Skip to main content

Twi - Book of Enoch by R.H. Charles

Page 1


HenokNhoma

TI1.NKYEKYƐMU

1Henoknhyiransɛm,aɔnamsohyiraawɔnawɔapaw wɔnnetreneefo,awɔbɛtenaasewɔahohiahiadanomu, bereawobeyiabɔnefonewɔnawonniOnyankopɔnnyinaa afihɔno

2.Naɔfaanebɛnonaɔkaasɛ--Henokteneneenibia Onyankopɔnbueen’ani,hunuuKronkronnino anisoadehunuwɔsoro,aabɔfoɔnokyerɛɛme,nawɔnmu nameteebiribiara,nawɔnhɔnameteeaseɛsɛdeɛ mehunuuno,nansoɛnyɛawoɔntoatoasoɔyide,nammom akyirikyirideɛɛbɛba.

3.Ɛdefawɔnawɔapawwɔnnohonomekaa,namefaame bɛaɛfawɔnhosɛ:ƆkɛseɛKronkronnobɛfirinetenabea aba,.

4.NadaaNyankoponnobetiatiaasaaseso,mpoSinai Bepɔso,Nawapueafirinensrabanmu,Nawayinehoadi wɔn’ahoɔdenahoɔdenmuafiriɔsorosoro

5Naehubehwewonnyinaa,NaAwunfoanobewosow, Naehuneahopopokeseebekyerewonakosiasaaseano

6.Nammepɔatentennobɛwosow,Nankokoatentenno bɛbrɛase,Nawɔbɛwosowtesɛadumwɔogyaframaanim, 7Naasaasenobetetewkoraa,Nadeeewoasaasenoso nyinaabeyera,Naatemmuobebannipanyinaaraso.

8.NansoɔneateneneefoɔnonaƆbɛmaasomdwoeɛaba.

Naɔbɛbɔwɔnawɔapawwɔnnohoban,Nammɔborɔhunu bɛdawɔnso.NawɔnnyinaabɛyɛOnyankopɔndea,Na wɔbɛdiyie,NawɔahyirawɔnnyinaaNaƆbɛboawɔn nyinaara,Nahannbɛdanehoadiakyerɛwɔn,NaƆnewɔn besiesieasomdwoeɛ.

9Nahwe!ƆneN’ahotefoɔmpemdureba,Ɔbɛbunnipa nyinaaatemmuo,Nawasɛeamumɔyɛfoɔnyinaara:Na wabuɔhonamnyinaafɔwɔwɔnamumuyɛyɛawɔayɛno animtiaabuononyinaaho,Nensɛmaemuyɛdena nnebɔneyɛfoɔawɔnsuroNyankopɔnakaatiaNononyinaa

TI2.NKYERƐKYERƐMU

1.Monhwɛbiribiaraaɛkɔsowɔɔsoro,sɛdeɛɛnsesawɔn kyinhyia,nehannaɛwɔsoro,sɛdeɛwɔnnyinaasɔrena wɔhyehyɛwɔnmubiarawɔneberɛmu,namommmuwɔn nhyehyɛeɛawɔahyɛnoso.

2Monhwɛasaaseno,namontienneɛmaaɛkɔsowɔsofiri kanekɔsiawieɛ,sɛdeɛɛgyinapintinn,sɛdeɛnneɛmaaɛwɔ asasesonomubiarannsesa,naOnyankopɔnnnwuma nyinaaradaadikyerɛmo

3Hwɛahuhuroneawɔwbere,sɛneansuayɛasasenyinaa ma,namununkumneobosuneosuatɔso.

TI3.NKYERƐKYERƐMU

Hwɛnahwɛsɛneaawɔwberemuno,ɛtesɛneannuano nyinaaayownawɔahwiewɔnnhabannyinaaagu,gyennua dunanaɛnhwerewɔnnhabannammomɛkoranhaban dedawnosofimfeabienkosiabiɛsakosisɛfoforonobɛba

TI4.NKYERƐKYERƐMU

Nabio,monhwɛahuhuronnanosɛdeɛowianowɔasaseso wɔn’anim.Nawohwehwɛsunsumanedabereesianeowia hyeɛnti,naasasensohyehyeɛwɔɔhyeɛaɛrenyankɔsoɔ nti,naentiworentumitiatiaasaaseso,anaaɔbotansoɛnam nehyeɛnti.

TI5.NKYERƐKYERƐMU

1Monhwɛsɛneannuanodenhabanmomonokatawɔnho sonaɛsowaba:ɛnontimonyɛasonamonimNennwuma nyinaaho,namonhunusɛdeɛNeaɔteasedaanoama wɔayɛsaa

2.NaNennwumanyinaatososaaafebiaraafebiaradaa, nannwumaawodimaNonyinaa,nawonnnwumannsesa, nammomsedeeOnyankoponahyehyenosaaaranawoye 3.Namonhwesedeeeponensutennosaaaranawowiena wonnsesawonnnwumamfiriNemmaran-hyedeeso 4Nansomoannyinapintinn,namoanniAwurade mmarandeeso,Nammommodanemohonamodemoano aemutewakaahantannedendenkasatiaNekeseO,moa motirimyɛden,morennyaasomdwoeɛbiara

5.Entimobebumonnahoahohora,Namonkwamfeeno beyera,Namohwehwemfeenobedɔɔsowɔdaaahohora mu,Namorenhunummɔborɔhunubiara

6.Saannanomunomobeyemodindaaahohoroama ateneneefoonyinaa,Namonammosonawondome nyinaa,dome,Nanneboneyofoonennipaawonsuro Nyamenyinaanammososre,Namoawonnyamennim no,nnomebebaNanenyinaabɛdiahurisie,Nabɔne fafiribɛba,Nemmɔborɔhununeasomdwoeɛne abodwokyɛrebiara:Nkwagyeɛbɛbahɔamawɔn,hannpa. Namonnebɔneyɛfoɔnyinaankwagyeɛremma,Namo nyinaasonannomebɛtena

7.Mmomamawapawfono,hannneanigyeneasomdwoe beba,Nawabenyaasaasenoadi

8Naafeiwɔdenyansabɛmawɔnawɔapawwɔnno,Na wɔnnyinaabɛtenaasenawɔayɛbɔnebioda,Ɛnam onyamesompaanaaahantanso:Nawɔnawonimnyansa nobɛbrɛwɔnhoase

9Nawɔrenhyɛmmarabio,Nawɔrenyɛbɔnewɔwɔnnkwa nnanyinaaramu,Nawɔrenwuwɔɔsoroabufuoanaa abufuomu,NammomwɔbɛwiewɔnnkwannadodoɔNa wɔnnkwabɛdɔɔsowɔasomdwoeɛmu,Nawɔnanigyeɛ mfeɛbɛdɔɔso,Wɔdaaanigyeɛneasomdwoeɛmu,Wɔn nkwannanyinaa

TI6.NKYERƐKYERƐMU

1Naɛbaasɛmmerɛannipammadɔɔsono,saannanomu no,wɔwoommammaaawɔnhoyɛfɛnawɔnhoyɛfɛmaa wɔn

2.Naabɔfoɔ,ɔsorommanohunuuwɔnnawɔnkɔndɔɔ wɔn,nawɔkakyerɛɛwɔnhowɔnhosɛ:Mommrammpaw yɛnyerenommfirinnipammamunayɛnwommayɛn

3.NaSemjâzâanaoyewonkannifonokakyereewonse: 'Mesuroseampaarasemompenesobeyesaaadeyoyi,na menkoaanaɛsɛsɛmituabɔnekɛsebiasotwe'

4.Nawɔnnyinaabuaanosɛ:‘Mommayɛnnyinaanka ntam,nayɛnnyinaamfampaapaemunkyekyereyɛnhosɛ yɛrennyaesaanhyehyɛeyinammomyɛbɛyɛadeyi’

5.Afeiwɔkaawɔnnyinaantamnawɔdeahohorabɔ kyekyereewɔnho

6Nawɔnnyinaayɛahanu;awɔsianewɔYaredmmerɛmu wɔBepɔHermonatifi,nawɔfrɛɛnoBepɔHermon,ɛfirisɛ nawɔakantamnawɔdewɔnhowɔnhoabɔsoɔakyekyere wɔnhowɔso

7.Nayeinomnewɔnakannifoɔdin:Sêmîazâz,wɔn kannifoɔ,Arâkîba,Râmêêl,Kôkabîêl,Tâmîêl,Râmîêl, Dânêl,Êzêqêêl,Barâqîjâl,Asâêl,Armârôs,Batârêl,Anânêl, Zaqîêl,Samsâpêê,Satar,Têrêl,.Jômjâêl,Sariêl,awoagye atom

8Eyinomnewɔndudumpanyimfo

TI7.NKYEKYƐMU

1.Naafoforɔnonyinaaranewɔnfaayerenommaawɔnho, nawɔnmubiarapawbaakomaaneho,nawɔhyɛɛaseɛkɔɔ wɔnnkyɛnnawɔnewɔnguuwɔnhofĩ,nawɔkyerɛɛwɔn akɔmfoɔnenkonyaayie,nenhinitwitwa,nawɔmaa wɔhunuuafifideɛ

2Nawɔnyinsɛnee,nawɔwooabranakɛseɛawɔntenten yɛellmpemmmiɛnsa.

3NeaɔsɛeenneɛmaannipanyaenyinaaNabereannipa antumianhwɛwɔnbiono, 4.Abrannodaneewɔnhonawɔmeneeadesamma.

5Nawɔfiriiaseɛyɛɛbɔnetiaannomaanemmoanemmoa awɔweafamnempataa,nawɔmeneewɔnhowɔnhonam, nawɔnommogyano

6Afeiasasebɔɔamumɔyɛfosobo

TI8.NKYERƐKYERƐMU

1NaAzâzêlkyerɛɛnnipasɛwɔnyɛnkrantɛ,nennade,ne akyɛm,nenkataboɔ,naɔmaawɔhunuuasasesodadeɛne adwiniawɔdeyɛhoadwuma,nenkapo,neafɛfɛdeɛ,ne antimonyawɔdedidwuma,neaniwaanimawɔdeyɛfɛ, neaboɔahodoɔnyinaaaneboɔyɛden,nekɔlaawɔdeyɛ kɔlanyinaa

2.Nanyamesuropiisɔree,nawɔbɔɔaguaman,na wɔdaadaawɔn,nawɔporɔweewɔnakwannyinaamu

Semjâzâkyerɛkyerɛɛnkonyaayi,nentini-twitwa,Armârôs kyerɛkyerɛɛnkonyaayihogyinaesi,Barâqîjâl,kyerɛkyerɛɛ nsorommamuhwɛ,Kôkabêlnsorommaakuw,Ezêqêêl mununkumhonimdeɛ,Araqiêlasasehosɛnkyerɛnne, Shamsiêlowiahosɛnkyerɛnne,neSariêlbosomenokwan. Nabereannipareyerano,wɔteɛɛm,nawɔnnteɛmkɔɔ soro

TI9.NKYERƐKYERƐMU

1NaafeiMikael,Uriel,Rafael,neGabrielfirisorohwɛɛ famnawɔhunuusɛmogyabebreerehwieaguasaseso,na wɔadimmaratonyinaaaguasaseso.

2Nawɔkakyerɛɛwɔnhowɔnhosɛ:‘Asaseaobiarante sononteɛmteɛmsɛwɔnnteɛmkoduɔsoroaponano

3.Naafeimo,ɔsoroahotefoɔno,nnipaakrayɛwɔnatadeɛ, nawɔkasɛ,"MomfayɛnasɛmmmraƆsorosoronino anim"'

4.NawokakyereeteteAwuradese:‘AwuranomAwurade, anyameNyankopon,ahenemuHene,nemmerenyinaa Nyankopɔn,W’anuonyamahenguagyinahɔmaawo ntoatoasonyinaa,naWodinyɛkronkronnaanuonyamne nhyiramamfenyinaa!

5Wonawobooadeenyinaa,nawonatumiwoadenyinaa so:naadenyinaadaadagyanaabuew'anim,naWohunu adeenyinaa,nabiribiarantuminsiewoho

6WohunudeɛAzâzêlayɛ,ɔnoaɔkyerɛkyerɛɛnnebɔneyɛ nyinaawɔasasesonawadadaaahintasɛmawɔakoraso wɔsoroanniparebɔmmɔdensɛwɔbɛsuanoadi

7NaSemjâzâ,aWoamanotumiseonnyen'ahokafooso tumi.

8Nawɔakɔnnipammammaankyɛnwɔasaseso,nawɔne mmaanoada,nawɔaguwɔnhofĩ,nawɔadabɔneahodoɔ nyinaaadiakyerɛwɔn.

9Nammaanoawoabran,naɛnamsodemogyane amumuyɛahyɛasasenyinaama

10.Naafei,hwɛ,wɔnawɔawuwunoakraresunawɔrefata wɔnhoakɔɔsoroaponano,nawɔnkwadwomaforoakɔ soro:naentuminnyaeesianemmaratosɛmawɔayɛwɔ asasesonti.

11NaWonimnnoɔmanyinaaraansanaabamu,na WohunusaannoɔmayinaWomahoamane,naWonnka deeɛsɛsɛyɛyɛwɔnwɔyeinomhonkyerɛyɛn.'

