AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban 2 Ahene 18-19 2 Ahene 18. 1 Israel hene Ela ba Hosea afe a ɛtɔ so mmiɛnsa mu no, Yuda hene Ahas ba Hesekia bɛdii hene. 2 Bere a ofii ase dii hene no, na wadi mfe aduonu nnum; na ɔdii hene mfeɛ aduonu nkron wɔ Yerusalem. Na ne maame nso din de Abi, Sakaria babaa. 3 Na ɔyɛɛ deɛ ɛtene AWURADE ani so sɛdeɛ ne papa Dawid yɛeɛ nyinaa. 4 Otuu sorɔnsorɔmmea no, bubuu ahoni no, na otwitwaa nnua no, na obubu kɔbere ɔwɔ a Mose yɛe no mu asinasin, efisɛ ɛde besi saa nna no mu na Israelfo hyew aduhuam, na ɔfrɛɛ no Nehustan. 5 Ɔde ne ho too AWURADE Israel Nyankopɔn so; enti obiara nni hɔ a ɔte sɛ ɔno wɔ Yuda ahemfo nyinaa mu ne obiara a wodii n’anim. 6 Na ɔbataa AWURADE ho, na wannyae n’akyi, na mmom ɔdii n’ahyɛdeɛ a AWURADE hyɛɛ Mose no so. 7 Na AWURADE ka ne ho; na odii yiye wɔ baabiara a ɔkɔe, na ɔtew Asiria hene so atua, na wansom no. 8 Ɔkunkum Filistifoɔ no kɔsii Gasa ne n’ahyeɛ so firi awɛmfoɔ abantenten so kɔsii kuro a wɔabɔ ho ban no so. 9 Ɔhene Hesekia afe a ɛtɔ so nnan a ɛyɛ Israel hene Ela ba Hosea afe a ɛtɔ so nson mu no, Asiria hene Salmaneser baa Samaria so bɛkaa ho. 10 Na mfeɛ mmiɛnsa akyi no, wɔfaa no, na Hesekia afe a ɛtɔ so nsia, ɛne Israel hene Hosea afe a ɛtɔ so nkron no, wɔfaa Samaria. 11 Na Asiria hene de Israel kɔɔ Asiria de wɔn kɔtoo Hala ne Habor wɔ Gosan asubɔnten ho ne Media nkuro mu. 12 Efisɛ wɔantie AWURADE wɔn Nyankopɔn nne, na mmom wɔbuu n’apam ne deɛ AWURADE akoa Mose hyɛɛ no nyinaa so, na wɔantie wɔn na wɔantie wɔn. 13 Ɔhene Hesekia afe a ɛtɔ so dunan mu no, Asiria hene Senaherib foro baa Yuda nkuro a wɔabɔ ho ban no nyinaa so, na ɔfaa wɔn. 1
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
14 Na Yuda hene Hesekia soma kɔɔ Asiria hene nkyɛn wɔ Lakis sɛ: Mafom; san fi me nkyɛn, nea wode bɛhyɛ me so no, mɛsoa. Na Asiria hene de dwetɛ talente ahasa ne sika talente aduasa maa Yuda hene Hesekia. 15 Na Hesekia de dwetɛ a ɛwɔ AWURADE fie ne ɔhene fie akoraeɛ nyinaa maa no. 16 Saa berɛ no mu na Hesekia twaa sika kɔkɔɔ no firi AWURADE asɔrefie apono ne adum a Yuda hene Hesekia kataa so no so de maa Asiria hene. 17 Na Asiria hene somaa Tartan ne Rabsaris ne Rabsake firii Lakis kɔɔ Ɔhene Hesekia nkyɛn sɛ wɔnkɔko tiaa Yerusalem. Na wɔforo kɔɔ Yerusalem. Na wɔduruu hɔ no, wɔduruu hɔ bɛgyinaa ɔtare a ɛwɔ soro a ɛwɔ afuo no afuo mu kwan no ho. 18 Na wɔfrɛɛ ɔhene no, Hilkia ba Eliakim a ɔhwɛ fie no so ne ɔkyerɛwfo Sebna ne Asaf ba Yoa a ɔyɛ ɔkyerɛwfo no fii adi baa wɔn nkyɛn. 19 Na Rabsake ka kyerɛɛ wɔn sɛ: Monkasa nkyerɛ Hesekia sɛ: Sɛ ɔhene kɛseɛ Asiria hene seɛ nie: Ahotosoɔ bɛn na wode wo ho to so yi? 20 Woka sɛ, (nanso ɛyɛ nsɛm hunu kɛkɛ,) Mewɔ afotuo ne ahoɔden ma ɔko. Na hena na wode wo ho to so sɛ wobɛtew me so atua? 21 Afei, hwɛ, wode wo ho to demmire a wɔabubu yi poma so, Misraim mpo, a sɛ obi de ne ho to so a, ɛbɛkɔ ne nsam na wabɔ mu. 22 Na sɛ moka kyerɛ me sɛ, ‘Yɛde yɛn ho ato AWURADE yɛn Nyankopɔn so a, ɛnyɛ ɔno a Hesekia ayi ne sorɔnsorɔmmea ne n’afɔrebukyia, na waka akyerɛ Yuda ne Yerusalem sɛ: Mobɛsom wɔ Yerusalem afɔrebukyia yi anim? 23 Afei, mesrɛ wo, ma me wura Asiria hene bɔhyɛ, na sɛ wobɛtumi de apɔnkɔsotefoɔ asisi wɔn so a, mɛgye wo apɔnkɔ mpem mmienu. 24 Ɛbɛyɛ dɛn na wobɛdane me wura nkoa nkumaa no mu sahene baako anim, na wode wo ho ato Misraim so ama nteaseɛnam ne apɔnkɔsotefoɔ? 25 Seesei maforo a AWURADE nka ho sɛ merebɛsɛe no? AWURADE ka kyerɛɛ me sɛ: Kɔ asase yi so na kɔsɛe no. 26 Afei Hilkia ba Eliakim ne Sebna ne Yoa ka kyerɛɛ Rabsake sɛ: Ka Siria kasa kyerɛ wo nkoa. ɛfiri sɛ yɛte aseɛ, na wo ne yɛn nkasa Yudafoɔ kasa mu wɔ nnipa a wɔwɔ ɔfasuo no aso mu. 27 Nanso Rabsake ka kyerɛɛ wɔn sɛ: Me wura asoma me wo wura ne wo nkyɛn sɛ menkɔka nsɛm yi? ɔnsomaa me nkɔ mmarima a wɔte ɔfasuo no ho sɛ wɔne wɔn bedi wɔn nwura, na wɔne mo nnom wɔn nsuo? 28 Ɛnna Rabsake gyinaa hɔ de nne kɛseɛ teaa mu wɔ Yudafoɔ kasa mu sɛ: Tie ɔhene kɛseɛ Asiria hene asɛm. 29 Sɛ ɔhene se ni: Mommma Hesekia nnnaadaa mo, na ɔrentumi nnye mo mfiri ne nsam. 30 Na Hesekia nso mma momfa mo ho nto AWURADE so sɛ: AWURADE begye yɛn, na wɔremfa kuro yi nhyɛ Asiria hene nsa. 31 Monntie Hesekia, ɛfiri sɛ sei na Asiria hene seɛ nie: Mo ne me nyɛ akyɛdeɛ, na mommra me nkyɛn, na mo mu biara nni n’ankasa bobe ne ne borɔdɔma dua, na mo mu