4مەككە مۇكەررەمە كىتابىINTRODUCTION بۇ كىتاب قەدىمكى زۇلۇمنىڭ غۇۋا دەھشەتلىرىدىن ياڭرىغان قورقۇنچلۇق گۈلدۈرمامىغا ئوخشايدۇ .بۇ سۈرىيەنىڭ زالىمى ئانتاكيانىڭ زىيانكەشلىكىگە ئاساسلنغان بىر باب بولۇپ ،بەزىلەر ئۇنى ئېپىفانىس « ،ساراڭ» دەپ ئاتىغان .بىرىنچى ئەسىردىكى رىم تارىخىدا مۇنداق ئىككى زالىم خاتىرىلەنگەن -يەنە بىرى كالىگۇل ،ئىككىنچى اارلق ساراڭ. بۇ يېزىقنىڭ شەكلى نۇتۇق شەكلىدە .شۇڭا ئەستايىدىللىق بىلەن نۇتۇقنىڭ خەۋىپى ۋە يىمىرىلىشى ئۇنىڭ دەلىللىرى بەك ۋەيران قىلغۇچ .شۇڭا ئۆزگەرمەسلىك ئۇنىڭ لوگىكىسى .ئۇنىڭ چوڭقۇرلۇقى ئۇنىڭ تەاەككۇرىنى بەك قالتىس قىلىڭ -ئۇ ئەڭ نۇتۇقنىڭ ئۈلگىسى سۈاىتىدە ئۇنىڭ ئورنىنى ئالىدۇ. مۇھىم نۇقتا -جاسارەت .يازغۇچى ئىلااملنغان اەلسەاە ھەققىدىكى تەسىرلىك بايان بىلەن باشلىنىدۇ .بىز بۇ 20-ئەسىرنى ئەقىل دەۋرى دەپ ئويلپ ،ئۇنى ئەاسانىلەر دەۋرى بىلەن سېلىشتۇرۇشنى خاليمىز -شۇنداقتىمۇ بۇنىڭغا ئوخشاش يېزىق بۇنداق اەرەزگە جەڭ ئېلن قىلىدۇ. بىز خىرىستىيان دەۋرىدىن بۇرۇنقى بىرىنچى ئەسىرگە مەنسۇپ بولغان يازغۇچىنى تاااليمىز ،ئۇ سەۋەبنىڭ ئېنىق اەلسەاىسىنى بايان قىلىپ ، بۈگۈنكى كۈندە ئىككى مىڭ يىل ئىلگىرىكىگە ئوخشاشل كۈچلۈك. قىيناش ئۆيىدىكى كۆزىتىشلەرنىڭ ئورۇنلشتۇرۇشى توختاۋسىز .ھازىرقى زامان قۇلىقىمىزدا كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان نازۇك نەرسىلەرگە ماسلشتى .ئارقا-ئارقىدىن قىيناشلرنىڭ تەاسىلتى (ئەسىرلەردىن كېيىن ئىسپانىيە چارلش ئەسۋابلىرىنى كۆرسىتىدۇ) بىزنىڭ تەمىمىزنى ھەيران قالدۇرىدىغان دەرىجىدە شەرھلەنگەن .ھەتتا بوۋاي ،يەتتە ئاكا-ئۇكا ۋە ئانىنىڭ تۇراقلىق اېرسوناژلىرىنىڭ بارلىققا كېلىشىمۇ بۇ نۇتۇق سۆزلىگۈچىنىڭ جاسارەتنى ئۇرغۇتىدىغان ۋەھشىيلىكىنى يۇمشىتىش ئۈچۈن ھېچ ئىش قىلمايدۇ. خىرىستىيان چېركاۋىنىڭ قەدىمكى ئاتىلىرى بۇ كىتابنى (بىزدە سۈرىيەنىڭ تەرجىمىسىدىن بار) ئەستايىدىللىق بىلەن يۇقىرى ئەخلق قىممىتى ۋە تەلىم-تەربىيە ئەسىرى سۈاىتىدە ساقلپ كەلگەن بولۇپ ،شەك-شۈباىسىزكى ،ئۇنى ئوقۇش ئارقىلىق شەھىدلىك مەيدانىغا قوزغالغان دەسلەاكى خىرىستىيان شېاىتلىرىنىڭ كۆاىنچىسىگە تونۇشلۇق. 1بابئىلاامنىڭ سەۋەبلىرى ھەققىدە قەدىمكى دەۋرلەردىن كەلگەن اەلسەاە .مەدەنىيەت ئەزەلدىن تېخىمۇ يۇقىرى تەاەككۇرغا ئېرىشەلمىگەن . «باستۇرۇش». 48-ئايەت ئىنسانىيەتنىڭ اۈتكۈل اەلسەاەسىنى يىغىنچاقليدۇ. 1اەلسەاە ئەڭ يۇقىرى دەرىجىدە مەن مۇزاكىرە قىلىشنى ئوتتۇرىغا قويغان سوئال ،يەنى ئىلااملنغان سەۋەب ھەۋەسلەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلىش-قىلماسلىق ؛ مەن ئۇنىڭ اەلسەاىسىگە ئەستايىدىللىق بىلەن دىققەت قىلىمەن. 2چۈنكى بۇ تېما ئادەتتە بىلىمنىڭ بىر تارمىقى سۈاىتىدە زۆرۈر بولۇال قالماستىن ،بەلكى ئۇ ئۆزىنى كونترول قىلىشنى كۆزدە تۇتۇپ ،ئەڭ ئېسىل اەزىلەتلەرنى مەدھىيىلەشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 3شۇنداق دېيىشكە بولىدۇكى ،ئەگەر سەۋەب مىزاج ،ئاچكۆزلۈك ۋە شەھۋەتكە اايدىسىز ھەۋەسلەرنى كونترول قىلىدىغانلىقى ئىسپاتلنسا ، ئۇ يەنە يامان غەرەزلىك ،ئادالەتكە قارشى تۇرىدىغان ۋە مەردلىككە قارشى تۇرىدىغانلر ،يەنى غەزەپ ،ئازاب ۋە قورقۇنچ قاتارلىقلرغا ھەۋەس قىلىدىغانلىقى ئېنىق كۆرسىتىلدى. 4لېكىن ،بەزىلەر «سەۋەب ھەۋەسنىڭ خوجايىنى بولسا ،نېمىشقا ئۇنتۇش ۋە نادانلىقنى كونترول قىلمايدۇ؟» دەپ سورىشى مۇمكىن. ئۇلرنىڭ ئوبيېكتى مەسخىرە قىلىش. 5بۇنىڭ جاۋابى شۇكى ،ئەقىل ئەقىلنىڭ ئۆزىگە ۋارىسلىق قىلغان نۇقسانلرنى ئەمەس ،بەلكى ئادالەت ۋە مەردلىك ،مىجەزى ۋە ھۆكۈمگە اايدىسىز ھەۋەس ياكى ئەخلق جەھەتتىكى كەمتۈكلۈكلەرنى كونترول قىلىدۇ .ھەمدە ئۇلرنىڭ بۇ جەھەتتىكى ھەرىكىتى ھەۋەسنى يوقىتىش ئەمەس ،بەلكى بىزنىڭ ئۇلرغا مۇۋەاپەقىيەتلىك قارشى تۇرۇشىمىز ئۈچۈندۇر. 6مەن ھەر خىل مەنبەلەردىن ئېلىنغان نۇرغۇن مىساللرنى ئېلىپ كېلەلەيتتىم ،بۇ يەردە سەۋەب ئۆزىنى ھەۋەسنىڭ ئۇستازى دەپ ئىسپاتلىدى ،ئەمما مەن ھازىرغىچە بېرەلەيدىغىنىم ئەڭ ياخشى مىسال ،اەزىلەت ،ئېلىئازار ۋە يەتتە ئاكا-ئۇكا ۋە ئانا ئۈچۈن قازا قىلغانلرنىڭ ئالىيجاناب ھەرىكىتى. 7بۇلرنىڭ ھەممىسى ئازابنى كۆزگە ئىلماسلىق بىلەن ،ھەتتا ئۆلۈمگىچە ،سەۋەبنىڭ ھەۋەسلەردىن ئۈستۈن تۇرىدىغانلىقىنى ئىسپاتلىدى. 8مەن ئۇلرنىڭ اەزىلىتىنى مەدھىيىلەپ بۇ يەردە چوڭايتىشىم مۇمكىن ،ئۇلر ،ئانا بىلەن بىللە بولغان ئەرلەر ،بۇ كۈندە بىز ئەخلق گۈزەللىكى ۋە ياخشىلىقنى سۆيگەنلىكىمىز ئۈچۈن تەبرىكلەيمىز ،بەلكى ئۇلرغا ئېرىشكەن شەرەالەر بىلەن ئۇلرنى تەبرىكلەيمەن. 9ئۇلرنىڭ جاسارىتى ۋە چىدامچانلىقىغا بولغان قايىللىقى ،دۇنيا تەرىپىدىنل ئەمەس ،بەلكى ئۇلرنىڭ ئىجراچىلىرى تەرىپىدىنمۇ ئۇلرنى مىللىتىمىز ھۆكۈمرانلىق قىلغان زۇلۇمنىڭ يىمىرىلىشىنىڭ ئااتورى قىلدى ،ئۇلر چىدامچانلىقى بىلەن زالىمنى مەغلۇب قىلدى ،شۇنداق قىلىپ ئۇلر ئارقىلىق ئۇلرنىڭ دۆلىتى ااكلندى. 10لېكىن مەن ھازىر اۇرسەتنى چىڭ تۇتۇپ ،ئومۇمى نەزەرىيەنى باشلىغاندىن كېيىن ،بۇ ئىشنى مۇزاكىرە قىلىش اۇرسىتىدىن اايدىلىنىمەن ، ھەمدە مەن ئۇلرنىڭ ھېكايىنى سۆزلەپ ،ھېكمەتلىك خۇداغا شان-شەرەپ ئاتا قىلىمەن.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
11ئۇنداقتا بىزنىڭ تەكشۈرۈشىمىز ،سەۋەبنىڭ ھەۋەسلەردىن ئۈستۈن خوجايىن ياكى ئەمەسلىكى. 12ئەمما بىز چوقۇم سەۋەبنىڭ نېمە ئىكەنلىكى ۋە قىزغىنلىقنىڭ نېمە ئىكەنلىكى ،قانچىلىك قىزغىنلىقنىڭ بار-يوقلۇقى ۋە سەۋەبنىڭ ھەممىدىن ئۈستۈن ياكى ئەمەسلىكىنى ئېنىق بەلگىلىشىمىز كېرەك. 13ئەقىلنىڭ ھاياتىنى ئېنىق ئويلىنىش ئارقىلىق ياخشى كۆرىدىغان ئەقىل دەپ قارايمەن. 14ھېكمەت ،نەرسىلەرنى ئىلھىي ۋە ئىنسان ۋە ئۇلرنىڭ سەۋەبلىرىنى بىلىش ئۈچۈن قوبۇل قىلىمەن. 15بۇنى مەن قانۇن بويىچە ئېرىشكەن مەدەنىيەت دەپ قارايمەن ،بۇ ئارقىلىق بىز خۇدانىڭ نەرسىلىرىنى ھۆرمەت بىلەن ئۆگىنىمىز ۋە دۇنيا مەنپەئەتىمىز ئۈچۈن ئىنسانلرنىڭ نەرسىلىرىنى ئۆگىنىمىز. 16ئەقىل ھېكمەت ،ئادالەت ،جاسارەت ۋە تەمكىنلىك شەكلىدە نامايان بولدى. 17لېكىن ھۆكۈم قىلىش ياكى ئۆزىنى كونترول قىلىش ئۇلرنىڭ ھەممىسىگە ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ ،چۈنكى ئۇ ئارقىلىق ھەقىقەت ،ھەۋەس ھەۋەسنى ئۆزىنىڭ ھوقۇقىنى ئىسپاتليدۇ. 18ئەمما ھەۋەسنىڭ ئىچىدە خۇشاللىق ۋە ئازابتىن ئىبارەت ئىككى ئەتراالىق مەنبە بار ،ئۇ يا ماھىيەتتە روھقا ۋە بەدەنگە مەنسۇپ. 19ھەم خۇشاللىق ۋە ئازابقا كەلسەك ،ھەۋەسنىڭ مەلۇم تەرتىپلىرى بولغان نۇرغۇن ئەھۋاللر بار. 20شۇنىڭ بىلەن ئارزۇ ھۇزۇرلىنىشتىن ئىلگىرى ،قانائەت كەينىدىن ،قورقۇنچ ئازابتىن ئىلگىرى ،ئازاب قايغۇدىن كېيىن كېلىدۇ. 21ئاچچىقلىنىش ،ئەگەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ ھېسسىياتىنىڭ يولىنى ئەسلىگە كەلتۈرسە ،ئۇ خۇشاللىق بىلەن ئازابنى بىرلەشتۈرگەن قىزغىنلىق. 22خۇشاللىق ئىچىدە ،ھەۋەسنىڭ ئەڭ كۆپ خىللىقىنى نامايان قىلىدىغان ئەخلقىي چۈشكۈنلۈكمۇ كېلىدۇ. 23ئۇ روھتا ئۆزىنى ھاكاۋۇرلۇق ،ئاچكۆزلۈك ،بىاۇدە شان-شەرەپ ،تالش-تارتىش ،غەيۋەت-شىكايەت ،بەدەندە غەلىتە گۆش يېيىش ، ئاچكۆزلۈك ۋە مەخپىي غىزالىنىشتەك نامايان قىلىدۇ. 24ھازىر خۇشاللىق ۋە ئازاب ئىككى دەرەخكە ئوخشاش بولۇپ ،تەن ۋە روھتىن ئۆسىدۇ ،بۇ ھەۋەسلەرنىڭ نۇرغۇن شاخلىرى بىخلىنىدۇ. ھەمدە ھەر بىر ئادەمنىڭ ئۇستاز باغۋەن بولۇشتىكى سەۋەبى ،ئوت-چۆپ ،اۇتاش ۋە باغلش ،ھەمدە سۇنى بۇراش ۋە ئۇ يەر-بۇ يۆنىلىشكە يېتەكلەش ،كۆندۈرۈش ۋە ھەۋەسنىڭ تواىنى ئېلىپ كېلىدۇ. 25چۈنكى ئەقىل اەزىلەتنىڭ يېتەكچىسى بولسىمۇ ،ئۇ ھەۋەسنىڭ خوجايىنى. 26ھازىر دىققەت قىلىڭكى ،سەۋەب مىزاجنىڭ چەكلەش ھەرىكىتى سەۋەبىدىن ھەۋەسلەردىن ئۈستۈن تۇرىدۇ. 27مىجەزىم ،مەن ئۇنى قوبۇل قىلىمەن ،بۇ ئارزۇلرنى باستۇرۇش .ئەمما ئارزۇلرنىڭ بەزىلىرى روھىي ۋە بەزىلىرى جىسمانىي بولۇپ ،ھەر ئىككى خىل سەۋەبنى ئېنىق كونترول قىلىدۇ .چەكلەنگەن گۆشلەرگە ئېزىقتۇرۇلغاندا ،ئۇلردىن ھاسىل بولغان لەززەتلەردىن قانداق ۋاز كېچىمىز؟ 28سەۋەبنىڭ ئىشتىاانى بېسىش كۈچى ئەمەسمۇ؟ مېنىڭچە ئۇ شۇنداق. 29شۇنىڭغا ئاساسەن ،بىز قانۇن بويىچە چەكلەنگەن ھەر خىل تەسۋىردىكى سۇ-ھايۋانلر ،قۇشلر ،ھايۋانلر ۋە گۆشلەرنى يېيىش ئارزۇيىمىزنى ھېس قىلغىنىمىزدا ،ئەقىلنىڭ ئۈستۈنلۈكىدىن ۋاز كېچىمىز. 30چۈنكى ئىشتىاايىمىزنىڭ مايىللىقى مۆتىدىل ئەقىل تەرىپىدىن تەكشۈرۈلىدۇ ۋە چەكلىنىدۇ ،بەدەننىڭ بارلىق ھەرىكەتلىرى سەۋەبنىڭ بېشىغا بويسۇنىدۇ. 31ئەگەر تەبىئىي ئارزۇ بولسا ھەيران قالىدىغان نەرسە بار گۈزەللىكنىڭ مېۋىسىدىن ھۇزۇرلىنىش ئۈچۈن روھ ئۆچۈرۈلگەنمۇ؟ 32بۇ ئەلۋەتتە شۈباىسىزكى ،بىز اەزىلەتلىك يۈسۈانى مەدھىيەلەيمىز ،چۈنكى ئۇنىڭ ئەقىل-ااراسىتى بىلەن ئۇ جىسمانىي ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچنى تەكشۈردى .چۈنكى ئۇ ،جىسمانىي ئارزۇ كۈچلۈك بولغان بىر ياش ،ئۇنىڭ سەۋەبى بىلەن ئۇنىڭ ھەۋەسلىرىنىڭ تۈرتكىسىنى ئۆچۈردى. 33سەۋەب جىنسىي ھەۋەسنىڭل ئەمەس ،بەلكى ھەر خىل شەھۋەتنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچىنى بويسۇندۇرىدىغانلىقى ئىسپاتلندى. 34چۈنكى ،تەۋرات قانۇنىدا مۇنداق دېيىلگەن« :قوشنىڭىزنىڭ ئايالىغا ۋە قوشنىڭىزنىڭكىگە ھەۋەس قىلماڭ». 35شۈباىسىزكى ،قانۇن بىزگە ھەۋەس قىلماسلىققا بۇيرۇغاندا ،مېنىڭچە ،ئادالەتكە قارشى ھەرىكەت قىلىدىغان ھەۋەسلەرنى قىلغاندەك ، سەۋەبنىڭ ئاچكۆزلۈكنى كونترول قىلليدىغانلىقى توغرىسىدىكى دەلىلنى كۈچلۈك ئىسپاتلىشى كېرەك. 36ئەگەر سەۋەب ئوچۇق-ئاشكارە ھەۋەسنىڭ خوجايىنى بولمىسا ،تەبىئىي ھالدا ئۇيقۇسىز ،ئاچكۆز ۋە مەست ئادەمگە يەنە قانداق قىلىپ تەبىئىتىنى ئۆزگەرتىشنى ئۆگەتكىلى بولىدۇ؟ 