3مەككە 1باب] [1فىلنپاتنر قاوتىپ كەلگەنلەردىن ئۆزى كننترول قىلغان ريوننلرنىڭ ئانتاكيا تەرىپىدىن ئىشغال قىلىنغانلىقىنى بىلگەندىن كېيىن ،پىيادە ئەسكەرلەر ۋە ئاتلىق ئەسكەرلەرنىڭ ھەممىسىگە بۇورۇق چۈشۈرۈپ ،سىڭلىسى ئارسىنن بىلەن بىللە ئېلىپ ،ئانتاكيانىڭ قنللىغۇچىلىرى لگېرغا وېقىن جاوغا قاريپ ونلغا چىقتى. ] [2ئەمما مەلۇم بىر تېئندوت ئۆزى پىلنلىغان سۇوىقەستنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشنى قارير قىلىپ ،ئۇنىڭغا ئىلگىرى تارقىتىلغان پتنلېماوك قنريللىرىنىڭ ئەڭ واخشىسىنى ئېلىپ ،كېچىچە پتنلېمېينىڭ چېدىرىغا ئۆتۈپ ،بىر قنلدي ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى ۋە بۇ ئارقىلىق ئۇرۇشنى ئاخىرلشتۇرماقچى بنلغان. ] [3ئەمما تۇغۇلۇشىدىنل دىنىنى ئۆزگەرتكەن ۋە ئەجديدلىرىنىڭ ئەنئەنىسىدىن مۇرتەد بنلغان وەھۇدىي دىرىمىلۇسنىڭ ئنغلى دەپ ئاتالغان دوسىتېئۇس پادىشاھنى باشلپ كېتىپ ،مەلۇم ئەھمىيەتسىز بىر كىشىنىڭ چېدىردي ئۇخلىشىنى ئنرۇنلشتۇردى .شۇنىڭ بىلەن بۇ كىشىنىڭ پادىشاھ ئۈچۈن ئۆچ ئالغانلىقى ئېنىقلندى. ] [4ئاچچىق ئۇرۇش نەتىجىسىدە ،ئىشلر ئانتاكياغا پاودىلىق بنلۇپ چىققاندي ،ئارسىننئې وىغلش ۋە كۆز وېشى قىلىش بىلەن قنشۇنغا باردى ،ئۇنىڭ قۇلۇپلىرىنىڭ ھەممىسى بىئاريم بنلدى ۋە باتۇرلۇق بىلەن ئۆزىنى ۋە بالىلىرىنى ۋە ئاواللىرىنى قنغديشقا نەسىھەت قىلدى ،ئەگەر ئۇلر غەلىبە قىلسا ،ئۇلرغا ھەر ئىككى مىنا ئالتۇن بېرىشكە ۋەدە بەردى. ] [5شۇنىڭ بىلەن دۈشمەن ھەرىكەتتە مەغلۇپ بنلدى ،نۇرغۇن ئەسىرلەرمۇ تۇتۇلدى. ] [6ھازىر ئۇ سۇوىقەستنى بۇزۇۋەتكەندىن كېيىن ،پتنلېمېي قنشنا شەھەرلەرنى زىيارەت قىلىپ ئۇلرنى ئىلھاملندۇرۇشنى قارير قىلدى. ] [7بۇنديق قىلىش ئارقىلىق ۋە ئۇلرنىڭ مۇقەددەس قنرۇلىرىغا سنۋغات بېرىش ئارقىلىق ،ئۇ ئۆز قنل ئاستىدىكىلەرنىڭ روھىنى كۈچەوتتى. ] [8وەھۇدىيلر بىر قىسىم كېڭەش ئەزيلىرى ۋە ئاقساقاللرنى ئۇنىڭغا سالم بېرىشكە ،قارشى ئېلىش سنۋغاتلىرىنى ئېلىپ كېلىشكە ۋە وۈز بەرگەن ئىشلرنى تەبرىكلەشكە ئەۋەتكەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇلرنى بالدۇرريق ونقلپ كېلىشكە بەكمۇ ھېرىسمەن ئىدى. ] [9ئۇ وېرۇسالېمغا كەلگەندىن كېيىن ،ئۇلۇغ خۇديغا قۇربانلىق قىلدى ۋە مىننەتديرلىق بىلدۈردى ۋە مۇقەددەس جاوغا ماس كېلىدىغان ئىشلرنى قىلدى .ئاندىن ،بۇ وەرگە كىرىپ ئۇنىڭ ئېسىللىقى ۋە گۈزەللىكىدىن تەسىرلەنگەندە ، ] [10ئۇ بۇتخانىنىڭ واخشى تەرتىپىگە ھەورين قالدى ۋە مۇقەددەس جاوغا كىرىش ئارزۇسىنى ئنولىدى. ] [11ئۇلر بۇنىڭ رۇخسەت قىلىنماودىغانلىقىنى ئېيتقانىدى ،چۈنكى ھەتتا ئۆز مىللىتىنىڭ ئەزيلىرى ،ھەتتا روھانىيلرنىڭ ھەممىسىنىڭمۇ كىرىشىگە ونل قنوۇلمىدى ،پەقەت ھەممىدىن ئۈستۈن تۇرىدىغان باش روھانىي بنلۇپ ،ئۇ وىلدي پەقەت بىر قېتىمل پادىشاھنى قاوىل قىللمىدى. ] [12ئۇنىڭغا قانۇن ئنقۇلغاندىن كېيىنمۇ ،ئۇ« :ئۇ كىشىلەر بۇ شەرەپتىن مەھرۇم قالغان تەقدىردىمۇ ،مەن ئۇنديق قىلماسلىقىم كېرەك» دەپ ئۆزىنىڭ كىرىش كېرەكلىكىنى ساقلپ قېلىشنى تنختاتمىدى. ] [13ئۇ نېمىشقا باشقا ئىبادەتخانىلرغا كىرگەندە ،ئۇ وەردە ھېچكىمنىڭ ئۇنى تنسىمىغانلىقىنى سنرىدى. ] [14وەنە بەزىلەر ئېھتىياتسىزلىقتىن بۇنى ئۆزىدە بەلگە دەپ قاريشنىڭ خاتا ئىكەنلىكىنى ئېيتتى. « ][15لېكىن بۇ ئىش وۈز بەرگەندىن بۇوان ،پادىشاھ« :ئۇلر خالىسۇن واكى خالىمىسۇن نېمىشقا ھېچ بنلمىغاندي كىرمەومەن؟ »دېدى. ] [16ئاندىن بارلىق كىيىم-كېچەكلىرىدىكى روھانىيلر سەجدە قىلدى ۋە ئۇلۇغ خۇديدىن ھازىرقى ۋەزىيەتتە واردەم قىلىشىنى ۋە بۇ رەزىل لوىھەنىڭ زوريۋينلىقىدىن ساقلىنىشنى ئۆتۈندى ،ئۇلر بۇتخانىنى وىغلپ واش تۆكتى. ] [17ۋە شەھەردە قالغانلر جىددىيلىشىپ ،سىرلىق بىر ئىش وۈز بەردى دەپ ئنولپ ئالدىريپ كەتتى. ] [18ھۇجرىسىغا سنلنغان قىزلر ئانىلىرى بىلەن بىللە وۈگۈرۈپ چىقىپ ،چاچلىرىنى تنپا چېچىپ ،كنچىلرنى نالە-پەرواد ۋە نالە- پەروادلر بىلەن تنلدۇردى. ] [19وېقىندي تني قىلىشقا تەويارلنغان ئاواللر تني مۇريسىمى ئۈچۈن تەويارلنغان تني ئۆولىرىدىن ۋيز كېچىپ ،مۇۋيپىق ھاواغا سەل قاريپ ،قالومىقانچىلىق ئىچىدە شەھەرگە وىغىلدى. ] [20ئانىلر ۋە سېستىريلر بۇ وەردە ئۇ وەردە وېڭى تۇغۇلغان بالىلرنىمۇ تاشلىۋەتتى ،بەزىلىرى ئۆولەردە ،بەزىلىرى كنچىلردي ،كەونىگە قارىماول ئۇلر ئەڭ ئېگىز بۇتخانىغا وىغىلدى. ] [21پادىشاھنىڭ سۇوىقەست قىلغانلىقى ئۈچۈن ئۇ وەرگە وىغىلغانلرنىڭ دۇئالىرى ھەر خىل ئىدى. ] [22بۇنىڭدىن باشقا ،پۇقريلرنىڭ ديدىل بنلۇشى ئۇنىڭ پىلنىنىڭ تاماملىنىشىغا واكى كۆزلىگەن مەقسىتىنىڭ ئەمەلگە ئېشىشىغا ونل قنوماودۇ. ] [23ئۇلر بۇريدەرلىرىگە قنريل ئېلىپ ،ئەجديدلر قانۇنى ئۈچۈن باتۇرلۇق بىلەن ئۆلدى دەپ تنۋلىدى ۋە مۇقەددەس جاودي خېلى قالومىقانچىلىق پەودي قىلدى .ئۇلر واشانغانلر ۋە ئاقساقاللر تەرىپىدىن قاتتىق چەكلىنىپ ،باشقىلرغا ئنخشاش دۇئا-تىلۋەت قىلدى. ] [24بۇ ئارىلىقتا كىشىلەر ئىلگىرىكىگە ئنخشاشل دۇئا-تىلۋەت قىلدى. ] [25پادىشاھنىڭ وېنىدىكى ئاقساقاللر ھەر خىل ئۇسۇللر بىلەن ئۇنىڭ تەكەببۇر ئىدىيەسىنى ئۆزى ئنولىغان پىلندىن ئۆزگەرتىشكە ئۇرۇندى. ] [26ئەمما ئۇ تەكەببۇرلۇقىدي ھېچنېمىگە پىسەنت قىلماي ،ئەمدى وېقىنلىشىشقا باشلىدى ۋە وۇقىرىدي باوان قىلىنغان پىلننى وەكۈنلەشكە بەل باغلىدى. ] [27ئەتريپىدىكىلەر بۇنى كۆزىتىپ ،خەلقىمىز بىلەن بىرلىكتە ھازىرقى قىيىنچىلىقتا ئۇلرنى قنغديشقا ۋە بۇ قانۇنسىز ۋە تەكەببۇرلۇق قىلمىشىغا سەل قارىماسلىققا چاقىردى. ] [28ئاممىنىڭ تنختىماي ،جاريڭلىق ۋە تەڭكەش ئاۋيزى قاتتىق غۇلغۇل قنزغىدى.