biara nnom ne abura mu nsuo. 32 Enkosi sɛ mɛba abɛfa mo akɔ asase a ɛte sɛ mo ara mo asase so, atoko ne bobesa asase, abodoo ne bobe nturo asase, ngodua ne ɛwo asase, na moanya nkwa, na moanwu, na monntie Hesekia, sɛ ɔbɛma moagye adi sɛ: AWURADE begye yɛn. 33 Amanaman anyame no mu bi agye n’asase nyinaa afi Asiria hene nsam? 34 Ɛhe na Hamat ne Arpad anyame wɔ? Sefarvaim, Hena ne Iva anyame no wɔ he? wɔagye Samaria afi me nsam? 35 Henanom ne nsase no anyame nyinaa mu a wɔagye wɔn asase afiri me nsam, na AWURADE agye Yerusalem afiri me nsam? 36 Na ɔman no yɛɛ komm, na wɔammua no asɛm biara, ɛfiri sɛ ɔhene ahyɛdeɛ ne sɛ: Mommua no. 37 Afei Hilkia ba Eliakim a na ɔhwɛ fie no so ne ɔkyerɛwfo Sebna ne Asaf ba Yoa a ɔyɛ ɔkyerɛwfo no baa Hesekia nkyɛn a wɔatetew wɔn ntade mu, na wɔkaa Rabsake nsɛm kyerɛɛ no.
2
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
2 Ahene 19. 1 Na ɔhene Hesekia tee no, ɔtetew ne ntade mu, na ɔde atweaatam kataa ne ho, na ɔkɔɔ AWURADE fie. 2 Na ɔsomaa Eliakim a ɔhwɛ fie no so ne ɔtwerɛfoɔ Sebna ne asɔfoɔ mpanimfoɔ a wɔhyɛ atweaatam no kɔɔ odiyifoɔ Yesaia, Amos ba. 3 Na wɔka kyerɛɛ no sɛ: Sɛ Hesekia seɛ nie: Ɛnnɛ yɛ ahohia ne animka ne abususɛm da, ɛfiri sɛ mma no aba awoɔ mu, na ahoɔden nni hɔ a wɔde bɛwo. 4 Ebia AWURADE wo Nyankopɔn bɛtie Rabsake a ne wura Asiria hene asoma no sɛ ɔmmɛbɔ Onyankopɔn teasefoɔ no ahohora no nsɛm nyinaa; na ɔbɛka nsɛm a AWURADE wo Nyankopɔn ate no so, ɛno nti ma wo mpaebɔ so ma nkaeɛ a wɔaka no. 5 Enti Ɔhene Hesekia nkoa baa Yesaia nkyɛn. 6 Na Yesaia ka kyerɛɛ wɔn sɛ: Sɛ mobɛka akyerɛ mo wura ni: Sɛ AWURADE seɛ nie: Monnsuro nsɛm a moate a Asiria hene nkoa de abu me abususɛm no. 7 Hwɛ, mɛsoma ɔtopaeɛ agu ne so, na ɔbɛte asɛm bi, na wasan akɔ n’ankasa asaase so; na mɛma wabɔ no nkrante mu wɔ n’ankasa asase so. 8 Na Rabsake sane, na ɔhunuu Asiria hene sɛ ɔne Libna reko, ɛfiri sɛ na wate sɛ wafiri Lakis. 9 Na ɔtee sɛ Etiopia hene Tirhaka reka sɛ: Hwɛ, wapue sɛ ɔne wo rebɛko. 10 Saa na monka nkyerɛ Yuda hene Hesekia sɛ: Mma wo Nyankopɔn a wode wo ho to no so no nnnaadaa wo sɛ: Wɔremfa Yerusalem nhyɛ Asiria hene nsa. 11 Hwɛ, woate deɛ Asiria ahemfo ayɛ nsase nyina ara, sɛ wɔsɛee wɔn koraa, na wɔbɛgye wo? 12 Amanaman anyame agye wɔn a m’agyanom asɛe wɔn no; sɛ Gosan ne Haran ne Resef ne Edenfoɔ a wɔwɔ Telasar no? 13 Ɛhe na Hamat hene ne Arpad hene ne Sefarvaim, Hena ne Iva kuro hene wɔ? 14 Na Hesekia gyee abɔfoɔ no nsam krataa, na ɔkenkanee, na Hesekia foro kɔɔ AWURADE fie, na ɔtrɛw mu AWURADE anim. 15 Na Hesekia bɔɔ mpaeɛ wɔ AWURADE anim sɛ: AWURADE Israel Nyankopɔn a wote kerubim ntam no, wo nko ara ne asase so ahennie nyinaa Nyankopɔn; wo na woayɛ ɔsoro ne asase. 16 AWURADE, kotow w’aso na tie, AWURADE, bue w’ani na hwɛ, na tie Sanherib a ɔsomaa no sɛ ɔmmɛbɔ Onyankopɔn teasefoɔ no ahohora no nsɛm. 17 Nokware, AWURADE, Asiria ahemfo asɛe amanaman ne wɔn nsase. 18 Na wɔatow wɔn anyame agu ogya mu, efisɛ na wɔnyɛ anyame, na mmom nnipa nsa ano adwuma, nnua ne abo, enti wɔasɛe wɔn. 19 Afei, AWURADE yɛn Nyankopɔn, mesrɛ wo sɛ, gye yɛn mfiri ne nsam, na asase so ahennie nyinaa ahunu sɛ wone AWURADE Nyankopɔn, wo nko ara. 20 Afei Amos ba Yesaia soma kɔmaa Hesekia sɛ: Sɛ AWURADE Israel Nyankopɔn seɛ nie: Nea wobɔɔ me mpaeɛ tiaa Asiria hene Senaherib no, mate. 21 Yei ne asɛm a AWURADE aka afa ne ho no; Sion babaa ɔbaabun abu wo animtiaa, na waserew wo animtiaa; Yerusalem babea awosow ne ti akyerɛ wo. 22 Hena na woabɔ no ahohora na woabu no abususɛm? na hena na woama wo nne so, na woama w’ani so wɔ soro? mpo tia Israel Kronkronni no. 23 Wonam w’abɔfoɔ so abɔ Yehowa ahohora, na woaka sɛ: Mede me nteaseɛnam bebree aforo akɔ mmepɔ no atifi, Lebanon afam, na matwa ne kyeneduru nnua atenten ne ne nnua a ɛyɛ fɛ, na mɛhyɛne n’ahyeɛ so ne ne Karmel kwaeɛ mu. 24 Matu na manom ananafo nsu, na mede me nan ase ayow nsubɔnten a ɛwɔ mmeae a wɔaka abom no nyinaa. 25 Wontee bere tenten a atwam ni sɛnea mayɛ no, ne tete mmere a mebɔɔ no? afei mayɛ abam, sɛ wobɛto nkuro a wɔabɔ ho ban amamfõ ayɛ no amamfõ akuwakuw. 26 Ɛno nti na wɔn a wɔte hɔ no tumi sua, na wɔn ho popoe na wɔn ho dwiriw wɔn; na wɔte sɛ wuram sare, ne sɛ nhaban momono, sɛ sare a ɛwɔ afie atifi, ne sɛ atoko a ɛpae ansa na anyin. 27 Na menim wo tenabea ne wo firi ne wo ba ne w’abufuo a wode tia me.