TI10NKYERƐKYERƐMU

1ƐnnaƆsorosoroninokaasɛ,ƆkronkronnineƆkɛseɛno kasae,naɔsomaaUrielkɔɔLamekbankyɛnkɔkakyerɛɛ nosɛ:

2KɔNoankyɛnnakakyerɛnowɔmedinmusɛ"Fawo hosie!"nadaawieeɛaɛrebɛnnoadinkyerɛno:sɛasase nyinaabɛsɛe,nansuyirirebɛbaasasenyinaaso,naasɛedeɛ ɛwɔsonyinaa

3Naafeikyerenoseobeguannawakoran'asefosoama ewiaseawontoatoasonyinaa'

4NabioAwuradekakyereeRafaelse:'KyeAzâzêlnsane nan,natononguesummu:nammubuewosareso,aewo Dûdâêlnomu,natownogumu'

5Nafaabotanaeyedennaewonsensaneeguneso,nafa esumkataneso,namantenahodaa,nakatan'animsedee ebeyenawanhunuhann

6Naatemmuokeseenodano,wobetonoakyeneogyano mu.Nasaasaaseaabɔfoɔnoasɛenoyareɛ,nabɔasaase noayaresahodawuro,amawɔasaɔyaredɔmnoyareɛ,na amannipammanyinaaraansɛedenamkokoamnneɛmaa Awɛmfoɔnoadanoadinawɔakyerɛkyerɛwɔn mmammarimanonyinaaso

8NaasaasenyinaanamnnwumaaAzâzêlkyerɛkyerɛɛno soasɛe:Fabɔnenyinaatoneso.'

9NaAwuradekakyereeGabrielse:'Montwemohosotia asafoanonenkurofoono,neadwamammammano:na monsɛeaguamammɔmmaneAwwɛmfoɔmmanomfiri nnipamunamommawɔnkɔ:somawɔnmmawɔnhowɔn hommawɔnhowɔnhommawɔnsɛewɔnhowɔnhowɔ ɔkomu:ɛfirisɛnnatentenbirennya'

10Naabisadebiaraawanomiewanagyanomdefiriwo hono,wɔremfammawɔnagyanomwɔwɔnananmu;ɛfiri sɛwɔwɔanidasoɔsɛwɔbɛnyadaankwa,nawɔnmubiara bɛtenaasemfeɛahanu’

11.NaAwuradekakyereeMikaelse:'Kyenakyere Semjâzânen'ahokafoaawayemmaaabomsedeeebeyena wodewonhoagufĩwowonefĩnyinaamu'

12.Nasewanmmammarimaakumwonhowonho,na wahunuwanadɔfoɔsɛea,monkyekyerewɔnmmuadaa awoɔntoatoasoɔaduɔsonwɔasaasebonhwamu,kɔsiwɔn atemmuodanonewɔnawieɛdano,kɔsisɛatemmuoa ɛwɔhɔdaadaanobɛbaawieeɛ

13Nnanomuno,wobedewonakoogyabunmu:ne ayayadeeneafiaseawodewonatomudaanomu.

14Naobiaraawobebunoatɛnnawɔasɛenono,efisaa bereno,wɔbɛkyekyerewɔnabomakosiawontoatoaso nyinaaawiei.

15NamonsɛennipaawɔpoowɔnneAwɛmfoɔmma ahonhomnyinaa,ɛfirisɛwɔadiadesammabɔne

16.Monsɛeamumuyɛnyinaarafiriasaasesonamomma nnwumabɔnebiarantwaawieeɛ:natreneenenokorɛdua nonnyiadi:naɛbɛsɔnhyira;wɔbɛduateneneenenokorɛ nnwumawɔnokorɛneanigyeɛmudaa.

17Naafeiateneneefoɔnyinaarabɛdwane,Nawɔbɛtena asekɔsisɛwɔbɛwommampempem,Nawɔn mmeranteberɛnewɔnnkwakoraabereɛnnanyinaabɛwie asomdwoeɛmu

18Naɛnoakyinowɔbɛfuaasaasenyinaarawɔtenenee mu,nawɔdennuaaduawɔnnyinaananhyiraahyɛwɔnma.

19Nawobeduannuaaeyenyinaarawoso,nawobedua bobeaguso:nabobeawoduanosonobesownsabebree, naabaawoduanosonyinaaradeɛ,emubiarabɛsowapem, nangoduasusuduabiarabɛsowngomfimfinidu

20.Natewasaasenohofirinhyɛsoɔnyinaaramu,ne amumuyɛnyinaaramu,nebɔnenyinaaramu,ne nyamesuronyinaaramu:naefĩawɔayɛwɔasaaseso nyinaasɛefiriasaasenoso

21.Nannipammanyinaarabeyeateneneefoo,naaman nyinaarabeboasomnawayiMeayɛ,naobiarabesomMe Nawɔbɛtewasaasenohoafiriefĩnyinaaramu,nebɔne nyinaaramu,neasotwenyinaaramu,neayayadeɛnyina aramu,namerensomawɔnmmasobiodafiriawoɔ ntoatoasoɔsokɔsiawoɔntoatoasoɔsonedaa.

TI11.NKYERƐKYERƐMU

1Nasaannanomunomɛbuenhyiraakoraeɛaɛwɔɔsoro no,sɛdeɛɛbɛyɛamɛsomawɔnakɔasaasesowɔnnipa mmaadwumanewɔnadwumayɛso.

2Nanokwareneasomdwoeɛbɛkaabomwɔwiasenna nyinaaranennipaawoɔntoatoasoɔnyinaaramu

TI12.NKYERƐKYERƐMU

1Ansanaeyinomrebano,naHenokahintaw,nannipa mmanomubiarannimbaabiawahintaw,nebaabiaotene deeabaneso.

2NanedwumadiahorownofaAwɛmfonoho,nanane nnanofaakronkronfonoho

3.Name,Henok,namerehyiraanuonyamAwuradene mmerɛnyinaaHeneno,nahwɛ!Awɛmfoɔnofrɛɛme ɔtwerɛfoɔHenoknawɔkakyerɛɛmesɛ:

4.'Henok,woteneneekyerɛwfo,kɔnakakyerɛɔsoro Awɛmfoɔawɔafiriɔsoroaɛkorɔn,daakronkronbeano,na wɔdemmaaaguwɔnhofĩ,nawɔayɛsɛdeɛasasemmayɛ no,nawɔawareyerenomamawɔnhosɛ:"Moayɛɔsɛeɛ kɛseɛwɔasaseso;

5Namorennyaasomdwoeanaabɔnefafiribiara:na mmerɛdodoɔawɔnanigyewɔnmmahono,.

6Wobehunuwonadɔfoɔawudisɛm,nawɔnmmasɛeɛho nawɔbɛdiawerɛhoɔ,nawɔabɔadesrɛkɔsidaa,nammom morennyammɔborɔhununeasomdwoeɛ."'

TI13.NKYERƐKYERƐMU

1NaHenokkɔenaɔkaasɛ:‘Azâzêl,worennya asomdwoeɛbiara:atemmuoaemuyɛdenabawososɛ wɔdewobɛtoafiase.

2Naworennyaabodwokyɛreanaaadesrɛmmawo,ɛnam atirimɔdensɛmawoakyerɛkyerɛnonti,neonyameawonni neamumuyɛnebɔneawoadanoadiakyerɛnnipano nyinaanti'

3Afeimekɔɔhɔnamenewɔnnyinaaboomkasae,nawɔn nyinaasuroe,naehuneahopopokaawɔn.

4Nawosrɛɛmesɛmenkyerɛwadesrɛkrataammawɔn sɛneaɛbɛyɛawobenyabɔnefafiri,namenkenkanwɔn adesrɛnowɔɔsoroAwuradeanim.

5EfisaaberenonawonntumineNonkasa,nawonntumi mmawonanisonnhwesoromfaaniwuowowonbonea woabuwonfonoho.

6Afeimetwerɛɛwɔnadesrɛ,nempaebɔaɛfawɔn ahonhomnewɔnnneyɛeɛhoankorankoronewɔnabisadeɛ aɛfasɛwɔnnyabɔnefafirienennatentenho

7NamefiriimekotenaaDannsuoho,Danasaaseso, Hermonatɔeɛfamanafoɔfam:Mekenkanwɔnadesrɛkɔsii sɛmedaeɛ.

8Nahwɛdaeɛbibaamenkyɛn,naanisoadehunuguume so,namehunuuasotweɛhoanisoadehunu,naɛnnebibaa sɛmerehyɛmesɛmenkankyerɛɔsoromma,namenkawɔn anim

9.Nabereamenyaneeno,mebaawonnkyen,nanawon nyinaateteaseahyiam,wosuwo'Abelsjâîl,aedaLebanon neSênêsêrntam,awonanimakata

10Namekaaanisoadehunuamehunuuwonnamuno nyinaaraw'anim,namefiriiasekaateneneensem,na mekaaesoroAwwanfoanoanim

TI14.NKYERƐKYERƐMU

1Teneneensɛmnwoma,nedaaAwɛmfoɔnoanimka sɛdeɛƆkronkronniKɛseɛnoahyɛdeɛteɛwɔsaa anisoadehununomu

2Mehunuumennamudeeseeseimedehonamtɛkrɛmane m’anohomebɛka:aƆkɛseɛnodeamannipasɛwɔnewɔn nkɔmmɔnawɔmfaakomanteaseɛ

3.SɛdeɛWabɔnawamaonipatumiaɔdebɛtenyansaasɛm noaseno,saaaranaƆbɔɔmensonawamametumia medebɛkaAwɛmfoɔ,ɔsorommanoanim

4.Metwerɛɛmoadesrɛno,nam’anisoadehunumunoɛdaa adisei,sɛwɔremmamoadesrɛnommamodaankwanna nyinaaramu,naawieeɛkoraanowɔdeatemmuoabamo so:aane,wɔremmamoadesrɛnommamo.

5Naefisaabereyirenkɔsoronkɔsidaanyinaara,nawɔ asaasesonkoamuahyɛdenoakɔsɛɛbɛkyekyeremowiase nnanyinaara.

6Nasekannonamoahunumommaamoadɔnosɛena morennyaanigyeɛbiarawɔwɔnmu,nammomwɔbɛhwe asewɔmoanim.

7Nawonnnyemoadesreaegyinawonananmunoso,na wonnnyemoankasamohoso:ewomsemosunamompae namokansemaewontwerɛamakyerɛwnomunyinaara mpoa

8Nawoyiianisoadehununokyerɛɛmesei:Hwɛ,wɔ anisoadehununomuno,mununkumtoonsafrɛɛmena nsuyiribifrɛɛme,nansorommaneanyinamnokwanno tuummirikanaɛmaamentɛm,namframaaɛwɔ anisoadehununomunomaametunaɛmaamesokɔɔsoro, naɛsoaamekɔɔsoro

9Namekɔɔmukɔsiisɛmebɛnɔfasuobiawɔdeahwehwɛ asisinaogyatɛkrɛmaatwahoahyianoho,naɛhyɛɛaseɛ bɔɔmehu

10Namekɔɔogyatɛkrɛmamunamebɛnefiekɛseɛbia wɔdeahwehwɛasi,naefienoafasuotesɛfamawɔde ahwehwɛayɛ,nanefamyɛahwehwɛ

11Nanesorosorotesensorommaneanyinamkwan,na kerubimawodwoogyawowonntam,nawonsorohatese nsuo

12Ogyaaɛredɛwtwaaafasunohohyiae,naogya hyehyeen’aponano.

13Namehyɛneesaafienomu,nanaɛyɛhyewsɛogyana awɔwtesɛnsukyenee:nankwamuanigyeɛbiarannimu: ehukataameso,naehukataameso

14Nabereamewosownamehopopoeno,mehwehwee m'anim

15.Namehunuuanisoadehunubi,Nahwe!naofieaɛtɔso mmienuwɔhɔ,kɛseɛsenekaneno,naɔponnonyinaa gyinam’anim,nawɔdeogyagyaframanaɛsii

16Nabiribiaramuno,eboroosowoanimuonyamne animuonyamnenentwemumuaraamamintuminnkyere monkyenanimuonyamnenentwemu.

17Nanefamyeogya,naanyinamnensorommakwanna ewonesoro,nanesoronsoyeogyaaɛredɛw

18Namehwɛenamehunuuahennwaaɛkorɔnwɔmu:ne hwɛbeatesɛahwehwɛ,nanentwahonantesɛowiaa ɛhyerɛn,nakerubimanisoadehunuwɔhɔ

19.Naahennwanoasenaogyaaɛredɛwnsutenbaema entimantumianhwɛso.

20NaAnimuonyamKeseenotenaaso,naN'atadehyeren seneowianaeyefitaasenesukyerɛmmabiara

21.Abɔfoɔnomubiaraantumiankɔmunawantumi anhunuN’animɛnamanimuonyamneanimuonyamntina ɔhonambiaraantumianhunuNo

22NaogyaaɛredɛwnoatwaNehoahyia,naogyakɛsebi gyinaN’anim,naobiarantumimmɛnNo:mpemdumpɛn mpemdugyinaaN’anim,nansonaonhiaɔfotufobiara.

23NaakronkronfoapaanoanawabenNonoamfirii anadwonawanmfiriNeho

24.Naebesisaaberenonamabotowm'anim,nameho popo:naAwuradeden'anoankasafrɛɛme,naɔkakyerɛɛ mesɛ:'Braha,Henok,natiem'asɛm'

25.Naakronkronfonomubaakobaamenkyennaonyanee me,na3maamesoreenamebenpononoho:namekotow m'animase

TI15NKYEKYƐMU

1.Na3buaanaokakyereeme,nameteenennese:‘Nsuro, Henok,woonipateneneenineteneneehokyerewfo:bɛnha natiemenne

2.Nakɔ,kakyerɛɔsoroAwɛmfoɔnoawɔasomawosɛ mommɛsrɛmmawɔnnosɛ:"Ɛsɛsɛwosrɛ"mannipa,na ɛnyɛnnipammamo

3.Adɛnntinamogyaaɔsoroaɛkorɔn,kronkron,ne daapemno,namonemmaaada,namonennipammabea agumohofĩnamoawareyerenom,namoayɛsɛasaseso mma,namoawoabransɛmomma?