3مەككە
] [29چۈنكى ئۇ پەقەت ئەرلەرل ئەمەس ،تاملر ۋە ئەتريپتىكى وەرلەرمۇ واڭرىغاندەك قىلتتى ،چۈنكى ئۇ ۋيقىتلردي ھەممىسى ئۇ وەرنى ھاقارەتلەشتىن ئۆلۈمنى واخشى كۆرەتتى. ئىككىنچى باب ] [1ئاندىن باش روھانىي سىمنن مۇقەددەس جاوغا قاريپ تىزلىنىپ ،تىنىچ ھۆرمەت بىلەن قنللىرىنى ئۇزيتتى ۋە تۆۋەندىكىدەك دۇئا قىلدى: « ][2ئى رەببىم ،رەببىم ،ئەرشنىڭ پادىشاھى ۋە بارلىق مەخلۇقاتلرنىڭ ئىگىسى ،مۇقەددەسلەر ئارىسىدي مۇقەددەس ،بىردىنبىر ھۆكۈمدير ،ھەممىگە قادىر ،بىزنىڭ جاسارەت ۋە كۈچ-قۇۋۋىتى بىلەن تنلۇپ تاشقان ئىپپەت-ننمۇسسىز ئادەمدىن ئازيب-ئنقۇبەت چېكىۋيتقان بىزگە دىققەت قىلىڭ. ] [3چۈنكى ،ھەممە نەرسىنى واريتقۇچى ۋە ھەممىنىڭ ۋيلىسى سەن ھەققانىي ھۆكۈمدير ،سەن ھاقارەت ۋە تەكەببۇرلۇق بىلەن ھەر قانديق ئىشنى قىلغانلرغا ھۆكۈم قىلىسەن. ] [4ئۆتمۈشتە ئاديلەتسىزلىك قىلغانلرنى ونقىتىۋەتتىڭ ،ئۇلرنىڭ ئىچىدە ھەتتا ئۆزىنىڭ كۈچى ۋە ديدىللىقىغا ئىشىنىدىغان گىگانت ئادەملەرمۇ بار ،ئۇلرنى چەكسىز كەلكۈن ئېلىپ كېلىپ ھالك قىلدىڭ. ] [5سەن سندومدىكى تەكەببۇرلۇق قىلغان ،ناچار ئىللەتلىرى بىلەن ديڭ چىقارغان كىشىلەرنى ئنت ۋە گۈڭگۈرت بىلەن ئىستېمال قىلدىڭ. سەن ئۇلرنى كېيىنكىلەرگە ئۈلگە قىلدىڭ. ] [6مۇقەددەس خەلقىڭ ئىسريئىلىيەنى قۇل قىلغان قەوسەر فىرئەۋنگە نۇرغۇن ۋە ھەر خىل جازيلرنى بېرىش ئارقىلىق كۈچلۈك كۈچۈڭنى ئاشكارىلىدىڭ. ] [7ئۇ ئۇلرنى ھارۋىلر ۋە بىر تۈركۈم ئەسكەرلەر بىلەن قنغلىغاندي ،سەن ئۇنى دېڭىزنىڭ چنڭقۇرلۇقىدي بېسىپ چۈشتىڭ ،ئەمما ساڭا ئىشەنچ قىلغانلرنى ،پۈتكۈل مەخلۇقاتنىڭ ھۆكۈمديرىنى بىخەتەر ئېلىپ ماڭدىڭ. ] [8ئۇلر سېنىڭ قنللىرىڭنىڭ ئەسەرلىرىنى كۆرگەندىن كېيىن ،ھەممىگە قادىر خۇدي سېنى مەدھىيىلىدى. ] [9ئى پادىشاھ ،سەن چەكسىز ۋە چەكسىز زېمىننى واريتقان چېغىڭدي ،بۇ شەھەرنى تاللىدىڭ ۋە بۇ وەرنى ئىسمىڭ ئۈچۈن مۇقەددەس قىلدىڭ .ئۇنى ھەوۋەتلىك ناماوەندىڭىز بىلەن ئۇلۇغلىغان ۋيقتىڭىزدي ،ئۇنى ئۇلۇغ ۋە شەرەپلىك ئىسمىڭىزنىڭ شان-شەرىپى ئۈچۈن مۇستەھكەم ئاساسقا ئاولندۇردىڭىز. ] [10سەن ئىسريئىللر ئۆوىنى واخشى كۆرىدىغانلىقىڭ ئۈچۈن ،ئەگەر بىزدە بۇرۇلۇش بنلسا ،ئازيب-ئنقۇبەتلەر ئۈستىدىن غالىب كەلسە ، بىز بۇ وەرگە كېلىپ دۇئا-تىلۋەت قىلساق ،بىزنىڭ ئىلتىمامىزنى ئاڭلودىغانلىقىڭغا ۋەدە بەردىڭ. سەن ھەقىقەتەن سادىق ۋە ريستچىلسەن. ] [12ئاتا-بنۋىلىرىمىز زۇلۇمغا ئۇچرىغاندي ،سەن ئۇلرنىڭ ھاقارەتلىشىگە واردەم قىلدىڭ ۋە ئۇلرنى چنڭ وامانلىقتىن قۇتۇلدۇردىڭ. ] [13ئەي مۇقەددەس پادىشاھ ،ئەمدى نۇرغۇن ۋە چنڭ گۇناھلىرىمىز سەۋەبىدىن ئازيب-ئنقۇبەتلەر بىلەن تارمار قىلىنغانلىقىمىز ، دۈشمىنىمىزگە بنوسۇنىدىغانلىقىمىز ۋە ئامالسىزلىقتىن ئۆتۈپ كەتكەنلىكىمىزنى كۆرۈڭ. ] [14وىمىرىلىشىمىزدە بۇ جاريڭلىق ۋە ناپاك ئادەم وەر وۈزىدىكى شانلىق ئىسمىڭىزغا بېغىشلنغان مۇقەددەس جاوغا خىلپلىق قىلىشنى ئۈستىگە ئالىدۇ. ] [15تۇريلغۇڭ ئۈچۈن ،ئەرشنىڭ ئاسمىنى ئىنسان بىلەن وېقىنلشماودۇ. سىلەر ئۆز خەلقىڭ ئىسريئىلغا شان-شەرەپ ئاتا قىلغانلىقىڭلر ئۈچۈن ،بۇ وەرنى مۇقەددەس قىلدىڭلر. ] [17بۇ كىشىلەر سادىر قىلغان ناپاكلىقىمىز ئۈچۈن بىزنى جازيلىماڭلر واكى بىزنى بۇ ھاقارەتكە مەسئۇل قىلىشقا چاقىرماڭلر ،خىلپلىق قىلغۇچىلر ئۆزلىرىنىڭ غەزىپى بىلەن ماختىنىدۇ واكى تىللىرىنىڭ تەكەببۇرلۇقى بىلەن خۇشال بنلىدۇ. « ][18بىز ھۇجۇم قىلىدىغان ئۆولەر ئاواق-ئاستى قىلىنغانلىقتىن ،مۇقەددەس جاونىڭ ئۆوىنى ئاواق ئاستى قىلدۇق». ] [19گۇناھلىرىمىزنى ئۆچۈرۈۋېتىڭ ۋە خاتالىقلىرىمىزنى تارقىتىڭ ،رەھىم-شەپقىتىڭىزنى بۇ سائەتتە ئاشكارلڭ. ] [20رەھىم-شەپقىتىڭ بىزنى تېزلىك بىلەن بېسىپ چۈشسۇن ،روھى چۈشكۈن ۋە روھى بۇزۇلغانلرنىڭ ئاغزىغا مەدھىيە ئنقۇغىن ۋە بىزگە ئامانلىق ئاتا قىلغىن ». ] [21شۇنىڭ بىلەن ،ھەممە ئىشنى باشقۇرىدىغان ،مۇقەددەسلەرنىڭ ئىچىدە مۇقەددەس بنلغان ،ھەممىدىن ئاتىسى بنلغان خۇدي قانۇنلۇق دۇئا-تىلۋەتنى ئاڭلپ ،ھاقارەت ۋە جاسارەت بىلەن ئۆزىنى ئۇلۇغلىغان كىشىنى قامچىلودۇ. ] [22ئۇ ئۇنى بۇ تەرەپتىن سىلكىدى ،قنمۇش شامالدي تەۋرىگەندەك ،ئۇ ئامالسىز وەردە وېتىپ قالدى ۋە پۇت-قنللىرى پالەچ بنلۇپ قالغاندىن باشقا ،ھەتتا سۆزلىيەلمىدى ،چۈنكى ئۇ ھەققانىي ھۆكۈم تەرىپىدىن ئۇرۇلدى. ] [23ئاندىن دوستلىرى ۋە قنغدىغۇچىلىرى ھەر ئىككىسى ئۇنىڭ ئۈستىدىن قىلىنغان ئېغىر جازينى كۆرۈپ ،ئۇنىڭ ھاواتىدىن ئاورىلىشىدىن ئەنسىرەپ ،ئىنتاوىن قنرقۇنچ ئىچىدە ئالقزيدە بنلۇپ ،ئۇنى تېزل تارتىپ چىقاردى. ] [24بىر ئازدىن كېيىن ئۇ ئەسلىگە كەلدى ،گەرچە ئۇ جازيلنغان بنلسىمۇ ،ئۇ ھەرگىز تەۋبە قىلمىدى ،ئەمما ئاچچىق تەھدىدلەرنى قىلىپ كېتىپ قالدى. ] [25ئۇ مىسىرغا كەلگەندىن كېيىن ،وامان غەرەزدە قىلغان ئىشلىرىدي كۆپىيىپ ،ئىلگىرى تىلغا ئېلىنغان ھاريق ئىچىش ھەمريھى ۋە ونلديشلىرى تەرىپىدىن قنبۇل قىلىنغان ،ئۇلر ھەممە ئىشتا ناتننۇش ئىدى. ] [26ئۇ ئۆزىنىڭ سان-ساناقسىز شەھۋينىي ئىشلىرىغا ريزى ئەمەس ،ئەمما ئۇ وەنە شۇنديق جاسارەت بىلەن ديۋيملشتۇرۇپ ،ھەرقاوسى جاولردي رەزىل دوكلتلرنى تۈزدى .ئۇنىڭ نۇرغۇن دوستلىرى پادىشاھنىڭ مەقسىتىنى ئەستاوىدىللىق بىلەن كۆزىتىپ ،ئۆزلىرىمۇ ئۇنىڭ ئىريدىسىگە ئەمەل قىلدى. ] [27ئۇ وەھۇدىيلر جامائىتىگە ئنچۇق-ئاشكارە ننمۇس قىلىشنى ئنتتۇرىغا قنودى ۋە ھنولىدىكى مۇنارغا بۇ خەت وېزىلغان تاشنى قنودى:
3مەككە