3
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
28 Esiane sɛ w’abufuw a wode agu me so na w’abufuw aba m’aso nti, mede me hama bɛhyɛ wo hwene mu, na mede m’ahyɛn bɛhyɛ w’ano, na masan wo afa ɔkwan a wofaa so bae no so. 29 Na yei bɛyɛ nsɛnkyerɛnneɛ ama wo sɛ, afe yi mubedi nneɛma a ɛfiri wɔn ankasa mu, na afe a ɛtɔ so mmienu no mu deɛ ɛfifi; na afe a ɛtɔ so mmiɛnsa mu no, mugu, na motwa, na modua bobe nturo, na monni ne aba. 30 Yuda fie nkaeɛ a wɔadwane no bɛsan agye ntini akɔ fam, na wɔasow aba akɔ soro. 31 Na nkaefoɔ bi bɛfiri Yerusalem, na wɔn a wɔbɛdwane afiri Sion bepɔ so bɛfiri adi, na asafo AWURADE nsiyɛ bɛyɛ yei. 32 Enti AWURADE seɛ wɔ Asiria hene ho nie: Ɔremma kuro yi mu, na ɔrento agyan wɔ hɔ, na ɔremfa kyɛm mmra n’anim, na ɔrentow mpoano nhyɛ no so. 33 Ɔkwan a ɔfaa so baeɛ no, ɛno ara na ɔbɛsan aba, na ɔremma kuro yi mu, AWURADE asɛm nie. 34 Me ne m’akoa Dawid nti mɛbɔ kuro yi ho ban na magye no nkwa. 35 Anadwo no, AWURADE bɔfoɔ no firii adi kɔkunkumm Asiriafoɔ nsraban mu mpem ɔha aduɔwɔtwe nnum, na wɔsɔree anɔpatutuutu no, hwɛ, wɔn nyinaa yɛ afunu a wɔawuwu. 36 Enti Asiria hene Senaherib kɔe, na ɔsan kɔtenaa Niniwe. 37 Bere a ɔresom wɔ ne nyame Nisrok fie no, ne mma Adramelek ne Sareser de nkrante kum no, na woguan kɔɔ Armenia asase so. Na ne ba Esarhaddon bɛdii n’ananmu.
2 Beresosɛm 32:1-23 1 Yeinom ne ne den akyi no, Asiria hene Senaherib baa Yuda, na ɔkyeree nsraban tiaa nkuro a wɔabɔ ho ban no, na ɔsusuu sɛ ɔbɛdi nkonim ama n’ankasa. 2 Hesekia hunuu sɛ Senaherib aba, na wabɔ ne tirim sɛ ɔne Yerusalem bɛko. 3 Ɔne ne mmapɔmma ne n’ahoɔdenfoɔ tuu afotuo sɛ wɔbɛsiw nsuo a ɛwɔ kuro no akyi no ano, na wɔboaa no. 4 Enti nnipa bebree boaboaa wɔn ho ano, na wosiw nsubɔnten ne asubɔnten a ɛsen fa asase no mfimfini no nyinaa, na wɔkaa sɛ: Adɛn nti na Asiria ahemfo bɛba abɛhwehwɛ nsu pii? 5 Afei nso ɔhyɛɛ ne ho den, na ɔkyekyeree ɔfasuo a abubu no nyinaa, na ɔmaa so kɔɔ abantenten no so ne ɔfasuo foforɔ a ɛwɔ akyi, na ɔsiesiee Milo wɔ Dawid kuro mu, na ɔyɛɛ agyan ne akyɛm bebree. 6 Na ɔde akofoɔ asahene sii ɔman no so, na ɔboaboaa wɔn ano baa ne nkyɛn wɔ kuro no pon ano abɔnten so, na ɔkasa kyerɛɛ wɔn asomdwoeɛ mu sɛ: 7 Momma mo ho nyɛ den na monnya akokoɔduro, mommma Asiria hene ne nnipakuo a wɔka ne ho nyinaa nnsuro na mommma mo ho nnwuo, ɛfiri sɛ yɛn nkyɛn bɛdɔɔso sene no. 8 Ɔhonam abasa wɔ ne nkyɛn; na AWURADE yɛn Nyankopɔn ka yɛn ho sɛ ɔbɛboa yɛn, na wako yɛn akodie. Na ɔman no de wɔn ho too Yuda hene Hesekia nsɛm no so. 9 Eyi akyi no, Asiria hene Senaherib somaa ne nkoa kɔɔ Yerusalem, na ɔno ankasa twaa Lakis ne n’ahoɔden nyinaa ho hyiae, de kɔmaa Yuda hene Hesekia ne Yudafo a wɔwɔ Yerusalem nyinaa sɛ: 10 Sɛ Asiria hene Senaherib seɛ nie: Ɛhe na mo de mo ho to so sɛ mobɛtena Yerusalem a wɔaka no ahyɛ mu no? 11 Hesekia nhyɛɛ mo sɛ momfa mo ho nto mo ho mma ɔkɔm ne sukɔm nkum mo sɛ: AWURADE yɛn Nyankopɔn bɛgye yɛn afiri Asiria hene nsam? 12 Hesekia no ara nnye ne sorɔnsorɔmmea ne n’afɔrebukyia, na ɔhyɛɛ Yuda ne Yerusalem sɛ: Monsom afɔrebukyia baako anim, na monhye aduhuam wɔ so? 13 Monnim deɛ me ne m’agyanom ayɛ aman foforɔ so nnipa nyina ara anaa? so aman a wɔwɔ saa nsase no so anyame no tumi gyee wɔn nsase fii me nsam? “ 15 Afei mommma Hesekia nnnaadaa mo, na mma nndaadaa mo wɔ saa kwan yi so, na monnnye no nni, ɛfiri sɛ ɔman anaa ahennie biara nyame biara antumi annye ne nkurɔfoɔ amfiri me nsam ne m’agyanom nsam, na mo Nyankopɔn rennye mo mfiri me nsam anka? 16 Na ne nkoa san kasa tiaa AWURADE Nyankopɔn ne n’akoa Hesekia. 4