4Naɛwomsɛnamoyɛkronkron,honhommufo,namote asedaankwade,nansomodemmaamogyaagumohofi, namodehonammogyaawomma,nasɛnnipammano, mopɛhonamnemogyatesɛwɔnawowuwunawɔyeranso yɛno

5.Entimamawanyerenomnsosedeeebeyenawobeye won,nawoawomma,nasaanabiribiaraanhiawonwo asaaseso

6.Nansokannonamoyɛhonhommufoɔ,namoteasedaa nkwa,namonwuowiaseawoɔntoatoasoɔnyinaara

7Naɛnontimenyiiɔyerenommmamo;naɔsorohonhom mufode,ɔsoronawɔntenabeawɔ.

8Naafei,abrannoawofiriahonhomnehonammuawo wonno,wobefrewonahonhombonewoasaasenoso,na asaasesonaebeyewontenabea

9Ahonhombɔneafiriwɔnnipaduamuaba;ɛfirisɛ wɔwoowɔnfirinnipamu,naɛfiriAwɛmfoɔkronkronno munewɔnmfitiaseɛnemfitiaseɛ;wɔbɛyɛahonhommɔne wɔasaseso,nawɔbɛfrɛwɔnahonhommɔne

10Naesoroahonhomno,esoronaebeyewontenabea,na sedeeasaaseahonhomawowoonowoasaasesono,asaase sonaebeyewontenabea

11.Naabranahonhomnohuamane,hyɛ,wɔsɛe,towhyɛ, wɔko,nawɔyɛɔsɛewɔasaaseso,nawɔdeɔhawba: wɔnnyeaduanebiara,nammomɔkɔmnesukɔmdewɔn, nawɔdebɔneba.Nasaaahonhomyibɛsɔreatiannipa mmanemmaa,ɛfirisɛwɔfiriwɔnmu

TI16.NKYERƐKYERƐMU

1Efinnaawobekumabranno,naahonhomnoafiriwon honammuakramu,awoafiriadino,wobeseeawonnye atemmuo--seinawobeseeakosidaawobewieno, atemmuokeseeammerenobewiemuno,woAwwwefoo nennipaawonninyamesomso,aane,wobewiekoraa

2.NaafeideɛɛfaAwɛmfoɔawɔasomawosɛmommɛsrɛ mmawɔn,anawɔadikanwɔɔsoronohono,kakyerɛwɔn sɛ:

3"Moatenasoro,nansonawonnyanyiiahintasɛmno nyinaaadinkyerɛɛmo,namonimdeɛmfasoɔnniso,na yeinomwɔmoakomamudenmunamodeamammaano ahunu,naɛnamsaaahintasɛmyisonammaanemmarima yɛbɔnebebreewɔasaseso

4.Entikakyerewonse:"Monniasomdwoebiara."

TI17.NKYERƐKYERƐMU

1Nawofaamedemebaabeabiankurafoaawowohono teseogyaaerehyew,nabereawopea,woyinehoadise nnipa.

2Nawodemebaaesumbeanomu,nebepobianesoro kodusoro

3.Namehunuummeaeɛahannnensorommaneaprannaa neaprannaaneaprannaanebunaɛyɛdennommeaeɛ, baabiaogyaagyanneagyannewɔnakuturuku,neogya nkrantɛneanyinamnyinaawɔ.

4Nawodemekoonsuoankwawomnoho,neatɔeɛfam gyaaɛgyeowiatɔeɛbiara

5.Nameduruuogyaasubɔntenbiaogyanosentesɛnsuo naɛtwenehokɔɛpokɛseɛnomukɔatɔeɛfam

6Mehunuunsubɔntenakɛseɛnonamebaaasubɔnten kɛseɛnohoneesumkɛseɛnomu,namekɔɔbaabia ɔhonambiarante

7Mehunuuawɔberɛsummummepɔnebeaaemudɔmu nsuonyinaarasene.

8Mehunuuasaasemunsubɔntennyinaaanonebunano

TI18.NKYERƐKYERƐMU

1Mehunuumframanyinaaakoraeɛ:MehunuusɛdeɛƆde abɔdeɛnyinaaneasasefapemaɛyɛdenamawɔn.

2Namehunuuasaasetwea-bono:Mehunuumframannan aesoaasaaseneesorowim

3.Namehunuusedeemframatrɛwɔsoroakoraeɛ,naɛwɔ negyinabeawɔɔsoroneasaasentam:weinomneɔsoro adum.

4Mehunuuɔsoromframaaɛdanenaɛdeowiane nsorommanyinaatwahohyiabawɔnkɔtɔmu

5Mehunuumframaaewoasaasesoseesoamununkum: Mehunuuabɔfoakwan.Mihuuɔsorowimwɔasaseano.

7Nankurofooawofaapueeeenodee,nabaakodeabooa nehoye,nabaakonsodeahwene,nabaakonsodeahwene, nankurofooaewoanafoɔfamno,nawɔdeaboɔkɔkɔɔ

8.NansomfimfinideɛnodurusorotesɛOnyankopɔn ahengua,alabaster,naahenguanoatifiyɛsafir

9NamehunuuogyaaɛredɛreNammepɔyiakyino, ɔmantambiwɔhɔaasasekɛseɛnoawieeɛwɔhɔ:ɛhɔna ɔsorowieeɛ

10Namehunuubunaemudɔ,aɔsorogyaadumwɔmu, nawanmunamehunuuogyaadumaɛrehwease,aɛboro nsusuiɛsowɔsorokɔnebunmu

11.Nasaabunnoakyino,mehunuubeabiaenniesoro ahunmuaennisoro,naasaaseaegyinapintinnbiaranni n'ase:nansuonniso,nannomaabiaranniso,nammomna eyeamamfõnaɛyɛhu

12.Mehunuunsorommansonwohotesemmepoakɛseɛa ɛredɛre,namedeɛ,mebisaawɔnhono

13Ɔbɔfoɔnokaasɛ:‘Saabeayineɔsoroneasaaseawieɛ: weiabɛyɛafiaseamansorommaneɔsorodɔm 14Nansorommaaehuruhuruwfaogyanosonone nkurofooawoatiaAwurademmaransemsowowonsɔre mfitiaseeno,efirisewanmfiriadiwowonmmerea woahyehyenomu

15.Na3deabufuhyeemaawan,nakyekyereewankopem mmereaebeyewonasodienoawiemfempemdumpo'

TI19NKYEKYƐMU

1NaUrielkakyerɛɛmesɛ:‘Hwɛnaabɔfoɔawɔdewɔn hoabɔmmaa,nawɔnahonhomawɔafaahonhomahodoɔ bebreereguadesammahofinawɔayerawɔnakɔbɔafɔdeɛ amaahonhommɔnesɛanyame,ɛhanawɔbɛgyina,kɔsi atemmuokɛseɛdaawɔbɛbuwɔnatɛnkɔsisɛwɔbɛwiewɔn.

2Naabɔfoɔawɔyeraeɛnommaansobɛdansiren’

3NameHenoknkoaranamehunuuanisoadehununo, adeɛnyinaaawieɛ,naobiararenhunusɛdeɛmahununo.

TI20NKYEKYƐMU

1Nayeinomneabɔfoɔkronkronawɔwɛnnodin

2Uriel,abɔfoɔkronkronnomubaako,aɔdiwiasene Tartaroso.

3Rafael,abɔfoɔkronkronnomubaako,aɔdinnipa ahonhomso

4.Raguel,abɔfoɔkronkronnomubaakoaɔtɔkaneawiase nosowere

5Mikael,abɔfokronkronnomubiako,kyerɛsɛ,neawɔde noasiadesammafãaeyesenbiaranebasabasayɛso.

6Saraqâêl,abɔfokronkronnomubaako,awɔdenoasi ahonhomso,awɔyɛbɔnewɔhonhommu

7.Gabriel,abɔfoɔkronkronnomubaako,aɔdiParadisene awɔneKerubimso

8Remiel,abɔfoɔkronkronnomubaako,aOnyankopɔnde nosiiwɔnawɔsɔreso.

TI21.NKYERƐKYERƐMU

1Nametoaasokɔɔbaabianneɛmaayɛbasabasa

2Namehunuubiribiaɛyɛhuwɔhɔ:Manhunuɔsoroanaa asaaseawɔdeasihɔpintinn,nammombeaeɛaɛyɛ basabasanaɛyɛhu

3Naɛhɔnamehunuuɔsoronsorommansona wɔakyekyerenowɔmu,tesɛmmepɔakɛseɛnaogyarehye 4Afeimekaase:'Bonebenntinawoakyekyerewon,na ebenntinawodewonakyeneha?'

5AfeiUriel,abɔfoɔkronkronnomubaakoaɔkameho, naɔdiwɔnsopaninnokaasɛ:‘Henok,adɛnntinawobisa, naadɛnntinawoperenokorɛno?

6WeinomyeesoronsorommadodoɔawɔabuAwurade mmaraso,nawɔakyekyerewɔnwɔhakɔsisɛmfeɛmpem du,berɛawɔnbɔnedebanobɛwie'

7.Namefirihano,mekɔɔbaabifoforɔ,aɛdasoarayɛhu senekaneno,namehunuuadeɛaɛyɛhu:ogyakɛseɛbiwɔ hɔaɛdɛrenaɛdɛre,nabeaeɛnomuapaapaekɔsibunno mu,naogyaadumakɛseɛaɛsianeahyɛmuma:na mantumianhununekɛseɛanaanekɛseɛ,namantumi ansusuho

8Afeimekaase:'Ehuyebeanonasedeeehuyese wobehunu!'

9AfeiUrielbuaame,abɔfoɔkronkronnomubaakoaɔka meho,naɔseemesɛ:‘Henok,adɛnntinawosurona wosurosaa?’Namebuaasɛ:‘Esianesaabeaeɛaɛyɛhuyi nti,neɛyawaɛyɛnwonwanti’ 10.Na3kakyereemese:'Saabeayinesoro-abofoono afiase,nahanawodewonatoafiasedaa'

TI22.NKYERƐKYERƐMU

1Namefirihano,mekɔɔbaabifoforɔ,naɔkyerɛɛme atɔeɛfambepɔkɛseɛfoforɔaɛkorɔnneɔbotanaɛyɛden.

2Nantokurunnannaewomu,emudɔnaɛtrɛwnaɛyɛ torotoroyiyeHwɛsɛneammeaeatokuruwɔhɔnoyɛ torotoronaemudɔnaɛyɛsumsɛwobɛhwɛ.

3AfeiRafaelbuae,abɔfoɔkronkronawɔkamehonomu baako,naɔkakyerɛɛmesɛ:

4.’Wɔabɔsaantokuruyiamasaaatirimpɔwyiara,ama awufoakraahonhomahyiamwɔmu,aaneamannipamma akranyinaaahyiamwɔhaNawamasaammeaeyiagye wonakosiwonatemmuodanonekopemberea woahyehyenokosibereawoahyehyeno,kosiseatemmuo keseenobebawonso'

5.Mehunuunnipammaawoawuwuahonhom,nawonnne firiadikosoronawosiesiee

6AfeimebisaaɔbɔfoɔRaphaelaɔkamehono,namesee nosɛ:‘Saahonhomyi--hwanneneanennekɔnaɛsiesie no?’

7Naobuaamese:'WeinehonhomaefiriiadifiriiHabela nenuaKainkumnonomu,na3den'atadetianokopemse wobeyeran'asefoafiriasaasenoani,nan'asefoonobeyera afirinnipaasefoomu'

8.Afeimebisaefaho,nemmeaeaewotokurunonyinaa hose:'Adenntinasedeeobiakotetewnehofiribaakoho?'

9Naobuaamenaokakyereemese:‘Wayesaabaasayi amaawufoaahonhomatetew.Nampaepaemuaɛtesaaaba amaateneneefoɔahonhom,aɛwɔhɔtesɛnsuoaɛhyerɛn

10.Nawayesaaamanneboneyefoabereawawunawoasie woasaasemunawonntwaatemmuommawansowowon nkwannamu

11Hanawobeyiwonahonhomasiewosaayawkeseeyi mudeakosiatemmuoneasotweneayayadeedakeseeno mankurafoaawodomedaano,nawobetuawonahonhom nosokaƐhɔnaƆbɛkyekyerewɔndaa

12Nawadempaepaemuaetesaaabaamankurafoaa woyewonatadenoahonhom,awoyimpaepaemuaefa wonseeeho,waabereawokumwonwonneboneyofoono nnamuno

14AfeimehyiraaanimuonyamAwuradenonamekaase: 'Nhyirankam'Awurade,teneneeAwuradeaodihenedaa no.'

TI23.NKYERƐKYERƐMU

1Efihɔno,mekɔɔbaabifoforowɔasaaseanoatɔefam 2Namehunuuogyaaɛredɛreaɛtummirikaaennya ahomegyeɛ,naɛnnyaemfinekwansoawiaanaaanadwo nammomɛtummirikadaa

3.Namebisaese:'Denneweiaennyehome?'

4AfeiRaguel,abɔfoɔkronkronnomubaakoaɔkameho nobuaamenaɔkakyerɛɛmesɛ:'Ogyakwanyiawoahunu yineogyaaɛwɔatɔeɛfamaɛtaaɔsorohannnyinaa.'

TI24NKYERƐKYERƐMU

1Namefirihano,mekɔɔasaasenosobaabifoforɔ,na ɔkyerɛɛmeogyammepɔbiaɛdɛreawianeanadwo

2.Nametwaahonamehunuummepɔnsonaɛyɛnwonwaa nenyinaayɛsoronkowɔwɔnhowɔnhoho,naemuaboɔ yɛnwonwanaɛyɛfɛ,ɛyɛnwonwasɛnenyinaa,ɛyɛ animuonyamhwɛbeanaakyiyɛfɛ:mmiɛnsakyerɛapueeɛ, baakoawɔdefapemwɔbaakoso,nammiɛnsakɔanafoɔ fam,baakowɔbaakoso,nenkokoɔaemudɔaɛyɛden,na emubiarantuminkɔkaneho.