" ][28قۇربانلىق قىلمىغانلرنىڭ ھېچقاوسىسى ئۇلرنىڭ مۇقەددەس جاوىغا كىرمەودۇ ،بارلىق وەھۇدىيلر بېلەت تاشلش بېجى ۋە قۇللۇق سالھىيىتىگە تىزىملىتىلىدۇ .بۇنىڭغا قارشى چىققانلر زورلۇق بىلەن ئېلىپ ئۆلتۈرۈلىدۇ. ] [29تىزىمغا ئالدۇرغانلرمۇ دىئننىس دەرىخىنىڭ ونپۇرماق ونپۇرمىقى بەلگىسى بىلەن بەدىنىگە ئنت بىلەن ماركا چاپلىنىشى كېرەك ، ئۇلرمۇ ئىلگىرىكى چەكلىك ھالىتىگە چۈشۈپ قالىدۇ ». ] [30ئۇ ھەممە ئادەمگە دۈشمەندەك كۆرۈنمەسلىكى ئۈچۈن ،ئۇ تۆۋەندە مۇنديق وازدى« :ئەمما ئۇلرنىڭ ئىچىدىكى بىرى سىرغا كىرىشتۈرۈلگەنلەرگە قنشۇلۇشنى واخشى كۆرسە ،ئۇلرنىڭ ئىسكەندىرىيەلىكلەر بىلەن باريۋەر پۇقريلىق ھنقۇقى بنلىدۇ». ] [31ھازىر ،بەزىلەر ئۆزلىرىنىڭ شەھىرىنىڭ دىنىنى ساقلپ قېلىش ئۈچۈن تەلەپ قىلىنىدىغان باھانى ئېنىق ئۆچ كۆرىدىغانلىقى ئۈچۈن ، ئۇلر ئاسانل پادىشاھلىقتىن ۋيز كېچىدۇ ،چۈنكى ئۇلر كەلگۈسىدىكى پادىشاھ بىلەن بنلغان مۇناسىۋىتى ئارقىلىق نام-شۆھرىتىنى ئاشۇرۇشنى ئۈمىد قىلىدۇ. ] [32لېكىن كۆپ ساندىكى كىشىلەر جاسارەتلىك روھ بىلەن قەتئىي ھەرىكەت قىلىپ ،دىنىدىن ئاورىلمىدى .ھەمدە ھاوات بەدىلىگە پۇل تۆلەش ئارقىلىق ئىشەنچ بىلەن ئۆزىنى تىزىملشتىن قۇتۇلدۇرماقچى بنلدى. ] [33ئۇلر واردەمگە ئېرىشىشنى قەتئىي ئۈمىد قىلدى ۋە ئۇلردىن ئاورىلغانلرنى نەپرەتلەندۈردى ،ئۇلرنى وەھۇدىي مىللىتىنىڭ دۈشمىنى دەپ قاريپ ،ئۇلرنى ئنرتاق شېرىكلىك ۋە ئۆز-ئاري واردەمدىن مەھرۇم قىلدى. 3باب] [1رەزىل پادىشاھ بۇ ئەھۋيلنى چۈشەنگەندىن كېيىن ،قاتتىق غەزەپلەندى ،ئۇ ئىسكەندىرىيەدە واشاودىغان وەھۇدىيلرغا ئاچچىقلىنىپل قالماي ،وېزىلردىكى كىشىلەرگە تېخىمۇ قاتتىق دۈشمەن ئىدى .ھەمدە ھەممەولەننى دەرھال بىر وەرگە وىغىپ ،ئەڭ رەھىمسىز ئۇسۇللر بىلەن ئۆلتۈرۈشكە بۇورۇدى. ] [2بۇ ئىشلر ئنرۇنلشتۇرۇلۇۋيتقان مەزگىلدە ،وەھۇدىي مىللىتىگە قارشى ئۇلرنى وامان غەرەزدە تىل بىرىكتۈرگەن كىشىلەر تەرىپىدىن دۈشمەنلىك مىش-مىش پاريڭ تارقىتىلدى ،دوكلتتا باشقىلرنىڭ ئۆرپ-ئادىتىنى ساقلىشىغا تنسقۇنلۇق قىلىدىغانلىقى باھانە قىلىنغان. ] [3ھالبۇكى ،وەھۇدىيلر ديۋيملىق واخشى ئىريدە ۋە خاندينلىققا بنلغان ساديقەتمەنلىكىنى ساقلپ كەلدى. ] [4ئەمما ئۇلر خۇديغا ئىبادەت قىلىپ ،ئۇنىڭ قانۇنى ئارقىلىق ئۆزىنى وۈرگۈزگەنلىكى ئۈچۈن ،وېمەكلىكلەرگە قارىتا ئاورىملىقىنى ساقلىدى .بۇ سەۋەبتىن ئۇلر بەزىلەرگە ئۆچ ئىدى. ] [5ئەمما ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ تۇرمۇش ئۇسلۇبىنى دۇرۇس كىشىلەرنىڭ واخشى ئەمەللىرى بىلەن زىننەتلىگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇلر بارلىق كىشىلەر ئارىسىدي واخشى شۆھرەت قازيندى. ] [6شۇنديقتىمۇ باشقا ئىرقتىكى كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ مىللىتىگە قىلغان واخشى خىزمىتىگە پەرۋي قىلمىدى ،بۇ كۆپچىلىك ئارىسىدي ئنرتاق سۆز ئىدى. ] [7ئەكسىچە ئۇلر ئىبادەت ۋە وېمەكلىكلەرنىڭ پەرقى ھەققىدە پىتنە-ئىغۋي بېرىپ ،بۇ كىشىلەرنىڭ پادىشاھقا واكى ئۇنىڭ ئنرگانلىرىغا سادىق ئەمەسلىكىنى ،ئەمما ئۇنىڭ دۈشمىنى ۋە ئۇنىڭ ھۆكۈمىتىگە زور قارشى تۇرىدىغانلىقىنى ئنتتۇرىغا قنودى .شۇڭا ئۇلر ئۇلرغا ئادەتتىكى تۆھمەت چاپلىمىدى. ] [8شەھەردىكى گرېتسىيەلىكلەر گەرچە ھېچقانديق زۇلۇمغا ئۇچرىمىسىمۇ ،ئەمما بۇ كىشىلەر ۋە ئنولىمىغان وەردىن تۇوۇقسىز شەكىللىنىۋيتقان ئامما ئەتريپىدي ئنولىمىغان وەردىن قالومىقانچىلىقنى كۆرگەندە ،ئۇلرغا واردەم بېرەلەودىغان كۈچلۈك ئەمەس ،چۈنكى ئۇلر زۇلۇم ئاستىدي واشاودۇ .ئۇلر بۇ ئەھۋيلدىن قاوغۇرغان ھالدي ئۇلرغا تەسەللى بېرىشكە ئۇرۇندى ۋە ئىشلرنىڭ ئۆزگىرىشىنى ئۈمىد قىلدى ] [9بۇنديق چنڭ جامائەت ھېچقانديق گۇناھ سادىر قىلمىغان ۋيقىتتا ئۇنىڭ تەقدىرىگە قالدۇرۇلماسلىقى كېرەك. ] [10ئاللىبۇرۇن ئۇلرنىڭ قنشنىلىرى ،دوستلىرى ۋە سندي شېرىكلىرى ئۇلرنىڭ بەزىلىرىنى بىر چەتكە قاورىپ قنوۇپ ،ئۇلرنى قنغديشقا ۋە تېخىمۇ كۆپ واردەم بېرىشكە ۋەدە بەردى. ] [11ئاندىن پادىشاھ ئۆزىنىڭ ھازىرقى بەخت-سائادىتى بىلەن ماختىنىپ ،ئۇلۇغ خۇدينىڭ قۇدرىتىنى ئنولىماي ،بەلكى ئۆزىنىڭ مەقسىتىدە تنختىماي چىڭ تۇرىدىغانلىقىنى پەرەز قىلىپ ،ئۇلرغا بۇ خەتنى وازدى: « ][12پادىشاھ پتنلېمېي پەولسنپ مىسىر ۋە ئۇنىڭ بارلىق ريوننلىرىدىكى گېنېريللىرى ۋە ئەسكەرلىرىگە سالم ۋە سالمەتلىك. ] [13مەن ۋە ھۆكۈمىتىمىز واخشى ئۆتۈۋيتىمىز. ] [14بىزنىڭ ئېكىسپېدىتسىيەمىز ئاسىيادي ئېلىپ بېرىلغاندي ،ئۆزىڭىز بىلگىنىڭىزدەك ،پىلن بنوىچە ،ئىلھلرنىڭ بىز بىلەن قەستەن ئىتتىپاقديشلىقى بىلەن خۇلسە چىقىرىلدى ، ] [15ۋە بىز كنئېل-سۈرىيە ۋە فېنىكىيەدە واشاودىغان مىللەتلەرنى نەوزەنىڭ كۈچى بىلەن باشقۇرماسلىقىمىز كېرەك ،بەلكى ئۇلرنى كەڭچىلىك ۋە زور ئاق كۆڭۈللۈك بىلەن قەدىرلىشىمىز ،ئۇلرغا خۇشاللىق بىلەن واخشى مۇئامىلە قىلىشىمىز كېرەك دەپ ئنولىدۇق. ] [16بىز شەھەرلەردىكى بۇتخانىلرغا ناھاوىتى كۆپ كىرىم قىلغاندىن كېيىن ،وېرۇسالېمغىمۇ كەلدۇق ۋە ئۇلرنىڭ ئەخمەقلىقىدىن ئۈزۈلمەودىغان بۇ رەزىل كىشىلەرنىڭ بۇتخانىسىنى ھۆرمەتلەشكە چىقتۇق. ] [17ئۇلر بىزنىڭ مەۋجۇتلۇقىمىزنى سۆز بىلەن قنبۇل قىلدى ،ئەمما ئەمەل بىلەن سەمىمىيلىك بىلەن قنبۇل قىلدى ،چۈنكى بىز ئۇلرنىڭ ئىچكى بۇتخانىسىغا كىرىپ ،ئۇنى ئېسىل ۋە ئەڭ گۈزەل قۇربانلىقلر بىلەن ھۆرمەتلەشنى ئنتتۇرىغا قنوغىنىمىزدي ، ] [18ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ ئەنئەنىۋى تەكەببۇرلۇقى بىلەن ئېلىپ كېتىلگەن ۋە بىزنى كىرىشتىن چەكلىگەن .ئەمما ئۇلر بىزنىڭ ھەممىمىزگە قىلغان واخشىلىقىمىز سەۋەبىدىن كۈچىمىزنى ئىشلىتىشتىن ساقلپ قالدى. ] [19بىزگە بنلغان ئنچۇق-ئاشكارە وامان نىيىتىنى ساقلپ قېلىش ئارقىلىق ،ئۇلر بارلىق دۆلەتلەر ئىچىدىكى پادىشاھ ۋە ئۆزىنىڭ ساخاۋەتچىلىرىگە قارشى تۇرۇپ بېشىنى ئېگىز كۆتۈرگەن بىردىنبىر ئادەمگە ئاولىنىدۇ ۋە ھەر قانديق ھەرىكەتنى سەمىمىي دەپ قاريشنى خالىماودۇ.
