۇپ ،ئۇنىڭغا سۈرتۈپ ،سۈرتۈپ ،قولىغا ئىككى سىلىق تاش بەردى .بۇ تاشلرنىڭ بىرى سۈت ،يەنە بىرى ھەسەل ئېمىپ ،چاچلىرىنى تىزلىرىغىچە ئۆستۈردى .بۇ تاشلر ئارقىلىق ئۇ ئۆزىنى يېپىپ ،ئۇنىڭغا تەسەللى بېرىپ ،ئۇنىڭغا چىڭ يېپىشتى .بۇ تاشلر ئۇنىڭغا بولغان مېھىر-شەپقەت ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەسەللى بەردى. 56خۇدا ئۇلرغا رەھىم قىلىپ ،ئۇلرنى يەر يۈزىدە كۆپەيتىشنى خالىغاندا ،ئۇلرنى چوڭ بولغۇچە ساقلپ قېلىش ئۈچۈن زېمىنىغا بۇيرۇدى .ئاندىن يەر ئاغزىنى ئېچىپ ،ئۇلرنى قۇسۇۋەتتى .ئۇلر شەھەردىن يەردىكى ئۆسۈملۈكلەر ۋە ئورمان ئوت-چۆپلىرىدەك ئۈنۈپ چىقتى .ئۇلر ئائىلىسىگە ۋە ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە قايتىپ ،ئۇلر بىلەن بىللە قالدى. 57ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ بوۋاقلىرى خۇدانىڭ رەھمىتى بىلەن يەر يۈزىدىكى ئۆسۈملۈكلەرگە ئوخشاش كۆپەيدى. 116
ياشېر
58مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى بۇنى كۆرڭپ ،ھەر بىرى ئۆزىنىڭ كالىسى ۋە سوغىسىنى ئېلىپ ،ئۆز ئېتىزىغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇلر ئۇرۇق چېچىش ۋاقتىدا يەر ھەيدەۋاتقاندەك ،يەرنى ھەيدەشكە باشلىدى. 59ئۇلر يەر ئاغدۇرغاندا ،ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ بوۋاقلىرىغا زىيان يەتكۈزەلمىدى ،شۇڭا خەلق بارغانسېرى كۆپىيىپ ،بارغانسېرى كۆپەيدى. 60پىرئەۋن ھەر كۈنى ئۆزىنىڭ ئەمەلدارلىرىغا ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ بوۋاقلىرىنى ئىزدەپ گوشەنگە بېرىشنى بۇيرۇدى. 61ئۇلر بىرنى ئىزدەپ تاپقاندىن كېيىن ،ئۇنى ئانىسىنىڭ قوينىدىن زھرلۇق بىلەن ئېلىپ دەرياغا تاشلىۋەتتى ،ئەمما قىز بالىنى ئانىسى بىلەن بىللە قويدى .مىسىرلىقلر ئىسرائىللرغا ھەمىشە شۇنداق قىلدى. 68باب1دەل شۇ چاغدا خۇدانىڭ رھھى ھارۇننىڭ سىڭلىسى ئامرامنىڭ قىزى مەريەمگە چۈشتى .مەريەم ئۆينىڭ ئالدىدا پەيغەمبەرلىك قىلىپ« :مانا بۇ قېتىم ئاتا-ئانامدىن بىر ئوغۇل تۇغۇلىدۇ ،ئۇ ئىسرائىللرنى مىسىرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزىدۇ »دېدى. 2ئامرام قىزىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئايالىنى ئېلىپ ئۆيىگە قايتىپ كەتتى .ئەينى ۋاقىتتا ،فىرئەۋن ياقۇپ ئەۋلدلىرىدىن ئوغۇل بالىلرنىڭ ھەممىسىنى سۇغا تاشلشنى بۇيرۇغان ئىدى. 3ئامرام ئايالى يوكېبەدنى قوغلپ چىقارغاندىن ئۈچ يىل كېيىن ،ئۇنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى .يوكېبەد ھامىلىدار بولدى. 4ئۇ ھامىلىدار بولۇپ يەتتە ئايدىن كېيىن بىر ئوغۇل تۇغدى .پۈتۈن ئۆي قۇياش ۋە ئاي نۇرى چۈشكەندە پارلىغاندەك نۇرغا تولدى. 5ئايال بالىنىڭ ياخشى ۋە كۆرڭنۈشكە ليىق ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنى ئۈچ ئاي ئىچكىرىكى ئۆيگە يوشۇرۇپ قويدى. 6شۇ كۈنلەردە ،مىسىرلىقلر ئۇ يەردىكى بارلىق ئىبرانىيلرنى يوقىتىش ئۈچۈن سۇيىقەست پىلنلىدى. 7مىسىرلىق ئاياللر ئىسرائىل خەلقى ياشايدىغان گوشەنگە باردى .ئۇلر بال-چاقىلىرىنى ،ھەتتا سۆزلىيەلمەيدىغان بوۋاقلىرىنى مۈرىسىگە ئېلىپ كۆتۈردى. 8شۇ كۈنلەردە ،ئىسرائىل ئاياللىرى تۇغىدىغان ۋاقىتتا ،ھەر بىر ئايال ئوغلىنى مىسىرلىقلرنىڭ ئالدىدا يوشۇرۇپ قويغانىدى .چۈنكى مىسىرلىقلر ئۇلرنىڭ تۇغۇلۇشىنى بىلمەيدۇ ۋە ئۇلرنى مىسىردىن يوقىتىپ قويمايدۇ. 9مىسىرلىق ئاياللر گوشەنگە كەلدى ،ئۇلرنىڭ سۆزلىيەلمەيدىغان بالىلىرى ئۇلرنىڭ مۈرىسىگە يۈكلەنگەن ئىدى .بىر مىسىرلىق ئايال بىر ئىبرانىي ئايالنىڭ ئۆيىگە كىرگەندە ،بوۋاق بالىسى يىغلپ كەتتى. 10ئۇ يىغلىغاندا ،ئىچكىرىكى ئۆيدىكى بال جاۋاب بەردى .مىسىرلىق ئاياللر بۇ ئىشنى پادىشاھنىڭ ئۆيىگە ئېيتىپ بەردى. 11مىسىرلىقلر ئىبرانىي ئاياللرغا دائىم شۇنداق مۇئامىلە قىلىپ كەلدى .فىرئەۋن ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنى بالىلرنى ئېلىپ كېتىپ ئۆلتۈرڭشكە ئەۋەتتى. 12دەل شۇ چاغدا ،يوكېبېد ئوغلىنى يوشۇرۇپ قالغاندىن ئۈچ ئاي ئۆتكەندىن كېيىن ،بۇ ئىش پادىشاھنىڭ ئوردىسىغا مەلۇم بولدى. 13ئايال ئەمەلدارلر كېلىشتىن بۇرۇن ئوغلىنى ئېلىپ كېتىشكە ئالدىراپ كەتتى .ئۇ بىر قاپاق ئېلىپ ،ئۈستىگە لي ۋە قىيام سۈرتۈپ ،بالىنى شۇ يەرگە سېلىپ ،دەريا بويىدىكى تاغ باغرىغا قويدى. 14ئۇنىڭ سىڭلىسى مەريەم ئۇنىڭغا نېمە ئىش قىلىنىدىغانلىقىنى ۋە سۆزلىرىنىڭ ئاقىۋىتىنى بىلىش ئۈچۈن يىراقتىن تۇرۇپ تۇردى. 15شۇ چاغدا ،خۇدا مىسىر زېمىنىغا قاتتىق ئىسسىق ئەۋەتتى ،بۇ ئىسسىق ئىنسانلرنىڭ تېنىنى قۇياش نۇرىدەك كۆيدڭرڭپ ،مىسىرلىقلرغا قاتتىق بېسىم ئېلىپ كەلدى. 16مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى دەرياغا چۆمۈلۈشكە باردى ،چۈنكى ئىسسىق ئۇلرنىڭ تېنىنى كۆيدڭرڭۋەتتى. 17پادىشاھنىڭ قىزى باتيا ئىسسىقتىن قورقۇپ دەرياغا چۆمۈلگىلى باردى .ئۇنىڭ قىزلىرى ۋە مىسىرلىقلرنىڭ بارلىق ئاياللىرى دەريا بويىدا ماڭدى. 18باتيا دەرياغا قاراپ ،سۇ ئۈستىدە تۇرغان كېمەنى كۆردى ۋە خىزمەتچىسىنى ئۇنى ئېلىپ كېلىشكە ئەۋەتتى. 19ئۇ سېۋەتنى ئېچىپ ،بوۋاقنى كۆردى ،بوۋاقنىڭ يىغلۋاتقانلىقىنى كۆردى ۋە ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتىپ« :بۇ ئىبرانىيلرنىڭ بالىلىرىدىن بىرى » دېدى. 20مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى دەريا بويىدا مېڭىپ يۈرگەن ئاياللر ئۇنى ئېمىتىشنى ئارزۇ قىلدى ،لېكىن ئۇ ئېمىشنى خالىمىدى .چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگار تەرىپىدىن ئىدى .پەرۋەردىگار ئۇنى ئانىسىنىڭ ئېمىكىگە قايتۇرۇش ئۈچۈن شۇنداق قىلغان ئىدى. 21ئۇنىڭ سىڭلىسى مەريەم دەريا بويىدىكى مىسىرلىق ئاياللرنىڭ ئارىسىدا ئىدى .ئۇ بۇ ئىشنى كۆرڭپ ،پادىشاھنىڭ قىزىغا« :مەن بېرىپ ، ئىبرانىي ئاياللردىن بىر ئېمىتىش ئايال چاقىرىپ كېلەيمۇ؟ ئۇ ساڭا بالىنى ئېمىتىدۇ؟ »دېدى. 22پادىشاھنىڭ قىزى ئۇنىڭغا« :بار »،دېدى .قىز بېرىپ بالىنىڭ ئانىسىنى چاقىرىپ كەلدى. 23پادىشاھنىڭ قىزى يوكېبەدكە« :بۇ بالىنى ئېلىپ كېتىپ ،ماڭا ئېمىت ،مەن ساڭا ھەر كۈنى ئىككى تەڭگە كۈمۈشتىن مائاش بېرىمەن »، دېدى .ئايال بالىنى ئېلىپ ئېمىتتى. 24ئىككى يىلدىن كېيىن ،بال چوڭ بولغاندا ،ئۇ ئۇنى پادىشاھنىڭ قىزىغا ئېلىپ كەلدى .ئۇ ئۇنىڭغا ئوغۇلدەك بولدى .ئۇ« :مەن ئۇنى سۇدىن تارتىپ چىقاردىم »دەپ ،ئۇنىڭغا مۇسا دەپ ئىسىم قويدى. 25ئاتىسى ئامرام ئوغلىغا چابار دەپ ئىسىم قويدى .چۈنكى ئۇ« :ئۇ ئايالىنى رەت قىلغان ئىدى ،شۇڭا ئۇنىڭ بىلەن يېقىنلشتىم »دېدى. 26ئانىسى يوكېبېد ئۇنىڭغا يېكۇتىئېل دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى ئۇ« :مەن ئۇنى قۇدرەتلىك خۇدادىن ئۈمىد قىلغان ئىدىم ،خۇدا ئۇنى ماڭا قايتۇرۇپ بەردى »دېدى. 27سىڭلىسى مەريەم ئۇنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ نېمە بولىدىغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن ،ئۇنىڭ كەينىدىن دەرياغا قاراپ ماڭدى ،شۇڭا ئۇ ئۇنىڭغا يەرەد دەپ ئىسىم قويدى. 117
ياشېر
28ئىنىسى ھارۇن ئۇنىڭغا ئابى زانۇچ دەپ ئىسىم قويۇپ« :دادام ئانامنى تاشلپ ،ئانامنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلدى »دېدى. 29ئامرامنىڭ ئاتىسى كەھات ئوغلىغا ئابىگدھر دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى خۇدا ياقۇپنىڭ ئەۋلدلىرىنىڭ ئارىسىدىكى يېرىقنى رېمونت قىلىپ ، ئۇلرنىڭ ئوغۇل بالىلىرىنى سۇغا تاشلىيالماسلىقىنى ئېيتتى. 30ئۇلرنىڭ ئېمىتىشچىسى ئۇنىڭغا ئابى سوكو دەپ ئىسىم قويۇپ« :ئۇ ھام ئەۋلدلىرى سەۋەبىدىن ئۈچ ئاي ئۆز چېدىرىدا يوشۇرۇنۇپ تۇردى »دېدى. 31پۈتۈن ئىسرائىللر ئۇنىڭغا نېتانېلنىڭ ئوغلى شېماييا دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى ئۇلر« :خۇدا ئۇنىڭ دەۋرىدە ئۇلرنىڭ پەريادىنى ئاڭلپ ، ئۇلرنى زۇلۇم قىلغۇچىلردىن قۇتقۇزدى »دېدى. 32مۇسا پادىشاھنىڭ ئۆيىدە ،پادىشاھنىڭ قىزى باتيانىڭ ئوغلى ئىدى .مۇسا پادىشاھنىڭ ئەۋلدلىرى ئارىسىدا چوڭ بولدى. 69باب1ئېدھم پادىشاھى ھۆكۈمرانلىقىنىڭ 18-يىلى ،يەنى شۇ كۈنلەردە ۋاپات بولدى .ئۇ ئېدھم زېمىنىدا ئۆزى ئۈچۈن سالدۇرغان ئىبادەتخانىسىغا دەپنە قىلىندى. 2ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى دەريا بويىدىكى پېتورغا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇ يەردىن شائۇل ئىسىملىك چىرايلىق ،گۈزەل كۆزلۈك بىر يىگىتنى چاقىرىپ ،ساملھنىڭ ئورنىغا پادىشاھ قىلدى. 3شائۇل ئېدھم زېمىنىدا ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىغا قىرىق يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 4مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن بىلئامنىڭ ئىسرائىل خەلقىگە بەرگەن مەسلىھەتلىرىنىڭ ئۈنۈم بەرمىگەنلىكىنى ،ئەمما ئۇلرنىڭ يەنىل مول ھوسۇل ئېلىپ ،مىسىر زېمىنىدا كۆپىيىپ ،كۆپىيىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 5شۇ كۈنلەردە ،فىرئەۋن مىسىر بويىچە ئىسرائىل خەلقىگە« :ھېچكىم كۈندىلىك ئەمگىكىدىن ھېچ نەرسىنى ئازايتمىسۇن »دەپ بۇيرۇق چىقاردى. 6ئەگەر بىر ئادەمنىڭ كۈندىلىك خىزمىتىدە ،لي ياكى خىشتا كەمچىلىك بولسا ،ئۇنىڭ ئورنىغا ئەڭ كىچىك ئوغلىنى قويدۇرۇڭ. 7شۇ كۈنلەردە مىسىرلىقلرنىڭ ئەمگىكى ئىسرائىللرنىڭ بېشىغا ئېغىر يۈك ئېلىپ كەلدى .ئەگەر بىر ئادەمنىڭ كۈندىلىك ئەمگىكىگە بىر خىش كەم بولسا ،مىسىرلىقلر ئۇنىڭ ئەڭ كىچىك ئوغلىنى ئانىسىدىن زھرلۇق بىلەن ئېلىپ ،ئاتىسىنىڭ كەم قالدۇرغان خىشنىڭ ئورنىغا بىناغا ياتقۇزۇپ قوياتتى. 8مىسىرلىقلر ئۇزۇن مەزگىلگىچە ،ھەر كۈنى ئىسرائىل خەلقىنىڭ ھەممىسىگە شۇنداق قىلدى. 9لېكىن لېۋىي قەبىلىسى باشتىن-ئاخىر ئىسرائىللر بىلەن ھەمكارلىشىپ ئىشلىمىدى ،چۈنكى لېۋىي ئەۋلدلىرى مىسىرلىقلرنىڭ دەسلەپتە ئىسرائىللرغا قانداق ھىيلە-مىكىر ئىشلەتكەنلىكىنى بىلەتتى. 70باب1مۇسانىڭ تۇغۇلغانلىقىنىڭ ئۈچىنچى يىلى ،فىرئەۋن بىر زىياپەتتە ئولتۇرغان ئىدى .پادىشاھ ئالپارانىت ئۇنىڭ ئوڭ تەرىپىدە ،باتيا سول تەرىپىدە ئولتۇرغان ئىدى .مۇسا ئۇنىڭ قوينىدا ياتقان ،بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام ئىككى ئوغلى بىلەن ،پادىشاھلىقنىڭ بارلىق ھۆكۈمرانلىرى پادىشاھنىڭ ئالدىدا داستىخاندا ئولتۇرغان ئىدى. 2يىگىت قولىنى پادىشاھنىڭ بېشىغا سوزۇپ ،پادىشاھنىڭ بېشىدىن تاجنى ئېلىپ ئۆز بېشىغا كىيدڭردى. 3پادىشاھ ۋە شاھزادىلەر بالىنىڭ قىلغان ئىشىنى كۆرڭپ قورقۇپ كەتتى ،پادىشاھ ۋە شاھزادىلەر قورقۇپ كەتتى ،بىر كىشى قوشنىسىغا ھەيران قالدى. 4پادىشاھ ئۆزىدىن بۇرۇن داستىخاندا ئولتۇرغان ئەمەلدارلردىن« :ئەي ئەمەلدارلر ،بۇ ئىش توغرىسىدا سىلەر نېمە دەيسىلەر؟ بۇ ئىش ئۈچۈن بالىغا قانداق ھۆكۈم چىقىرىلىدۇ؟ »دەپ سورىدى. 5سېھىرگەر بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلرغا جاۋاب بېرىپ« :ئى پادىشاھ ،نۇرغۇن كۈنلەردىن بۇيان كۆرگەن چۈشۈڭنى ۋە خىزمەتكارىڭنىڭ ساڭا چۈشەندڭرڭپ بەرگەنلىرىنى ئېسىڭدە تۇت »!دېدى. 6دېمەك ،بۇ ئىبرانىيلرنىڭ بالىلىرىدىن كەلگەن بال ،ئۇنىڭدا خۇدانىڭ رھھى بار .پادىشاھ ئالىيلىرى ،بۇ ياشنىڭ بۇ ئىشنى بىلمەي قىلغان دەپ ئويلىمىسۇن. 7چۈنكى ئۇ ئىبرانىي ئوغلى .گەرچە ئۇ يەنىل بال بولسىمۇ ،دانالىق ۋە ئەقىل-پاراسەتكە ئىگە .ئۇ بۇنى دانالىق بىلەن قىلىپ ،مىسىر پادىشاھلىقىنى ئۆزىگە تاللىغان. 8چۈنكى بارلىق ئىبرانىيلرنىڭ پادىشاھلرنى ۋە ئۇلرنىڭ ئالىيلىرىنى ئالدايدىغان ئادىتى مۇشۇنداق بولۇپ ،يەر يۈزىدىكى پادىشاھلرنى ۋە ئۇلرنىڭ خەلقىنى تىترىتىش ئۈچۈن بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى ھىيلە-مىكىر بىلەن قىلىدۇ. 9شۈبھىسىزكى ،سىلەر ئۇلرنىڭ ئاتىسى ئىبراھىمنىڭ شۇنداق قىلغانلىقىنى ،ئۇ بابىل پادىشاھى نىمرھد ۋە گېرار پادىشاھى ئابىمەلەكنىڭ قوشۇنىنى ئالداپ ،خىت خەلقىنىڭ زېمىنىنى ۋە كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىقلىرىنى ئىگىلىۋالغانلىقىنى بىلىسىلەر. 10ئۇ مىسىرغا بېرىپ ،ئايالى سارەنى« ئۇ مېنىڭ سىڭلىم »دەپ ،مىسىرنى ۋە ئۇنىڭ پادىشاھىنى ئازدۇردى. 11ئۇنىڭ ئوغلى ئىسھاق گېرارغا بېرىپ ،ئۇ يەردە تۇرغاندا شۇنداق قىلدى .ئۇنىڭ كۈچى فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھى ئابىمەلەكنىڭ قوشۇنىدىن ئۈستۈن كەلدى. 12ئۇ يەنە ئايالى رىبەكانى ئۆزىنىڭ سىڭلىسى دېيىش ئارقىلىق فىلىستىنلىكلەرنىڭ پادىشاھلىقىنى ئاجىزلشتۇرۇشنى ئويلىدى. 13ياقۇپ ئىنىسىغا خىيانەت قىلىپ ،ئۇنىڭ تۇنجى ئەۋلدلىق ھوقۇقى ۋە بەرىكەت ھوقۇقىنى تارتىۋالدى. 118
ياشېر
14ئاندىن ئۇ پادان-ئارامغا ،ئانىسىنىڭ ئىنىسى لباننىڭ ئۆيىگە باردى .ئۇ يەردە ھىيلە-مىكىر بىلەن قىزى ،مال-چارۋىسى ۋە بارلىق نەرسىلىرىنى قولغا چۈشۈردى .ئاندىن قېچىپ ،كەنئان زېمىنىغا ،ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەتتى. 15ئوغۇللىرى ئىنىسى يۈسۈپنى سېتىۋەتتى .يۈسۈپ مىسىرغا بېرىپ قۇل بولۇپ ،ئون ئىككى يىل زىنداندا ياتتى. 16ئىلگىرىكى فىرئەۋن چۈش كۆرڭپ ،ئۇنى زىنداندىن چىقىرىۋەتكەن ۋە چۈشلىرىنى ئۇنىڭغا چۈشەندڭرڭپ بەرگەنلىكى ئۈچۈن ئۇنى مىسىردىكى بارلىق ھۆكۈمرانلردىن ئۈستۈن تۇتقانغا قەدەر شۇنداق بولدى. 17خۇدا پۈتۈن زېمىندا ئاچارچىلىق پەيدا قىلغاندا ،ئۇ ئاتىسىنى ،بارلىق قېرىنداشلىرىنى ۋە ئاتىسىنىڭ پۈتۈن ئائىلىسىدىكىلەرنى چاقىرتىپ كەلدى .ئۇلرغا ھېچقانداق ھەقسىز ياردەم بەردى ۋە مىسىرلىقلرنى قۇل قىلىپ سېتىۋالدى. 18شۇڭا پادىشاھ ئالىيلىرى ،مانا بۇ بال مىسىردا ئۇلرنىڭ ئورنىغا چىقىپ ،ئۇلرنىڭ قىلمىشلىرىغا ئەگىشىپ ،ھەر بىر پادىشاھ ،ھۆكۈمدار ۋە سوتچى بىلەن ئويۇنچۇق ئوينايدۇ. 19ئەگەر پادىشاھ رازى بولسا ،ئۇنىڭ قېنىنى يەرگە تۆكۈۋېتەيلى ،بولمىسا ئۇ چوڭ بولۇپ ،سېنىڭ قولۇڭدىن ھاكىمىيەتنى تارتىۋالىدۇ ،مىسىر پادىشاھ بولغاندىن كېيىن ئۇنىڭ ئۈمىدى يوقىلىدۇ. 20بىلئام پادىشاھقا« :بىز مىسىرنىڭ بارلىق سوتچىلىرى ۋە دانىشمەنلىرىنى چاقىرىپ ،سەن ئېيتقاندەك بۇ بالىغا ئۆلۈم جازاسى بېرىلىدىغان- بېرىلمەيدىغانلىقىنى ئېيتىپ بېرەي ،ئاندىن ئۇنى ئۆلتۈرىمىز »،دېدى. 21پادىشاھ مىسىردىكى بارلىق دانىشمەنلەرنى چاقىرتىپ كەلدى .ئۇلر پادىشاھنىڭ ئالدىغا كەلدى .پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئۇلرنىڭ ئارىسىغا كىردى .ئۇ مىسىردىكى دانىشمەنلەرنىڭ بىرىگە ئوخشايتتى. 22پادىشاھ دانىشمەنلەرگە« :سىلەر ئۆيدىكى بۇ ئىبرانىي بالىنىڭ نېمە قىلغانلىقىنى ئاڭلىغان بولۇشۇڭلر كېرەك ،بىلئام بۇ ئىشقا شۇنداق ھۆكۈم چىقارغان »،دېدى. 23ئەمدى سىلەرمۇ ھۆكۈم قىلىپ ،بالىنىڭ قىلغان ئىشى ئۈچۈن ئۇنىڭغا نېمە بېرىلىدىغانلىقىنى كۆرڭپ بېقىڭلر. 24فىرئەۋننىڭ دانىشمەنلىرىنىڭ بىرىگە ئوخشايدىغان پەرىشتە مىسىردىكى بارلىق دانىشمەنلەر ،پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلر ئالدىدا مۇنداق دېدى: 25ئەگەر پادىشاھ خالىسا ،پادىشاھ ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇنىڭ ئالدىغا بىر تال ئونىكىس تېشى ۋە بىر تال ئوت كۆمۈر ئېلىپ كېلىپ ،بالىنىڭ ئالدىغا قويسۇن .ئەگەر بال قولىنى سوزۇپ ئونىكىس تېشىنى ئالسا ،بىز بۇ يىگىتنىڭ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى دانالىق بىلەن قىلغانلىقىنى بىلىمىز ،شۇڭا بىز ئۇنى ئۆلتۈرڭۋېتىشىمىز كېرەك. 26ئەگەر ئۇ قولىنى كۆمۈرگە سوزسا ،ئۇنىڭ بۇ ئىشنى بىلىپ قىلمىغانلىقىنى بىلىمىز ،شۇنداق قىلسا ھايات قالىدۇ. 27بۇ ئىش پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلرنىڭ نەزىرىدە ياخشى كۆرڭندى .پادىشاھ پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىنىڭ سۆزى بويىچە ئىش قىلدى. 28پادىشاھ ئانىكىس تېشى ۋە كۆمۈرنى ئېلىپ كېلىپ ،مۇسانىڭ ئالدىغا قويۇشنى بۇيرۇدى. 29ئۇلر بالىنى ئۇلرنىڭ ئالدىغا قويدى .بال قولىنى ئانىكىس تېشىغا سوزۇشقا ئۇرۇندى ،لېكىن پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى ئۇنىڭ قولىنى تۇتۇپ كۆمۈرنىڭ ئۈستىگە قويدى ،كۆمۈر ئۇنىڭ قولىدىكى ئۆچۈپ كەتتى .ئۇ كۆمۈرنى كۆتۈرڭپ ئاغزىغا سالدى ،ئاغزى ۋە تىلىنىڭ بىر قىسمى كۆيۈپ كەتتى ،ئاغزى ۋە تىلى ئېغىرلىشىپ كەتتى. 30پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلر بۇنى كۆرڭپ ،مۇسانىڭ پادىشاھنىڭ بېشىدىن تاجنى ئېلىۋېتىشتە ئەقىللىق ئىش قىلمىغانلىقىنى بىلدى. 31شۇڭا پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلر بالىنى ئۆلتۈرمىدى .شۇڭا مۇسا پادىشاھنىڭ ئۆيىدە قېلىپ ،چوڭ بولدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولدى. 32بال پادىشاھنىڭ ئۆيىدە تۇرغان مەزگىلدە ،ئۈستىگە قىزىل رەڭلىك كىيىم كىيىپ ،پادىشاھنىڭ ئەۋلدلىرى ئارىسىدا چوڭ بولدى. 33مۇسا پادىشاھنىڭ ئۆيىدە چوڭ بولغاندا ،فىرئەۋننىڭ قىزى باتيا ئۇنى ئوغلى دەپ قارىدى .فىرئەۋننىڭ پۈتۈن ئائىلىسىدىكىلەر ئۇنى ھۆرمەتلىدى ،مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭدىن قورقاتتى. 34ئۇ ھەر كۈنى گوشەن زېمىنىغا بېرىپ تۇراتتى .ئۇ يەردە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ئىسرائىل ئەۋلدلىرى تۇراتتى .مۇسا ئۇلرنىڭ ھەر كۈنى نەپەس قىسىلىپ ،ئېغىر ئەمگەك قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرەتتى. 35مۇسا ئۇلردىن« :نېمە ئۈچۈن بۇ ئەمگەكنى كۈندە قىلىۋاتىسىلەر؟ »دەپ سورىدى. 36ئۇلر بېشىغا كەلگەن بارلىق ئىشلرنى ۋە فىرئەۋننىڭ تۇغۇلۇشتىن بۇرۇن ئۇلرغا قويغان بارلىق بۇيرۇقلىرىنى ئۇنىڭغا سۆزلەپ بەردى. 37ئۇلر ئۇنىڭغا بېئورنىڭ ئوغلى بىلئامنىڭ ئۇلرغا قارشى قانداق مەسلىھەت بەرگەنلىكىنى ۋە پادىشاھنىڭ تاجىنى بېشىدىن ئېلىۋەتكەندىن كېيىن ،بىلئامنىڭ ئۇنى ئۆلتۈرڭش ئۈچۈن قانداق پىلنلىغانلىقىنى سۆزلەپ بەردى. 38مۇسا بۇ سۆزلەرنى ئاڭلپ ،بىلئامغا غەزەپلىنىپ ،ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى ،ھەمدە ھەر كۈنى ئۇنى تۇتۇۋېلىش ئۈچۈن پىستوردا تۇردى. 39بىلئام مۇسادىن قورقۇپ ،ئىككى ئوغلى بىلەن مىسىردىن قېچىپ چىقىپ ،جانلىرىنى قۇتقۇزۇپ ،كۇش زېمىنىغا ،كۇش پادىشاھى كىيانۇسنىڭ يېنىغا باردى. 40مۇسا پادىشاھنىڭ ئوردىسىدا ئولتۇرۇپ ،كىرىپ-چىقىۋاتاتتى .پەرۋەردىگار ئۇنى فىرئەۋن ،ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتچىلىرى ۋە مىسىر خەلقىنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپات قىلدى .ئۇلر مۇسانى ئىنتايىن ياخشى كۆرەتتى. 41مۇسا ئۆز قېرىنداشلىرىنى كۆرڭش ئۈچۈن گوشەنگە بارغان كۈنى ،ئىسرائىل خەلقىنىڭ ئېغىر يۈكلەرنى كۆتۈرڭۋاتقانلىقىنى كۆردى . مۇسا ئۇلرغا قايغۇردى. 42مۇسا مىسىرغا قايتىپ كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئوردىسىغا باردى .پادىشاھنىڭ ئالدىغا باردى .مۇسا پادىشاھقا سەجدە قىلدى. 43مۇسا پىرئەۋنگە« :ئى رەببىم ،مەن سىزدىن كىچىك بىر ئۆتۈنۈش سوراپ كەلدىم ،مېنى بوش قويۇۋەتمەڭ »دېدى .پىرئەۋن ئۇنىڭغا : «سۆزلەڭ »دېدى. 44مۇسا پادىشاھقا« :گوشەندىكى خىزمەتچىلىرىڭىزگە بىر كۈن دەم ئېلىشقا رۇخسەت قىلىڭ ،ئۇلر شۇ يەردە ئىشتىن قۇتۇلسۇن »دېدى. 119
ياشېر
45پادىشاھ مۇساغا جاۋاب بېرىپ« :مانا ،مەن سېنىڭ تىلىگىڭنى قوبۇل قىلىش ئۈچۈن سېنىڭ يۈزڭڭنى كۆتۈردڭم »دېدى. 46پادىشاھ مىسىر ۋە گوشەن زېمىنىدا مۇنداق بىر چاقىرىق ئېلن قىلىشنى بۇيرۇدى: 47پادىشاھ سىلەرگە ،بارلىق ئىسرائىل خەلقى ،دەيدۇكى ،ئالتە كۈن ئىشلەڭلر ۋە ئەمگەك قىلىڭلر ،يەتتىنچى كۈنى دەم ئېلىڭلر ،ھېچقانداق ئىش قىلمايسىلەر .پادىشاھ ۋە باتيا ئوغلى مۇسانىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،سىلەر پۈتۈن كۈن شۇنداق قىلىڭلر. 48مۇسا پادىشاھنىڭ ئۆزىگە بەرگەن بۇ ئىشىدىن خۇشال بولدى ،بارلىق ئىسرائىل ئەۋلدلىرى مۇسانىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى. 49چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگاردىن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا كەلگەنىدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ھۆرمىتى ئۈچۈن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ئۇلرنى ئۇنتۇپ قالمىغانىدى. 50پەرۋەردىگار مۇسا بىلەن بىللە ئىدى ،ئۇنىڭ داڭقى پۈتۈن مىسىرغا تارقالدى. 51مۇسا مىسىرلىقلرنىڭ ۋە ئىسرائىل خەلقىنىڭ نەزىرىدە ئۇلۇغ بولدى .ئۇ ئۆز خەلقى ئىسرائىلنىڭ ياخشىلىقىنى تىلىدى ۋە پادىشاھقا ئۇلر توغرىسىدا تىنچلىق سۆزلىرىنى ئېيتتى. 71باب1مۇسا ئون سەككىز ياشقا كىرگەندە ،ئاتىسى بىلەن ئانىسىنى كۆرڭشنى ئارزۇ قىلىپ ،ئۇلرنىڭ يېنىغا گوشەنگە باردى .مۇسا گوشەنگە يېقىنلشقاندا ،ئىسرائىل خەلقى ئىشلەۋاتقان يەرگە كېلىپ ،ئۇلرنىڭ يۈكىنى كۆردى .ئۇ مىسىرلىق بىر كىشىنىڭ ئىبرانىي قېرىنداشلىرىدىن بىرىنى ئۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆردى. 2ئۇرۇلغان ئادەم مۇسانى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا ياردەم سوراپ يۈگۈردى .چۈنكى مۇسا پادىشاھنىڭ ئوردىسىدا ئىنتايىن ھۆرمەتكە سازاۋەر ئىدى .ئۇ ئۇنىڭغا« :خوجايىنىم ،ماڭا دىققەت قىلىڭ ،بۇ مىسىرلىق كېچىسى ئۆيۈمگە كىرىپ ،مېنى باغلپ ،ئايالىمنىڭ يېنىغا كېلىپ ،مېنىڭ جېنىمنى ئالماقچى »دېدى. 3مۇسا بۇ رەزىل ئىشنى ئاڭلپ ،مىسىرلىقنىڭ غەزىپىنى قوزغىدى .ئۇ ئىككى تەرەپكە بۇرۇلۇپ ،ئۇ يەردە ھېچكىم يوقلۇقىنى كۆرڭپ ، مىسىرلىقنى ئۇرۇپ ،قۇمغا يوشۇرۇپ قويدى .ئىبرانىينى ئۇنى ئۇرغاننىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى. 4ئىبرانىي ئۆز ئۆيىگە باردى ،مۇسا ئۆز ئۆيىگە قايتىپ ،پادىشاھنىڭ ئۆيىگە قايتىپ كەلدى. 5ئۇ ئادەم ئۆيىگە قايتىپ كەلگەندە ،ئايالىنى تاشلىۋېتىشنى ئويلىدى ،چۈنكى ياقۇپنىڭ ئائىلىسىدە ئايالى بۇزۇلغاندىن كېيىن ئەرنىڭ ئۇنىڭ يېنىغا كېلىشى توغرا ئەمەس ئىدى. 6ئايال بېرىپ ئاكىلىرىغا ئېيتتى ،ئايالنىڭ ئاكىلىرى ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى ،ئۇ ئۆيىگە قېچىپ قېچىپ كەتتى. 7ئىككىنچى كۈنى مۇسا قېرىنداشلىرىنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئىككى ئادەمنىڭ جېدەللىشىۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئۇ يامان ئادەمگە« :نېمىشقا قوشنىڭنى ئۇرىسەن؟ »دېدى. 8مۇسا ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :كىم سېنى بىزگە باشلىق ۋە سوتچى قىلىپ قويدى؟ مىسىرلىقنى ئۆلتۈرگەندەك مېنىمۇ ئۆلتۈرمەكچىمۇ؟ » دېدى .مۇسا قورقۇپ« :بۇ ئىش راستتىنل مەلۇم بولدىمۇ؟ »دېدى. 9فىرئەۋن بۇ ئىشتىن خەۋەر تېپىپ ،مۇسانى ئۆلتۈرڭشنى بۇيرۇدى .شۇڭا خۇدا پەرىشتىسىنى ئەۋەتتى .ئۇ پىرئەۋنگە قاراۋۇل باشلىقىغا ئوخشاش كۆرڭندى. 10پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى قاراۋۇل باشلىقىنىڭ قولىدىكى قىلىچنى ئېلىپ ،ئۇنىڭ بېشىنى چۈشۈرڭۋەتتى ،چۈنكى قاراۋۇل باشلىقىنىڭ سۈرىتى مۇسانىڭ سۈرىتىگە ئۆزگەردى. 11پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى مۇسانىڭ ئوڭ قولىدىن تۇتۇپ ،ئۇنى مىسىردىن ئېلىپ چىقىپ ،مىسىرنىڭ سىرتىغا ،قىرىق كۈنلۈك يول يۈرىدىغان جايغا قويدى. 12ئۇنىڭ ئىنىسى ھارۇن مىسىر زېمىنىدا يالغۇز قالدى ،ئۇ ئىسرائىل خەلقىگە پەيغەمبەرلىك قىلىپ مۇنداق دېدى: 13ئەجدادلىرىڭلرنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى مۇنداق دەيدۇ« :ھەر بىر ئادەم كۆزىدىكى يىرگىنىچلىك نەرسىلەرنى تاشلڭلر ،مىسىرنىڭ بۇتلىرى بىلەن ئۆزڭڭلرنى بۇلغىماڭلر». 14شۇ چاغدا ئىسرائىللر قارشىلىق كۆرسىتىپ ،ھارۇننىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى. 15ئەگەر پەرۋەردىگار ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپ بىلەن تۈزگەن ئەھدىسىنى ئېسىدە تۇتمىغان بولسا ،پەرۋەردىگار ئۇلرنى ۋەيران قىلىشنى قارار قىلدى. 16شۇ كۈنلەردە ،پىرئەۋننىڭ قولى ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا قاتتىق زەربە بەردى .ئۇ ئۇلرنى ئېزىپ ،زۇلۇم قىلدى ،تاكى خۇدا ئۇلرغا ئۆز سۆزىنى يەتكۈزگۈچە. 72باب1شۇ كۈنلەردە كۇش خەلقى بىلەن شەرق خەلقى ۋە ئارام خەلقى ئوتتۇرىسىدا قاتتىق ئۇرۇش بولدى .ئۇلر كۇش پادىشاھىغا قارشى ئىسيان كۆتۈردى ،چۈنكى پادىشاھ ئۇلرنىڭ قولىدا ئىدى. 2شۇڭا كۇش پادىشاھى كىيانۇس كۇشنىڭ قۇمدەك كۆپ خەلقى بىلەن بىرلىكتە يولغا چىقتى .ئۇ ئارام ۋە شەرق خەلقلىرىگە قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇردى. 3كىكىئانۇس چىقىپ كەتكەندە ،ئۇ سېھىرگەر بىلئامنى ئىككى ئوغلى بىلەن بىللە شەھەرنى ۋە زېمىندىكى ئەڭ تۆۋەن دەرىجىلىك خەلقنى قوغداشقا قالدۇردى. 120