3Nabepɔaɛtɔsonsonnowɔyeinommfimfini,naɛkyɛn wɔn,naɛtesɛahenguankongua:nannuaaɛyɛhuamtwaa ahenguanohohyia.

4Naduabiaennyanteehuada,nawonmubiarannihɔ naebinomnsontesɛɛno:nanehuaborohuanyinaaso,na nenhabannenenhwirennenennuanwowdaa:nan’aba yɛfɛ,nan’abatesɛmmɛdua

5Afeimekaase:'Duayiyefese,nanehuaye,nane nhabanyeye,nanenhwirenyeanikapaa.'

6AfeiMikael,abɔfoɔkronkronnenidifoɔnomubaakoa ɔkameho,naɔyɛwɔnkannifoɔnobuaa

TI25.NKYERƐKYERƐMU

1.Na3kakyereemese:'Enok,adenntinawobisamefa duanohuaho,naadenntinawopesewosuanokoreno?'

2Afeimebuaanose:'Mepesemehunubiribiaraho,nanso titireno,duayiho.'

3Naobuaakaase:'Saabepotentenawoahunuyi,ane soroteseNyankoponahennwano,neN'ahennwa,baabia KronkronniKese,AnuonyamAwurade,DaaHeneno, betena,bereaWasianeabaabɛhwɛasaasenowɔpapayɛ mu'

4.Naefasaaduaaewohuayihono,wommaowuobiara hokwanseobekanokopematemmuokeseeno,berea 3begyeobiarasowerena3debiribiaraaban'awieedaa Afeiwɔdebɛmaateneneefoɔnekronkronfoɔ 5N’ababɛyɛaduaneamawɔnawɔapawwɔn:wɔbɛduano akɔkronkronbea,Awurade,DaaHenenoasɔredanmu. 6Afeiwɔdeanigyeɛbɛdiahurisienawɔadiahurisie,Na wɔakɔkronkronbeahɔ;Nanehuabɛdawɔnnnompemu, Nawɔbɛtenaaseakyɛwɔasaseso,Sɛdeɛw’agyanomtenaa

13Wɔayɛsaaamannipaawɔnyɛateneneefoɔnammom nnebɔneyɛfoɔ,wɔnawɔdimuwɔmmaratomu,ne mmaratofoɔnoahonhomwɔbɛyɛahokafoɔ,nanso wɔrenkumwɔnahonhomatemmuodano,nawɔrennyane wɔnmfirihɔ.

ase:Nawɔnnnamuno,awerɛhoɔanaaɔhawanaa ayayadeɛanaaamanehunubiararenkawɔn.’

7AfeimehyiraaAnuonyamNyankopɔn,DaaƆheneno,a wasiesienneɛmaaɛtesaaamaateneneefoɔ,nawabɔwɔn nawahyɛbɔsɛɔbɛmawɔn.

TI26.NKYERƐKYERƐMU

1Namefiriihɔkɔɔasaasenomfimfini,namehunuu nhyirabeabiannuaanenkorabatatenanaɛfefɛwaɛyɛ duaawɔatetewmu

2Naɛhɔnamehunuubepɔkronkronbi,nabepɔnoasewɔ apueeɛfamno,asutenebiwɔhɔnaɛsenkɔanafoɔfam.

3Namehunuubepɔfoforɔaɛkorɔnseneyeiwɔapueeɛ fam,naɔbotanaemudɔnaɛyɛteateaawɔwɔnntam,na asubɔntenbinsosenwɔbepɔnoase.

4Nan’atɔeɛfamno,bepɔfoforɔaɛbafamsenekaneno nanesorokɔketewa,naɔbotanbiaemudɔnaɛyɛkusuu wɔwɔnntam:naɔbotanfoforɔaemudɔnaɛyɛkusuuwɔ mmepɔmmiɛnsanoano

5Naabonnonyinaamudɔnaɛyɛteateaa,nawɔdeabotan aɛyɛdennaɛyɛe,nawɔanduannuawɔso.

6Naabotannohodwiriime,naabotannohodwiriime, aane,mehodwiriimeyie

TI27.NKYERƐKYERƐMU

1.Afeimekaase:'Adebennaenamsaaasaaseanhyiraso yi,annuaayɛnomakoraa,nebonawɔadomeyiwɔ ntam?'

2.AfeiUriel,abɔfoɔkronkronnomubaakoanaɔkameho nobuaanaɔkaasɛ:‘Saabonhwaawɔadomenoyiyɛma wɔnawɔadomewɔndaano:Ɛhanawɔbɛboaboawɔna wɔadomewɔnnonyinaaanoawɔdewɔnanokatia Awuradensɛmaɛmfatanawɔkan’animuonyamhonsɛma ɛyɛdenƐhanawɔbɛboaboawɔnano,naɛhanawɔbɛbu wɔnatemmuo.

3Nnaaɛdiakyirenomuno,atemmuoaɛteneneeho ahwɛeɛbɛbawɔnsowɔateneneefoɔanimdaa:hana mmɔborɔhunufoɔbɛhyiraanuonyamAwurade,DaaHene no

4Atemmunnamuwokanenosono,wobehyiraNoama mmoborohunua3deamawonwonkyɛfano.'

5AfeimehyiraaAnuonyamAwuradenamede N'animuonyamtoohɔnamekamfoonoanimuonyammu

TI28.NKYERƐKYERƐMU

1Namefirihano,mekɔɔapueeɛfam,kɔɔsaresommepɔ nomfimfini,namehunuuɛserɛbinaɛyɛankonam,nnuane afifideɛahyɛmuma

2.Nansuopuefiriisoro.

3Ɛdeahoperetesɛnsuaɛsenkɔatififamatɔenomaa mununkumneobosuforokɔɔafãbiara

TI29.NKYERƐKYERƐMU

1Namefirihano,mekɔɔbaabifoforɔwɔsareso,na mebɛnewɔsaammepɔyiapueeɛfam

2.Naɛhɔnamehunuunnuaaɛyɛhuamaɛretweaduhuam nekurokohua,nannuanonsotesɛalmondduano

TI30NKYEKYƐMU

1Nayeinomakyino,mekɔɔakyirikyiriwɔapueifam,na mehunuubaabifoforɔ,bonhwaansuoahyɛmuma.

2.Naduabiwomu,anekɔlatesɛnnuaaɛyɛhuamtesɛ mastic

3Nasaankokononkyɛnkyɛnno,mehunuusinamonaɛyɛ huam.Naeyinomakyino,mekɔɔapueifam.

TI31.NKYERƐKYERƐMU

1Namehunuummepɔfoforɔ,nannuaaɛyɛnwurawɔ wɔnmu,nansuoaɛsenfiriimuawɔfrɛnoSarane galbanum

2Nasaammepɔyiakyino,mehunuubepɔfoforɔwɔ asaaseanoapueeɛfamaaloennuawɔso,nannuano nyinaaayɛstactema,aɛtesɛalmond-nnua

3Naseobihyeenoa,nanehuasenehuabiara

TI32.NKYERƐKYERƐMU

1.Nasaahuaaɛyɛhuamyiakyino,berɛamerehwɛatifi famwɔmmepɔnosono,mehunuummepɔnsonanardne nnuaaɛyɛhuamnesinamonneɛmoahyɛmuma

2.Nafirihanametwaasaammepɔyinyinaaatifi, akyirikyiriwɔasaasenoapueeɛfam,nametwaa Erythraeanponoatifinamekɔɔakyirikyirifiriiho,na metwaaɔbɔfoɔZotîêlso.

3Namebaateneneeturonomu,namehunuusaannuano akyirenonnuaakɛseɛbebreeaɛrefifiwɔhɔnaɛyɛhuam pa,akɛseɛ,ɛyɛfɛyienaɛyɛanimuonyam,nenyansaduaa wodinawɔnimnyansakɛseɛ

4Saaduanokorɔntesɛadum,nan’ahabantesɛKarob duadeɛ,nan’abatesɛbobeakuakuoaɛyɛfɛyie:nadua nohuakɔakyirikyiri

5Afeimekaasɛ:'Duanoyɛfɛdɛn,nanehwɛbeayɛfɛ dɛnara!'

6AfeiɔbɔfoɔkronkronRafaelaɔkamehonobuaamena ɔkaasɛ:‘Weinenyansaduaaw’agyaawanyinmfeɛne womaameawabɔakwakoraaawɔdiiw’animnoadibi,na wɔsuaanyansanawɔnanibuee,nawɔhunuusɛwɔda adagyawnawɔpamwɔnfirituronomu

TI33.NKYERƐKYERƐMU

1.Namefirihano,mekɔɔasaasenoanonamehunuu mmoaakɛseɛwɔhɔ,naɛsonowɔnmubiarawɔneyɔnko ho;namehunuunnomaansosɛɛsonowɔnhonamani hwɛbeanewɔnahoɔfɛnewɔnnne,baakonsoyɛsoronko wɔbaakoho

2Nasaammoanoapueifamno,mehunuuasaasenoanoa esorodasono,naesoroaponnoabue.

3Namehunuusedeeesoronsorommanopue,namekan aponawofirimubano,nametwerɛɛwɔnfirimunyinaara, nsorommabiaraankorankoro,sɛdeɛwɔndodoɔnewɔndin, wɔnkwannewɔngyinabea,newɔnmmerɛnewɔnasram teɛ,sɛdeɛɔbɔfoɔkronkronUrielaɔkamehokyerɛɛmeno. 4Ɔkyerɛɛmennoɔmanyinaaranaɔtwerɛɛmaame,na ɔtwerɛɛwɔndinnsomaame,newɔnmmaranewɔnakuo

TI34NKYERƐKYERƐMU

1Namefirihano,mekɔɔatififamkɔduruuasaasenoano, naɛhɔnamehunuuadwinnadeɛkɛseɛneanimuonyamwɔ asaasenyinaaraano.

2Nahanamehunuuɔsoroaponmmiɛnsaawɔabuewɔ soro:emubiaramunaatifimframafamu:sɛɛbɔaawɔw, asukɔtweaa,awɔw,sukyerɛmma,bosuo,neosuotɔ.

3Nawofiriponobaakomunawobomapapa:nasewobo faaponommienuaakanomua,wodeatiridenne amanehununaewoasaasenoso,nawodeatiridennawobo

TI35.NKYERƐKYERƐMU

1Namefiriihɔkɔɔatɔeɛfamkɔduruuasaseano,na mehunuusɛɔsoroaponmmiɛnsaabuewɔhɔsɛdeɛ mehunuuwɔapueeɛfamno,apondodoɔaɛyɛpɛ,neapon dodoɔkorɔnoara

TI36.NKYERƐKYERƐMU

1.Namefirihano,mekɔɔanafoɔfamkɔduruuasaseano, namehunuuɔsoroaponmmiɛnsaaɛbuewɔhɔ:naɛhɔna obosuo,osuonemframaba

2.Namefirihano,mekɔɔapueeɛfamkɔduruuɔsoro n’awieɛ,namehunuuɛhanaɔsoroapueeɛaponommiɛnsa noabueneaponnketewaaɛwɔwɔnatifi

3.Ɛfasaaaponnketewayimubiarasotwaɔsoro nsorommanawotummirikakɔatɔefamwɔɔkwana wɔakyerɛwɔnnoso

4.Nampɛndodoɔamehunuuno,mehyiraaAnuonyam Awuradenodaa,namekɔɔsohyiraaAnimuonyam Awuradeawayɛanwonwadeɛakɛseɛneanimuonyam,de akyerɛn’adwumakɛseɛakyerɛabɔfoɔneahonhomne nnipa,amawɔakamfoN’adwumaneN’abɔdeɛnyinaara: amawɔahunun’ahoɔdenadwumanawɔayiNensa adwumakɛseɛnoayɛnawɔahyiranodaa.

TI37.NKYERƐKYERƐMU

1Anisoadehunuaɛtɔsommienuaɔhunuuno,nyansa anisoadehunu--aHenokaɔyɛYaredba,Mahalalelba, Kainanba,Enosba,Setba,Adamba,hunuu.

2Nayeinenyansansɛmamemaamennesosɛmɛkana makaakyerɛwɔnawɔteasaasesonomfitiaseɛsɛ:Muntie, motetennipa,namonhunu,moamobɛdiakyireno, KronkronninonsɛmamɛkawɔAhonhomAwuradeanim no.

3Naeyeseyebekanoakyerennipaawotenaaaseteteno nkoaa,nammomwonomawodiakyiremponoyennkwati nyansamfitiaseeno

4.Ɛdebesinnɛno,AhonhomAwurademfaanyansaaɛte saammadasɛneamanyasɛneamenhumute,sɛnea AhonhomAwuradeawɔnamnesodedaankwakyɛfaama menoanigyepate

5Afeiwodemfatohommiɛnsamaame,namemaamenne sokaahoasɛmkyerɛɛwɔnawɔteteasaaseso.

TI38.NKYERƐKYERƐMU

1MfatohoaEdiKannoSɛatreneefoasafobɛdawɔnho adi,Nawɔabunnebɔneyɛfoatɛnwɔwɔnbɔneho,Na wɔapamwɔnafiasaseso.

2NabereaOteneneeninobeyinehoadiateneneefooani so,NeanennwumaawapawnoseneAhonhomAwurade so,Nahannbepueamaateneneefoonenkurafoaawoayi noawoteasaasesono,Enneeehenanneboneyofoono tenabeabeba,NaehenankurafoaawapoAhonhom Awuradenohomebea?Sɛwɔanwowɔna,ankaeyeama wɔn

3.Bereawobeyiatreneefoahintasɛmadinawɔabu nnebɔneyɛfoatɛn,Nawɔapamwɔnawonninyamefi atreneefonewɔnawɔapawwɔnnoanimno,

4.Efisaaberɛno,wɔnawɔwɔasaasenorennyatumina wɔamawɔnsobio:Nawɔrentuminhunukronkronfoɔanim, ƐfirisɛAhonhomAwuradeamaNehannadaadiwɔ kronkronfoɔ,ateneneefoɔ,newɔnawɔapawwɔnnoanim.