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
17 Ɔtwerɛɛ nkrataa nso de kasa tiaa AWURADE Israel Nyankopɔn, na ɔkasa tiaa no sɛ: Sɛdeɛ aman foforɔ so aman anyame nnye wɔn nkurɔfoɔ amfi me nsam no, saa ara na Hesekia Nyankopɔn rennye ne nkurɔfoɔ mfiri me nsam. 18 Afei wɔde nne kɛseɛ teateaam wɔ Yudafoɔ kasa mu kyerɛɛ Yerusalemfoɔ a wɔte ɔfasuo no so no sɛ wɔmmɔ wɔn hu na wɔhaw wɔn. sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛfa kurow no. 19 Na wɔkasa tiaa Yerusalem Nyankopɔn, te sɛ asase so nnipa anyame a wɔyɛ nnipa nsa ano adwuma no. 20 Eyi nti ɔhene Hesekia ne odiyifo Yesaia a ɔyɛ Amos ba no bɔɔ mpae teɛteɛɛm kɔɔ soro. 21 Na AWURADE somaa ɔbɔfoɔ ma ɔtwaa akokoɔdurofoɔ ne akannifoɔ ne asahene a wɔwɔ Asiria hene nsraban mu nyinaa. Enti ɔde aniwu san kɔɔ n’ankasa asase so. Na ɔduruu ne nyame fie no, wɔn a wɔfiri ne dwensɔtwaa mu baeɛ no de nkrantɛ kum no wɔ hɔ. 22 Saa na AWURADE gyee Hesekia ne Yerusalemfoɔ firii Asiria hene Senaherib ne afoforɔ nyinaa nsam, na ɔkyerɛɛ wɔn kwan wɔ afanu nyinaa. 23 Na nnipa bebree de akyɛdeɛ brɛɛ AWURADE wɔ Yerusalem, na wɔde akyɛdeɛ brɛɛ Yuda hene Hesekia, na ɛfiri saa berɛ no, wɔmaa no animuonyam wɔ amanaman nyinaa anim.
Yesaia 36-37 na ɛwɔ hɔ Yesaia 36 1 Ɔhene Hesekia afe a ɛtɔ so dunan mu no, Asiria hene Senaherib baa Yuda nkuro a wɔabɔ ho ban no nyinaa so, na ɔfaa wɔn. 2 Na Asiria hene somaa Rabsake firii Lakis kɔɔ Yerusalem kɔɔ Ɔhene Hesekia nkyɛn a ɔne asraafoɔ bebree. Na ogyinaa ɔtare a ɛwɔ soro no kwan ho wɔ afuw mu afuw mu kwan kɛse no so. 3 Afei Hilkia ba Eliakim a ɔhwɛ fie no so ne ɔtwerɛfoɔ Sebna ne Asaf ba Yoa a ɔyɛ ɔtwerɛfoɔ no firii adi baa ne nkyɛn. 4 Na Rabsake ka kyerɛɛ wɔn sɛ: Monka nkyerɛ Hesekia sɛ: Sɛ ɔhene kɛseɛ Asiria hene seɛ nie: Ahotosoɔ bɛn na wode wo ho to so yi? 5 Mese, wose, (nanso ɛyɛ nsɛm hunu kɛkɛ) Mewɔ afotuo ne ahoɔden ma ɔko: afei hena na wode wo ho to so sɛ wobɛtew me so atua? 6 Hwɛ, wode wo ho to demmire a abubu yi poma so, wɔ Misraim so; ɛno na sɛ obi de ne ho to so a, ɛbɛkɔ ne nsam na wabɔ mu, saa ara na Misraim hene Farao teɛ ma wɔn a wɔde wɔn ho to no so nyinaa. 7 Na sɛ woka kyerɛ me sɛ, ‘Yɛde yɛn ho ato AWURADE yɛn Nyankopɔn so a, ɛnna ɛnyɛ ɔno a Hesekia ayi ne sorɔnsorɔmmea ne n’afɔrebukyia, na ɔka kyerɛɛ Yuda ne Yerusalem sɛ: “Monsom wɔ afɔrebukyia yi anim?” 8 Afei fa bɔhyɛ ma me wura Asiria hene, na sɛ wobɛtumi de apɔnkɔsotefoɔ asisi wɔn so a, mɛma wo apɔnkɔ mpem mmienu. 9 Ɛbɛyɛ dɛn na wobɛdane me wura nkoa nkumaa no mu sahene baako anim, na wode wo ho ato Misraim so ama nteaseɛnam ne apɔnkɔsotefoɔ? 10 Na afei meforo a AWURADE nka ho sɛ merebɛsɛe asase yi? AWURADE ka kyerɛɛ me sɛ: Kɔ asase yi so na kɔsɛe no. 11 Afei Eliakim ne Sebna ne Yoa ka kyerɛɛ Rabsake sɛ: Mesrɛ wo, ka Siria kasa kyerɛ wo nkoa. ɛfiri sɛ yɛte aseɛ, na ɛnkasa nkyerɛ yɛn Yudafoɔ kasa mu, nnipa a wɔte ɔfasuo no aso mu. 12 Nanso Rabsake kaa sɛ: Me wura asoma me wo wura ne wo nkyɛn sɛ menkɔka nsɛm yi? ɔnsomaa me nkɔ mmarima a wɔte ɔfasuo no so no nkyɛn, sɛ wɔne wɔn bedi wɔn nwura, na wɔne mo nnom wɔn nsuo? 13 Ɛnna Rabsake gyinaa hɔ, na ɔde nne kɛseɛ teɛɛm wɔ Yudafoɔ kasa mu sɛ: Muntie ɔhene kɛseɛ Asiria hene nsɛm. 14 Sɛ ɔhene se ni: Mommma Hesekia nnnaadaa mo, na ɔrentumi nnye mo.