ياشېر
4شۇڭا كىيانۇس ئارام ۋە شەرق خەلقىگە قاراپ يولغا چىقتى ،ئۇ ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ئۇلرنى مەغلۇپ قىلدى ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى كىيانۇس ۋە ئۇنىڭ خەلقىنىڭ ئالدىدا يارىلىنىپ يىقىلدى. 5ئۇ ئۇلرنىڭ نۇرغۇنلىرىنى ئەسىرگە ئېلىپ ،دەسلەپكى چاغدىكىدەك ئۇلرنى قۇل قىلدى ،ھەمدە ئادەتتىكىدەك ئۇلردىن باج ئېلىش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ زېمىنىدا چېدىر تىكتى. 6كۇش پادىشاھى بېئورنىڭ ئوغلى بىلئام ئۇنى شەھەرنى ۋە شەھەردىكى كەمبەغەلرنى قوغداشقا قالدۇرغاندا ،ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ، يەرلىك خەلق بىلەن بىرلىكتە پادىشاھ كىيانۇسقا قارشى ئىسيان كۆتۈرڭشنى ،ئۇنىڭ ئۆيىگە قايتىشىغا يول قويماسلىقنى مەسلىھەتلەشتى. 7بۇ يەردىكى خەلق ئۇنىڭغا قۇلق سېلىپ ،قەسەم بېرىپ ،ئۇنى ئۆزلىرىگە پادىشاھ ،ئىككى ئوغلىنى قوشۇن باشلىقى قىلدى. 8شۇڭا ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،شەھەرنىڭ ئىككى بۇلۇڭىدىكى تاملرنى تىكلەپ ،ناھايىتى مۇستەھكەم بىر بىنا سالدى. 9ئۈچىنچى بۇرجىكىدىن شەھەر بىلەن كۇش زېمىنىنى ئوراپ تۇرغان دەريانىڭ ئارىسىغا سان-ساناقسىز ئۆستەڭ قېزىپ ،دەريانىڭ سۈيىنى شۇ يەردىن ئاتتى. 10تۆتىنچى بۇرجىكىدە ئۇلر سېھىرگەرلىك ۋە مۇھەببەت ئارقىلىق نۇرغۇن يىلنلرنى توپلىدى ،شەھەرنى مۇستەھكەملەپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلشتى ،ئۇلردىن ئىلگىرى ھېچكىم چىقىپ-چۈشمىدى. 11كىكىئانۇس ئارام ۋە شەرق خەلقلىرىگە قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى ئىلگىرىكىدەك بويسۇندۇردى ،ئۇلر ئۇنىڭغا ئادەتتىكىدەك باج تاپشۇردى ،ئۇ ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەتتى. 12كۇش پادىشاھى كىيانۇس ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بارلىق قوشۇن باشلىقلىرى ئۆز شەھىرىگە يېقىنلشقاندا ،ئۇلر باشلىرىنى كۆتۈرڭپ ، شەھەرنىڭ تاملىرىنىڭ ناھايىتى ئېگىز ۋە مۇستەھكەم ئىكەنلىكىنى كۆردى .شۇڭا كىشىلەر بۇنىڭغا ھەيران قالدى. 13ئۇلر بىر-بىرىگە« :ئۇلر بىزنىڭ ئۇرۇشتا كېچىكىپ قالغانلىقىمىزنى كۆرڭپ ،بىزدىن قاتتىق قورققانلىقى ئۈچۈن ،كەنئان پادىشاھلىرى ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلمىسۇن دەپ ،شەھەرنىڭ تاملىرىنى قۇرۇپ ،ئۇلرنى مۇستەھكەملىدى »،دېدى. 14پادىشاھ ۋە لەشكەرلەر شەھەر دەرۋازىسىغا يېقىنلشتى .ئۇلر باشلىرىنى كۆتۈرڭپ قارىسا ،شەھەرنىڭ بارلىق دەرۋازىلىرىنىڭ تاقالغانلىقىنى كۆردى .ئۇلر قاراۋۇللرغا« :بىزگە ئېچىڭلر ،شەھەرگە كىرەيلى »دەپ توۋلىدى. 15لېكىن قاراۋۇللر پادىشاھ سېھىرگەر بىلئامنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ئۇلرغا ئىشىكنى ئېچىشنى رەت قىلىپ ،ئۇلرنىڭ شەھىرىگە كىرىشىگە يول قويمىدى. 16شۇڭا ئۇلر شەھەر دەرۋازىسىنىڭ ئالدىدا ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،شۇ كۈنى كىيانۇستا بىر يۈز ئوتتۇز ئەسكەر قۇربان بولدى. 17ئەتىسى ئۇلر ئۇرۇشنى داۋاملشتۇردى ،ئۇلر دەريا بويىدا ئۇرۇش قىلدى .ئۇلر ئۆتۈپ كېتىشكە ئۇرۇندى ،ئەمما ئۆتەلمىدى ،شۇڭا ئۇلرنىڭ بەزىلىرى قۇدۇققا چۆكۈپ ئۆلۈپ كەتتى. 18شۇڭا پادىشاھ ئۇلرغا سال ياساش ئۈچۈن دەرەخلەرنى كېسىشنى ۋە ئۇلرنىڭ ئۈستىدىن ئۇلرغا ئۆتۈشنى بۇيرۇدى ،ئۇلر شۇنداق قىلدى. 19ئۇلر ئۆستەڭ ئورنىغا كەلگەندە ،سۇ تېگىرمەنلەر بىلەن ئايلىنىپ ،ئون سالغا مىنگەن ئىككى يۈز ئادەم غەرق بولدى. 20ئۈچىنچى كۈنى ئۇلر يىلنلر تۇرغان تەرەپكە ئۇرۇش قىلىشقا كەلدى ،ئەمما ئۇلر ئۇ يەرگە يېقىنلىشالمىدى ،چۈنكى يىلنلر ئۇلرنىڭ 170دىن ئارتۇقىنى ئۆلتۈردى .ئۇلر كۇش بىلەن ئۇرۇش قىلىشنى توختاتتى .ئۇلر كۇشنى توققۇز يىل قورشاۋغا ئالدى ،ھېچكىم چىقىپ- كىرىپ باقمىدى. 21شۇ چاغدا ،كۇشقا قارشى ئۇرۇش ۋە قورشاۋ باشلنغاندا ،مۇسا مىسىردىن قېچىپ كەتتى .پادىشاھ كۇشلۇقنى ئۆلتۈرگەنلىكى ئۈچۈن ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولدى. 22مۇسا مىسىردىن فىرئەۋننىڭ ئالدىدىن قېچىپ ،ئون سەككىز ياشتا ئىدى .ئۇ قېچىپ ،كۇشنى قورشاۋغا ئېلىۋاتقان كىكىئانۇسنىڭ لگېرىغا باردى. 23مۇسا كۇش پادىشاھى كىيانۇسنىڭ لگېرىدا توققۇز يىل تۇردى ،ئۇلر كۇشنى قورشاۋغا ئالغان مەزگىلدە ،مۇسا ئۇلر بىلەن بىللە چىقىپ كىردى. 24پادىشاھ ،ئەمەلدارلر ۋە بارلىق جەڭچىلەر مۇسانى ياخشى كۆرەتتى ،چۈنكى ئۇ ئۇلۇغ ۋە قەدىرلىك ئىدى ،ئۇنىڭ قەددى-قامىتى ئالىيجاناب شىرغا ئوخشايتتى ،چىرايى قۇياشقا ئوخشايتتى ،كۈچى شىرغا ئوخشايتتى .ئۇ پادىشاھنىڭ مەسلىھەتچىسى ئىدى. 25توققۇز يىلدىن كېيىن ،كىكىئانۇس ئۆلۈمگە ئېلىپ بارىدىغان كېسەلگە گىرىپتار بولدى ،ئۇنىڭ كېسىلى ئۇنى يەڭدى ،ئۇ يەتتىنچى كۈنى ۋاپات بولدى. 26شۇڭا ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرى ئۇنىڭ جەسىتىنى موميليا قىلىپ ،مىسىر زېمىنىنىڭ شىمالىدىكى شەھەر دەرۋازىسىنىڭ قارشى تەرىپىگە ئېلىپ بېرىپ دەپنە قىلدى. 27ئۇلر ئۇنىڭ ئۈستىگە گۈزەل ،مۇستەھكەم ۋە ئېگىز بىر بىنا سېلىپ ،ئاستىغا چوڭ تاشلرنى ئورناتتى. 28پادىشاھنىڭ كاتىپلىرى بۇ تاشلرغا پادىشاھ كىيانۇسنىڭ بارلىق كۈچ-قۇدرىتىنى ۋە ئۇنىڭ قىلغان بارلىق جەڭلىرىنى ئويۇپ يازغان ،مانا بۇلر بۈگۈنكى كۈنگىچە شۇ يەردە يېزىلغان. 29كۇش پادىشاھى كىيانۇس ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئۇرۇش سەۋەبىدىن ئۇنىڭ ئادەملىرى ۋە ئەسكەرلىرى قاتتىق قايغۇغا چۆمدى. 30ئۇلر بىر-بىرىگە« :بىز ئۆي-ماكانىمىزدىن ئايرىلىپ توققۇز يىل چۆلدە ياشىدۇق ،بۇ ۋاقىتتا نېمە قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى مەسلىھەت قىلىڭلر »دېدى. 31ئەگەر بىز شەھەرگە قارشى ئۇرۇش قىلىمىز دېسەك ،نۇرغۇنىمىز يارىلىنىپ ياكى ئۆلىمىز ،ئەگەر قورشاۋدا قالساق ،ئۆلىمىز. 32چۈنكى ھازىر ئاررام ۋە شەرق خەلقلىرىنىڭ پادىشاھلىرى پادىشاھىمىزنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،بىزگە قارشى تۇيۇقسىز ھۇجۇم قىلىدۇ ، ئۇلر بىزگە قارشى ئۇرۇش قىلىدۇ ۋە بىزدىن ھېچكىمنى قالدۇرمايدۇ. 33ئەمدى بېرىپ ،ئۆزىمىزگە پادىشاھ تىكلەپ ،شەھەر بىزگە تاپشۇرۇلغۇچە قورشاۋدا تۇرايلى. 121
ياشېر
34ئۇلر شۇ كۈنى كىيانۇسنىڭ قوشۇنىدىن بىر كىشىنى پادىشاھ قىلىپ سايلىماقچى بولدى ،ئەمما ئۇلر مۇساغا ئوخشاش پادىشاھلىقنى تاللىغانلرنىڭ ھېچقايسىسىنى تاپالمىدى. 35ئۇلر ئالدىراپ كىيىملىرىنى سالدۇرۇپ ،يەرگە تاشلىدى ۋە چوڭ بىر دۆۋە ياساپ ،مۇسانى ئۈستىگە قويدى. 36ئۇلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،كارناي چېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىدا ۋارقىرىدى« :پادىشاھ ياشىسۇن ،پادىشاھ ياشىسۇن»! 37بارلىق خەلق ۋە ئاقسۆڭەكلەر ئۇنىڭغا كۇشلۇق كىيانۇسنىڭ ئايالى ئادھنىيا خانىشنى خوتۇنلۇققا بېرىشكە قەسەم قىلدى .شۇ كۈنى ئۇلر مۇسانى ئۆزلىرىگە پادىشاھ قىلىپ قويدى. 38شۇ كۈنى كۇش خەلقىنىڭ ھەممىسى« :ھەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ مۈلكىدىن مۇساغا بىر نەرسە بەرسۇن »دەپ جاكارلىدى. 39ئۇلر بىر رەختنى دۆۋىنىڭ ئۈستىگە يېيىپ ،ھەر بىرى قولىغا بىر نەرسە ،بىرى ئالتۇن سىرغا ،يەنە بىرى تەڭگە تاشلىدى. 40كۇش ئەۋلدلىرى مۇساغا نۇرغۇن كۈمۈش ۋە ئالتۇن تاشلرنى دۆۋىگە قويۇپ ،ئۇنىڭغا ئانىكىس تاشلىرى ،بېدېللىي ،مەرۋايىت ۋە مەرمەر تاشلرنىمۇ قوشتى. 41مۇسا كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۇنىڭغا بەرگەن بارلىق كۈمۈش-ئالتۇن ،بارلىق قاچا-قۇچا ،شۇنداقل بېدېللىي ۋە ئونىكىس تاشلىرىنى ئېلىپ ،ئۇلرنى ئۆزىنىڭ خەزىنىسىگە قويدى. 42شۇ كۈنى مۇسا كۇش پادىشاھى كىيانۇسنىڭ ئورنىغا كۇش ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 73باب1مىسىر پادىشاھى پىرئەۋننىڭ ھۆكۈمرانلىقىنىڭ ئەللىك بەشىنچى يىلى ،يەنى ئىسرائىللرنىڭ مىسىرغا كىرگەنلىكىنىڭ بىر يۈز ئەللىك يەتتىنچى يىلىدا ،مۇسا كۇشتا پادىشاھ بولدى. 2مۇسا كۇشنىڭ پادىشاھلىقىغا كىرگەندە يىگىرمە يەتتە ياشتا ئىدى ،ئۇ قىرىق يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 3پەرۋەردىگار مۇساغا كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنىڭ نەزىرىدە ئىلتىپات ۋە مېھىر-شەپقەت ئاتا قىلدى .كۇشنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇنى ئىنتايىن ياخشى كۆرەتتى .شۇڭا مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ ۋە ئىنسانلرنىڭ ياقتۇرۇشىغا ئېرىشتى. 4مۇسا پادىشاھلىق قىلغان يەتتىنچى كۈنى ،كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى يىغىلىپ ،مۇسانىڭ ئالدىغا كېلىپ ،يەرگە باش قويۇپ سەجدە قىلدى. 5بالىلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىدا بىرلىشىپ« :بۇ شەھەرگە نېمە قىلىش كېرەكلىكىنى كۆرڭپ باقايلى ،بىزگە مەسلىھەت بېرىڭ » دېدى. 6چۈنكى بىز توققۇز يىلدىن بۇيان شەھەرنى قورشاۋغا ئېلىپ ،بالىلىرىمىزنى ۋە ئاياللىرىمىزنى كۆرمىدۇق. 7پادىشاھ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ« :ئەگەر سىلەر مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سالساڭلر ،پەرۋەردىگار بۇ شەھەرنى بىزنىڭ قولىمىزغا تاپشۇرىدۇ ،بىز ئۇنى بويسۇندۇرىمىز »دېدى. 8ئەگەر بىز كىيانۇسنىڭ ئۆلۈمىدىن بۇرۇنقى ئۇرۇشتىكىدەك ئۇلر بىلەن ئۇرۇشساق ،نۇرغۇنىمىز ئىلگىرىكىدەك يارىلىنىپ يىقىلىپ چۈشىمىز. 9شۇڭا بۇ ئىشتا سىلەرگە مەسلىھەت بېرىمەن .ئەگەر مېنىڭ سۆزڭمگە قۇلق سالساڭلر ،بۇ شەھەر بىزنىڭ قولىمىزغا تاپشۇرۇلىدۇ. 10شۇنىڭ بىلەن بارلىق قوشۇنلر پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :خوجايىنىمىز نېمە بۇيرۇسا ،شۇنى قىلىمىز »دېدى. 11مۇسا ئۇلرغا« :بارغاننىڭ ئىچىدىن ئۆتۈپ ،پۈتۈن لگېردا خەلققە بىر ئاۋاز چىقىرىپ مۇنداق دەڭلر: 12پادىشاھ مۇنداق دېدى« :ئورمانغا بېرىپ ،لەيلەكنىڭ باللىرىدىن بىرنى ئېلىپ كېلىڭلر ،ھەر بىرىنىڭ قولىدا بىردىن بال بار». 13پادىشاھنىڭ بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلىپ ،بالىسىنى ئېلىپ كەلمىگەن كىشى ئۆلتۈرڭلىدۇ ،پادىشاھ ئۇنىڭغا تەۋە بولغان بارلىق نەرسىلەرنى تارتىۋالىدۇ. 14ئۇلرنى ئېلىپ كەلگىنىڭىزدە ،ئۇلرنى سىزنىڭ قولىڭىزدا تۇتۇڭ ،ئۇلر چوڭ بولغۇچە ئۇلرنى بېقىپ ،ئۇلرغا قارچىغا بالىلىرىنىڭ يولىغا ئوخشاش ئوق ئېتىشنى ئۆگىتىڭ. 15كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى مۇسانىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ،پۈتۈن لگېردا مۇنداق دەپ جاكارلىدى: 16كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ،پادىشاھ سىلەرگە بۇيرۇق چۈشۈردى :سىلەر بىرلىكتە ئورمانغا بېرىپ ،ھەر بىرىڭلر قولۇڭلرغا كىچىك لەيلەكلەرنى تۇتۇپ ،ئۆيۈڭلرغا ئېلىپ كېتىڭلر. 17پادىشاھنىڭ بۇيرۇقىغا خىلپلىق قىلغان ھەر قانداق ئادەم ئۆلىدۇ ،پادىشاھ ئۇنىڭغا تەۋە بولغان بارلىق نەرسىلەرنى تارتىۋالىدۇ. 18ھەممە ئادەم شۇنداق قىلدى .ئۇلر ئورمانلىققا چىقىپ ،قارىغاي دەرەخلىرىگە چىقىپ ،ھەر بىرى قولىغا بىردىن بال تۇتۇپ ،بارلىق لەيلەك بالىلىرىنى تۇتۇۋالدى .ئۇلر پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ئۇلرنى چۆلگە ئېلىپ بېرىپ بېقىپ ،ئۇلرغا ياش قارچىغا ئوخشاش ئوق ئېتىشنى ئۆگەتتى. 19لەيلەكلەر چوڭ بولغاندىن كېيىن ،پادىشاھ ئۇلرنى ئۈچ كۈن ئاچ قويۇشقا بۇيرۇدى. 20ئۈچىنچى كۈنى پادىشاھ ئۇلرغا« :سىلەر كۈچۈڭلرنى ئاشۇرۇپ ،باتۇر بولۇڭلر ،ھەر بىرىڭلر ساۋۇتلىرىڭلرنى كىيىڭلر ، قىلىچلىرىڭلرنى تاقاپ ،ئېتىڭلرغا مىنىڭلر ،قولۇڭلرغا ياش لەيلەك ئېلىڭلر »دېدى. 21بىز قوزغىلىپ ،يىلنلر بار شەھەرگە قارشى ئۇرۇش قىلىمىز ،پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بويىچە بارلىق خەلق جەڭ قىلدى. 22ئۇلر ھەر بىرى ئۆز بالىسىنى قولىغا ئېلىپ يولغا چىقتى .ئۇلر يىلنلر تۇرغان جايغا كەلگەندە ،پادىشاھ ئۇلرغا« :ھەر بىرى ئۆز بالىسىنى يىلنلرنىڭ ئۈستىگە قويۇپ بەرسۇن »دېدى. 23پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ،ھەر بىرى ئۆزىنىڭ ياش لەيلەكلىرىنى ئەۋەتتى .ياش لەيلەكلەر يىلنلرغا ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى يەپ ،ئۇ يەردىن يوقىتىپ قويدى. 24پادىشاھ ۋە خەلق ئۇ يەردە بارلىق يىلنلرنىڭ يوقىتىلغانلىقىنى كۆرڭپ ،قاتتىق چۇقان سالدى. 25ئۇلر شەھەرگە يېقىنلىشىپ ئۇرۇش قىلىپ ،شەھەرنى ئىگىلىدى ۋە بويسۇندۇردى .ئاندىن شەھەرگە كىردى. 122
ياشېر
26شۇ كۈنى شەھەر خەلقىدىن 1000ئادەم ،شەھەردە ياشايدىغانلرنىڭ ھەممىسى ئۆلدى ،لېكىن قورشاۋدا تۇرغانلرنىڭ بىرىمۇ ئۆلمىدى. 27شۇنداق قىلىپ ،كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۆز ئۆيىگە ،ئايالى ،بالىلىرى ۋە ئۆز ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ يېنىغا كەتتى. 28سېھىرگەر بىلئام شەھەرنىڭ ئىشغال قىلىنغانلىقىنى كۆرڭپ ،دەرۋازىنى ئېچىپ ،ئىككى ئوغلى ۋە سەككىز ئىنىسى بىلەن قېچىپ ،مىسىرغا ، مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننىڭ يېنىغا قايتىپ كەتتى. 29ئۇلر تەۋراتتا تىلغا ئېلىنغان سېھىرگەرلەر ۋە سېھىرگەرلەر بولۇپ ،پەرۋەردىگار مىسىرغا ۋابا ئېلىپ كەلگەندە مۇساغا قارشى تۇرغان. 30شۇڭا مۇسا ئۆزىنىڭ دانالىقى بىلەن شەھەرنى ئىگىلىدى ،كۇشنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇنى كۇشنىڭ پادىشاھى كىيانۇسنىڭ ئورنىغا تەختكە ئولتۇرغۇزدى. 31ئۇلر ئۇنىڭ بېشىغا شاھلىق تاجىنى كىيدڭرڭپ ،كۇشلۇق خانىش كىيانۇسنىڭ ئايالى ئادھنىيانى ئۇنىڭغا خوتۇنلۇققا بەردى. 32مۇسا ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگاردىن قورققانلىقتىن ،ئۇنىڭغا يېقىنلشمىدى ،ئۇنىڭغا كۆزىنى تىكىپ قارىمىدى. 33مۇسا ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئەلىئېزەرگە قەسەم قىلدۇرۇپ« :ئوغلۇم ئىسھاق ئۈچۈن كەنئان قىزلىرىدىن بىر قىز ئالما »دېگەنلىكىنى ئېسىگە ئالدى. 34ياقۇپ ئاكىسىدىن قېچىپ كەتكەندە ،ئىسھاق ئۇنىڭغا« :سەن كەنئان قىزلىرىدىن ئايال ئالما ،ھام ئەۋلدلىرىدىن ھېچقايسىسى بىلەن ئىتتىپاق تۈزمە »دەپ بۇيرۇق قىلغانىدى .ئىسھاقنىڭ قىلغانلىرىمۇ شۇنداق ئىدى. 35پەرۋەردىگار خۇدايىمىز نۇھنىڭ ئوغلى ھامنى ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىنى ۋە بارلىق ئەۋلدلىرىنى سام ۋە ياپەتنىڭ ئەۋلدلىرىغا ،شۇنداقل ئۇلردىن كېيىنكى ئەۋلدلىرىغا مەڭگۈ قۇل قىلىپ بەردى. 36شۇڭا مۇسا كۇشنىڭ پادىشاھلىقىدا تۇرغان كۈنلىرىدە ،كىيانۇسنىڭ ئايالىغا كۆڭلىنى ۋە كۆزلىرىنى تىكىۋەتمىدى. 37مۇسا پۈتۈن ھاياتىدا پەرۋەردىگار خۇداسىدىن قورقتى .مۇسا پۈتۈن قەلبى ۋە پۈتۈن ۋۇجۇدى بىلەن پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ھەقىقەت بىلەن ماڭدى .ئۇ ئۆمرىنىڭ ھەممە كۈنى توغرا يولدىن قايتمىدى ،ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپ ماڭغان يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا يانمىدى. 38مۇسا كۇش ئەۋلدلىرىنىڭ پادىشاھلىقىدا ئۆزىنى مۇستەھكەملىدى ۋە ئۆزىنىڭ ئادەتتىكى دانالىقى بىلەن كۇش ئەۋلدلىرىنى يېتەكلىدى ، شۇنداق قىلىپ مۇسا ئۆز پادىشاھلىقىدا مۇۋەپپەقىيەت قازاندى. 39شۇ چاغدا ،ئارام ۋە شەرق خەلقى كۇش پادىشاھى كىيانۇسنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئاڭلپ ،ئارام ۋە شەرق خەلقى شۇ كۈنلەردە كۇشقا قارشى ئىسيان كۆتۈردى. 40مۇسا كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنى ،يەنى ئوتتۇز مىڭغا يېقىن كۈچلۈك بىر خەلقنى توپلىدى ۋە ئارام ۋە شەرق خەلقلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا چىقتى. 41ئۇلر ئالدى بىلەن شەرق خەلقىگە باردى .شەرق خەلقلىرى ئۇلرنىڭ خەۋىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلر بىلەن قارشى ئېلىش ئۈچۈن باردى ۋە ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 42شەرق خەلقى بىلەن ئۇرۇش قاتتىق بولدى ،شۇڭا پەرۋەردىگار شەرق خەلقىنىڭ ھەممىسىنى مۇسانىڭ قولىغا تاپشۇردى .ئۈچ يۈزگە يېقىن ئادەم ئۆلتۈرڭلدى. 43شەرقتىكى بارلىق خەلقلەر ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ چېكىنىشكە باشلىدى .مۇسا ۋە كۇشنىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلرغا ئەگىشىپ ،ئۇلرنى بويسۇندۇرۇپ ،ئادىتى بويىچە ئۇلرغا باج سالدى. 44شۇڭا مۇسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەن بارلىق كىشىلەر ئۇ يەردىن ئارام زېمىنىغا ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن باردى. 45ئاررام خەلقىمۇ ئۇلرغا قارشى چىقىپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلدى .پەرۋەردىگار ئۇلرنى مۇسانىڭ قولىغا تاپشۇردى .ئاررام خەلقىنىڭ نۇرغۇنى يارىلىنىپ يىقىلدى. 46ئارىملر مۇسا ۋە كۇش خەلقى تەرىپىدىن بويسۇندۇرۇلدى ،ئۇلرمۇ ئۆزلىرىنىڭ ئادەتتىكى باج-سېلىقلىرىنى تۆلىدى. 47مۇسا ئارام ۋە شەرق خەلقلىرىنى كۇش خەلقىنىڭ قولىغا چۈشۈردى .مۇسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان بارلىق كىشىلەر كۇش زېمىنىغا قاراپ يول ئالدى. 48مۇسا كۇشنىڭ پادىشاھلىقىدا ئۆزىنى مۇستەھكەملىدى ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى ،شۇڭا كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۇنىڭدىن قورقاتتى. 74باب1بىر قانچە يىلدىن كېيىن ئېدھم پادىشاھى شائۇل ئالەمدىن ئۆتتى ،ئاكبورنىڭ ئوغلى بائال-كانان ئۇنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولدى. 2مۇسانىڭ كۇش پادىشاھلىقىغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان ئون ئالتىنچى يىلىدا ،ئاكبورنىڭ ئوغلى بائال-خانان ئېدھم زېمىنىدا ئېدھم خەلقى ئۈستىدىن ئوتتۇز سەككىز يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 3ئۇنىڭ دەۋرىدە ،موئابلر ئېدھمنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا قارشى ئىسيان كۆتۈردى .بېدادنىڭ ئوغلى ھادادنىڭ دەۋرىدىن باشلپ ،ئېدھم ئېدھمنىڭ ھۆكۈمرانلىقىدا ئىدى .ھاداد ئېدھمنى ۋە مىديانلرنى مەغلۇپ قىلىپ ،موئابلرنى ئېدھمنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا بويسۇندۇردى. 4ئاكبورنىڭ ئوغلى بائال-خانان ئېدھمغا ھۆكۈمرانلىق قىلغاندا ،موئابنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئېدھمدىن ۋاز كەچتى. 5شۇ كۈنلەردە ئافرىقىنىڭ پادىشاھى ئانگېئاس ۋاپات بولدى ،ئۇنىڭ ئورنىغا ئوغلى ئازدرۇبال پادىشاھ بولدى. 6شۇ كۈنلەردە چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ پادىشاھى يانېئاس ۋاپات بولدى .ئۇنى ئۆزى ئۈچۈن كانوپىيە تۈزلەڭلىكىدە تۇرالغۇ قىلىپ سالغان ئىبادەتخانىسىغا دەپنە قىلدى .لتىنۇس ئۇنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولدى. 7مۇسانىڭ كۇش ئەۋلدلىرىغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان يىگىرمە ئىككىنچى يىلىدا ،لتىن خەلقى چىتتىم ئەۋلدلىرىغا قىرىق بەش يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 123
ياشېر
8ئۇ ئۆزى ئۈچۈن چوڭ ۋە قۇدرەتلىك بىر مۇنار سالدى ،ئۇ يەردە ئادىتى بويىچە ئۆزىنىڭ ھۆكۈمىتىنى باشقۇرۇش ئۈچۈن تۇرالغۇسى قىلىپ ،ئۇ يەردە نازۇك بىر ئىبادەتخانا سالدى. 9ئۇ ھۆكۈمرانلىقىنىڭ ئۈچىنچى يىلىدا ،ئۇ ئۆزىنىڭ بارلىق ماھىر ئادەملىرىگە بىر بۇيرۇق چىقاردى ،ئۇلر ئۇنىڭغا نۇرغۇن كېمە ياسىدى. 10لتىنۇس بارلىق قوشۇنلىرىنى توپلىدى ،ئۇلر پاراخوتلرغا ئولتۇرۇپ ،ئافرىقا پادىشاھى ئانگېئاسنىڭ ئوغلى ئازدرۇبال بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئۇ يەرگە باردى ،ئۇلر ئافرىقىغا كېلىپ ،ئازدرۇبال ۋە ئۇنىڭ قوشۇنى بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 11لتىنۇس ئازدرۇبالنى مەغلۇپ قىلدى ،لتىنۇس ئۇزىنىڭ قىزى جانىيانى خوتۇنلۇققا ئېلىپ ،ئاتىسى چىتتىم بالىلىرىدىن ئېلىپ كەلگەن سۇ يولىنى ئازدرۇبالدىن تارتىۋالدى .شۇڭا لتىنۇس سۇ يولىنىڭ كۆۋرڭكىنى ئۆرڭۋېتىپ ،ئازدرۇبالنىڭ پۈتۈن قوشۇنىغا قاتتىق زەربە بەردى. 12ئازدرۇبالنىڭ قالغان كۈچلۈك ئەسكەرلىرى ئۆزلىرىنى كۈچەيتتى ،ئۇلرنىڭ قەلبى ھەسەتكە تولدى ،ئۇلر ئۆلۈمنى ئارزۇ قىلدى ۋە يەنە بىر قېتىم چىتتىمنىڭ پادىشاھى لتىنۇس بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 13ئافرىقا خەلقىنىڭ ھەممىسى قاتتىق ئۇرۇش قىلدى ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى لتىن ۋە ئۇنىڭ خەلقى ئالدىدا يارىلىنىپ يىقىلدى ،پادىشاھ ئازدرۇبالمۇ بۇ ئۇرۇشتا يىقىلدى. 14پادىشاھ ئازدرۇبالنىڭ ئۇشپېزېنا ئىسىملىك ناھايىتى گۈزەل بىر قىزى بار ئىدى .ئافرىقىدىكى بارلىق ئەرلەر ئۇنىڭ گۈزەللىكى ۋە چىرايلىق قىياپىتى ئۈچۈن كىيىملىرىگە ئۇنىڭ سۈرىتىنى كەشتىلىگەن. 15لتىن خەلقى ئازدرۇبالنىڭ قىزى ئۇشپېزېنانى كۆرڭپ ،ئۇنى ئۆزلىرىنىڭ پادىشاھى لتىن خەلقىنىڭ ئالدىدا ماختىدى. 16لتىنۇس ئۇنى ئۆزىگە ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى ،لتىنۇس ئۇشپېزېنانى خوتۇنلۇققا ئالدى ،ئۇ چىتتىمغا قايتىپ كەتتى. 17ئانگېئاسنىڭ ئوغلى ئازدرۇبال ئۆلگەندىن كېيىن ،لتىنلر ئۇرۇشتىن ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەلگەندە ،ئافرىقىدىكى بارلىق ئاھالىلەر قوزغىلىپ ،ئازدرۇبالنىڭ ئىنىسى ئانگېئاسنىڭ ئوغلى ئانىبالنى ئېلىپ ،ئۇنى ئاكىسىنىڭ ئورنىغا پۈتۈن ئافرىقا زېمىنىغا پادىشاھ قىلىپ قويدى. 18ئۇ تەختكە چىققاندىن كېيىن ،ئىنىسى ئازدرۇبالنىڭ ۋە ئافرىقا ئاھالىسىنىڭ دەۋاسىنىڭ ئۆچىنى ئېلىش ئۈچۈن ،چىتتىم بالىلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن چىتتىمغا بېرىشنى قارار قىلدى ۋە شۇنداق قىلدى. 19ئۇ نۇرغۇن كېمە ياسىدى ،ئۇ پۈتۈن قوشۇنىنى ئېلىپ شۇ يەرگە كېلىپ ،چىتتىمغا باردى. 20شۇڭا ئانىبال چىتتىم بالىلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،چىتتىم بالىلىرى ئانىبال ۋە ئۇنىڭ قوشۇنىنىڭ ئالدىدا يارىلىنىپ يىقىلدى ،ئانىبال ئاكىسىنىڭ ئۆچىنى ئالدى. 21ئانىبال چىتتىم بالىلىرى بىلەن ئون سەككىز يىل ئۇرۇش قىلدى ،ئانىبال چىتتىم زېمىنىدا تۇرۇپ ،ئۇ يەردە ئۇزۇن ۋاقىت چېدىر تىكتى. 22ئانىبال چىتتىم بالىلىرىنى قاتتىق ئۆلتۈرڭپ ،ئۇلرنىڭ كاتتا كىشىلىرى ۋە باشلىقلىرىنى ئۆلتۈردى ،قالغانلىرىدىن تەخمىنەن سەكسەن مىڭ ئادەمنى ئۆلتۈردى. 23كۈنلەر ۋە يىللر ئۆتكەندىن كېيىن ،ئانىبال ئۆزىنىڭ ئافرىقىدىكى زېمىنىغا قايتىپ كەلدى ۋە ئىنىسى ئازدرۇبالنىڭ ئورنىغا خاتىرجەم پادىشاھ بولدى. 75باب1ئىسرائىللرنىڭ مىسىرغا كىرگەنلىكىنىڭ 180-يىلى ،يۈسۈپنىڭ ئوغلى ئەفرايىمنىڭ ئەۋلدلىرىدىن بولغان ئىسرائىل ئوغۇللىرىدىن ئوتتۇز مىڭ باتۇر ئەسكەر مىسىردىن يولغا چىقتى. 2چۈنكى ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا قەدىمكى زامانلردا بەلگىلىگەن ۋە ئىبراھىمغا سۆزلىگەن ۋاقتىنىڭ تاماملنغانلىقىنى ئېيتتى. 3بۇ كىشىلەر بەللىرىنى باغلپ ،ھەر بىرى قىلىچىنى يان تەرىپىگە ،ھەر بىرى ساۋۇتىنى قولىغا ئېلىپ ،ئۆز كۈچىگە تايىنىپ ،مىسىردىن قۇدرەتلىك بىر قول بىلەن چىقىپ كەتتى. 4لېكىن ئۇلر يولغا لزىملىق يېمەكلىكلەرنى ئېلىپ كەلمىدى ،پەقەت كۈمۈش ۋە ئالتۇن ،ھەتتا شۇ كۈن ئۈچۈن نانمۇ ئېلىپ كەلمىدى .چۈنكى ئۇلر فىلىستىيەلىكلەردىن ھەق ئېلىپ ،ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ،زھرلۇق بىلەن ئېلىپ كېتىشنى ئويلىغان ئىدى. 5بۇ كىشىلەر ناھايىتى كۈچلۈك ۋە باتۇر ئادەملەر ئىدى .بىر ئادەم مىڭ ئادەمنى قوغلپ ،ئىككى ئادەم ئون مىڭ ئادەمنى مەغلۇپ قىلليتتى . شۇڭا ئۇلر ئۆز كۈچىگە تايىنىپ ،بىرلىكتە ئىلگىرىلىدى. 6ئۇلر گات زېمىنىغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇلر گات پادىچىلىرىنىڭ گات خەلقىنىڭ ماللىرىنى بېقىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 7ئۇلر پادىچىلرغا« :بۈگۈن نان يېمىدۇق ،ئاچ قالدۇق ،بىزگە بىر ئاز قوي بېرىپ يەڭلر ،پۇل تۆلەڭلر »دېدى. 8پادىچىلر« :بۇلر بىزنىڭ قويلىرىمىزمۇ ياكى كال-قويلىرىمىزمۇ ،سىلەرگە ھەقلىق بېرەلەمدۇ؟ »دەپ سورىدى .شۇڭا ئەفرايىم ئەۋلدلىرى ئۇلرنى زھرلۇق بىلەن ئېلىش ئۈچۈن يېقىنلشتى. 9گاتنىڭ پادىچىلىرى ئۇلرنىڭ ئۈستىدىن ۋارقىراپ ،ئۇلرنىڭ ۋاقىراش ئاۋازى يىراقتىن ئاڭلندى .شۇڭا گاتنىڭ بارلىق پادىچىلىرى ئۇلرنىڭ يېنىغا باردى. 10گات خەلقى ئەفرايىم قەبىلىسىنىڭ رەزىل قىلمىشلىرىنى كۆرڭپ ،قايتىپ كېلىپ ،گات خەلقىنىڭ ھەممىسىنى يىغدى ۋە ھەر بىرى ئۆزىنىڭ ساۋۇتىنى كىيىپ ،ئەفرايىم قەبىلىسىگە قارشى ئۇرۇشقا چىقتى. 11ئۇلر گات ۋادىسىدا ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلدى .جەڭ قاتتىق بولدى .شۇ كۈنى ئۇلر بىر-بىرىدىن نۇرغۇن ئادەمنى ئۆلتۈردى. 12ئىككىنچى كۈنى گات خەلقى فىلىستىيەلىكلەرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىگە ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلرغا ياردەم قىلىشنى ئېيتتى: 13بىزگە ياردەم قىلىڭلر ،مىسىردىن مال-چارۋىلىرىمىزنى تارتىۋېلىپ ،بىزگە قارشى سەۋەبسىز ئۇرۇش قىلىشقا كەلگەن ئەفرايىم ئەۋلدلىرىنى مەغلۇپ قىلىشىمىز ئۈچۈن بىزگە ياردەم قىلىڭلر. 124