5Afeiahemfoneatumfoɔnobɛyeranawɔdewɔnahyɛ ateneneefoɔnekronkronfoɔnsa

6.Naefirisaabereno,obiaranhwehwemmɔborɔhunu mmawɔnhomfiriAhonhomAwuradehɔɛfirisɛwɔn nkwaabaawieeɛ

TI39.NKYERƐKYERƐMU

1.Naebebasaannanomusemmaawoapawneahoroo besianafirisorosoro,nawanasefonennipammaaye baako

2.Nasaannanomuno,Henoknsakaansineabufuo nwoma,nenwomaaewoahokyerenempamNawɔremfa mmɔborɔhunummawɔn,AhonhomAwuradenaɔseɛ

3.Nasaannanomuno,ahumbisoaamefiriiasaasenoso, Namedemesisiiesoroano

4Naɛhɔnamehunuuanisoadehunufoforɔ,akronkronfoɔ tenabea,Neateneneefoɔhomebea.

5Ɛhanam’anihuuwɔntenabeaneN’abɔfoawɔyɛtrenee, NewɔnhomebeanekronkronfoNawɔsrɛɛnawɔsrɛɛna wɔbɔɔmpaeɛmaannipamma,Natreneesenwɔnanimsɛ nsuo,Nammɔborɔhunutesɛbosuowɔasaseso:Saanaɛte wɔnmudaadaa

6a.Naɛhɔnam’anihunuuƆteneneenegyidieawɔayino no

7aNamehunuunetenabeawɔAhonhomAwuradentaban ase.

6bNateneneebedinkonimwɔnennamu,Natreneefoɔ newɔnawɔapawwɔnnobɛnkanwɔnwɔN’animdaadaa.

7bNaateneneefoɔnewɔnawɔapawwɔnwɔN’anim nyinaabɛyɛdensɛogyakanea,Nanhyirabɛhyɛwɔnano ma,NawɔnanofafakamfoAhonhomAwuradedin,Na treneewɔN’animrentwada,Nateneneerentwadawɔ N’anim

8Ɛhɔnanamepɛsɛmetena,Namehonhomkɔndɔsaa tenabeano:Naɛhɔnaɛdebesinnɛnamekyɛfawɔ,Efisɛ saanawɔdeasihɔafamehowɔAhonhomAwuradeanim 9.Saannanomuno,medenhyiraneayeyikamfoo AhonhomAwuradedinnamekamfoono,efiriseWahye meamanhyiraneanimuonyamsedeeAhonhomAwurade anipate.

10Mmeretentennom'anihwehwsaabeano,namehyiraa NonamiyiNoyie,namekaase:'NhyiraneNo,na wonhyiraNofirimfitiaseenedaapem'

11.NaN'animno,awieebiaranniho.Onimansana wɔrebɔwiasenoneaɛwɔhɔdaaneneaɛbɛbafiawo ntoatoasosoakɔawontoatoasoso

12NkurafoaawonnanonhyiraWo:wogyina W'animuonyamanimnawohyira,kamfo,nawokamfo,se: "Kronkron,kronkron,kronkron,neAhonhomAwurade: 3deahonhomhyɛasaasema"'

13Nahanam'anihunuunkurafoaawannanyinaara: wogyinaN'animnawohyiranawokase:'NhyirankaWo, nanhyirankaAwuradedindaadaa.'

14Nam'animsesae;ɛfirisɛmantumianhunubio

TI40.NKYERƐKYERƐMU

1Naɛnoakyino,mehunuumpemmpemnempemdu mpɛnmpemduno,mehunuunnipakuoawɔndodoɔ nnkontabuonawɔnnkontabuo,awɔgyinagyinaHonhom Awuradeanim

2.NaAhonhomAwuradenoafananno,mehunuuanim ananaɛsonowɔnawɔnna,namesuaawɔndin,ɛfirisɛ ɔbɔfoɔaɔnemekɔeɛnomaamehunuuwɔndin,naɔkyerɛɛ menneɛmaaahintawnyinaa.

3Nameteesaaanimnnannonnebereaworekaayeyie ayeanimuonyamAwuradeanimno

4.ƐnneaedikannohyiraAhonhomAwuradedaadaa.

5NaɛnneaɛtɔsommienunometeesɛɛrehyiraNea WɔapawnonewɔnawɔapawwɔnawɔsensɛnAhonhom Awuradesono.

6Naɛnneaɛtɔsommiɛnsanometeesɛmerebɔmpaeɛna ɛsrɛmawɔnawɔteasaasesonawɔsrɛsrɛwɔAhonhom Awuradedinmu.

7NameteenneaetosonnannoaerepereSatanfoanona wabarawonsewonmmraAhonhomAwuradeanimmfa nnyewonawoteasaasesonosobo.

8Ɛnoakyino,mebisaaasomdwoeɛɔbɔfoɔaɔnemekɔeɛ, aɔkyerɛɛmebiribiaraaahintawnosɛ:'Hwannesaaanim nnanyiamahununawɔnnsɛmamatenamatwerɛwɔn?'

9Naokakyereemese:'OyineMikael,mmɔborɔhunufoɔ neabodwokyɛrefoɔ:nadeɛɔtɔsommienuawɔdenoasi nnipammanyarewaneapirakurunyinaasononeRafael: nadeɛɔtɔsommiɛnsaawɔdenoasituminyinaasone Gabriel:nadeɛɔtɔsonnanawɔdenoatoadwensakyeraso amawɔnawɔbɛnyadaankwanoanyaanidasoɔnodinde Fanuel'NayeinomneAhonhomAwuradeabɔfoɔbaanan nennennanameteewɔsaannanomuno.

TI41.NKYERƐKYERƐMU

1.Naɛnoakyino,mehunuuɔsoroahintasɛmnyinaa,ne sɛdeɛwɔkyekyɛahennienomu,nesɛdeɛwɔkarinnipa nneyɛeɛwɔnkariboɔmu

2Naɛhɔnamehunuuwɔnawɔayiwɔnnoadanne kronkronfoɔahemfie,nam’anihunuuwɔhɔsɛwɔrepam abɔnefoɔawɔpoAhonhomAwuradedinnonyinaaafirihɔ, nawɔretwewɔnakɔ:nawɔantumiantenahɔɛnamasotweɛ aɛfiriAhonhomAwuradehɔnonti

3.Naɛhɔnam’anihunuuanyinamneaprannaaho ahintasɛm,nemframaahintasɛm,sɛdeɛwɔakyekyɛmu

amawɔabɔasaasenoso,nemununkumneobosuo ahintasɛm,naɛhɔnamehunuubaabiawɔfiribasaabeaeɛ nonebaabiawɔhyɛasaaseamfutumaayɛnoma

4.Naɛhɔnamehunuuadanawɔatomuamframamu apaapaemu,asukɔtweaanemframadan,nsuone mununkumpia,naemumununkumnohuruhuruwwɔ asasesofiriwiasemfitiaseɛ

5.Namehunuuowianebosomedanno,baabiawofirine baabiawosanbabio,enewonanimuonyamsanba,ne sedeebaakokorɔnseneɔfoforo,newɔnkyinhyiaaɛyɛ kɛseɛ,nesɛdeɛwɔnmfiwɔnkyinhyianomu,nawɔmfa biribiarankawɔnkyinhyianohonawɔnnyehweemfimu, nawɔkuragyidiewɔwɔnhowɔnhomu,sɛdeɛntama wɔdekyekyerewɔnhonoteɛ

6Naawianofiriadikannaetwan'akwansosedee AhonhomAwuradenoahyedeete,nanedinyetumidaa daa

7Naɛnoakyino,mehunuubosomenokwanaahintawne neawotumihuno,naɔwien’akwannokwanwɔsaabeaeɛ noawianeanadwo--neaɔkuragyinabeaaɛneɔfoforono bɔabirawɔAhonhomAwuradeanimNawɔdaasena wɔyiayeyinawɔnhome;Nawɔnnawɔnasedahomewɔ hɔ

8Efisɛowiasesampɛnpiimanhyiraanaannome,Na ɔsramkwannoyɛhannmaatreneefonaesumma nnebɔneyɛfowɔAwuradedinmu,Neaɔmaahannneesum ntammpaapaemu,Naɔpaapaeennipaahonhommu,Na ɔhyɛɛatreneefoahonhomden,Netreneedinmu. 9Efisɛɔbɔfobiaransiwkwannatumibiarantuminsiw kwan;ɛfirisɛƆyiɔtemmufoɔmawɔnnyinaaranaƆbu wɔnnyinaaatɛnwɔN’anim.

TI42.NKYERƐKYERƐMU

1Nyansaannyabaabiaraaobetumiatena;Afeiwɔmaano tenabeawɔsoro

2.Nyansafiriiadisɛɔrebɛtenannipammamu,Nawannya tenabeabiara:Nyansasankɔɔnetenabea,Naɔtenaa abɔfoɔmu

3.Naamumuhyeefiriinedanmu:Neawannhwehweno, ohunuuno,Naotenaawonho,Seosuoaetɔwɔsareso,Ne bosuowɔasaaseasukɔmdeso

TI43.NKYERƐKYERƐMU

1.Namehunuuanyinamfoforoneesoronsoromma,na mehunuusedee3dewondinfr3wonnyinaanawotieeNo

2.Namehunuusedeewokariwonwonseniateneneemu sedeewonhannnsusuieteɛ:Mehunuuwɔnahunmuntrɛmu nedaawɔyiiwɔnhoadi,nesɛdeɛwɔnkyinhyianoma anyinamba:namehunuuwɔnkyinhyiasɛdeɛabɔfoɔdodoɔ teɛ,nesɛdeɛwɔkuragyidiewɔwɔnhowɔnhomu.

3Namebisaaɔbɔfoɔaɔnemekɔeɛaɔkyerɛɛmedee ahintawnosɛ:'Dɛnneweinom?'

4Naokakyereemese:'AhonhomAwuradeakyerewo wonmfatohonteasee:weinomneahotefooawoteasaase sonawogyeAhonhomAwuradedindidaadaanodin.'

TI44.NKYERƐKYERƐMU

Afeinsoadeyɛfoforoamihuiwɔanyinamho:sɛnea nsorommanobisɔrenaɛbɛyɛanyinamnawontumintetew wɔnsufoforonomu.

TI45.NKYERƐKYERƐMU

1NaweineMmebuoaEtosommienuaefankurafoaa wopoakronkronfotenabeaneAhonhomAwuradenodin

2Nawɔrenforonkɔɔsoro,Nawɔremmaasaaseso:Saana nnebɔneyɛfoɔnontotoeɛbɛyɛ,WɔnawɔapoAhonhom Awuradedin,Wɔnawɔakorawɔnsosaaamaamanehunu neahohiahiadano

3Saadano,M’apawnobɛtenaanuonyamahenguanoso, Nawasɔwɔnnnwumaahwɛ,Nawɔnhomebeabɛyɛnea wontuminkanNawɔnakrabɛyɛdenwɔwɔnmuberɛa wɔhunuM’apawfoɔ,NewɔnawɔabɔM’animuonyamdin no.

4AfeimɛmaMeDeaaWɔapawnonoatenawɔnmuNa mɛsesaɔsoronamayɛnodaanhyiranehann

5.Namɛsesaasaasenonamayɛnonhyira:Namɛmawɔn awɔayiwɔnnoatenaso:Nansonnebɔneyɛfoɔne nnebɔneyɛfoɔnoremfawɔnnannsiso

.

TI46.NKYERƐKYERƐMU

1NaɛhɔnamehunuuObiaɔwɔnnati,NaNetiriyɛfitaa tesɛnwoma,NaƆbɔfoɔfoforɔbikanehoan’animtesɛ onipa,Nan’animayɛmaadom,tesɛabɔfoɔkronkronno mubaako

2Namebisaaɔbɔfoɔaɔnemekɔeɛnaɔkyerɛɛmenneɛma aahintawnyinaa,ɛfasaaOnipaBanoho,onipakoaɔyɛ, nebaabiaɔfirii,naadɛnntinaɔneNnaTinokɔeɛ?Na obuaenaɔkakyerɛɛmesɛ:OyineOnipabaaɔwɔtenenee, Ɔneneteneneete,Naɔyideɛahintawmuademudenyinaa adi,

3EfisɛAhonhomAwuradeapawno,Nanekyɛfadikan wɔAhonhomAwuradeanimwɔteneneemudaa.

4NaOnipaBayiawoahununonobemaahemfone atumfoɔsoafiriwɔnnkonguaso,Nawɔnawɔnhoyɛden afiriwɔnahennwaso,Nawasansanwɔnawɔyɛdennoano, Nawabubunnebɔneyɛfoɔsẽ

5Naobetuahemfonoafiriwonahennwaneahenniemu, EfirisewonnkamfononawonnyiNoayɛ,Anaasɛwɔmfa ahobrɛaseɛnnyentomwɔbaabiawɔdeahennienofirii maawɔn.

6Na3deahodenfoanimbetofam,Nawodeaniwuohye wonmaNaesumbɛyɛwɔntenabea,Nanwansenabɛyɛ wɔnmpa,Nawɔrennyaanidasoɔbiarasɛwɔbɛsɔreafiri wɔnmpaso,EfisɛwɔnkamfoAhonhomAwuradedin.