3مەككە
« ][20ئەمما بىز غەلىبە بىلەن مىسىرغا كەلگىنىمىزدە ،ئۇلرنىڭ ئەخمەقلىقىغا ماسلشتۇق ۋە مۇۋيپىق ئىش قىلدۇق ،چۈنكى بىز بارلىق مىللەتلەرگە واخشى مۇئامىلە قىلىمىز. ] [21باشقا ئىشلر ئىچىدە ،بىز بۇ وەردىكى وۇرتديشلىرىغا بنلغان بارلىق كەچۈرۈملىرىمىزنى ،ئۇلرنىڭ بىز بىلەن ئىتتىپاقلشقانلىقى ۋە باشتىن-ئاخىر ئۇلرغا ئەركىن-ئازيدە ھاۋيلە قىلىنغان تۈرلۈك-تۈمەن ئىشلر سەۋەبىدىن ئاشكارىلىدۇق .ھەمدە بىز ئۇلرنى ئىسكەندىرىيە پۇقريلىقىغا لوىق دەپ قاريش ۋە ئۇلرنى ديئىملىق دىنىي مۇريسىملىرىمىزغا قاتناشقۇچى قىلىشنى قارير قىلىش ئارقىلىق ئۆزگەرتىشكە تەۋەككۈل قىلدۇق. ] [22ئەمما ئۇلر تۇغما وامان غەرەزدە بۇنى قارشى روھ بىلەن ئېلىپ ،واخشىلىقنى كۆزگە ئىلمىدى .ئۇلر تنختىماي وامانلىققا ماوىل بنلغاچقا ، ] [23ئۇلر بىباھا پۇقريلىقنى رەت قىلىپل قالماستىن ،بەلكى سۆزلەش ۋە سۈكۈت قىلىش ئارقىلىق ئارىمىزدىكى بىزگە سەمىمىي مۇئامىلە قىلغان ئاشۇ ئاز ساندىكى كىشىلەرنى وىرگىنچلىك قىلىدۇ .ھەر بىر ئەھۋيلدي ،ئۇلرنىڭ نامسىز تۇرمۇش ئۇسۇلىغا ئاساسەن ،ئۇلر بىزنىڭ سىياسىتىمىزنى پات وېقىندي ئۆزگەرتىشىمىزدىن مەخپىي گۇمانلىنىدۇ. ] [24شۇڭلشقا ،بۇ ئالمەتلەر ئارقىلىق ئۇلرنىڭ بىزگە ھەر جەھەتتىن واخشى مۇئامىلە قىلماودىغانلىقىغا تنلۇق ئىشىنىپ ،ئالدىنى ئېلىش تەدبىرلىرىنى قنللندۇق ،ئەگەر كېيىن بىزگە تۇوۇقسىز قالومىقانچىلىق كېلىپ چىقسا ،بىز بۇ ئىپپەتلىك كىشىلەرنى ئارقىمىزدي ساتقۇن ۋە ۋەھشىي دۈشمەن قىلىپ قنوۇشىمىز كېرەك. ] [25شۇڭلشقا بىز بۇ خەت كەلگەن ھامان ،ئاريڭلردي واشاودىغانلرنى ئاوالى ۋە بالىلىرى بىلەن ھاقارەتلەش ،قاتتىق مۇئامىلىدە بنلۇش ، تۆمۈر زەنجىر بىلەن بىخەتەر باغلنغان كىشىلەرنى دۈشمەنلەرگە ماس كېلىدىغان جەزمەن ۋە ننمۇسسىز ئۆلۈمگە دۇچار قىلىشقا بۇورۇدۇق. ] [26چۈنكى بۇلرنىڭ ھەممىسى جازيلنغاندي ،بىز شۇنىڭغا ئىشىنىمىزكى ،قالغان ۋيقىت ئىچىدە ھۆكۈمەت ئۆزىمىز ئۈچۈن واخشى تەرتىپ ۋە ئەڭ واخشى ھالەتتە قۇرۇلىدۇ. ] [27ئەمما كىمكى وەھۇدىيلرنى ،واشانغانلرنى ،بالىلرنى ،ھەتتا بنۋيقلرنى پاناھلنسا ،ئۇ ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن بىللە ئەڭ ئۆچمەنلىك ئازيبى بىلەن قىينىلىدۇ. ] [28ئۇچۇر بېرىشنى خالودىغانلر جازيغا تارتىلغان كىشىنىڭ مال-مۈلكىنى ،شۇنديقل خان جەمەتىدىن ئىككى مىڭ دريخما ئالىدۇ ۋە ئۇنىڭ ئەركىنلىكى بىلەن مۇكاپاتلىنىدۇ. ] [29وەھۇدىيلرنىڭ پاناھلىنىش ئنرنى باوقالغان ھەر بىر جاي وېقىنلشماودىغان ۋە ئنت بىلەن كۆودۈرۈلىدىغان بنلۇپ ،ھەر قانديق بىر جانلىق ئۈچۈن مەڭگۈ پاودىسىز بنلۇپ قالىدۇ ». ] [30بۇ خەت وۇقارقى شەكىلدە وېزىلغان. 4باب] [1شۇنىڭدىن كېيىن ،بۇ پەرمان كەلگەن ھەر بىر جاودي ،وەھۇدىي ئەمەسلەرگە ۋيرقىريش ۋە خۇشاللىق بىلەن ئاممىۋى خىريجەت زىياپىتى ئنرۇنلشتۇرۇلدى ،چۈنكى ئۇلرنىڭ كاللىسىدي خېلى بۇرۇنل بنلغان ئۆچمەنلىك دۈشمەنلىكى ھازىر ئېنىق ۋە ئنچۇق-ئاشكارە ئنتتۇرىغا قنوۇلدى. ] [2لېكىن وەھۇدىيلر ئارىسىدي تنختىماي ماتەم ،ھەسرەت ۋە كۆز وېشى قىلىش ئاۋيزى ئاڭلندى .ھەممە وەردە ئۇلرنىڭ وۈرىكى كۆوۈپ كەتتى ،ئۇلر ئۈچۈن تۇوۇقسىز بۇورۇلغان كۈتۈلمىگەن ھالكەت سەۋەبىدىن ئۇلر نالە قىلدى. ] [3قاوسى ريونن واكى شەھەر ،واكى قاوسى ئنلتۇريقلىشىشقا بنلىدىغان جاي ،واكى قاوسى كنچىلردي ماتەم ۋە وىغلشلر تنلمىدى؟ ] [4چۈنكى ئۇلر مۇشۇنديق قاتتىق ۋە رەھىمسىز روھ بىلەن بىر نەچچە شەھەردىكى گېنىريللر تەرىپىدىن بىللە ئەۋەتىلىۋيتاتتى ،ئۇلرنىڭ ئادەتتىن تاشقىرى جازيسىنى كۆرگەندە ،ھەتتا بەزى دۈشمەنلىرىمۇ كۆز ئالدىدىكى ئنرتاق رەھىمدىللىكنى ھېس قىلىپ ،ھاواتنىڭ ئېنىقسىزلىقى ئۈستىدە ئنولىنىپ ،بۇ كىشىلەرنىڭ ئەڭ ئېچىنىشلىق قنغلىنىشىدي واش تۆكتى. ] [5ھنرۇن ۋە قېرىغاندي ئېگىلىپ كەتكەن نۇرغۇن كۈلرەڭ باشلىق واشانغانلر ئۈچۈن ئېلىپ كېلىندى ،ئۇلر بۇنديق ننمۇسسىزلرچە ھەودىگەن زوريۋينلىق بىلەن تېز سۈرئەتتە وۈرۈشكە مەجبۇر بنلدى. ] [6نىكاھ تۇرمۇشىنى ئنرتاقلىشىش ئۈچۈن ئەمدىل تني ئۆوىگە كىرگەن واش ئاواللر وىغلش ئۈچۈن خۇشاللىق ئالماشتۇردى ،ئۇلرنىڭ خۇشپۇريق ئەتىر چاچلىرى كۈلگە چېچىپ ،ئاشكارىلندى ،ھەممىسى بىرلىكتە تني ناخشىسىنىڭ ئنرنىغا ھەسرەت كۆتۈردى ،چۈنكى ئۇلر وات مىللەتلەرنىڭ قاتتىق مۇئامىلىسىدىن وىرتىلىپ كەتتى. ] [7زيونمدي ۋە جامائەتنىڭ نەزىرىدە ئۇلر شىددەت بىلەن ونلغا چىققان جاوغىچە سۆرەپ كېلىندى. ] [8ئۇلرنىڭ ونلدىشى واشلىق دەۋرىدە بنوۇنلىرى گۈلچەمبىرەكنىڭ ئنرنىغا ئارغامچا بىلەن ئنريلغان بنلۇپ ،تني باورىمىنىڭ قالغان كۈنلىرىنى خۇشاللىق ۋە واشلىق خۇشاللىقىنىڭ ئنرنىغا ھەسرەت ئىچىدە ئۆتكۈزگەن ،ئۇلر ئالدىدي ئۆلۈمنى كۆرگەن. ] [9ئۇلر تۆمۈر باغنىڭ چەكلىمىسى ئاستىدي ھەودىلىدىغان واۋي ھاوۋينلرغا ئنخشاش پاريخنتقا ئېلىپ كېلىندى .بەزىلىرى بنوۇن بىلەن كېمىلەرنىڭ ئنرۇندۇقلىرىغا مەھكەم باغلنغان ،بەزىلىرىنىڭ پۇتى سۇندۇرغىلى بنلماودىغان زەنجىر بىلەن بىخەتەر بنلغان ، ] [10ۋە ئۇنىڭدىن باشقا ئۇلر قاتتىق پالۇبىنىڭ ئاستىدي قالدى ،شۇنديق قىلىپ ئۇلر پۈتۈن قاريڭغۇلۇقتا كۆزى بىلەن پۈتۈن سەپەر جەروانىدي ساتقۇنلرغا ماس كېلىدىغان ديۋيلشنى قنبۇل قىلىشى كېرەك. ] [11بۇ كىشىلەر شېدىيا دەپ ئاتىلىدىغان جاوغا ئېلىپ كېلىنگەن ۋە سەپەر پادىشاھنىڭ بۇورۇقى بىلەن ئاخىرلشقاندىن كېيىن ،ئۇلرنى شەھەرنىڭ ئالدىدىكى ھەوۋەتلىك تام بىلەن سېلىنغان بېگېمنتقا ئنريپ تۇرۇشقا بۇورۇغان ،ھەمدە ئۇلرنى شەھەرگە قاوتىپ كېلەلمەودىغان ۋە شەھەر سىرتىدىكى كىشىلەر بىلەن ئالقىلشقىلى بنلماودىغان ھېچقانديق بىر كۆرۈنۈشكە ئاولندۇريلمىغان .شەھەرنىڭ تنك ونلى. ] [12بۇ ئىش وۈز بەرگەندىن كېيىن ،پادىشاھ وەھۇدىيلرنىڭ شەھەردىن كەلگەن وۇرتديشلىرىنىڭ ديئىم مەخپىي سىرتقا چىقىپ ، قېرىنديشلىرىنىڭ نادين بەختسىزلىكىدىن قاتتىق ھەسرەت چېكىش ئۈچۈن ،
3مەككە