5
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
15 Na Hesekia nso mma momfa mo ho nto AWURADE so sɛ: AWURADE begye yɛn, wɔremfa kuro yi nhyɛ Asiria hene nsa. 16 Monntie Hesekia, ɛfiri sɛ sei na Asiria hene seɛ nie: Mo ne me nyɛ akyɛdeɛ, na mommra me nkyɛn, na mo mu biara nni ne bobe ne ne borɔdɔma dua, na mo mu biara nnom n’ankasa abura mu nsuo. 17 Kosi sɛ mɛba abɛfa mo akɔ asase a ɛte sɛ mo ara mo asase so, atoko ne bobesa asase, abodoo ne bobeturo asase. 18 Monhwɛ yie na Hesekia annye mo adwene sɛ: AWURADE begye yɛn. Amanaman anyame no mu bi agye n’asase afi Asiria hene nsam anaa? 19 Ɛhe na Hamat ne Arfad anyame wɔ? Sefarvaim anyame no wɔ he? na wɔagye Samaria afiri me nsam anaa? 20 Saa nsase yi so anyame nyinaa mu henanom na wɔagye wɔn asase afiri me nsam, na AWURADE agye Yerusalem afiri me nsam? 21 Na wɔmaa wɔn komm, na wɔammua no asɛm biara, ɛfiri sɛ ɔhene ahyɛdeɛ ne sɛ: Mommua no. 22 Afei Hilkia ba Eliakim a ɔhwɛ fie no so ne ɔkyerɛwfo Sebna ne Asaf ba Yoa a ɔyɛ ɔkyerɛwfo no baa Hesekia nkyɛn a wɔatetew wɔn ntade mu, na wɔkaa Rabsake nsɛm kyerɛɛ no. Yesaia 37 1 Na ɔhene Hesekia tee no, ɔtetew ne ntade mu, na ɔde atweaatam kataa ne ho, na ɔkɔɔ AWURADE fie. 2 Na ɔsomaa Eliakim a ɔhwɛ fie no so ne ɔtwerɛfoɔ Sebna ne asɔfoɔ mpanimfoɔ a wɔhyɛ atweaatam no kɔɔ Odiyifoɔ Yesaia a ɔyɛ Amos ba nkyɛn. 3 Na wɔka kyerɛɛ no sɛ: Sɛ Hesekia seɛ nie: Ɛnnɛ yɛ ahohia ne animka ne abususɛm da, ɛfiri sɛ mma no aba awoɔ mu, na ahoɔden nni hɔ a wɔde bɛwo. 4 Ebetumi aba sɛ AWURADE wo Nyankopɔn bɛtie Rabsake a Asiria hene ne wura asoma no sɛ ɔmmɛbɔ Onyankopɔn teasefoɔ no ahohora no nsɛm, na ɔbɛka nsɛm a AWURADE wo Nyankopɔn ate no, enti ma wo mpaebɔ so ma nkaeɛ a wɔaka no. 5 Enti Ɔhene Hesekia nkoa baa Yesaia nkyɛn. 6 Na Yesaia ka kyerɛɛ wɔn sɛ: Sɛ mobɛka akyerɛ mo wura ni: Sɛ AWURADE seɛ nie: Monnsuro nsɛm a moate a Asiria hene nkoa de abu me abususɛm no. 7 Hwɛ, mɛsoma ɔtopaeɛ agu ne so, na ɔbɛte asɛm bi, na wasan akɔ n’ankasa asaase so; na mɛma wabɔ no nkrante mu wɔ n’ankasa asase so. 8 Na Rabsake sane, na ɔhunuu Asiria hene sɛ ɔne Libna reko, ɛfiri sɛ na wate sɛ wafiri Lakis. 9 Na ɔtee sɛ wɔreka afa Etiopia hene Tirhaka ho sɛ: Waba sɛ ɔne wo rebɛko. Na ɔtee no, ɔsomaa abɔfoɔ kɔɔ Hesekia nkyɛn sɛ: 10 Saa na monka nkyerɛ Yuda hene Hesekia sɛ: Mma wo Nyankopɔn a wode wo ho to no so no nnnaadaa wo sɛ: Wɔremfa Yerusalem nhyɛ Asiria hene nsa. 11 Hwɛ, woate deɛ Asiria ahemfo ayɛ nsase nyina ara denam wɔn a wɔsɛee wɔn koraa no so; na wɔbɛgye wo? 12 Amanaman anyame agye wɔn a m’agyanom asɛe wɔn te sɛ Gosan ne Haran ne Resef ne Edenfo a na wɔwɔ Telasar no? 13 Ɛhe na Hamat hene ne Arfad hene ne Sefarvaim, Hena ne Iva kuro hene wɔ? 14 Na Hesekia gyee krataa no fii abɔfo no nsam, na ɔkenkanee, na Hesekia foro kɔɔ AWURADE fie, na ɔtrɛw mu wɔ AWURADE anim. 15 Na Hesekia bɔɔ AWURADE mpaeɛ sɛ: 16 Asafo AWURADE, Israel Nyankopɔn a wote kerubim ntam, wo nko ara ne asase so ahennie nyinaa Nyankopɔn, wo na woyɛɛ ɔsoro ne asase. 17 AWURADE, to w’aso, na tie; AWURADE, bue w’ani, na hwɛ, na tie Sanherib a ɔsomaa sɛ ɔmmɛbɔ Onyankopɔn teasefoɔ no ahohora no nsɛm nyinaa. 18 Nokware, AWURADE, Asiria ahemfo asɛe amanaman ne wɔn aman nyinaa.