ياشېر
14ئەفرايىم قەبىلىسىدىكىلەرنىڭ جانلىرى ئاچلىق ۋە ئۇسسۇزلۇقتىن ھالسىزلندى ،چۈنكى ئۇلر ئۈچ كۈندىن بېرى نان يېمىگەنىدى . فىلىستىيەلىكلەرنىڭ شەھەرلىرىدىن قىرىق مىڭ ئادەم گات ئاھالىسىگە ياردەمگە چىقتى. 15بۇ كىشىلەر ئەفرايىم قەبىلىسى بىلەن ئۇرۇش قىلىۋاتقاندا ،پەرۋەردىگار ئەفرايىم قەبىلىسىنى فىلىستىيەلىكلەرنىڭ قولىغا چۈشۈرڭپ بەردى. 16ئۇلر مىسىردىن قېچىپ چىققان ئەفرايىم قەبىلىسىنىڭ ھەممىسىنى ئۆلتۈرڭۋەتتى .جەڭدىن قېچىپ كەتكەن ئون ئادەمدىن باشقا ھېچكىم قالمىدى. 17بۇ باليىئاپەت پەرۋەردىگاردىن ئەفرايىم قەبىلىسىگە كەلگەنىدى .چۈنكى ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ مىسىردىن چىقىپ ،ئىسرائىل خەلقىگە بەلگىلىگەن ۋاقىت كەلمىگەنىدى. 18فىلىستىيەلىكلەردىن يەنە نۇرغۇن كىشىلەر ،تەخمىنەن يىگىرمە مىڭ ئادەم ئۆلتۈرڭلدى .ئۇلرنىڭ قېرىنداشلىرى ئۇلرنى ئېلىپ كېتىپ ،ئۆز شەھەرلىرىگە دەپنە قىلدى. 19ئەفرايىم قەبىلىسىدىن ئۆلتۈرڭلگەنلەر گات ۋادىسىدا نۇرغۇن كۈنلەر ۋە يىللر بويى تاشلىۋېتىلدى ،ئۇلر دەپنە قىلىنمىدى ،ۋادى ئىنسان سۆڭەكلىرى بىلەن تولۇپ كەتتى. 20جەڭدىن قېچىپ قۇتۇلغانلر مىسىرغا كېلىپ ،ئۆز بېشىغا كەلگەن بارلىق ئىشلرنى ئىسرائىل خەلقىگە سۆزلەپ بەردى. 21ئۇلرنىڭ ئاتىسى ئەفرايىم ئۇلر ئۈچۈن نۇرغۇن كۈنلەر قايغۇردى ،بۇرادەرلىرى ئۇنىڭغا تەسەللى بەرگىلى كەلدى. 22ئۇ ئايالى بىلەن بىللە بولغاندا ،ئۇ بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ ئايالىنىڭ ئىسمىنى بېرىيا قويدى ،چۈنكى ئۇ ئايالىنىڭ ئۆيىدە بەختسىز ئىدى. 76باب1ئامرامنىڭ ئوغلى مۇسا شۇ چاغلردا كۇش زېمىنىدا پادىشاھ ئىدى .ئۇ پادىشاھلىقىدا گۈلنگەنىدى .ئۇ كۇش ئەۋلدلىرىنى ئادىللىق ، ھەققانىيەت ۋە پاكلىق بىلەن باشقۇرغان. 2كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى مۇسا پادىشاھلىق قىلغان كۈنلەردە ئۇنى ياخشى كۆرەتتى ،كۇش زېمىنىدىكى بارلىق ئاھالىلەر ئۇنىڭدىن قاتتىق قورقاتتى. 3مۇسانىڭ كۇش پادىشاھلىقىنىڭ قىرىقىنچى يىلىدا ،مۇسا پادىشاھلىق تەختىدە ئولتۇرغان ،خانىش ئادھنىيا ئۇنىڭ ئالدىدا تۇرغان ،بارلىق ئاقسۆڭەكلەر ئۇنىڭ ئەتراپىدا ئولتۇرغان ئىدى. 4پادىشاھ ئادھنىيا پادىشاھ ۋە ئەمەلدارلر ئالدىدا« :سىلەر ،كۇشنىڭ ئەۋلدلىرى ،بۇنچە ئۇزۇن ۋاقىتتىن بۇيان نېمە ئىش قىلدىڭلر؟ »دېدى. 5سىلەر بۇ ئادەمنىڭ كۇشتا پادىشاھلىق قىلغانلىقىغا قىرىق يىل بولغانلىقىنى ،ماڭا يېقىنلشمىغانلىقىنى ۋە كۇش ئەۋلدلىرىنىڭ ئىلھلىرىغا ئىبادەت قىلمىغانلىقىنى بىلىسىلەر. 6شۇڭا ،ئەي كۇش ئەۋلدلىرى ،ئەمدى قۇلق سېلىڭلر ،بۇ ئادەم بىزنىڭ تەنىمىزدىن ئەمەس ،شۇڭا ئەمدى سىلەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلمىسۇن. 7مانا ،ئوغلۇم مېناكرۇس چوڭ بولدى ،ئۇ ساڭا ھۆكۈمرانلىق قىلسۇن ،چۈنكى مىسىر پادىشاھىنىڭ قۇلىغا خىزمەت قىلىشتىن كۆرە ، خوجايىنىڭنىڭ ئوغلىغا خىزمەت قىلغان ياخشىراق. 8كۇش خەلقى ۋە ئۇلرنىڭ ئاقسۆڭەكلىرى خانىش ئادھنىيانىڭ قۇلقلىرىغا ئېيتقان سۆزلىرىنى ئاڭلىدى. 9پۈتۈن خەلق كەچكىچە تەييارلىق قىلدى ،ئەتىگەندە ئۇلر ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،كىكىئانۇسنىڭ ئوغلى مېناكرۇسنى ئۆزلىرىگە پادىشاھ قىلىپ تەيىنلىدى. 10كۇشنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى مۇساغا قول كۆتۈرڭشتىن قورقتى ،چۈنكى پەرۋەردىگار مۇسا بىلەن بىللە ئىدى .كۇشنىڭ ئەۋلدلىرى مۇساغا بەرگەن قەسىمىنى ئېسىدە تۇتۇپ ،ئۇنىڭغا ھېچقانداق زىيان يەتكۈزمىدى. 11لېكىن كۇشنىڭ ئەۋلدلىرى مۇساغا نۇرغۇن سوۋغاتلرنى بەردى ۋە ئۇلرنى ھۆرمەت بىلەن مۇساغا ئەۋەتتى. 12شۇڭا مۇسا كۇش زېمىنىدىن چىقىپ ،ئۆيىگە قايتىپ ،كۇشنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى توختاتتى .مۇسا كۇش زېمىنىدىن چىقىپ كەتكەندە ئاتمىش ئالتە ياشتا ئىدى ،چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگاردىن كەلگەن ئىدى ،چۈنكى ئۇ ئىسرائىلنى ھام ئەۋلدلىرىنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلدۇرۇش ئۈچۈن قەدىمكى زاماندا بەلگىلىگەن ۋاقىت كەلگەنىدى. 13مۇسا فىرئەۋننىڭ سەۋەبىدىن مىسىرغا قايتىشتىن قورقۇپ ،مىديانغا باردى .ئۇ مىدياندىكى بىر سۇ قۇدۇقىنىڭ يېنىغا بېرىپ ئولتۇردى. 14مىديانلىق رېئۇئېلنىڭ يەتتە قىزى ئاتىسىنىڭ قويلىرىنى باققىلى چىقتى. 15ئۇلر ئاتىسىنىڭ قويلىرىنى سۇغىرىش ئۈچۈن قۇدۇققا كېلىپ ،سۇ تارتتى. 16شۇڭا مىدياننىڭ پادىچىلىرى كېلىپ ،ئۇلرنى قوغلپ كەتتى .مۇسا ئورنىدىن تۇرۇپ ،ئۇلرغا ياردەم قىلىپ ،پادىلرنى سۇغىرىپ بەردى. 17ئۇلر ئۆيىگە قايتىپ كېلىپ ،ئاتىسى رېئۇئېلغا مۇسانىڭ ئۇلر ئۈچۈن قىلغانلىرىنى سۆزلەپ بەردى. 18ئۇلر« :بىر مىسىرلىق بىزنى پادىچىلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى ،ئۇ بىزگە سۇ تارتىپ ،قويلرنى سۇغىرىپ بەردى »،دېدى. 19رېئۇل قىزلىرىدىن« :ئۇ قەيەردە؟ نېمىشقا ئۇ ئادەمنى تاشلپ كەتتىڭلر؟ »دەپ سورىدى. 20رېئۇل ئۇنى چاقىرتىپ ئۆيىگە ئېلىپ كەلدى ،ئۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە نان يېدى. 21مۇسا رېئۇئېلغا ئۇنىڭ مىسىردىن قېچىپ كەتكەنلىكىنى ،كۇشقا قىرىق يىل ھۆكۈمرانلىق قىلغانلىقىنى ،كېيىن ئۇلرنىڭ ئۇنىڭدىن ھاكىمىيەتنى تارتىۋېلىپ ،ئۇنى تىنچلىق بىلەن ھۆرمەت ۋە سوۋغاتلر بىلەن يولغا سالغانلىقىنى ئېيتتى. 22رېئۇل مۇسانىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،ئىچىدە« :مەن بۇ ئادەمنى زىندانغا تاشلپ ،كۇشنىڭ بالىلىرىنى يارىشىمەن ،چۈنكى ئۇ ئۇلردىن قېچىپ كەتكەنىدى »دېدى. 125
ياشېر
23ئۇلر مۇسانى تۇتۇپ زىندانغا تاشلىدى .مۇسا ئون يىل قاماقتا ياتتى .مۇسا زىنداندا ياتقان مەزگىلدە ،رېئۇئېلنىڭ قىزى زىپپورا ئۇنىڭغا ئىچ ئاغرىتىپ ،ئۇنى ھەر ۋاقىت نان ۋە سۇ بىلەن قوللپ تۇردى. 24شۇ چاغلردا ،بارلىق ئىسرائىللر مىسىر زېمىنىدا مىسىرلىقلرغا ھەر خىل ئېغىر ئەمگەكلەرنى قىلىپ تۇراتتى .مىسىرنىڭ قولى ئىسرائىللرغا قاتتىق زەربە بېرىشتە داۋاملشتى. 25شۇ چاغدا پەرۋەردىگار مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننى جازالىدى ،فىرئەۋن ئۇنىڭ پۇتىدىن بېشىنىڭ ئۇچىغىچە ماخاۋ كېسىلىگە گىرىپتار بولدى .ئىسرائىللرنىڭ رەھىمسىزلىكى سەۋەبىدىن ،پەرۋەردىگار مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنغا بۇ ۋابانى چۈشۈردى. 26چۈنكى پەرۋەردىگار ئۆز خەلقى بولغان ئىسرائىللرنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىدى ،ئۇلرنىڭ جاپالىق ئەمگىكى سەۋەبىدىن ئۇلرغا بولغان نىداسى ئۇنىڭغا يەتتى. 27شۇنداقتىمۇ ،فىرئەۋننىڭ غەزىپى ئۇلرغا تەگمىدى .فىرئەۋننىڭ قولى يەنىل ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا سوزۇلدى .فىرئەۋن پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا بوينىنى قاتتىقلشتۇرۇپ ،ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا بولغان بويۇنتۇرۇقىنى تېخىمۇ ئېغىرلشتۇرۇپ ،ھەر خىل ئېغىر ئىشلر بىلەن ئۇلرنىڭ تۇرمۇشىنى ئاچچىقلندۇردى. 28پەرۋەردىگار مىسىر پادىشاھى فىرئەۋنغا ۋابا كېسىلىنى يەتكۈزگەندىن كېيىن ،دانىشمەنلىرى ۋە سېھىرگەرلىرىدىن ئۇنى داۋالشنى تەلەپ قىلدى. 29ئۇنىڭ دانىشمەنلىرى ۋە سېھىرگەرلىرى ئۇنىڭغا« :ئەگەر يارىلرغا كىچىك بالىلرنىڭ قېنىنى سۈرتسە ،ئۇ ساقىيىپ كېتىدۇ »دېدى. 30فىرئەۋن ئۇلرنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنى ئىسرائىلنىڭ گوشەن شەھىرىگە ،بالىلىرىنى ئېلىپ كېتىشكە ئەۋەتتى. 31پادىشاھنىڭ خىزمەتچىلىرى بېرىپ ،ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ بوۋاقلىرىنى ئانالىرىنىڭ قۇچىقىدىن زھرلۇق بىلەن ئېلىپ ،كۈندە بىر بالىنى پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .دھختۇرلر ئۇلرنى ئۆلتۈرڭپ ،ۋاباغا داغلىدى .ئۇلر ھەر كۈنى شۇنداق قىلدى. 32فىرئەۋن ئۆلتۈرگەن بالىلرنىڭ سانى ئۈچ يۈز يەتمىش بەش ئىدى. 33لېكىن پەرۋەردىگار مىسىر پادىشاھىنىڭ دھختۇرلىرىغا قۇلق سالمىدى ،شۇڭا ۋابا بارغانسېرى كۈچىيىپ كەتتى. 34پىرئەۋن ئون يىل بۇ ۋابا بىلەن ئازابلندى ،ئەمما ئۇنىڭ قەلبى ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا تېخىمۇ قاتتىقلشتى. 35ئون يىلدىن كېيىن ،پەرۋەردىگار فىرئەۋنغا ئاپەتلەرنى داۋاملىق ئېلىپ كەلدى. 36پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئاشقازىنىغا ئېغىر ئۆسمە ۋە ئاغرىق ئېلىپ كەلدى ،بۇ ۋابا ئېغىر چىقانغا ئايلندى. 37شۇ چاغدا ،پىرئەۋننىڭ ئىككى خىزمەتچىسى ئىسرائىل ئەۋلدلىرى ياشايدىغان گوشەن زېمىنىدىن كېلىپ ،پىرئەۋننىڭ ئۆيىگە باردى ۋە ئۇنىڭغا« :بىز ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ خىزمىتىدە بوشىشىپ ،ئىشلىرىدا بىپەرۋالىق قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۇق »دېدى. 38فىرئەۋن ئۆزىنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغاندا ،ئىسرائىلىيە ئەۋلدلىرىغا قاتتىق غەزەپلەندى ،چۈنكى ئۇ ئۆزىنىڭ بەدىنىدىكى ئاغرىقتىن قاتتىق قايغۇردى. 39ئۇ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :ئىسرائىللر مېنىڭ كېسەل ئىكەنلىكىمنى بىلىپ ،بىزنى مەسخىرە قىلىۋاتىدۇ .شۇڭا مېنىڭ ھارۋىمنى ماڭا مىندڭرڭڭلر .مەن گوشەنگە بېرىپ ،ئىسرائىل خەلقىنىڭ مېنى مەسخىرە قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرىمەن .شۇڭا ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرى ئۇنىڭغا ھارۋىنى مىندڭردى. 40ئۇلر ئۇنى ئېلىپ ئاتقا مىندڭردى ،چۈنكى ئۇ ئۆزى مىنەلمەيتتى. 41ئۇ ئۆزى بىلەن ئون ئاتلىق ئەسكەر ۋە ئون پىيادە ئەسكەر ئېلىپ ،گوشەندىكى ئىسرائىللرنىڭ يېنىغا باردى. 42ئۇلر مىسىر چېگرىسىغا كەلگەندە ،پادىشاھنىڭ ئاتى ئۈزڭمزارلىقنىڭ ئىككى تەرىپى قورشالغان ،ئېگىز ،قۇرۇق يېرىدىكى تار بىر يەرگە كىردى .يەر يەنە بىر تەرەپتىكى تۈزلەڭلىك ئىدى. 43ئاتلر ئۇ يەردە تېز يۈگۈرڭپ ،بىر-بىرىنى قىستىدى ،قالغان ئاتلر پادىشاھنىڭ ئاتىنى قىستىدى. 44پادىشاھ پادىشاھ مىنىۋاتقاندا ،ئۇنىڭ ئېتى تۈزلەڭلىككە يىقىلىپ چۈشتى .پادىشاھ يىقىلىپ چۈشكەندە ،ئارىۋا پادىشاھنىڭ يۈزىگە ئۆرڭلۈپ كەتتى .ئات پادىشاھنىڭ ئۈستىگە يىقىلىپ چۈشتى .پادىشاھنىڭ بەدىنى ئاغرىپ ،ۋارقىراپ كەتتى. 45پادىشاھنىڭ گۆشى يىرتىلىپ ،سۆڭەكلىرى سۇنۇپ ،مىنەلمەي قالدى ،چۈنكى بۇ ئىش پەرۋەردىگاردىن كەلگەنىدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئۆز خەلقى بولغان ئىسرائىللرنىڭ پەريادىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئازاب-ئوقۇبىتىنى ئاڭلىغانىدى. 46خىزمەتكارلىرى ئۇنى ئاز-ئازدىن مۈرىسىگە كۆتۈرڭپ ،مىسىرغا ئېلىپ كەلدى .ئۇنىڭ بىلەن بىللە ماڭغان ئاتلىقلرمۇ مىسىرغا قايتىپ كەلدى. 47ئۇلر ئۇنى كارىۋىتىغا ياتقۇزدى .پادىشاھ ئۇنىڭ ئۆلۈمىنىڭ يېقىنلشقانلىقىنى بىلدى .ئايالى ئاپارانىت خانىش پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ يىغلىدى .پادىشاھ ئۇنىڭ بىلەن بىللە قاتتىق يىغلىدى. 48شۇ كۈنى ئۇنىڭ بارلىق ئالىيجانابلىرى ۋە خىزمەتكارلىرى كېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئازابلىنىۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭغا قوشۇلۇپ قاتتىق يىغلىدى. 49پادىشاھنىڭ ئەمەلدارلىرى ۋە ئۇنىڭ بارلىق مەسلىھەتچىلىرى پادىشاھقا ئۆزىنىڭ ئورنىغا ئوغۇللىرىدىن كىمنى تاللىسا ،شۇ ئادەمنى پادىشاھ قىلىپ تەيىنلەشنى مەسلىھەت قىلدى. 50پادىشاھنىڭ ئايالى ئاپارانىت پادىشاھنىڭ كېنىزەكلىرىدىن تۇغۇلغان بالىلىرىدىن باشقا ئۈچ ئوغلى ۋە ئىككى قىزى بار ئىدى. 51ئۇلرنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە :تۇنجىسىنىڭ ئىسمى ئوترى ،ئىككىنچىسىنىڭ ئىسمى ئادىكام ،ئۈچىنچىسىنىڭ ئىسمى مورىئون ،يەنە بىرىنىڭ ئىسمى ئاكۇزى بولۇپ ،سىڭىللىرى چوڭىنىڭ ئىسمى باتيا ئىدى. 52پادىشاھنىڭ تۇنجى ئوغلى ئوترى ئەخمەق ،ئالدىراش ۋە گەپ قىلىشقا ئالدىرايدىغان ئادەم ئىدى. 53ئادىكام بولسا ھىيلە-مىكىرلىك ،دانا ئادەم بولۇپ ،مىسىرنىڭ بارلىق دانالىقىنى بىلەتتى .ئەمما ئۇنىڭ چىرايى چىرايلىق ئەمەس ،بەدىنى قېلىن ،بويى پاكار ئىدى .ئۇنىڭ بوي ئېگىزلىكى بىر مېتىر ئىدى. 126
ياشېر
54پادىشاھ ئوغلى ئادىكامنىڭ ئەقىللىق ۋە ھەممە ئىشتا دانا ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئۇنىڭ ۋاپاتىدىن كېيىن ئۇنىڭ ئورنىغا پادىشاھ بولۇشقا قارار قىلدى. 55ئۇ ئابىلوتنىڭ قىزى گېدۇدانى ئۆزىگە خوتۇن قىلىپ بەردى .گېدۇدا ئۇنىڭغا تۆت ئوغۇل تۇغۇپ بەردى. 56كېيىن ئۇ بېرىپ ئۈچ ئايال ئېلىپ ،سەككىز ئوغۇل ۋە ئۈچ قىز پەرزەنت كۆردى. 57پادىشاھنىڭ بەدىنى قاتتىق قاليمىقانلىشىپ كەتتى ،ئۇنىڭ تېنى ياز پەسلىدە ،قۇياشنىڭ ئىسسىقىدا ئېتىزغا تاشلنغان ئۆلۈكنىڭ گۆشىگە ئوخشاش سېسىق پۇراپ كەتتى. 58پادىشاھ ئۆزىنىڭ كېسىلىنىڭ ئېغىرلىشىپ كەتكەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئوغلى ئادىكامنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .ئۇلر ئۇنى ئۆزىنىڭ ئورنىغا پۈتۈن مەملىكەتكە پادىشاھ قىلىپ قويدى. 59ئۈچ يىلدىن كېيىن ،پادىشاھ نومۇس ،رەزىللىك ۋە يىرگىنىچ ئىچىدە ئالەمدىن ئۆتتى .خىزمەتكارلىرى ئۇنى ئېلىپ كېتىپ ،زھئان- مىزرائىمدىكى مىسىر پادىشاھلىرىنىڭ قەبرىستانلىقىغا دەپنە قىلدى. 60لېكىن ئۇلر پادىشاھلر بىلەن ئوخشاش ئۇنىڭ جەسىتىنى موميلياتسىيە قىلمىدى ،چۈنكى ئۇنىڭ تېنى چىرىپ كەتكەنىدى .پۇراقتىن ئۇنىڭغا موميلياتسىيە قىلىشقا يېقىنلىشالمىدى .شۇڭا ئۇنى دەپنە قىلىشقا ئالدىراپ كەتتى. 61بۇ يامانلىق پەرۋەردىگاردىن ئىدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇنىڭ ئىسرائىلغا قىلغان يامانلىقلىرىنىڭ جازاسىنى ئۇنىڭغا قايتۇرغان ئىدى. 62ئۇ قورقۇنچ ۋە نومۇس ئىچىدە ئۆلدى ،ئۇنىڭ ئورنىغا ئوغلى ئادىكام پادىشاھ بولدى. 77باب1ئادىكام مىسىرغا پادىشاھ بولغاندا يىگىرمە ياشتا ئىدى ،ئۇ تۆت يىل پادىشاھلىق قىلدى. 2ئىسرائىلنىڭ مىسىرغا كۆچۈپ كەلگەنلىكىنىڭ 26-يىلى ئادىكام مىسىرغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى ،ئەمما ئۇ ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى داۋاملشتۇرغاندەك ئۇزۇن داۋام قىلمىدى. 3ئۇنىڭ ئاتىسى مېلول مىسىردا توقسان تۆت يىل پادىشاھلىق قىلدى ،لېكىن ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا رەزىللىك قىلغانلىقى ئۈچۈن ئون يىل كېسەل بولۇپ قازا قىلدى. 4مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى مىسىردىكى ئادىتىگە ئاساسەن ،پادىشاھنىڭ ئىسمىنى ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئىسمىغا ئوخشاش ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتايتتى. 5فىرئەۋننىڭ بارلىق دانىشمەنلىرى ئادىكام ئاخۇزنىڭ ئىسمىنى ئاتايتتى .بۇ ئىسىم مىسىر تىلىدا قىسقارتىلىپ ئاخۇز دەپ ئاتىلىدۇ. 6ئادىكام ناھايىتى چىرايسىز ئىدى ،بويى بىر تىرەك ،ساقال-بۇرۇتى پۇتىنىڭ ئاستىغىچە يېتىپ تۇراتتى. 7فىرئەۋن مىسىرغا پادىشاھ بولۇش ئۈچۈن ئاتىسىنىڭ تەختىگە ئولتۇردى ۋە مىسىرنى ئۆزىنىڭ دانالىقى بىلەن باشقۇردى. 8ئۇ پادىشاھلىق قىلغان مەزگىلدە ،ئاتىسىدىن ۋە ئۇنىڭدىن بۇرۇنقى بارلىق پادىشاھلردىن ئېشىپ كەتتى ،ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا بولغان بويۇنتۇرۇقىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى. 9ئۇ خىزمەتچىلىرى بىلەن بىرلىكتە گوشەندىكى ئىسرائىللرنىڭ يېنىغا باردى .ئۇ ئۇلرنىڭ خىزمىتىنى كۈچەيتتى .ئۇلرغا« :ھەر كۈنى قىلىدىغان ئىشىڭلرنى تاماملڭلر ،ئاتامنىڭ زامانىدا قىلغىنىڭلرغا ئوخشاش ،بۈگۈندىن باشلپ قوللىرىڭلرنى بوشاشتۇرماڭلر »دېدى. 10ئۇ ئىسرائىل خەلقى ئىچىدىن ئۇلرغا قاراۋۇللرنى ،خىزمەتچىلىرى ئىچىدىن بولسا بۇ قاراۋۇللرنىڭ ئۈستىگە نازارەتچىلەرنى قويدى. 11ئۇ ئۇلرنىڭ ئۈستىگە ھەر كۈنى بىر ئۆلچەم خىش قۇيۇپ ،شۇ مىقداردا خىش ياسىدى .ئاندىن مىسىرغا قايتىپ كەتتى. 12شۇ چاغدا ،فىرئەۋننىڭ خىزمەت باشلىقلىرى فىرئەۋننىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ ئەمەلدارلىرىغا مۇنداق دېدى: 13فىرئەۋن مۇنداق دەيدۇ« :ھەر كۈنى ئىشىڭلرنى قىلىڭلر ،ۋەزىپىلىرىڭلرنى تاماملڭلر ،خىشلرنىڭ كۈندىلىك مىقدارىغا دىققەت قىلىڭلر ،ھېچ نەرسىنى ئازايتماڭلر». 14ئەگەر كۈندىلىك خىشلىرىڭلرنى يېتىشمىسەڭلر ،مەن ئۇلرنىڭ ئورنىغا كىچىك بالىلىرىڭلرنى قويىمەن. 15مىسىرلىق نازارەتچىلەر پادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بويىچە شۇ كۈنلەردە شۇنداق قىلدى. 16ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ كۈندىلىك خىش مىقدارىدا بىرەر كەمچىلىك بايقالسا ،فىرئەۋننىڭ خىزمەت باشلىقلىرى ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ ئاياللىرىنىڭ يېنىغا بېرىپ ،كەمچىلىك خىش سانىغا يەتمەيدىغان ئىسرائىل ئوغۇللىرىنى ئانىلىرىنىڭ قۇچىقىدىن زھرلۇق بىلەن ئېلىپ ،خىش ئورنىغا بىناغا قوياتتى. 17ئاتا-ئانىسى ئۇلرنىڭ ئۈستىدە يىغلپ ،بىنانىڭ تېمى ئىچىدە بوۋاقلىرىنىڭ يىغلىغان ئاۋازىنى ئاڭلپ يىغلۋاتاتتى. 18ئىش باشقۇرغۇچىلىرى ئىسرائىللرنى قايىل قىلىپ ،ئۇلرنىڭ بالىلىرىنى بىناغا قويۇشقا مەجبۇرلىدى .شۇنداق قىلىپ ،بىر ئادەم ئوغلىنى تامغا قويۇپ ،ئۈستىگە لي سۈرتتى .شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ،ئوغلىنىڭ كۆزلىرى يىغلپ ،بالىسىنىڭ ئۈستىگە ياش تۆكۈلدى. 19مىسىرلىق خىزمەت باشلىقلىرى ئىسرائىللىق بوۋاقلرغا نۇرغۇن كۈنلەر شۇنداق قىلدى ،ھېچكىم ئىسرائىللىق بوۋاقلرغا رەھىم قىلمىدى ياكى ئۇلرغا ئىچ ئاغرىتمىدى. 20بىنادا ئۆلتۈرڭلگەن بالىلرنىڭ سانى ئىككى يۈز يەتمىش ئىدى .بۇ بالىلرنىڭ بەزىلىرى ئاتا-بوۋىلىرى تەرىپىدىن چۈشۈپ قالغان خىشلرنىڭ ئورنىغا سېلىنغان ،يەنە بەزىلىرى بىنادىن ئۆلۈپ كەتكەن. 21ئادىكامنىڭ دەۋرىدە ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا يۈكلەنگەن ئېغىر ئەمگەكلەر ،ئاتىسىنىڭ دەۋرىدىكىگە قارىغاندا تېخىمۇ ئېغىر ئىدى. 22ئىسرائىللر ئېغىر ئىشلىرىدىن ھەر كۈنى ئاھ ئۇرۇپ تۇراتتى .چۈنكى ئۇلر ئۆز-ئۆزىگە« :مانا ،فىرئەۋن ئۆلگەندە ،ئۇنىڭ ئوغلى ئورنىدىن تۇرۇپ ،خىزمىتىمىزنى يېنىكلىتىدۇ »!دەپ ئويلىغانىدى. 23لېكىن ئۇلر كېيىنكى ئىشلرنى ئالدىنقىسىدىنمۇ كۆپ قىلدى .ئىسرائىللر بۇنىڭدىن ئاھ ئۇرۇپ ،قىلغان ئىشلىرى ئۈچۈن ئۇلرنىڭ نالە- پەريادى خۇداغا يەتتى. 127
ياشېر
24شۇ كۈنلەردە ،خۇدا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ ئاۋازىنى ۋە ئۇلرنىڭ پەريادىنى ئاڭلىدى .خۇدا ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپ بىلەن تۈزگەن ئەھدىسىنى ئۇلرغا ئەسلەپ قالدى. 25خۇدا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ شۇ كۈنلەردىكى ئېغىر ئىشلىرىنى كۆرڭپ ،ئۇلرنى قۇتقۇزۇشقا بەل باغلىدى. 26ئامرامنىڭ ئوغلى مۇسا شۇ كۈنلەردە مىديانلىق رېئۇئېلنىڭ ئۆيىدە زىنداندا ئىدى .رېئۇئېلنىڭ قىزى زىپپورا ئۇنى كۈندە يوشۇرۇنچە يېمەكلىك بىلەن تەمىنلەيتتى. 27مۇسا ئون يىل رېئۇئېلنىڭ ئۆيىدىكى زىنداندا ياتتى. 28مىسىرغا پادىشاھلىق قىلغان تۇنجى يىلى ،يەنى ئون يىل ئۆتكەندىن كېيىن ،فىرئەۋن ئاتىسىنىڭ ئورنىغا پادىشاھلىق قىلدى. 29زىپپورا ئاتىسى رېئۇئېلغا« :سەن ئون يىلدىن بېرى زىنداندا تۇتۇپ تۇرغان ئىبرانىي ئادەمنى ھېچكىم سورىمايدۇ ياكى ئىزدىمەيدۇ »دېدى. 30ئەگەر بۇ ئىش سىزگە ماس كەلسە ،بىز ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇنىڭ تىرىك ياكى ئۆلۈك ئىكەنلىكىنى كۆرڭپ باقايلى ،لېكىن قىزنىڭ دادىسى قىزنىڭ ئۇنىڭغا ياردەم قىلغانلىقىنى بىلمەيتتى. 31قىزنىڭ ئاتىسى رېئۇئېل ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ« :بىر ئادەم ئون يىل تۈرمىدە ئاچ-يامان تۇرۇپ ،تىرىك قالغانمۇ؟ »دېدى. 32زىپپورا ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ« :سەن ھەقىقەتەن ئىبرانىيلرنىڭ خۇداسىنىڭ ئۇلۇغ ۋە قورقۇنچلۇق ئىكەنلىكىنى ،ئۇلر ئۈچۈن ھەر ۋاقىت مۆجىزىلەرنى يارىتىدىغانلىقىنى ئاڭلىغانسەن »دېدى. 33ئىبراھىمنى كالدانىلرنىڭ ئۇر شەھىرىدىن ،ئىسھاقنى ئاتىسىنىڭ قىلىچىدىن ،ياقۇپنى ياببۇك ئۆتكىلىدە ئۇنىڭ بىلەن كۈرەش قىلغان پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىدىن قۇتقۇزغان ئۇ ئىدى. 34ئۇ بۇ ئادەم ئارقىلىق نۇرغۇن ئىشلرنى قىلدى ،ئۇنى مىسىردىكى دەريادىن ،فىرئەۋننىڭ قىلىچىدىن ۋە كۇشنىڭ ئەۋلدلىرىدىن قۇتقۇزدى ، شۇڭا ئۇنى ئاچارچىلىقتىن قۇتقۇزۇپ ،ھايات قالدۇراليدۇ. 35بۇ ئىش رېئۇئېلغا ياخشى كۆرڭندى .ئۇ قىزىنىڭ دېگىنى بويىچە ئىش قىلىپ ،مۇسانىڭ نېمە ئىش بولغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن زىندانغا ئادەم ئەۋەتتى. 36ئۇ مۇسانىڭ زىنداندا تۇرغانلىقىنى كۆردى ،ئۇ يەردە تۇرۇپ ،ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ خۇداغا مەدھىيە ئوقۇپ دۇئا قىلىۋاتاتتى. 37رېئۇل مۇسانى زىنداندىن ئېلىپ چىقىشنى بۇيرۇدى ،ئۇلر مۇسانىڭ ساقال-بۇرۇتىنى چۈشۈرڭۋەتتى ،مۇسا زىندان كىيىملىرىنى ئالماشتۇرۇپ نان يېدى. 38ئاندىن مۇسا ئۆينىڭ ئارقىسىدىكى رېئۇئېل باغچىسىغا كىرىپ ،ئۇ يەردە ئۆزىگە قۇدرەتلىك مۆجىزىلەرنى كۆرسەتكەن پەرۋەردىگار خۇداسىغا دۇئا قىلدى. 39ئۇ دۇئا قىلىۋاتقاندا ،ئۇنىڭغا قاراپ تۇراتتى ،باغنىڭ ئوتتۇرىسىغا تىكىلگەن بىر ياقۇت تاياق يەرگە قويۇلغان ئىدى. 40ئۇ تاياققا يېقىنلىشىپ قارىدى ،مانا ،قۇدرەتلىك پەرۋەردىگار خۇدانىڭ ئىسمى تاياققا ئويۇلۇپ يېزىلغان ئىدى. 41ئۇ ئۇنى ئوقۇپ ،قولىنى سوزۇپ ،قولىدىكى تاياقنى ئورمان دەرىخىدەك چاتقاللىقتىن ئۈزڭۋەتتى. 42بۇ تاياق بىلەن خۇدايىمىز ئاسمان-زېمىننى ،ئۇلرنىڭ بارلىق قوشۇنلىرىنى ،دېڭىزلرنى ،دەريالرنى ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق بېلىقلىرىنى ياراتقاندىن كېيىن ،ئۇنىڭ بارلىق ئىشلىرىنى ئەمەلگە ئاشۇرغان. 43خۇدا ئادەم ئاتانى ئېدەن باغىدىن قوغلپ چىقارغاندىن كېيىن ،ئۇ قولىغا تاياقنى ئېلىپ ،ئۆزى يارىتىلغان تۇپراقنى تېرىدى. 44تاياق نۇھقا چۈشۈپ ،سام ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا بېرىلدى ،تاكى ئۇ ئىبرانىي ئىبراھىمنىڭ قولىغا تەگكۈچە داۋاملشتى. 45ئىبراھىم ئوغلى ئىسھاققا بارلىق مال-مۈلكىنى بەرگەندىن كېيىن ،بۇ تاياقنىمۇ ئۇنىڭغا بەردى. 46ياقۇپ پادان-ئارامغا قېچىپ كەتكەندىن كېيىن ،ئۇنى قولىغا ئالدى .ئۇ ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلگەندە ،ئۇنى تاشلپ قويمىدى. 47ئۇ مىسىرغا بارغاندا ،ئۇ يەردىكى ئوۋنى ئېلىپ ،يۈسۈپكە ئاكىلىرىدىن بىر قىسىم ئۈستۈنلۈكنى بەردى ،چۈنكى ياقۇپ بۇ يەردىكى ئوۋنى ئاكىسى ئەساۋدىن زھرلۇق بىلەن ئالغانىدى. 48يۈسۈپ ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،مىسىرنىڭ ئاقسۆڭەكلىرى يۈسۈپنىڭ ئۆيىگە كىردى .ھاسا مىديانلىق رېئۇئېلنىڭ قولىغا تەگدى .ئۇ مىسىردىن چىققاندا ،ھاسانى قولىغا ئېلىپ ،باغچىسىغا تىكتى. 49كىنلىقلرنىڭ بارلىق باتۇر ئەسكەرلىرى زىپپورانىڭ قىزىنى قولغا چۈشۈرمەكچى بولغاندا ،ئۇنى تارتىۋالماقچى بولدى ،ئەمما مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمىدى. 50شۇڭا ،ئۇ ھاسا رېئۇئېلنىڭ باغچىسىدا تىكىلىپ تۇرۇپ ،ئۇنى ئېلىشقا ھوقۇقلۇق كىشى كېلىپ ئۇنى ئالدى. 51رېئۇئېل مۇسانىڭ قولىدىكى تاياقنى كۆرڭپ ھەيران قالدى ۋە ئۇنىڭغا قىزى زىپپورانى خوتۇنلۇققا بەردى. 78باب1ئېدھم پادىشاھى ئاكبورنىڭ ئوغلى بائال كاننان ئالەمدىن ئۆتۈپ ،ئېدھم زېمىنىدىكى ئۆز ئۆيىگە دەپنە قىلىندى. 2ئەساۋ ئۆلگەندىن كېيىن ،ئۇنىڭ ئەۋلدلىرى ئېدھم زېمىنىغا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇ يەردىن ئېدھمدىكى ھاداد ئىسىملىك بىر ئادەمنى ئېلىپ كېلىپ ، ئۇنى پادىشاھلىرى بائال-كانناننىڭ ئورنىغا پادىشاھ قىلىپ قويدى. 3ھاداد ئېدھمغا قىرىق سەككىز يىل ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 4ئۇ پادىشاھ بولغاندىن كېيىن ،موئاب ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى ئىلگىرىكىدەك ئەساۋ ئەۋلدلىرىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا بويسۇندۇرۇشنى قارار قىلدى ،ئەمما موئاب ئەۋلدلىرى بۇنى ئاڭلپ ،ئۆز قېرىنداشلىرى ئىچىدىن ئۆزلىرىگە پادىشاھ سايلشقا ئالدىراپ ، بۇنىڭغا قادىر بوللمىدى. 5كېيىن ئۇلر نۇرغۇن خەلقنى توپلپ ،ئىدھم پادىشاھى ھادادقا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئاممون ئەۋلدلىرىدىن قېرىنداشلىرىنى ياردەمگە ئەۋەتتى. 128