7Naweinomnenkurafoaawobuesoronsorommaatɛn, NawɔmawɔnnsasotiaƆsorosoronino,Nawɔtiatia asaasesonawɔtenasoNawɔnnneyɛenyinaada amumuyɛadi,Nawɔntumigyinawɔnahonyadeso,Na wɔngyidiwɔanyameawɔdewɔnnsaayɛnomu,Nawɔpo AhonhomAwuradedin, 8NawɔtaaN’asafoahorownoafie,Neanokwafoa wɔsensɛnAhonhomAwuradedinsono.

TI47.NKYERƐKYERƐMU

1Nasaannanomuno,ateneneefoompaebɔbɛforo,Na ateneneefoɔmogyaafiriasaasesowɔAhonhomAwurade anim.

2Saannanomuno,ahotefoaawotesorowosoronode nnekorbomnawosrempaenawoyiayeyi,Nawodeaseda nawohyiraAhonhomAwuradenodin,Naateneneefoono mogyaawoahwieagunoananmu,Naamaateneneefoo mpaebonoanyɛkwawɔAhonhomAwuradeanim,Na wɔamfaatemmuoabawɔnso,Naamawɔannnyasɛ wobehuamanedaa

3.Saannanomuno,mehunuuNnaTinoberɛaƆtenaa N’animuonyamahenguanoso,Naateasefoɔnwomano bueewɔn’anim:NaN’asraafoɔawɔwɔsorosorone N’afotufoɔnyinaagyinaaN’anim,.

4Naahotefoonoakomamudeanigyeehyehyee;Efisɛna wɔdeatreneefododowabɔafɔre,Nawɔatietreneefo mpaebɔ,NawɔahwehwɛatreneefomogyawɔAhonhom Awuradeanim

TI48.NKYERƐKYERƐMU

1Nasaabeanomuno,mehunuuteneneeasuburaaenni nsa:Nanyansaasuburabebreeatwahoahyia;Nawɔna sukɔmdewɔnnyinaanombi,Nanyansahyɛɛwɔnma,Na wɔntenabeawɔatreneefoneakronkronfonewɔna wɔapawwɔnnkyɛn.

2NasaadɔnnomunawɔbɔɔsaaOnipaBanodinWɔ AhonhomAwuradeanim,NanedinwɔNnaTinoanim

3.Aane,ansanawɔrebɔowianeNsɛnkyerɛnneɛno,Ansa nawɔrebɔɔsoronsorommano,wɔbɔɔnedinwɔAhonhom Awuradeanim

4.Ɔbɛyɛpomaamaateneneefoɔawɔnankasabɛtenasona wɔannhwease,NaɔbɛyɛAmanamanmufoɔhann,Newɔna wɔnakomaahawnoanidasoɔ

5.Wɔnawɔteteasaasesonyinaabɛhwefamnawɔasom n’anim,NawɔbɛyiAhonhomAwuradeayɛnawɔahyirana wɔdedwomadiafahyɛ

6.NayeintinawoayinonawadeasieN'anim,Ansana wɔrebɔewiasenedaapem

7NaAhonhomAwuradenyansaadanoadiakyere akronkronfoneateneneefoo;Efisɛwakoraatreneefokyɛfa so,Efisɛwɔatannawɔabuwiaseaɛnteɛyianimtiaa,Na wɔtannennwumanen’akwannyinaawɔAhonhom Awuradedinmu:Efisɛnedinmunawɔagyewɔnnkwa, Nasɛnean’anigyewɔnnkwanoho

8.Nnayimuno,asaasesoahemfonobeye,Nenkurafoaa wodiasaasenoenamwonnsaanonnwumanti;Nawɔn ahohianeamanehunudano,wɔrentuminnyewɔnhonkwa 9NamedewonhyeMenkurofoononsam:Sedeesarea ewoogyamunosaaaranawobehyekronkronfoanim: Sedeekobereewonsuomuno,wobememeateneneefoo anim,Nawonnhunuwonhobiribiarabio

10Nawanamanehunudano,ahomegyebebaasaasenoso, Nawonanimnawobehwehwenawonnsɔrebio:Naobiara nnihɔaɔdenensabɛfawɔnnaamawɔnso:Efisɛwɔapa AhonhomAwuradeneNeaWasranonoNhyiranka AhonhomAwuradedin

TI49.NKYERƐKYERƐMU

lEfisɛwohwienyansagutesɛnsu,Naanuonyamntɔ n’animdaa.

2.Efisɛɔwɔtumiwɔteneneeahintasɛmnyinaaramu,Na atreneebɛyerasɛsunsuma,Naennidaa;EfisɛNea WɔapawnonogyinaAhonhomAwuradeanim,Na n’anuonyamwɔhɔdaadaa,Nan’ahoɔdenwɔhɔkɔsiawo ntoatoasonyinaa

3Nanemunanyansahonhomte,Nehonhomaema nhumu,Nenhumunetumihonhom,Nenkurafoaawada teneneemunohonhomte

4.Naobebuahintasɛmnoatɛn,Naobiararentuminka atoroasɛmbiarawɔn’anim;EfisɛɔnoneNeaWɔapawno wɔAhonhomAwuradeanimsɛneaN’anigye

TI50NKYEKYƐMU

1.Nasaannanomunonsakraeɛbɛbaamakronkronfoɔne wɔnawɔapawwɔn,Nannahannbɛtenawɔnso,Na animuonyamneanimuonyambɛdaneakɔkronkronfoɔso,

2.Amanehunudanoawobekorabonesoatia nneboneyofoonoNaateneneefoɔbedinkonimwɔ AhonhomAwuradedinmu:NaƆbɛmaafoforɔnoadiyei hoadanseɛamawɔasakyeranawɔagyaewɔnnsaano nnwuma

3WɔnamAhonhomAwuradedinsorennyanidibiara, Nansonedinsonawobegyewɔnnkwa,NaAhonhom Awuradebehuwɔnmmɔbɔ,Efisɛnemmɔborohunuyɛ kɛse

4.Na3yeteneneensowoN'atemmuomu,Na N'animuonyamanimno,amumuonsorenkuranehoso: N'atemmuomuno,nkurofooawannsakyeranobeyera N'anim.

5Naefisaabereyide,merenhuwɔnmmɔbɔ,Ahonhom Awuradenaɔse

TI51.NKYERƐKYERƐMU

1.Nasaannanomuno,asaasenonsodedeewodeahye nobesandeamano,NaSheolnsodedeewagyenoama bio,Nahellbesandedeeedenoama

2.Naobeyiateneneefooneakronkronfoaafiriwanmu: Efiriseedanoabɛnawobegyewonnkwa

3NaNeaWapawnonobɛtenaM’ahenguasonnanomu, Nan’anobɛhwienyansaneafotuoahintasɛmnyinaaagu: EfisɛAhonhomAwuradedeamanonawahyɛno anuonyam.

4Nasaannanomunommepobehuruwteseadwennini, Nankokonsobehuruwtesenguammaaanufusuamee,Na abɔfoawɔwɔɔsoronyinaaanimbɛhyerɛnanigyeso

5.Efisɛsaannanomuno,NeaWɔapawnonobɛsɔre,Na asaasenoaniagye,Naateneneefoɔbɛtenaso,Nawɔna wɔapawwɔnnobɛnantewso

TI52.NKYERƐKYERƐMU

lNasaannanoakyiwɔsaabeaeɛanamahunudeɛ ahintawnohoanisoadehununyinaarano--ɛfirisɛnawɔde meakɔwɔahummunawɔdemeakɔatɔeɛfam.

2Ɛhɔnam’anihuuɔsoroahintasɛmaɛbɛbanyinaa,dade bepɔw,nekɔberebepɔw,nedwetɛbepɔw,nesikabepɔw, nedadebepɔwnekɔberebepɔw

3.Namebisaaɔbɔfoɔaɔnemekɔeɛnosɛ,'Nneɛmabɛnna mahunuwɔkokoam?'

4Naokakyereemese:'Nnemaawoahunuyinyinaa besomNeaWasranonoahenniesedeeebeyenawaye otumfooneotumfoowoasaasenoso.'

5Nasaaasomdwoebofoanobuaase,'Twwenkakra,na wobeyikokoamnneemaaatwaAhonhomAwuradeho ahyianonyinaaadiakyerewo'

6Nammepɔaw’aniahunuyi,Dadeɛbepɔ,nekɔbere bepɔnedwetɛbepɔ,Nesikakɔkɔɔbepɔ,nedadeɛbepɔa ɛyɛmmerɛw,nekɔberebepɔ,YeinomnyinaabɛtenaNea Wɔapawnonoanimsɛwax:ogyanoanim,Nasɛnsuoa ɛsenfirisorowɔsaammepɔnoso,Nawɔbɛdanetumi biarawɔnenananim

7Naebebasaannanomuseobiararennyenkwa,Sika anaadwete,Naobiarantuminnyankwa.

8Nadadebiarannihommaako,Saaaransonaobinnhyɛ atadeɛnekokomuKɔbererennyɛadwumabiara,Natin rennyɛadwumabiaranawɔremmuno,Nawɔrempɛkɔbere. 9Nawobepoyeinomnyinaaranawabesaeafiriasaaseno ani,BereaNeaWapawnonobeyinehoadiahonhom Awuradeanimanimno.'

TI53.NKYERƐKYERƐMU

1Ɛhɔnam’anihuubonaemudɔan’anoabue,nawɔna wɔteasaseneɛponensupɔwsonyinaadeakyɛdene akyɛdenenidihonsɛnkyerɛnnebɛbrɛno,nansosaabona emudɔnorenhyɛma

2Nawannsayɛnnebɔneaɛnteɛ,Nannebɔneyɛfoɔno menewɔnawɔhyɛwɔnsowɔmmarakwansononyinaa: NansowɔbɛsɛennebɔneyɛfoɔnowɔAhonhomAwurade anim,NawɔbɛpamwɔnafiriN’asaseso,Nawɔbɛyeradaa daa.

3Efisɛmehunuuasotweabɔfoɔnonyinaasɛwɔtehɔna wɔresiesieSatannnwinnadeɛnyinaa

4.Namebisaaasomdwoebofooaokamehonose:'Hwan naworesiesiesaannwinnadeyi?'

5Na3kakyereemese:'Wosiesieyeinommaahemfone atumfoaawoteasaaseyiso,sedeeebeyenawonamso asɛewon'

6Nayeiakyino,OteneneeninaWapawnonobema n'asafonofieadaadi:efirisaabereyiremmawonsiwwon kwanbiowoAhonhomAwuradedinmu

7.Nasaammepɔyirennyinasɛasaasewɔneteneneeanim, Nammomnkokoɔbɛyɛsɛnsuoasubura,Naateneneefoɔ benyaahomegyeɛafirinnebɔneyɛfoɔnhyɛsoɔmu'

TI54.NKYERƐKYERƐMU

1Namehwɛenamedaneemehokɔɔasaasenofãfoforo, namehunuubonhwaaemudɔaogyaaɛredɛrewɔhɔ 2Nawodeahemfoneatumfoanobae,nawofiriiasetotoo wonguubonaemudɔyimu.

3Naɛhɔnam’aniwahunuusɛdeɛwɔyɛɛyeinomwɔn nnwinnadeɛ,dadeɛnkɔnsɔnkɔnsɔnaemuduruntuminsusu 4.Namebisaaasomdwoebofooaokamehonose:'Hwan naworesiesienkɔnsɔnkɔnsɔnyiama?'

5Naɔkakyerɛɛmesɛ:‘WɔresiesieweinomamaAzâzêl dɔmno,amawɔafawɔnnawɔatowwɔnaguafobuoaɛwie pɛyɛmubunmu,nawɔdeaboɔaɛyɛdenakatawɔnanom sɛdeɛAhonhomAwuradehyɛeɛno.

6.NaMikael,neGabriel,neRafael,neFanuelbekyere wonsaadakeseeno,nawatowonakyenesaadano,ama AhonhomAwuradenoatuawonsowerewowonntenea wodiiwohoasemaaSatannawadaawonawoteasaaseso no'

7'Nasaannanomuno,asotwebefiriAhonhomAwurade nohoaba,naobebuensuonkuroaewoesorosoro,ne nsutenaewoasaaseasenonyinaa'

8.Nansuononyinaabekansuonoho:deeewoesorosoro noyeobarimadea,nansuoaewoasaaseasenoyemmaa dee

9.Nawabesɛenkurafoaawoteasaasenosonenkurafoaa woteesoroanoasenyinaa

10Nasewahunuwanamumufaawayaasaasenosoa, enneeyeinomsonawobeyera.

TI55.NKYERƐKYERƐMU

1Naɛnoakyino,NnaTinonuunehonaɔkaasɛ: ‘Akwampanamasɛewɔnawɔteasaasesonyinaara’

2.Na3deNedinkeseenokaantamse:'Efisaabereyide, meremfasaammawonawoteasaasesonyinaara,na medeNsenkyerenneebibesiosoro:naweibeyegyidiepa ahyehyeMenewonntamdaapem,beretentenaesorowo asaasenoso'NaweineM'ahyedeehyia'

3Sɛmepɛsɛmedeabɔfoɔnonsabɛkyerewɔnwɔ ahohiahianeɛyawdanoɛnamyeintia,mɛmaM’asotwe neM’abufuhyeɛatenawɔnso,Onyankopɔn,Ahonhom Awuradenaɔseɛ

4.Moahemfoahoɔdenfoamoteasaasesono,ɛsɛsɛ mohwɛNeaWapawMeno,sɛneaɔteanuonyamahengua sonaobuAzâzêl,nen’ahokafonyinaa,nen’asraafonyinaa atɛnwɔAhonhomAwuradedinmu.’

TI56.NKYERƐKYERƐMU

1Namehunuuasotweabɔfoɔdɔmwɔhɔsɛwɔrekɔ,na wɔkurakurampirenenkɔnsɔnkɔnsɔnawɔdedadeɛne kɔbere.

2Namebisaaasomdwoebofooaokamehonose:'Hwan naweinomawokurampirenorekɔ?'