37شۈباىسىزكى ،بىر ئادەم ھاياتىنى قانۇن بويىچە بۇيرۇغان ھامان ،ئەگەر ئۇ خاتا بولۇپ قالسا ،ئۇنىڭ تەبىئىتىگە زىت ھەرىكەت قىلىپ ،موھتاجلرغا ئۆسۈمسىز قەرز بېرىدۇ ،يەتتىنچى يىل مەزگىلىدە قەرزنى بىكار قىلىدۇ. 38ئەگەر ئۇ ساراڭ بولسا ،ئەقىلنىڭ ھەرىكىتى ئارقىلىق قانۇن تەرىپىدىن ئاغدۇرۇلۇپ ،ئۈزۈملىرىنى يىغىش ياكى ئۈزۈمزارلىقتىن ئاخىرقى ئۈزۈم ئۈزۈشتىن ساقلىنىدۇ. 39قالغان بارلىق ئىشلرغا كەلسەك ،بىز سەۋەبنىڭ ھەۋەس ياكى سۆيگۈ ئۈستىدىن خوجايىن ئورنىدا ئىكەنلىكىنى تونۇپ يېتەلەيمىز. 40چۈنكى ،قانۇن ئاتا-ئانىلرغا بولغان سۆيگۈدىن ئۈستۈن تۇرىدۇ ،بۇنداق بولغاندا ئەر ئۆزىنىڭ اەزىلىتىدىن ۋاز كەچمەسلىكى ئۈچۈن ، ئۇ ئايالىغا بولغان مۇھەببەتنى بېسىپ چۈشىدۇ ،ئەگەر ئۇ ئەرگە خىلالىق قىلسا ،ئۇنى ئەيىبلەيدۇ ،ھەمدە بالىلرغا بولغان مۇھەببەتنى باشقۇرىدۇ ،ئەگەر ئۇلر سەت بولسا ،ئەر ئۇلرنى جازاليدۇ ،ھەمدە دوستلۇقنى تەلەپ قىلسا ،ئەر دوستلىرىنى ئەيىبلەيدۇ. 41ۋە قانۇن ئارقىلىق ئەقىل ھەتتا ئۆچمەنلىكنى يېڭىشكە قادىر بولغاندا ،ئۇنى دۈشمەننىڭ مېۋىلىك باغلىرىنى كېسىشتىن يىراقلشتۇرىدۇ ۋە دۈشمەننىڭ مال-مۈلۈكلىرىنى بۇلڭچىلردىن قوغدايدۇ ۋە چېچىلىپ كەتكەن ماللىرىنى يىغىدۇ ،بۇنى زىددىيەتلىك ئىش دەپ ئويلىماڭ. 42ئەقىلنىڭ قائىدىسى ئوخشاشل تېخىمۇ تاجاۋۇزچىلىق ھەۋەسلىرى ياكى ناچار ئىللەتلىرى ،ئۇلۇغۋار ،بىاۇدەلىق ،كۆز قاراش ، مەغرۇرلۇق ۋە غەيۋەت-شىكايەتلەر ئارقىلىق كېڭىيىدىغانلىقى ئىسپاتلندى. 43چۈنكى مۆتىدىل ئەقىل ئاچچىقلنغاندەك بۇ اەسكەش ھەۋەسلەرنىڭ ھەممىسىنى قايتۇرۇۋالىدۇ ،چۈنكى ئۇ بۇنىمۇ يەڭدى.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
44ھەئە ،مۇسا داتان بىلەن ئابىرامغا ئاچچىقلنغاندا ،ئۇنىڭ غەزىپىگە ھەقسىز يول قويمىدى ،بەلكى ئۇنىڭ سەۋەبى بىلەن ئاچچىقىنى باشقۇردى. 45چۈنكى مۆتىدىل ئەقىل مەن ئېيتقىنىمدەك ھەۋەسلەرنى يېڭىش ،بەزىلىرىنى ئۆزگەرتىش بىلەن بىر ۋاقىتتا ،باشقىلرنى مۇتلەق تارمار قىلليدۇ. 46نېمە ئۈچۈن دانا دادىمىز ياقۇپ شىمون ۋە لۋىيلرنىڭ ئۆيلىرىنى شېخېم قەبىلىسىنى نامۇۋااىق ھالدا ئۆلتۈرگەنلىكى ئۈچۈن «ئۇلرنىڭ غەزىپى لەنەت بولسۇن»! دەپ ئەيىبلىدى. 47چۈنكى ،سەۋەب ئۇلرنىڭ غەزىپىنى بېسىش كۈچىگە ئىگە بولمىغان بولسا ،ئۇ بۇنداق دېمىگەن بولتتى. 48چۈنكى ،خۇدا ئىنساننى ياراتقان كۈندە ،ئۇنىڭغا ھەۋەس ۋە خاھىشلرنى سىڭدۈردى ،شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ،ئەقىلنى ھەممە ئىشتا ئۇنىڭ مۇقەددەس يېتەكچىسى بولۇش تۇيغۇسى ئارىسىدا ئەقىلنى تەختكە ئولتۇرغۇزدى .ئەگەر ئۇ ئۆزى بۇيرۇق قىلسا ،مۆتىدىل ،ھەققانىي ،اەزىلەتلىك ۋە باتۇر اادىشاھلىقنى باشقۇرىدۇ. ئىككىنچى باب
ئارزۇ ۋە غەزەانىڭ ھۆكۈمى .داۋۇتنىڭ ئۇسسۇزلۇقىنىڭ ھېكايىسى .قەدىمكى تارىخنىڭ كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان بابلىرى .ۋەھشىي يەھۇدىيلرنى چوشقا يېيىشكە ئۇرۇندى .بىر قەدىمكى بانكىنىڭ قىزىقارلىق اايدىلىنىشى (21-ئايەت) 1ئۇنداقتا ،بەزىلەر سورىشى مۇمكىن ،ئەگەر سەۋەب ھەۋەسنىڭ خوجايىنى بولسا نېمىشقا ئۇنتۇش ۋە نادانلىقنىڭ خوجايىنى ئەمەس؟ 2لېكىن بۇ تالش-تارتىش تولىمۇ كۈلكىلىك .چۈنكى سەۋەبنىڭ ئۆزىدىكى ھەۋەس ياكى نۇقسانلرغا ئۇستا ئىكەنلىكى كۆرسىتىلمەيدۇ ،بەلكى بەدەننىڭكىدىن ئۈستۈن تۇرىدۇ. 3مەسىلەن ،ھېچقايسىڭلر بىزنىڭ تەبىئىي ئارزۇيىمىزنى يوقىتالمايدۇ ،ئەمما سەۋەب ئۇنى ئارزۇ ئارقىلىق قۇل قىلىشتىن قۇتۇلليدۇ. 4ھېچقايسىڭلر روھتىن غەزەانى ئۆچۈرەلمەيدۇ ،ئەمما سەۋەبنىڭ ئاچچىقلىنىشقا قارشى ياردەم بېرىشى مۇمكىن. 5ھېچقايسىڭلر يامان غەرەزنى يوقىتىۋېتەلمەيسىز ،ئەمما سەۋەب ئۇنىڭ يامان غەرەزنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىماسلىقىدىكى كۈچلۈك ئىتتىپاقدىشى بولليدۇ. 6سەۋەب ھەۋەسنىڭ يوقىتىلىشى ئەمەس ،بەلكى ئۇلرنىڭ دۈشمىنى. 7داۋۇت اادىشاھنىڭ ئۇسسۇزلۇق ئەھۋالى ھېچ بولمىغاندا بۇنى تېخىمۇ ئېنىق ئايدىڭلشتۇرۇشى مۇمكىن. 8چۈنكى ،داۋۇت فىلىستىيەلىكلەرگە قارشى ئۇزۇن بىر كۈن جەڭ قىلىپ ،دۆلىتىمىزنىڭ جەڭچىلىرىنىڭ ياردىمىدە نۇرغۇن كىشىلەرنى ئۆلتۈرگەندىن كېيىن ،ئۇ تەر ۋە جااا-مۇشەققەت بىلەن كەچۈرۈم قىلىنغان اادىشاھ چېدىرىغا كېلىپ ،ئەجدادلىرىمىزنىڭ اۈتۈن قوشۇنىنى قورشاۋغا ئالدى. 9شۇنىڭ بىلەن بارلىق ساھىبجامال كەچلىك تاماققا يىقىلدى .بىراق ،قاتتىق ئۇسسۇزلۇقتا قالغان اادىشاھ گەرچە سۇ كۆپ بولسىمۇ ،ئۇنى بوغۇشقا ئامالسىز قالدى. 10ئەكسىچە ،كۈنسېرى كۈچىيىۋاتقان دۈشمەننىڭ قولىدىكى سۇغا بولغان ئەقىلگە سىغمايدىغان ئارزۇ ئۇنى كۆيدۈرۈۋەتتى ،ئادەمسىز ۋە ئۇنى يەپ كەتتى. 11ئاندىن ئۇنىڭ قوغدىغۇچىسى اادىشاھنىڭ ئىشتىياقىغا قارشى شىكايەت قىلغاندا ،ئىككى ياش ،كۈچلۈك جەڭچى اادىشاھنىڭ ئارزۇسىنىڭ كەملىكىدىن نومۇس قىلىپ ،بارلىق قورال-ياراغلىرىنى كىيىپ ،سۇ قاچىسى ئېلىپ ،دۈشمەننىڭ سېپىلىنى كىچىكلەتتى .دەرۋازىدىكى قاراۋۇللرنىڭ يېنىدىن بايقالمىغانلرنى ئوغرىلپ ،دۈشمەننىڭ بارلىق لگېرىنى ئاختۇردى. 12ئۇلر باتۇرلۇق بىلەن بۇلقنى تااتى ۋە ئۇنىڭدىن اادىشاھنىڭ ليىاىسىنى چىقاردى. 13ئەمما داۋۇت يەنىل ئۇسسۇزلۇق بىلەن كۆيۈۋاتقان بولسىمۇ ،قانغا باراۋەر دەپ قارالغان بۇ خىل ليىاە ئۇنىڭ روھىغا ئېغىر خەتەر دەپ قارىدى. 14شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇ ئۆزىنىڭ ئارزۇسىغا قارشى تۇرۇپ ،سۇنى خۇداغا ھەدىيە قىلدى. 15چۈنكى مۆتىدىل ئەقىل ھەۋەسلەرنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بويسۇندۇراليدۇ ،ۋە ئارزۇ ئوتلىرىنى ئۆچۈرەلەيدۇ ،بەدىنىمىزدىكى ئازابلر بىلەن گەرچە ئۇلر ھەددىدىن زىيادە كۈچلۈك بولسىمۇ غەلىبە بىلەن كۈرەش قىلليدۇ ،شۇنداقل ئەخلقنىڭ گۈزەللىكى ۋە ياخشىلىقى بىلەن بارلىق ھەۋەسلەرنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى ھاقارەتلەيدۇ. 16ھازىر بۇ اۇرسەت بىزنى ئۆزى كونترول قىلىدىغان سەۋەبنىڭ ھېكايىسىنى بايان قىلىشقا چاقىردى. 17ئاتا-بوۋىلىرىمىز قانۇنغا رىئايە قىلىش ئارقىلىق زور تېنچلىقتىن بەھرىمەن بولۇۋاتقان ۋە خۇشال-خۇرام ئەھۋالغا چۈشۈپ قالغان بىر اەيتتە ،ئاسىيا اادىشاھى سېلېۋكۇس نىكانور بۇتخانا مۇلزىمىتى ئۈچۈن باجنى تەستىقلىدى ۋە بىزنىڭ سىلىقلىقىمىزنى تونۇپ يەتتى ،دەل شۇ ۋاقىتتا ،بەزى كىشىلەر ئومۇمىي كېلىشىمگە قارشى ااكىتلىق ئىش قىلىپ ،بىزنى نۇرغۇن ۋە ھەر خىل ئااەتلەرگە قاتناشتۇردى. 18ئونىياس ئەڭ ئالىي خاراكتېرگە ئىگە كىشى ،ئۇ ۋاقىتتا باش روھانىي بولۇپ ،ئۇنىڭ ھاياتى ئۈچۈن خىزمەت قىلىدىغان بولغاچقا ،مەلۇم سىمون ئۇنىڭغا قارشى بىر گۇرۇھ كۆتۈردى ،ئەمما ھەر خىل تۆھمەتلەرگە قارىماي ئۇ خەلق سەۋەبىدىن ئۇنى يارىلندۇرالمىغاچقا ، ۋەتىنىگە خىيانەت قىلىش مەقسىتىدە چەتئەلگە قېچىپ كەتتى. 19شۇنىڭ بىلەن ئۇ سۈرىيە ،فېنىكىيە ۋە سىلىكيانىڭ ۋالىيسى ئااوللونىيۇسنىڭ يېنىغا كېلىپ مۇنداق دېدى« :اادىشاھقا سادىق بولغانلىقىم ئۈچۈن ،مەن سىلەرگە يېرۇسالېم خەزىنىسىدە بۇتخانىنىڭ ھېساباتىغا تەۋە بولمىغان ۋە اادىشاھ سېلۇكۇسنىڭ مال-مۈلۈكلىرى بىلەن نۇرغۇن مىڭلىغان شەخسىي ئامانەتلەرنىڭ ساقلنغانلىقىنى ئۇقتۇرىمەن». 20ئااوللونىيۇس بۇ ئىشنىڭ تەاسىلتىنى سۈرۈشتۈرگەندىن كېيىن ،سىموننىڭ اادىشاھقا سادىق خىزمەت قىلغانلىقىنى ماختىدى ۋە سېلېكۇس مەھكىمىسىگە ئالدىراپ-تېنەپ ئۇنىڭغا قىممەتلىك خەزىنىنى ئاشكارىلىدى .ئاندىن ،بۇ ئىشنى بىر تەرەپ قىلىش ھوقۇقىنى تااشۇرۇۋالغاندىن
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
كېيىن ،ئۇ لەنەت قىلىنغان سىمون ۋە ناھايىتى كۈچلۈك قوشۇننىڭ ھەمراھلىقىدا دەرھال دۆلىتىمىزگە يۈرۈش قىلدى ۋە اادىشاھنىڭ بۇيرۇقى بىلەن خەزىنىدىكى شەخسىي ئامانەتلەرنى ئىگىلىۋېلىش ئۈچۈن ئۇ يەردە ئىكەنلىكىنى ئېلن قىلدى. 21خەلقىمىز بۇ باياناتتىن قاتتىق غەزەالەندى ۋە قاتتىق قارشىلىق بىلدۈردى ،بۇنى ئويلپ ،ئامانەت اۇلىنى بۇتخانىنىڭ خەزىنىسىگە ھاۋالە قىلغانلرنىڭ بۇلڭ-تالڭ قىلىنىشى كىشىنى غەزەالەندۈرىدۇ ،ئۇلر بارلىق توساقلرنى ئۇنىڭ يولىغا تاشلىدى. 22ئااوللونىيۇس تەھدىد بىلەن بۇتخانىغا كىردى. 23بۇتخانىدىكى روھانىيلر ،ئاياللر ۋە بالىلر خۇدادىن دەخلى-تەرۇزغا ئۇچرىغان مۇقەددەس جاينى قۇتقۇزۇشنى ئۆتۈندى .ئااوللونىيۇس قوراللىق قوشۇنى بىلەن بىللە اۇل ئالماقچى بولغاندا ،ئەرشتىكى اەرىشتىلەر ئاتقا مىنىپ ،قوللىرىدىن چاقماق چاققاندەك كۆرۈندى ۋە ئۇلرغا قاتتىق قورقۇنچ ۋە تىترەپ كەتتى. 24ئااوللونىي يەھۇدىي ئەمەسلەر ھويلىسىدا يېرىم يىقىلىپ يىقىلىپ ،قولىنى ئاسمانغا ئۇزاتتى ۋە كۆز ياشلىرى بىلەن ئىبرانىيلرغا ئۇنىڭ ئۈچۈن شااائەت قىلىشىنى ۋە ئەرشتىكى ساھىبجامالنىڭ غەزىپىنى ساقلىشىنى ئۆتۈندى. 25چۈنكى ئۇ ئۆزىنىڭ گۇناھ قىلغانلىقىنى ،ھەتتا ئۆلۈمگە ليىق ئىكەنلىكىنى ،ئەگەر ئۇنىڭغا ھاياتلىق ئاتا قىلىنسا ،ئۇ بارلىق كىشىلەرگە مۇقەددەس جاينىڭ بەخت-سائادىتىنى مەدھىيەلەيدىغانلىقىنى ئېيتتى. 26بۇ سۆزنىڭ تۈرتكىسىدە باش روھانىي ئونىياس گەرچە باشقا ئەھۋاللردا ئەڭ ئېاتىياتچان بولسىمۇ ،اادىشاھ سېلېۋكۇسنى ئااوللونىينى ئىلھىي ئادالەت بىلەن ئەمەس ،بەلكى ئىنسان ئۈسكۈنىسى تەرىپىدىن ئاغدۇرۇلدى دەپ ئويلىماسلىقى ئۈچۈن ئۇنىڭغا شااائەت قىلدى. 27ئااوللونىيۇس شۇنىڭغا ئاساسەن ،ھەيران قالرلىق قۇتۇلۇشىدىن كېيىن ،بېشىغا كەلگەن ئىشلرنى اادىشاھقا دوكلت قىلىشقا كەتكەن. 28لېكىن سېلېكۇس ئۆلدى ،ئۇنىڭ تەختنىڭ ۋارىسى ئۇنىڭ ئوغلى ئانتاكيا ئېپىفانېس بولۇپ ،ھەددىدىن زىيادە قورقۇنچلۇق ئادەم ئىدى .ئۇ ئونىياسنى ئۆزىنىڭ مۇقەددەس ئىشخانىسىدىن قوغلپ چىقاردى ۋە ئۇنىڭ ئورنىغا ئىنىسى جەيسوننى باش روھانىي قىلدى ،شەرت بولسا جەيسوننىڭ تەيىنلەش بەدىلىگە ئۇنىڭغا ھەر يىلى ئۈچ مىڭ ئالتە يۈز ئاتمىش تالنت بېرىشى كېرەك. 