] [13غەزەپ بىلەن بۇ ئەرلەرگە جازينىڭ تەپسىلتلىرىنىمۇ قنوماي ،باشقىلرغا ئنخشاش ئۇسۇلدي مۇئامىلە قىلىشنى بۇورۇدى. ] [14پۈتكۈل مۇسابىقە ئاورىم-ئاورىم تىزىمغا ئېلىنىشى كېرەك ،ئىلگىرى قىسقىچە تىلغا ئېلىنغان جاپالىق ئەمگەك ئۈچۈن ئەمەس ،بەلكى ئۇ بۇورۇغان غەزەپ بىلەن قىيناش ۋە ئاخىرىدي بىر كۈن ئىچىدە ونقىتىلىشى كېرەك. ] [15شۇڭلشقا بۇ كىشىلەرنى تىزىملش قۇواشنىڭ كۆتۈرۈلۈشىدىن كۈن ئنلتۇرغۇچە ئاچچىق ئالدىريش ۋە قىزغىن نىيەت بىلەن ئېلىپ بېرىلغان بنلۇپ ،تاماملنمىغان بنلسىمۇ قىرىق كۈندىن كېيىن تنختاپ قالغان. ] [16پادىشاھ زور ۋە تنختىماي خۇشاللىققا تنلدى ،بارلىق بۇتلىرىغا ھۆرمەت بىلدۈرۈش ئۈچۈن زىياپەت تەشكىللىدى ،كاللى ھەقىقەتتىن وىريقلشتى ۋە ئېغىزدىن ئېغىز ئاچتى ،ھەتتا ئالقە قىللماودىغان ،ھەتتا واردەم قىللماودىغان گەپ-سۆزلەرنى ماختىدى ۋە ئۇلۇغ خۇديغا قارشى نامۇۋيپىق سۆزلەرنى قىلدى. ] [17لېكىن ئىلگىرى تىلغا ئېلىنغان ۋيقىتتىن كېيىن ،تەۋريت ئۇستازلىرى پادىشاھقا ئۆزلىرىنىڭ سان-ساناقسىزلىقى سەۋەبىدىن وەھۇدىيلرنىڭ ننپۇس تىزىملىكىنى ئاللماودىغانلىقىنى جاكارلىدى. ] [18گەرچە ئۇلرنىڭ كۆپىنچىسى وەنىل دۆلەتتە بنلسىمۇ ،بەزىلىرى وەنىل ئۆوىدە ،بەزىلىرى بۇ جاودي تۇريتتى .بۇ ۋەزىپە مىسىردىكى بارلىق گېنېريللر ئۈچۈن مۇمكىن ئەمەس ئىدى. ] [19ئۇ ئۇلرغا قاتتىق تەھدىد سالغاندىن كېيىن ،ئۇلرنىڭ قېچىش ۋيسىتىسىنى واساش ئۈچۈن پاري ئالغانلىقىنى ئەوىبلىگەندىن كېيىن ،ئۇ بۇ ئىشقا ئېنىق قاوىل بنلغان. ] [20ئۇلر دېگىنىدە ۋە ئۇلر وازغان قەغەز ۋە قەلەملەرنىڭ ئاللىبۇرۇن تارقىتىلغانلىقىنى ئىسپاتلىدى. ] [21ئەمما بۇ وەھۇدىيلرنى جەننەتتىن واردەم قىلىۋيتقان كىشىنىڭ وېڭىلمەس دەلىللىرى ئىدى. 5باب] [1شۇنىڭدىن كېيىن ،پادىشاھ پۈتۈنلەي ئەۋرىشىم بنلۇپ ،كۈچلۈك غەزەپ ۋە غەزەپكە تنلدى .شۇنىڭ بىلەن ئۇ پىللرنىڭ قنغدىغۇچىسى ھېرمنننى چاقىردى. ] [2ھەمدە ئەتىسى ئۇنىڭغا بارلىق پىللرنى -بەش وۈزنى -زور مىقديردىكى خۇشپۇريق خۇشپۇريق ۋە نۇرغۇن ئارىلشما شاريبلرنى زەھەرلىك چېكىملىك چېكىشكە بۇورۇدى ،ھەمدە وەھۇدىيلرنىڭ ھالكەتكە ئۇچرىشى ئۈچۈن ،ھاريقنى كۆپلەپ ساريڭ قىلىپ ئۇلرنى ھەودەشكە بۇورۇدى. ] [3ئۇ بۇ بۇورۇقلرنى بەرگەندىن كېيىن ،دوستلىرى ۋە وەھۇدىيلرغا ئالھىدە دۈشمەن بنلغان قنشۇنلىرى بىلەن بىللە زىياپىتىگە قاوتىپ كەلدى. ] [4پىللرنىڭ قنغدىغۇچىسى ھېرمنن ساديقەتمەنلىك بىلەن بۇورۇقنى ئىجري قىلدى. ] [5وەھۇدىيلرغا مەسئۇل خىزمەتكارلر كەچتە سىرتقا چىقىپ ،بىچارە كىشىلەرنىڭ قنلىنى باغلپ ،پۈتۈن كېچىنىڭ ديۋيملىق ھالك بنلىدىغانلىقىغا ئىشىنىپ ،كېچىچە ديۋيملىق بېقىشنى ئنرۇنلشتۇردى. ] [6وەھۇدىي ئەمەسلەرگە وەھۇدىيلرنىڭ ھېچقانديق واردەمسىز قالغانلىقى كۆرۈندى. ] [7چۈنكى ئۇلرنىڭ زيونمىدي ئۇلر ھەر تەرەپتىن مەجبۇرىي قامالغان .ئەمما كۆز واشلىرى ۋە جىمجىت ئاۋيز بىلەن ھەممەولەن قۇدرەتلىك رەببى ۋە بارلىق كۈچ-قۇدرەت ئىگىسى ،رەھىمدىل خۇدي ۋە ئاتىسىغا دۇئا قىلدى. ] [8ئۆچ ئېلىش بىلەن ئۇلرغا قارشى رەزىل سۇوىقەستتىن ئۆزىنى قاچۇرۇپ ،شانلىق كۆرۈنۈشتە ئۇلرنى ھازىر تەويارلنغان تەقدىردىن قۇتۇلدۇرىدۇ. ] [9شۇنىڭ بىلەن ئۇلرنىڭ ئۆتۈنۈشى قىزغىنلىق بىلەن جەننەتكە كۆتۈرۈلدى. ] [10ئەمما ،ھېرمنن رەھىمسىز پىللرنى زەھەرلىك چېكىملىك بىلەن تنلدۇرۇپ ،خۇشبۇي پۇريقلر بىلەن تنوغۇچە زەھەرلىك چېكىملىك چەككەندىن كېيىن ،ئەتىگەندىل ھنولىدي ئۆزىنى كۆرسىتىپ ،پادىشاھقا بۇ تەويارلىقلرنى دوكلت قىلدى. ] [11لېكىن پەرۋەردىگار پادىشاھقا ئۇوقۇنىڭ بىر قىسمىنى ئەۋەتتى ،بۇ پاريۋينلىقنى باشتىن-ئاخىر كېچە-كۈندۈز ئۆزى خالىغان كىشىگە بېرىدۇ. ] [12رەببىمىزنىڭ ھەرىكىتى بىلەن ئۇ شۇنديق وېقىملىق ۋە چنڭقۇر ئۇوقۇدىن غالىپ كېلىپ ،ئۆزىنىڭ قانۇنسىز مەقسىتىدە خېلى مەغلۇپ بنلۇپ ،جانلىق پىلنىدىن پۈتۈنلەي ئۈمىدسىزلەندى. ] [13شۇنىڭدىن كېيىن ،وەھۇدىيلر بەلگىلەنگەن ۋيقىتتىن قېچىپ قۇتۇلۇپ ،مۇقەددەس خۇديسىنى مەدھىيىلىدى ۋە ئاسان وارىشىدىغان كىشىدىن ئۆزىنىڭ كۈچلۈك قنلىنىڭ كۈچىنى تەكەببۇر وەھۇدىيلرغا كۆرسىتىشنى ئۆتۈندى. ] [14ئەمما ھازىر ،ئننىنچى سائەتنىڭ ئنتتۇرىسىغا ئاز قالغاندي ،تەكلىپنامىگە مەسئۇل كىشى مېھمانلرنىڭ وىغىلغانلىقىنى كۆرۈپ ، پادىشاھنىڭ وېنىغا كېلىپ ئۇنى قۇچاقلىدى. ] [15ئۇ قىيىنچىلىققا ونلۇققاندي ،ئۇ زىياپەتنىڭ ۋيقتى ئاللىقاچان ئۆتۈپ كەتكەنلىكىنى كۆرسىتىپ ،ئۇنىڭغا بۇ ئەھۋيلنى سۆزلەپ بەردى. ] [16پادىشاھ بۇنى ئنولشقاندىن كېيىن ،ھاريق ئىچىشكە قاوتىپ كەلدى ۋە زىياپەتكە قاتناشقانلرنى ئۇنىڭ قارشىسىدي ئنلتۇرۇشقا بۇورۇدى. ] [17بۇ ئىش تاماملنغاندىن كېيىن ،ئۇلرنى خۇشاللىقتىن ۋيز كېچىشكە ۋە زىياپەتنىڭ ھازىرقى قىسمىنى تېخىمۇ كۆپ تەبرىكلەش ئارقىلىق خۇشال قىلىشقا ئۈندىدى. ] [18وىغىلىش بىر مەزگىل ديۋيملشقاندىن كېيىن ،پادىشاھ ھېرمنننى چاقىردى ۋە كەسكىن تەھدىدلەر بىلەن وەھۇدىيلرنىڭ نېمە ئۈچۈن بۈگۈنكى كۈنگە قەدەر ھاوات قېلىشقا رۇخسەت قىلىنغانلىقىنى بىلىشنى تەلەپ قىلدى. ] [19ئەمما ئۇ دوستلىرىنىڭ مۇئەويەنلەشتۈرۈشى بىلەن ،تېخى كەچ بنلسىمۇ ،ئۇ ئۆزىگە بېرىلگەن بۇورۇقنى پۈتۈنلەي ئنرۇندىدى ،دەپ كۆرسەتتى.
3مەككە
] [20پادىشاھ فالرىسنىڭكىدىنمۇ ناچار ۋەھشىيلىككە ئىگە بنلغان پادىشاھ ،وەھۇدىيلرنىڭ بۈگۈنكى ئۇوقۇدىن نەپ ئالغانلىقىنى ئېيتتى ،ئەمما ،ئۇ وەنە مۇنديق دېدى« :ئەتە پىللرنى قانۇنسىز وەھۇدىيلرنىڭ ھالك بنلۇشىغا ئنخشاش ئۇسۇلدي تەويارلڭ!». ] [21پادىشاھ سۆزلىگەندىن كېيىن ،وىغىنغا قاتناشقانلرنىڭ ھەممىسى خۇشاللىق ۋە خۇشاللىق بىلەن بىردەك ماقۇل بنلۇپ ،ھەر بىرى ئۆز ئۆوىگە كەتتى. ] [22ئەمما ئۇلر ھالكەت دەپ ئنولىغان كىشىلەر ئۈچۈن ھەر خىل ھاقارەتلەرنى ئنولىغاندەك ئۇخلش ۋيقتىنى ئۇنچە كۆپ ئىشلەتمىدى. ] [23شۇنىڭدىن كېيىن ،خنريز ئەتىگەندە خنريز چىللىغان ھامان ،ھاوۋينلرنى سەپلەپ بەرگەن ھېرمنن ئۇلرنى چنڭ كنلنندي بىللە وۆتكەشكە باشلىدى. ] [24شەھەردىكى ئامما بۇ ئەڭ ئېچىنىشلىق تاماشا ئۈچۈن تنپلنغان بنلۇپ ،ئۇلر تەقەززيلىق بىلەن سەھەرنى ساقلۋيتاتتى. ] [25لېكىن وەھۇدىيلر ئاخىرقى ھاڭۋېقىپ ،ۋيقىت تنشقاندىن كېيىن ،قنللىرىنى جەننەتكە ئۇزيتتى ۋە كۆز واشلىرى بىلەن دۇئا-تىلۋەت ۋە قاوغۇلۇق ناخشا-مۇزىكىلر بىلەن ئۇلۇغ خۇديدىن ئۇلرغا واردەم قىلىشىنى ئۆتۈندى. ] [26قۇواش نۇرى تېخى چەتئەلگە چۈشمىدى ،پادىشاھ دوستلىرىنى كۈتۈۋيتقاندي ،ھېرمنن كېلىپ ئۇنى سىرتقا چىقىشقا تەكلىپ قىلدى ،بۇ پادىشاھنىڭ ئارزۇ قىلغىنىنىڭ ھەرىكەتكە تەويار ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ] [27ئەمما ئۇ دوكلتنى تاپشۇرۇۋيلغاندىن كېيىن ۋە