ياشېر
6ھاداد موئابلرنىڭ قىلغانلىرىنى ئاڭلپ ،ئۇلردىن قاتتىق قورقۇپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشتىن ئۆزىنى تارتتى. 7شۇ كۈنلەردە ،مىديان زېمىنىدىكى ئامرامنىڭ ئوغلى مۇسا مىديانلىق رېئۇئېلنىڭ قىزى زىپپورانى خوتۇنلۇققا ئالدى. 8زىپپورا ياقۇپنىڭ قىزلىرىنىڭ يولىدىن ماڭدى ،ئۇ سارە ،رىبەكا ،راھىلە ۋە لېياغا ئوخشاش ئادىل ئىدى. 9زىپپورا ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى .ئۇ« :مەن چەت ئەلدە مۇساپىر ئىدىم »،دەپ ،قېيناتىسى رېئۇئېلنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،ئۇنىڭ خەتنىسىنى قىلمىدى ،شۇڭا ئۇنىڭ ئىسمىنى گېرشوم قويدى. 10ئۇ يەنە ھامىلىدار بولۇپ ،بىر ئوغۇل تۇغدى .ئاندىن ئۇنىڭ خەتنىسىنى قىلدى ۋە ئۇنىڭغا ئېلىئېزەر دەپ ئىسىم قويدى .چۈنكى مۇسا : «ئاتا-بوۋىلىرىمنىڭ خۇداسى ماڭا ياردەم قىلىپ ،مېنى فىرئەۋننىڭ قىلىچىدىن قۇتقۇزدى »دېگەنىدى. 11مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن شۇ كۈنلەردە ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ خىزمىتىنى تېخىمۇ ئېغىرلشتۇردى ۋە ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا بولغان بويۇنتۇرۇقىنى تېخىمۇ ئېغىرلشتۇردى. 12ئۇ مىسىردا بىر بۇيرۇق چىقىرىپ« :خەلقكە خىش ياساش ئۈچۈن سامان بەرمەڭلر ،ئۇلر بېرىپ ،تاپقىنىچە سامان يىغىۋالسۇن »دېدى. 13ئۇلر خىش ياساش ئۈچۈن ھەر كۈنى بىر قېتىم خىش تۆلىسۇن ،ھېچ نەرسىنى ئازايتمىسۇن ،چۈنكى ئۇلر ئىشتىن بوش. 14ئىسرائىللر بۇنى ئاڭلپ ،قايغۇغا چۆمۈپ ،ئىچ ئاغرىتىپ پەرۋەردىگارغا پەرياد قىلدى. 15پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنىڭ پەريادىنى ئاڭلىدى ۋە مىسىرلىقلرنىڭ ئۇلرغا قانداق زۇلۇم قىلغانلىقىنى كۆردى. 16پەرۋەردىگار ئۆز خەلقىگە ۋە مىراسلىرىغا ھەسەت قىلىپ ،ئۇلرنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىدى .شۇڭا ئۇ ئۇلرنى مىسىرنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ،كەنئان زېمىنىنى ئۇلرغا مىراس قىلىپ بېرىشكە قارار قىلدى. 79باب1شۇ كۈنلەردە ،مۇسا قېيناتىسىدىن ئالغان تاياقنى قولىدا تۇتۇپ ،مىديانلىق رېئۇئېلنىڭ قويلىرىنى سىن چۆلىنىڭ ئۇ تەرىپىدە بېقىۋاتاتتى. 2بىر كۈنى بىر ئوغلق پادىدىن ئايرىلىپ قالدى .مۇسا ئۇنىڭ كەينىدىن قوغلپ ماڭدى .ئوغلق خۇدانىڭ تېغىغا ،ھورېبقا يېتىپ كەلدى. 3ئۇ خورېبقا يېتىپ كەلگەندە ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا ئۇ يەردە ،چاتقاللىقتا كۆرڭندى .ئۇ چاتقالنىڭ ئوت ئىچىدە كۆيۈۋاتقانلىقىنى كۆردى ، لېكىن ئوت چاتقالنى كۆيدڭرڭۋېتەلمىدى. 4مۇسا بۇ كۆرڭنۈشكە قاتتىق ھەيران قالدى ،چۈنكى چاتقال كۆيۈپ كەتمىدى .ئۇ بۇ قۇدرەتلىك نەرسىنى كۆرڭش ئۈچۈن يېقىنلشتى . پەرۋەردىگار مۇسانى ئوت ئىچىدىن چاقىرىپ ،ئۇنىڭغا مىسىرغا ،مىسىر پادىشاھى فىرئەۋننىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئىسرائىللرنى خىزمىتىدىن قالدۇرۇشنى بۇيرۇدى. 5پەرۋەردىگار مۇساغا« :بېرىپ مىسىرغا قايت ،چۈنكى سېنىڭ جېنىڭنى ئالماقچى بولغانلرنىڭ ھەممىسى ئۆلۈپ كەتتى ،سەن فىرئەۋنغا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى ئۆز زېمىنىدىن قوغلپ چىقىرىشنى ئېيتقىن »دېدى. 6پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا مىسىردا پادىشاھنىڭ ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەرنىڭ كۆز ئالدىدا مۆجىزە ۋە مۆجىزىلەرنى كۆرسىتىشنى كۆرسەتتى . شۇنداق قىلىپ ئۇلر ئۇنى پەرۋەردىگار ئەۋەتكەنلىكىگە ئىشىنىشى مۇمكىن ئىدى. 7مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلپ ،قېيناتىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ ،بۇ ئىشنى ئۇنىڭغا ئېيتتى .رېئۇل ئۇنىڭغا« :ئامان-ئېسەن كېتىڭلر »،دېدى. 8مۇسا مىسىرغا بېرىش ئۈچۈن ئورنىدىن تۇردى .ئۇ ئايالى ۋە ئوغۇللىرىنى ئېلىپ ،يول بويىدىكى بىر مېھمانخانىدا تۇرغاندا ،خۇدانىڭ پەرىشتىسى چۈشۈپ ،ئۇنىڭغا قارشى تۇرۇش ئۈچۈن پۇرسەت ئىزدىدى. 9ئۇ تۇنجى ئوغلىنى ئۆلتۈرڭۋەتمەكچى بولدى ،چۈنكى ئۇ ئوغلىنىڭ خەتنىسىنى قىلمىغان ۋە پەرۋەردىگارنىڭ ئىبراھىم بىلەن تۈزگەن ئەھدىسىنى بۇزغان ئىدى. 10چۈنكى مۇسا قېيناتىسىنىڭ تۇنجى ئوغلىنى خەتنە قىلماسلىق توغرىسىدىكى سۆزلىرىگە قۇلق سالغانىدى ،شۇڭا ئۇ ئۇنى خەتنە قىلمىدى. 11زىپپورا پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىنىڭ مۇساغا قارشى باھانە ئىزدەۋاتقانلىقىنى كۆرڭپ ،بۇنىڭ سەۋەبىنىڭ ئوغلى گېرشومنىڭ خەتنە قىلىنمىغانلىقىدىن ئىكەنلىكىنى بىلدى. 12زىپپورا دەرھال ئۇ يەردىكى ئۆتكۈر قىيا تاشلردىن بىرنى ئېلىپ ،ئوغلىنىڭ خەتنىسىنى قىلدى .ئاندىن ئېرى بىلەن ئوغلىنى پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسىنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى. 13شۇ كۈنى مۇسانىڭ ئاكىسى ئامرامنىڭ ئوغلى ھارۇن مىسىردا دەريا بويىدا مېڭىۋاتاتتى. 14پەرۋەردىگار ئۇ يەردە ئۇنىڭغا كۆرڭنۈپ« :ھازىر چۆلدىكى مۇسانىڭ يېنىغا بار »،دېدى .ئۇ خۇدانىڭ تېغىدا مۇسا بىلەن كۆرڭشۈپ ، ئۇنى سۆيدى. 15ھارۇن كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ ،مۇسانىڭ ئايالى زىپپورا ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىنى كۆردى ۋە مۇسادىن« :بۇلر ساڭا كىملەر؟ »دەپ سورىدى. 16مۇسا ئۇنىڭغا« :بۇلر مېنىڭ ئايالىم ۋە ئوغۇللىرىم ،خۇدا ماڭا مىدياندا بەرگەنىدى »،دېدى .بۇ ئىش ھارۇننىڭ بېشىنى ئايال ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىغا غەزەپلەندڭردى. 17ھارۇن مۇساغا« :ئايالنى ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىنى قويۇپ بېرىڭلر ،ئۇلر ئاتىسىنىڭ ئۆيىگە بارسۇن »دېدى .مۇسا ھارۇننىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،شۇنداق قىلدى. 18زىپپورا بالىلىرى بىلەن بىللە قايتىپ كەلدى .ئۇلر رېئۇئېلنىڭ ئۆيىگە بېرىپ ،پەرۋەردىگار ئۆز خەلقىنى زىيارەت قىلىپ ،ئۇلرنى مىسىردىن قوغلپ چىقارغۇچە شۇ يەردە تۇردى. 19مۇسا بىلەن ھارۇن مىسىرغا ،ئىسرائىل خەلقىنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى ئېيتتى .خەلق خۇشال بولۇپ ،ئىنتايىن خۇشال بولدى. 20مۇسا بىلەن ھارۇن ئەتىسى ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،پادىشاھنىڭ ئۆيىگە باردى ۋە قوللىرىغا خۇدانىڭ تايىقىنى ئالدى. 129
ياشېر
21ئۇلر پادىشاھ دەرۋازىسىغا كەلگەندە ،ئىككى ياش ئارسلن تۆمۈر ئەسۋابلر بىلەن قامىلىپ قالغانىدى .پادىشاھ بۇيرۇغانلردىن باشقا ھېچكىم چىقمايتتى ۋە كىرمەيتتى .سېھىرگەرلەر كېلىپ ،ئارسلنلرنى سېھىر بىلەن قوغلپ چىقىرىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 22مۇسا تېزلىكتە تاياقنى شىرلرنىڭ ئۈستىگە كۆتۈرڭپ ،ئۇلرنى قويۇۋەتتى .مۇسا بىلەن ھارۇن پادىشاھنىڭ ئۆيىگە كىردى. 23شىرلرمۇ خۇشاللىق بىلەن ئۇلر بىلەن بىللە كەلدى ،ئۇلر ئۇلرنىڭ كەينىدىن ئەگىشىپ ،ئىتنىڭ خوجايىنى دالدىن قايتىپ كەلگەندە خۇشال بولغانلىقىغا ئوخشاش خۇشال بولدى. 24فىرئەۋن بۇ ئىشنى كۆرڭپ ھەيران قالدى ،بۇ خەۋەردىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ قىياپىتى خۇدانىڭ ئوغۇللىرىنىڭ قىياپىتىگە ئوخشايتتى. 25فىرئەۋن مۇسادىن« :نېمە تەلەپ قىلىۋاتىسىز؟ »دەپ سورىدى .ئۇلر مۇساغا« :ئىبرانىيلرنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى بىزنى ساڭا : «مېنىڭ خەلقىمنى ماڭا ئىبادەت قىلسۇن ،ئۇلر ماڭا ئىبادەت قىلسۇن »دېيىش ئۈچۈن ئەۋەتتى »،دېدى. 26فىرئەۋن ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلپ ،قاتتىق قورقۇپ كەتتى .ئۇ ئۇلرغا« :بۈگۈن بېرىڭلر ،ئەتە يېنىمغا قايتىپ كېلىڭلر »دېدى . ئۇلر پادىشاھنىڭ دېگىنى بويىچە قىلدى. 27ئۇلر كەتكەندىن كېيىن ،فىرئەۋن سېھىرگەر بىلئامنى ،ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ياننېس بىلەن جامبرېسنى ،پادىشاھنىڭ بارلىق سېھىرگەرلىرى ، سېھىرگەرلىرى ۋە مەسلىھەتچىلىرىنى چاقىرتىپ كەلدى .ئۇلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ ئولتۇردى. 28پادىشاھ مۇسا بىلەن ئاكىسى ھارۇننىڭ ئۆزىگە ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئۇلرغا سۆزلەپ بەردى .سېھىرگەرلەر پادىشاھقا« :دەرۋازىغا باغلىنىپ قالغان شىرلر سەۋەبىدىن بۇ ئادەملەر قانداق قىلىپ سېنىڭ يېنىڭغا كەلدى؟ »دېدى. 29پادىشاھ« :چۈنكى ئۇلر شىرلرغا قارشى تاياق كۆتۈرڭپ ،ئۇلرنى قويۇپ بەردى ۋە مېنىڭ يېنىمغا كەلدى ،شىرلرمۇ ئۇلرغا خۇددى ئىتنىڭ خوجايىنى بىلەن كۆرڭشكەندە خۇشال بولغانلىقىدەك خۇشال بولدى »دېدى. 30بېئورنىڭ ئوغلى سېھىرگەر بىلئام پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :بۇلر بىزگە ئوخشاش سېھىرگەرلەردىن باشقا ھېچكىم ئەمەس »دېدى. 31شۇڭا ئەمدى ئۇلرنى چاقىرتىپ كېلىڭلر ،بىز ئۇلرنى سىناپ باقايلى ،پادىشاھ شۇنداق قىلدى. 32ئەتىگەندە ،پادىشاھ مۇسا بىلەن ھارۇننى پادىشاھنىڭ ئالدىغا چاقىرتتى .ئۇلر خۇدانىڭ تايىقىنى ئېلىپ ،پادىشاھنىڭ ئالدىغا كېلىپ: 33ئىبرانىيلرنىڭ پەرۋەردىگار خۇداسى مۇنداق دەيدۇ« :مېنىڭ خەلقىمنى ماڭا ئىبادەت قىلىشقا ئەۋەت. 34پادىشاھ ئۇلرغا« :سىلەرنىڭ خۇدانىڭ ئەلچىلىرى ئىكەنلىكىڭلرغا ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ماڭا كېلىۋاتقانلىقىڭلرغا كىم ئىشىنىدۇ؟ » دېدى. 35شۇڭا بۇ ئىشتا بىرەر مۆجىزە ياكى مۆجىزە كۆرسىتىڭ ،شۇنداق قىلسىڭىز ،ئېيتقان سۆزلىرىڭىزگە ئىشىنىدىغانلر بولىدۇ. 36ھارۇن دەرھال قولىدىكى تاياقنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ خىزمەتچىلىرىنىڭ ئالدىغا تاشلىۋەتكەنىدى ،تاياق يىلنغا ئايلندى. 37سېھىرگەرلەر بۇنى كۆرڭپ ،ھەر بىرى ئۆز ھاسىسىنى يەرگە تاشلىدى ،ئۇلر يىلنغا ئايلندى. 38ھارۇننىڭ تاياقچىسىدىكى يىلن بېشىنى كۆتۈرڭپ ،ئاغزىنى ئېچىپ ،سېھىرگەرلەرنىڭ تاياقلىرىنى يۇتۇۋەتتى. 39سېھىرگەر بىلئام جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :بۇ ئىش قەدىمكى زامانلردىن بۇيان داۋاملىشىپ كەلگەن :يىلن ئۆز جۈپتىنى يۇتۇۋېتىدۇ ،جانلىقلر بىر-بىرىنى يەيدۇ». 40شۇڭا ئۇنى دەسلەپكى ھالىتىگە قايتۇرۇڭلر ،بىزمۇ دەسلەپكى ھالىتىمىزنى قايتۇرىمىز .ئەگەر سىزنىڭ تاياقىڭىز تاياقلىرىمىزنى يۇتۇۋەتسە ،خۇدانىڭ رھھىنىڭ سىزدە ئىكەنلىكىنى بىلىمىز .ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ،سىز پەقەت بىزگە ئوخشاش بىر سەنئەتكار. 41ھارۇن تېزدىن قولىنى سوزۇپ ،يىلننىڭ قۇيرۇقىنى تۇتۇۋالدى ،يىلن ئۇنىڭ قولىدا بىر تاياققا ئايلندى .سېھىرگەرلەرمۇ تاياقلىرى بىلەن شۇنداق قىلدى ،ھەر بىرى ئۆز يىلننىڭ قۇيرۇقىنى تۇتۇۋالدى ،شۇنداق قىلىپ ئۇلر ئىلگىرىكىدەك بىر تاياققا ئايلندى. 42ئۇلر قايتىدىن تاياققا ئايلنغاندا ،ھارۇننىڭ تاياقى ئۇلرنىڭ تاياقلىرىنى يۇتۇۋەتتى. 43پادىشاھ بۇنى كۆرڭپ ،مىسىر پادىشاھلىرىغا ئائىت خاتىرىلەر كىتابىنى ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى .ئۇلر مىسىر پادىشاھلىرىنىڭ خاتىرىلىرى كىتابىنى ئېلىپ كەلدى .بۇ كىتابتا مىسىرنىڭ بارلىق بۇتلىرى يېزىلغان ئىدى .چۈنكى ئۇلر بۇ كىتابتىن پەرۋەردىگارنىڭ ئىسمىنى تاپماقچى بولغان ،ئەمما تاپالمىغان ئىدى. 44پىرئەۋن مۇسا بىلەن ھارۇنغا« :مانا ،مەن بۇ كىتابتا سىلەرنىڭ خۇدايىڭلرنىڭ ئىسمىنىڭ يېزىلغانلىقىنى تاپالمىدىم ،ئۇنىڭ ئىسمىنىمۇ بىلمەيمەن »دېدى. 45مەسلىھەتچىلەر ۋە دانىشمەنلەر پادىشاھقا جاۋابەن _ :بىز ئىبرانىيلرنىڭ خۇداسىنىڭ دانىشمەنلەرنىڭ ئوغلى ،قەدىمكى پادىشاھلرنىڭ ئوغلى ئىكەنلىكىنى ئاڭلىدۇق. 46فىرئەۋن مۇسا بىلەن ھارۇنغا قاراپ« :سىلەر جاكارلىغان پەرۋەردىگارنى مەن تونۇمايمەن ،ئۇنىڭ خەلقىنىمۇ ئەۋەتمەيمەن »دېدى. 47ئۇلر پادىشاھقا جاۋاب بېرىپ« :پەرۋەردىگار خۇدانىڭ ئىسمى ئۇنىڭدۇر .ئۇ ئاتا-بوۋىلىرىمىزدىن تارتىپ بىزگە ئۆزىنىڭ نامىنى جاكارلىغان .بىزنى ئەۋەتىپ« :پىرئەۋننىڭ ئالدىغا بېرىپ ،ئۇنىڭغا‹ :مېنىڭ خەلقىمنى ماڭا ئىبادەت قىلسۇن ›دەڭلر »،دېدى. 48ئەمدى بىزنى ئەۋەتىڭ ،چۆلدە ئۈچ كۈن سەپەرگە چىقىپ ،ئۇنىڭغا قۇربانلىق قىلىپ بېرەيلى .مىسىرغا بارغاندىن بۇيان ،ئۇ بىزنىڭ قولىمىزدىن كۆيدڭرڭلگەن قۇربانلىق ،قۇربانلىق ياكى باشقا قۇربانلىقلرنى قوبۇل قىلمىدى .ئەگەر بىزنى ئەۋەتمىسىڭىز ،ئۇنىڭ غەزىپى سىزگە قارشى يانىدۇ ،ئۇ مىسىرنى ۋابا ياكى قىلىچ بىلەن جازاليدۇ. 49فىرئەۋن ئۇلرغا« :ماڭا ئۇنىڭ كۈچى ۋە قۇدرىتىنى ئېيتىپ بېرىڭلر »دېدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :ئۇ ئاسمان-زېمىننى ،دېڭىزلرنى ۋە ئۇلرنىڭ بارلىق بېلىقلىرىنى ياراتتى ،نۇرنى ياراتتى ،قاراڭغۇلۇقنى ياراتتى ،يەرگە يامغۇر ياغدۇرۇپ سۇغىرىدى ،ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈردى ،ئىنسانلرنى ،ھايۋانلرنى ،ئورمان ھايۋانلىرىنى ،ئاسماندىكى قۇشلرنى ۋە دېڭىز بېلىقلىرىنى ياراتتى ،ئۇلر ئۇنىڭ ئاغزى بىلەن ياشايدۇ ۋە ئۆلىدۇ »دېدى. 50شۈبھىسىزكى ،ئۇ سېنى ئاناڭنىڭ قورسىقىدا ياراتتى ،ساڭا ھاياتلىق نەپىسىنى بەردى ،سېنى چوڭ قىلىپ ،مىسىرنىڭ پادىشاھلىق تەختىگە ئولتۇرغۇزدى .ئۇ سېنىڭ نەپىسىڭنى ۋە رھھىڭنى ئېلىپ ،سېنى ئەسلىدىكى تۇپراققا قايتۇرىدۇ. 130
ياشېر
51پادىشاھ ئۇلرنىڭ سۆزلىرىدىن غەزەپلىنىپ ،ئۇلرغا« :لېكىن بارلىق مىللەتلەرنىڭ خۇدالىرى ئىچىدە بۇنى قىلليدىغان كىم بار؟ مېنىڭ دەريام مېنىڭكى ،مەن ئۇنى ئۆزڭم ئۈچۈن ياراتتىم »دېدى. 52ئۇ ئۇلرنى ئۆزىدىن قوغلپ چىقىرىپ ،ئىسرائىللرغا تۈنۈگۈنكىدىن ۋە ئىلگىرىكىدىنمۇ قاتتىقراق ۋەزىپىلەرنى قويۇشنى بۇيرۇدى. 53مۇسا بىلەن ھارۇن پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىدىن چىقىپ ،ئىسرائىللرنىڭ ئەھۋالىنىڭ ناچار ئىكەنلىكىنى كۆردى ،چۈنكى باشلىقلرنىڭ خىزمىتى ئۇلرنىڭ ئىنتايىن ئېغىر ئىدى. 54مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىپ« :نېمىشقا ئۆز خەلقىڭگە يامانلىق قىلدىڭ؟ چۈنكى مەن سېنىڭ مېنى ئەۋەتكەن سۆزلىرىڭنى فىرئەۋنغا ئېيتقىلى كەلگەندىن بۇيان ،ئۇ ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا قاتتىق رەزىللىك قىلدى ».دېدى. 55پەرۋەردىگار مۇساغا« :مانا كۆرىسەن ،فىرئەۋن قولىنى سوزۇپ ،ئېغىر ۋابالر بىلەن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى ئۆز زېمىنىدىن قوغلپ چىقىرىدۇ »دېدى. 56مۇسا بىلەن ھارۇن مىسىردىكى ئىسرائىللرنىڭ قېرىنداشلىرى بىلەن بىللە ياشىدى. 57مىسىرلىقلر ئىسرائىللرغا كەلسەك ،ئۇلرنىڭ ئېغىر ئىشلىرى ئۇلرنىڭ ھاياتىنى ئاچچىقلندۇردى. 80باب1ئىككى يىلدىن كېيىن ،پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنى مىسىردىن ئېلىپ چىقىش ئۈچۈن مۇسانى يەنە بىر قېتىم پىرئەۋننىڭ ئالدىغا ئەۋەتتى. 2مۇسا پادىشاھنىڭ ئۆيىگە باردى .پادىشاھ ئۇنىڭغا ئۆزىنى ئەۋەتكەن پەرۋەردىگارنىڭ سۆزلىرىنى ئېيتتى .لېكىن پادىشاھ پەرۋەردىگارنىڭ ئاۋازىغا قۇلق سالمىدى .خۇدا مىسىردا پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ قول ئاستىدىكىلەرگە قۇدرىتىنى كۆرسەتتى .خۇدا پادىشاھ ۋە ئۇنىڭ خەلقىنى قاتتىق ۋە ئېغىر ۋابالر بىلەن جازالىدى. 3پەرۋەردىگار ھارۇن ئارقىلىق مىسىرنىڭ بارلىق سۇلىرىنى ،دەريا-ئېقىنلىرىنى قانغا ئايلندۇردى. 4بىر مىسىرلىق سۇ ئىچكىلى كەلگەندە ،كوزىسىغا قارىسا ،سۇنىڭ ھەممىسى قانغا ئايلىنىپتۇ .ئۇ قاچىسىدىن سۇ ئىچكىلى كەلگەندە ،قاچىدىكى سۇ قانغا ئايلىنىپتۇ. 5بىر ئايال خېمىر يۇغۇرۇپ ،يېمەكلىكلىرىنى پىشۇرغاندا ،ئۇلرنىڭ قىياپىتى قانغا ئوخشاپ قالتتى. 6پەرۋەردىگار يەنە ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلرنىڭ بارلىق سۇلىرىغا پاقا چىقاردى .بارلىق پاقا مىسىرلىقلرنىڭ ئۆيلىرىگە كىردى. 7مىسىرلىقلر سۇ ئىچكەندە ،قورساقلىرى پاقا بىلەن تولۇپ ،دەريادا ئۇسسۇل ئوينىغاندەك ،قورساقلىرىدىمۇ ئۇسسۇل ئوينىدى. 8ئۇلرنىڭ ئىچىملىك ۋە تاماق ئېتىش سۈيىنىڭ ھەممىسى پاقاغا ئايلندى ،ئۇلر ياتقاندا تەرلىرى پاقا تۇغدى. 9شۇنداقتىمۇ ،پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى ئۇلردىن يانمىدى ،ئۇ مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسىگە قولىنى سوزۇپ ،ئۇلرنى ھەر خىل ئېغىر ۋابالر بىلەن جازالىدى. 10ئۇ ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلرنىڭ توپىسىنى بىتلرغا ئۇردى ،بىتلر مىسىردا يەر يۈزىدە ئىككى مېتىر ئېگىزلىكتە پەيدا بولدى. 11مىسىردىكى بارلىق كىشىلەردە ،ئىنسانلر ۋە ھايۋانلرنىڭ تېنىدە بىتلر ناھايىتى كۆپ ئىدى .پەرۋەردىگار پادىشاھ ۋە خانىشنىڭ ئۈستىگە بىتلرنى ئەۋەتتى .بىتلر مىسىرنى قاتتىق قايغۇغا سالدى. 12شۇنداقتىمۇ ،پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى يوقالمىدى ،ئۇ يەنىل مىسىرغا قولىنى سوزدى. 13پەرۋەردىگار مىسىرغا ھەر خىل ياۋايى ھايۋانلرنى ئەۋەتتى .ئۇلر كېلىپ ،پۈتۈن مىسىرنى ،ئىنسانلرنى ،ھايۋانلرنى ،دەرەخلەرنى ۋە مىسىردىكى بارلىق نەرسىلەرنى يوق قىلدى. 14پەرۋەردىگار ئوتلۇق يىلنلر ،چايانلر ،چاشقانلر ،قىرغىچلر ،پاقا ۋە باشقا چاڭ-توزان ئىچىدە يۈرىدىغان ھايۋانلرنى ئەۋەتتى. 15پاشىلر ،قېيىن قۇرتلر ،بۈرگىلەر ،قۇرت-قۇرتلر ۋە چىۋىنلر ،ھەر بىرى ئۆز تۈرى بويىچە توپلىنىدۇ. 16ھەر خىل سۈيدڭك ھايۋانلر ۋە قانىتى بار ھايۋانلر مىسىرغا كېلىپ ،مىسىرلىقلرنى قاتتىق قايغۇغا سالدى. 17مىسىرلىقلرنىڭ كۆزى ۋە قۇلىقىغا بۈرگە ۋە چىۋىنلر كىردى. 18شۇ چاغدا بىر ئارپا ئۇلرغا ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلرنى قوغلپ چىقاردى .ئۇلر ئۆيدىن ئىچكىرىدىكى ئۆيلىرىگە كىرىپ كەتتى ،قارپا ئۇلرنى قوغلپ كەتتى. 19مىسىرلىقلر ھايۋانلرنىڭ كۆپلۈكىدىن قېچىپ ،ئىشىكلىرىنى قۇلۇپلىدى .خۇدا دېڭىزدىكى سۇلنۇتقا مىسىرغا كىرىشنى بۇيرۇدى. 20ئۇنىڭ قوللىرى ئۇزۇن بولۇپ ،ئەرلەرنىڭ قولىدەك ئون مېتىر ئۇزۇنلۇقتا ئىدى. 21ئۇ ئۆگزىلەرگە چىقىپ ،ئۆگزىنىڭ تۈۋرڭكلىرى ۋە پوللىرىنى ئېچىپ ،ئۇلرنى كېسىپ ،قولىنى سوزۇپ ئۆينىڭ ئىچىگە كىرىپ ،قۇلۇپ ۋە تۈۋرڭكنى ئېچىپ ،مىسىر ئۆيلىرىنى ئاچتى. 22كېيىن ،مىسىرنىڭ ئۆيلىرىگە نۇرغۇن ھايۋانلر كىردى .نۇرغۇن ھايۋانلر مىسىرلىقلرنى ۋەيران قىلدى ،بۇ ئۇلرغا قاتتىق قايغۇ ئېلىپ كەلدى. 23شۇنداقتىمۇ ،پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى مىسىرلىقلردىن يانمىدى ،ئۇ ئۇلرغا قارشى قولىنى سوزدى. 24خۇدا ۋابا ئەۋەتتى ،ۋابا مىسىرغا تارقىلىپ ،ئات ،ئېشەك ،تۆگىلەر ،كال ،قوي پادىلىرى ۋە ئىنسانلر ئارىسىدا تارقالدى. 25مىسىرلىقلر ئەتىگەندە ماللىرىنى ئوتلققا ئېلىپ كېتىش ئۈچۈن ئورنىدىن تۇرغاندا ،بارلىق ماللىرىنىڭ ئۆلۈپ كەتكەنلىكىنى كۆردى. 26مىسىرلىقلرنىڭ ئوندىن بىر چارۋىسى قالدى ،ئىسرائىلنىڭ گوشەندىكى چارۋىلىرىدىن بىرىمۇ ئۆلمىدى. 27خۇدا مىسىرلىقلرنىڭ تېنىگە كۆيۈك ياللۇغى ئېلىپ كەلدى ،بۇ ياللۇغ ئۇلرنىڭ تېرىسىنى يېرىۋەتتى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسىنىڭ پۇتىدىن بېشىغىچە قاتتىق قىچىشىش كېسىلىگە گىرىپتار بولدى. 28ئۇلرنىڭ تېنىدە نۇرغۇن يارا بار ئىدى ،شۇڭا ئۇلرنىڭ تېنى چىرىپ ،چىرىپ كەتتى. 29شۇنداقتىمۇ ،پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى يوقالمىدى ،ئۇنىڭ قولى پۈتۈن مىسىرغا سوزۇلغانىدى. 131
ياشېر
30پەرۋەردىگار قاتتىق مۆلدڭر ياغدۇردى ،مۆلدڭر ئۇلرنىڭ ئۈزڭمزارلىقىغا سوقۇلۇپ ،مېۋىلىك دەرەخلىرىنى سۇندۇرۇۋەتتى ، مۆلدڭرلەر قۇرۇتۇپ كەتتى. 31مۆلدڭرنىڭ ئارىسىدىن ئوت چىقىپ ،مۆلدڭر بىلەن ئوت ھەممە نەرسىنى كۆيدڭرڭۋەتتى ،شۇڭا بارلىق ئۆسۈملۈكلەر قۇرۇپ كەتتى. 32سىرتتا تېپىلغان ئىنسانلر ۋە ھايۋانلر ئوت ۋە مۆلدڭرنىڭ ئوتىدىن ئۆلدى ،ياش شىرلرنىڭ ھەممىسى ھالىدىن كەتتى. 33پەرۋەردىگار مىسىرغا نۇرغۇن چېكەتكىلەرنى ،يەنى چاسېل ،سالوم ،چارگول ۋە چاگولې چېكەتكىلىرىنى ئەۋەتتى .بۇ چېكەتكىلەر مۆلدڭردىن قالغاننىڭ ھەممىسىنى يەپ كەتتى. 34مىسىرلىقلر چېكەتكىلەرگە خۇشال بولدى ،چۈنكى ئۇلر دال ھوسۇلىنى يەپ ،ئۇلرنى مول مىقداردا تۇتۇۋېلىپ ،تۇزلپ يەپ قويدى. 35پەرۋەردىگار دېڭىزنىڭ كۈچلۈك بورانىنى قوزغىدى ،ئۇ بارلىق تۇزلنغان چېكەتكىلەرنى قىزىل دېڭىزغا تاشلىۋەتتى ،مىسىر چېگرىسى ئىچىدە بىرمۇ چېكەتكە قالمىدى. 36خۇدا مىسىرغا قاراڭغۇلۇق چۈشۈردى ،پۈتۈن مىسىر ۋە پاترھس زېمىنى ئۈچ كۈن قاراڭغۇلۇققا چۆمدى .ئادەم قولىنى ئاغزىغا ئېلىپ كەلگەندە كۆرەلمەي قالدى. 37شۇ چاغدا ،پەرۋەردىگارغا قارشى ئىسيان كۆتۈرگەن ،مۇسا بىلەن ھارۇننىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىغان ۋە خۇدانىڭ ئۇلرنى ئەۋەتكەنلىكىگە ئىشەنمىگەن نۇرغۇن ئىسرائىللر ئۆلدى. 38ئۇلر« :بىز مىسىردىن چىقمايمىز ،بولمىسا چۆل-باياۋاندا ئاچلىقتىن ئۆلۈپ كېتىمىز »دېگەن ۋە مۇسانىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىغان. 39پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۈچ كۈن قاراڭغۇلۇقتا ئازابلىدى .ئىسرائىللر ئۇلرنى شۇ كۈنلەردە دەپنە قىلدى .مىسىرلىقلر ئۇلردىن خەۋەرسىز قالدى ۋە خۇشال بولمىدى. 40مىسىردا ئۈچ كۈن قاراڭغۇلۇق قاتتىق بولدى .قاراڭغۇلۇق چۈشكەندە تۇرغان ھەر قانداق ئادەم ئۆز ئورنىدا تۇراتتى ،ئولتۇرغانمۇ ئولتۇراتتى ،ياتقانمۇ شۇ ھالىتىدە تۇراتتى ،ماڭغانمۇ شۇ ئورنىدا تۇراتتى .بۇ ئىش پۈتكۈل مىسىرلىقلرنىڭ بېشىغا كەلدى ،قاراڭغۇلۇق يوقاپ كەتكۈچە داۋاملشتى. 41قاراڭغۇلۇق كۈنلىرى ئۆتۈپ كەتتى .پەرۋەردىگار مۇسا بىلەن ھارۇننى ئىسرائىل خەلقىگە ئەۋەتىپ« :بايرامىڭلرنى تەبرىكلەڭلر ۋە پاسخا بايرىمىڭلرنى ئۆتكۈزڭڭلر .مانا مەن كېچىنىڭ يېرىمىدا مىسىرلىقلرنىڭ ئارىسىغا كىرىپ ،ئۇلرنىڭ تۇنجى تۇغۇلغانلىرىنى ، ئىنساننىڭ تۇنجى تۇغۇلغانىدىن تارتىپ ھايۋاننىڭ تۇنجى تۇغۇلغانىغىچە بولغان بارلىق تۇنجى تۇغۇلغانلىرىنى ئۆلتۈرىمەن .پاسخا بايرىمىڭلرنى كۆرگەندە ،سىلەرنىڭ يېنىڭلردىن ئۆتۈپ كېتىمەن »دېدى. 42ئىسرائىللر پەرۋەردىگارنىڭ مۇسا بىلەن ھارۇنغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى شۇ كېچىسى قىلدى. 43يېرىم كېچىدە پەرۋەردىگار مىسىرنىڭ ئوتتۇرىسىغا چىقىپ ،مىسىرلىقلرنىڭ تۇنجى تۇغۇلغانلىرىنى ،ئىنسانلرنىڭ تۇنجى تۇغۇلغانىدىن تارتىپ ھايۋانلرنىڭ تۇنجى تۇغۇلغانىغىچە بولغان بارلىق تۇنجى تۇغۇلغانلىرىنى ئۆلتۈردى. 44شۇ كېچىسى پادىشاھ ،ئۇنىڭ بارلىق خىزمەتكارلىرى ۋە مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئورنىدىن تۇردى .شۇ كېچىسى پۈتۈن مىسىردا قاتتىق پەرياد كۆتۈرڭلدى ،چۈنكى ئۆلۈك بولمىغان بىر ئۆي يوق ئىدى. 45مىسىرلىقلرنىڭ تۇنجى تۇغۇلغانلىرىنىڭ ئۆيلىرىنىڭ تاملىرىغا ئويۇلغان رەسىملىرىمۇ ۋەيران بولۇپ ،يەرگە يىقىلدى. 46ھەتتا بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئۆلۈپ ،ئۆيلىرىگە كۆمۈلگەن تۇنجى بالىلىرىنىڭ سۆڭەكلىرىنىمۇ شۇ كېچىسى مىسىر ئىتلىرى يىرتىۋېتىۋېلىپ ، مىسىرلىقلرنىڭ ئالدىغا سۆرەپ ئېلىپ چىقىپ ،ئۇلرنىڭ ئالدىغا تاشلىۋەتتى. 47مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئۆزلىرىگە تۇيۇقسىز كەلگەن بۇ ئاپەتنى كۆرڭپ ،قاتتىق ۋارقىراپ كەتتى. 48شۇ كېچىسى مىسىردىكى بارلىق ئائىلىلەر ئوغلى ۋە تۇنجى قىزى ئۈچۈن يىغلىدى .شۇ كېچىسى مىسىرنىڭ شاۋقۇن-سۈرەنلىرى يىراقتىن ئاڭلندى. 49شۇ كۈنى كېچىسى پادىشاھ بىلەن بىللە مىسىر پادىشاھىنىڭ قىزى باتيا مۇسا بىلەن ھارۇننى ئۆيلىرىدە ئىزدەپ باردى .ئۇلر مۇسا بىلەن ھارۇننى ئۆيلىرىدە پۈتۈن ئىسرائىللر بىلەن بىللە يەپ-ئىچىپ ،خۇشال-خۇرام ئولتۇرغان ھالدا تاپتى. 50باتيا مۇساغا« :بۇ مەن ساڭا قىلغان ياخشىلىقىمنىڭ مۇكاپاتىمۇ؟ سەن سېنى چوڭ قىلىپ ،ئۇزۇن ئۆمۈر كۆردڭڭ ،سەن ماڭا ۋە ئاتامنىڭ ئائىلىسىگە بۇ ئاپەتنى ئېلىپ كەلدىڭمۇ؟ »دېدى. 51مۇسا ئۇنىڭغا« :پەرۋەردىگار مىسىرغا ئون ۋابا ئېلىپ كەلدىمۇ؟ ئۇلرنىڭ قايسىسىدىن ساڭا بىرەر يامانلىق كەلدى؟ ئۇلرنىڭ بىرى ساڭا تەسىر قىلدىمۇ؟ »دېدى .ئۇ« :ياق »دېدى. 52مۇسا ئۇنىڭغا« :سەن ئاناڭنىڭ تۇنجى ئوغلى بولسىمۇ ،ئۆلمەيسەن ،مىسىردا ساڭا ھېچقانداق ئاپەت يەتمەيدۇ »،دېدى. 53ئۇ« :پادىشاھنىڭ ،ئىنىمنىڭ ،ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ۋە قول ئاستىدىكىلەرنىڭ بۇنداق يامان ئەھۋالدا ئىكەنلىكىنى ،ئۇلرنىڭ تۇنجى بالىلىرىنىڭ مىسىردىكى بارلىق تۇنجى بالىلر بىلەن بىللە ھالك بولغانلىقىنى كۆرڭپ ،ماڭا نېمە پايدىسى بار؟ »دېدى. 54مۇسا ئۇنىڭغا« :شۇڭا سېنىڭ ئىنىڭ ،ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ۋە مىسىردىكى قۇللىرى پەرۋەردىگارنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ،شۇڭا بۇ ئاپەت ئۇلرغا كەلدى »دېدى. 55مىسىر پادىشاھى پىرئەۋن مۇسا ،ھارۇن ۋە ئۇلر بىلەن بىللە تۇرغان ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ بەزىلىرىنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇلرغا دۇئا قىلدى: 56ئورنىڭلردىن تۇرۇڭلر ،بۇ زېمىندىكى بارلىق ئىسرائىللرنى ،قوي-كالىلىرىنى ۋە بارلىق مال-مۈلكىنى ئېلىپ كېتىڭلر .ئۇلر ھېچ نەرسە قالدۇرمىسۇن ،پەقەت مەن ئۈچۈن پەرۋەردىگار خۇدايىڭلرغا دۇئا قىلىڭلر. 57مۇسا فىرئەۋنغا« :سەن ئاناڭنىڭ تۇنجى ئوغلى بولساڭمۇ ،قورقما ،چۈنكى سەن ئۆلمەيسەن ،چۈنكى پەرۋەردىگار ساڭا ئۆزىنىڭ ئۇلۇغ قۇدرىتى ۋە كۈچلۈك قولىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن ،سېنىڭ ياشىشىڭنى بۇيرۇدى »،دېدى. 58فىرئەۋن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى قوغلپ چىقىرىشنى بۇيرۇدى ،مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى« :بىز ھەممىمىز ھالك بولىمىز »،دەپ ئۇلرنى ئەۋەتىشكە جۈرئەت قىلدى. 132