29شۇنىڭ بىلەن ئۇ جەيسوننى باش روھانىي قىلىپ تەيىنلىدى ۋە ئۇنى خەلقنىڭ باشلىقلىقىغا تەيىنلىدى. 30ئۇ (جەيسون) خەلقىمىزگە قانۇنغا اۈتۈنلەي خىلالىق قىلىپ يېڭى تۇرمۇش ئۇسۇلى ۋە يېڭى ئاساسىي قانۇننى تونۇشتۇردى .شۇنداق قىلىپ ئۇ ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ تېغىدا چېنىقىش ئۆيى ئورۇنلشتۇرۇال قالماستىن ،بەلكى بۇتخانىنىڭ مۇلزىمىتىنى ئەمەلدىن قالدۇردى. 31شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئىلھىي ئادالەت غەزەاكە چۆمدى ۋە ئانتاكيانى ئۆزى بىزگە دۈشمەن قىلدى. 32قاچان .مىسىردا اتولېمېي بىلەن ئۇرۇش قىلىۋاتقان بولۇپ ،يېرۇسالېم خەلقىنىڭ ئۇنىڭ ئۆلۈم خەۋىرىدىن بەك خۇشال بولغانلىقىنى ئاڭلپ ،دەرھال ئۇلرغا قارشى يۈرۈش قىلدى. 33ئۇ شەھەرنى بۇلڭ-تالڭ قىلىپ ،ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ قانۇنى بويىچە ياشاشقا تېگىشلىك بولغانلرغا ئۆلۈم جازاسى بېرىشنى بۇيرۇدى. 34لېكىن ئۇ بارلىق بۇيرۇقلىرىنىڭ خەلقىمىزنىڭ تەۋرات قانۇنىنى بۇزۇشنىڭ ھېچقانداق اايدىسى يوقلىقىنى بايقىدى ۋە ئۆزىنىڭ بارلىق تەھدىتى ۋە جازالىرىنىڭ اۈتۈنلەي خارلنغانلىقىنى كۆردى ،ھەتتا ئوغۇللىرىنى خەتنىسى قىلغان ئاياللر ھەتتا ئۇلرنىڭ تەقدىرىنىڭ نېمە بولىدىغانلىقىنى ئالدىن بىلسىمۇ ،ئەۋلدلىرى بىلەن بىللە تاشتىن باشلندى. 35شۇنىڭ ئۈچۈن ،ئۇنىڭ اەرمانى داۋاملىق خەلق ئاممىسىنىڭ ئەيىبلىشىگە ئۇچرىغاندا ،ئۇ شەخسەن ھەر بىر ئادەمنى ئايرىم-ئايرىم قىيناش ئارقىلىق ناااك گۆش يېيىشكە قىستىماقچى بولغان ۋە شۇ ئارقىلىق يەھۇدىي دىنىنى رەت قىلغان. 36شۇنىڭغا ئاساسەن ،زالىم ئانتاكيا كېڭەش ئەزالىرىنىڭ ھەمراھلىقىدا قوشۇنلىرى بىلەن اۈتۈن قورال-ياراغلىرىنى يىغىشتۇرۇپ ،مەلۇم بىر ئېگىز جايدا ھۆكۈم چىقاردى .ئەگەر ھەرقانداق ئادەم ناااك نەرسىلەر بىلەن ناااك بولۇشنى رەت قىلسا ،ئۇلر ئۇنى قىيناپ ئۆلتۈردى. 37نۇرغۇن كىشىلەر زورلۇق بىلەن ئېلىپ كېتىلگەندىن كېيىن ،شىركەت ئىچىدىن بىرى بولغان بىرى ئانتاكيانىڭ ئالدىغا ئېلىپ كېلىندى. ئىبرانىينىڭ ئىسمى ئېلىئازار بولۇپ ،ئۇ تۇغۇلۇشىدىنل روھانىي بولۇپ ،قانۇن بىلىملىرى بويىچە تەربىيەلەنگەن ،بۇ كىشى ئۇزۇن يىللر ئىلگىرىلىگەن ۋە نۇرغۇن زالىم سوت مەھكىمىسىگە ئۆزىنىڭ اەلسەاىسى بىلەن تونۇلغان. 38ئانتاكيا ئۇنىڭغا قاراپ« :ئەي ھۆرمەتلىك ئادەم ،مەن قىيناشلرنىڭ باشلىنىشىغا يول قويماي تۇرۇپ ،چوشقا گۆشىنىڭ گۆشىنى يېيىشىڭ ۋە ھاياتىڭنى قۇتقۇزىشىڭنى تەۋسىيە قىلىمەن .چۈنكى مەن سىزنىڭ يېشىڭىزنى ۋە كۈلرەڭ تۈكلىرىڭىزنى ھۆرمەتلەيمەن ،گەرچە ئۇلرنى ئۇزۇن كىيگەن ،ۋە يەنىل يەھۇدىي دىنىدا چىڭ تۇرغان بولساممۇ ،سىزنى اەيلسوپ ئەمەس دەپ ئويليدۇ. 39چۈنكى بۇ ھايۋاننىڭ گۆشى تەبىئەت بىزگە مەرھەمەت قىلىپ بەرگەن گۆش ئەڭ ئېسىل ،نېمىشقا ئۇنى يىرگىنچلىك قىلىسەن؟ ھەقىقەتەن گۇناھسىز لەززەتلەردىن بەھرىمەن بولماسلىق ئەخمەقلىق ،تەبىئەتنىڭ ئىلتىپاتىنى رەت قىلىش خاتا. 40مېنىڭچە ،بۇ تېخىمۇ ئەخمەقلىق بولىدۇ ،مېنىڭچە ،ئەگەر سىز ھەقىقەتنى بىكار قىلىۋەتسىڭىز ،ھەتتا مېنى ئۆز جازاسىڭىزغا قارشى قىلىسىز. 41ئالدىدىكى اەلسەاىڭىزدىن ئويغانمامسىز؟ ھېسابلشلىرىڭىزنىڭ قۇرۇق گەالىرىنى بىر چەتكە قايرىپ قويۇپ ،اىشىپ يېتىلگەن يىللىرىڭىزغا ماس كېلىدىغان باشقا بىر اىكىرنى قوبۇل قىلىپ ،ھەقىقىي اايدا اەلسەاىسىنى ئۆگىنىڭ ،مېنىڭ ساخاۋەت نەسىاىتىمنى قانداق ئۆگىنىپ ، ئۆزىڭىزنىڭ ھۆرمەتلىك يېشىڭىزغا ئىچ ئاغرىتمايسىز؟ 42بۇنىمۇ ئويلپ بېقىڭ ،كۆزىڭىز بۇ دىنىڭىزغا قارىغان بىر كۈچ بولغان تەقدىردىمۇ ،ئۇ سىزنى مەجبۇرىي قىلىنغان قانۇنغا خىلالىق قىلغانلىقىڭىز ئۈچۈن ھەر ۋاقىت كەچۈرۈم قىلىدۇ ». 43ئااتوبۇس زالىم تەرىپىدىن ھارام گۆشنى قانۇنسىز يېيىشكە ئۈندىگەن ،ئېلىئازار سۆزلەشكە ئىجازەت سورىغان .ھەمدە ئۇنى تااشۇرۇۋالغاندىن كېيىن ،سوتتىكى سۆزىنى تۆۋەندىكىدەك باشلىدى: « 44ئى ئانتاكيا ،بىز ئىلھىي قانۇننى دۆلىتىمىزنىڭ قانۇنى دەپ قوبۇل قىلىپ ،بىزنىڭ قانۇنغا بويسۇنۇشىمىزدىنمۇ كۈچلۈك ئېاتىياجنىڭ قويۇلغانلىقىغا ئىشەنمەيمىز. 45شۇڭا بىز ئۇنى توغرا ئەمەس دەپ قارايمىز .قانۇنغا خىلالىق قىلغان ھەر قانداق شەكىلدە. 46ۋەھالەنكى ،بىزنىڭ تەۋرات قانۇنىمىز سىز ئېيتقاندەك ھەقىقىي ئىلھىي ئەمەس ئىدى ،بىز بىاۇدە ئىشىنىمىزكى ،بىز ئۇنى ئىلھىي دەپ قارىغان بولساقمۇ ،تەقۋادارلىقتىكى ئىناۋىتىمىزنى يوقىتىشىمىز توغرا ئەمەس.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
47شۇڭا ،بىز ناااك نەرسىنى يېيىش بىزنىڭ كىچىككىنە گۇناھ دەپ ئويلىماڭ ،چۈنكى كىچىك ئىشلردا ياكى چوڭ ئىشلردا تەۋرات قانۇنىغا خىلالىق قىلغانلىق ئوخشاشل قەبىا ئىش .چۈنكى ھەر قانداق ئەھۋالدا ئوخشاشل قانۇن كەمسىتىلىدۇ. 48سەن بىزنىڭ اەلسەاەمىزنى مەسخىرە قىلىسەن ،گويا ئۇنىڭ ئاستىدا بىز ئەقىلگە زىت ھالەتتە ياشاۋاتىمىز. 49ئۇنداق ئەمەس ،چۈنكى قانۇن بىزگە ئۆزىنى كونترول قىلىشنى ئۆگىتىدۇ ،شۇنداق قىلىپ بىز بارلىق خۇشاللىق ۋە ئارزۇلىرىمىزنىڭ خوجايىنى بولىمىز ۋە مەردلىك بىلەن ئەتراالىق تەربىيىلىنىمىز ،شۇنداق بولغاندا بارلىق ئازابلرغا تەييارلىق قىلليمىز .ھەمدە ئۇ ئادالەتنى ئۆگىتىدۇ ،شۇنداق قىلىپ بىزنىڭ ھەر خىل مىجەزىمىز بىلەن ئادىل ھەرىكەت قىلىمىز ۋە ھەققانىيلىقنى ئۆگىتىمىز ،شۇنداق بولغاندا ھۆرمەت بىلەن بىز اەقەت خۇداغا دۇئا قىلىمىز. 50شۇنىڭ ئۈچۈن ،بىز ناااك گۆش يېمەيمىز .بىزنىڭ قانۇنىيىتىمىزنىڭ خۇدا تەرىپىدىن بېرىلگەنلىكىگە ئىشەنگەنلىكىمىز ئۈچۈن ،بىز شۇنىمۇ بىلىمىزكى ،دۇنيا ياراتقۇچى ،قانۇن چىقارغۇچى بولۇش سۈاىتىمىز بىلەن بىزگە تەبىئىتىمىز بويىچە ھېس قىلىدۇ. 51ئۇ بىزگە روھىمىزغا قۇليلىق نەرسىلەرنى يېيىشكە بۇيرۇدى ۋە بىزنىڭ ئەكسىچە گۆش يېيىشىمىزنى چەكلىدى. 52لېكىن ،ئۇ بىزنى قانۇنغا خىلالىق قىلىپل قالماي ،يەنە بىزنى يېيىشكە مەجبۇرلىشىڭ ئۈچۈن ،زالىمنىڭ قىلمىشىدۇر. 53لېكىن ،سەن مېنى مەسخىرە قىلمايسەن ،ئاتا-بوۋىلىرىمنىڭ تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىدىغان مۇقەددەس قەسەملىرىنىمۇ بۇزمايمەن ، گەرچە كۆزۈمنى يىرتىپ ،ئۈچەيلىرىمنى بوغۇپ قويمىساڭمۇ. 54مەن قېرىغاندا ئۇنچە ئادەمسىز ئەمەس ،بەلكى ھەققانىيلىق خەتەرگە دۇچ كەلگەندە ،ياشلرنىڭ كۈچى مېنىڭ ئەقلىمگە قايتىپ كېلىدۇ. 55شۇڭا رېشاتكىڭىزنى قاتتىق بۇراپ ،ئوچاقنى تېخىمۇ قىزىتىڭ .مەن ئۆزۈمنىڭ قېرىلىقىمغا ئاتا-بوۋىلىرىمنىڭ قانۇنىغا خىلالىق قىلغۇدەك دەرىجىدە كۆيۈنمەيمەن. 56ئى ئۇستازىمنى ئىسراپ قىلغان قانۇن ،مەن ساڭا ئىشەنمەيمەن .ئەي سۆيۈملۈك ئۆزىنى كونترول قىلىش ،سېنى تاشلىۋەتمەيمەن .ئەي ئەقىل-ااراسەتنى سۆيىدىغان ئەقىل ،سېنى نومۇس قىلمايمەن ،ئەي ھۆرمەتلىك روھانىيلىق ۋە تەۋرات قانۇنىنى بىلىش. 57سەن مېنىڭ قېرىلىقىمنىڭ ااك ئاغزىنى ۋە ئۆمۈر بويى تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلمايسەن .ئاتا-بوۋىلىرىم مېنى قوبۇل قىلىدۇ ،ئازاب- ئوقۇبەتلىرىڭىزدىن قورقىدۇ. 58چۈنكى سەن ھەقىقەتەن ناھەق ئادەملەرگە زالىم بولليسەن ،ئەمما ھەققانىيلىق مەسىلىسىدە سۆزلىرىڭ ۋە ئەمەللىرىڭ ئارقىلىق ئۇنى قارار قىلمايسەن ». 3-باب
مۇليىم روھلۇق بوۋاي ئېلىئازار شۇنداق قەيسەرلىكنى كۆرسىتىپ بېرىدۇكى ،بىز بۇ سۆزلەرنى 2000يىلدىن كېيىن ئوقۇساقمۇ ،ئۇلر ئۆچمەس ئوتقا ئوخشايدۇ. 1لېكىن ئېلىئازار زالىملرنىڭ نەسىاىتىگە شۇنداق ئوچۇق جاۋاب بەرگەندە ،ئەترااىدىكى قاراۋۇللر ئۇنى قوااللىق بىلەن قىيناش ئورنىغا سۆرەپ كىردى. 2ئۇلر ئالدى بىلەن مۇقەددەسلىكنىڭ گۈزەللىكى بىلەن زىننەتلەنگەن بوۋاينى كىيدى. 3ئاندىن ئىككى قولىنى باغلپ ،ئۇنى ئۇردى ،بىر خەۋەرچى تۇرۇپ ئۇنىڭغا ۋارقىراپ« :اادىشاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇن»! دەپ توۋلىدى. 4لېكىن ئۇلۇغ روھلۇق ۋە ئالىيجاناب كىشى ئېلىئازارنىڭ ھەقىقىتى ئۇنىڭ خىيالىدا چۈشتە ئازابلىنىۋاتقاندەك تەسىرلەنمىدى .شۇنداق ،بوۋاي كۆزىنى مەھكەم ئاسمانغا كۆتۈرگەن ھالدا قېنىنى يۇيۇپ بولغۇچە ،ئۇنىڭ گۆشى ئااەتنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىغان .ھەتتا ئۇ يەرگە يىقىلىپ چۈشكەندىمۇ بەدىنى ئۇنىڭ ئازابىنى قوللىيالمىغاچقا ،ئۇ يەنىل سەۋەبىنى تىك ۋە جانلىق قىللمىدى. 5اۇتى بىلەن ئاندىن بىر قاراۋۇل قوغدىغۇچى يىقىلىپ چۈشكەندە ئۇنى ئورنىدىن تۇرغۇزۇش ئۈچۈن ئۇنى ۋەھشىي تەاتى. 6لېكىن ئۇ ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە بەرداشلىق بېرىپ ،مەجبۇرلشنى اەس كۆردى ۋە ئازاب-ئوقۇبەت ئاستىدا زېرىكىپ كەتتى ، جازانىخورلۇق قىلىۋاتقان باتۇر تەناەرىكەتچىگە ئوخشاش ،بۇ بوۋاي ئازابلىغۇچىلردىن ئېشىپ كەتتى. 7تەر ئۇنىڭ قېشىدا تۇرۇپ ،قاتتىق نەاەس بىلەن نەاەس ئالدى ،روھىنىڭ ئالىيجانابلىرى ئازابلنغۇچىلرنىڭ ئۆزىگە بولغان قايىللىقىنى يۇقىرى كۆتۈرگۈچە. 8بۇ يەردە ،قىسمەن قېرىلىقىغا ئىچ ئاغرىتتى ،بىر قىسمى دوستىغا ھېسداشلىق قىلدى ،يەنە بىرسى ئۇنىڭ جاسارىتىگە قايىل بولۇپ ، اادىشاھنىڭ بەزى ئوردا خادىملىرى ئۇنىڭغا بېرىپ: « 9ئەي ئېلىئازار ،نېمىشقا بۇ ئازاب-ئوقۇبەتتە ساراڭلرچە ئۆزۈڭنى ھالك قىلىسەن؟ بىز سېنى سېغىنغان گۆشلەرنى ئېلىپ كېلىمىز ،ئەمما سەن اەقەت چوشقا گۆشىدىن يېيىشنىل ئويليسەن ،شۇڭا ئۆزۈڭنى قۇتۇلدۇرغىن ». 10ئېلىئازار ،ئۇلرنىڭ نەسىاىتى ئۇنىڭ قىيناشلىرىغا قوشقاندەك ،قاتتىق ۋارقىراپ« :ياق .بىز ئىبراھىم ئەلەياىسسالمنىڭ ئوغۇللىرى بىز ئۈچۈن بىر قىسىم ساختا قەلبلەردەك ئۇنچىۋال رەزىل خىياللرنى قىلمايلى. 11ئەقىلگە زىت ،ھەقىقەتەن بىز ئۈچۈن ،قېرىغىچە ھەقىقەتكە تايىنىپ ياشىغاندىن كېيىن ۋە قانۇنلۇق قىيااەتتە شۇنداق ياشاشنىڭ شۆھرىتىنى قوغدىغاندىن كېيىن ،ھازىر ئۆزىمىزدە ناچار ئەخلقلىق ياشلرغا ئۈلگە بولۇپ ،ئۇلرنى ناااك گۆش يېيىشكە ئىلااملندۇرىمىز. 12نومۇس قىلساق ،ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرسەك ،ئۇ ۋاقىتتا بارلىق كىشىلەرنى قورقۇنچاقلىق بىلەن مەسخىرە قىلغان ،ۋە زالىم ئادەمسىز دەپ ھاقارەتلەنگەن ۋاقىتتا ،ئىلھىي قانۇننى ئۆلگۈچە قوغدىيالمىغان بولتتى. 13شۇڭا ،ئىبراھىمنىڭ ئوغۇللىرى ،سىلەر ھەققانىيلىق ئۈچۈن ياخشى ئۆلمەيسىلەر .لېكىن ،ئەي زالىم ئەسكەرلەر ،نېمىشقا خىزمىتىڭلردا توختاپ قالىسەن؟ 14شۇنىڭ بىلەن ،ئۇلر ئۇنىڭ قىيناشلردا غەلىبە قىلغانلىقىنى ،ھەتتا جاللتلىرىنىڭ رەھىم-شەاقىتىدىنمۇ تەۋرەنمەي ئۇنى ئوتقا سۆرەپ كىردى.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