6
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
19 Na wɔatow wɔn anyame agu ogya mu, efisɛ na wɔnyɛ anyame, na mmom nnipa nsa ano adwuma, nnua ne abo, enti wɔasɛe wɔn. 20 Afei, AWURADE yɛn Nyankopɔn, gye yɛn fi ne nsam, na asase so ahennie nyinaa ahunu sɛ wone AWURADE, wo nko ara. 21 Afei Amos ba Yesaia soma kɔɔ Hesekia nkyɛn sɛ: Sɛ AWURADE Israel Nyankopɔn seɛ nie: Na wobɔɔ me mpaeɛ tiaa Asiria hene Senaherib. 22 Yei ne asɛm a AWURADE aka afa ne ho no; Ɔbaabun, Sion babaa, abu wo animtiaa, na waserew wo animtiaa; Yerusalem babea awosow ne ti akyerɛ wo. 23 Hena na woabɔ no ahohora na woabu no abususɛm? na hena na woama wo nne so, na woama w’ani so wɔ soro? mpo tia Israel Kronkronni no. 24 Wonam w’asomfoɔ so abɔ Yehowa ahohora, na woaka sɛ: Me nteaseɛnam bebree so na maforo akɔ mmepɔ no atifi, Lebanon agya; na mɛtwa ne kyeneduru atenten ne ne nnua a ɛyɛ fɛ, na makɔ n’ahyeɛ ne ne Karmel kwaeɛ mu. 25 Matutu fam, na manom nsuo; na mede me nan ase ayow nsubɔnten a ɛwɔ mmeae a wɔaka ho ahyia no nyinaa. 26 Wontee bere tenten ni, sɛnea mayɛ no; na tete mmere mu, sɛ me na mebɔɔ no? afei na mede aba mu, sɛ wobɛsɛe nkuro a wɔabɔ ho ban ayɛ amamfõ akuwakuw. 27 Enti na wɔn a wɔte hɔ no tumi sua, na wɔn ho dwiriw wɔn na wɔn ho dwiriw wɔn, na wɔte sɛ wuram sare ne nhaban momono, te sɛ sare a ɛwɔ afie atifi, ne sɛ atoko a ɛpae ansa na anyin. 28 Na menim wo tenabea ne wo firi ne wo ba ne w’abufuo a wode tia me. 29 Esiane sɛ w’abufuw a wode agu me so ne w’abufuw aba m’aso nti, mede me hama bɛhyɛ wo hwene mu, na mede m’ahyɛn bɛhyɛ w’ano, na masan wo akyi wɔ ɔkwan a wofaa so bae no so. 30 Na yei bɛyɛ nsɛnkyerɛnneɛ ama wo sɛ: Mobɛdi afe yi deɛ ɛfiri ne ho; na afe a ɛtɔ so mmienu no deɛ ɛfifi, na afe a ɛtɔ so mmiɛnsa mu no mugu, na motwa, na modua bobe nturo, na monni ne aba. 31 Yuda fie nkaeɛ a wɔadwane no bɛsan agye ntini akɔ fam, na wɔasow aba akɔ soro. 32 Na nkaefoɔ bi bɛfiri Yerusalem, na wɔn a wɔbɛdwane afiri Sion bepɔ so bɛfiri adi, na asafo AWURADE nsiyɛ bɛyɛ yei. 33 Enti AWURADE seɛ wɔ Asiria hene ho nie: Ɔremma kuro yi mu, na ɔrento agyan wɔ hɔ, na ɔmfa akyɛm mmra n’anim, na ɔrentow mpoano nhyɛ no so. 34 Ɔkwan a ɔfaa so baeɛ no, ɛno ara na ɔbɛsan aba, na ɔremma kuro yi mu, AWURADE asɛm nie. 35 Me ne m’akoa Dawid nti mɛbɔ kuro yi ho ban na magye. 36 Afei AWURADE bɔfoɔ no firii adi kɔkunkumm Asiriafoɔ nsraban mu mpem ɔha aduɔwɔtwe nnum, na wɔsɔree anɔpatutuutu no, hwɛ, na wɔn nyinaa yɛ afunu a wɔawuwu. 37 Enti Asiria hene Senaherib kɔe, na ɔsan kɔtenaa Niniwe. 38 Bere a ɔresom wɔ ne nyame Nisrok fie no, ne mma Adramelek ne Sareser de nkrante kum no; na wɔdwane kɔɔ Armenia asase so, na ne ba Esarhaddon bɛdii n’ananmu.
Nkyekyem biara mu Nkyekyɛm Wɔakyerɛw Hesekiah, Yesaia, Sanaherib, ne Rabsake ho abakɔsɛm mu asɛm no wɔ mmeae atitiriw abiɛsa wɔ Apam Dedaw no mu: 2 Ahene 18–19 , Yesaia 36–37 , ne 2 Beresosɛm 32 . Ase hɔ no yɛ nkyekyem biara mu nkyekyem a ɛne nkyekyem ahorow a ɛne ne ho di nsɛ a efi King James Version mu no hyia , na asuade atitiriw di akyi. 1. Hesekia Nokwaredi & Mfiase Nsakrae 2 Ahene 18:1–3 – Hesekiah hyɛɛ n’ahenni ase wɔ Yuda bere a na wadi mfe 25 na ɔyɛɛ "nea na ɛteɛ wɔ AWURADE ani so."
7
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
2 Ahene 18:4 – Oyi sorɔnsorɔmmea, bubu ahoni no, twitwa kwae, na obubu kɔbere ɔwɔ (Nehustan) a Mose yɛe no mu asinasin, efisɛ na Israel afi ase rehyew aduhuam ama no. 2 Ahene 18:5–7a – "Ɔde ne ho too AWURADE Israel Nyankopɔn so, ma enti obiara nni n'akyi sɛ ɔno wɔ Yuda ahemfo nyinaa mu..." AWURADE ka ne ho, na baabiara a ɔbɛkɔ no, odi yie. 2 Ahene 18:7b–8 – Ɔtew atua tia Asiria hene (ɔpo sɛ ɔbɛsom no) na ɔbɔɔ Filistifoɔ no kɔduruu Gaza. 2 Beresosɛm 32:1–8 – Bere a Hesekia huu sɛnea Senaherib rebɛn no, ɔne ne mmapɔmma no tuu afotu sɛ wonsiw nsu a ɛwɔ Yerusalem akyi no, osisi afasu ne abantenten, yɛ akode, na ɔhyɛ nkurɔfo no nkuran sɛ: "Monyɛ den na momma mo bo akokoduru... ɔhonam abasa wɔ ne nkyɛn; na yɛn nkyɛn na AWURADE yɛn Nyankopɔn wɔ sɛ ɔbɛboa yɛn, na wako yɛn ako" (2 Mmeresɛm 32:7–8 ). 