3.Na3kakyereemese:'Mawonawoayiwonneadofoo no,sedeeebeyenawobetowonakyenebonhwanomubun nomu.'

4Naafeisaabonhwanobɛhyɛwɔnawɔapawwɔnnewɔn adɔfoɔnoma,Nawɔnnkwannabɛbaawieeɛ,Nawɔrenbu wɔnkwanawɔayeranofirisaaberɛnoso

5.Nasaannanomuno,abɔfoɔnobɛsanaba,Nawɔatow wɔnhoaguapueeɛfamwɔPartiafoɔneMediafoɔso: Wɔbɛkanyanahemfono,amabasabasayɛhonhombɛba wɔnso,Nawɔbɛnyanewɔnafiriwɔnahennwaso,Ama wɔapaesɛgyataafiriwɔnnkuromu,Nesɛmpatakua ɔkɔmdewɔnwɔwɔnnnwanmu.

6NawɔbɛforonawɔatiatiaN’apawfoɔasaasease,Na N’apawfoɔasaasebɛyɛwɔnanimapueɛnekwankɛseɛ

7.Nansom'atreneefokuronobeyeakwansideamawan apɔnkɔNawobɛhyɛaseɛakowɔnhowɔnho,Nawɔnnsa

nifabɛyɛdenatiawɔnho,Naoniparenhununenua, Anaasɛɔban’agyaanaanemaame,kɔsisɛafunudodoɔnni hɔdenamwɔnkumso,Nawɔnasotweɛrenyɛkwa

8.NnanomunoSheolbebuen'anom,Nawɔbɛmenewɔn wɔmu,Nawɔnɔsɛeɛbɛbaawieeɛ;Asamanbɛmene nnebɔneyɛfowɔwɔnawɔapawwɔnnoanim’

TI57.NKYERƐKYERƐMU

1Naɛbaasɛyeiakyino,mehunuunteaseɛnamdɔmfoforɔ, nemmarimaawɔteteso,nawɔrebamframasoafiriapueeɛ neatɔeɛfamakɔanafoɔfam

2.Nawɔteewɔnteaseɛnamdede,nabereasaabasabasayɛ yisiino,akronkronfoawofisoronohyɛɛnonsow,na wotuuasaaseadumnofiriiwɔntenabea,nawɔteenenne firiiɔsoroanokoduubaako,dakoro.

3NawannyinaabehwefamnawasomAhonhom AwuradeNayeineBɛaɛtɔsommienunoawieeɛ

TI58.NKYERƐKYERƐMU

1.NamehyɛɛaseɛkaaBɛaɛtɔsommiɛnsaaɛfa ateneneefoɔnewɔnawɔapawwɔnho

2Nhyiranemo,moatreneefonennipaawoayimo,Efisɛ anuonyambɛyɛmokyɛfa.

3NaateneneefoonobedaowiahannmuNawɔna wɔapawwɔnwɔdaankwahannmu:Wɔnnkwannabɛyɛ neaenniawiei,Nakronkronfonnaawontuminkan.

4Nawobehwehwehannnonawahunuteneneewo AhonhomAwuradenoho:Asomdwoebebaama ateneneefoonowoDaaAwuradenodinmu.

5Nayeiakyino,wobekaakyereakronkronfoawowo sorose,sewonhwehweteneneeahintasɛm,gyidie agyapadeɛ:Ɛfirisɛabɛyɛhanntesɛowiawɔasaaseso,Na esumnoatwam

6Nahannbibebaaenniawieida,Naebedunnaaenni anono,wɔremma,Efisɛesumnonawɔadikanasɛe,Na hannawɔdeasihɔwɔAhonhomAwuradeanim,Na teneneehannnoasihɔdaawɔAhonhomAwuradeanim

TI59.NKYERƐKYERƐMU

1.Saannanomunom’anihunuuanyinam,nehannno ahintasɛm,neatemmuoawɔdedidwumanonaɛhyerɛn manhyiraanaannomesɛdeɛAhonhomAwuradepɛ

2.Naɛhɔnamehunuuaprannaanoahintasɛm,nesɛdeɛsɛ ɛgyegyewɔsorowɔsoroa,wɔtenenne,naɔmaamehunuu atemmuoawɔadiwɔasaasesono,sɛɛyɛyiedienenhyira nti,anaannomentisɛdeɛAhonhomAwuraden’asɛmteɛ 3Naɛnoakyino,wɔyiihannneanyinamnomu ahintasɛmnyinaakyerɛɛme,naɛhyerɛnmanhyirane abotɔyam.

TI60NKYERƐKYERƐMU

1Afeahanumu,bosomeaɛtɔsonsonmu,bosomenoda aɛtɔsodunanwɔHenokasetenamu.WɔsaaBɛnomuno mehunuusɛdeɛasasewosowaanoyɛdenmaaɔsoro wosoweeɛ,naƆsorosoroninodɔm,neabɔfoɔ,mpem mpemdumpɛnmpemdu,deahoyerawkɛseɛhawwɔn.

2NaNnaTinoteN'animuonyamahenguanoso,nasoroabofooneateneneefoonogyinaaNeho. 3Naahopopokeseebikyereeme,Naehukaame,Na m'asengyaee,Nam'asenteteree,Namehwehweem'anim.

4.NaMikaelsomaaɔbɔfoɔfoforɔfiriakronkronfoɔnomu naɔnyaneeme,naberɛaɔnyaneemeno,mehonhomsan baeɛ;ɛfirisɛnamintuminnyinasaadɔmyihwɛbea,ne basabasayɛneɔsorowosowano.NaMikaelkakyerɛɛme sɛ:‘Adɛnntinaanisoadehunuaɛtesaaahawwo?Ɛdebesi saadayinaN’ahummɔbɔdanotraahɔ;naWayɛ mmɔborɔhununeabodwokyɛreamawɔnawɔteasaaseso no

5.Naseedano,netumino,neasotweno,neatemmuono baa,AhonhomAwuradeasiesieamankurafoaawonnsom teneneemmarano,nenkurafoaawopoatemmuotenenee no,nenkurafoaawoboNedinkwano--dano,woasiesie, apamamannebofooawoapawno,nammomnnebobofoo noyeasebisa

6.SɛAhonhomAwuradeasotwebɛdawɔnsoa,ɛbɛtena sɛdeɛɛbɛyɛaAhonhomAwuradeasotwenoremma,kwa, naɛbɛkummmanonewɔnmaamenomnemmanonewɔn agyanom.Ɛnoakyino,atemmuonobɛbasɛdeɛN’adɔeɛne Neboasetɔteɛ’

7Nasaadano,aboammienupaapaee,aboammaabiane dindeLeviatan,sewobetenaepobunmuwonsuoasubura noso

8NansoonininodindeBehemoth,aodenekokotena eserebiaefĩawɔfrɛnoDûidâin,wɔturonoapueifama nnipaawɔapawwɔnneatreneefote,faakoawɔfaame nana,neaɛtosoasonnofiAdam,onipaaodikana AhonhomAwuradebɔɔnonohɔ.

9Namesrɛɛɔbɔfoɔfoforɔnosɛɔnkyerɛmesaaaboa kɛseɛnotumi,sɛdeɛwɔpaapaeemudakoronawɔtoowɔn gui,baakoguuɛpobunmu,nabaakonsodekɔɛserɛso asasekeseenoso

10Na3kakyereemese,'Oonipaba,hanawohwehwese wobehunudeeahintaw.'

11Naɔbɔfoɔfoforɔaɔnemekɔeɛnaɔkyerɛɛmedee ahintawmenokakyerɛɛmeneaɛdikannedeɛɛtwatoɔ wɔɔsoromuwɔsoro,neasaaseasewɔbunmu,neɔsoro n’awieɛ,neɔsorofapemso

12Namframapia,nesedeemframanomumpaepaemu, nesedeewokari,nesedeewobumframaapono,emubiara sedeemframatumite,nebosomekaneatuminetumia efata:nensorommamunkyekyɛmusɛdeɛwɔndinteɛ,ne sɛdeɛmpaepaemunyinaateɛ.

13Naaprannaanosedeembeaaehwehwenote,ene mpaepaemuaewoanyinamnomunyinaasedeeebeye hann,newandɔmnoamawatieprɛkopɛ

14Efisɛaprannaawɔhomebeaawɔdeamanoberea ɛretwɛnnepeal;naaprannaaneanyinamnoyɛnea wontumintetewmu,naɛwomsɛɛnyɛbiakonaemunkyɛ de,nansowɔnbaanunyinaabomfahonhomnomuna wɔntetewmu

15Efiriseseanyinamyeharea,aprannaanokanenne,na honhomnohyɛmawɔgyinabereawɔrebɔno,naɛpaapae wɔnntampɛpɛɛpɛ;ɛfirisɛwɔnpealsnoakoraeɛtesɛ anhwea,nawɔnmubiarasɛdeɛɛrebɔno,wɔdeafirikura mu,nawɔdehonhomnotumidanewɔnakyi,nawɔpia wɔnkɔwɔnanimsɛdeɛasasenoafananbebreeteɛ.

16Naepohonhomnoyeobarimaneden,nasedee n'ahoadentumiteno,odeaberetwenosann'akyi,nasaa aransonawotunon'animnaepeteasaasesommepo nyinaamu.

17.Nahoar-frosthonhomnoyen'ankasasoro-bofoo,na asukyeneehonhomnoyeobofoopa

18Nasukyerɛmmahonhomagyawnedanmuesiane n’ahoɔdennti--Honhomsoronkobiwɔmu,naneaɛforofi munotesɛwusiw,nanedindeawɔw

19Nansuosunsumnonnkawonhowowonpiamu,na mmomewopiasoronkobi;ɛfirisɛnekwanyɛ animuonyamwɔhannneesummu,neawɔberɛneahohuru berɛmu,naɔbɔfoɔwɔnedanmu.

20Naobosuohonhomwɔnetenabeawɔɔsoroano,naɛne osuopianowɔabusuabɔ,nanekwanwɔawɔberɛne ahuhuromu:nanemununkumnensuomununkumkabom, nabaakodemaɔfoforo

21Naseosuohonhomfirinedanmufiadia,soro-abofoo nobabebuepianonawodinoanim,naseepeteasaaseno nyinaasoa,enenensuoaewoasaasenosonokabomNa berebiaraaɛnensuaɛwɔasasesonobɛkaabomno

22.Efirisensuonoyemankurafoaawoteasaaseso;ɛfiri sɛwɔyɛaduanemaasasefiriƆsorosoroniaɔwɔsoronohɔ, entiosuosusuduawɔhɔ,naabɔfoɔnawɔdiso

23.NasaannoɔmayinamehunuunowɔAteneneefoɔ Turonoho

24Naasomdwoebofooanaokamehonokakyereeme se:‘Saaaboammienuyiawoasiesiewonsedeeebeyena Onyankoponkesenobedidi

TI61.NKYERƐKYERƐMU

1Namehunuusaannanomusedeewodehamatentena wodemaasaasoro-abofoono,nawofaantabankaawonho nawotu,nawokooatififam

2Namebisaaɔbɔfoɔnokakyerɛɛnosɛ:‘Adɛnntinasaa abɔfoɔnoafasaanhamayinawɔakɔ?’Naɔkakyerɛɛme sɛ:‘Wɔakɔsusuu’Ɔkakyerɛɛme

3Naɔbɔfoɔaɔnemekɔeɛnokakyerɛɛmesɛ:‘Weinom nawɔdeateneneefoɔsusuduabɛba,Naateneneefoɔhama bɛbaatreneefoɔnkyɛn,AmawɔnankasaatenaAhonhom Awuradedinsodaadaa

4.Wɔnawɔayiwɔnnobɛhyɛaseɛnewɔnawɔayiwɔnno atena,Naɛnonomnesusuduaawɔdebɛmagyidie,Naɛhyɛ teneneemuden

5.Nasaasusuduayibedaasaasenomubunmuahintasɛm nyinaaadi,Nenkurafoaasarenoasɛewɔn,Nenkurafoaa mmoawaawewɔn,Newɔnaɛpomumpataaawewɔn, Amawɔasanabanawɔatenawɔnho,WɔƆpawnodano; EfisɛwɔrensɛeobiarawɔAhonhomAwuradeanim,Na obiarantuminsɛeno

6.Nankurafoaawotesorowosoronyinaaranyaaahyedee netuminennebaakonehannbaakoteseogya 7NasaaBaakonodewonnsemaedikannohyiraa,Na wokamfoonawokamfoonyansa,Nawoyeanyansafowo kasanenkwahonhommu

8.NaAhonhomAwuradedeneaWaayinonotoo animuonyamahenguanosoNaɔbɛbuɔsorokronkronfoɔ nnwumanyinaaatɛn,Nankariboɔmunawɔbɛkariwɔn nnwuma.