15ئۇ يەردە ئۇنى تاشلپ ،رەھىمسىز ھىيلىگەر قوراللر بىلەن كۆيدۈردى ۋە ئۇنىڭ بۇرنىغا يامان اۇراق شوراىسى تۆكتى. 16ئوت ئاللىقاچان ئۇنىڭ سۆڭەكلىرىگە يېتىپ كېلىپ ،ئەرۋاھىدىن ۋاز كەچمەكچى بولغاندا ،ئۇ خۇداغا كۆزلىرىنى تىكىپ: « 17ئى خۇدا ،ئۆزۈڭنى قۇتۇلدۇرالىساممۇ ،سېنىڭ تەۋرات قانۇنىڭ ئۈچۈن ئوتلۇق ئازابلر بىلەن ئۆلۈۋاتقانلىقىمنى بىلىسەن .خەلقىڭىزگە رەھىم قىلغايسىز ،بىزنىڭ جازاسىمىز ئۇلر ئۈچۈن رازى بولسۇن .قېنىمنى ااك قىلغىن ،جېنىمنى ئۇلرنىڭ جېنىنى تۆلەش ئۈچۈن ئېلىپ بېرىڭ ,, 18بۇ سۆزلەر بىلەن مۇقەددەس ئادەم مەن قىيناش ئاستىدا ۋە ئۇنىڭ سەۋەبى بىلەن ئۆلتۈرۈلگەن ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە قارشى تۇرۇپ ، تەۋرات قانۇنى ئۈچۈن ئۆز روھىنى تەقدىم قىلدى. 19سوئالنىڭ سىرتىدا ،ئىلااملنغان سەۋەب ھەۋەسلەرگە ئۇستا .چۈنكى ئۇنىڭ ھەۋىسى ياكى ئازاب-ئوقۇبەتلىرى ئۇنىڭ سەۋەبىدىن ئۈستۈن بولغان بولسا ،بىز ئۇلرنىڭ ئەۋزەل كۈچىنىڭ ئىسپاتى بىلەن ئۇلرغا ئىشىنىشىمىز كېرەك ئىدى. 20ئەمما ھازىر ئۇنىڭ سەۋەبى ئۇنىڭ ھەۋەسلىرىنى بويسۇندۇرغانلىقى ئۈچۈن ،بىز ئۇلرغا بۇيرۇق بېرىشنىڭ كۈچىنى مۇۋااىق دەپ قارايمىز. 21شۇنى ئېتىراپ قىلىشىمىز كېرەككى ،ماھارەت ھېچ بولمىغاندا ئۆزىمىزدىن كەلگەن ئازابلرنى يەڭگەن ئەھۋال ئاستىدا ،ماھارەتنىڭ سەۋەب بىلەن ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ .چۈنكى ئۇنى ئىنكار قىلىش كۈلكىلىك ئىدى. 22مېنىڭ دەلىللىرىم سەۋەبنىڭ ئاغرىقتىن ئۈستۈن بولۇال قالماستىن ،بەلكى ئۇنىڭ خۇشاللىقتىن ئۈستۈنلىكىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ .شۇنداقل ئۇلرغا تەسلىم بولمايدۇ. 4-باب
بۇ «ئەقىل دەۋرى» دەپ ئاتالغان بۇ بااتا «ئەقىل اەلسەاىسى» نىڭ 2000يىل ئىكەنلىكىنى ئوقۇغان بولۇشى مۇمكىن .يەتتە ئوغۇل ۋە ئۇلرنىڭ ئانىسىنىڭ ھېكايىسى. 1ئاتىمىز ئېلىئازارنىڭ سەۋەبى ئۈچۈن ،مۇقەددەس ااراخوتنى ھەۋەسلەر دېڭىزىدا باشقۇرىدىغان ئېسىل باشقۇرغۇچىغا ئوخشاش ،گەرچە زالىمنىڭ تەھدىتى تەرىپىدىن بوزەك قىلىنغان ۋە قىيناش دولقۇنى تەرىپىدىن سۈاۈرۈلگەن بولسىمۇ ،ئەمما ئۇ ئۆلۈم ئۈستىدىن غەلىبە ااناھگاھىغا چىققۇچە ھېچقاچان مۇقەددەسلىكنىڭ باشلىقىنى يۆتكىمىدى. 2نۇرغۇن شەھەرلەر ھىيلىگەر ۋە ھىيلىگەر ماتورلر بىلەن قورشاۋدا قالمىدى ،مۇقەددەس روھى ئااەت ،راك ۋە يالقۇننىڭ ھۇجۇمىغا ئۇچرىغاندا ،ئۇ مۇقەددەس ئادەمگە ئوخشاش ئۆزىنى قوغدىمىدى ،ئۇ مۇقەددەسلىكنىڭ قالقىنى بولغان سەۋەبى بىلەن روھىغا قورشاۋدا قالغانلرنى يۆتكىدى. 3ئاتىمىز ئېلىئازار ئۈچۈن كاللىسىنى قاشتېشى دېڭىز قىياسى قىلىپ قۇرۇپ ،ھەۋەسنىڭ شىددەت بىلەن باشلىنىشىنى بۇزدى. 4ئى روھانىيلىقىڭغا ليىق روھانىي ،مۇقەددەس چىشىڭنى ناااك قىلمىدىڭ ،قورسىقىڭدا اەقەت تەقۋادارلىق ۋە ااكلىقل بار بولغان ناااك گۆش بىلەن بۇزمىدىڭ. 5ئەي قانۇننى ئېتىراپ قىلغۇچى ۋە ئىلھىي ھاياتنىڭ اەيلسواى! ئۇلرنىڭ ۋەزىپىسى قانۇنغا خىزمەت قىلىش ۋە ئۇنى ئۆز قېنى ۋە شەرەالىك تەر بىلەن ئۆلۈمگە دۇچار بولغانلر بولۇشى كېرەك. 6ئى ئاتا ،سەن بىزنىڭ شان-شەرەاكە بولغان مۇستەھكەملىكىڭ بىلەن قانۇنغا بولغان ساداقەتمەنلىكىمىزنى كۈچەيتتىڭ .مۇقەددەسلىككە ھۆرمەت بىلەن سۆزلىگەنلىكىڭ ئۈچۈن ،گېپىڭگە ئىشەنمىدىڭ ۋە ئىلھىي اەلسەاەنىڭ سۆزلىرىنى ئەمەللىرىڭ بىلەن ئىسپاتلىدىڭ ،ئەي قىيناشتىنمۇ كۈچلۈك بولغان ياشانغان كىشى. 7ئەي يالقۇندىنمۇ جىددىيلىشىپ كەتكەن ھۆرمەتلىك ئاقساقال ،سەن ھەۋەسنىڭ ئۇلۇغ اادىشاھى ئېلىئازار. 8چۈنكى ،ئاتىمىز ھارۇن تەكشۈرۈش ئەسۋابى بىلەن قوراللىنىپ ،توالنغان جامائەتتىن ئوتلۇق اەرىشتەگە يۈگۈرۈپ كېلىپ ئۇنى يەڭدى ، شۇنىڭ بىلەن ھارۇننىڭ ئوغلى ئېلىئازار ئوتنىڭ ئېرىگەن ئىسسىقلىقى سەۋەبىدىن يەپ كەتتى. 9ۋەھالەنكى ،ھەممىدىن ھەيران قالرلىق يېرى شۇكى ،ئۇ ياشانغان كىشى بولغاچقا ،بەدىنىنىڭ داس سۆڭىكى سۇنۇپ ،مۇسكۇللىرى بوشىشىپ ،نېرۋىسى ئاجىزلپ ،ئەقىلنىڭ روھى بىلەن يەنە بىر ياش ئۆسۈپ ،ئىسااققا ئوخشاش سەۋەب بىلەن گىدرا بېشىدىكى قىيناشنى جىنسىي ئاجىزلىققا ئايلندۇردى. 10ئەي مۇبارەك ياش ،ئەي ھۆرمەتلىك كۈلرەڭ بېشى ،ئەي قانۇنغا سادىق ۋە ئۆلۈم تامغىسى بىلەن مۇكەممەل ھايات! 11شۈباىسىزكى ،ئەگەر بىر ياشانغان كىشى ھەققانىيلىق ئۈچۈن ئۆلۈم ئازابىنى كۆزگە ئىلمىغان بولسا ،شۇنى ئېتىراپ قىلىش كېرەككى ، ئىلااملنغان سەۋەب ھەۋەسلەرنى يېتەكلىيەلەيدۇ. 12لېكىن بەزىلەر بەلكىم ھەممە ئادەم ھەۋەسنىڭ خوجايىنى ئەمەس دەپ جاۋاب بېرىشى مۇمكىن ،چۈنكى ھەممە ئادەمنىڭ سەۋەبىنى يورۇتۇپ بېرەلمەيدۇ. 13لېكىن ،اۈتۈن ۋۇجۇدى بىلەن ھەققانىيلىقنى تۇنجى ئويلىغاندەك ،بۇلر يالغۇز تەننىڭ ئاجىزلىقىنى ئىگىلىيەلەيدۇ ،بىزنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىمىز ئىبراھىم ،ئىسااق ۋە ياقۇپ ئۆلمىگەندەك ،ئۇلر خۇداغا تايىنىپ ياشايدۇ ،دەپ خۇداغا ئۆلمەيدۇ. 14شۇڭلشقا ،بەزى كىشىلەردە ئەقىلنىڭ ئاجىزلىقى سەۋەبىدىن ھەۋەسنىڭ قۇلىدەك كۆرۈنگەن زىددىيەتلىك نەرسە يوق. 15چۈنكى ،اەيلسوپ بولۇش اۈتۈن اەلسەاە قائىدىسىگە ئەمەل قىلىپ ،خۇداغا تەۋەككۈل قىلىپ ،اەزىلەت ئۈچۈن بارلىق جااا- مۇشەققەتلەرگە بەرداشلىق بېرىشنىڭ بەختلىك ئىش ئىكەنلىكىنى بىلىپ ،ھەققانىيلىق ئۈچۈن ھەۋەسلىرىنى بويسۇندۇرالمايدىغان كىم بار؟ 16چۈنكى ئەقىللىق ۋە ئۆزىنى كونترول قىلىدىغان ئادەم يالغۇز ھەۋەسنىڭ باتۇر ھۆكۈمرانىدۇر. 17شۇنداق ،بۇ ۋاسىتە ئارقىلىق ھەتتا ياش ئوغۇللرمۇ ھەققانىيلىق سەۋەبىدىن ئەقىلگە تايىنىپ اەيلسوپ بولۇپ ،تېخىمۇ ئېغىر قىيناشلرنى يېڭىدۇ.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
18چۈنكى ،زالىم تۇنجى قېتىملىق ئۇرۇنۇشىدا كۆرۈنەرلىك مەغلۇب بولغانلىقىنى ،ھەمدە بوۋاينى ناااك گۆش يېيىشكە مەجبۇرلشقا ئامالسىز قالغانلىقىنى بايقىغاندا ،ئۇ قاتتىق غەزەپ بىلەن قاراۋۇللرغا ئىبرانىيلرنىڭ ياشلىرىدىن باشقىلرنى ئەكىلىپ بېرىشنى بۇيرۇدى ، ئەگەر ئۇلر ناااك گۆشلەرنى يېگەندىن كېيىن ئۇلرنى قويۇپ بېرىشكە بۇيرۇدى ،ئەمما رەت قىلسا ،ئۇلرنى تېخىمۇ ۋەھشىي قىيناشقا بۇيرۇدى. 19زالىملرنىڭ بۇيرۇقى بىلەن يەتتە قېرىندىشى ياشانغان ئانىسى بىلەن بىللە كېلىشكەن ،ھايالىق ،ھايالىق ۋە تۇغۇلۇپ چوڭ بولغان ، ئادەتتە جەلپكار بولغان مەھبۇسلرنى ئۇنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى. 20زالىم ئۇلرنى ئۇ يەردە كۆرۈپ ،خۇددى ئااىسى بىلەن بىللە بايرام خور ئۆمىكىدەك تۇرغانلىقىنى كۆرۈپ ،ئۇلرغا دىققەت قىلدى ۋە ئۇلرنىڭ ئالىيجاناب ۋە كۆزگە كۆرۈنگەن يۈك-تاقلىرىنى ئۇرۇپ ئۇلرغا قاراپ كۈلۈمسىرىدى ۋە ئۇلرنى يېقىنراق چاقىردى. ' 21ئەي ياشلر ،مەن ھەر بىرىڭلرغا ياخشى تىلەكلەرنى تىلەيمەن ،گۈزەللىكىڭلرغا قايىل ،ھەمدە شۇنچە كۆپ قېرىنداشلرنى ھۆرمەتلەيمەن .شۇڭا سىزگە ئاللىبۇرۇن ئازابلنغان ھېلىقى بوۋاينىڭ ساراڭلىقىدا چىڭ تۇرماسلىقىڭىزنى تەۋسىيە قىلىپل قالماي ،ھەتتا سىزدىن ماڭا بوي سۇنۇشىڭىزنى ۋە دوستلۇقىمغا شېرىك بولۇشىنى ئۆتۈنەي. 22چۈنكى ،مەن بۇيرۇقلىرىمغا خىلالىق قىلغانلرنى جازالىغاندەك ،ماڭا ئىتائەت قىلغانلرنىمۇ ئىلگىرى سۈرەلەيمەن. 23شۇنىڭدىن خاتىرجەم بولۇڭكى ،ئەگەر سىلەرنىڭ ئەدەپ-ئەخلقلىرىڭلرنىڭ ئەجدادلىرى قانۇنىنى رەت قىلساڭلر ،مېنىڭ خىزمىتىمدە مۇھىم ۋە ھوقۇققا ئېرىشىسىلەر. 24گرېتسىيە ھاياتىدىن تەڭ بەھرىمەن بولۇڭ ،يېڭى ئۇسۇلدا مېڭىڭ ۋە ياشلىقىڭىزدىن ھۇزۇرلىنىڭ .ئەگەر مېنى ئىتائەتسىزلىكىڭىز بىلەن ئاچچىقلىنىشقا ھەيدىسىڭىز ،مېنى قورقۇنچلۇق جازاغا تارتىشقا ۋە ھەر بىرىڭىزنى قىيناش ئارقىلىق ئۆلتۈرۈشكە مەجبۇرليسىز. 25ئۆزۈڭلرغا رەھىم قىلغىن ،مەن ھەتتا رەقىبىڭمۇ ياشلىقىڭ ۋە گۈزەللىكىڭگە رەھىم قىلغىن. 26سىلەر بۇ ئىشنى ئۆزۈڭلر دەپ قارىمامسىلەر ،ئەگەر ماڭا ئىتائەت قىلمىساڭلر ،ئالدىڭلردا ئازاب ئىچىدە ئۆلۈمدىن باشقا نەرسە يوق؟ 27ئۇ بۇ سۆزلىرى بىلەن ئۇلرنى ناااك گۆش يېيىشتىن قورقۇش ئۈچۈن قىيناش قوراللىرىنى ئېلىپ كېلىشكە بۇيرۇدى. 28لېكىن ،قاراۋۇللر چاق ،بوغما يىلن ،رېشاتكا ،سۆڭەك ئۇستىسى ،مۈشۈكئېيىق ،قازان ،تورمۇز ،باش بارماق ،تۆمۈر تىرناق ، كالتەك ۋە تۆمۈر ماركا ئىشلەاچىقارغاندا ،زالىم يەنە سۆز قىلدى ۋە: « 29ئوغۇللىرىم ،قورقۇنچنى تېخىمۇ ياخشى ھېس قىلدىڭىز ،ئىبادەت قىلغان ئادالەت سىزنىڭ خالىمىغان گۇناھلىرىڭىزنى كەچۈرۈم قىلىدۇ». 30ئەمما ئۇلر ئۇنىڭ قايىللىقىنى ئاڭلپ ،ئۇنىڭ قورقۇنچلۇق ماتورلىرىنى كۆرۈپ ،قورقمايل قالماستىن ،بەلكى اەلسەاەسىنى زالىملرغا قارشى تۇرۇشقا ئورۇنلشتۇردى ،ئۇلرنىڭ ھوقۇقى بىلەن ئۇنىڭ زۇلۇمىنى اەسەيتتى. 31ئويلپ بېقىڭ .ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى بەزىلىرىنى سۇس ۋە قورقۇنچاق دەپ اەرەز قىلساق ،ئۇلر قايسى خىل تىلنى قوللنغان بولتتى؟ بۇ ئۈنۈم بولمىغان بولتتى؟ ' 32ۋاي! بىز ۋە ئەخمەق مەخلۇقلر! اادىشاھ بىزنى تەكلىپ قىلىپ بىزگە ياخشى مۇئامىلە قىلىش توغرىسىدا مۇراجىئەت قىلغاندا ،بىز ئۇنىڭغا بويسۇنمايمىزمۇ؟ 33بىز نېمىشقا بىاۇدە ئارزۇلر بىلەن ئۆزىمىزنى رىغبەتلەندۈرىمىز ۋە ھاياتىمىزنى قۇربان قىلىدىغان ئاسىيلىق قىلىشقا جۈرئەت قىلىمىز؟ ئەي قېرىنداشلىرىم ،قورقۇنچلۇق قوراللردىن قورقۇپ ،ئۇنىڭ قىيناش تەھدىتىنى ئوبدان ئۆلچەپ ،بۇ قۇرۇق بوشلۇقلردىن ۋە بۇ ئەجەللىك ماختىنىشتىن ۋاز كەچمەمدۇق؟ 34ياشلىرىمىزغا ئىچ ئاغرىتايلى ،ئانىمىزنىڭ يېشىغا رەھىم قىليلى ئەگەر بويسۇنمىساق ئۆلىدىغانلىقىمىزنى كۆڭلىمىزگە اۈكەيلى. 35ھەتتا زۆرۈر تېپىلغاندا اادىشاھقا قورقۇپ بوي سۇنساق ،ئىلھىي ئادالەتمۇ بىزگە رەھىم قىلىدۇ .نېمىشقا بىزدىن بۇ ئەزىز ھاياتنى تاشلپ ،ئۆزىمىزنى بۇ تاتلىق دۇنيادىن تارتىۋالىمىز؟ 36ئېاتىياجغا قارشى كۈرەش قىلمايلى ،بىاۇدە ئىشەنچ بىلەن قىيناشقا تەكلىپ قىلمايلى. 37ھەتتا تەۋرات قانۇنىنىڭ ئۆزى بىزنى خالىغانچە ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلمايدۇ ،بىز قىيناش قوراللىرىدىن قورقىمىز. 38اادىشاھقا ئىتائەت قىلىش ئارقىلىق خاتىرجەم تۇرمۇش كەچۈرەلەيدىغان تۇرساق ،نېمىشقا بۇنداق تالش-تارتىش بىزنى يالقۇنليدۇ ۋە ئەجەللىك جاھىللىق بىزگە ياخشىلىق قىلىدۇ؟ ». 39ئەمما بۇنداق سۆزلەر بۇ ياشلرنى قىيناش ئىستىقبالىدىن قېچىپ قۇتۇللمىدى ،ئۇلرنىڭ كاللىسىغا بۇنداق خىياللرمۇ كىرمىدى. 40چۈنكى ئۇلر ئازاب-ئوقۇبەت ۋە نەارەتنى اەس كۆرگۈچىلەر ئىدى. 5بابقورقۇنچلۇق ۋە قىيناشنىڭ بىر بابى قەدىمكى زۇلۇمنى ئەڭ ۋەھشىيلىك بىلەن ئاشكارىلىدى. 26-ئايەت چوڭقۇر ھەقىقەت. 1شۇنىڭ بىلەن زالىم ئۇلرنى ناااك گۆشلەرنى يېيىشكە دەۋەت قىلىپ ،بىر ئاۋازدا ھەم بىر جانغا ئوخشاش ئۇنىڭغا: ' 2ئەي زالىم ،نېمىشقا كېچىكىپ قالىسەن؟ بىز ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ بۇيرۇقلىرىغا خىلالىق قىلماستىن ،ئۆلۈشكە تەييارمىز. 3چۈنكى ،بىز تەۋرات قانۇنىغا بويسۇنماي ،مۇسانى مەسلىاەتچى قىلىپ ئالمىساق ،ئەجدادلىرىمىزنىمۇ نومۇس قىلىشىمىز كېرەك. 4ئى زالىم ،بىزگە قانۇنغا خىلالىق قىلىشنى تەۋسىيە قىلىدىغان ،بىزگە نەارەتلەنمەڭ ،ئۆزىمىزدىن ھالقىپ كەتمەڭ. 5چۈنكى ،بىز سېنىڭ رەھمىتىڭنى قەدىرلەيمىز .بىز ھاياتىمىزغا قانۇنغا خىلالىق قىلغانلىقىمىز ئۈچۈن ،ھاياتىمىز ئۆلۈمدىنمۇ قىيىن. 6سەن بىزنى قىيناش ئاستىدا ئۆلۈم تەھدىتى بىلەن قورقىتىسەن ،سەل ئىلگىرى ئېلىئازاردىن ھېچ نەرسە ئۆگەنمىگەندەك. 7لېكىن ،ئىبرانىيلرنىڭ بوۋىلىرى ھەققانىيلىق ئۈچۈن قىيناشلرغا بەرداشلىق بەرگەن بولسا ،شۇنداق ،ئۇلر ۋااات بولغۇچە ،بىز تېخىمۇ ليىق ھالدا ياشلىرىمىز سىزنىڭ مەجبۇرىيىتىڭىزنىڭ ئازابىنى كۆزگە ئىلماي ئۆلىمىز ،ئۇ بىزنىڭ اېشقەدەم ئۇستازىمىزمۇ غەلىبە قىلدى. 8ئەي زالىم! ئەگەر ھەققانىيلىقىمىز ئۈچۈن جېنىمىزنى ئالسىڭىز ،قىيناشلىرىڭىز بىلەن بىزنى ئازابلىدىڭىز دەپ ئويلىماڭ.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
9چۈنكى بىز بۇ ئارقىلىق رەزىل يالۋۇرۇشىمىز ۋە ئۇنىڭغا بەرداشلىق بېرىشىمىز گۈزەل ئەخلق مۇكاااتىغا ئېرىشىمىز .ئەمما سەن بىزنىڭ رەھىمسىز قاتىللىقىمىز ئۈچۈن ئىلھىي ئادالەتنىڭ قولىدا مەڭگۈ ئازابقا دۇچار بولىسەن ». 10ياشلرنىڭ بۇ سۆزلىرى زالىملرنىڭ غەزىپىنى ھەسسىلەپ ئاشۇردى ،ئۇلرنىڭ ئىتائەتسىزلىكى بىلەنل ئەمەس ،بەلكى ئۇلرنىڭ مىننەتسىزلىكى دەپ قارىغان نەرسىگە. 11شۇنىڭ بىلەن ،ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرى بىلەن تاياقچىلر ئۇلرنىڭ چوڭىنى ئېلىپ كېلىپ ،كىيىملىرىنى سالدۇرۇپ ،قول ۋە قوللىرىنى ئىككى تەرىپىگە تاياق بىلەن باغلىدى. 12ئۇلر ھېرىپ كەتكۈچە ئۇنى ئۇرۇپ ،ھېچ نەرسە ئاللمىغاندىن كېيىن ،ئۇنى چاققا تاشلىدى. 13ئۇنىڭ ئۈستىگە ئالىيجاناب ياشلر سۆڭەكلىرى بوغۇلمىغۇچە يېرىلدى .ھەمدە بىرلەشمە يول بەرگەندىن كېيىن ،ئۇ بۇ سۆزلەردە زالىمنى ئەيىبلىدى: « 14ئەي ئەڭ يىرگىنچلىك زالىم ،ئەرشتىكى ئادالەتنىڭ دۈشمىنى ۋە قانخورلر ،سەن مېنى بۇ خىل ئۇسۇلدا ئادەم ئۆلتۈرگەنلىك ياكى يامان غەرەز بىلەن ئەمەس ،بەلكى خۇدانىڭ قانۇنىنى قوغداش ئۈچۈن ئازابليسەن». 15قاراۋۇللر ئۇنىڭغا« :يېيىشكە قوشۇلغىن ،شۇندىل ئازاب-ئوقۇبەتلىرىڭدىن قۇتۇلليسەن» دېسە ،ئۇ ئۇلرغا مۇنداق دېدى« :ئەي بىچارە ئەسكەرلەر ،سېنىڭ ئۇسۇلىڭ مېنىڭ سەۋەبلىرىمنى تۇتقۇن قىلىشقا يېتەرلىك ئەمەس .اۇت-قوللىرىمنى كېسىپ ،گۆشلىرىمنى كۆيدۈرۈڭ ۋە بوغۇملىرىمنى بۇراڭ .بارلىق ئازاب-ئوقۇبەتلەر ئارقىلىق ساڭا شۇنى كۆرسىتىپ قويايكى ،اەزىلەت ئۈچۈن يالغۇز ئىبرانىيلرنىڭ ئوغۇللىرى يېڭىلمەيدۇ ». 16ئۇ بۇ سۆزلەرنى قىلغاندا ،ئۇلر ئۇنىڭدىن باشقا يەنە ئىسسىق كۆمۈر قويدى ۋە قىيناشنى كۈچەيتىۋەتتى. 17اۈتۈن چاق ئۇنىڭ قېنى بىلەن بويالغان بولۇپ ،دۆۋىلەنگەن كۆمۈرلەر ئۇنىڭ بەدىنىنىڭ يۇمۇرلىرى بىلەن ئۆچۈرۈلۈپ ،ئىجارە گۆش ماشىنىنىڭ ئوقلىرىنى ئايلىنىپ يۈگۈردى. 18بەدەن شەكلى ئاللىقاچان تارقىلىپ كەتكەن بۇ روھلۇق ياش ،ئىبراھىمنىڭ ھەقىقىي ئوغلىدەك قىلچە نالە قىلمىدى .ئەمما ئۇ ئوتتىن چىرىمەسلىككە ئۆزگىرىۋاتقاندەك ،ئازاب-ئوقۇبەتكە بەرداشلىق بېرىپ مۇنداق دېدى: « 19ئى قېرىنداشلر! مېنى مەڭگۈ تاشلىۋەتمەڭ ،روھنىڭ ئالىيجانابلىقىدىكى قېرىنداشلىقىمىزنى تاشلىماڭ. 20ھەققانىيلىققا ۋاكالىتەن مۇقەددەس ۋە شەرەالىك ئۇرۇش قىلىڭ ،بۇ ئارقىلىق ئاتا-بوۋىلىرىمىزنى كۆزىتىپ تۇرغان ھەققانىي ئىسپات ئۇنىڭ خەلقىگە رەھىم-شەاقەت قىلسۇن ۋە قارغىغان زالىمدىن ئۆچ ئالسۇن ». 21بۇ سۆزلەر بىلەن مۇقەددەس ياشلر روھ بەردى. 22لېكىن ھەممەيلەن ئۇنىڭ روھىنىڭ تۇراقلىقلىقىنى ئويلۋاتقاندا ،قاراۋۇللر ئىككىنچى ياشقا كىردى .ئوغۇللىرى ۋە ئۇنى تۆمۈرنىڭ ئۆتكۈر تىرناقلىرى بىلەن تۇتۇپ ئۇنى ماتور ۋە كاتااۇلغا مەھكەم باغلىدى. 23ئۇلر ئۇنىڭ ئالىيجاناب ئىرادىسىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،ئۇلر« :ئۇ قىيناشنى ئەمەس ،تاماق يېەمدۇ؟» دېگەن سوئالىغا جاۋاب بەردى .بۇ مۈشۈكئېيىققا ئوخشايدىغان ھايۋانلر تۆمۈر تىرناقلىرى بىلەن ئۇنىڭ ئۇۋىسىنى يىرتىۋەتتى ۋە مەڭزىدىكى بارلىق گۆشلەرنى يىرتىۋەتتى ۋە بېشىنىڭ تېرىسىنى يىرتىۋەتتى. 24لېكىن ئۇ بۇ ئازابقا بەرداشلىق بېرىپ« :ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ ھەققانىيلىقى ئۈچۈن ھەر خىل ئۆلۈم نېمىدېگەن تاتلىق»! دېدى. 25ئۇ زالىمغا مۇنداق دېدى« :ئى زالىملر ،ئەڭ رەھىمسىزلەر ،بۇ اەيتتە ،مېنىڭ زۇلۇمنىڭ تەكەببۇرلۇق مۇددىئاسىنىڭ ھەققانىيلىقىم ئۈچۈن مېنىڭ چىدامچانلىقىم ئۈستىدىن غالىب كەلگەنلىكىنى كۆرۈپ ،سەن مەندىنمۇ قىيناشلرغا دۇچار بولمامسەن؟ 26چۈنكى ،مەن اەزىلەتتىن كەلگەن خۇشاللىقلر مېنى ئازاب ئىچىدە قولليدۇ .ئەي ئەڭ يىرگىنچلىك زالىم ،ئىلھىي غەزەانىڭ جازاسىدىن قېچىپ قۇتۇللمايسەن ». 27ئۇ ئۆزىنىڭ شانلىق ئۆلۈمى بىلەن باتۇرلۇق بىلەن كۆرۈشكەندە ،ئۈچىنچى ئوغلى ئالدىغا ئېلىپ كېلىندى ۋە نۇرغۇن كىشىلەر ئۇنى تېتىپ بېقىشنى ئۆتۈندى. 28لېكىن ،ئۇ يۇقىرى ئاۋازدا مۇنداق جاۋاب بەردى : -ئوخشاش دادامنىڭ مېنى ۋە ئۆلۈپ كەتكەن قېرىنداشلىرىمنى تۇغقانلىقىنى بىلەمسىز؟ 29مەن قېرىنداشلىقنىڭ ئالىيجاناب رىشتىسىدىن ۋاز كەچمەيمەن. 30شۇڭلشقا ،ئەگەر سىزدە ئازابلىنىدىغان ماتور بولسا ،ئۇنى مېنىڭ بەدىنىمگە ئىشلىتىڭ .چۈنكى جېنىم سىز ئېرىشەلمەيسىز. 31لېكىن ،ئۇلر بۇ كىشىنىڭ دادىل سۆزلىشىگە قاتتىق غەزەالەندى ،ئۇلر يۆتكىلىشچان ماتورلىرى بىلەن ئۇنىڭ قول-اۇتلىرىنى يۆتكىدى ۋە اۇت-قوللىرىنى يانچۇقىدىن چىقىرىپ ،ئۇلرنى بوغدى .ئۇلر بارماقلىرىنى ،قوللىرىنى ،اۇتلىرىنى ۋە تىرناقلىرىنى بوغدى. 32ئۇنىڭ روھىنى بوغۇشقا ئامالسىز قالغاندا ،ئۇلر ئۇنىڭ تېرىسىنى سالدۇرۇپ ،بارمىقىنىڭ ئۇچىنى ئېلىپ ،سىكتىيان مودىلىدا ئۇنىڭ باش تېرىسىنى يىرتىۋەتتى ۋە دەرھال ئۇنى چاققا ئېلىپ كەلدى. 33شۇنىڭ بىلەن ،ئۇلر ئۇنىڭ ئومۇرتقىسىنى بۇراپ ،ئۆزىنىڭ گۆشىنىڭ تاسمىغا ئېسىلغانلىقىنى ۋە ئۈچىيىدىن قان ئېقىۋاتقانلىقىنى كۆردى. 34ئۇ ئۆلۈم ئالدىدا مۇنداق دېدى« :ئى يىرگىنچلىك زالىم ،بىز تەربىيىلىنىشىمىز ۋە خۇدادىن كەلگەن اەزىلىتىمىز ئۈچۈن ئازابلىنىمىز .ئەمما سەن ااكلىقىڭ ۋە رەھىمسىزلىكىڭ ئۈچۈن ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە چىدايسەن ». 35بۇ كىشى قېرىنداشلىرى ئۈچۈن قىممەتلىك ئۆلگەندىن كېيىن ،تۆتىنچى بالىسىنى ئېلىپ كېلىپ ،ئۇنىڭغا« :قېرىنداشلىرىڭدەك ساراڭ بولۇپ قالما ،اادىشاھقا ئىتائەت قىلىپ ،ئۆزۈڭنى قۇتۇلدۇر» دېدى. 36لېكىن ،ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى : -مەن ئۈچۈن قورقۇپ كەتكۈدەك ئوت يوق. 37بۇرادەرلىرىمنىڭ مۇبارەك ئۆلۈمى ،زالىمنىڭ مەڭگۈلۈك ھالكىتى ۋە سالىالرنىڭ شانلىق ھاياتى بىلەن مەن ئېسىل قېرىنداشلىقىمنى ئىنكار قىلمايمەن. 38ئەي زالىم ،قىيناشلرنى كەشىپ قىلغىن ،شۇنداق قىلساڭ ،مېنىڭ ئاللىبۇرۇن قىينالغانلرنىڭ قېرىندىشى ئىكەنلىكىمنى ئۆگىنىڭ ». 39ئۇ بۇنى ئاڭلىغان قانخور ،قاتىل ۋە اۈتۈنلەي يىرگىنچلىك ئانتاكيا ئۇلرغا تىلىنى كېسىشنى بۇيرۇدى. 40لېكىن ،ئۇ« :سەن مېنىڭ سۆزۈمنى ئېلىۋەتسەڭمۇ ،خۇدامۇ سۆزسىزلەرنى ئاڭليدۇ.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