ئادەتتىن تاشقىرى تەكلىپنىڭ زەربىسىگە ئۇچرىغاندىن كېيىن ،ئۇ چۈشەنمەسلىك سەۋەبىدىن پۈتۈنلەي وەڭگەن بنلغاچقا ،بۇ ئىشنىڭ ئۇنىڭ ئۈچۈن قىزغىنلىق بىلەن تاماملنغان ئىشنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى سنرىدى. ] [28بۇ ئاللھنىڭ ھەممە ئىشلرغا ھۆكۈمرينلىق قىلىدىغان ھەرىكىتى ئىدى ،چۈنكى ئۇ پادىشاھنىڭ كاللىسىدي ئىلگىرى ئۆزى ئنولىغان ئىشلرنى ئۇنتۇشقا سالغان. ] [29ئاندىن ھېرمنن ۋە پادىشاھنىڭ بارلىق دوستلىرى ھاوۋينلر ۋە قنريللىق كۈچلەرنىڭ «ئى پادىشاھ ،سېنىڭ ئارزۇوىڭ بنوىچە» تەويار ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى. ] [30ئەمما بۇ سۆزلەردە ئۇ كۈچلۈك غەزەپكە تنلدى ،چۈنكى خۇدينىڭ واردىمى بىلەن ئۇنىڭ بۇ ئىشلرغا بنلغان پۈتۈن زېھنى بۇزۇلدى. ھەمدە تەھدىتكە تنلغان قىياپەتتە دېدى. « ][31ئاتا-ئانىڭىز واكى بالىلىرىڭىز بنلغان بنلسا ،مەن ئۇلرنى وەھۇدىيلرنىڭ ئنرنىدي ۋەھشىي ھاوۋينلر ئۈچۈن منل زىياپەتكە تەويارلىغان بنلتتىم ،ئۇلر ماڭا ئەرز قىلىشقا ھېچقانديق ئاساس بەرمەودۇ ۋە ئەجديدلىرىمغا تنلۇق ۋە مۇستەھكەم ساديقەتمەنلىكنى ئادەتتىن تاشقىرى دەرىجىدە ناماوان قىلدى. ] [32ئەمەلىيەتتە بىزنىڭ ئنرتاق بېقىشىمىز ۋە سىزنىڭ پاودىلىقلىقىڭىزدىن كېلىپ چىققان سۆوگۈ بنلمىغان بنلسا ،سىز بۇلرنىڭ ئنرنىغا ھاواتتىن مەھرۇم قالغان بنلتتىڭىز ». ] [33شۇنىڭ بىلەن ھېرمنن ئنولىمىغان ۋە خەتەرلىك تەھدىتكە دۇچ كەلدى ،ئۇنىڭ كۆزلىرى تىترەپ ،چىريوى چۈشۈپ كەتتى. ] [34پادىشاھنىڭ دوستلىرى بىر-بىرلەپ ئاستا-ئاستا سىيرىلىپ ،وىغىلغان كىشىلەرنى ئىشتىن بنشىتىۋەتتى ،ئۇلرنىڭ ھەر بىرى ئۆز كەسپىگە. ] [35وەھۇدىيلر پادىشاھنىڭ دېگەنلىرىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ،پادىشاھلرنىڭ پادىشاھى بنلغان ئنچۇق رەببى خۇدينى مەدھىيىلىدى ،چۈنكى بۇمۇ ئۇلرنىڭ واردىمىگە ئېرىشتى. ] [36پادىشاھ ،ئنخشاش ئۇسۇلدي وىغىلىشنى قاوتىدىن تەشكىللەپ ،مېھمانلرنى تەبرىكلەشكە قاوتىپ كېلىشكە چاقىردى. ] [37ھېرمنننى چاقىرغاندىن كېيىن ،ئۇ تەھدىد ئاھاڭىدي مۇنديق دېدى« :ئەي بىچارە بىچارە ،مەن بۇ ئىشلرغا قانچە قېتىم بۇورۇق بېرىشىم كېرەك؟ ] [38پىللرنى ئەتە وەھۇدىيلرنى ونقىتىش ئۈچۈن وەنە بىر قېتىم سەپلەڭ! ». ] [39ئەمما ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئنلتۇرغان ئەمەلديرلر ئۇنىڭ تۇريقسىزلىقىدىن ھەورين بنلۇپ ،تۆۋەندىكىدەك قاوتا باوان قىلدى: « ][40ئى پادىشاھ ،بىز قاچانغىچە بىزنى ئەخمەقلەردەك سىناپ ،ئۇلرنى ونقىتىۋېتىشنى ئۈچىنچى قېتىم بۇورۇق قىلىپ ،بۇ ئىشتىكى پەرمانىڭنى وەنە بىكار قىلىسەن؟ ] [41نەتىجىدە شەھەر كۈتكەنلىكى ئۈچۈن قاونام-تاشقىنلىققا چۆمدى .ئۇ ئامما بىلەن لىق تنلغان ،شۇنديقل ديئىم بۇلڭ-تالڭ قىلىنىش خەۋىپىدە ». ] [42شۇنىڭدىن كېيىن ،پادىشاھ ھەممە ئىشتا فالرىس بنلۇپ ،ساريڭلر بىلەن تنلدى ،ئۇ وەھۇدىيلرنى قنغديش ئۈچۈن ئۇنىڭ ئىچىدە وۈز بەرگەن ئىدىيە ئۆزگىرىشىنى ئنولشمىدى ۋە ئۇلرنى ھاوۋينلرنىڭ تىزلىرى ۋە پۇتلىرى بىلەن بنغۇپ ئۆلتۈرۈلمەودىغانلىقىنى ،قەستەن قەسەم قىلىپ قەسەم قىلدى. ] [43ھەمدە ئۇ وەھۇدىيەگە قارشى وۈرۈش قىلىپ ،ئۇنى ئنت ۋە نەوزە بىلەن تېزلىكتە وەرگە تنغرىلودۇ ۋە ئۇنىڭغا كىرەلمىگەن بۇتخانىنى كۆودۈرۈپ ئۇنى ئۇ وەردىكى قۇربانلىق قىلغۇچىلردىن مەڭگۈ قۇرۇق قىلىدۇ. ] [44ئاندىن دوستلر ۋە ئنفېتسىرلر ناھاوىتى خۇشال ھالدي ونلغا چىقتى ،ئۇلر ئىشەنچ بىلەن قنريللىق كۈچلەرنى شەھەردىكى قاريۋۇللۇق قىلىشقا ئەڭ پاودىلىق جاولرغا چاپلىدى. ] [45ھازىر ھاوۋينلر ئاساسەن ساريڭ ھالەتكە كەلتۈرۈلگەندە ،مۇنديقچە ئېيتقاندي ،خۇشپۇريق خۇشپۇريقلر بىلەن خۇشپۇريق ئارىلشتۇرۇلغان ۋە قنرقۇنچلۇق ئۈسكۈنىلەر قاچىلنغان پىل قنغدىغۇچى. ] [46تاڭ ئاتقاندي ھنولىغا كىردى -بۇ شەھەر ھازىر بېگېمنتقا تنپلىنىۋيتقان سان-ساناقسىز كىشىلەر بىلەن لىق تنلدى -دە ،پادىشاھنى بۇ ئىشنى قىلىشقا چاقىردى. ] [47شۇنىڭ بىلەن ،ئۇ ئۆزىنىڭ غەزەپ-نەپرىتىنى چنڭقۇر غەزەپ بىلەن تنلدۇرۇپ ،جانىۋيرلر بىلەن بىللە پۈتۈن كۈچى بىلەن وۈگۈرۈپ چىقىپ ،شاھىت بنلۇشنى ئارزۇ قىلدى ،دەخلىسىز وۈرەك ۋە ئۆز كۆزى بىلەن ،وۇقىرىدي تىلغا ئېلىنغان كىشىلەرنىڭ ئېچىنىشلىق ۋە ئېچىنىشلىق ھالك بنلۇشى.
3مەككە
] [48وەھۇدىيلر پىللر كۆتۈرگەن چاڭ-تنزيننىڭ دەرۋيزي ئالدىدي ۋە تۆۋەندىكى قنريللىق كۈچلەر تەرىپىدىن ،شۇنديقل ئاممىنى ئاواق-ئاستى قىلىشى بىلەن كۆرگەن تنپا-چاڭنى كۆرۈپ ،قاتتىق ۋە قاونام-تاشقىنلىق ئاۋيزنى ئاڭلىدى. ] [49ئۇلر بۇ ئۇلرنىڭ ھاواتىدىكى ئەڭ ئاخىرقى دەقىقىلىرى ،ئەڭ ئېچىنىشلىق گۇماننىڭ ئاخىرلشقانلىقى ،دەپ وىغلش ۋە نالە-پەروادلرغا ونل قنوۇش ئارقىلىق ئۇلر بىر-بىرىنى سۆودى ،تۇغقانلىرىنى قۇچاقلىدى ۋە بىر-بىرىنىڭ قۇچىقىغا چۈشۈپ كەتتى -ئاتا-ئانىلر ،بالىلر ، ئانىلر ۋە قىزلر ۋە باشقىلر سۈت بېزىدىكى بنۋيقلر بىلەن ئەڭ ئاخىرقى سۈتىنى سىزىۋيتىدۇ. ] [50بۇل ئەمەس ،ئۇلر جەننەتتىن ئىلگىرى ئېرىشكەن واردەمنى ئنولشقاندي ،ئۇلر بىر وەرگە سەجدە قىلىپ ،بنۋيقلرنى كۆكرىكىدىن چىقىرىۋەتتى. ] [51ۋە ناھاوىتى وۇقىرى ئاۋيزدي ۋيرقىريپ ،ھۆكۈمديردىن ئۆلۈمنىڭ دەرۋيزىسى ئالدىدي تۇرغاندەك ،ئۆزىنى ناماوان قىلىشنى ۋە ئۇلرغا رەھىم قىلىشىنى ئۆتۈندى. 6باب] [1ئاندىن دۆلەتنىڭ روھانىيلىرى ئارىسىدي مەشھۇر بنلغان پىشىپ وېتىلگەن ۋە ھاواتىدي ھەر خىل پەزىلەتلەر بىلەن زىننەتلەنگەن مەلۇم بىر ئېلىئازير ئەتريپىدىكى ئاقساقاللرنى مۇقەددەس خۇديغا دۇئا قىلىشنى تنختىتىشقا بۇورۇدى ۋە تۆۋەندىكىدەك دۇئا قىلدى: « ][2ئۇلۇغ كۈچنىڭ پادىشاھى ،ھەممىگە قادىر خۇدي بارلىق مەخلۇقاتلرنى رەھىم-شەپقەت بىلەن باشقۇرىدۇ ، ] [3ئى ئاتا ،ئىبريھىم ئەلەوھىسسالمنىڭ ئەۋلدلىرىغا ئەۋلىيا واقۇپنىڭ ئەۋلدلىرىغا قاريڭلر. ] [4فىرئەۋن نۇرغۇن ھارۋىلىرى بىلەن ،بۇ مىسىرنىڭ سابىق ھۆكۈمرينى ،قانۇنسىز ھاقارەت ۋە مەغرۇر تىل بىلەن وۇقىرى كۆتۈرۈلدى ، سەن ئۇنىڭ تەكەببۇر قنشۇنى بىلەن بىللە دېڭىزغا غەرق بنلۇپ ،ئىسريئىلىيە خەلقىگە قىلغان رەھمىتىڭنىڭ نۇرىنى ناماوان قىلدىڭ. ] [5سانناخېرىب ئۆزىنىڭ سانسىزلىغان كۈچلىرىدىن خۇشال بنلغان ،ئاسسۇرلرنىڭ زيلىم پادىشاھى ،ئۇ نەوزە بىلەن پۈتۈن دۇنيانىڭ كننتروللۇقىغا ئېرىشكەن ۋە مۇقەددەس