2. Samaria & Asiria Ntua no Ahwease 2 Ahene 18:9–12 – Wɔ Hesekia afe a ɛtɔ so nnan mu no, Asiria hene Salmaneser kaa Samaria (Israel Atifi fam Ahemman) ho hyiae, na ɔfaa no wɔ Hesekia afe a ɛtɔ so 6 mu ɛfiri sɛ Israel "antie AWURADE wɔn Nyankopɔn nne." 2 Ahene 18:13 / Yesaia 36:1 – Hesekia afe a ɛtɔ so 14 mu no, Asiria hene Senaherib foro baa Yuda nkuro a wɔabɔ ho ban nyinaa so na ɔfaa wɔn. 2 Ahene 18:14–16 – Wɔ ehu bere tiaa bi mu no, Hesekia de tow kɔmaa Sanaherib wɔ Lakis, na ɔkae sɛ, "Mafom, san fi me nkyɛn, nea wode bɛhyɛ me so no, mɛsoa." Otua dwetɛ talente 300 ne sika talente 30, na mpo oyi sika kɔkɔɔ no fi AWURADE asɔredan apono ne adum no so. 3. Rabshakeh Taunts & Adwene mu Akodi 2 Ahene 18:17–18 / Yesaia 36:2–3 – Sanaherib somaa Tartan, Rabsaris, ne Rabsake fi Lakis ne asraafoɔ bebree kɔɔ Yerusalem. Wogyina ɔtare a ɛwɔ soro no mu nsu kwan no ho. Eliakim, Sebna, ne Yoa fi adi kɔhyiaa wɔn. 2 Ahene 18:19–21 / Yesaia 36:4–6 – Rabsake de Sanherib nkrasɛm ma: "Ahotoso bɛn na wode wo ho to so yi?" Odi Yuda ho fɛw sɛ ɔde ne ho to Misraim so, na ɔfrɛ Misraim sɛ "demmire a abubu" a ɛbɛbɔ obiara a ɔde ne ho to so no nsa. 2 Ahene 18:22 / Yesaia 36:7 – Rabsake bɔ mmɔden sɛ ɔbɛkyinkyim Hesekia nyamesom mu nsakrae, na ɔka sɛ Hesekia hyɛɛ Onyankopɔn abufuw denam sorɔnsorɔmmea ne afɔremuka a oyii fii hɔ no so. 2 Ahene 18:23–25 / Yesaia 36:8–10 – Rabsake de fɛwdi de apɔnkɔ 2,000 ma sɛ Yuda betumi de apɔnkɔsotefo mpo ama wɔn a. Afei ɔka sɛ AWURADE ankasa somaa no sɛ ɔnsɛe Yuda: "AWURADE ka kyerɛɛ me sɛ: Kɔ asase yi so na kɔsɛe no." 2 Ahene 18:26 / Yesaia 36:11 – Eliakim, Sebna, ne Yoah srɛ Rabsake sɛ ɔnka Siria kasa (Aram kasa) mmom sen Yudafo kasa (Hebri kasa) sɛnea ɛbɛyɛ a mpapahwekwa a wɔwɔ ɔfasu no so no mmɔ hu. 2 Ahene 18:27–35 / Yesaia 36:12–20 – Rabsake pow, na ɔteɛm wɔ Hebri kasa mu kyerɛɛ mmarima a wɔwɔ ɔfasu no so no. Ɔhyɛ wɔn nkuran sɛ mma Hesekia mfa bɔhyɛ ahorow a ɛkyerɛ sɛ Onyankopɔn begye wɔn nnaadaa wɔn. Ɔhoahoa ne ho sɛ Hamat, Arpad, Sefarvaim, anaa Samaria anyame biara nni hɔ a ogyee wɔn nsase fii Asiria nsam —enti "hena ne wɔn wɔ aman anyame nyinaa mu, a wɔagye wɔn man afi me nsam, na AWURADE agye Yerusalem afi me nsam?" (2 Ahene 18:35). 2 Ahene 18:36–37 / Yesaia 36:21–22 – Nkurɔfoɔ no kura wɔn mu komm na wɔmmua no asɛm biara, sɛdeɛ Hesekia hyɛɛ no ("Mmua no"). Aban mpanyimfo no san kɔ Hesekia nkyɛn de wɔn ntade a wɔabɔ ho ka.
8
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
4. Hesekiah Hwehwɛ Yesaia & Awurade Bɔhyɛ a Edi Kan 2 Ahene 19:1–5 / Yesaia 37:1–5 – Ɔhene Hesekia tetew ne ntade mu, de atweaatam kataa ne ho, kɔ AWURADE fie, na ɔsomaa Eliakim, Sebna, ne asɔfoɔ mpaninfoɔ kɔɔ odiyifoɔ Yesaia nkyɛn . Wɔpae mu ka sɛ: "Ɛda yi yɛ ɔhaw da, ne animka, ne abususɛm da... ɛno nti ma wo mpaebɔ so ma nkaefoɔ a wɔaka no." 2 Ahene 19:6–7 / Yesaia 37:6–7 – Yesaia de Onyankopɔn asɛm bua sɛ: "Nsuro nsɛm a woate, a Asiria hene nkoa de abu me abusu nkrante wɔ n'ankasa asase so." 5. Rabsake Abususɛm Krataa & Hesekia Mpaebɔ 2 Ahene 19:8–13 / Yesaia 37:8–13 – Rabsake san kɔhunuu Senaherib sɛ ɔne Libna reko. Bere a Senaherib tee sɛ Etiopia hene Tirhaka apue sɛ ɔrebɛko atia no no, ɔsan de nkrataa kɔmaa Hesekia, de bɔɔ no kɔkɔ sɛ Onyankopɔn ntumi nnye Yerusalem na ɔbobɔ aman a wɔasɛe no (Gosan, Haran, Resef, Telasar) din. 2 Ahene 19:14 / Yesaia 37:14 – Hesekia gye krataa no fi ɔbɔfo no hɔ, kenkan, foro kɔ AWURADE fi, na ɔtrɛw mu wɔ AWURADE anim . 