41مانا مەن تىلىمنى تەييارلپ قويدۇم ،ئۇنى كېسىپ تاشلڭ ،چۈنكى سەن مېنىڭ سەۋەبىمنى جىمىقتۇرمايسەن. 42خۇشاللىق بىلەن تەن ئەزالىرىمىزنى خۇدا يولىدا كېسىۋېتىمىز. 43لېكىن ،خۇدا سېنى تېزل قوغليدۇ .چۈنكى سەن ئۇنىڭغا مەدھىيە ناخشىلىرىنى ئېيتقان تىلنى كېسىۋەتتىڭ ». 44ئەمما بۇ كىشىمۇ قىيناشلر بىلەن ئازابلىنىپ ئۆلتۈرۈلگەندە ،بەشىنچى كىشى ئوتتۇرىغا چىقىپ« :ئەي زالىم ،اەزىلەت ئۈچۈن قىيناشنى تەلەپ قىلمايمەن. 45شۇنداق ،مەن ئۆزۈمدىن كەلدىم ،شۇنداق قىلىپ ،مېنىمۇ ئۆلتۈرۈۋەتسىڭىز ،تېخىمۇ كۆپ خاتالىقلر بىلەن جەننەتنىڭ ھەققانىيلىقىغا تېگىشلىك جازاسىڭىزنى ئاشۇراليسىز. 46ئەي اەزىلەتنىڭ دۈشمىنى ۋە ئىنساننىڭ دۈشمىنى ،سەن بىزنى قانداق جىنايەت بىلەن ھالك قىلىسەن؟ 47بىز ھەممىنى ياراتقۇچىغا ئىبادەت قىلىپ ،ئۇنىڭ اەزىلەتلىك قانۇنىيىتى بويىچە ياشاۋاتىمىزمۇ؟ 48ئەگەر سىز ئىنسانلرنىڭ ئارزۇسىنى چۈشىنىپ ،خۇدا ئالدىدا نىجاتلىققا ئېرىشىشنى ئۈمىد قىلغان بولسىڭىز ،بۇ ئىشلر قىيناشلرغا ئەمەس شەرەاكە ليىق. 49مانا ئەمدى سەن خۇدانىڭ دۈشمىنىسەن ۋە خۇداغا ئىبادەت قىلغۇچىلرغا قارشى ئۇرۇش قىلىسەن ». 50ئۇ سۆزلەۋاتقاندا قاراۋۇللر ئۇنى باغلپ مۈشۈكئېيىقنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلدى .ئۇلر ئۇنى تىزىغا باغلپ ،ئۇلرنى تۆمۈر چىۋىق بىلەن مەھكەم باغلپ ،بەلنى دومىلپ تۇرغان «كالتەك» نىڭ ئۈستىگە يۆگەپ قويدى ،شۇنىڭ بىلەن ئۇ چايانغا ئوخشاش اۈتۈنلەي بۈدرە بولۇپ ،ھەر بىر بوغۇمى اارچىلىنىپ كەتتى. 51شۇنىڭ بىلەن ئۇ قاتتىق نەاەس ۋە تەن ئازابىدا قاتتىق ۋارقىراپ« :شان-شەرەالىك ،زالىم ،ئىرادىڭگە شان-شەرەالىك ،سەن ماڭا ئاتا قىلغان نېمەتلەر ،مېنى تېخىمۇ شەرەالىك قىيناشلر ئارقىلىق قانۇنغا سادىقلىقىمنى كۆرسىتەلەيمەن» دېدى. 52بۇ ئادەممۇ ئۆلگەندىن كېيىن ،ئالتىنچى بال ئېلىپ كېلىندى ،ئۇ اەقەت زالىمنىڭ سوئالىغا جاۋاب بېرىپ ،ئۇنىڭ تاماق يېيىش ۋە قويۇپ بېرىلىشنى خاليدىغانلىقىنى ئېيتتى. ' 53مەن قېرىنداشلىرىمدەك يىللردا قېرىپ كەتمەيمەن ،ئەمما كۆڭلۈمدە قېرىپ كەتتىم .چۈنكى بىز ئوخشاش بىر مەقسەتتە تۇغۇلۇپ چوڭ بولدۇق ،ئوخشاش سەۋەب بىلەن ئۆلۈشكە ئوخشاشل باغلىنىمىز .ئەگەر سەن ناااك گۆش يېمىگەنلىكىمىز ئۈچۈن قىيناشنى تاللىساڭ ،قىيناش ». 54ھەزرىتى ئەيسا بۇ سۆزلەرنى قىلىپ ،ئۇنى چاقلىق ئورۇندۇققا ئېلىپ كەلدى. 55ئۇلر ئۆتكۈر لۆڭگىنى قىزىل قىزىتىپ ،ئۇنىڭ دۈمبىسىگە يۈگۈردى. 56لېكىن ئۇ قىيناشلىرى ئىچىدە« :ئى ئەۋلىيالرغا ليىق رىقابەت ،بىزنىڭ نۇرغۇن قېرىنداشلىرىمىز ،ھەققانىيلىق ئۈچۈن ،ئازاب-ئوقۇبەت مۇسابىقىسىگە قاتنىشىپ ،بويسۇندۇرۇلمىغان! 57ئەي زالىم ،ھەققانىي چۈشەنچى يەڭگىلى بولمايدۇ. 58اەزىلەت ساۋۇتلىرىدا مەن قېرىنداشلىرىم بىلەن بىللە ئۆلۈمگە قاتنىشىشقا بارىمەن ،ۋە ئۆزۈمنى جازاليدىغان تېخىمۇ كۈچلۈك قىساسكارنى قوشۇۋالىمەن ،ئەي قىيناشنى اىلنلىغۇچى ۋە ھەقىقىي ھەققانىيلرنىڭ دۈشمىنى. 59بىز ئالتە ياش سېنىڭ زۇلمىڭنى ئاغدۇرۇپ تاشلىدۇق« .چۈنكى بىزنىڭ سەۋەبلىرىمىزنى ئۆزگەرتىش ياكى بىزنى ناااك گۆشلەرنى يېيىشكە زورلش سىزنىڭ ئاجىزلىقىڭىز ئەمەسمۇ؟ 60ئوتۇڭ بىز ئۈچۈن سالقىن ،قىيناش ماتورلىرىڭىز ئەمەس ،زوراۋانلىقىڭىز كۈچسىز. 61چۈنكى قاراۋۇللر بىزگە زالىم ئەمەس ،بەلكى ئىلھىي قانۇننىڭ ئەمەلدارلىرى بولدى .شۇڭلشقا بىزنىڭ سەۋەبىمىز تېخى يېڭىلمىدى ». 6بابقېرىنداشلىق رىشتىسى ۋە ئانىنىڭ مۇھەببىتى. 1بۇ كىشى مۇبارەك ئۆلۈم بىلەن قازانغا تاشلنغاندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى ئەڭ كىچىكى يەتتىنچى ئوغلى ئوتتۇرىغا چىقتى. 2لېكىن زالىم گەرچە قېرىنداشلىرىنىڭ قاتتىق غەزىپىگە ئۇچرىغان بولسىمۇ ،ئەمما ئۇ بالىغا ئىچ ئاغرىتتى ۋە ئۇنى ئۇ يەرگە باغلپ قويغانلىقىنى كۆرۈپ ،ئۇنى يېقىنلشتۇردى ۋە ئۇنى قايىل قىلماقچى بولدى« :بۇرادەرلىرىڭىزنىڭ ئەخمەقلىقىنىڭ ئاخىرىنى كۆرىسەن .چۈنكى ئۇلرنىڭ ئاسىيلىق قىلىشى بىلەن ئۇلر تاياق يېگەن .سەنمۇ ئىتائەت قىلمىساڭ ،ئۆزۈڭنىمۇ ئازاب-ئوقۇبەتكە دۇچار قىلىپ ،ۋاقتىڭدىن بۇرۇن ئۆلتۈرمەكچىمۇ؟ ئەگەر ئىتائەت قىلساڭ ،مېنىڭ دوستۇم بولىسەن ۋە اادىشاھلىق سودىسىدا يۇقىرى ئورۇنغا ئۆتىسەن ». 4شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ ئۇنى چاقىرىپ ،بالىنىڭ ئانىسىنى چاقىردى ،شۇنداق قىلىپ ئۇ نۇرغۇن ئوغۇللىرىدىن ئايرىلغانلىقىدىن قايغۇ ئىچىدە ھايات قالغۇچىنى بويسۇنۇشقا ۋە قۇتۇلۇشقا ئۈندەيدۇ. 5لېكىن ،ئانا كېيىنچە ئېيتقىنىمدەك ،ئىبرانىي تىلىدا سۆزلەۋاتقان بۇ بالىنى رىغبەتلەندۈردى ۋە قاراۋۇللرغا« :مېنى بوشىتىڭ ،مەن اادىشاھ ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان بارلىق دوستلىرى بىلەن سۆزلىشىمەن» دېدى. 6ئۇلر بالىنىڭ تەلىپىگە خۇشال بولۇپ ،ئۇنى بوشىتىشقا ئالدىرىدى. 7ئۇ« :ئى زالىم زالىم»! دەپ ۋارقىراپ-جارقىراپ كەتتى ،ۋە بارلىق گۇناھكارلرنىڭ ئىچىدە ئەڭ خۇداسىز ،نېمىتىڭ ۋە اادىشاھلىقىڭنى خۇدانىڭ قولىغا ئېلىپ ،بەندىلىرىنى ئۆلتۈرۈش ۋە ھەققانىيلىقنى ئەگەشكۈچىلەرنى قىيناشتىن نومۇس قىلمامسەن؟ 8بۇ ئىشلر ئۈچۈن ئىلھىي ئادالەت سىزنى تېخىمۇ تېز ۋە مەڭگۈلۈك ئوتقا ۋە ئازابلرغا يەتكۈزىدۇ. 9ئەي ئىنسان ،ياۋا ھايۋاننىڭ يۈرىكى بىلەن بىچارە ،ئۆزۈڭگە ئوخشاش ھېسسىياتتىكى كىشىلەرنى ئوخشاش ئېلېمېنتلردىن ياسالغان ، ئۇلرنىڭ تىلىنى يىرتىپ ،تىللپ ،ئۇلرنى مۇشۇنداق قىيناش ۋە قىيناشتىن نومۇس قىلمامسەن؟ 10ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ ئېسىل ئۆلۈمىدە خۇداغا بولغان ھەققانىيلىقىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش بىلەن بىللە ،اەزىلەت چېمپىيونلىرىنى ناھەق ئۆلتۈرگەنلىكىڭىز ئۈچۈن ئېچىنىشلىق ھالدا «ۋاي ئۇچرىشىدۇ» دەپ توۋليسىز.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
11ئاندىن ئۆلۈم گىردابىدا تۇرۇپ مۇنداق دېدى« :مەن قېرىنداشلىرىم بەرگەن گۇۋاھچىدىن يانمايمەن. 12مەن ئاتا-بوۋىلىرىمنىڭ خۇداسىنى ئۆز خەلقىمگە رەھىم-شەاقەت قىلىشقا چاقىرىمەن. 13ئۇ سېنى ھازىرقى ھاياتتا ھەم ئۇنىڭدىن كېيىن ئۆلىدۇ. 14ئۇ بۇ دۇئا بىلەن ئۆزىنى قىزىل قىززىق تورغا تاشلىدى ۋە شۇنىڭ بىلەن روھتىن ۋاز كەچتى. 15شۇڭلشقا ،يەتتە قېرىنداش قىيناشنى ھەتتا ئۆلۈمگە قەدەر اەس كۆرسە ،ئىلااملنغان سەۋەبنىڭ ھەۋەسلەرگە ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغانلىقى ھەممىگە ئىسپاتلنغان. 16چۈنكى ئۇلر ھەۋەسلىرىگە ياكى ئازاب-ئوقۇبەتلىرىگە بوي سۇنۇپ ،ناااك گۆشلەرنى يېگەن بولسا ،بىز ئۇلرنىڭ بۇ ئارقىلىق بويسۇندۇرۇلغانلىقىنى ئېيتاتتۇق. 17لېكىن بۇ كامېردا ئۇنداق ئەمەس .ئەكسىچە ،ئۇلرنىڭ نەزىرىدە خۇدا ئالدىدا مەدھىيىلەنگەن سەۋەبلىرى بىلەن ئۇلر ھەۋەسلىرىدىن ئۈستۈن تۇراتتى. 18ئەقىلنىڭ ئۈستۈنلىكىنى ئىنكار قىلىش مۇمكىن ئەمەس .چۈنكى ئۇلر ھەۋەسلىرى ۋە ئازاب-ئوقۇبەتلىرى ئۈستىدىن غەلىبە قىلدى. 19بىز كۆيدۈرۈش ئازابىدىن ئىلگىرى تەۋرەنمىگەن بۇ كىشىلەر بىلەن بولغان سەۋەبنىڭ توغرا بولغان خوجايىنلىقىنى ئېتىراپ قىلىشتىن باشقا قانداق قىلليمىز؟ 20چۈنكى ،اورتتىكى مۇنارلر دولقۇننىڭ ھۇجۇمىنى رەت قىلىپ ،ااناھلىنىش ئورنىغا كىرگەنلەرگە خاتىرجەم كىرىش اۇرسىتى بەرگەندەك ،ياشلرنىڭ يەتتە مۇنارلۇق توغرا سەۋەبى ھەققانىيەت ااناھگاھىنى قوغدىدى ۋە ھەۋەسنىڭ بوران-چااقۇنلىرىنى رەت قىلدى. 21ئۇلر بىر-بىرىنى خۇشال قىلغاندا ،ھەققانىيلىقنىڭ مۇقەددەس خور ئۆمىكىنى قۇردى: 22قېرىنداشلر ،بىز تەۋرات قانۇنى ئۈچۈن قېرىنداشلردەك ئۆلىمىز. 23ئاسسۇر مەھكىمىسىدىكى ئوچاقنىڭ بۇ جااا-مۇشەققەتلىرىنى كۆزگە ئىلمىغان ئۈچ بالىنى دورىايلى. 24بىز ھەققانىيلىقنى ئىسپاتلشتىن بۇرۇن ،كەركىدانغا ئايلنمايلى ». 25بىرى« :بۇرادەر ،خاتىرجەم بولۇڭلر» ،يەنە بىرى« :ئۇنى ئېسىل قىل» دېدى .يەنە بىرى ئۆتمۈشنى ئەسلەپ مۇنداق دېدى« :نېمىنىڭ اايچېكى ئىكەنلىكىڭنى ۋە ھەققانىيلىق ئۈچۈن ئاتىسىنىڭ قولىدا ئىسااقنىڭ ئۆزىنى قۇربانلىق قىلىشقا بەرگەنلىكىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ». 26ئۇلرنىڭ ھەممىسى بىر-بىرىگە ئوچۇق ۋە ناھايىتى دادىللىق بىلەن قاراپ مۇنداق دېدى« :بىز اۈتۈن ۋۇجۇدىمىز بىلەن جېنىمىزنى ئاتا قىلغان خۇداغا بېغىشليمىز ۋە بەدىنىمىزنى تەۋرات قانۇنىغا رىئايە قىليلى. 27ئۇنى ئۆلتۈردى دەپ ئويلىغان كىشىدىن قورقمايلى .چۈنكى ،ئاللھنىڭ ئەمرىگە خىلالىق قىلغانلرنى مەڭگۈلۈك ئازاب ئىچىدە ئۇلۇغ كۈرەش ۋە روھ خەۋىپى ساقليدۇ. 28ئۇنداقتا بىز ئىلھىي سەۋەبنىڭ ھەۋەسلەرنى ئىگىلىشى بىلەن ئۆزىمىزنى قوراللندۇرايلى. 29بۇنىڭدىن كېيىن ،بىزنىڭ قىزغىنلىقىمىز ئىبراھىم ،ئىسااق ۋە ياقۇپ بىزنى قوبۇل قىلىدۇ ،بارلىق ئەجدادلىرىمىز بىزنى مەدھىيىلەيدۇ ». 30ھەر بىر بۇرادەرنى سۆرەپ ئېلىپ كېتىلگەندە ،نۆۋىتى تېخى كەلمەيدىغانلر« :بۇرادەر ،بىزنى نومۇس قىلما ،ئۆلۈپ كەتكەن قېرىنداشلىرىمىزغا يالغان ئېيتما» دېدى. 31سىلەر قېرىنداشلرنىڭ مۇھەببىتىنى بىلمەيسىلەر ،ئىلھىي ۋە دانا ھېكمەت ئاتا-بوۋىلىرى بولسىمۇ ،تۇغۇلغانلرغا مىراس ئاتا قىلدى .بۇ يەردە قېرىنداشلر ئوخشاش دەۋردە ياشايدۇ ۋە ئوخشاش ۋاقىتتا شەكىللىنىدۇ ۋە ئوخشاش قاندىن ئوزۇقلىنىدۇ ۋە ئوخشاش روھ بىلەن تىرىلىدۇ ۋە ئوخشاش بوشلۇقتىن كېيىن دۇنياغا ئېلىپ كېلىدۇ ۋە ئۇلر ئوخشاش بۇلقتىن سۈت ئالىدۇ ،بۇ ئارقىلىق ئۇلرنىڭ قېرىنداش روھى كۆكرەك بىلەن بىللە ئېمىدۇ .ھەمدە ئۇلر ئورتاق بېقىش ۋە كۈندىلىك ھەمراھلىق ۋە باشقا تەلىم-تەربىيە ۋە شۇنداقل خۇدانىڭ قانۇنىدىكى ئىنتىزامىمىز ئارقىلىق تېخىمۇ يېقىن توقۇلدى. 32قېرىنداشلىق مۇھەببىتى تەبىئىيل كۈچلۈك بولىدۇ ،يەتتە قېرىنداشنىڭ ئۆز-ئارا ماسلىشىشچانلىقى تېخىمۇ كۈچەيدى .ئوخشاش قانۇندا تەربىيەلەنگەن ۋە ئوخشاش اەزىلەتتە ئىنتىزامغا خىلالىق قىلىپ ،توغرا تۇرمۇشتا بىللە تەربىيىلەنگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇلر بىر-بىرىنى تېخىمۇ ياخشى كۆرەتتى .ئۇلرنىڭ ئەخلق گۈزەللىكى ۋە ياخشىلىقىغا بولغان ئورتاق قىزغىنلىقى ئۆز-ئارا ماسلىشىشنى كۈچەيتتى ،چۈنكى تەقۋادارلىقى بىلەن بىرلەشتۈرۈپ ،قېرىنداشلىق مۇھەببىتىنى تېخىمۇ قىزغىن قىلدى. 33گەرچە تەبىئەت ،ھەمراھلىق ۋە اەزىلەتلىك مىجەزى قېرىنداشلىق مۇھەببىتىنىڭ قىزغىنلىقىنى ئاشۇرغان بولسىمۇ ،ئەمما ھايات قالغان ئوغۇللر دىنى ئارقىلىق رېشاتكىدا تۇرغان قېرىنداشلىرىنىڭ قىيناشقا ئۇچرىغانلىقىنى كۆرۈشنى قوللىدى .تېخىمۇ كۆپ ،ئۇلر ھەتتا ئۇلرنى ئازاب-ئوقۇبەتكە دۇچار بولۇشقا ئىلااملندۇردى ،شۇنداق قىلىپ ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ قىيناشلىرىنى كۆزگە ئىلمايل قالماستىن ،يەنە قېرىنداشلىرىغا بولغان قېرىنداشلىق سۆيگۈ قىزغىنلىقىنى يېڭىدۇ. 34ئەي ئەقىل-ااراسەت ،اادىشاھلرغا قارىغاندا تېخىمۇ اادىشاھلىق ،ئەركىنلەردىنمۇ ئەركىن ،يەتتە قېرىنداشنىڭ ئىناقلىقى ،مۇقەددەس ۋە تەقۋادارلىقنىڭ مۇھىم نۇقتىسىغا ماسلشقان ئەقىل-ااراسەت! 35يەتتە ياشنىڭ ھېچقايسىسى قورقۇنچاققا ئايلنمىدى ،ھېچقايسىسى ئۆلۈم ئالدىدا كىچىكلىمىدى ،ئەمما ھەممىسى ئۆلمەس يولغا ماڭغاندەك قىيناش ئارقىلىق ئۆلۈمگە ئالدىرىدى. 36چۈنكى قول ۋە اۇت روھنىڭ تۈرتكىسى بىلەن ماس قەدەمدە ھەرىكەت قىلغاندەك ،بۇ مۇقەددەس ياشلرمۇ دىننىڭ ئۆلمەس روھىنىڭ تۈرتكىسىگە ئوخشاش ،ئۇنىڭ ئۈچۈن ئىناق ئۆلۈپ كەتتى. 37ئى ھەممىمىزنىڭ مۇقەددەس يەتتە قېرىنداشلر ئىناق ھەمراھى! 38چۈنكى ،دۇنيا يارىتىلغان يەتتە كۈن دىنغا ئېتىقاد قىلغاندەك ،ياشلر خور ئۆمىكىگە ئوخشاش يەتتە ھەسسە ھەمراھ بولۇشقا قوشۇلدى ۋە قىيناشنىڭ ۋەھىمىسىنى ھېسابقا ئالمىدى. 39بىز ھازىر ئۇ ياشلرنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن تىترەپ كەتتۇق .ئەمما ئۇلر ئۇنى كۆزى بىلەنل كۆرۈال قالماي ، اەقەت سۆزلەنگەن ،اات يېقىندا كېلىدىغان تەھدىدنى ئاڭلال قالماستىن ،بەلكى ئازابنى ھېس قىلىپ ،ئۇنىڭغا بەرداشلىق بەردى .ھەمدە ئوت بىلەن قىيناشتا ،بۇنىڭدىنمۇ چوڭ ئازابنى تااقىلى بولمدۇ؟