شەھىرىڭىزگە كۆتۈرۈلۈپ ،ماختىنىش ۋە ھاقارەت بىلەن ئېغىر سۆزلەرنى قىلدى ،ئى رەببىم ، پارچىلىنىپ ،نۇرغۇن مىللەتلەرگە كۈچ-قۇدرىتىڭنى كۆرسەتتى. ] [6بابىلدىكى ئۈچ ھەمريھى بىھۇدە ئىشلرغا خىزمەت قىلماسلىق ئۈچۈن ئۆز ئىختىيارلىقى بىلەن ھاواتىنى ئنتقا تاپشۇرغان ئۈچ ھەمريھىڭىز ،زىيانسىز ،ھەتتا بىر چاچقىچە قۇتقۇزۇۋيلدىڭىز ،ئنت ئنچاقنى شەبنەم بىلەن نەمدەپ ،ئنتنى بارلىق دۈشمەنلىرىگە قارشى قىلدىڭىز. ] [7ھەسەتخنرلۇق تۆھمەتلىرى ئارقىلىق واۋي ھاوۋينلرنىڭ وېمەكلىكى سۈپىتىدە شىرلرغا وەرگە تاشلنغان دينىيال ،زىيانسىز نۇرغا ئېلىپ كەلدىڭ. ] [8وۇنۇس ،دېڭىزدي تۇغۇلغان غاوەت زور ئالۋيستىنىڭ قنرسىقىدي ئىسريپ بنلۇپ ،سەن ،ديدي ،ئۇنى كۆزىتىپ ،پۈتۈن ئائىلىسىدىكىلەرگە زىيان-زەخمەت وەتكۈزدى. ] [9مانا ئەمدى ،ھاقارەتنى ئۆچ كۆرىدىغان ،رەھىمدىل ۋە ھەممىنى قنغدىغۇچى ،سىلەر ئىسريئىل خەلقىگە وىرگىنچلىك ۋە قانۇنسىز وەھۇدىيلرنىڭ غەزىپىگە ئۇچرىغان كىشىلەرگە تېزرەك ئاشكارىلڭ. ] [10ھاواتىمىز سۈرگۈندىكى قالومىقانچىلىقلرغا پېتىپ قالغان تەقدىردىمۇ ،بىزنى دۈشمەننىڭ قنلىدىن قۇتۇلدۇرۇپ ،رەببىم ،سىز نېمىنى تاللىسىڭىز ،بىزنى ھالك قىلىڭ. ] [11بىھۇدە كۆز قاريشلر سۆوۈملۈك خەلقىڭنىڭ ھالك بنلۇشىدىكى بىكارچىلىقلىرىنى ماختىمىسۇن « ،ئۇلرنىڭ ئىلھلىرىمۇ ئۇلرنى قۇتۇلدۇرمىدى». ] [12ئەمما سەن ،بارلىق كۈچ-قۇدرەتكە ۋە كۈچ-قۇدرەتكە ئىگە بنلغان مەڭگۈلۈك ئادەم ،ھازىر بىزنى كۆزىتىپ ،قانۇنسىزلرنىڭ بىمەنە ھاقارەتلىشى بىلەن خائىنلرچە ھاواتتىن مەھرۇم قالغان بىزگە رەھىم قىلغىن. ] [13واقۇب مىللىتىنى قۇتۇلدۇرۇشقا قۇدرەتلىك ھۆرمەتلىك ھۆرمەتلىك ھۆرمەتلىك ،ھۆرمەتكە سازيۋەر بنلغۇچى ،بۈگۈن وەھۇدىي ئەمەسلەر سېنىڭ وېڭىلمەس قۇدرىتىڭدىن قنرقسۇن. ] [14پۈتۈن بنۋيقلر ۋە ئۇلرنىڭ ئاتا-ئانىلىرى سىزنى واش تۆكتى. ] [15ئى رەببىم ،بىز بىلەن بىللە ئىكەنلىكىڭنى ۋە بىزدىن وۈز ئۆرۈمىگەنلىكىڭنى بارلىق وەھۇدىي ئەمەسلەرگە كۆرسەتسۇن .سىلەر ئېيتقاندەك« :ئۇلرنىڭ دۈشمەنلىرى زېمىنىدي بنلغاندىمۇ ،مەن ئۇلرغا سەل قارىمىدىم». ] [16ئېلىئازير دۇئاسىنى ئاخىرلشتۇرۇۋيتقاندي ،پادىشاھ ھاوۋينلر ۋە بارلىق قنشۇنلىرىنىڭ تەكەببۇرلۇقى بىلەن بېگېمنتقا كەلدى. ] [17وەھۇدىيلر بۇنى كۆرگەندىن كېيىن جەننەتكە قاتتىق ۋيرقىريشتى ،ھەتتا وېقىن ئەتريپتىكى جىلغىلرمۇ ئۇلر بىلەن جاريڭلپ ، قنشۇنغا كننترول قىلغىلى بنلماودىغان تېرورلۇق ئېلىپ كەلدى. ] [18ئاندىن ئەڭ شەرەپلىك ،ھەممىگە قادىر ۋە ھەقىقىي خۇدي ئۆزىنىڭ مۇقەددەس چىريوىنى ئاشكارىلىدى ۋە جەننەت دەرۋيزىسىنى ئاچتى. ] [19ئۇلر دۈشمەن كۈچلىرىگە قارشى تۇرۇپ ،ئۇلرنى قالومىقانچىلىق ۋە ۋەھىمە بىلەن تنلدۇردى ،ئۇلرنى وۆتكىگىلى بنلماودىغان كىشەنلەر بىلەن باغلىدى. ] [20ھەتتا پادىشاھمۇ تىترەشكە باشلىدى ،ئۇ ئۆزىنىڭ پەسكەشلىكىنى ئۇنتۇپ قالدى. ] [21ھاوۋينلر ئۇلرغا ئەگەشكەن قنريللىق كۈچلەرگە بۇرۇلۇپ ،ئۇلرنى ئاواق-ئاستى قىلىشقا ۋە ونقىتىشقا باشلىدى. ] [22شۇنىڭدىن كېيىن پادىشاھنىڭ غەزىپى ئالدىن ئنولىغان ئىشلر سەۋەبىدىن رەھىم-شەپقەت ۋە كۆز واشلىرىغا ئاولندى. ] [23چۈنكى ئۇ ۋيرقىرىغان ئاۋيزىنى ئاڭلپ ،ئۇلرنىڭ ھەممىسىنىڭ ھالك بنلۇپ وىقىلىپ چۈشكەنلىكىنى كۆرۈپ ،وىغلپ تۇرۇپ دوستلىرىغا ئاچچىقلنغان ھالدي: " ][24سىلەر خىيانەت قىلىۋيتىسىلەر ۋە رەھىمسىزلەرچە زيلىملردىن ئېشىپ كېتىۋيتىسىلەر ،ھەتتا مەن ،ساخاۋەتچىڭلرمۇ ،ھازىر خانلىققا ھېچقانديق پاودىسى ونق ھەرىكەتلەرنى مەخپىي ئنولپ ،ھۆكۈمرينلىق ۋە ھاواتتىن مەھرۇم قىلماقچى بنلۇۋيتىسەن. ] [25ھەر بىر ئادەمنى ئۆوىدىن ئېلىپ چىقىپ ،دۆلىتىمىزنىڭ قەلئەسىنى سادىقلىق بىلەن ساقلىغانلرنى ئەقىلسىز ھالدي بۇ وەرگە تنپلىغان كىم؟
3مەككە
] [26قانۇنسىز ھالدي كىشىنى بىزير قىلىدىغان مۇئامىلىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كىم؟ ئۇلر بىزگە بنلغان واخشى نىيىتىدە باشتىن-ئاخىر ھەرقاوسى مىللەتلەردىن پەرقلىنىپ ،ئىنسانلرنىڭ ئەڭ ناچار خەۋىپىنى خالپ قنبۇل قىلغانلر كىم؟ ] [27ئۇلرنىڭ ئاديلەتسىز رىشتىنى بنشىتىڭ ۋە وېشىڭ! ئۇلرنى خاتىرجەم ھالدي ئۆولىرىگە قاوتۇرۇڭ ،ئىلگىرىكى قىلمىشلىرىڭىزنى كەچۈرۈم قىلىڭ! ] [28ئەجديدلىرىمىز دەۋرىدىن تارتىپ ھازىرغىچە ھۆكۈمىتىمىزگە تنسالغۇسىز ۋە كۆرۈنەرلىك مۇقىملىق ئاتا قىلغان قۇدرەتلىك ۋە تىرىك تەڭرىنىڭ ئنغۇللىرىنى قنوۇپ بېرىڭلر ». ] [29ئۇ ۋيقىتتا ئۇ ئېيتقان سۆزلەر ئىدى .وەھۇدىيلر دەرھال قنوۇپ بېرىلگەندىن كېيىن ،مۇقەددەس خۇدي ۋە نىجاتكارىنى مەدھىيىلىدى ، چۈنكى ئۇلر ھازىر ئۆلۈمدىن قۇتۇلدى. ] [30پادىشاھ شەھەرگە قاوتىپ كەلگەندىن كېيىن ،كىرىمگە مەسئۇل ئەمەلديرنى چاقىرىپ ،ئۇنى وەھۇدىيلرغا ئۈزۈم ھارىقى ۋە باشقا وەتتە كۈنلۈك باوريم ئۈچۈن كېرەكلىك بارلىق نەرسىلەرنى تەمىنلەشكە بۇورۇدى ۋە ئۇلرنىڭ ھالك بنلۇشىنى كۈتكەن شۇ جاودي خۇشاللىق بىلەن قۇتۇلۇشنى تەبرىكلەشنى قارير قىلدى. ] [31شۇنىڭغا ماس ھالدي ننمۇسسىزلرچە مۇئامىلە قىلىنغان ۋە ئۆلۈمگە ئاز قالغانلر ،تېخىمۇ تنغرىسى ،ئۇنىڭ دەرۋيزىسى ئالدىدي تۇرغانلر ئاچچىق ۋە ئېچىنىشلىق ئۆلۈمنىڭ ئنرنىغا قۇتۇلۇش زىياپىتى ئنرۇنلشتۇردى ،ئۇلر خۇشاللىققا تنلغان ھالدي ئۇلرنى ونقىتىش ۋە دەپنە قىلىشقا تەويارلنغان جاونى تەبرىكلىدى. ] [32ئۇلر ناخشا ئېيتىشتىن تنختاپ ،ئاتىلىرىنىڭ ناخشىسىنى ئېلىپ ،نىجاتكارى ۋە مۆجىزە واريتقۇچى خۇدينى مەدھىيىلىدى .بارلىق ماتەم ۋە نالە-پەروادلرغا خاتىمە بېرىپ ،ئۇلر تىنچ خۇشاللىقنىڭ ئالمىتى سۈپىتىدە خنر شەكىللەندۈردى. ] [33ئنخشاشل ،پادىشاھمۇ بۇ ۋەقەلەرنى تەبرىكلەش ئۈچۈن كاتتا زىياپەت چاقىرىپ ،ئۆزى باشتىن كەچۈرگەن كۈتۈلمىگەن قۇتقۇزۇش ئۈچۈن تنختىماي ۋە ھەشەمەت بىلەن جەننەتكە رەھمەت ئېيتتى. ] [34ئىلگىرى وەھۇدىيلرنىڭ ھالك بنلىدىغانلىقى ۋە قۇشلرنىڭ وېمەكلىكى بنلۇپ قالىدىغانلىقىغا ئىشەنگەن ۋە ئۇلرنى خۇشاللىق بىلەن تىزىمغا ئالدۇرغانلر ئۆزلىرى ننمۇسسىزلىق بىلەن وەڭگەنلىكى ئۈچۈن نالە قىلغان ۋە ئۇلرنىڭ ئنتتىن نەپەسلىنىدىغان جاسارىتى ننمۇسسىزلرچە ئۆچۈرۈلگەن. ] [35ئەمما وەھۇدىيلر وۇقىرىدي دېيىلگەندەك خنر ئۆمىكىنى ئنرۇنلشتۇرغاندي ،خۇشال-خۇريم مىننەتديرلىق بىلدۈرۈش ۋە زەبۇرنىڭ ھەمريھلىقىدي زىياپەتتە ۋيقىت ئۆتكۈزدى. ] [36ئۇلر پۈتۈن جەمئىيەتتە ۋە ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىدي بۇ ئىشلر ئۈچۈن ئاممىۋى مۇريسىمنى بەلگىلىگەندىن كېيىن ،ئۇلر وۇقىرىدي باوان قىلىنغان كۈنلەرنى تەبرىكلەش پائالىيىتىنى ھاريق ئىچىش ۋە ئاچكۆزلۈك ئۈچۈن ئەمەس ،بەلكى خۇدي ئارقىلىق ئۇلرغا كەلگەن قۇتۇلۇش سەۋەبىدىن ونلغا قنودى. ] [37ئاندىن ئۇلر پادىشاھتىن ئۆولىرىنى قنغلپ چىقىرىشنى تەلەپ قىلدى. ] [38شۇنىڭ بىلەن ئۇلرنىڭ تىزىملىنىشى پاچنننىڭ وىگىرمە بەشىنچىدىن ئېپىفنىڭ تۆتىنچى كۈنىگىچە قىرىق كۈن ئېلىپ بېرىلدى .