ياشېر
59پەرۋەردىگارنىڭ ئىبراھىم بىلەن ئاتامىز ئىبراھىمنىڭ قەسەم قىلىشى بويىچە ،مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللرنى نۇرغۇن بايلىق ، قوي-كال ۋە قىممەتلىك بۇيۇملر بىلەن يولغا چىقاردى. 60ئىسرائىل خەلقى كېچىسى يولغا چىقىشنى كېچىكتۈردى .مىسىرلىقلر ئۇلرنى ئېلىپ چىقىش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلگەندە ،ئۇلرغا : «بىز ئوغرىمۇ؟ كېچىسى يولغا چىقىمىزمۇ؟ »دېدى. 61ئىسرائىللر مىسىرلىقلردىن كۈمۈش ،ئالتۇن قاچا-قۇچىلر ۋە كىيىم-كېچەكلەرنى سورىدى ،ئىسرائىللر مىسىرلىقلرنىڭ كىيىملىرىنى تارتىۋالدى. 62مۇسا تېز ئورنىدىن تۇرۇپ ،مىسىر دەرياسىغا باردى .ئۇ يەردىن يۈسۈپنىڭ تابۇتىنى ئېلىپ ،ئۆزى بىلەن بىللە ئېلىپ كەتتى. 63ئىسرائىل ئوغۇللىرىمۇ ئۆز ئاتىسىنىڭ ۋە ئۆز قەبىلىسىنىڭ تابۇتىنى ئېلىپ كەلدى. 81باب1ئىسرائىل خەلقى كىچىك بالىلر ۋە ئۇلرنىڭ ئاياللىرىدىن باشقا ،تەخمىنەن ئالتە يۈز مىڭ پىيادە ئادەم رامېسېستىن سۇككوتقىچە يولغا چىقتى. 2ئۇلر بىلەن بىللە ئارىلشما كىشىلەر ،قوي-قوتانلر ۋە نۇرغۇن مال-چارۋىلرمۇ باردى. 3ئىسرائىل خەلقى مىسىر زېمىنىدا ئىككى يۈز ئون يىل ئېغىر ئەمگەك بىلەن ياشىدى. 4ئىككى يۈز ئون يىلدىن كېيىن ،پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنى قۇدرەتلىك قولى بىلەن مىسىردىن ئېلىپ چىقتى. 5ئىسرائىللر مىسىردىن ،گوشەن ۋە رامېسېستىن يولغا چىقىپ ،بىرىنچى ئاينىڭ ئون بەشىنچى كۈنى سۇككوتتا چېدىر تىكتى. 6مىسىرلىقلر پەرۋەردىگار ئۇرغان بارلىق تۇنجى بالىلىرىنى دەپنە قىلدى ،مىسىرلىقلر ئۆلتۈرڭلگەنلىرىنى ئۈچ كۈن دەپنە قىلدى. 7ئىسرائىللر سۇككوتتىن يولغا چىقىپ ،چۆلنىڭ چېتىدىكى ئېتومدا چېدىر تىكتى. 8مىسىرلىقلر تۇنجى بالىلىرىنى دەپنە قىلغاندىن كېيىنكى ئۈچىنچى كۈنى ،نۇرغۇن كىشىلەر مىسىردىن چىقىپ ،ئىسرائىللرنى مىسىرغا قايتۇرۇش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ ئارقىسىدىن ماڭدى .چۈنكى ئۇلر ئىسرائىللرنى قۇللۇقتىن قوغلپ چىقارغانلىقىغا پۇشايمان قىلدى. 9بىر ئادەم قوشنىسىغا« :ھەقىقەتەن مۇسا بىلەن ھارۇن فىرئەۋنغا« :بىز چۆلدە ئۈچ كۈنلۈك يول يۈرڭپ ،پەرۋەردىگار خۇدايىمىزغا قۇربانلىق قىلىمىز »دېدى »دېدى. 10شۇڭا ،ئەمدى ئەتىگەندە تۇرۇپ ،ئۇلرنى قايتۇرۇپ كېلەيلى .ئەگەر ئۇلر بىز بىلەن بىللە مىسىرغا ،خوجايىنلىرىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلسە ،ئۇلرنىڭ ئىشەنچىسى بارلىقىنى بىلىمىز .ئەگەر ئۇلر قايتىپ كەلمىسە ،بىز ئۇلر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى زھر كۈچ ۋە كۈچلۈك قول بىلەن قايتۇرۇپ كېلىمىز. 11پىرئەۋننىڭ بارلىق ئالىيلىرى ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،تەخمىنەن يەتتە يۈز مىڭ ئادەم بىلەن بىللە مىسىردىن چىقىپ ،ئىسرائىللرنىڭ ئۆيىگە كەلدى. 12مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى مۇسا ،ھارۇن ۋە بارلىق ئىسرائىللرنىڭ پى-ھاخىرھتنىڭ ئالدىدا ئولتۇرۇپ ،يەپ-ئىچىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ بايرىمىنى تەبرىكلەۋاتقانلىقىنى كۆردى. 13مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللرغا« :سىلەر راستتىنل :بىز چۆلدە ئۈچ كۈن سەپەر قىلىپ ،خۇدايىمىزغا قۇربانلىق قىلىپ قايتىپ كېلىمىز ،دېدىڭلر »دېدى. 14ئەمدى بۈگۈن سەن كەتكىنىڭگە بەش كۈن بولدى ،نېمىشقا خوجايىنلىرىڭنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلمىدىڭ؟ 15مۇسا بىلەن ھارۇن ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« :چۈنكى پەرۋەردىگار خۇدايىمىز بىزگە گۇۋاھلىق بېرىپ« :سىلەر مىسىرغا قايتىپ كەتمەيسىلەر ،بىز پەرۋەردىگار خۇدايىمىز ئاتا-بوۋىلىرىمىزغا قەسەم قىلىپ بەرگەندەك ،سۈت ۋە ھەسەل ئېقىۋاتقان زېمىنغا بارىمىز » دېدى. 16مىسىرنىڭ ئاقسۆڭەكلىرى ئىسرائىللرنىڭ ئۆزلىرىگە قۇلق سېلىپ ،مىسىرغا قايتىپ كەتمىگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ئىسرائىللر بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بەل باغلىدى. 17پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنىڭ قەلبىنى مىسىرلىقلرغا قارشى مۇستەھكەملىدى ،شۇڭا ئۇلر مىسىرلىقلرنى قاتتىق مەغلۇپ قىلدى . مىسىرلىقلر قاتتىق جەڭگە ئۇچرىدى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللردىن قېچىپ كەتتى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ نۇرغۇنى ئىسرائىللرنىڭ قولىدا ئۆلتۈرڭلدى. 18پىرئەۋننىڭ ئالىيلىرى مىسىرغا بېرىپ ،پىرئەۋنگە« :ئىسرائىللر قېچىپ كەتتى ،ئەمدى مىسىرغا قايتىپ كەلمەيدۇ »دېدى .مۇسا بىلەن ھارۇن بىز بىلەن مۇشۇنداق سۆزلەشتى. 19بۇ ئىشنى ئاڭلىغان فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ بارلىق قول ئاستىدىكىلەرنىڭ قەلبى ئىسرائىللرغا قارشى بۇرۇلۇپ ،ئىسرائىللرنى ئەۋەتكەنلىكىگە پۇشايمان قىلدى .مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى فىرئەۋنغا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى قوغلپ ،ئۇلرنى يۈكلىرىنى ئۈستىگە قايتۇرۇشنى تەۋسىيە قىلدى. 20ئۇلر ئۆز قېرىنداشلىرىدىن« :بىز نېمە قىلدۇق؟ ئىسرائىللرنى قۇللۇقتىن قوغلپ چىقاردۇق؟ »دەپ سورىدى. 21پەرۋەردىگار مىسىرلىقلرنىڭ قەلبىنى ئىسرائىللرنى قوغلشقا قۇدرەتلەندڭردى ،چۈنكى پەرۋەردىگار مىسىرلىقلرنى قىزىل دېڭىزدا ۋەيران قىلىشنى خالىغان ئىدى. 22فىرئەۋن ئورنىدىن تۇرۇپ ،ھارۋىسىنى چەمبەرلەپ ،بارلىق مىسىرلىقلرنى يىغىشقا بۇيرۇدى ،كىچىك بالىلر ۋە ئاياللردىن باشقا ھېچكىم قالمىدى. 23مىسىرلىقلرنىڭ ھەممىسى پادىشاھ بىلەن بىرلىكتە ئىسرائىللرنى قوغلشقا چىقتى .مىسىر قوشۇنىنىڭ سانى ئىنتايىن چوڭ ۋە ئېغىر بولۇپ ، تەخمىنەن 100مىڭ ئادەمدىن تەركىب تاپقان ئىدى. 133
ياشېر
24بۇ لگېردىكىلەرنىڭ ھەممىسى ئىسرائىللرنى مىسىرغا قايتۇرۇپ كېلىش ئۈچۈن قوغلپ باردى ۋە قىزىل دېڭىز بويىدا لگېر قۇرۇپ ، ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى. 25ئىسرائىللر كۆزلىرىنى كۆتۈرڭپ ،مىسىرلىقلرنىڭ ئۇلرنى قوغلۋاتقانلىقىنى كۆردى .ئىسرائىللر ئۇلردىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى . شۇڭا ئۇلر پەرۋەردىگارغا يالۋۇردى. 26مىسىرلىقلر سەۋەبىدىن ،ئىسرائىللر ئۆزلىرىنى تۆت قىسىمغا بۆلدى .ئۇلر مىسىرلىقلردىن قورققانلىقتىن ،ئۆز پىكىرلىرىدە ئىككىگە بۆلۈندى .مۇسا ئۇلرنىڭ ھەر بىرى بىلەن سۆزلەشتى. 27بىرىنچى تۈركۈمدىكىلەر رۇبېن ،شىمون ۋە ئىسساخار ئوغۇللىرىدىن تەركىب تاپقان بولۇپ ،ئۇلر مىسىرلىقلردىن قاتتىق قورققانلىقتىن ، ئۆزلىرىنى دېڭىزغا تاشلشقا بەل باغلىدى. 28مۇسا ئۇلرغا« :قورقماڭلر ،تۇرۇپ تۇرۇڭلر ،پەرۋەردىگارنىڭ بۈگۈن سىلەر ئۈچۈن قانداق نىجات بېرىدىغانلىقىنى كۆرڭڭلر » دېدى. 29ئىككىنچى تۈركۈم زەبۇلۇن ،بىنيامىن ۋە نافتالى قەبىلىلىرىدىن تەركىب تاپقان بولۇپ ،ئۇلر مىسىرلىقلر بىلەن بىرلىكتە مىسىرغا قايتىشقا بەل باغلىدى. 30مۇسا ئۇلرغا« :قورقماڭلر ،چۈنكى بۈگۈن مىسىرلىقلرنى كۆرگەندەك ،ئۇلرنى مەڭگۈ كۆرەلمەيسىلەر »دېدى. 31ئۈچىنچى قىسىم يەھۇدا ۋە يۈسۈپ ئەۋلدلىرىدىن بولۇپ ،ئۇلر مىسىرلىقلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا بەل باغلىدى. 32مۇسا ئۇلرغا« :ئورۇنۇڭلردا تۇرۇڭلر ،چۈنكى پەرۋەردىگار سىلەر ئۈچۈن جەڭ قىلىدۇ ،سىلەر جىم تۇرۇڭلر »دېدى. 33تۆتىنچى تۈركۈم لېۋى ،گاد ۋە ئاشېر ئەۋلدلىرىدىن تەركىب تاپقان بولۇپ ،ئۇلر مىسىرلىقلرنى قاليمىقانلشتۇرۇش ئۈچۈن ئۇلرنىڭ ئارىسىغا كىرىشنى قارار قىلدى .مۇسا ئۇلرغا« :ئورۇنۇڭلردا تۇرۇڭلر ،قورقماڭلر ،پەقەت پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلىڭلر ،ئۇ سىلەرنى ئۇلرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزسۇن »دېدى. 34بۇنىڭدىن كېيىن ،مۇسا خەلقنىڭ ئارىسىدىن ئورنىدىن تۇرۇپ ،پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى: 35ئى پەرۋەردىگار ،پۈتۈن يەر يۈزىنىڭ خۇداسى ،مىسىردىن ئېلىپ چىققان ئۆز خەلقىڭنى قۇتقۇزغىن .مىسىرلىقلر كۈچ-قۇدرەتنىڭ ئۆزلىرىنىڭكى ئىكەنلىكىنى ماختىنىپ كەتمىسۇن. 36پەرۋەردىگار مۇساغا« :نېمىشقا ماڭا ۋارقىرايسەن؟ ئىسرائىللرغا ئېيتقىنكى ،ئۇلر ماڭسۇن .سەن ھاساڭنى دېڭىزغا سوزۇپ ،دېڭىزنى ئىككىگە بۆلگىن ،شۇنداق قىلساڭ ئىسرائىللر دېڭىزدىن ئۆتىدۇ »دېدى. 37مۇسا شۇنداق قىلىپ ،ھاسىسىنى دېڭىزغا كۆتۈرڭپ ،دېڭىزنى ئىككىگە بۆلدى. 38دېڭىز سۈيى ئون ئىككى قىسىمغا بۆلۈندى .ئىسرائىللر خۇددى تەييار يولدىن ئۆتكەندەك ،ئاياغ كىيىپ پىيادە ماڭدى. 39پەرۋەردىگار مۇسا ۋە ھارۇن ئارقىلىق مىسىردا ۋە دېڭىزدا ئىسرائىللرغا مۆجىزىلىرىنى كۆرسەتتى. 40ئىسرائىل ئوغۇللىرى دېڭىزغا كىرگەندىن كېيىن ،مىسىرلىقلر ئۇلرنىڭ كەينىدىن قوغلپ كەلدى ،دېڭىز سۈيى قايتا كۆتۈرڭلدى ، ھەممىسى سۇغا چۆكۈپ كەتتى ،پەقەت فىرئەۋنل پەرۋەردىگارغا شۈكۈر قىلىپ ،ئۇنىڭغا ئىشەندى ،شۇڭا پەرۋەردىگار ئۇنى مىسىرلىقلر بىلەن بىللە ھالك قىلمىدى. 41پەرۋەردىگار پەرىشتىگە ئۇنى مىسىرلىقلر ئارىسىدىن ئېلىپ كېتىشنى بۇيرۇدى .مىسىرلىقلر ئۇنى نىنېۋا زېمىنىغا تاشلىدى .نىنېۋا زېمىنى ئۇزۇن مۇددەت پادىشاھلىق قىلدى. 42شۇ كۈنى پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنى مىسىرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزدى .بارلىق ئىسرائىللر مىسىرلىقلرنىڭ ھالك بولغانلىقىنى كۆردى . ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ مىسىردا ۋە دېڭىزدا قىلغان ئىشلىرىدىكى كۈچلۈك قولىنى كۆردى. 43پەرۋەردىگار مىسىرلىقلرنى ئۇلرنىڭ ئالدىدا مەغلۇپ قىلغان كۈنى ،مۇسا ۋە ئىسرائىللر پەرۋەردىگارغا بۇ ناخشىنى ئېيتتى. 44پۈتۈن ئىسرائىللر بىرلىكتە ناخشا ئېيتىپ« :پەرۋەردىگارغا ناخشا ئېيتىمەن ،چۈنكى ئۇ ناھايىتى ئۇلۇغدۇر ،ئات بىلەن مىنگۈچىنى دېڭىزغا تاشلىۋەتتى .مانا بۇ خۇدانىڭ قانۇن كىتابىدا يېزىلغان». 45شۇنىڭدىن كېيىن ،ئىسرائىللر يولغا چىقىپ ،ماراھتا چېدىر تىكتى .پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا ماراھتىكى شۇ يەردە قائىدە-تۈزڭملەرنى بەردى .پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا ئۇنىڭ بارلىق يوللىرى بىلەن مېڭىشنى ۋە ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشنى بۇيرۇدى. 46ئۇلر ماراھتىن يولغا چىقىپ ،ئېلىمغا كەلدى .ئېلىمدا ئون ئىككى سۇ بۇلىقى ۋە يەتمىش خورما دەرىخى بار ئىدى .بالىلر سۇ بويىدا چېدىر تىكتى. 47ئۇلر ئېلىمدىن يولغا چىقىپ ،مىسىردىن ئايرىلغاندىن كېيىنكى ئىككىنچى ئاينىڭ ئون بەشىنچى كۈنى سىن چۆلىگە يېتىپ كەلدى. 48شۇ چاغدا پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا يېيىش ئۈچۈن ماننا بەردى ،پەرۋەردىگار ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا ئاسماندىن كۈندە يېمەكلىك ياغدۇردى. 49ئىسرائىللر چۆلدە ياشىغاندىن كېيىن ،كەنئان زېمىنىغا كېلىپ ،ئۇنى ئىگىلىۋالغۇچە ،قىرىق يىل ماننا يېدى. 50ئۇلر سىن چۆلىدىن يولغا چىقىپ ،ئالۇشتا چېدىر تىكتى. 51ئۇلر ئالۇشتىن يولغا چىقىپ ،رېفىدىمدا چېدىر تىكتى. 52ئىسرائىللر رېفىدىمدا تۇرغاندا ،زېفونىڭ ئىنىسى ئەساۋنىڭ نەۋرىسى ،ئېلىفازنىڭ ئوغلى ئامالەك ئىسرائىللرغا قارشى ئۇرۇشقا چىقتى. 53ئۇ ئۆزى بىلەن بىللە 81000سېھىرگەر ۋە سېھىرگەرنى ئېلىپ كەلدى .ئۇ رېفىدىمدا ئىسرائىللر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا تەييارلندى. 54ئۇلر ئىسرائىللرغا قارشى قاتتىق ۋە قاتتىق جەڭ قىلدى .پەرۋەردىگار ئامالەكلەرنى ۋە ئۇنىڭ خەلقىنى مۇسا ۋە ئىسرائىللرنىڭ قولىغا ، شۇنداقل مۇسانىڭ خىزمەتكارى ئەفراتالىق نۇننىڭ ئوغلى يوشۇۋانىڭ قولىغا تاپشۇردى. 55ئىسرائىللر ئامالەكلەرنى ۋە ئۇنىڭ خەلقىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى ،ئەمما ئۇرۇش ئىسرائىللرغا قاتتىق زەربە بەردى.
134
ياشېر
56پەرۋەردىگار مۇساغا« :بۇنى ئۆزڭڭ ئۈچۈن خاتىرە دەپتىرىگە يېزىپ ،خىزمەتكارىڭ نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئانىڭ قولىغا قويغىن .ئاندىن ئىسرائىللرغا« :سىلەر كەنئان زېمىنىغا كەلگىنىڭلردا ،ئاسمان ئاستىدىكى ئامالەكلەرنىڭ خاتىرىسىنى پۈتۈنلەي ئۆچۈرڭڭلر »دەپ بۇيرۇغىن ،دېدى. 57مۇسا پەيغەمبەر شۇنداق قىلىپ ،كىتابنى ئېلىپ ،ئۈستىگە مۇنداق سۆزلەرنى يازدى: 58مىسىردىن چىقىپ كېتىۋاتقاندا ،ئامالەكلەرنىڭ يولدا ساڭا نېمە قىلغانلىقىنى ئېسىڭدە تۇت. 59يولدا ساڭا يولۇقۇپ ،ئارقاڭدىن ئاجىزلپ كەتكەنلىرىڭنى ئۇرغان ،ھالىڭدىن چارچاپ كەتكەن ۋاقتىڭدا. 60شۇڭا ،پەرۋەردىگار خۇداڭلر سىلەرگە مىراس قىلىپ بەرگەن زېمىندا ئەتراپىڭلردىكى بارلىق دڭشمەنلىرىڭلرنى قۇتقۇزۇپ ،سىلەرنى خاتىرجەم قىلغاندا ،ئامالەكلەرنى ئاسمان ئاستىدىن ئۆچۈرڭۋېتىڭلر ،ھەرگىز ئۇنتۇپ قالماڭلر. 61ئەگەر پادىشاھ ئامالەكلەرگە ،ئۇنىڭ خاتىرىسىگە ياكى ئەۋلدلىرىغا رەھىم قىلسا ،مەن ئۇنىڭدىن بۇنى تەلەپ قىلىمەن ۋە ئۇنى خەلقى ئارىسىدىن يوقىتىمەن. 62مۇسا بۇلرنىڭ ھەممىسىنى كىتابقا يېزىپ ،ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا بۇ ئىشلرنىڭ ھەممىسىنى بۇيرۇدى. 82باب1ئىسرائىللر مىسىردىن چىققان ئۈچىنچى ئايدا رېفىدىمدىن يولغا چىقىپ ،سىناي چۆلىدە چېدىر تىكتى. 2شۇ چاغدا ،مۇسانىڭ قېيناتىسى ،مىديانلىق رېئۇئېل ،قىزى زىپپورا ۋە ئىككى ئوغلى بىلەن بىللە كەلدى .چۈنكى ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئىسرائىللرغا قىلغان مۆجىزىلىرىنى ،ئۇلرنى مىسىرنىڭ قولىدىن قۇتقۇزغانلىقىنى ئاڭلىغانىدى. 3رېئۇئېل مۇسانىڭ چېدىر تىكىپ تۇرغان چۆلىگە ،خۇدانىڭ تېغى بار يەرگە كەلدى. 4مۇسا قېيناتىسى بىلەن كۆرڭشۈش ئۈچۈن چوڭ شان-شەرەپ بىلەن يولغا چىقتى ،پۈتۈن ئىسرائىل خەلقى ئۇنىڭغا ھەمراھ بولدى. 5رېئۇل ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى ئىسرائىللر ئارىسىدا نۇرغۇن كۈنلەر تۇردى .شۇ كۈندىن باشلپ رېئۇل پەرۋەردىگارنى تونۇدى. 6ئىسرائىللر مىسىردىن ئايرىلغاندىن كېيىنكى ئۈچىنچى ئاينىڭ ئالتىنچى كۈنى ،پەرۋەردىگار سىناي تېغىدا ئىسرائىللرغا ئون ئەمر بەردى. 7پۈتۈن ئىسرائىللر بۇ ئەمرلەرنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلىدى ،شۇ كۈنى پۈتۈن ئىسرائىللر پەرۋەردىگاردىن تولىمۇ خۇشال بولدى. 8پەرۋەردىگارنىڭ شان-شەرىپى سىناي تېغىغا تولدى ،ئۇ مۇسانى چاقىردى ،مۇسا بۇلۇت ئىچىدە كېلىپ تاغقا چىقتى. 9مۇسا تاغدا قىرىق كېچە-كۈندڭز تۇرۇپ ،نان يېمىدى ،سۇ ئىچمىدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا ئىسرائىللرغا تەلىم بېرىش ئۈچۈن قائىدە- تۈزڭملەرنى ئۆگەتتى. 10پەرۋەردىگار ئىسرائىل خەلقىگە بۇيرۇغان ئون ئەمرنى ئىككى تاش تاختىغا يېزىپ ،مۇساغا ئىسرائىل خەلقىگە بۇيرۇغانىدى. 11پەرۋەردىگار سىناي تېغىدا مۇساغا سۆز قىلىپ بولغاندىن كېيىن ،قىرىق كېچە-كۈندڭز ئۆتكەندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار مۇساغا خۇدانىڭ قولى بىلەن يېزىلغان تاش تاختىلرنى بەردى. 12ئىسرائىللر مۇسانىڭ تاغدىن چۈشۈشنى كېچىكتۈرگەنلىكىنى كۆرڭپ ،ھارۇننىڭ ئەتراپىغا يىغىلىپ« :بۇ مۇساغا نېمە بولغانلىقىنى بىلمەيمىز »دېدى. 13ئەمدى ئورنىڭدىن تۇرۇپ ،بىزگە ئالدىمىزدا ماڭىدىغان بىر خۇدا ياساپ بەرگىن ،شۇنداق قىلساڭ ئۆلمەيسەن. 14ھارۇن خەلقتىن قاتتىق قورقۇپ ،ئۇلرغا ئالتۇن ئېلىپ كېلىشنى بۇيرۇدى ۋە خەلق ئۈچۈن قۇيۇلغان موزاي ھەيكىلىنى ياسىدى. 15مۇسا تاغدىن چۈشۈشتىن بۇرۇن ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا« :مېنىڭ مىسىردىن ئېلىپ چىققان خەلقىڭ بۇزۇقچىلىققا پېتىپ قالدى ،شۇڭا تۆۋەنگە چۈش »!دېدى. 16ئۇلر ئۆزلىرىگە قۇيۇلغان موزاينىڭ ھەيكىلىنى ياساپ ،ئۇنىڭغا سەجدە قىلدى ،ئەمدى مېنى تاشلپ قويۇڭلر ،مەن ئۇلرنى يەر يۈزىدىن يوقىتىمەن ،چۈنكى ئۇلر قەيسەر خەلق. 17مۇسا پەرۋەردىگارغا ئىلتىجا قىلىپ ،خەلق ياسىغان موزاي ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا دۇئا قىلدى .ئاندىن ئۇ تاغدىن چۈشتى .قولىدا خۇدا ئۇنىڭغا ئىسرائىللرغا بۇيرۇق قىلىش ئۈچۈن بەرگەن ئىككى تاش تاختى بار ئىدى. 18مۇسا چېدىرغا يېقىنلىشىپ ،خەلق ياسىغان موزاينى كۆرگەندە ،غەزەپلىنىپ ،تاغ ئاستىدىكى تاختىلرنى چېقىۋەتتى. 19مۇسا چېدىرغا كېلىپ ،موزاينى ئېلىپ ئوتتا كۆيدڭرڭپ ،ئۇنى ئۇششاق چاڭ-توزانغا ئايلنغۇچە ئۇۋدى .ئاندىن ئۇنى سۇغا چېچىپ ئىسرائىللرغا ئىچكۈزدى. 20موزاينى ياسىغان ئۈچ مىڭغا يېقىن ئادەم بىر-بىرىنىڭ قىلىچلىرى بىلەن ئۆلتۈرڭلدى. 21ئەتىسى مۇسا خەلققە« :مەن پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا چىقىمەن ،بەلكىم سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارغا قىلغان گۇناھلىرىڭلرنى كەچۈرڭم قىلليمەن »دېدى. 22مۇسا يەنە پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا باردى ۋە پەرۋەردىگار بىلەن قىرىق كېچە-كۈندڭز بىللە تۇردى. 23مۇسا قىرىق كۈن ئىچىدە ئىسرائىللر ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا ئىلتىجا قىلدى ،پەرۋەردىگار مۇسانىڭ دۇئاسىنى ئاڭلىدى ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭدىن ئىسرائىللر ئۈچۈن ئىلتىجا قىلدى. 24ئاندىن پەرۋەردىگار مۇساغا ئىككى تاش تاختىنى كېسىپ ،ئۇلرنى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىشنى ئېيتتى .پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئون ئەمرنى يازىدۇ. 25مۇسا شۇنداق قىلدى ،ئاندىن چۈشۈپ ،ئىككى تاختىنى كېسىپ ،سىناي تېغىغا چىقىپ پەرۋەردىگارنىڭ يېنىغا باردى .پەرۋەردىگار تاختىلرغا ئون ئەمرنى يازدى. 26مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ يېنىدا قىرىق كېچە-كۈندڭز تۇردى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا ئىسرائىللرغا ئۆگىتىش ئۈچۈن قائىدە-تۈزڭملەرنى ئۆگەتتى. 135
ياشېر
27پەرۋەردىگار ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا پەرۋەردىگارنىڭ نامىنىڭ شۇ يەردە تۇرۇشى ئۈچۈن مۇقەددەس جاي قۇرۇشنى بۇيرۇدى . پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا مۇقەددەس جاينىڭ ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق بۇيۇملرنىڭ شەكلىنى كۆرسەتتى. 28قىرىق كۈن ئۆتكەندىن كېيىن ،مۇسا تاغدىن چۈشتى ،قولىدا ئىككى تاختىنى كۆتۈرڭپ تۇراتتى. 29مۇسا ئىسرائىل خەلقىنىڭ يېنىغا كېلىپ ،ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق سۆزلىرىنى سۆزلەپ بەردى ،ئۇلرغا پەرۋەردىگار ئۆگەتكەن قانۇن ،قائىدە ۋە ھۆكۈملەرنى ئۆگەتتى. 30مۇسا ئىسرائىللرغا پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىنى يەتكۈزدى« :ئۇلرنىڭ ئارىسىدا تۇرۇش ئۈچۈن ،ئۇلر ئۈچۈن مۇقەددەس جاي ياسىلىشى كېرەك». 31خەلق پەرۋەردىگارنىڭ مۇسا ئارقىلىق ئۇلرغا ئېيتقان بارلىق ياخشىلىقلىرىدىن تولىمۇ خۇشال بولدى ۋە« :بىز پەرۋەردىگارنىڭ ساڭا ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلىمىز »دېدى. 32خەلق بىر ئادەمدەك ئورنىدىن تۇرۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ مۇقەددەس جايىغا مول قۇربانلىقلرنى قىلدى .ھەر بىرى مۇقەددەس جاينىڭ قۇرۇلۇشى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق خىزمەتلەر ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا ئاتاپ قۇربانلىقلرنى ئېلىپ كەلدى. 33ئىسرائىل خەلقى پەرۋەردىگارنىڭ مۇقەددەس جايىنى قۇرۇش ئۈچۈن ئۆزلىرىنىڭ مۈلكىدىن ئالتۇن ،كۈمۈش ،مىس ۋە مۇقەددەس جايغا ئىشلىتىشكە بولىدىغان بارلىق نەرسىلەرنى ئېلىپ كەلدى. 34ئىش بىلەن شۇغۇللىنىدىغان بارلىق دانا ئادەملەر پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە پەرۋەردىگارنىڭ مۇقەددەس جايىنى ياسىدى ،ھەر بىرى ئۆزى قىلىۋاتقان خىزمەتنى قىلدى .بارلىق دانا ئادەملەر پەرۋەردىگارنىڭ مۇساغا بۇيرۇغىنىدەك ،مۇقەددەس جاي ،ئۇنىڭ ئۆي جاھازلىرى ۋە مۇقەددەس خىزمەت ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان بارلىق بۇيۇملرنى ياسىدى. 35چېدىرنىڭ مۇقەددەس جايىنىڭ قۇرۇلۇشى بەش ئاي ئىچىدە تاماملندى .ئىسرائىللر پەرۋەردىگارنىڭ مۇساغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلدى. 36ئۇلر پەرۋەردىگار مۇساغا كۆرسەتكەندەك ،مۇقەددەس جاي ۋە ئۇنىڭ بارلىق ئۈسكۈنىلىرىنى مۇساغا ئېلىپ كەلدى. 37مۇسا بۇ ئىشنى كۆردى ،ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئىش قىلدى .شۇڭا مۇسا ئۇلرغا بەخت تىلىدى. 83باب1ئون ئىككىنچى ئاينىڭ يىگىرمە ئۈچىنچى كۈنى ،مۇسا ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى ئېلىپ ،ئۇلرغا كىيىملىرىنى كىيدڭرڭپ ،ئۇلرغا ياغ قۇيۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇغىنىدەك قىلدى .مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ شۇ كۈنى بۇيرۇغان بارلىق قۇربانلىقلرنى ئېلىپ كەلدى. 2مۇسا ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى چاقىرىپ ،ئۇلرغا« :سىلەر چېدىرنىڭ ئىشىكىدە يەتتە كۈن تۇرۇڭلر ،چۈنكى ماڭا شۇنداق بۇيرۇلدى »دېدى. 3ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرى پەرۋەردىگارنىڭ مۇسا ئارقىلىق ئۇلرغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلىپ ،چېدىرنىڭ ئىشىكىدە يەتتە كۈن تۇردى. 4ئىسرائىللر مىسىردىن ئايرىلغاندىن كېيىنكى ئىككىنچى يىلى ،بىرىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى ،سەككىزىنچى كۈنى ،مۇسا مۇقەددەس جاينى تىكلىدى .مۇسا چېدىرنىڭ بارلىق ئۈسكۈنىلىرىنى ۋە مۇقەددەس جاينىڭ بارلىق ئۈسكۈنىلىرىنى تەييارلىدى .پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا بۇيرۇغاننىڭ ھەممىسىنى قىلدى. 5مۇسا ھارۇن ۋە ئۇنىڭ ئوغۇللىرىنى چاقىردى .ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ مۇساغا بۇيرۇغانلىرى بويىچە ئۆزلىرى ۋە ئىسرائىللر ئۈچۈن كۆيدڭرمە قۇربانلىق ۋە گۇناھ قۇربانلىقىنى ئېلىپ كەلدى. 6شۇ كۈنى ھارۇننىڭ ئىككى ئوغلى ناداب بىلەن ئابىھۇ ئۆزلىرىگە بۇيرۇمىغان غەلىتە ئوتنى ئېلىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى . پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدىن ئوت چىقىپ ،ئۇلرنى كۆيدڭرڭۋەتتى .ئۇلر شۇ كۈنى پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئۆلدى. 7مۇسا مۇقەددەس جاينى قۇرۇپ بولغان كۈنى ،ئىسرائىل خەلقىنىڭ باشلىقلىرى قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ بېغىشلىنىشى ئۈچۈن پەرۋەردىگارغا قۇربانلىقلىرىنى ئېلىپ كېلىشكە باشلىدى. 8ئۇلر ھەر بىر باشلىق بىر كۈن ،ھەر كۈنى بىر باشلىق ئون ئىككى كۈن قۇربانلىقلىرىنى ئېلىپ كەلدى. 9ئۇلر ئۆز دەۋرىدە ئېلىپ كەلگەن بارلىق قۇربانلىقلرنى ئۆز ئىچىگە ئالدى :ئېغىرلىقى 130شېكەل بولغان بىر كۈمۈش نان ،ئېغىرلىقى 70 شېكەل بولغان بىر كۈمۈش قاچا .ئىككىسىنىڭ ھەممىسى ئۇنغا تولدۇرۇلغان بولۇپ ،ياغ بىلەن ئارىلشتۇرۇلغان ،ئاشلىق قۇربانلىقى ئۈچۈن ئىشلىتىلگەن ئىدى. 10خۇشبۇي بىلەن تولدۇرۇلغان ،ئېغىرلىقى ئون شېقەل بولغان بىر قوشۇق. 11كۆيدڭرمە قۇربانلىق ئۈچۈن بىر بۇقا ،بىر قوچقار ۋە بىر ياشلىق بىر ئەركەك قوزا. 12گۇناھ قۇربانلىقى ئۈچۈن بىر تېكە. 13تىنچلىق قۇربانلىقى ئۈچۈن ئىككى كال ،بەش قوچقار ،بەش تېكە ۋە بەش بىر ياشلىق ئەركەك قوزا. 14ئىسرائىلنىڭ ئون ئىككى باشلىقى ئۆز دەۋرىدە ھەر كۈنى شۇنداق قىلتتى. 15بۇنىڭدىن كېيىن ،ئاينىڭ ئون ئۈچىنچى كۈنى ،مۇسا ئىسرائىللرغا پاسخا بايرىمىنى ئۆتكۈزڭشنى بۇيرۇدى. 16ئىسرائىللر پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك ،شۇ ئاينىڭ ئون تۆتىنچى كۈنىدە ئۆز ۋاقتىدا پاسخا بايرىمىنى ئۆتكۈزدى. 17ئىككىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنىدە ،پەرۋەردىگار مۇساغا مۇنداق دېدى: 18سەن ،ئىنىڭ ھارۇن ۋە ئىسرائىلنىڭ ئون ئىككى باشلىقى بولغان يىگىرمە ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشتىكى ئىسرائىللرنىڭ بارلىق ئەرلىرىنىڭ باشلىرىنى ساناپ چىقىڭلر. 136