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
40چۈنكى ئۆتكۈر ۋە قاتتىق ئوتنىڭ كۈچىدۇر ،ئۇ ناھايىتى تېزل ئۇلرنىڭ جەسىتىنى تارقىتىۋەتتى. 41ئەگەر بۇ ئەرلەر بىلەن بىللە قىيناش ئۈستىدىن غالىب كەلگەن بولسا ،ئەجەبلىنەرلىك ئەمەس دەپ ئويلڭ .چۈنكى يەتتە ياشنىڭ ئانىسى بالىلىرىنىڭ ھەر بىرىگە ئېلىپ كەلگەن ئازابلرغا بەرداشلىق بەردى. 42ئەمما ئانىنىڭ قەلبىدىكى سېغىنىشنىڭ قانچىلىك كۆپ ئىكەنلىكىنى ئويلپ بېقىڭ ،شۇنداق بولغاندا ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا بولغان ھېسسىياتى اۈتكۈل دۇنيانىڭ مەركىزىگە ئايلىنىدۇ .ھەقىقەتەن بۇ يەردە ھەتتا ئەقىلگە سىغمايدىغان ھايۋانلرمۇ بالىلىرىغا ئەرلەرگە ئوخشاش ئامراق ۋە مۇھەببەت بار. 43مەسىلەن ،قۇشلر ئىچىدە ،ئۆگزىمىزدە ااناھلنغان كۆندۈرۈلگەنلەر ئۇۋىسىنى قوغدايدۇ .تاغ چوققىلىرىدا ،تاش ئۆڭكۈرلەردە ،دەرەخ ئۆڭكۈرلىرىدە ،شاخلردا ئۇۋىسى بار ۋە بالىلىرىنى ئۇ يەردە تۇخۇم قىلغانلرمۇ تاجاۋۇزچىلرنى قوغلپ چىقىرىدۇ. 44ئاندىن ،ئەگەر ئۇلر ئۇنى قوغلىۋېتەلمىسە ،ئۇۋىنى ئايلىنىپ مۇھەببەت قىزغىنلىقىدا لەاىلدەپ يۈرۈپ ،ئۆز سۆزىدە ئۇلرنى چاقىرىدۇ ۋە ئۇلر ئامال بار بالىلىرىغا ياردەم بېرىدۇ. 45ۋە ھەتتا ھەرە ھەرىلىرىمۇ تارغاقنىڭ ياسىلىش اەسلى ھەققىدە ،تاجاۋۇزچىلرنى قوغدايدۇ ۋە سانجىقى بىلەن ئۇرۇپ ،ئۇرۇق- تۇغقانلىرىغا يېقىنلشقان ،ھەتتا ئۇلرغا قارشى جەڭ قىلىدىغان ،ئەقىلسىز ھايۋانلر ئارىسىدىكى ئەۋلدلرنى سۆيۈشنىڭ مىسالى نېمە؟ 46بىراق ،ئۇ ياشلرنىڭ ئانىسى ،ئىبراھىمغا ئوخشاش روھى بىلەن ،بالىلىرىغا بولغان ئامراقلىقى بىلەن مەقسىتىدىن تەسىرلەنمىدى. 7بابئانا ۋە دادىسىنىڭ ئامراقلىقىنى سېلىشتۇرۇش ،بۇ بااتا سۆزلەشنىڭ بەزى تاغ چوققىلىرى بار. 1ئوغۇللرنىڭ سەۋەبى ،خوجايىن ھەۋەسلەرگە! ئەي دىن ،ئۇ بالىلىرىغا قارىغاندا ئانىغا بەك ئامراق! 2ئانا ،زالىمنىڭ ۋەدىسىگە ئاساسەن ،يەتتە ئوغلى ۋە دىننى ساقلپ قېلىشتىن ئىلگىرى ئىككى خىل تاللشنى يولغا قويدى. 3ئەي ئاتا-ئانىلرنىڭ بالىلرغا بولغان قىزغىن مۇھەببىتىنى قانداق ئىپادىلەيمەن؟ بىز بالىمىزنىڭ نازۇك خاراكتېرىگە روھىمىز ۋە شەكلىمىزنىڭ ئاجايىپ ئوخشىشىنى تامغا باسىمىز ،ھەممىدىن مۇھىمى ئانىنىڭ بالىلىرىغا بولغان ھېسداشلىقى ئارقىلىق دادىسىنىڭكىدىن چوڭقۇر. 4چۈنكى ئاياللر ئەرلەرگە قارىغاندا روھىدىن يۇمشاق ،بالىلرنى قانچە كۆپ تۇغقانسېرى ،ئۇلرغا بولغان مۇھەببەت شۇنچە كۆاىيىدۇ. 5بىراق ،بارلىق ئانىلرنىڭ ئىچىدە ،ئۇ يەتتە ئوغۇلنىڭ ئىچىدە مۇھەببەتتىن ئېشىپ كەتتى ،چۈنكى ئۇ يەتتە بال تۇغۇش جەريانىدا ئۆزىنىڭ ئانىسىنىڭ قورسىقىنىڭ مېۋىسىگە بولغان نازۇكلىقىنى ھېس قىلدى ۋە نۇرغۇن ئازاب-ئوقۇبەتلەر تۈاەيلىدىن چەكلىنىپ قالدى ،شۇنداقتىمۇ ئۇ خۇدادىن قورقۇش ئارقىلىق بالىلىرىنىڭ ھازىرقى بىخەتەرلىكىنى رەت قىلدى. 6ئاي ،ئۇنىڭدىن باشقا ،ئوغۇللىرىنىڭ ئەخلقىي گۈزەللىكى ۋە ياخشىلىقى ۋە ئۇلرنىڭ قانۇنغا بويسۇنۇشى ئارقىلىق ،ئانىلرنىڭ ئۇلرغا بولغان مۇھەببىتى تېخىمۇ كۈچەيدى. 7چۈنكى ،ئۇلر ئادىل ،مۆتىدىل ،باتۇر ۋە ئۇلۇغ روھلۇق بولۇپ ،بىر-بىرىنى ۋە ئانىسىنى ياخشى كۆرەتتى ،ھەتتا ئۇلر تەۋرات قانۇنىغا ئەمەل قىلىپ ھەتتا ئۆلۈمگە بويسۇندى. 8قانداقل بولمىسۇن ،گەرچە ئۇ ئۆزىنىڭ ئانىلىق تۇيغۇسىغا بوي سۇنۇش ئۈچۈن نۇرغۇن قىزىقتۇرۇشلرنى باشتىن كەچۈرگەن بولسىمۇ ، ئەمما ھېچبىر قورقۇنچلۇق دەھشەتلىك قىيناشلر ئۇنىڭ سەۋەبىنى ئۆزگەرتىش كۈچىگە ئىگە ئەمەس .ئەمما ئانا ھەر بىر ئوغلىنى ئايرىم- ئايرىم ۋە ھەممىسى بىرلىكتە دىنى ئۈچۈن ئۆلۈشكە ئۈندىدى. 9ئەي مۇقەددەس تەبىئەت ،ئاتا-ئانىلرنىڭ مۇھەببىتى ،ئاتا-ئانىلرنىڭ ئەۋلدلرغا بولغان ئىنتىلىشى ،كۈتۈنۈش ھەققى ۋە ئانىلرنىڭ يەڭگىلى بولمايدىغان سۆيگۈسى! 10ئانا ئۇلرنى بىر-بىرلەپ رەتلەپ كۆيدۈرۈۋەتكەنلىكىنى كۆرۈپ ،دىن ئۈچۈن روھتا تەۋرەنمەي قالدى. 11ئۇ ئوغۇللىرىنىڭ گۆشىنىڭ ئوتتا كۆيۈۋاتقانلىقىنى ،قول-اۇتلىرىنىڭ ئۇچى يەر يۈزىگە چېچىلىپ كەتكەنلىكىنى ،ئۇلرنىڭ بېشىدىن مەڭزىگىچە يىرتىلىپ كەتكەن گۆشنىڭ يېپىنچا ماسكادەك چېچىلىپ كەتكەنلىكىنى كۆردى. 12ئەي ئانا ،ھازىر ئەمگەك ئازابىدىنمۇ ئۆتكۈر ئازابلرنى بىلگەن ئانا! ئەي ئايال ،يالغۇز ئاياللر ئارىسىدا ،ئۇنىڭ قورسىقىنىڭ مېۋىسى مۇكەممەل دىن ئىدى! 13تۇنجى ئوغلىڭىز ئەرۋاھىدىن ۋاز كېچىپ ،قارارىڭىزنى ئۆزگەرتمىدى ،ئىككىنچى بالىڭىزمۇ ئۇنىڭ قىيناشلىرى ئاستىدا سىزگە رەھىمدىللىك بىلەن قارىمىدى ،ئۈچىنچىسىمۇ ئۇنىڭ روھىدىن نەاەس ئالدى. 14ئوخشاش ئازابلرغا دادىللىق بىلەن قارىغان ئازابلر ئىچىدە ھەر بىرىنىڭ كۆزىنى كۆرگىنىڭدە ،ئۇلرنىڭ تىترەپ تۇرغان بۇرنىدا ئۆلۈمگە ئاز قالغانلىقىنى كۆرگەن چېغىڭدا يىغلىمىدىڭ. 15بىر ئوغلىنىڭ گۆشىنىڭ يەنە بىرسىنىڭ گۆشىنىڭ ئۈزۈلۈپ كەتكەنلىكىنى ،قولنىڭ كېسىلگەندىن كېيىن ،باشنىڭ بويالغاندىن كېيىن ۋە جەسەتنىڭ ئۈستىگە تاشلنغانلىقىنى ۋە بالىلىرىڭىزنىڭ قىيناشلىرى سەۋەبىدىن تاماشىبىنلر بىلەن لىق تولغان جاينى كۆرگىنىڭىزدە ،ياش تۆكمىدىڭىز. 16گۈدۈكنىڭ مېلودىيىسى ياكى تاتلىق ئاۋاز بىلەن ئاققۇنىڭ ناخشىلىرى ئاڭلىغۇچىلرنىڭ قۇلىقىنى جەلپ قىللمايدۇ ،خۇددى ئوغۇللرنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىغاندەك ،ئازاب ئىچىدە ئانا بىلەن سۆزلەشتى. 17ئوغۇللىرى راك ۋە ئوت ئازابى بىلەن قىينىلىۋاتقاندا ،ئانا ئازابلنغان ئازاب-ئوقۇبەتلەر قانچىلىك ۋە نەقەدەر ئۇلۇغ! 18ئەمما ئىلااملنغان سەۋەب ئۇنىڭ قەلبىگە ئازاب-ئوقۇبەت قىزغىنلىقى ئاستىدا بىر ئەرنىڭ كۈچىنى بەردى ۋە ئۇنى ئانا-مۇھەببەتنىڭ ھازىرقى سېغىنىشىنى ھېسابقا ئالماسلىق ئۈچۈن ئۇنى ئۇلۇغلىدى. 19گەرچە ئۇ يەتتە بالىسىنىڭ ھالك بولغانلىقىنى ۋە ئۇلرنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنىڭ كۆپ خىللىقىنى كۆرگەن بولسىمۇ ،ئالىيجاناب ئانا خۇداغا ئېتىقاد قىلىش ئارقىلىق ئۇلرنى رازىمەنلىك بىلەن تەسلىم قىلدى.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
20چۈنكى ئۇ كېڭەش االتاسىدا ،تەبىئەتتە ،ئاتا-ئانىدا ،ئانا-مۇھەببەتتە ۋە ئۇنىڭ بالىلىرىدا رېشاتكىدا ھىيلىگەر ئادۋوكاتلر بولغىنىدەك ،ئۇ ئۆز كۆڭلىدە كۆردى ،ئۇ خۇددى ئانا ،بالىلىرى مەسىلىسىدە ئىككى بېلەتنىڭ بىرىنى تاللىغاندەك ،بىرى ئۇلرنىڭ ئۆلۈمى ئۈچۈن ،يەنە بىرى ئۇلرنى تىرىك قۇتۇلدۇرۇش دەپ قارىدى ،ئەمما ئۇ يەتتە ئوغلىنىڭ قۇتقۇزۇۋېلىشىدىن ئەنسىرەپ ،خۇدانى قورقۇتتى. 21ئى ئىرقنىڭ ئانىسى ،قانۇنىمىزنى ئاقلىغۇچى ،دىنىمىزنى قوغدىغۇچى ۋە ئۆزىڭىزدىكى كۈرەشتە مۇكاااتقا ئېرىشكۈچى! 22ئەي ئايال ،ئەرلەرگە قارىغاندا قارشىلىق قىلىدىغان ئالىيجاناب ،بەرداشلىق بېرەلەيدىغان جەڭچىلەردىن باتۇر! 23چۈنكى ،نۇھ كېمىسى دۇنيانى قاالىغان كەلكۈندە يۈكى ئۈچۈن اۈتۈن ھاياتلىق بىلەن بىللە ،كۈچلۈك دولقۇنلرغا بەرداشلىق بەرگەندەك ،سەنمۇ قانۇننى قوغدىغۇچى ،ھەۋەسنىڭ دولقۇنلىرى بىلەن ھەر تەرەاتىن ئۇرۇپ ،ئوغۇللىرىڭنىڭ قىيناشلىرى بىلەن قاتتىق بوران-چااقۇنغا ئوخشاش ،دىن ئۈچۈن ساڭا ھۇجۇم قىلغان بوران-چااقۇنلرنى ياخشى كۆرمىدىڭ. 24شۇنداق قىلىپ ،ئەگەر بىر ئايال ھەم يېشى چوڭ بولۇپ ،يەتتە ئوغلىنىڭ ئانىسى بالىلىرىنىڭ قىيىن-قىستاققا ئېلىنىپ ئۆلتۈرۈلگەنلىكىنى كۆرۈشكە بەرداشلىق بەرگەن بولسا ،ئىلااملنغان سەۋەب چوقۇم ھەۋەسنىڭ ئەڭ ئالىي ھۆكۈمرانى ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلىشى كېرەك. 25مەن شۇنىڭغا ئاساسەن شۇنى ئىسپاتلىدىمكى ،ئەرلەر ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى يېڭىپل قالماي ،يەنە بىر ئايال ئەڭ قورقۇنچلۇق قىيناشلرنىمۇ اەس كۆردى. 26دانىيالنىڭ ئەترااىدىكى شىرلر ئۇنچىۋال كەسكىن ئەمەس ئىدى ،مىشايىلنىڭ كۆيۈۋاتقان ئوتلۇق ئوچىقى ئۇنچە ئىسسىق ئەمەس ئىدى ، چۈنكى ئۇنىڭدا يەتتە ئوغلىنىڭ قىينالغانلىقىنى كۆرۈپ ئانىلىق تۇيغۇسى كۆيۈپ كەتتى. 27ئەمما ئۇنىڭ دىننى يېتەكلىشىدىكى سەۋەب بىلەن ئانا ئۇلردەك كۈچلۈك ۋە كۈچلۈك ھەۋەسلىرىنى ئۆچۈردى. 28چۈنكى ،بۇ يەردە ئويلىنىشقا تىگىشلىك بىر ئىش بار ،ئۇ ئايال ئانىسىغا قارىماي روھى ئاجىز بولغان بولسا ،ئۇ ئۇلر ئۈچۈن يىغلپ كەتكەن بولۇشى مۇمكىن. ' 29ئاھ ،مېنى ئۈچ قېتىم ئېچىنىشلىق ،ئۈچ قېتىمدىنمۇ بىچارە! يەتتە بال تۇغۇپ ،بالىسىز قالدىم! 30بىاۇدە مەن يەتتە قېتىم بال بىلەن بىللە بولدۇم ،ھېچقانداق اايدىسى يوق مېنىڭ ئون ئايلىق يۈكىم يەتتە ھەسسە يۈكلەندى ،مېۋىسىز مېنىڭ بال ئېمىشىم بولدى ،بال ئېمىۋاتقان بالىلىرىم قايغۇلۇق. 