ئۇلرنىڭ ھالك بنلۇشى ئېپېفنىڭ بەشىنچىدىن وەتتىنچى كۈنىگىچە ئۈچ كۈن قىلىپ بېكىتىلدى ] [39بۇنىڭدي رەببىمىز ئەڭ شان-شەرەپ بىلەن رەھىم-شەپقىتىنى ئاشكارىلىدى ۋە ئۇلرنىڭ ھەممىسىنى بىرلىكتە قۇتۇلدۇردى. ] [40ئاندىن ئۇلر تاكى ئنن تۆت كۈنگىچە پادىشاھنىڭ ھەممە نەرسىلىرى بىلەن تەمىنلىدى. ] [41پادىشاھ ئۇلرنىڭ تەلىپىنى بىريقل قنبۇل قىلدى ۋە ئۇلرغا شەھەردىكى گېنېريللرغا تۆۋەندىكى خەتنى وېزىپ ،ئۆزىنىڭ غەم- ئەندىشىسىنى سېھىرلىك ھالدي ئىپادىلىدى: 7باب" ][1پادىشاھ پتنلېمېي پەولسنپ مىسىردىكى گېنېريللرغا ۋە ئۇنىڭ ھۆكۈمىتىدىكى بارلىق ھنقۇقديرلرغا سالم ۋە سالمەتلىك. ] [2بىز ئۆزىمىز ۋە بالىلىرىمىز واخشى ئۆتۈۋيتىمىز ،ئۇلۇغ خۇدي ئىشلىرىمىزنى ئارزۇوىمىزغا ئاساسەن وېتەكلەودۇ. ] [3بەزى دوستلىرىمىز بىزنى وامان غەرەز بىلەن ديئىم دەۋەت قىلىپ ،بىزنى خانلىق وەھۇدىيلىرىنى بىر جەسەتكە وىغىشقا ۋە ساتقۇن دەپ ۋەھشىي جازي بىلەن جازيلشقا قاوىل قىلدى. ] [4چۈنكى ئۇلر بۇ كىشىلەرنىڭ ئەمەلگە ئاشمىغۇچە ھۆكۈمىتىمىزنىڭ قەتئىي مۇستەھكەملەنمەودىغانلىقىنى ،چۈنكى بۇ كىشىلەرنىڭ بارلىق مىللەتلەرگە بنلغان وامان نىيىتى سەۋەبىدىن. ] [5ئۇلر وەنە قۇللرغا ،تېخىمۇ تنغرىسى ساتقۇنلرغا قاتتىق مۇئامىلە قىلىش بىلەن ئۇلرنى قنغلپ چىقاردى ۋە سىكتىياننىڭ ئادىتىگە قارىغاندي رەھىمسىز رەھىمسىزلەرچە باغلپ ،ئۇلرنى ئۆلتۈرۈش ئۈچۈن ھېچقانديق تەكشۈرۈش ۋە تەكشۈرۈشتىن ئۆتمەول سىناپ باقتى. ] [6لېكىن بىز بۇ قىلمىشلر ئۈچۈن ئۇلرغا قاتتىق تەھدىد سالدۇق ،بارلىق كىشىلەرگە قىلغان رەھىم-شەپقىتىمىزگە ئاساسەن ،بىز ئۇلرنىڭ ھاواتىنى ئارين ساقلپ قالدۇق .بىز شۇنى تننۇپ وەتتۇقكى ،ئەرشتىكى خۇدي چنقۇم وەھۇدىيلرنى قنغديودۇ ،ئۇلرنىڭ ئاتا-ئانىسىنىڭ بالىلىرى ئۈچۈن قىلغاندەك ئۇلرنىڭ رولىنى ئالىدۇ. ] [7ۋە ئۇلرنىڭ بىزگە ۋە ئەجديدلىرىمىزغا بنلغان دوستانە ۋە مۇستەھكەم واخشى نىيىتىنى كۆزدە تۇتقانلىقىمىز ئۈچۈن ،ئۇلرنى ھەر خىل ئەوىبلەشلەردىن ئادىللىق بىلەن ئاقلىدۇق. ] [8بىز وەنە ھەر بىر ئادەمنى ئۆز ئۆوىگە قاوتىشقا بۇورۇدۇق ،ھېچقانديق جاودي ھېچكىم ئۇلرغا زىيانكەشلىك قىلماودۇ واكى وۈز بەرگەن ئەقىلگە سىغماودىغان ئىشلر ئۈچۈن ئۇلرنى ئەوىبلىمەودۇ. ] [9شۇنى بىلىشىڭىز كېرەككى ،ئەگەر بىز ئۇلرغا قارشى بىرەر وامان غەرەزنى پىلنلىساق واكى ئۇلرغا قاوغۇ-ھەسرەت كەلتۈرسەك ، بىز ھەر ۋيقىت ئىنساندي ئەمەس ،بەلكى ھەر كۈچ-قۇدرەتتە ھۆكۈمرينلىق قىلغۇچى ،ھەممىدىن ئۈستۈن ئىلھتا بنلىدۇ .خنش ».
3مەككە
] [10وەھۇدىيلر بۇ خەتنى تاپشۇرۇۋيلغاندىن كېيىن دەرھال ونلغا چىقىشقا ئالدىرىمىدى ،ئەمما ئۇلر پادىشاھتىن مۇقەددەس خۇديغا ۋە خۇدينىڭ قانۇنىغا قەستەن خىلپلىق قىلغان وەھۇدىي مىللىتىدىن ئۆزلىرىگە تېگىشلىك جازينىڭ بېرىلىشىنى تەلەپ قىلدى. ] [11چۈنكى ئۇلر قنرسىقى ئۈچۈن ئىلھىي بۇورۇقلرغا خىلپلىق قىلغانلرنىڭ پادىشاھ ھۆكۈمىتىگە ھەرگىزمۇ واخشى مۇئامىلە قىلىنماودىغانلىقىنى جاكارلىدى. ] [12شۇنىڭدىن كېيىن ،پادىشاھ ئۇلرنىڭ ئېيتقانلىرىنىڭ ريستلىقىنى ئېتىريپ قىلدى ۋە تەستىقلىدى ،ئۇلرغا ئنمۇمىي ئىجازەتنامە بەردى ، شۇنديق بنلغاندي ئۇلر ئەركىن ۋە خانلىق ھنقۇقى ۋە نازيرەتچىلىكىسىز ئۆز پادىشاھلىقىنىڭ ھەممە وېرىدە خۇدينىڭ قانۇنىغا خىلپلىق قىلغانلرنى ونقىتالودۇ. ] [13ئۇلر ئۇنى مۇۋيپىق ئالقىشلىغاندي ،ئۇلرنىڭ روھانىيلىرى ۋە پۈتۈن خالوىق ھاللخۇوانى تنۋلپ خۇشال ھالدي ونلغا چىقتى. ] [14شۇنديق قىلىپ ئۇلر ونلدي ناپاك بنلغان وۇرتديشلىرى بىلەن كۆرۈشكەنلەرنى جازيلىدى ۋە جامائەت ۋە ننمۇسسىز ئۆلتۈردى. ] [15ئۇ كۈنى ئۇلر ئۈچ وۈزدىن ئارتۇق ئادەمنى ئۆلتۈردى .ئۇلر بۇ كۈننى خۇشال-خۇريم ئۆتكۈزدى ،چۈنكى ئۇلر ناپاكلرنى ونقىتىۋەتتى. ] [16ئەمما خۇديغا ھەتتا ئۆلۈمگە مەھكەم ئېسىلىۋيلغان ۋە قۇتۇلۇشنىڭ تنلۇق ھۇزۇرىغا ئېرىشكەن كىشىلەر ھەر خىل خۇشپۇريق گۈلر بىلەن تاج كىيگەن شەھەردىن ئاورىلىشقا باشلىدى ،ئۇلر خۇشاللىق ۋە وۇقىرى ئاۋيزدي ئاتا-بنۋىلىرىنىڭ بىردىنبىر ئىلھى بنلغان ئىسريئىلىيەنىڭ مەڭگۈلۈك نىجاتكارىغا مەدھىيە ۋە ھەر خىل مۇڭلۇق ناخشىلر بىلەن مىننەتديرلىق بىلدۈردى. ] [17ئۇلر بۇ وەرنىڭ ئالھىدىلىكى سەۋەبىدىن «ئەتىرگۈل كۆتۈرۈش» دەپ ئاتىلىدىغان پتنلېماوسقا كەلگەندىن كېيىن ،پاريخنت ئەترىتى ئۇلرنى ئنرتاق ئارزۇغا ئاساسەن وەتتە كۈن ساقلىدى. ] [18ئۇ وەردە ئۇلر ئۆزلىرىنىڭ قۇتۇلغانلىقىنى تەبرىكلىدى ،چۈنكى پادىشاھ ئۇلرغا سەپەر قىلىش ئۈچۈن ،ھەر بىرىنى ئۆز ئۆوىگە قەدەر كەڭ قنرساقلىق بىلەن تەمىنلەپ بەردى. ] [19ئۇلر مۇۋيپىق مىننەتديرلىق بىلدۈرۈش بىلەن خاتىرجەم قننغاندىن كېيىن ،ئۇلرمۇ مۇشۇنىڭغا ئنخشاش كۈنلەرنى ئۇلر تۇرغان مەزگىلدە خۇشال-خۇريم باوريم قىلىپ ئۆتكۈزۈشنى قارير قىلدى. ] [20ئاندىن ،ئۇلرنى تۈۋرۈككە مۇقەددەس دەپ وېزىپ ،ھېيت نەق مەودينىدي دۇئا-تىلۋەت قىلىدىغان جاونى بېغىشلىغاندىن كېيىن ،ئۇلر پادىشاھنىڭ بۇورۇقى بىلەن قۇرۇقلۇق ،دېڭىز ۋە دەروا ئارقىلىق بىخەتەر ھالدي ئېلىپ كېلىنگەنلىكى ئۈچۈن ،ئۇلر زىيانسىز ،ئەركىن ۋە خۇشال ھالدي ونلغا چىقتى. ] [21ئۇلر وەنە دۈشمەنلىرى ئارىسىدي تېخىمۇ ھۆرمەتكە سازيۋەر بنلۇپ ،ھۆرمەت ۋە ھۆرمەتكە سازيۋەر بنلدى .ھەمدە ئۇلرنىڭ نەرسە-كېرەكلىرىنى ھېچكىم مۇسادىرە قىلىشقا قەتئىي بني سۇنمىدى. ] [22ئۇنىڭدىن باشقا ،ئۇلرنىڭ ھەممىسى تىزىمغا ئالدۇرغان بارلىق مال-مۈلۈكلىرىنى قاوتۇرۇۋيلغاندىن كېيىن ،ئۇنى ساقلىغانلر قاتتىق قنرقۇنچ بىلەن ئۇنى ئەسلىگە كەلتۈردى .شۇڭا ئۇلۇغ خۇدي ئۇلرنىڭ قۇتۇلۇشى ئۈچۈن ئۇلۇغ ئىشلرنى مۇكەممەل ئنرۇندىدى. ] [23ئىسريئىلىيەنى ھەر ۋيقىت قۇتۇلدۇرغۇچى مۇبارەك بنلسۇن! ئامىن.