ياشېر
19مۇسا شۇنداق قىلدى .ھارۇن ئىسرائىلنىڭ ئون ئىككى باشلىقى بىلەن بىللە كەلدى .ئۇلر سىناي چۆلىدە ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى ساناپ چىقتى. 20ئىسرائىل خەلقىنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئائىلە-تاۋابىئاتلىرى بويىچە سانى 633550ئىدى. 21لېكىن لېۋىي ئەۋلدلىرى ئىسرائىللرنىڭ قېرىنداشلىرى قاتارىدا تىزىمغا ئېلىنمىدى. 22ئىسرائىل قەبىلىسىدىكى بىر ئايلىق ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشلىق ئەرلەرنىڭ سانى يىگىرمە ئىككى مىڭ ئىككى يۈز يەتمىش ئۈچ ئىدى. 23بىر ئايلىق ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشلىق لېۋىيلرنىڭ سانى يىگىرمە ئىككى مىڭ ئىدى. 24مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ مۇساغا بۇيرۇغانلىرى بويىچە ،رھھانىيلر ۋە لۋىيلرنى چېدىرنىڭ مۇقەددەس جايىغا خىزمەت قىلىشقا تەيىنلىدى. 25ئاينىڭ يىگىرمىنچى كۈنى ،بۇلۇت شاھادەت چېدىرىدىن ئېلىپ كېتىلدى. 26شۇ چاغدا ئىسرائىللر سىناي چۆلىدىن يولغا چىقىپ ،ئۈچ كۈن يول يۈردى .بۇلۇت پاران چۆلىگە توختىدى .پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا غەزەپلەندى ،چۈنكى ئۇلر پەرۋەردىگاردىن يېمەكلىك سوراپ ،ئۇلرنى يىگۈزگەنىدى. 27پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلپ ،ئۇلرغا بىر ئاي يېگەن گۆش بەردى. 28بۇنىڭدىن كېيىن پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى ئۇلرغا قارشى قوزغىلىپ ،ئۇلرنى قاتتىق قىرغىن قىلدى .ئۇلر شۇ يەردە دەپنە قىلىندى. 29ئىسرائىللر ئۇ يەرگە كېبرھت ھاتتاۋا دەپ ئىسىم قويدى ،چۈنكى ئۇلر گۆشكە ئامراق كىشىلەرنى ئۇ يەرگە دەپنە قىلغانىدى. 30ئۇلر كېبرھت ھاتتائاۋادىن ئايرىلىپ ،پاران چۆلىدىكى خازېرھتتا چېدىر تىكتى. 31ئىسرائىل خەلقى ھازېرھتتا تۇرغاندا ،مۇسانىڭ سەۋەبىدىن پەرۋەردىگار مەريەمگە غەزەپلەندى ،مەريەمنىڭ يۈزى قاردەك ئاق بولۇپ ، ماخاۋ كېسىلىگە گىرىپتار بولدى. 32ئۇ ماخاۋ كېسىلىدىن كېيىن قايتا ئېلىپ چىقىلغۇچە يەتتە كۈن لگېرنىڭ سىرتىدا قامىلىپ قالدى. 33شۇنىڭدىن كېيىن ئىسرائىللر ھازېرھتتىن ئايرىلىپ ،پاران چۆلىنىڭ چېتىگە چېدىر تىكتى. 34شۇ چاغدا ،پەرۋەردىگار مۇساغا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىدىن 12ئادەمنى ،ھەر بىر قەبىلىگە بىردىن ئادەم ئەۋەتىپ ،كەنئان زېمىنىنى ئايلىنىپ چىقىشقا ئەۋەتىشنى بۇيرۇدى. 35مۇسا ئون ئىككى ئادەمنى ئەۋەتتى .ئۇلر كەنئان زېمىنىغا كېلىپ ،سىن چۆلىدىن باشلپ رېخوبقىچە ،يەنى خاموتقا بارىدىغان يولنىڭ ھەممە يېرىنى تەكشۈردى. 36قىرىق كۈندىن كېيىن ،ئۇلر مۇسا بىلەن ھارۇننىڭ يېنىغا كېلىپ ،كۆڭلىدىكىدەك بىر خەۋەرنى يەتكۈزدى .ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى ئون ئادەم ئىسرائىللرغا ئۆزلىرى تەكشۈرگەن زېمىن توغرىسىدا يامان خەۋەر ئېلىپ« :بۇ زېمىنغا ،يەنى ئۆز ئاھالىسىنى كۆيدڭرڭۋېتىدىغان زېمىنغا بارغاندىن كۆرە ،مىسىرغا قايتىپ كەتكەنىمىز ياخشى »دېدى. 37لېكىن زېمىننى تەكشۈرگەنلەردىن نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئا ۋە يەفۇنەنىڭ ئوغلى كالېب« :بۇ زېمىن ناھايىتى ياخشى ئىكەن »،دېدى. 38ئەگەر پەرۋەردىگار بىزگە رازى بولسا ،بىزنى بۇ زېمىنغا ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنى بىزگە بېرىدۇ ،چۈنكى بۇ يەر سۈت ۋە ھەسەل ئېقىۋاتقان زېمىن. 39لېكىن ئىسرائىللر ئۇلرنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالمىدى ،ئۇلر بۇ زېمىن توغرىسىدا يامان خەۋەر تارقاتقان ئون ئادەمنىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سالدى. 40پەرۋەردىگار ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ شىددەتلىرىنى ئاڭلپ ،غەزەپلەندى ۋە قەسەم قىلىپ مۇنداق دېدى: 41بۇ رەزىل ئەۋلدتىن يىفۇنەنىڭ ئوغلى كالېب بىلەن نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئادىن باشقا ،يىگىرمە ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشتىكىلەرنىڭ ھېچقايسىسى بۇ زېمىننى كۆرەلمەيدۇ. 42لېكىن بۇ رەزىل ئەۋلد چوقۇم بۇ چۆلدە يوقىلىدۇ ،ئۇلرنىڭ بالىلىرى بۇ زېمىنغا كېلىپ ،ئۇنى ئىگىلەيدۇ .شۇڭا پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى ئىسرائىللرغا قارشى قوزغالدى .ئۇلر پەرۋەردىگارغا ئەگەشمىگەنلىكى ئۈچۈن ،پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپىنى قوزغىدى. 43خەلق پاران چۆلىدە ئۇزۇن مەزگىل تۇرۇپ ،كېيىن قىزىل دېڭىز يولى ئارقىلىق چۆلگە قاراپ ماڭدى. 84باب1شۇ چاغدا ،لېۋىنىڭ نەۋرىسى ،كېھاتنىڭ نەۋرىسى ،يەتسەرنىڭ ئوغلى كوراھ ئىسرائىل خەلقىدىن نۇرغۇن كىشىلەرنى ئېلىپ چىقىپ ،مۇسا ، ھارۇن ۋە پۈتۈن جامائەت بىلەن جېدەلشتى. 2پەرۋەردىگار ئۇلرغا غەزەپلەندى ،زېمىن ئاغزىنى ئېچىپ ،ئۇلرنى ،ئۆي-ماكانلىرىنى ،ئۇلرغا تەۋە بارلىق نەرسىلەرنى ۋە كوراھنىڭ بارلىق ئادەملىرىنى يۇتۇۋەتتى. 3بۇنىڭدىن كېيىن ،خۇدا خەلقنى سېئىر تېغىنىڭ يولى بىلەن ئۇزۇن ۋاقىت ئايلىنىپ يۈردڭ. 4شۇ چاغدا پەرۋەردىگار مۇساغا« :ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قوزغىماڭلر .مەن سىلەرگە ئۇلرنىڭ پۇتى ئاياغ باسقاندەك ھېچ نەرسىسىنى بەرمەيمەن .چۈنكى مەن سېئىر تېغىنى ئەساۋغا مىراس قىلىپ بەردىم »دېدى. 5شۇڭا ئەساۋ ئەۋلدلىرى ئىلگىرى سېئىر ئەۋلدلىرى بىلەن ئۇرۇش قىلغان .پەرۋەردىگار سېئىر ئەۋلدلىرىنى ئەساۋ ئەۋلدلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇرۇپ ،ئۇلرنىڭ ئالدىدىن يوق قىلغانىدى .ئەساۋ ئەۋلدلىرى بۈگۈنگىچە ئۇلرنىڭ ئورنىدا تۇرۇپ كەلدى. 6شۇڭا پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا مۇنداق دېدى« :قېرىنداشلىرىڭلر ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلماڭلر ،چۈنكى ئۇلرنىڭ زېمىنىدىكى ھېچ نەرسە سىلەرگە تەۋە ئەمەس .سىلەر ئۇلردىن پۇلغا يېمەك-ئىچمەك سېتىۋېلىپ يېسەڭلر ،سۇ سېتىۋېلىپ ئىچىسەڭلر بولىدۇ». 7ئىسرائىللر پەرۋەردىگارنىڭ سۆزى بويىچە ئىش قىلدى. 137
ياشېر
8ئىسرائىللر چۆل-باياۋاندا ئايلىنىپ ،سىناي تېغىنىڭ يولىنى ئايلىنىپ ئۇزۇن ۋاقىت ماڭدى ،ئەمما ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا قول تەگمىدى . ئۇلر ئۇ يەردە 19يىل تۇردى. 9شۇ چاغدا ،چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ پادىشاھى لتىنۇس پادىشاھلىقنىڭ قىرىق بەشىنچى يىلىدا ،يەنى ئىسرائىللرنىڭ مىسىردىن ئايرىلىشىنىڭ ئون تۆتىنچى يىلىدا ئالەمدىن ئۆتتى. 10ئۇلر ئۇنى ئۆزى ئۈچۈن چىتتىم زېمىنىدا سالغان ئورنىغا دەپنە قىلدى .ئابىمناس ئۇنىڭ ئورنىغا ئوتتۇز سەككىز يىل پادىشاھلىق قىلدى. 11ئىسرائىللر ئون توققۇز يىلدىن كېيىن ئەساۋنىڭ زېمىنىدىن ئۆتۈپ ،موئاب چۆلىنىڭ يولىدىن ئۆتتى. 12پەرۋەردىگار مۇساغا« :موئابنى قورشاۋغا ئالماڭلر ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلماڭلر ،چۈنكى مەن سىلەرگە ئۇلرنىڭ زېمىنىدىن ھېچ نەرسە بەرمەيمەن »دېدى. 13ئىسرائىللر موئاب چۆلىدە ئون توققۇز يىل يۈردى ،ئەمما ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلمىدى. 14ئىسرائىللر مىسىردىن ئايرىلغاننىڭ ئوتتۇز ئالتىنچى يىلىدا ،پەرۋەردىگار ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننىڭ كۆڭلىنى ئاغرىتتى .ئۇ ئۇرۇش باشلىدى ۋە موئابلرغا قارشى ئۇرۇشقا چىقتى. 15سىھون مىسىر پادىشاھىنىڭ مەسلىھەتچىسى ،بىلئامنىڭ نەۋرىسى ،يانېئاسنىڭ ئوغلى بېئور ۋە ئۇنىڭ ئوغلى بىلئامغا ئەلچى ئەۋەتىپ ، موئابنى لەنەتلەپ ،سىھوننىڭ قولىغا تاپشۇرۇشنى تەلەپ قىلدى. 16ئەلچىلەر بېرىپ ،مېسوپوتامىيەدىكى پېتوردىن يانېئاسنىڭ ئوغلى بېئور ۋە ئۇنىڭ ئوغلى بىلئامنى ئېلىپ كەلدى .بېئور ۋە ئۇنىڭ ئوغلى بىلئام سىخون شەھىرىگە كېلىپ ،ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننىڭ ئالدىدا موئاب ۋە ئۇلرنىڭ پادىشاھىنى لەنەتلىدى. 17سىخون پۈتۈن قوشۇنىنى باشلپ يولغا چىقىپ ،موئابقا باردى ۋە ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلدى .ئۇ ئۇلرنى بويسۇندۇردى . پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۇنىڭ قولىغا تاپشۇردى .سىخون موئاب پادىشاھىنى ئۆلتۈردى. 18سىخون ئۇرۇشتا موئابنىڭ بارلىق شەھەرلىرىنى ئىشغال قىلدى ،ئۇ يەنە خېشبوننى ئۇلردىن تارتىۋالدى ،چۈنكى خېشبون موئابنىڭ شەھەرلىرىنىڭ بىرى ئىدى .سىخون ئۆزىنىڭ ئەمەلدارلىرى ۋە ئاقسۆڭەكلىرىنى خېشبونغا ئورۇنلشتۇردى ،شۇ چاغلردا خېشبون سىخونغا تەۋە ئىدى. 19شۇڭا ،تەمسىل سۆزلىگۈچى بېئور ۋە ئۇنىڭ ئوغلى بىلئام مۇنداق دېدى« :خېشبونغا كېلىڭلر ،سىخون شەھىرى قايتا قۇرۇلۇپ مۇستەھكەملىنىدۇ». 20ۋاي ،موئاب ،سەن يولۇڭدىن ئازدىڭ ،ئەي كېموش خەلقى !مانا بۇ خۇدانىڭ قانۇن كىتابىغا يېزىلغان. 21سىھون موئابنى بويسۇندۇرغاندىن كېيىن ،موئابتىن تارتىۋېلىنغان شەھەرلەرگە قاراۋۇللر قويدى .موئابنىڭ نۇرغۇن ئەۋلدلىرى ئۇرۇشتا سىھوننىڭ قولىغا چۈشۈپ قالدى .سىھون ئۇلرنىڭ نۇرغۇن ئوغۇل-قىزلىرىنى ئەسىرگە ئېلىپ ،ئۇلرنىڭ پادىشاھىنى ئۆلتۈردى . شۇڭا سىھون ئۆز يۇرتىغا قايتىپ كەتتى. 22سىھون بېئور ۋە ئۇنىڭ ئوغلى بىلئامغا نۇرغۇن كۈمۈش ۋە ئالتۇن سوۋغاتلرنى بەردى .بىلئام ئۇلرنى يولغا سېلىپ ،ئۇلر مېسوپوتامىيەدىكى ئۆز يۇرتلىرىغا كەتتى. 23شۇ چاغدا ،بارلىق ئىسرائىللر موئاب چۆلىدىن ئۆتۈپ ،قايتىپ كېلىپ ئېدھم چۆلىنى قورشاپ ئالدى. 24شۇنداق قىلىپ ،پۈتۈن جامائەت مىسىردىن ئايرىلغاندىن كېيىنكى قىرىقىنچى يىلىنىڭ بىرىنچى ئېيىدا سىن چۆلىگە يېتىپ كەلدى .ئىسرائىللر سىن چۆلىدىكى كادېشتا ئولتۇراقلشتى .مەريەم ئۇ يەردە ۋاپات بولۇپ ،شۇ يەرگە دەپنە قىلىندى. 25شۇ چاغدا ،مۇسا ئېدھم پادىشاھى ھادادقا ئەلچىلەرنى ئەۋەتىپ« :بۇرادىرىڭىز ئىسرائىل« :ماڭا زېمىنىڭىزدىن ئۆتۈشكە رۇخسەت قىلىڭ ، بىز ئېتىز ياكى ئۈزڭمزارلىقتىن ئۆتمەيمىز ،قۇدۇقنىڭ سۈيىنى ئىچمەيمىز ،پادىشاھنىڭ يولى بىلەن ماڭىمىز »دېدى. 26ئېدھم ئۇنىڭغا« :مېنىڭ يۇرتۇمدىن ئۆتمەيسەن »دېدى .ئېدھم كۈچلۈك بىر خەلق بىلەن ئىسرائىللرغا قارشى چىقىشقا چىقتى. 27ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئىسرائىللرنىڭ ئۆز زېمىنىدىن ئۆتۈشىگە يول قويمىدى ،شۇڭا ئىسرائىللر ئۇلردىن ئايرىلىپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلمىدى. 28چۈنكى بۇنىڭدىن ئىلگىرى پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا« :سىلەر ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلماڭلر »دەپ بۇيرۇغان ئىدى . شۇڭا ئىسرائىللر ئۇلردىن ئايرىلىپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلمىدى. 29شۇنداق قىلىپ ،ئىسرائىللر كادېشتىن يولغا چىقتى ،بارلىق خەلق ھور تېغىغا كەلدى. 30شۇ چاغدا پەرۋەردىگار مۇساغا« :ئىنىڭ ھارۇنغا ئېيتقىنكى ،ئۇ مەن ئىسرائىللرغا بەرگەن زېمىنغا كەلمەيدۇ ،شۇڭا ئۇ شۇ يەردە ئۆلىدۇ »دېدى. 31ھارۇن پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بىلەن قىرىقىنچى يىلى ،بەشىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنى ،ھور تېغىغا چىقتى. 32ھارۇن ھور تېغىدا يۈز يىگىرمە ئۈچ يېشىدا ۋاپات بولدى. 85باب1جەنۇبتا ياشايدىغان كەنئانلىق ئاراد پادىشاھى ئىسرائىللرنىڭ جاسۇسلرنىڭ يولىدىن كېلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلپ ،ئىسرائىللرغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قوشۇنلىرىنى ئورۇنلشتۇردى. 2ئىسرائىل خەلقى ئۇنىڭدىن قاتتىق قورقتى ،چۈنكى ئۇنىڭ قوشۇنلىرى ناھايىتى كۆپ ۋە ئېغىر ئىدى ،شۇڭا ئىسرائىل خەلقى مىسىرغا قايتىشقا بەل باغلىدى. 3ئىسرائىللر ئاراد پادىشاھىدىن قورقۇپ ،ئۈچ كۈنلۈك يول يۈرڭپ ،ماسېرات بېنى ياكونغا قايتىپ كەتتى. 4ئىسرائىللر ئۆز جايلىرىغا قايتىشنى خالىمىدى ،شۇڭا ئۇلر بېنى ياكوندا ئوتتۇز كۈن تۇردى. 138
ياشېر
5لېۋىي قەبىلىسى ئىسرائىللرنىڭ قايتىپ كەتمىگەنلىكىنى كۆرڭپ ،پەرۋەردىگارغا ھەسەت قىلىپ ،ئۆز قېرىنداشلىرى ئىسرائىللرغا قارشى ئۇرۇش قىلدى .ئۇلرنىڭ نۇرغۇنىنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۇلرنى ئۆز يۇرتى ھور تېغىغا قايتۇرۇشقا مەجبۇرلىدى. 6ئۇلر قايتىپ كەلگەندە ،ئاراد پادىشاھ يەنىل ئىسرائىللرغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قوشۇنىنى تەييارلۋاتاتتى. 7ئىسرائىللر قەسەم قىلىپ« :ئەگەر سەن بۇ خەلقنى مېنىڭ قولۇمغا تاپشۇرساڭ ،مەن ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىمەن » دېدى. 8پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلپ ،كەنئانلىقلرنى ئۇلرنىڭ قولىغا چۈشۈرڭپ ،ئۇلرنى ۋە ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلدى ۋە بۇ يەرگە ھورماھ دەپ ئىسىم قويدى. 9ئىسرائىللر ھور تېغىدىن يولغا چىقىپ ،ئوبوتتا چېدىر تىكتى .ئۇلر ئوبوتتىن يولغا چىقىپ ،موئاب چېگرىسىدىكى ئىجې-ئابارىمدا چېدىر تىكتى. 10ئىسرائىللر موئابقا ئادەم ئەۋەتىپ« :بىزگە سېنىڭ زېمىنىڭدىن ئۆتۈپ ئۆز يۇرتىمىزغا بېرىشقا رۇخسەت قىليلى »دېدى .لېكىن موئابلر ئىسرائىللرنىڭ ئۆز زېمىنىدىن ئۆتۈشىگە يول قويمىدى .چۈنكى موئابلر ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننىڭ قىلغانلىرىغا ئوخشاش ،ئۇلرنىڭ زېمىنىنى ئىگىلىۋېلىپ ،نۇرغۇنلىرىنى ئۆلتۈرگەنلىكىدىن قورققان ئىدى. 11شۇڭا موئاب ئىسرائىللرنىڭ ئۆز زېمىنىدىن ئۆتۈشىگە يول قويمىدى .پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا« :ئۇلر موئابقا قارشى ئۇرۇش قىلماسلىقى كېرەك »دەپ بۇيرۇق قىلدى .شۇڭا ئىسرائىللر موئابتىن ئايرىلىپ كەتتى. 12ئىسرائىللر موئاب چېگرىسىدىن يولغا چىقىپ ،موئاب بىلەن ئامورلرنىڭ ئارىسىدىكى ئارنوننىڭ ئۇ تەرىپىدىكى موئابنىڭ چېگرىسىغا كەلدى ۋە كېدېموت چۆلىدىكى ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننىڭ چېگرىسىغا چېدىر تىكتى. 13ئىسرائىللر ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخونغا ئەلچىلەرنى ئەۋەتىپ: 14بىزگە سېنىڭ زېمىنىڭدىن ئۆتۈشكە رۇخسەت قىل ،بىز ئېتىزلرغا ياكى ئۈزڭمزارلىقلرغا كىرمەيمىز ،سېنىڭ چېگرىسىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچە پادىشاھنىڭ يولىدىن ماڭىمىز .لېكىن سىھون ئىسرائىللرنىڭ ئۆتۈشىگە يول قويمىدى. 15شۇنىڭ بىلەن سىخون ئامورلرنىڭ ھەممىسىنى يىغىپ ،ئىسرائىللر بىلەن كۆرڭشۈش ئۈچۈن چۆلگە باردى ۋە ياھازدا ئىسرائىللر بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 16پەرۋەردىگار ئامورلرنىڭ پادىشاھى سىخوننى ئىسرائىللرنىڭ قولىغا تاپشۇردى .ئىسرائىللر سىخوننىڭ بارلىق خەلقىنى قىلىچ بىلەن قىرىپ ،موئابلرنىڭ ئۆچىنى ئالدى. 17ئىسرائىللر سىخون زېمىنىنى ئارىمدىن يابۇققىچە ،يەنى ئاممونلرغىچە بولغان جايلرغا ئىشغال قىلىپ ،شەھەرلەردىكى بارلىق غەنىيمەتلەرنى قولغا كىرگۈزدى. 18ئىسرائىللر بۇ شەھەرلەرنىڭ ھەممىسىنى ئىشغال قىلدى ،ئىسرائىللر ئامورلرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىدە ئولتۇراقلشتى. 19شۇنىڭ بىلەن پۈتۈن ئىسرائىل خەلقى ئاممونلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنىڭ زېمىنىنىمۇ ئىگىلەشكە بەل باغلىدى. 20شۇڭا پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا« :ئاممونلرنى قورشاۋغا ئالماڭلر ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قوزغىماڭلر .چۈنكى مەن سىلەرگە ئۇلرنىڭ زېمىنىدىن ھېچ نەرسە بەرمەيمەن »دېدى .ئىسرائىللر پەرۋەردىگارنىڭ سۆزىگە قۇلق سېلىپ ،ئاممونلرغا قارشى ئۇرۇش قىلمىدى. 21ئىسرائىللر باشان يولى ئارقىلىق باشان پادىشاھى ئوگنىڭ زېمىنىغا قاراپ يولغا چىقتى .باشان پادىشاھى ئوگ ئىسرائىللر بىلەن ئۇرۇشقا چىقتى .ئۇنىڭ يېنىدا نۇرغۇن باتۇر ئەسكەرلەر ۋە ئامور خەلقىدىن كەلگەن كۈچلۈك قوشۇن بار ئىدى. 22باشان پادىشاھى ئوگ ناھايىتى كۈچلۈك ئادەم ئىدى ،ئەمما ئۇنىڭ ئوغلى نائارھن ناھايىتى كۈچلۈك ئىدى ،ھەتتا ئۇنىڭدىنمۇ كۈچلۈك ئىدى. 23ئوگ ئۆز كۆڭلىدە« :مانا ،پۈتۈن ئىسرائىل قوشۇنىنىڭ سانى ئۈچ پاراسا .مەن ئۇلرنى قىلىچ ۋە نەيزە ئىشلەتمەي دەرھال قىرىپ تاشليمەن »دېدى. 24ئوگ ياھاز تېغىغا چىقىپ ،ئۇ يەردىن ئۇزۇنلۇقى ئۈچ پاراس كېلىدىغان بىر چوڭ تاشنى ئېلىپ ،بېشىغا قويدى ۋە ئۇنى ئىسرائىل قوشۇنىغا تاشلپ ،بارلىق ئىسرائىللرنى شۇ تاش بىلەن ئۆلتۈرڭشكە قارار قىلدى. 25پەرۋەردىگارنىڭ پەرىشتىسى كېلىپ ،تاشنى ئوگنىڭ بېشىغا سانجىدى .تاش ئوگنىڭ بوينىغا چۈشتى .ئوگنىڭ بوينىدىكى تاشنىڭ ئېغىرلىقىدىن يەرگە يىقىلدى. 26شۇ چاغدا پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا« :ئۇنىڭدىن قورقماڭلر ،چۈنكى مەن ئۇنى ،ئۇنىڭ پۈتۈن خەلقىنى ۋە پۈتۈن زېمىنىنى سىلەرنىڭ قولۇڭلرغا تاپشۇردۇم ،سىلەر سىخونغا قىلغانلىرىڭلرنى ئۇنىڭغا قىلىڭلر »دېدى. 27مۇسا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ بىر قىسمى بىلەن ئۇنىڭ يېنىغا باردى ،مۇسا ئوگنىڭ پۇتىنىڭ ئۇچىغا تاياق بىلەن ئۇرۇپ ئۆلتۈردى. 28شۇنىڭدىن كېيىن ،ئىسرائىللر ئوگنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە ئۇنىڭ پۈتۈن خەلقىنى قوغلپ ،ئۇلردىن ھېچكىم قالمىغۇچە ئۇلرنى ئۇرۇپ يوقاتتى. 29كېيىن مۇسا ئىسرائىل ئەۋلدلىرىدىن بىر قىسىم كىشىلەرنى يازېرنى كۆزىتىپ كېلىشكە ئەۋەتتى ،چۈنكى يازېر ناھايىتى داڭلىق شەھەر ئىدى. 30جاسۇسلر يازېرغا بېرىپ ،ئۇ يەرنى تەكشۈردى .جاسۇسلر پەرۋەردىگارغا ئىشىنىپ ،يازېرنىڭ ئادەملىرىگە قارشى ئۇرۇش قىلدى. 31بۇ ئادەملەر يازېر ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى يېزا-قىشلقلرنى ئىشغال قىلدى .پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئۇلرنىڭ قولىغا چۈشۈرڭپ بەردى . ئۇلر ئۇ يەردىكى ئامورلرنى قوغلپ چىقاردى. 32ئىسرائىللر ئامورلرنىڭ ئىككى پادىشاھىنىڭ زېمىنىنى ،يەنى ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ قىرغىقىدىكى ئارنون دەرياسىدىن ھېرمان تېغىغىچە بولغان ئاتمىش شەھەرنى ئىشغال قىلدى. 33ئىسرائىللر يولغا چىقىپ ،ئىئوردان دەرياسىنىڭ بۇ تەرىپىدىكى ئېرىخا شەھىرىنىڭ يېنىدىكى موئاب تۈزلەڭلىكىگە كەلدى. 139
ياشېر