31ئەي ئوغلۇم ،مەن سىلەرگە بىكارغا نۇرغۇن جااا-مۇشەققەتلەرگە بەرداشلىق بەردىم ،ۋە تەربىيىڭىزنىڭ تېخىمۇ جااالىق غەمخورلۇقىغا بەرداشلىق بەردىم. 32ئەاسۇس ،ئوغلۇم ئۈچۈن ،بەزىلىرى تېخى توي قىلمىغان ،توي قىلغانلرنىڭ بالىسى يوق .مەن سېنىڭ بالىلىرىڭنى ھەرگىز كۆرمەيمەن ،بوۋامنىڭ ئىسمى بىلەنمۇ چاقىرىلمايمەن. 33ئاھ ،مېنىڭ نۇرغۇن گۈزەل بالىلىرىم بار ،مەن تۇل ۋە ۋاي ۋاي! مەن ئۆلگەندە مېنى دەانە قىلىدىغان ئوغۇلمۇ بولمايدۇ! ». 34مۇقەددەس ۋە خۇدادىن قورقىدىغان ئانا ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسىغا بۇ نالە-اەرياد بىلەن يىغلىمىدى ،نە ئۆلۈمدىن قۇتۇلۇشنى ئۆتۈنمىدى ، ياكى ئۆلۈپ كېتىۋاتقان ئادەملەر دەپ ئۇلر ئۈچۈن ھەسرەت چەكمىدى .ئەمما ،ئۇنىڭدا قەيسەر روھى بار ۋە ئوغۇللىرىنىڭ سانىنى ئىككىنچى قېتىم ئۆلمەس ھاياتقا ئېلىپ كەلگەندەك ،ئۇ دۇئا قىلدى ۋە ئۇلردىن دىن ئۈچۈن ئۆلۈپ كېتىشنى ئۆتۈندى. 35ئى ئانا ،دىن ئىشلىرى ئۈچۈن تەڭرىنىڭ جەڭچىسى ،قېرى ۋە ئايال ،سەن ھەم چىدامچانلىقىڭ بىلەن زالىمنى مەغلۇب قىلدىڭ ،شۇنداقل ھەرىكەتتە ۋە سۆزدە ئەردىن كۈچلۈك بولۇپ قالدىڭ. 36چۈنكى ،ئوغۇللىرىڭ بىلەن باغلنغان چېغىڭدا ،ئېلىئازارنىڭ قىيىن-قىستاققا ئېلىنغانلىقىنى كۆرۈپ ،ئوغۇللىرىڭغا ئىبرانىي تىلىدا سۆزلىدىڭ. ' 37ئوغۇللىرىم ،ئالىيجاناب جەڭ .مىللىتىمىزگە گۇۋاھلىق بېرىشكە چاقىرىلغانلر ،ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ قانۇنىغا ۋاكالىتەن قىزغىنلىق بىلەن كۈرەش قىلمسىلەر؟ 38چۈنكى ،بۇ ياشانغان كىشى دىن ئۈچۈن ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە بەرداشلىق بەرگەن بولسا ،سىلەر ياشلر ئازابتىن ئىلگىرى كىچىكلەپ كەتسە ،نومۇسسىزلىق بولىدۇ. 39ئېسىڭىزدە بولسۇنكى ،خۇدا ئۈچۈن دۇنياغا كەلدىڭىز ۋە ھاياتتىن ھۇزۇرلندىڭىز ،شۇڭا ئۇنىڭ ئۈچۈن بارلىق ئازابلرغا بەرداشلىق بېرىش خۇداغا قەرزدار .ئۇنىڭ ئۈچۈن ئاتىمىز ئىبراھىممۇ مىللىتىمىزنىڭ ئەجدادى ئوغلى ئىسااقنى قۇربانلىق قىلىشقا ئالدىرىدى .ئىسااق دادىسىنىڭ قولىنىڭ اىچاقنى كۆتۈرگەنلىكىنى كۆرۈپ ،كىچىكلىمىدى. 40ئادىل دانىيال شىرلرغا تاشلندى ،ھانانىيا ،ئازارىيا ۋە مىشايىل ئوت ئوچاققا تاشلندى ۋە ئۇلر خۇدا ئۈچۈن بەرداشلىق بەردى. 41سىلەرمۇ خۇداغا ئوخشاش ئېتىقاد قىلىپ ،ئاۋارە بولماڭلر .چۈنكى ،ھەققانىيلىقنى بىلىپ ،ئازابلرغا بەرداشلىق بېرەلمەسلىكىڭنىڭ سەۋەبى ئىدى ». 42بۇ سۆزلەر بىلەن يەتتە بالىنىڭ ئانىسى ھەر بىر ئوغلىنى خۇدانىڭ اەرمانىغا خىلالىق قىلماستىن ،بەلكى ئۆلۈشكە ئىلااملندۇردى .ئۇلر ئۆزلىرىمۇ خۇدا ئۈچۈن ئۆلۈۋاتقان كىشىلەرنىڭ ئىبراھىم ،ئىسااق ،ياقۇپ ۋە بارلىق ئاتا-بوۋىلىرىدەك خۇداغا تايىنىپ ياشايدىغانلىقىنى ئوبدان بىلىدۇ. 8بابداڭلىق «ھەققانىي تەناەرىكەتچىلەر ».بۇ يەردە مەككە مۇكەررەمەنىڭ تۆتىنچى كىتابى دەپ ئاتالغان جاسارەت ھېكايىسى ئاخىرلشتى. 1بەزى قاراۋۇللر ئۇمۇ قولغا ئېلىنىپ ئۆلتۈرۈلمەكچى بولغاندا ،ھېچكىمنىڭ بەدىنىگە تەگمەسلىكى ئۈچۈن ،ئۇ ئۆزىنى اىرىستانغا تاشلىغانلىقىنى ئېلن قىلدى. 2ئى ئانا ،يەتتە ئوغلۇڭ بىلەن بىللە زالىمنىڭ كۈچىنى بۇزۇپ تاشلپ ،ئۇنىڭ يامان غەرەزلىرىنى بۇزۇپ تاشلپ ،ئىماننىڭ ئالىيجانابلىقىغا ئۈلگە بولغىن. 3سەن ئوغۇللىرىڭنىڭ تۈۋرۈكى سۈاىتىدە ئۆگزىگە ئېسىلدىڭ ،ئازاب يەر تەۋرەش سېنى ھەرگىز تەۋرىتەلمىدى.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
4شۇنىڭ ئۈچۈن ،خۇشال-خۇرام ئانا ،خۇشال بولۇڭ ،خۇدانىڭ قولىدا چىدامچانلىقىڭىزنى ئۈمىد قىلىدۇ. 5ئاسماندىكى يۇلتۇزلر ئارىسىدا ئايدەك ھەيۋەتلىك تۇرمايدۇ ،يەتتە يۇلتۇزلۇق ئوغلۇڭنىڭ يولىنى ھەققانىيلىققا يورۇتۇپ ،خۇداغا ھۆرمەت قىلغىن .سەن ئۇلر بىلەن بىللە جەننەتتە. 6چۈنكى ،بالىلىق بولۇش ئىبراھىمنىڭ ئوغلىدىن ئىدى. 7ئەگەر بەزى رەسساملر ،تەقۋادارلىقىڭىزنىڭ ھېكايىسىنى سىزىش بىزگە قانۇنلۇق بولغان بولسا ،تاماشىبىنلر ھەققانىيلىق ئۈچۈن ئازاب- ئوقۇبەت چېكىۋاتقان يەتتە ئوغلىنىڭ ئانىسىدىن تىترەپ كەتمىگەن بولمدۇ؟ 8ھەقىقەتەن بۇ سۆزلەرنى ئۇلرنىڭ ئارامگاھىغا يېزىپ ،كېيىنكى ئەۋلدلىرىمىزغا خاتىرە ئابىدىسى ئۈچۈن سۆزلەش مۇۋااىق ئىدى: بۇ يەردە ياشانغان اوانى يالغان سۆزلەڭ ۋە بىر ئايال تولۇق يىللر ۋە ئۇنىڭ يەتتە ئوغلى زومىگەرلىكنىڭ زوراۋانلىقى خېبر مىللىتىگە بۇزغۇنچىلىق قىلىش. ئۇلر خەلقىمىزنىڭ ھوقۇقىنى ئىسپاتلىدى ئاللغا قاراش ۋە چىداملىق ئازاب-ئوقۇبەتلەر ھەتتا ئۆلگۈچە. 9چۈنكى ،بۇ ئۇلر بىلەن ئۇرۇشقان مۇقەددەس ئۇرۇش ئىدى .چۈنكى ئۇ كۈنى اەزىلەت ،ئۇلرنى چىدامچانلىق ئارقىلىق ئىسپاتلپ ، ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئەبەدىي ھاياتتىكى چىرىمەس غەلىبە مۇكاااتىنى ئالدى. 10لېكىن جەڭدە بىرىنچى بولۇپ ئېلىئازار بولۇپ ،يەتتە ئوغلىنىڭ ئانىسى ئۇنىڭ رولىنى ئالدى ،بۇرادەرلەر ئۇرۇشتى. 11زالىم ئۇلرنىڭ رەقىبى ،دۇنيا ۋە ئىنسانلرنىڭ ھاياتى تاماشىبىنلر ئىدى. 12ھەققانىيلىق غەلبىنى قولغا كەلتۈرۈپ ،تەناەرىكەتچىلىرىگە تاج بەردى .ھەقىقىي قانۇننىڭ تەناەرىكەتچىلىرىدىن كىم ھەيران قالدى؟ 13كىم ئۇلرغا ھەيران قالمىدى؟ زالىم ئۆزى ۋە اۈتۈن كېڭىشى ئۇلرنىڭ چىدامچانلىقىغا قايىل بولدى ،ئۇلر ھازىر ھەر ئىككىسىنى تەڭرىنىڭ تەختىدە تۇرۇپ بەختلىك دەۋردە ياشايدۇ. 14چۈنكى ،مۇسا« :ئۆزىنى ااكلىغانلرنىڭ ھەممىسى سېنىڭ قولۇڭدا» دەيدۇ. 15شۇنىڭ ئۈچۈن ،بۇ كىشىلەر خۇدا ئۈچۈن ئۆزىنى ااكلپ ،بۇ شەرەاكە ئېرىشىپل قالماستىن ،بەلكى ئۇلر ئارقىلىق دۈشمەننىڭ خەلقىمىز ئۈستىدىن ھۆكۈمرانلىق قىللمايدىغانلىقى ،زالىم جازاغا ئۇچرىغانلىقى ۋە ۋەتىنىمىزنىڭ ااكلنغانلىقىدەك شەرەاكە ئېرىشتى .ھەمدە بۇ سالىا كىشىلەرنىڭ قېنى ۋە ئۇلرنىڭ ئۆلۈمىنىڭ كااالىتى ئارقىلىق ،ئىلھىي تەمىنات ئىسرائىلىيەنى ئىلگىرى رەزىللىك بىلەن ئۆتۈندى. 16چۈنكى زالىم ئانتاكيا ئۇلرنىڭ اەزىلىتىنىڭ قەھرىمانلىقىنى ۋە ئۇلرنىڭ قىيناشلرغا بەرداشلىق بەرگەنلىكىنى كۆرۈپ ،ئۆزىنىڭ ئەسكەرلىرىگە چىدامچانلىقىنى ئوچۇق-ئاشكارە ئۈلگە قىلدى .شۇنداق قىلىپ ئۇ ئادەملىرىنى جەڭ مەيدانى ۋە قورشاۋ ئەمگىكىدە شەرەپ ۋە قەھرىمانلىق تۇيغۇسى بىلەن ئىلااملندۇردى ،شۇنىڭ بىلەن ئۇ بارلىق دۈشمەنلىرىنى بۇلڭ-تالڭ قىلدى. 17ئەي ئىسرائىللر ،ئىبراھىم ئەۋلدىدىن تۇغۇلغان بالىلر ،بۇ قانۇنغا بويسۇنۇڭلر ۋە ھەر جەھەتتىن ھەققانىي ئادەم بولۇڭلر ، ئىلااملنغان سەۋەبنىڭ ئىچىدىنل ئەمەس ،بەلكى ئۆزىمىزدىن كەلگەن ھەۋەسنىڭ ۋە ئازابلرنىڭ ئۈستىدىن ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغانلىقىنى تونۇپ يېتىڭ .بۇنىڭ بىلەن ئۇ كىشىلەر ھەق-ناھەق ئۈچۈن جەسەتلىرىنى قىيناشقا تااشۇرۇپ ،ئىنسانىيەتنىڭ ئالقىشىغا ئېرىشىپل قالماي ، ئىلھىي مىراسقا ليىق دەپ قارالدى. 18ئۇلر ئارقىلىق مىللەت تىنچلىققا ئېرىشتى ۋە دۆلىتىمىزدىكى قانۇنغا رىئايە قىلىشنى ئەسلىگە كەلتۈردى .شەھەرنى دۈشمەندىن تارتىۋالدى. 19ئۆچ ئېلىش زالىم ئانتاكيانى يەر يۈزىدە قوغلپ ،ئۆلۈم جازاسىغا ئۇچرايدۇ. 20چۈنكى ،ئۇ يېرۇسالېم خەلقىنى يەھۇدىي ئەمەسلەردەك ياشاشقا ۋە ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ ئۆرپ-ئادەتلىرىدىن ۋاز كېچىشكە اۈتۈنلەي ئامالسىز قالغاندا ،ئۇ يېرۇسالېمدىن چىقىپ ،اېرسىيەگە قارشى يولغا چىقتى. 21بۇ يەتتە ئوغۇلنىڭ ئانىسى ،ھەققانىي ئايالنىڭ بالىلىرىغا ئېيتقان سۆزى: ' 22مەن ااك قىز ئىدىم ،مەن دادامنىڭ ئۆيىدىن يىراقلشمىدىم ۋە ھاۋاغا سېلىنغان قوۋۇرغامنى قوغدىدىم. 23چۆلنى ئازدۇرغۇچى ،ئېتىزدا ئالدامچى يوق .يالغان ،ئالدامچى يىلن مېنىڭ قىزلىقىمنىڭ ساالىقىنى سۇسلشتۇرمىدى .مەن ياش ۋاقتىمدا يولدىشىم بىلەن بىللە تۇردۇم .ئەمما بۇ ئوغۇللىرىم چوڭ بولغاندا ،دادىسى قازا قىلدى. 24ئۇ خۇشال بولدى .چۈنكى ئۇ بالىلر بىلەن بەختلىك تۇرمۇش كەچۈردى ،ئۇ ئۇلرنىڭ يۈتۈپ كېتىش ئازابىنى ئەزەلدىن بىلمەيتتى. 25ئۇ تېخى بىز بىلەن بىللە بولغان ۋاقىتتا ،سىلەرگە تەۋرات قانۇنى ۋە اەيغەمبەرلەرنى ئۆگەتتى .ئۇ بىزگە قابىل تەرىپىدىن ئۆلتۈرۈلگەن ھابىلنى ۋە كۆيدۈرمە قۇربانلىق سۈاىتىدە سۇنۇلغان ئىسااقنى ۋە تۈرمىدىكى يۈسۈانى ئوقۇدى. 26ئۇ بىزگە قىزغىن روھانىي اىنىياس توغرىسىدا سۆزلەپ بەردى ۋە سىزگە ئوتتا ھانانىيا ،ئازاريا ۋە مىشايىلنىڭ ناخشىسىنى ئۆگەتتى. 27ئۇ دانىيالنى شىرلرنىڭ ئۆڭكۈرىدە ئۇلۇغلىدى ۋە ئۇنىڭغا بەخت تىلىدى .ئۇ يەشايانىڭ سۆزىنى ئېسىڭىزگە ئالدى. « 28ھەئە ،ئوتتىن ئۆتسىڭىزمۇ ،يالقۇن سىزگە زىيان كەلتۈرمەيدۇ». 29ئۇ بىزگە زەبۇر يازغۇچى داۋۇتنىڭ« :نۇرغۇن كىشىلەر ھەققانىيلرنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرى» دېگەن ناخشىنى ئېيتتى. 30ئۇ بىزگە سۇليماننىڭ «ئۇ ئۆزىنىڭ ئىرادىسىنى ئورۇندىغانلرنىڭ ھەممىسىگە ھاياتلىق دەرىخى» دېگەن ماقالنى نەقىل كەلتۈردى. 31ئۇ Ezekiýelنىڭ« :بۇ قۇرۇق سۆڭەكلەر ھاياتمۇ؟» دېگەن سۆزىنى دەلىللىدى .چۈنكى ئۇ مۇسا ئۆگەتكەن ناخشىنى ئۇنتۇپ قالمىدى ، ئۇ« :مەن ئۆلتۈرىمەن ،تىرىلدۈرىمەن ،بۇ سېنىڭ ھاياتىڭ ۋە كۈنلىرىڭنىڭ بەرىكىتى». 32ئاھ ،رەھىمسىز بىر كۈن ،ئەمما رەھىمسىز ئەمەس ،ئۇ ۋاقىتتا گرېتسىيەلىكلەرنىڭ رەھىمسىز زالىمى ئۇنىڭ ۋەھشىي برازىلىرىغا ئوت يېقىپ ،ھەۋەسلىرى قاينىتىپ كاتااۇلغا ئېلىپ كېلىندى ۋە ئىبراھىمنىڭ قىزىنىڭ يەتتە ئوغلىنى قىيناشقا قايتۇردى ۋە ئۇلرنىڭ كۆز قارىچۇقىنى قارىغۇ قىلىپ ،نۇرغۇن تىللرنى ئۆلتۈردى.
4-مەككە مۇكەررەمە كىتابى
33بۇنىڭ ئۈچۈن لەنەت قىلىنغان بىچارە خۇدانىڭ ھۆكۈمىنى قوغلىشىدۇ ۋە قوغليدۇ. 34لېكىن ،ئىبراھىمنىڭ ئوغۇللىرى غەلىبە ئانىسى بىلەن بىللە ئەجدادلىرىنىڭ جايىغا جەم بولۇپ ،خۇدادىن ااك ۋە ئۆلمەس روھلرنى قوبۇل قىلدى.