2 Ahene 19:15–19 / Yesaia 37:15–20 – Hesekia bɔ mpae sɛ: "O AWURADE Israel Nyankopɔn a wote kerubim ntam no, wo nko ara ne asase so ahenni nyinaa Nyankopɔn... Twe w'aso, AWURADE, na tie: bue, AWURADE, w'ani, na hwɛ: na tie Senakerib nsɛm, . ɔno na ɔsomaa no sɛ ɔnkɔbɔ Onyankopɔn teasefoɔ no ahohora." Ogye tom sɛ Asiria sɛee aman afoforo efisɛ na wɔn anyame yɛ nnua ne abo ara kwa, na ɔbɔ mpae sɛ: “Afei, AWURADE yɛn Nyankopɔn, mesrɛ wo sɛ, gye yɛn fi ne nsam, na asase so ahenni nyinaa ahu sɛ wone AWURADE Nyankopɔn, wo nko ara.” 6. Onyankopɔn Mmuae a Ɔnam Yesaia So De Mae 2 Ahene 19:20 / Yesaia 37:21–22 – Yesaia de asɛm kɔmaa Hesekia sɛ: "Nea wobɔɔ me mpae tiaa Asiria hene Sanherib no, mate." 2 Ahene 19:21–28 / Yesaia 37:22–29 – AWURADE kasa tia Senaherib ahantan no sɛ: "Hena na woabɔ no ahohora na woabu no abususɛm?... Israel Kronkronni no mpo." Onyankopɔn hyɛ no nsow sɛ Asiria nkonimdi ahorow no, Ne soro nhyehyɛe nkutoo na ɛmaa ho kwan ("So wontee bere tenten a atwam ni sɛnea mayɛ no?"). Esiane Senaherib abufuw nti, Onyankopɔn pae mu ka sɛ: “Mede me hama bɛhyɛ wo hwene mu, na mede m’ahyɛn bɛhyɛ w’ano, na masan wo akɔ akyi wɔ ɔkwan a wofaa so bae no so.” 2 Ahene 19:29–31 / Yesaia 37:30–32 – Onyankopɔn ma Yuda nkwagyeɛ ne nkɔsoɔ ho sɛnkyerɛnne: Yuda fie nkaeɛ no bɛsan agye ntini akɔ fam na wɔasow aba akɔ soro. 2 Ahene 19:32–34 / Yesaia 37:33–35 – Onyankopɔn hyɛ bɔ fa Asiria hene ho sɛ: "Ɔremma kurow yi mu, na ɔrentow agyan wɔ hɔ, na ɔremfa kyɛm mmra n'anim, na ɔmfa ɔpon ntow nhyɛ so... Na mɛbɔ kurow yi ho ban, na magye no, me ara me ne m'akoa Dawid nti." 7. Ɔsoro Nneyɛe & Sanherib Ahwease 2 Ahene 19:35 / Yesaia 37:36 / 2 Mber. 32:21 – Saa anadwo no ara, AWURADE Bɔfoɔ no firi adi kɔbɔɔ mmarima 185,000 wɔ Asiriafoɔ nsraban mu . Sɛ nkurɔfo sɔre anɔpatutuutu a, "hwɛ, na wɔn nyinaa yɛ afunu a wɔawuwu." 2 Ahene 19:36 / Yesaia 37:37 – Sanherib kɔe, san kɔɔ Niniwe, na ɔtena hɔ. 2 Ahene 19:37 / Yesaia 37:38 / 2 Mber. 32:21 – Bere a Sanherib resom wɔ ne nyame Nisrok fie no, ne mma Adramelek ne Sareser de nkrante kum no, na woguan kɔɔ Armenia asase so. Ne ba Esarhaddon di n’ananmu.
9
AWURADE Ɔbɔfoɔ Tumfoɔ no Bɔ Yerusalem ho ban
Asuade Titiriw a Efi Asɛm no Mu Nsonsonoe a Ɛda Nnipa Nsiesiei ne Ɔsoro Gye Ntam Mfitiaseɛ no Hesekiah bɔɔ mmɔden sɛ ɔbɛtɔ Sanherib denam sika kɔkɔɔ a ɔyi firii Asɔredan no mu no so ( 2 Ahene 18:14–16 ), nanso Asiria san baeɛ sɛ wɔrebɛdi nkonim koraa ɔkwan biara so. Onyankopɔn tamfo a wɔbɛdwo no ntaa nyɛ adwuma; asomdwoe a ɛtra hɔ daa bae bere a Hesekia gyaee dwetɛ a ɔde ne ho to so na ɔdan kɔɔ mpaebɔ so koraa no. Ahosiesie a Mfaso Ahorow a Wɔde Honhom Mu Ahotoso Aka Abom Ansa na ɔko no refi ase no, Hesekiah gyaee nsuo a wɔde ma no, ɔhyɛɛ afasuo no mu den, na ɔhyehyɛɛ ahobanbɔ ( 2 Mber. 32:2–5 ). Onyankopɔn mu gyidi nkyerɛ sɛ wobebu wɔn ani agu asɛyɛde a mfaso wɔ so so, nanso Hesekia de ahotoso a etwa to no gyinaa Ade Nyinaa so Tumfoɔ no so sen sɛ obegyina n’abannennen so. Honhom mu Nhumu a Ɛtia Nwi ne Nsisi Rabsakeh de adwene mu akwan horow dii dwuma—ɔkyinkyim Kyerɛwnsɛm no, ɔtrɛw ehu mu, gyee Onyankopɔn tumi ho kyim, na ɔbɔɔ mmɔden sɛ ɔbɛpaapae akanni no mu afi nkurɔfo no ho ( 2 Ahene 18:22, 28–35 ). Hesekia ahyɛde a ɛne sɛ "Mmua no" kyerɛkyerɛ nyansa a ɛwɔ sɛ wɔpow sɛ wɔde abususɛm bɛgye akyinnye, na wɔpaw mmom sɛ wɔde asɛm no bɛkɔ Onyankopɔn nkyɛn tẽẽ. Yɛretrɛw Yɛn Ahohiahia mu wɔ Awurade Anim Bere a Hesekia nsa kaa Sanherib krataa a ɛyɛ hu no, ɔde kɔɔ asɔrefie hɔ tẽẽ na "ɔtrɛw mu wɔ AWURADE anim" (2 Ahene 19:14). Eyi ma mpaebɔ ho nhwɛso: ahunahuna, ehu, ne dadwen a wotumi hu a wɔde bɛkɔ Onyankopɔn anim tẽẽ na wɔde ato N’anim. Onyankopɔn Anuonyam sɛ Nea Ɛho Hia paa wɔ Mpaebɔ mu Hesekia ammɔ mpae kɛkɛ sɛ n’ankasa benya nkwa; ɔbɔɔ mpaeɛ sɛ Onyankopɔn nyɛ ade "na asase so ahennie nyinaa bɛhunu sɛ wone AWURADE Nyankopɔn, wo nko ara" (2 Ahene 19:19). Mpaebɔ a egyina Onyankopɔn nidi so no ne N’apɛde hyia yiye. Onipa Ahantan vs. Onyankopɔn Tumidi Senaherib gye dii sɛ n’asraafoɔ nkonimdie no firi n’ankasa tumi ( 2 Ahene 19:23–24 ). Onyankopɔn kaee no sɛ na ɔyɛ adwinnade ara kwa wɔ Onyankopɔn nhyehyɛɛ a ɛkyɛn so no mu ( 2 Ahene 19:25– 28 ). Onyankopɔn ko tia ahantanfo, na wiase tumi biara ntumi nni N’atirimpɔw a edi tumi no so nkonim.
10