34موئاب خەلقى ئىسرائىللرنىڭ ئامورلرنىڭ ئىككى پادىشاھى سىخون ۋە ئوگغا قىلغان بارلىق يامانلىقلىرىنى ئاڭلپ ،بارلىق موئاب خەلقى ئىسرائىللردىن قاتتىق قورقۇپ كەتتى. 35موئاب ئاقساقاللىرى« :مانا ،ئامورلرنىڭ ئىككى پادىشاھى سىخون بىلەن ئوگ يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلردىن كۈچلۈك ئىدى .ئۇلر ئىسرائىللرغا قارشى تۇرالمىدى ،ئۇنداقتا بىز قانداق قىلىپ ئۇلرنىڭ ئالدىدا تۇراليمىز؟ »دېدى. 36ئۇلر بىزگە ئىلگىرى يولدا زېمىنىمىزدىن ئۆتۈش توغرىسىدا خەۋەر ئەۋەتكەنىدى ،بىز ئۇلرغا يول قويمىدۇق ،ئەمدى ئۇلر ئېغىر قىلىچلىرى بىلەن بىزگە ھۇجۇم قىلىپ ،بىزنى ۋەيران قىلىدۇ .موئاب ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ سەۋەبىدىن قايغۇغا چۆمدى ،ئۇلر ئۇلردىن قاتتىق قورقۇپ ،ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەتلەشتى. 37موئاب ئاقساقاللىرى قارار قىلىپ ،ئۆزلىرىنىڭ ئارىسىدىن بىر ئادەم ،موئابلىق زىپپورنىڭ ئوغلى بالقنى پادىشاھ قىلىپ تەيىنلىدى .بالق ناھايىتى دانا ئادەم ئىدى. 38موئاب ئاقساقاللىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ،مىديانلر بىلەن تىنچلىق ئورنىتىش ئۈچۈن ئۇلرغا ئادەم ئەۋەتتى .چۈنكى ئۇ چاغلردا ،موئاب بىلەن مىديانلر ئارىسىدا قاتتىق ئۇرۇش ۋە دڭشمەنلىك يۈز بەرگەن ئىدى .بۇ ئۇرۇش ئېدھم پادىشاھى بېدادنىڭ ئوغلى ھادادنىڭ زامانىدىن تارتىپ ھازىرغىچە داۋاملىشىپ كەلگەن .ئۇ موئاب زېمىنىدا مىديانلرنى مەغلۇپ قىلغان. 39موئاب خەلقى مىديان قەبىلىسىگە ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلر بىلەن تىنچلىق كېلىشىمى تۈزدى .مىديان قەبىلىسىنىڭ ئاقساقاللىرى مىديان قەبىلىسى ئۈچۈن تىنچلىق كېلىشىمى تۈزڭش ئۈچۈن موئاب زېمىنىغا كەلدى. 40موئاب ئاقساقاللىرى مىديان ئاقساقاللىرى بىلەن ئىسرائىللرنىڭ قولىدىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن نېمە قىلىش توغرىسىدا مەسلىھەتلەشتى. 41موئابنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى مىديان ئاقساقاللىرىغا« :شۇڭا ئىسرائىللر ئەتراپىمىزدىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى كال ئوت-چۆپلەرنى يالىغاندەك ياۋاتىدۇ .چۈنكى ئۇلر بىزدىن كۈچلۈك ئامورلرنىڭ ئىككى پادىشاھىغا شۇنداق قىلدى »دېدى. 42مىديان ئاقساقاللىرى موئابقا« :ئامورىيلرنىڭ پادىشاھى سىخون سىلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىپ ،سىلەرنى مەغلۇپ قىلىپ ،زېمىنلىرىڭلرنى ئىگىلىۋالغاندا ،مېسوپوتامىيەدىن يانېئاسنىڭ ئوغلى بېئور ۋە ئۇنىڭ ئوغلى بىلئامغا ئادەم ئەۋەتكەنلىكىنى ئاڭلىدۇق .ئۇلر كېلىپ سىلەرنى قارغىغان .شۇڭا سىخوننىڭ قولى سىلەرنى مەغلۇپ قىلىپ ،زېمىنلىرىڭلرنى ئىگىلىۋالغان». 43شۇڭا ،سىلەرمۇ ئۇنىڭ ئوغلى بىلئامغا ئەۋەتىڭلر ،چۈنكى ئۇ ھازىرمۇ ئۆز يۇرتىدا تۇرۇۋاتىدۇ .ئۇنىڭغا ھەققىنى بېرىڭلر ،ئۇ كېلىپ سىلەر قورقىدىغان بارلىق خەلقنى قارغىسۇن .موئاب ئاقساقاللىرى بۇ ئىشنى ئاڭلپ ،بېئورنىڭ ئوغلى بىلئامغا ئادەم ئەۋەتىشنى ماقۇل كۆردى. 44شۇڭا موئاب پادىشاھى زىپپورنىڭ ئوغلى بالق بىلئامغا ئەلچىلەرنى ئەۋەتىپ: 45مانا ،مىسىردىن بىر خەلق چىقىپ كەلدى ،ئۇلر يەر يۈزىنى قاپلپ ،مېنىڭ قارشى تەرىپىمدە تۇرۇۋاتىدۇ. 46ئەمدى كېلىپ ،بۇ خەلقنى مېنىڭ ئۈچۈن قارغىڭلر ،چۈنكى ئۇلر مەندىن كۈچلۈك ،بەلكىم مەن ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنى قوغلپ چىقىراليمەن .چۈنكى مەن سېنىڭ دۇئا قىلغان ئادەم بەختلىك ،سەن قارغىغان ئادەم لەنەتلىك دەپ ئاڭلىدىم. 47شۇڭا بالقنىڭ ئەلچىلىرى بىلئامنىڭ يېنىغا بېرىپ ،ئۇنى موئابقا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن خەلقنى لەنەتلەشكە چاقىردى. 48بىلئام ئىسرائىللرنى قارغىش ئۈچۈن بالقنىڭ يېنىغا كەلدى .پەرۋەردىگار بىلئامغا« :بۇ خەلقنى قارغىما ،چۈنكى ئۇ بەختلىك »!دېدى. 49بالق ھەر كۈنى بىلئامنى ئىسرائىللرنى لەنەتلەشكە ئۈندىدى ،لېكىن پەرۋەردىگارنىڭ بىلئامغا ئېيتقان سۆزى ئۈچۈن بىلئام بالقنىڭ سۆزىگە قۇلق سالمىدى. 50بالق بىلئامنىڭ ئۆزىنىڭ تەلىپىگە قوشۇلمىغانلىقىنى كۆرڭپ ،ئورنىدىن تۇرۇپ ئۆيىگە قايتتى .بىلئاممۇ ئۆز يۇرتىغا قايتىپ ،ئۇ يەردىن مىديانغا كەتتى. 51ئىسرائىللر موئاب تۈزلەڭلىكىدىن يولغا چىقىپ ،ئىئوردان دەرياسى بويىدىكى بەيت-يېسىموتتىن موئاب تۈزلەڭلىكىنىڭ چېتىدىكى ئابېل- شىتىمغىچە چېدىر تىكتى. 52ئىسرائىللر شىتتىم تۈزلەڭلىكىدە تۇرغاندىن كېيىن ،موئاب قىزلىرى بىلەن پاھىشىۋازلىق قىلىشقا باشلىدى. 53ئىسرائىل خەلقى موئابقا يېقىنلشتى ،موئاب خەلقى ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ چېدىرىنىڭ قارشى تەرىپىگە چېدىر تىكتى. 54موئاب خەلقى ئىسرائىللردىن قورقتى .موئاب خەلقى ئۇلرنىڭ گۈزەل ،چىرايلىق قىزلىرى ۋە ئاياللىرىنى ئېلىپ ،ئۇلرغا ئالتۇن-كۈمۈش ۋە قىممەت باھالىق كىيىملەر كىيدڭردى. 55موئاب خەلقى بۇ ئاياللرنى ئۆز چېدىرلىرىنىڭ ئىشىكىگە ئولتۇرغۇزدى ،شۇنداق قىلسا ئىسرائىللر ئۇلرنى كۆرڭپ ئۇلرغا قاراپ ، موئابقا قارشى ئۇرۇش قىلمايتتى. 56موئابنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئىسرائىللرغا شۇنداق قىلدى .ئەرلەر ئايالى ۋە قىزىنى چېدىرىنىڭ ئىشىكىگە قويدى .بارلىق ئىسرائىللر موئابنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆرڭپ ،موئاب قىزلىرىغا قاراپ ،ئۇلرغا ھەۋەس قىلدى ۋە ئۇلر موئاب قىزلىرىنىڭ يېنىغا باردى. 57بىر ئىبرانىي موئابنىڭ چېدىرىنىڭ ئىشىكىگە كىرىپ ،موئابلىق بىر قىزنى كۆرڭپ ،كۆڭلىدە ئۇنىڭغا قىزىقىپ ،چېدىرنىڭ ئىشىكىدە ئۇنىڭغا نېمە دېمەكچى بولسا ،چېدىردىكىلەر بىللە سۆزلىشىۋاتقاندا ،چېدىرنىڭ ئالدىغا چىقىپ ،ئىبرانىيلرغا مۇنداق دەيتتى: 58سىلەر بىزنىڭ قېرىنداش ئىكەنلىكىمىزنى ،ھەممىمىز لۇتنىڭ ئەۋلدلىرى ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى ئىبراھىمنىڭ ئەۋلدلىرى ئىكەنلىكىمىزنى بىلىسىلەر ،ئۇنداقتا نېمىشقا بىز بىلەن بىللە تۇرمايسىلەر ،نېمىشقا بىزنىڭ نانلىرىمىزنى ۋە قۇربانلىقىمىزنى يېمەيسىلەر؟ 59موئاب ئەۋلدلىرى ئۇنى سۆزلىرى بىلەن ھەيران قالدۇرۇپ ،خۇشامەت سۆزلىرى بىلەن ئۇنى جەلپ قىلغاندىن كېيىن ،ئۇنى چېدىرغا ئولتۇرغۇزۇپ ،ئۇنىڭغا قۇربانلىق قىلىپ ،قۇربانلىق قىلدى .موئاب ئۇلرنىڭ قۇربانلىقىدىن ۋە نانلىرىدىن يېدى. 60ئاندىن ئۇنىڭغا شاراب بەردى ،ئۇ ئىچىپ مەست بولدى .ئۇلر ئۇنىڭ ئالدىغا چىرايلىق بىر قىزنى قويدى .ئۇ ھاراقنى كۆپ ئىچىپ ،نېمە قىلىۋاتقانلىقىنى بىلمەي ،ئۇنىڭغا خالىغانچە قىلدى. 61موئاب خەلقى شىتتىم تۈزلەڭلىكىدىكى ئىسرائىللرغا شۇنداق قىلدى .بۇ ئىش ئۈچۈن پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا غەزەپلەندى . پەرۋەردىگار ئۇلرنىڭ ئارىسىغا ۋابا تارقاتتى ،ئىسرائىللردىن 24مىڭ ئادەم ئۆلدى. 140
ياشېر
62شىمون ئەۋلدلىرىدىن زىمرى ئىسىملىك بىر كىشى بار ئىدى ،ئۇنىڭ ئىسمى سالۇنىڭ ئوغلى ئىدى .ئۇ پۈتۈن ئىسرائىل خەلقىنىڭ كۆز ئالدىدا مىديان پادىشاھى زۇرنىڭ قىزى كوسبى بىلەن مۇناسىۋەت ئورناتتى. 63رھھانىي ھارۇننىڭ نەۋرىسى ،ئەلەزەرنىڭ ئوغلى فىنېئاس زىمرىنىڭ قىلغان بۇ رەزىل ئىشىنى كۆرڭپ ،نەيزىسىنى ئېلىپ ،ئۇلرنىڭ ئارقىسىدىن باردى .ئۇلرنىڭ ئىككىلىسىنى تېشىپ ئۆلتۈردى .شۇنىڭ بىلەن ئىسرائىل خەلقىدىكى ۋابا توختىدى. 86باب1ۋابا يۈز بەرگەندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار مۇسا ۋە رھھانىي ھارۇننىڭ ئوغلى ئېلزەرگە مۇنداق دېدى: 2ئىسرائىللرنىڭ پۈتۈن جەمئىيىتىدىكى يىگىرمە ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشتىكى قوشۇنغا قاتناشقانلرنىڭ ھەممىسىنى ساناپ چىقىڭلر. 3مۇسا بىلەن ئەلزەر ئىسرائىللرنى ئائىلىلىرى بويىچە ساناپ چىقتى ،پۈتۈن ئىسرائىللرنىڭ سانى يەتتە يۈز مىڭ يەتتە يۈز ئوتتۇز بولدى. 4بىر ئايلىق ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشلىق لېۋىيلرنىڭ سانى يىگىرمە ئۈچ مىڭ ئىدى ،بۇلرنىڭ ئىچىدە سىناي چۆلىدە مۇسا بىلەن ھارۇن تەرىپىدىن تىزىمغا ئېلىنغانلرنىڭ بىرىمۇ يوق ئىدى. 5چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلرغا چۆلدە ئۆلۈپ كېتىدىغانلىقىنى ئېيتقانىدى ،شۇڭا ئۇلرنىڭ ھەممىسى ئۆلدى .يەفۇنەنىڭ ئوغلى كالېب بىلەن نۇننىڭ ئوغلى يوشۇۋادىن باشقا ،ئۇلردىن ھېچكىم قالمىدى. 6بۇنىڭدىن كېيىن ،پەرۋەردىگار مۇساغا« :ئىسرائىللرغا ئېيتقىنكى ،ئۇلر مىديانلىقلرنىڭ ئۆز قېرىنداشلىرى بولغان ئىسرائىللىقلرنىڭ دەۋاسى ئۈچۈن ئۆچ ئالسۇن »دېدى. 7مۇسا شۇنداق قىلدى .ئىسرائىللر ئارىسىدىن 12مىڭ ئادەمنى تاللپ ،ھەر بىر قەبىلىگە مىڭدىن تاللىدى .ئۇلر مىديانغا باردى. 8ئىسرائىللر مىديانلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىپ ،مىدياننىڭ بەش باشلىقىنى ۋە بارلىق ئەرلەرنى ئۆلتۈردى .ئۇلر بېئورنىڭ ئوغلى بىلئامنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 9ئىسرائىل ئوغۇللىرى مىديانلرنىڭ ئاياللىرىنى ،كىچىك بالىلىرىنى ،مال-چارۋىلىرىنى ۋە ئۇلرغا تەۋە بارلىق نەرسىلەرنى ئەسىرگە ئالدى. 10ئۇلر بارلىق ئولجا ۋە ئولجا-تالنلرنى ئېلىپ ،موئاب تۈزلەڭلىكىگە ،مۇسا ۋە ئەلزەرگە ئېلىپ كەلدى. 11مۇسا ،ئەلەزەر ۋە جامائەتنىڭ بارلىق باشلىقلىرى خۇشاللىق بىلەن ئۇلرنى كۈتۈۋېلىش ئۈچۈن چىقتى. 12ئۇلر مىدياننىڭ بارلىق غەنىيمەتلىرىنى بۆلۈشۈۋالدى .ئىسرائىللر ئۆز قېرىنداشلىرى بولغان ئىسرائىل ئەۋلدلىرى ئۈچۈن مىديانلردىن ئۆچ ئالغانىدى. 87باب1شۇ چاغدا پەرۋەردىگار مۇساغا« :مانا سېنىڭ كۈنلىرىڭ ئاخىرلىشىۋاتىدۇ ،خىزمەتكارىڭ نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئانى ئېلىپ چېدىرغا قويغىن ، مەن ئۇنىڭغا بۇيرۇق قىلىمەن ،مۇسا شۇنداق قىلدى »دېدى. 2پەرۋەردىگار چېدىردا بۇلۇت تۈۋرڭكى ئىچىدە كۆرڭندى ،بۇلۇت تۈۋرڭكى چېدىرنىڭ كىرىش ئېغىزىدا تۇراتتى. 3پەرۋەردىگار نۇننىڭ ئوغلى يوشۇۋاغا« :كۈچلۈك ۋە جاسارەتلىك بول ،چۈنكى سەن ئىسرائىللرنى مەن ئۇلرغا بېرىشكە قەسەم قىلغان زېمىنغا باشليسەن ،مەن سەن بىلەن بىللە بولىمەن »،دەپ بۇيرۇق قىلدى. 4مۇسا يوشۇغا« :كۈچلۈك ۋە جاسارەتلىك بول ،چۈنكى سەن ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنى زېمىنغا ئىگە قىلىسەن ،پەرۋەردىگار سەن بىلەن بىللە بولىدۇ ،ئۇ سېنى تاشلىۋەتمەيدۇ ،سېنى تاشلىۋەتمەيدۇ ،قورقما ۋە ئۈمىدسىزلەنمە »،دېدى. 5مۇسا ئىسرائىلنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرىنى چاقىرىپ مۇنداق دېدى« :سىلەر پەرۋەردىگار خۇداڭلرنىڭ چۆلدە سىلەر ئۈچۈن قىلغان بارلىق ياخشىلىقلىرىنى كۆردڭڭلر. 6شۇڭا بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىگە ئەمەل قىلىڭلر ،پەرۋەردىگار خۇداڭلرنىڭ يولىدا مېڭىڭلر ،پەرۋەردىگار سىلەرگە بۇيرۇغان يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلۇپ كەتمەڭلر. 7مۇسا ئىسرائىللرغا پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە زېمىندا قانداق ئەمەل قىلىش كېرەكلىكى توغرىسىدىكى قائىدە-تۈزڭملەرنى ، ھۆكۈملەرنى ۋە قانۇنلرنى ئۆگەتتى. 8ئۇ ئۇلرغا پەرۋەردىگارنىڭ يولىنى ۋە ئۇنىڭ قانۇنلىرىنى ئۆگەتتى؛ مانا ،بۇلر خۇدانىڭ مۇسا ئارقىلىق ئىسرائىللرغا بەرگەن قانۇن كىتابىغا يېزىلغان. 9مۇسا ئىسرائىل خەلقىگە بۇيرۇق قىلىپ بولغاندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا« :ئابارىم تېغىغا چىقىپ ،شۇ يەردە ئۆل ،ئاكىڭ ھارۇنغا ئوخشاش ئۆز خەلقىڭگە قوشۇل »دېدى. 10مۇسا پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە يولغا چىقتى .ئۇ ئىسرائىللر مىسىردىن چىقىپ كەتكەندىن كېيىنكى قىرىقىنچى يىلى پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بىلەن موئاب زېمىنىدا ۋاپات بولدى. 11ئىسرائىللر موئاب تۈزلەڭلىكىدە مۇسا ئۈچۈن ئوتتۇز كۈن يىغلىدى ،ئاندىن مۇسا ئۈچۈن يىغلپ ،ماتەم تۇتۇش كۈنلىرى ئاخىرلشتى. 88باب1مۇسا ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،پەرۋەردىگار نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئاغا مۇنداق دېدى: 2ئورنىڭدىن تۇرۇپ ،ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتۈپ ،مەن ئىسرائىللرغا بەرگەن زېمىنغا كىرىڭ .سەن ئىسرائىللرغا بۇ زېمىننى مىراس قىلىپ بېرىڭ. 141
ياشېر
3لىۋان چۆلىدىن تارتىپ ،پېرات دەرياسىغىچە بولغان ھەممە يەر سىلەرنىڭ چېگرىسىڭلر بولىدۇ. 4ھاياتىڭنىڭ ھەممە كۈنىدە ھېچكىم ساڭا قارشى تۇرالمايدۇ .مەن مۇسا بىلەن بىللە بولغىنىمدەك ،سەن بىلەنمۇ بىللە بولىمەن .پەقەت مۇسا ساڭا بۇيرۇغان بارلىق قانۇنغا ئەمەل قىلىشقا جۈرئەتلىك ۋە جاسارەتلىك بول .قىلغان ئىشلىرىڭنىڭ ھەممىسىدە مۇۋەپپەقىيەت قازىنىش ئۈچۈن ، يولدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلما. 5ئاندىن يەشۇئا ئىسرائىل ئەمەلدارلىرىغا« :بارغاندىن ئۆتۈپ ،خەلققە« :ئۈچ كۈندىن كېيىن ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتۈپ ،زېمىننى ئىگىلىۋالىسىلەر ،شۇڭا ئۆزڭڭلرغا يېمەكلىك تەييارلڭلر »دەپ بۇيرۇق قىلدى. 6ئىسرائىل خەلقىنىڭ باشلىقلىرى شۇنداق قىلدى ،ئۇلر خەلققە بۇيرۇق قىلدى ۋە ئۇلر يوشۇۋانىڭ بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلدى. 7يەشۇ ئىككى ئادەمنى ئېرىخا زېمىنىنى چارلپ كېلىشكە ئەۋەتتى ،ئۇلر بېرىپ ئېرىخانى چارلپ كەلدى. 8يەتتە كۈندىن كېيىن ،ئۇلر چېدىردىكى يەشۇئانىڭ يېنىغا كېلىپ« :پەرۋەردىگار پۈتۈن زېمىننى بىزنىڭ قولىمىزغا تاپشۇردى ،بۇ يەردىكى ئاھالىلەر بىزدىن قورقۇپ كەتتى »دېدى. 9شۇنىڭدىن كېيىن ،يەشۇ ئەتىگەندە ئورنىدىن تۇرۇپ ،پۈتۈن ئىسرائىل خەلقى بىلەن بىللە شىتتىمدىن يولغا چىقتى .يەشۇ ۋە پۈتۈن ئىسرائىل خەلقى ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتتى .يەشۇ سەكسەن ئىككى ياشتا ئىدى ،ئۇ ئىسرائىل خەلقى بىلەن بىللە ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتتى. 10خەلق بىرىنچى ئاينىڭ ئونىنچى كۈنى ئىئوردان دەرياسىدىن چىقىپ ،ئېرىخانىڭ شەرقىي بۇرجىكىدىكى گىلگالدا چېدىر تىكتى. 11ئىسرائىللر مۇسانىڭ قانۇنىدا يېزىلغاندەك ،ھەر ئاينىڭ ئون تۆتىنچى كۈنى ئېرىخا تۈزلەڭلىكىدىكى گىلگالدا پاسخا بايرىمىنى ئۆتكۈزدى. 12پېسا بايرىمىنىڭ ئەتىسى كۈنى ماننا يېيىلمىدى ،شۇڭا ئىسرائىللر كانئان زېمىنىدىكى ھوسۇلدىن يېدى. 13ئېرىخا ئىسرائىللرنىڭ ئالدىدا پۈتۈنلەي تاقالغان بولۇپ ،ھېچكىم ئۇ يەردىن چىقمىدى ۋە كىرمىدى. 14ئىككىنچى ئاينىڭ بىرىنچى كۈنىدە ،پەرۋەردىگار يەشۇغا« :ئورنىڭدىن تۇر ،مەن ئېرىخانى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق خەلقنى سېنىڭ قولۇڭغا تاپشۇردۇم .بارلىق جەڭچىلىرىڭ شەھەرنى كۈنىگە بىر قېتىم ئايلىنىپ چىقسۇن ،ئالتە كۈن شۇنداق قىل. 15رھھانىيلر كارناي چېلىدۇ ،سىلەر كارناي ئاۋازىنى ئاڭلىغان ھامان ،پۈتۈن خەلق قاتتىق ۋارقىراپ ،شەھەرنىڭ تاملىرى ئۆرڭلۈپ كېتىدۇ ،پۈتۈن خەلق رەقىبىگە قارشى چىقىدۇ. 16يەشۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا بۇيرۇغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى قىلدى. 17يەتتىنچى كۈنى ئۇلر شەھەرنى يەتتە قېتىم ئايلىنىپ چىقتى ،رھھانىيلر كارناي چېلىپ بەردى. 18يەتتىنچى قېتىم ئۇرۇش قىلغاندا ،يەشۇئا خەلققە« :پەرۋەردىگار پۈتۈن شەھەرنى بىزنىڭ قولىمىزغا تاپشۇردى ،شۇڭا ۋارقىرىڭلر »! دېدى. 19پەقەت شەھەر ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق نەرسىلەر پەرۋەردىگارغا لەنەت بولسۇن .ئىسرائىللر قوشۇنىنى لەنەتكە چۈشۈرڭپ ،ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزمەسلىك ئۈچۈن ،ئۆزڭڭلرنى لەنەتكە ئۇچرىغان نەرسىلەردىن ساقلىنىڭلر. 20لېكىن بارلىق كۈمۈش ،ئالتۇن ،مىس ۋە تۆمۈر پەرۋەردىگارغا بېغىشلىنىدۇ ،ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ خەزىنىسىگە كىرىدۇ. 21خەلق بۇرغا چېلىپ ،قاتتىق چۇقان سالدى .ئېرىخونىڭ تاملىرى ئۆرڭلۈپ چۈشتى .پۈتۈن خەلق ئۆرڭلۈپ چىقتى ،ھەممەيلەن ئۇنىڭ ئالدىغا قاراپ ماڭدى .ئۇلر شەھەرنى ئىشغال قىلىپ ،ئۇنىڭدىكى ئەر-ئايال ،ياش-قېرى ،كال-قوي ۋە ئېشەكلەرنىڭ ھەممىسىنى قىلىچ بىلەن ۋەيران قىلدى. 22ئۇلر پۈتۈن شەھەرنى كۆيدڭرڭپ تاشلىدى ،پەقەت كۈمۈش ،ئالتۇن ،مىس ۋە تۆمۈردىن ياسالغان قاچىلرنىل پەرۋەردىگارنىڭ خەزىنىسىگە قويدى. 23يەشۇئا شۇ چاغدا قەسەم قىلىپ« :يېرىخونى قۇرغان ئادەمگە لەنەت بولسۇن ،ئۇ تۇنجى ئوغلىنىڭ ئاساسىنى سالىدۇ ،كەنجى ئوغلىنىڭ دەرۋازىلىرىنى ئورنىتىدۇ »دېدى. 24يەھۇدانىڭ نەۋرىسى زەراھنىڭ نەۋرىسى ،زابدىنىڭ نەۋرىسى ،كارمىنىڭ ئوغلى ئاخان بۇ لەنەتكە ئۇچرىغان نەرسىگە خىيانەت قىلىپ ، ئۇنىڭدىن بىرنى ئېلىپ چېدىرغا يوشۇرۇپ قويدى .پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى ئىسرائىللرغا قارشى ئوت ئالدى. 25بۇنىڭدىن كېيىن ،ئىسرائىللر ئېرىخانى كۆيدڭرڭپ تاشلپ قايتىپ كەلگەندىن كېيىن ،يەشۇ ئاي شەھىرىنى كۆزىتىپ ،ئۇنىڭغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا ئادەم ئەۋەتتى. 26ئاندىن ئۇلر بېرىپ ،ئاي شەھىرىنى كۆزىتىپ ،قايتىپ كېلىپ« :ھەممەيلەن سەن بىلەن بىللە ئايغا بارمىسۇن ،پەقەت ئۈچ مىڭ ئادەم بېرىپ شەھەرنى ۋەيران قىلسۇن ،چۈنكى شەھەردىكى ئادەم ئاز »دېدى. 27يوشۇۋا شۇنداق قىلدى ،ئىسرائىل خەلقىدىن تەخمىنەن ئۈچ مىڭ ئادەم ئۇنىڭغا ئەگىشىپ ماڭدى ۋە ئۇلر ئاي شەھىرىدىكىلەر بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 28ئىسرائىللرغا قارشى جەڭ قاتتىق بولدى .ئاي خەلقى ئوتتۇز ئالتە ئىسرائىلىيەلىكنى ئۆلتۈردى .ئىسرائىللر ئاي خەلقىدىن قېچىپ كەتتى. 29يوشۇۋا بۇنى كۆرڭپ ،كىيىملىرىنى يىرتىپ ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئىسرائىل ئاقساقاللىرى بىلەن بىرلىكتە يەرگە يىقىلدى .ئۇلر باشلىرىغا توپا چاچتى. 30يەشۇئا مۇنداق دېدى _ :ئى پەرۋەردىگار ،نېمىشقا بۇ خەلقنى ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتكۈزدڭڭ؟ ئىسرائىللر دڭشمەنلىرىدىن يۈز ئۆرڭگەندىن كېيىن ،مەن نېمە دەيمەن؟ 31شۇڭا بۇ زېمىندا ياشايدىغان بارلىق كەنئانلىقلر بۇ ئىشنى ئاڭلپ ،بىزنى قورشاپ ،نامىمىزنى ئۆچۈرڭۋېتىدۇ. 32پەرۋەردىگار يوشۇۋاغا« :نېمىشقا يۈزڭڭنى يەرگە يىقىتىسەن؟ ئورنىڭدىن تۇر ،يىراقلش ،چۈنكى ئىسرائىللر گۇناھ قىلىپ ،لەنەتكە ئۇچرىغان نەرسىلەرنى ئېلىۋالدى .ئۇلر لەنەتكە ئۇچرىغان نەرسىلەرنى ئۇلرنىڭ ئىچىدىن يوقىتىۋەتمىگۈچە ،مەن ئۇلر بىلەن بىللە بولمايمەن »دېدى. 33يەشۇئا ئورنىدىن تۇرۇپ خەلقنى يىغدى ۋە پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ئۇرىمنى ئېلىپ كەلدى .شۇنداق قىلىپ يەھۇدا قەبىلىسى تاللندى ،كارمىنىڭ ئوغلى ئاخان تاللندى. 142
ياشېر
34يەشۇئا ئاخانغا« :ئوغلۇم ،ماڭا ئېيتىپ بەر ،نېمە قىلدىڭ؟ »دېدى .ئاخان« :مەن غەنىيمەتلەرنىڭ ئىچىدىن شىنارنىڭ گۈزەل كىيىمى ،ئىككى يۈز شېقەل كۈمۈش ۋە ئەللىك شېقەل ئېغىرلىقتىكى بىر پارچە ئالتۇننى كۆردڭم .مەن ئۇلرغا ھەۋەس قىلىپ ،ئۇلرنى ئالدىم ،مانا ئۇلرنىڭ ھەممىسى چېدىرنىڭ ئوتتۇرىسىدا يەرگە يوشۇرۇنغان ئىكەن». 35يەشۇئا ئادەم ئەۋەتىپ ،ئۇلرنى ئاخاننىڭ چېدىرىدىن ئېلىپ كەلدى .ئۇلر ئۇلرنى يەشۇئانىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 36يوشۇۋا ئاخاننى ،ئۇنىڭ بۇ قورال-ياراغلىرىنى ،ئوغۇللىرى ۋە قىزلىرىنى ۋە ئۇنىڭغا تەۋە بارلىق نەرسىلەرنى ئېلىپ ،ئاكور ۋادىسىغا ئېلىپ باردى. 37يوشۇۋا بۇ شەھەرنى ئوتتا كۆيدڭرڭۋەتتى ،بارلىق ئىسرائىللر ئاخاننى تاش بىلەن ئۆلتۈردى ۋە ئۇنىڭ ئۈستىگە بىر دۆۋە تاش تىكلىدى . شۇڭا ئۇ بۇ يەرنى ئاكور ۋادىسى دەپ ئاتىدى .پەرۋەردىگارنىڭ غەزىپى پەسەيدى .شۇنىڭدىن كېيىن يوشۇۋا شەھەرگە كېلىپ ،ئۇ شەھەرگە قارشى ئۇرۇش قىلدى. 38پەرۋەردىگار يوشۇۋاغا مۇنداق دېدى« :قورقماڭ ،قورقماڭ ،مەن ئاي شەھىرىنى ،ئۇنىڭ پادىشاھى ۋە خەلقىنى سېنىڭ قولۇڭغا تاپشۇردۇم .سەن ئۇلرغا ئېرىخا ۋە ئۇنىڭ پادىشاھىغا قىلغاندەك مۇئامىلە قىل ،پەقەت ئۇنىڭ ئولجىسى ۋە مال-چارۋىلىرىنى ئۆزڭڭلرغا ئولجا قىلىپ ئالىسىلەر .شەھەرنىڭ ئارقىسىغا پىستىرما قۇرۇڭلر». 39يوشۇۋا پەرۋەردىگارنىڭ سۆزى بويىچە ئىش قىلىپ ،جەڭچىلەر ئىچىدىن ئوتتۇز مىڭ باتۇر ئەسكەرنى تاللپ ،ئۇلرنى شەھەرنى توسۇش ئۈچۈن پىستىرما قۇردى. 40ئۇ ئۇلرغا« :سىلەر بىزنى كۆرگەندە ،بىز ئۇلردىن ھىيلە-مىكىر بىلەن قېچىپ كېتىمىز ،ئۇلر بىزنى قوغليدۇ ،سىلەر بولساڭلر پىستىرمىدىن چىقىپ ،شەھەرنى ئىشغال قىلىڭلر »دەپ بۇيرۇق قىلدى. 41يوشۇۋا جەڭ قىلدى .شەھەردىكى ئادەملەر ئىسرائىللرغا قاراپ يولغا چىقتى .ئۇلر شەھەرنىڭ ئارقىسىدا ئۇلرنى توسۇپ تۇرغانلىقىنى بىلمەيتتى. 42يوشۇۋا ۋە بارلىق ئىسرائىللر ئۇلرنىڭ ئالدىدا چارچاپ كەتكەندەك قىياپەتكە كىرىپ ،ھىيلە-مىكىر بىلەن چۆل يولى بىلەن قېچىپ كەتتى. 43ئاي شەھىرىدىكىلەر ئىسرائىللرنى قوغلش ئۈچۈن شەھەردىكى بارلىق كىشىلەرنى توپلىدى .ئۇلر شەھەردىن چىقىپ كەتتى ،ھېچكىم قالمىدى .ئۇلر شەھەرنى ئوچۇق قويۇپ ،ئىسرائىللرنى قوغلىدى. 44پىستىردا تۇرغانلر ئورنىدىن تۇرۇپ ،شەھەرگە قاراپ يۈگۈرڭپ باردى ۋە ئۇنى ئىشغال قىلىپ ،ئوت قويدى .ئاي شەھىرىدىكىلەر ئارقىسىغا بۇرۇلۇپ قارىسا ،شەھەرنىڭ تۈتۈنى ئاسمانغا كۆتۈرڭلۈپ ،ئۇلرنىڭ ئارقىسىغا چېكىنىشنىڭ ئامالى يوق ئىدى. 45ئاي شەھىرىدىكى بارلىق ئادەملەر ئىسرائىل خەلقىنىڭ ئىچىدە ئىدى .ئۇلرنىڭ بەزىلىرى ئۇ تەرەپتە ،بەزىلىرى ئۇ تەرەپتە ئىدى .ئۇلر ئىسرائىللرنى مەغلۇپ قىلدى ،ئۇلرنىڭ بىرىمۇ قالمىدى. 46ئىسرائىللر ئاي شەھىرىنىڭ پادىشاھى مېلوشنى تىرىك تۇتۇپ ،يەشۇئانىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .يەشۇئا ئۇنى ياغاچتىن ئېسىپ ئۆلتۈردى. 47ئىسرائىللر شەھەرنى كۆيدڭرڭپ بولغاندىن كېيىن ،شەھەرگە قايتىپ كېلىپ ،شەھەردىكىلەرنىڭ ھەممىسىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 48پەرۋەردىگارنىڭ يەشۇغا ئېيتقان سۆزى بويىچە ،ئاي شەھىرىدىكى ئەرلەر ۋە ئاياللردىن ئۆلگەنلەرنىڭ سانى 12مىڭ ئىدى .پەقەت چارۋا-مال ۋە شەھەردىكى ئولجا-تالمەتلەرنىل ئۆزلىرى ئىگىلىۋالدى. 49ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىدىكى بارلىق پادىشاھلر ،كەنئاننىڭ بارلىق پادىشاھلىرى ئىسرائىللرنىڭ ئېرىخا ۋە ئاي شەھەرلىرىگە قىلغان يامانلىقلىرىنى ئاڭلپ ،ئىسرائىللرغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بولدى. 50پەقەت گىبئون ئاھالىسىل ئىسرائىللرنىڭ ھالك بولۇشىدىن قورقۇپ ،ئۇلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشتىن قاتتىق قورققانلىقتىن ،ئۇلر ھىيلە- مىكىر بىلەن ئىش قىلدى .ئۇلر يوشۇۋا ۋە پۈتۈن ئىسرائىللرنىڭ ئالدىغا كېلىپ« :بىز يىراق بىر يەردىن كەلدۇق ،شۇڭا بىز بىلەن ئەھدە تۈزڭڭلر »دېدى. 51گىبئون ئاھالىسى ئىسرائىللرنىڭ زېمىنىدىن ئۆتۈپ كەتتى .ئىسرائىللر ئۇلر بىلەن ئەھدە تۈزڭپ ،ئۇلر بىلەن تىنچلىق ئورناتتى . جامائەت باشلىقلىرى ئۇلرغا قەسەم قىلدى .كېيىن ئىسرائىللر ئۆزلىرىنىڭ قوشنىسى ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئارىسىدا ياشاۋاتقانلىقىنى بىلدى. 52لېكىن ئىسرائىللر ئۇلرنى ئۆلتۈرمىدى ،چۈنكى ئۇلر پەرۋەردىگارنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلىپ ،ئوتۇن كېسىش ۋە سۇ تارتىشقا باشلىدى. 53يوشۇۋا ئۇلرغا« :نېمىشقا مېنى ئالداپ ،بىزگە بۇنداق قىلدىڭلر؟ »دېدى .ئۇلر ئۇنىڭغا« :چۈنكى سېنىڭ ئامورلرنىڭ پادىشاھلىرىغا قىلغانلىرىڭنىڭ ھەممىسىنى خىزمەتكارلىرىڭغا ئېيتىپ بەرگەنىدى ،بىز جېنىمىزدىن قورقۇپ ،بۇنداق قىلدۇق »دېدى. 54شۇ كۈنى يەشۇئا ئۇلرنى ئوتۇن كېسىش ۋە سۇ تارتىشقا تەيىنلىدى ۋە ئۇلرنى ئىسرائىلنىڭ بارلىق قەبىلىلىرىگە قۇل قىلىپ تەقسىم قىلدى. 55يېرۇسالېم پادىشاھى ئادھنىسېدەك ئىسرائىللرنىڭ ئېرىخو ۋە ئاي شەھەرلىرىگە قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلپ ،خېبرھن پادىشاھى خوھام ،يارمۇت پادىشاھى پىرام ،لكىش پادىشاھى يافىيا ۋە ئېگلون پادىشاھى دېبېرغا ئادەم ئەۋەتىپ مۇنداق دېدى: 56ماڭا كېلىپ ،ماڭا ياردەم قىلىڭلر ،بىز ئىسرائىللرنى ۋە ئىسرائىللر بىلەن تىنچلىق تۈزگەن گىبئون ئاھالىسىنى مەغلۇپ قىليلى. 57ئۇلر بىر يەرگە جەم بولدى .ئامورلرنىڭ بەش پادىشاھى دېڭىز قىرغىقىدىكى قۇمدەك كۆپ بولۇپ ،بارلىق قوشۇنلىرى بىلەن بىللە يولغا چىقتى. 58بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى گىبئوننىڭ ئالدىدا چېدىر تىكتى .ئۇلر گىبئون ئاھالىسىگە قارشى ئۇرۇش قىلىشقا باشلىدى .گىبئوننىڭ بارلىق ئادەملىرى يوشۇۋاغا ئادەم ئەۋەتىپ« :تېز كېلىپ بىزگە ياردەم قىلىڭلر ،چۈنكى ئامورلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرى بىز بىلەن ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بولدى »دېدى. 59يوشۇۋا ۋە بارلىق جەڭچى خەلق گىلگالدىن چىقىپ كەتتى ،يوشۇۋا ئۇلرنىڭ يېنىغا تۇيۇقسىز كېلىپ ،بۇ بەش پادىشاھنى قاتتىق قىرغىن قىلدى. 60پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئىسرائىللرنىڭ ئالدىدا ھەيران قالدۇردى .ئىسرائىللر گىبئوندا ئۇلرنى قاتتىق قىرغىن قىلدى .ئۇلر بەيت- ھورھنغا قاراپ ماڭىدىغان يولدا مەككىداغا قاراپ قوغلىدى .ئۇلر ئىسرائىللرنىڭ ئالدىدا قېچىپ كەتتى. 143
ياشېر
61ئۇلر قېچىۋاتقاندا ،پەرۋەردىگار ئاسماندىن ئۇلرغا مۆلدڭر ياغدۇردى ،ئىسرائىل ئوغۇللىرىنىڭ قىرغىنچىلىقىدىن كۆرە ،مۆلدڭر ياغدۇرغانلىقتىن ئۆلگەنلەر سانى كۆپ بولدى. 62ئىسرائىللر ئۇلرنى قوغلپ ماڭدى ،ئۇلر يولدا ئۇلرنى ئۇرۇپ ،داۋاملىق ئۇرۇپ تۇردى. 63ئۇلر ھۇجۇم قىلىۋاتقاندا ،كۈن كەچكە يېقىنلىشىۋاتاتتى .يەشۇ پۈتكۈل خەلقنىڭ ئالدىدا« :قۇياش ،گىبئون ئۈستىدە توختاپ تۇر ،ئاي ئايلن ۋادىسىدا تۇر ،خەلق دڭشمەنلىرىدىن ئۆچ ئالغۇچە »!دېدى. 64پەرۋەردىگار يەشۇئانىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى ،قۇياش ئاسماننىڭ ئوتتۇرىسىدا توختاپ قالدى ،ئوتتۇز ئالتە مىنۇت توختاپ تۇردى ،ئايمۇ توختاپ قالدى ،پۈتۈن كۈن پاتمىدى. 65پەرۋەردىگار ئىسرائىل ئۈچۈن جەڭ قىلغانلىقتىن ،ئۇنىڭدىن ئىلگىرىمۇ ،كېيىنمۇ بۇنداق كۈن بولمىغان. 89باب1پەرۋەردىگار ئامورلرنى يوشۇۋا ۋە ئىسرائىللرنىڭ قولىغا تاپشۇرغان كۈنى ،يوشۇۋا پۈتۈن ئىسرائىللرنىڭ ئالدىدا مۇنداق ناخشىنى ئېيتتى: 2ئى پەرۋەردىگار ،سەن قۇدرەتلىك ئىشلرنى قىلدىڭ ،سەن ئۇلۇغ ئىشلرنى قىلدىڭ ،ساڭا ئوخشاش كىم بار؟ ئاغزىم سېنىڭ نامىڭنى ناخشا قىلىپ ئېيتىدۇ. 3مېنىڭ ياخشىلىقىم ،مېنىڭ قورغانىم ،مېنىڭ ئېگىز مۇنارىم ،ساڭا يېڭى بىر ناخشا ئېيتىمەن ،ساڭا شۈكۈر ئېيتىمەن ،سەن مېنىڭ نىجاتلىقىمنىڭ كۈچىسەن. 4يەر يۈزىدىكى بارلىق پادىشاھلر ساڭا مەدھىيە ئوقۇيدۇ ،دۇنيانىڭ ھۆكۈمرانلىرى ساڭا ناخشا ئېيتىدۇ ،ئىسرائىل ئەۋلدلىرى سېنىڭ نىجاتىڭدىن خۇشال بولىدۇ ،ئۇلر سېنىڭ قۇدرىتىڭنى ناخشا ئېيتىپ مەدھىيە ئوقۇيدۇ. 5ئى پەرۋەردىگار ،بىز ساڭا سىردىشىپ ،سەن بىزنىڭ خۇدايىمىزسەن ،چۈنكى سەن دڭشمەنلىرىمىزگە قارشى پاناھگاھىمىز ۋە مۇستەھكەم قەلئەمىزسەن ،دېدىك. 6ساڭا يالۋۇرۇپ ،خىجىل بولمىدۇق ،ساڭا ئىشەندۇق ۋە قۇتۇلدۇق .ساڭا يالۋۇرغاندا ،سەن ئاۋازىمىزنى ئاڭلىدىڭ ،جېنىمىزنى قىلىچتىن قۇتقۇزدۇڭ ،بىزگە رەھمىتىڭنى كۆرسەتتىڭ ،بىزگە نىجاتلىقڭنى بەردىڭ ،قۇدرىتىڭ بىلەن قەلبىمىزنى خۇشال قىلدىڭ. 7سەن بىزنىڭ نىجاتىمىز ئۈچۈن ئالغا ئىلگىرىلىدىڭ ،قولۇڭ بىلەن خەلقىڭنى قۇتقۇزدۇڭ ،مۇقەددەسلىكىڭنىڭ ئاسمىنىدىن بىزگە جاۋاب بەردىڭ ،بىزنى ئون مىڭلىغان خەلقنىڭ ئىچىدىن قۇتقۇزدۇڭ. 8قۇياش بىلەن ئاي ئاسماندا توختاپ قالدى ،سەن زۇلۇم قىلغۇچىلرغا غەزەپ بىلەن قارشى تۇرۇپ ،ئۇلرغا ھۆكۈم چىقىرىشنى بۇيرۇدۇڭ. 9يەر يۈزىدىكى بارلىق ھۆكۈمرانلر ئورنىدىن تۇردى ،مىللەتلەرنىڭ پادىشاھلىرى بىر يەرگە جەم بولدى ،ئۇلر سېنىڭ ھۇزۇرۇڭدا تەۋرەنمىدى ،سېنىڭ جەڭلىرىڭنى ئارزۇ قىلدى. 10سەن غەزىپىڭ بىلەن ئۇلرغا قارشى چىقتىڭ ،ئۇلرغا غەزىپىڭنى ياغدۇردۇڭ ،غەزىپىڭ بىلەن ئۇلرنى ۋەيران قىلدىڭ ،قەلبىڭدە ئۇلرنى يوق قىلدىڭ. 11مىللەتلەر سېنىڭ غەزىپىڭ بىلەن كۆيدڭرڭلدى ،پادىشاھلىقلر سېنىڭ غەزىپىڭ تۈپەيلىدىن زاۋاللىققا يۈزلەندى ،سەن غەزەپلەنگەن كۈنىڭدە پادىشاھلرنى يارىلندۇردۇڭ. 12سەن ئۇلرغا غەزىپىڭنى ياغدۇردۇڭ ،غەزەپلەنگەن غەزىپىڭ ئۇلرنى قاپلىدى ،ئۇلرنىڭ گۇناھلىرىنى ئۇلرغا قارىتىپ ،رەزىللىكىدىن ئۇلرنى يوق قىلدىڭ. 13ئۇلر قاپقان قۇرۇپ ،ئۇنىڭغا يىقىلدى ،يوشۇرۇنغان تورغا چۈشۈپ ،پۇتلىرى ئىللىپ قالدى. « 14ئۇلر قىلىچ بىلەن زېمىننى ئىگىلىۋالدى ،قوللىرى بىلەن شەھەردە ياشىدى »دېگەن بارلىق دڭشمەنلىرىڭگە قولۇڭ تەييار ئىدى .سەن ئۇلرنىڭ يۈزىنى نومۇسقا تولدۇردۇڭ ،مۈڭگۈزلىرىنى يەرگە يىقىتتىڭ ،غەزىپىڭ بىلەن ئۇلرنى قورقۇتتۇڭ ،غەزىپىڭ بىلەن ئۇلرنى ۋەيران قىلدىڭ. 15زېمىن سېنىڭ ئۇلرغا قىلغان بوران-چاپقۇنۇڭنىڭ ئاۋازىدىن تىترەپ كەتتى ،سەن ئۇلرنىڭ جېنىنى ئۆلۈمدىن ساقلىمىدىڭ ،ئۇلرنىڭ ھاياتىنى قەبرىستانلىققا تاشلىدىڭ. 16سەن ئۇلرنى بوران-چاپقۇنۇڭدا قوغلىدىڭ ،قارا بورانىڭدا يوق قىلدىڭ ،يامغۇرلىرىنى مۆلدڭرگە ئايلندۇردۇڭ ،ئۇلر چوڭقۇر ئۆڭكۈرلەرگە چۈشۈپ ،ئورنىدىن تۇرالمىدى. 17ئۇلرنىڭ جەسەتلىرى كوچىلرنىڭ ئوتتۇرىسىدىكى ئەخلەتلەرگە ئوخشاپ قالدى. 18ئۇلر سېنىڭ غەزىپىڭدە يوقىتىلدى ،سەن ئۆز خەلقىڭنى قۇدرىتىڭ بىلەن قۇتقۇزدۇڭ. 19شۇڭا قەلبىمىز سەندىن خۇشال بولىدۇ ،جانلىرىمىز سېنىڭ نىجاتىڭدىن مەدھىيەلىنىدۇ. 20تىلىمىز سېنىڭ قۇدرىتىڭنى سۆزلەيدۇ ،سېنىڭ مۆجىزىلىرىڭنى ناخشا ئېيتىپ مەدھىيەلەيمىز. 21سەن بىزنى دڭشمەنلىرىمىزدىن قۇتقۇزدۇڭ ،بىزگە قارشى چىققانلردىن قۇتقۇزدۇڭ ،ئۇلرنى ئالدىمىزدا يوقىتىپ ،ئاياغ ئاستىمىزدا ئېزىۋەتتىڭ. 22ئى پەرۋەردىگار ،سېنىڭ بارلىق دڭشمەنلىرىڭ شۇنداق يوقىلىدۇ ،يامانلر شامالدا ئۇچۇپ كەتكەن سامانغا ئوخشاش بولىدۇ ، سۆيۈملۈكلىرىڭ سۇ بويىغا تىكىلگەن دەرەخلەرگە ئوخشاش بولىدۇ. 23شۇڭا يوشۇۋا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرلىكتە پۈتۈن ئىسرائىل خەلقى بارلىق پادىشاھلرنى مەغلۇپ قىلغاندىن كېيىن ،گىلگالدىكى لگېرغا قايتىپ كەلدى ،ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى قالمىدى. 144
ياشېر
24بەش پادىشاھ جەڭدىن قېچىپ ،پىيادە مېڭىپ بىر غارغا يوشۇرۇندى .يەشۇئا ئۇلرنى جەڭ مەيدانىدا ئىزدىدى ،ئەمما تاپالمىدى. 25كېيىن يەشۇئاغا« :پادىشاھلر تېپىلىپ ،بىر غارغا يوشۇرۇنۇۋېلىندى »دېگەن خەۋەر كەلدى. 26يەشۇئا« :ئۇلرنىڭ ئۆزلىرىنى ئۆلتۈرڭۋېلىشىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن ،غارنىڭ ئاغزىغا قاراۋۇل قويۇشقا ئادەم تەيىنلەڭلر »دېدى . ئىسرائىللر شۇنداق قىلدى. 27يوشۇۋا پۈتۈن ئىسرائىلنى چاقىرىپ ،جەڭ باشلىقلىرىغا« :پۇتۇڭلرنى بۇ پادىشاھلرنىڭ بوينىغا قويۇڭلر »دېدى .يوشۇۋا : «پەرۋەردىگار بارلىق دڭشمىنىڭلرغا شۇنداق قىلىدۇ »دېدى. 28شۇنىڭدىن كېيىن ،يەشۇئا پادىشاھلرنى ئۆلتۈرڭپ ،ئۇلرنى ئۆڭكۈرگە تاشلشنى ۋە ئۆڭكۈرنىڭ ئاغزىغا چوڭ تاشلرنى قويۇشنى بۇيرۇدى. 29شۇنىڭدىن كېيىن ،يوشۇۋا شۇ كۈنى ئۆزى بىلەن بىللە بولغان بارلىق خەلقنى باشلپ مەككىداغا باردى ۋە ئۇ شەھەرنىڭ ئاھالىسىنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 30ئۇ شەھەردىكى بارلىق كىشىلەرنى پۈتۈنلەي يوقاتتى .ئۇ ئېرىخوغا قىلغان ئىشلرنى پادىشاھ ۋە شەھەر خەلقىگىمۇ قىلدى. 31ئۇ يەردىن لىبناغا ئۆتۈپ ،لىبناھقا قارشى ئۇرۇش قىلدى .پەرۋەردىگار ئۇنى لىبناھنىڭ قولىغا چۈشۈردى .يەشۇئا لىبناھنى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق كىشىلەرنى قىلىچ بىلەن قىرىپ تاشلىدى .ئۇ ئېرىخوغا قىلغاندەك ،لىبناھنى ۋە ئۇنىڭ پادىشاھىنىمۇ شۇنداق قىلدى. 32ئۇ يەردىن لكىش شەھىرىگە ھۇجۇم قىلىش ئۈچۈن باردى .غەززە پادىشاھى ھورام لكىش خەلقىگە ياردەملىشىش ئۈچۈن يولغا چىقتى . يەشۇئا ئۇنى ۋە ئۇنىڭ خەلقىنى ھېچكىمنى قالدۇرماي مەغلۇپ قىلدى. 33يەشۇئا لكىش ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق خەلقنى ئىشغال قىلدى .ئۇ لىبناغا قىلغانلىرىغا ئوخشاش ،ئۇ يەرگىمۇ شۇنداق قىلدى. 34يوشۇۋا ئۇ يەردىن ئېگلونغا قاراپ ماڭدى .ئۇ يەرنىمۇ ئىگىلىۋېلىپ ،شەھەرنى ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق خەلقنى قىلىچ بىلەن قىرىپ تاشلىدى. 35ئۇ يەردىن ھىبرھنغا ئۆتۈپ ،شەھەرگە ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇنى ئىشغال قىلىپ ،پۈتۈنلەي ۋەيران قىلدى .ئاندىن ئۇ يەردىن پۈتۈن ئىسرائىللر بىلەن بىرلىكتە دېبىرغا قايتىپ كېلىپ ،شەھەرگە ھۇجۇم قىلىپ ،قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 36ئۇ شەھەردىكى بارلىق كىشىلەرنى يوقىتىپ ،ھېچكىمنى تىرىك قالدۇرمىدى .ئۇ ئېرىخوغا قىلغان ئىشلرنى شەھەر ۋە ئۇنىڭ پادىشاھىغىمۇ قىلدى. 37يەشۇئا كادېش-بارنېئادىن ئازاغىچە بولغان ئامورلرنىڭ بارلىق پادىشاھلىرىنى مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇلرنىڭ زېمىنىنى دەرھال ئىشغال قىلدى ، چۈنكى پەرۋەردىگار ئىسرائىللر ئۈچۈن ئۇرۇش قىلغانىدى. 38يوشۇۋا پۈتۈن ئىسرائىللر بىلەن بىللە گىلگالدىكى قارارگاھقا كەلدى. 39شۇ چاغدا ،خازھر پادىشاھى يابىن يوشۇۋانىڭ ئامور پادىشاھلىرىغا قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئاڭلىغاندا ،مىديان پادىشاھى يوبات ،شىمرھن پادىشاھى لبان ،ئاكشاف پادىشاھى يىفال ۋە بارلىق ئامور پادىشاھلىرىغا ئادەم ئەۋەتىپ مۇنداق دېدى: 40تېزدىن بىزگە كېلىپ ،بىزگە ياردەم قىلىڭلر .ئىسرائىللر بىزگە ھۇجۇم قىلىشتىن بۇرۇن ،بىز ئۇلرنى مەغلۇپ قىليلى .ئۇلر ئامورلرنىڭ باشقا پادىشاھلىرىغا قىلغاندەك ،بىزگەمۇ شۇنداق قىليلى. 41بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسى خازھر پادىشاھى يابىننىڭ سۆزلىرىگە قۇلق سېلىپ ،بارلىق قوشۇنلىرى بىلەن ،يەنى ئون يەتتە پادىشاھ بىلەن يولغا چىقتى .ئۇلرنىڭ خەلقى دېڭىز قىرغىقىدىكى قۇمدەك كۆپ ئىدى ،ئاتلىرى ۋە جەڭ ھارۋىلىرى سانسىز ئىدى .ئۇلر كېلىپ مېرھم سۈيى بويىدا چېدىر تىكتى ۋە ئىسرائىللرغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن بىرلىكتە توپلندى. 42پەرۋەردىگار يوشۇۋاغا« :ئۇلردىن قورقماڭلر ،چۈنكى ئەتە مۇشۇ ۋاقىتتا مەن ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى سىلەرنىڭ ئالدىڭلردا ئۆلتۈرىمەن ،سىلەر ئۇلرنىڭ ئاتلىرىنىڭ پۇتلىرىنى كېسىپ ،جەڭ ھارۋىلىرىنى ئوتتا كۆيدڭرڭۋېتىسىلەر »دېدى. 43يەشۇئا بارلىق جەڭچىلەر بىلەن بىرلىكتە ئۇلرغا تۇيۇقسىز ھۇجۇم قىلىپ ،ئۇلرنى مەغلۇپ قىلدى ،ئۇلر ئۇلرنىڭ قولىغا چۈشۈپ قالدى ،چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلرنى ئىسرائىللرنىڭ قولىغا تاپشۇرغانىدى. 44شۇنداق قىلىپ ،ئىسرائىللر بۇ پادىشاھلرنىڭ ھەممىسىنى قوشۇنلىرى بىلەن قوغلپ ،ئۇلردىن ھېچكىم قالمىغۇچە ئۇلرنى مەغلۇپ قىلدى .يەشۇ پەرۋەردىگارنىڭ دېگىنى بويىچە ئۇلرغا شۇنداق قىلدى. 45شۇ چاغدا يەشۇئا خازھرغا قايتىپ كېلىپ ،ئۇ يەردە قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرڭپ ،ئىچىدىكى بارلىق كىشىلەرنى كۆيدڭرڭۋەتتى .ئاندىن يەشۇئا خازھردىن شىمرھنغا بېرىپ ،ئۇنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلدى. 46ئۇ يەردىن ئاكشافقا باردى ۋە شىمرھنغا قىلغانلىرىغا ئوخشاش ئىشلرنى قىلدى. 47ئۇ يەردىن ئادۇلمغا ئۆتۈپ ،ئۇ يەردىكى بارلىق خەلقنى قىرىپ تاشلىدى .ئۇ ئاكشاف ۋە شىمرھنغا قىلغاندەك ،ئادۇلمغىمۇ شۇنداق قىلدى. 48ئۇ ئۇلردىن قېچىپ ،ئۆزى مەغلۇپ قىلغان پادىشاھلرنىڭ بارلىق شەھەرلىرىگە باردى ،قالغان خەلقىنى قىرىپ تاشلىدى ۋە ئۇلرنى پۈتۈنلەي ۋەيران قىلدى. 49ئىسرائىللر پەقەت ئۆزلىرىنىڭ ئولجىلىرى ۋە مال-چارۋىلىرىنىل ئولجا قىلىپ ئالدى ،لېكىن ئۇلر ئۆلتۈرگەن ھەر بىر ئىنساننىڭ تىرىك قېلىشىغا يول قويمىدى. 50پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك ،يەشۇئا ۋە پۈتۈن ئىسرائىللرمۇ شۇنداق قىلدى ،ئۇلر ھېچ نەرسىدە كەمچىلىك قىلمىدى. 51شۇنداق قىلىپ ،يەشۇئا ۋە بارلىق ئىسرائىل خەلقى پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە پۈتۈن كەنئان زېمىنىنى ۋەيران قىلدى .ئۇلرنىڭ پادىشاھلىرىنى ،يەنى ئوتتۇز بىر پادىشاھنى ئۆلتۈردى .ئىسرائىل خەلقى ئۇلرنىڭ پۈتۈن زېمىنىنى ئىگىلىۋالدى. 52بۇنىڭدىن باشقا ،ئىئوردان دەرياسىنىڭ ئۇ قىرغىقىدىكى سىخون ۋە ئوگ پادىشاھلىقلىرىمۇ بار ئىدى .مۇسا بۇ پادىشاھلىقلرنىڭ نۇرغۇن شەھەرلىرىنى بېسىۋالغانىدى .مۇسا بۇ پادىشاھلىقلرنى رۇبېن ،گاد ۋە ماناسسە قەبىلىسىنىڭ يېرىمىغا بەرگەنىدى. 53يوشۇۋا ئىئوردان دەرياسىنىڭ غەرب تەرىپىدىكى بارلىق پادىشاھلرنى مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇلرنى توققۇز قەبىلە ۋە ئىسرائىل قەبىلىسىنىڭ يېرىمىغا مىراس قىلىپ بەردى. 145
ياشېر
54يەشۇئا بۇ پادىشاھلر بىلەن بەش يىل ئۇرۇش قىلىپ ،ئۇلرنىڭ شەھەرلىرىنى ئىسرائىللرغا بەردى .شۇنىڭ بىلەن ،ئامورلر ۋە كەنئانلرنىڭ شەھەرلىرىدىكى ئۇرۇشتىن كېيىن ،زېمىن تىنچلندى. 90باب1ئىسرائىللر ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتكەندىن كېيىنكى بەشىنچى يىلى ،ئىسرائىللر كەنئانلىقلر بىلەن بولغان ئۇرۇشىدىن ئارام ئالغاندىن كېيىن ،ئېدھم بىلەن خىتتىم ئەۋلدلىرى ئوتتۇرىسىدا قاتتىق جەڭلەر يۈز بەردى .خىتتىم ئەۋلدلىرى ئېدھمغا قارشى ئۇرۇش قىلدى. 2چىتتىم پادىشاھى ئابىئانۇس پادىشاھلىقنىڭ ئوتتۇز بىرىنچى يىلى ،يەنى شۇ يىلى چىتتىم ئەۋلدلىرىدىن كۈچلۈك ئەسكەرلەرنى ئېلىپ يولغا چىقتى .ئۇ ئەساۋ ئەۋلدلىرىغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن سېئىرغا باردى. 3ئېدھم پادىشاھى ھاداد ئۇنىڭ خەۋىرىنى ئاڭلپ ،كۆپ ساندا ئادەم ۋە كۈچلۈك قوشۇن بىلەن ئۇنىڭ بىلەن كۆرڭشۈشكە چىقتى ۋە ئېدھم زېمىنىدا ئۇنىڭ بىلەن ئۇرۇش قىلدى. 4كىتتىمنىڭ قولى ئەساۋنىڭ ئەۋلدلىرى ئۈستىدىن غەلىبە قىلدى .كىتتىمنىڭ ئەۋلدلىرى ئەساۋنىڭ ئوغۇللىرىدىن يىگىرمە ئىككى مىڭ ئادەمنى ئۆلتۈردى .ئەساۋنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئۇلرنىڭ ئالدىدىن قېچىپ كەتتى. 5چىتتىم ئەۋلدلىرى ئۇلرنى قوغلپ ،ئېدھم پادىشاھى ھادادقا يېتىپ باردى .ھاداد ئۇلرنىڭ ئالدىدا يۈگۈرڭپ كېتىۋاتاتتى .ئۇلر ئۇنى تىرىك تۇتۇپ ،چىتتىم پادىشاھى ئابىئانۇسنىڭ ئالدىغا ئېلىپ باردى. 6ئابىيانۇس ئۇنى ئۆلتۈرڭشنى بۇيرۇدى .ئېدھم پادىشاھى ھاداد ھۆكۈمرانلىقىنىڭ قىرىق سەككىزىنچى يىلىدا ۋاپات بولدى. 7كىتتىم ئەۋلدلىرى ئېدھمنى قوغلشنى داۋاملشتۇرۇپ ،ئۇلرنى قاتتىق قىرغىن قىلدى .ئېدھم كىتتىم ئەۋلدلىرىغا قۇل بولدى. 8كىتتىم ئەۋلدلىرى ئېدھمغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى .ئېدھم كىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ قول ئاستىدا بولۇپ ،شۇ كۈندىن باشلپ بىر پادىشاھلىققا ئايلندى. 9شۇنىڭدىن كېيىن ،ئۇلر باش كۆتۈرەلمىدى ،ئۇلرنىڭ پادىشاھلىقى چىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن بىر بولدى. 10ئابىيانۇس ئېدھمغا ئەمەلدارلرنى قويدى ،ئېدھمنىڭ بارلىق ئەۋلدلىرى ئابىيانۇسقا بويسۇنۇپ ،ئۇنىڭغا باج تاپشۇردى ،ئابىيانۇس ئۆز يۇرتى كىتتىمغا قايتىپ كەتتى. 11ئۇ قايتىپ كەلگەندە ،ھۆكۈمرانلىقىنى يېڭىلىدى ۋە پادىشاھلىق تۇرالغۇسى ئۈچۈن كەڭ ۋە مۇستەھكەم بىر قەسىر سالدى ،ھەمدە كىتتىم ۋە ئېدھم ئەۋلدلىرىغا ئىشەنچ بىلەن ھۆكۈمرانلىق قىلدى. 12ئىسرائىل ئەۋلدلىرى بارلىق كەنئانلىقلر ۋە ئامورلۇقلرنى قوغلپ چىقارغاندىن كېيىن ،يەشۇنىڭ ياشىنىپ ،ياشىنىپ قالغانىدى. 13پەرۋەردىگار يەشۇغا مۇنداق دېدى« :سەن قېرىپ ،ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ كەتتىڭ ،بۇ زېمىننىڭ كۆپ قىسمىنى ئىگىلىۋېلىش كېرەك». 14شۇڭا بۇ زېمىننى توققۇز قەبىلە ۋە ماناسسە قەبىلىسىنىڭ يېرىمىغا مىراس قىلىپ بېرىڭلر .يەشۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ،پەرۋەردىگارنىڭ دېگىنى بويىچە ئىش قىلدى. 15ئۇ پۈتۈن زېمىننى ئىسرائىل قەبىلىلىرىگە تەقسىم قىلىپ بەردى. 16لېكىن لېۋى قەبىلىسىگە ئۇ مىراس بەرمىدى .پەرۋەردىگار مۇسا ئارقىلىق ئۇلرغا ئېيتقاندەك ،پەرۋەردىگارنىڭ قۇربانلىقلىرى ئۇلرنىڭ مىراسىدۇر. 17پەرۋەردىگار مۇسا ئارقىلىق ئېيتقاندەك ،يەشۇئا يىفۇنەنىڭ ئوغلى كالېبقا خېبرھن تېغىنى بەردى ،بۇ زېمىن ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىدىن بىر قىسىم ئۈستۈن تۇرىدۇ. 18شۇڭا ،ھىبرھن شەھىرى بۈگۈنگىچە كالېب ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا مىراس بولۇپ قالدى. 19يەشۇ پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بويىچە ،پۈتۈن زېمىننى پۈتۈن ئىسرائىللرغا مىراس قىلىپ تەقسىم قىلىپ بەردى. 20پەرۋەردىگار مۇساغا بۇيرۇغاندەك ،ئىسرائىللر لۋىيلرغا ئۆزلىرىنىڭ مىراسلىرىدىن شەھەرلەرنى ،چارۋا-ماللىرى ۋە مۈلۈكلىرىنى بەردى .ئىسرائىللرمۇ زېمىننى چوڭ-كىچىكلىكىگە قارىماي چەك تاشلپ بۆلدى. 21ئۇلر زېمىننى ئۆزلىرىنىڭ چېگرىسى بويىچە ئىگىدارچىلىق قىلىشقا باردى .ئىسرائىللر نۇن ئوغلى يوشۇۋاغا ئۆزلىرىنىڭ ئىچىدىن بىر زېمىن بەردى. 22پەرۋەردىگارنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ،ئۇلر ئۇنىڭغا ئۆزى تەلەپ قىلغان ئەفرايىم تېغىدىكى تىمنات-سېراخ شەھىرىنى بەردى .ئۇ شەھەرنى قۇرۇپ ،ئۇ يەردە ئولتۇراقلشتى. 23بۇلر رھھانىي ئەلەزەر ،نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئا ۋە قەبىلىلەرنىڭ باشلىقلىرى شىلودا ،پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ،چېدىرنىڭ ئىشىكىدە ، ئىسرائىللرغا چەك تاشلش ئارقىلىق تەقسىم قىلىپ بەرگەن مىراسلر .ئۇلر زېمىننى بۆلۈشۈشنى توختاتتى. 24پەرۋەردىگار ئىسرائىللرغا زېمىن بەردى .ئۇلر پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئېيتقاندەك ۋە ئاتا-بوۋىلىرىغا قەسەم قىلغاندەك زېمىننى ئىگىلىۋالدى. 25پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنى ئەتراپىدىكى بارلىق دڭشمەنلىرىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ،ئۇلرغا قارشى تۇرالمىدى .پەرۋەردىگار بارلىق دڭشمەنلىرىنى ئۇلرنىڭ قولىغا تاپشۇردى .پەرۋەردىگارنىڭ ئىسرائىللرغا ئېيتقان بارلىق ياخشىلىقلىرىنىڭ ھېچقايسىسى بىكار قالمىدى ،ھەتتا پەرۋەردىگار ھەممىنى ئەمەلگە ئاشۇردى. 26ئاندىن يوشۇۋا بارلىق ئىسرائىل خەلقىنى چاقىرىپ ،ئۇلرغا بەخت تىلىدى ۋە پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىشنى بۇيرۇدى .ئاندىن ئۇلرنى يولغا سالدى .ئۇلر ئۆز شەھىرىگە ،ئۆز مىراس يېرىگە كەتتى. 27ئىسرائىللر يەشۇنىڭ ھايات ۋاقتىدا پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى .پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئەتراپتىكى جايلردىن ئارام بەردى .ئۇلر ئۆز شەھەرلىرىدە خاتىرجەم ياشىدى. 146
ياشېر
28شۇ كۈنلەردە ،كىتتىم پادىشاھى ئابىئانۇس ئۆزىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنىڭ ئوتتۇز سەككىزىنچى يىلى ،يەنى ئېدھمغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان يەتتىنچى يىلىدا ۋاپات بولدى .ئۇنى ئۆزى ئۈچۈن سالغان ئورنىغا دەپنە قىلدى .لتىنۇس ئۇنىڭ ئورنىغا ئەللىك يىل پادىشاھلىق قىلدى. 29ئۇ ھۆكۈمرانلىق قىلغان مەزگىلدە قوشۇن تارتىپ ،ياۋاننىڭ ئوغلى ئېلىشانىڭ ئەۋلدلىرى بولغان بىرىتاننىيا ۋە كېرنانىيە ئاھالىلىرىگە قارشى ئۇرۇش قىلدى .ئۇ ئۇلرنى مەغلۇپ قىلىپ ،ئۇلرغا باج تاپشۇردى. 30ئۇ ئېدھمنىڭ چىتتىمنىڭ قول ئاستىدا ئىسيان كۆتۈرگەنلىكىنى ئاڭلىدى .لتىنلر ئۇلرغا بېرىپ ،ئۇلرنى مەغلۇپ قىلىپ ،بويسۇندۇرۇپ ، ئۇلرنى چىتتىم ئەۋلدلىرىنىڭ قولىغا تاپشۇردى .ئېدھم ھەمىشە چىتتىم ئەۋلدلىرى بىلەن بىر پادىشاھلىققا ئايلندى. 31نۇرغۇن يىللر ئېدھمدا پادىشاھ يوق ئىدى .ئۇلرنىڭ ھۆكۈمرانلىقى كىتتىم ئەۋلدلىرى ۋە ئۇلرنىڭ پادىشاھىنىڭ قولىدا ئىدى. 32ئىسرائىللر ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتكەندىن كېيىنكى يىگىرمە ئالتىنچى يىلى ،يەنى ئىسرائىللر مىسىردىن ئايرىلغاندىن كېيىنكى ئاتمىش ئالتىنچى يىلىدا ،يەشۇئا ياشىنىپ ،بىر يۈز سەككىز ياشقا كىرگەنىدى. 33پەرۋەردىگار بارلىق ئىسرائىللرنى ئەتراپتىكى دڭشمەنلىرىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ،ئۇلرغا ئارام بەرگەندىن كېيىن ،يەشۇئا پۈتۈن ئىسرائىللرنى ،ئۇلرنىڭ ئاقساقاللىرىنى ،سوتچىلىرىنى ۋە ئەمەلدارلىرىنى چاقىردى .ئاندىن يەشۇئا ئىسرائىل ئاقساقاللىرى ۋە سوتچىلىرىغا مۇنداق دېدى« :مانا مەن قېرىپ قالدىم ،ياشىم چوڭ بولدى ،سىلەر پەرۋەردىگارنىڭ سىلەرنىڭ ئالدىڭلردىن قوغلپ چىقارغان بارلىق مىللەتلەرگە نېمە قىلغانلىقىنى كۆردڭڭلر ،چۈنكى پەرۋەردىگار سىلەر ئۈچۈن جەڭ قىلدى». 34شۇڭا ،مۇسانىڭ قانۇنىدىكى بارلىق سۆزلەرگە ئەمەل قىلىشقا كۈچ چىقىرىڭلر ،ئۇنىڭدىن ئوڭغا ياكى سولغا بۇرۇلۇپ كەتمەڭلر ،بۇ زېمىندا قالغان مىللەتلەرنىڭ ئارىسىغا كىرمەڭلر ،ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىنىڭ ئىسمىنى تىلغا ئالماڭلر ،بۈگۈنگىچە قىلغىنىڭلردەك ،پەرۋەردىگار خۇداڭلرغا چىڭ تۇرۇڭلر. 35يەشۇئا ئىسرائىللرنى پۈتۈن ئۆمرىنى پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلىشقا قاتتىق ئۈندەپ تۇردى. 36بارلىق ئىسرائىللر« :بىز ،بالىلىرىمىز ،نەۋرىلىرىمىز ۋە ئەۋلدلىرىمىز مەڭگۈ پەرۋەردىگار خۇدايىمىزغا ئىبادەت قىلىمىز »دېدى. 37شۇ كۈنى يەشۇئا خەلق بىلەن ئەھدە تۈزڭپ ،ئىسرائىللرنى يولغا سالدى .ئۇلر ھەر بىرى ئۆز زېمىنىغا ۋە ئۆز شەھىرىگە كەتتى. 38ئىسرائىل ئەۋلدلىرى ئۆز شەھەرلىرىدە خاتىرجەم ياشاۋاتقان كۈنلەردە ،مىسىردىن ئېلىپ كەلگەن ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ جەسەتلىرىنى ھەر بىرى ئۆز بالىلىرىنىڭ مىراسىغا دەپنە قىلدى .ياقۇپنىڭ ئون ئىككى ئوغلى ئىسرائىل ئەۋلدلىرىنىڭ مىراسىغا دەپنە قىلدى. 39ئىسرائىللر مىسىردىن ئېلىپ چىققان ياقۇپنىڭ ئون ئىككى ئوغلىنى دەپنە قىلغان شەھەرلەرنىڭ ئىسىملىرى تۆۋەندىكىچە. 40ئۇلر رۇبېن بىلەن گادنى مۇسا ئۇلرنىڭ بالىلىرىغا مىراس قىلىپ بەرگەن رىمىيەدىكى ئىئوردان دەرياسىنىڭ بۇ تەرىپىگە دەپنە قىلدى. 41شىمون بىلەن لېۋىنى شىمون ئەۋلدلىرىغا بەرگەن ماۋدا شەھىرىگە دەپنە قىلدى ،شەھەرنىڭ ئەتراپى لېۋى ئەۋلدلىرىغا تەۋە ئىدى. 42يەھۇدانى بەيتلەھەمنىڭ قارشى تەرىپىدىكى بىنيامىن شەھىرىگە دەپنە قىلدى. 43ئىسساكار ۋە زەبۇلۇن قەبىلىلىرىنىڭ سۆڭەكلىرىنى زىدھنغا ،يەنى ئۆز بالىلىرىغا تەۋە بولغان يەرگە دەپنە قىلدى. 44دان ئۆز ئەۋلدلىرىنىڭ شەھىرى ئېشتائېلغا دەپنە قىلىندى ،نافتالى بىلەن ئاشېر قەدېش-نافتالىغا دەپنە قىلىندى ،ھەر بىرى ئۆز ئەۋلدلىرىغا بەرگەن ئورنىغا دەپنە قىلىندى. 45ئۇلر يۈسۈپنىڭ سۆڭەكلىرىنى شەكەمگە ،ياقۇپ ھامۇردىن سېتىۋالغان ۋە يۈسۈپكە مىراس قىلىپ بېرىلگەن ئېتىزغا دەپنە قىلدى. 46ئۇلر بىنيامىننى يېرۇسالېمغا ،يەبۇسلۇقلرنىڭ رەقىبىگە دەپنە قىلدى ،بۇ يەر بىنيامىن ئەۋلدلىرىغا بېرىلگەن ئىدى .ئىسرائىللر ئاتا- بوۋىلىرىنى ئۆز ئەۋلدلىرىنىڭ شەھىرىگە دەپنە قىلدى. 47ئىككى يىلدىن كېيىن ،نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئا بىر يۈز ئون يېشىدا ئالەمدىن ئۆتتى .يەشۇئا ئىسرائىلىيەگە يىگىرمە سەككىز يىل ھۆكۈم سۈردى .ئىسرائىل پۈتۈن ئۆمرىدە پەرۋەردىگارغا خىزمەت قىلدى. 48يوشۇۋانىڭ باشقا ئىشلىرى ،ئۇنىڭ جەڭلىرى ،ئىسرائىللرنى ئەيىبلىگەن بارلىق ئەيىبلەشلىرى ،ئۇلرغا بەرگەن بارلىق بۇيرۇقلىرى ۋە ئۇنىڭ دەۋرىدە ئىسرائىللرنىڭ ئىگىدارچىلىق قىلغان شەھەرلىرىنىڭ ئىسىملىرى يوشۇۋانىڭ ئىسرائىللرغا يازغان سۆزلىرى ۋە مۇسا ،يوشۇۋا ۋە ئىسرائىل ئەۋلدلىرى يازغان پەرۋەردىگارنىڭ ئۇرۇشلىرى كىتابىدا خاتىرىلەنگەن. 49ئىسرائىللر يەشۇئانى ئەفرايىم تېغىدىكى تىمنات-سېراخقا مىراس قىلىپ بەرگەن زېمىنغا دەپنە قىلدى. 50شۇ كۈنلەردە ھارۇننىڭ ئوغلى ئەلزەر ۋاپات بولدى .ئۇنى ئوغلى فىنېياسقا تەۋە بولغان ،ئەفرايىم تېغىدىكى تاغلىق رايونغا دەپنە قىلدى. 91باب1يەشۇئا ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،كەنئانلىقلرنىڭ ئەۋلدلىرى يەنىل بۇ زېمىندا ئىدى .ئىسرائىللر ئۇلرنى قوغلپ چىقىرىشقا بەل باغلىدى. 2ئىسرائىللر پەرۋەردىگاردىن« :بىزدىن بۇرۇن كىم كەنئانلىقلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىشقا بارىدۇ؟ »دەپ سورىدى .پەرۋەردىگار : «يەھۇدالىقلر بارىدۇ »دېدى. 3يەھۇدا قەبىلىسى شىمون قەبىلىسىگە« :بىز بىلەن بىللە زېمىنىمىزغا بار ،بىز كەنئانلىقلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىمىز ،بىزمۇ سىلەرنىڭ زېمىنىڭلرغا بىللە بارىمىز »دېدى .شۇڭا شىمون قەبىلىسى يەھۇدا قەبىلىسى بىلەن بىللە باردى. 4يەھۇدا قەبىلىسى كەنئانلىقلرغا قارشى ئۇرۇش قىلدى .پەرۋەردىگار كەنئانلىقلرنى يەھۇدا قەبىلىسىنىڭ قولىغا چۈشۈرڭپ بەردى .ئۇلر بەزەكتە كەنئانلىقلردىن 10مىڭ ئادەمنى ئۆلتۈردى. 5ئۇلر بېزەكتە ئادھنىبېزېق بىلەن ئۇرۇش قىلدى ،ئۇ قېچىپ كەتتى .ئۇلر ئۇنى قوغلپ تۇتتى ،ئاندىن ئۇنى تۇتۇۋېلىپ ،باش بارماقلىرى ۋە پۇت بارماقلىرىنى كېسىۋەتتى. 6ئادھنىبېزېق مۇنداق دېدى« :باش بارماقلىرى ۋە پۇتلىرىنىڭ باش بارماقلىرى كېسىۋېتىلگەن ئوتتۇز پادىشاھ مېنىڭ داستىخانىمنىڭ ئاستىدىن يېمەكلىكلەرنى يىغىۋالدى .مەن قىلغاندەك ،خۇدا ماڭا شۇنداق جازا بەردى .ئۇلر ئۇنى يېرۇسالېمغا ئېلىپ كەلدى ،ئۇ شۇ يەردە قازا قىلدى». 7شىمون قەبىلىسى يەھۇدا قەبىلىسى بىلەن بىللە بېرىپ ،كەنئانلىقلرنى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈردى. 147
ياشېر
8پەرۋەردىگار يەھۇدا قەبىلىسى بىلەن بىللە ئىدى ،ئۇلر تاغلىق رايوننى ئىگىلىدى .يۈسۈپنىڭ ئەۋلدلىرى بەيتەلگە ،يەنى لۇزغا باردى . پەرۋەردىگار ئۇلر بىلەن بىللە ئىدى. 9يۈسۈپنىڭ ئوغۇللىرى بەيتەلنى كۆزىتىپ كەلدى .قاراۋۇللر شەھەردىن چىقىپ كېلىۋاتقان بىر ئادەمنى كۆرڭپ ،ئۇنى تۇتۇۋېلىپ« :بىزگە شەھەرنىڭ كىرىش ئېغىزىنى كۆرسىتىپ بەرسىڭىز ،بىز سىزگە مېھرىبانلىق قىلىمىز »دېدى. 10ئۇ ئادەم ئۇلرغا شەھەرنىڭ كىرىش ئېغىزىنى كۆرسەتتى .يۈسۈپنىڭ ئوغۇللىرى كېلىپ ،شەھەرنى قىلىچ بىلەن چېپىپ ئۆلتۈردى. 11ئۇلر بۇ ئادەمنى ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن يولغا سالدى .ئۇ خىتلرنىڭ يېنىغا بېرىپ ،بىر شەھەر قۇرۇپ ،ئۇنىڭ ئىسمىنى لۇز دەپ قويدى . شۇڭا بارلىق ئىسرائىللر ئۆز شەھەرلىرىدە ،ئىسرائىللرنىڭ بالىلىرى ئۆز شەھەرلىرىدە ئولتۇراقلشتى .ئىسرائىللر يوشۇۋانىڭ ھاياتىدا ۋە يوشۇۋادىن كېيىن ئۆمرى ئۇزارتىلغان ۋە پەرۋەردىگارنىڭ ئىسرائىل ئۈچۈن قىلغان كاتتا ئىشلىرىنى كۆرگەن ئاقساقاللرنىڭ ھاياتىدا پەرۋەردىگارغا ئىبادەت قىلدى. 12يوشۇۋا ۋاپات بولغاندىن كېيىن ،ئاقساقاللر ئىسرائىللرغا ئون يەتتە يىل ھۆكۈم قىلدى. 13بارلىق ئاقساقاللر ئىسرائىللرنىڭ كەنئانلىقلرغا قارشى ئۇرۇشلىرىغا قاتناشتى .پەرۋەردىگار ئىسرائىللرنى ئۇلرنىڭ زېمىنىغا ئورۇنلشتۇرۇش ئۈچۈن ،كەنئانلىقلرنى ئىسرائىللرنىڭ ئالدىدىن قوغلپ چىقاردى. 14ئۇ ئىبراھىم ،ئىسھاق ۋە ياقۇپلرغا ئېيتقان بارلىق سۆزلىرىنى ۋە ئۇلرغا ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىغا كەنئانلىقلرنىڭ زېمىنىنى بېرىشكە قەسەم قىلغان قەسىمىنى ئەمەلگە ئاشۇردى. 15پەرۋەردىگار ئىسرائىل ئەۋلدلىرىغا ئاتا-بوۋىلىرىغا قەسەم قىلىپ بەرگەندەك ،ئۇلرغا پۈتۈن كەنئان زېمىنىنى بەردى .پەرۋەردىگار ئۇلرغا ئەتراپتىكىلەردىن ئارام بەردى .ئىسرائىللر ئۆز شەھەرلىرىدە خاتىرجەم ياشىدى. 16پەرۋەردىگارغا مەڭگۈ مەدھىيەلەر بولسۇن ،ئامىن ،ئامىن. 17ئۆزڭڭلرنى كۈچلەندڭرڭڭلر ،پەرۋەردىگارغا تايانغانلرنىڭ ھەممىسىنىڭ قەلبى جاسارەتلىك بولسۇن .ئاخىر.
148