9Nabereaobeman'animso,Abuwonkokoamakwanatn sedeeAhonhomAwuradedinasemte,Newonkwansedee AhonhomAwuradeatemmuoteneneekwannoteno,Afei wonnyinaadennekokobekasanawahyira,NaWahye AhonhomAwuradedinanuonyamnaakamfoonawateho. 10Na3bfrɛesoroasafononyinaa,neakronkronfoɔa wɔwɔsoronyinaara,neOnyankopɔndɔm,Kerubim, SeraphinneOfanin,netumiabɔfoɔnyinaara,neatumfoɔ abɔfoɔnyinaa,neNeaWɔapawno,netumiaakaawɔwɔ asaasenosonensuonoso

11Saadano,obehyirannebaakoso,nawahyirana wahyiraanuonyamnawamasowogyidiehonhommu,ne nyansahonhommu,neboasetɔhonhommu,ne mmɔborɔhunuhonhommu,neatemmuoneasomdwoeɛ honhommu,nepapayɛhonhommu,nawɔnnyinaadenne baakobɛkasɛ:“NhyiraneƆno,nawɔnhyiraAhonhom Awuradedindaadaa”pɛn"

12WɔnawɔnnaɔsoronyinaabɛhyiraNo:Akronkronfoɔa wɔwɔɔsoronyinaabɛhyiraNo,Newɔnawɔayiwɔna wɔtetenkwaturonomunyinaa:Nahannhonhombiaraa ɔtumihyira,naɔhyɛnoanuonyam,naɔhyɛ,naɔteWOdin awɔahyiranoho,NaɔhonamnyinaabɛhyɛWOdin anuonyamnaahyiranodaadaa

13EfisɛAhonhomAwurademmɔborɔhunuyɛkɛse,na Ɔwɔabodwokyɛre,NaNennwumanyinaaneneawabɔ nyinaa,Wadanoadiakyerɛateneneefoɔnewɔnawɔapaw wɔn,WɔAhonhomAwuradedinmu

TI62.NKYERƐKYERƐMU

1.NaseinaAwuradehyɛɛahemfoneatumfoɔnewɔna wɔamawɔnhoso,nenkurafoaawɔteasaasenosono,na ɔkaasɛ:‘Mubuemoaninamommamommɛnsosɛ mobɛtumiahunuNeaWɔapawnonoa.

2NaAhonhomAwuradedenotenaan'animuonyam ahenguanoso,Nawohwieteneneehonhomguuneso,Na n'anomasemkunkumnneboneyofoonyinaa,Nawona wontenenonyinaaseefirin'anim

3Nasaadanoahemfoneatumfonyinaabegyina,Ne nkurofooawoamawonsonenkurofooawokuraasaaseno, Nawobehununawahunusedeeoten'animuonyamahengua noso,Nawobuteneneeatnn'anim,Nawonnkaatoroasem biaran'anim.

4Afeiɛyawbɛbawɔnsotesɛɔbaaaɔrewo,Naɔteɛyaw wɔawomu,Bereanebahyɛnawotwaaano,Naɔteɛyaw wɔawomu.

5Nawanmufabaakobehwehwbaako,Naehubehuwon, Naw'animbegufam,Nayawbekyerewan,Bereawohunu saaOnipaBanoseOten'animuonyamahenguanoso

7EfiriseefirimfitiaseenonaOnipaBanoasie,Na 3sorosoroninokoranosowoN'ahoadenanim,Naoyiino adikyereewonawoapawno

8Nawobeduankurofooawoayiwonneakronkronfono asafo,Nawonawoayiwonnyinaabegyinan'animsaada no

9.Naahemfoneatumfoanenkurofoonenkurofooawodi asaasenosonyinaa,Wobehwehwen'animwowonanim, NawoasomnawodewonanidasoatosaaOnipaBanoso, Nawoasrenonawoasremmɔborɔhunuwɔnensam.

10NansosaaAhonhomAwuradenobemiawansaa,Ama wadeahopereafirin'animafiriadi,Naaniwuobeyewon animma,Naesumbenyinwonanim

11.Na3dewanbeyiwonamasoro-abofoonoamawatwe asotwe,NawabegyewansowereefirisewateeNemmane N’apawfonoso

12Nawɔbɛyɛahwɛyieamaateneneefoɔnewɔnawɔayi no:Wadiahurisiewɔwɔnho,ƐfirisɛAhonhomAwurade abufuhyeɛdawɔnso,NawɔdewɔnmogyaanomN’afoa 13Nawobegyeateneneefoonewonawoapawwonno nkwasaadano,Naefirisaabereno,wonnhunu nneboneyofooneatiafoaanimda

14.NaAhonhomAwuradebetenawanso,NasaaOnipa Banonawobedi,Nawadanawasɔredaadaa 15Naateneneefoonewonawoapawwonnobesoreafiri asaasenomu,Nawoagyaesewobeyeasee.Nawɔbɛhyɛ anuonyamntadeɛ, 16NayeinomnaebeyenkwantomaaefiriAhonhom Awuradenoho:Namontadeerennyin,Namo animuonyamrentwamwɔAhonhomAwuradeanim

TI63.NKYERƐKYERƐMU

1Saannanomunaatumfoɔneahemfoawɔwɔasaaseno bɛsrɛNosɛɔmmawɔnahomegyeɛkakramfiriN’asotwe abɔfoɔawɔdewɔnmaawɔnnohɔ,amawɔahwefamna wɔasomAhonhomAwuradeanim,nawɔakawɔnbɔnewɔ N’anim.

2NawobehyiranawahyiraAhonhomAwuradeno animuonyam,nawakase:'NhyiraneAhonhomAwurade neahemfoAwurade,NeatumfoaAwuradeneadefo Awurade,NeanimuonyamAwuradenenyansaAwurade, 3NaanuonyamwɔahintasɛmbiaramuneWotumifiawo ntoatoasosokɔawontoatoasoso,NaW’anuonyamdaa daa:W’ahintasɛmnyinaamudɔnawontuminkan,NaWo treneeyɛneawontuminkan

4.Yeasuaseeseiseyedianuonyam,Nayehyiraahemfo AwuradeneNeaoyeahemfonyinaasoheneno'

5Nawabekase:‘Ankayenyaahomegyeedehyɛ animuonyamnayɛdaase,Nayɛkayɛngyidiehoasɛmwɔ N’animuonyamanim!

6Naafeiyɛpɛahomegyekakranansoyennya:Yɛdiakyi denneennennayennya:Nahannayeraafiyɛnanim,Na esumyɛyɛntenabeadaadaa:

7EfisɛyennyenniewɔN’anim,Anaasɛyɛanhyɛ AhonhomAwuradedinanuonyam,nayɛanhyɛyɛn Awuradeanimuonyam,Nammomnayɛnanidasoɔwɔyɛn ahenniepomamu,Neyɛnanimuonyammu.

8Nayenamanehununeamanehunudano3nnyeyen nkwa,Nayennyaahomegyeebiarammampaekamu,Se y'AwuradenoyenokorewoNennwumanyinaamu,ne N'atemmuoneN'atemmuomu,NaN'atemmuonniobuo biarammannipa

9NayetwamfiriN'animenamyennnwumanti,Nawobu yenbonenyinaarawoteneneemu'

10Afeiwɔbɛkaakyerɛwɔnhosɛ:'Yɛnakraayɛmawɔ mfasoɔaɛntenemu,nansoɛnsiyɛnkwansɛyebesianafiri nemfimfiniakɔSheoladesoanomu'

11Naɛnoakyino,esumbɛhyɛwɔnanimma,Naaniwuo bɛbasaaOnipaBanoanim,Nawɔbɛpamwɔnafirin’anim, Nankrantɛbɛtenan’animwɔwɔnmfimfini

12SaanaAhonhomAwuradekaase:'Weineahyedeene atemmuoaefaatumfoaneahemfonewonawoamawon sonenkurafoaawodiasaasenohowɔAhonhomAwurade anim.'

TI64.NKYERƐKYERƐMU

1.Nansusuiɛfoforɔnsomehunuusɛahintawwɔsaabeaeɛ no

2Meteeɔbɔfoɔnonnesɛ:‘Weinomneabɔfoɔawɔsiane baaasaaseso,nawɔyiineaasiekyerɛɛnnipammaadina wɔdaadaannipammamawɔyɛɛbɔne’

TI65.NKYERƐKYERƐMU

1.Nasaannanomuno,Noahunuuasaasenosewameme nan’aseeabɛn

2Naɔsɔrefiriihɔnaɔkɔɔasaasenoano,naɔteaamu dendenkyerɛɛnenanaHenok:naNoadenneaɛyɛyaw kaamprɛnsasɛ:Tieme,tieme,tieme'

3Namekaakyereenose:'Kakyeremedeeerehweasaase nosoaasaasenowoamanehunubonemunawowosow saa,anyɛsaaaebiamenenobɛyera?'

4Naɛnosonagyegyeegyekɛseɛbaaasaasenoso,na wɔteeɛnnebifiriisoro,namehweem’anim.

5NamenanaHenokbaabegyinaamenkyɛn,naɔka kyerɛɛmesɛ:‘Adɛnntinawodenteɛmaɛyɛyawneosusu afrɛme?

6NaahyɛdeɛbiafiriAwuradeanimakɔfawɔnawɔte asaasesonohosɛwɔnɔsɛeɛnoabamuɛfirisɛwɔasua abɔfoɔnoahintasɛmnyinaa,neSatanfoɔbasabasayɛ nyinaa,newɔntuminyinaa--wɔnaɛyɛkokoampaa--ne wɔnawɔyɛnkonyaayienotuminyinaa,neabayifoɔtumi, newɔnawɔyɛahoniawɔanwenemaasaasenyinaatumi:

7Nasedeewoyidwetefiriasaasemumfuturomu,ne sedeedadeaeyemmerefiriasaasemu

8.Efisɛkɔberenetinnnyimfiasaasemutesɛdeɛɛdikan no:ɛyɛasuburaaɛmawɔn,naɔbɔfoɔgyinamu,nasaa ɔbɔfoɔnodikan'

9.NaɛnoakyinomenanaHenoksoomensasonaɔmaa meso,naɔkakyerɛɛmesɛ:‘Kɔ,ɛfirisɛmabisaAhonhom Awuradesɛɛfasaabasabasayɛyiaɛwɔasaasesonoho

10.Na3kakyereemese:"Esianewonatemmuonti,woasi wonatemmuoatosonaMerennsienodaaEsiane nkonyaayieawoahwehwemunawoasuanti,asaasenone nkurafoaawotesonobeyera."

11Naweinom--wonnibaabiaraawobesakyerawohodaa, efirisewakyerewandeenaasie,nawanomnawabun’ano: nansowodee,meba,AhonhomAwuradenimsewoho tew,nawonnimfomsoowosaaahohoradieyiaefa ahintasɛmho

12.NaWahyewodinseebekaakronkronfonoho,Na Dbekorawosowankurafoaawoteasaasesonomu,Na Wahyew'asefoateneneefooamaahennieneanimuonyam kesee,Naw'asefomubefiriatreneefoneahotefooa wonnkananoasuburabefiriabadaa

TI66.NKYERƐKYERƐMU

1.Naɛnoakyino,ɔkyerɛɛmeasotweabɔfoɔawɔasiesie wɔnhosɛwɔbɛbanawɔagyaensuoaɛwɔaseɛwɔasaase

nomunotuminyinaasɛdeɛɛbɛyɛawɔdeatemmuone ɔsɛeɛbɛbawɔnawɔtenaasaasesonawɔtetehɔnyinaaso. 2NaAhonhomAwuradedeahyɛdeɛmaaabɔfoɔa wɔrefiriadinosɛmmansuononkɔsoronammomwɔnsi wɔnso;ɛfirisɛnasaaabɔfoɔnodinsuotumiso.

3NamefiriiHenokanim

TI67.NKYERƐKYERƐMU

1Nasaannanomuno,Onyankoponasembaamenkyen, na3kakyereemese:‘Noa,wonkyirimmaabaM’anim, bebreeaasodiebiaranniho,odoneteneneebebree

2.Naafeiabɔfoɔnoreyɛduadan,nasɛwɔwiesaa adwumanoa,medeMensabɛtosonamakoraso,nankwa ababɛfirimuaba,nansakraeɛbibɛbamusɛdeɛɛbɛyɛa asaasenorentenahɔaobiarannihɔ.

3Namɛmaw’asefoɔayɛdenwɔm’animdaadaa,na mɛtrɛwɔnawɔtewonkyɛnnomu:ɛrensowabawɔasaase ani,nammomwɔbɛhyiranonawɔadɔɔsowɔasaasesowɔ Awuradedinmu

4Na3desaasoro-abofoono,awoadaamumuyoadino atoafiase,wasaabonhwaaehyehyenoamenanaHenok kannodeakyeremewoatɔeɛfamnomuwɔsikakɔkɔɔne dwetɛnedadeɛnedadeɛaɛyɛmmerɛwnetinaɛyɛmmepɔ nomu.

5Namehunuusaabonhwanoaewomukeseenensuono muwosow

6.Nabereaweinyinaarasiino,efisaadadeaogyaahyew nomunenewosowaewosaabeanomuno,sufrehuabi bae,nanaebatasaansuonoho,nasaasoro-abofoo bonhwaawodiiadasammakwannohyehyeewosaa asaasenoase

8.Nansosaansuono,saannanomuno,ebesomama ahemfonenkurafoanenkurofoo,nenkurafoaawote asaasesono,amanipaduanoayaresa,nammomhonhom noasotwe;afeiakɔnnɔahyɛwɔnhonhommuma,ama wɔatwewɔnasowɔwɔnnipaduamu,ɛfirisɛwɔapa HonhomAwuradenawɔahunuwɔnasotwedabiara,na nansowɔnnyeNedinnni.

9Nasedeeebeyenawonnipaduamuhyewbeyedenno, nsakraeeaehyianobebawonhonhommudaadaa;ɛfirisɛ HonhomAwuradeanimno,obiararenkaasɛmhunu.

10Efisɛatemmuonobɛbawɔnso,ɛfirisɛwɔgyewɔn nipaduaakɔnnɔdinawɔpoAwuradeHonhom 11.Nasaansuonoarabenyansakraeewosaannanomu; ɛfirisɛsɛwɔtwesaaabɔfoɔnoasowɔsaansuoyimua, saansuo-nsuoyibɛsesawɔnhyeɛ,nasɛabɔfoɔnoforoa, nsuoaɛwɔnsuomuyibɛsesanaayɛnwini

12NameteesɛMikaelrebuanaɔrekasɛ:‘Atemmuoa wɔdebuabɔfoɔnoatɛnyiyɛadansediemaahemfone atumfoɔawɔdiasaaseno.’

13Efisɛsaaatemmunsuyisomahemfonipaduanewɔn nipaduaakɔnnɔ;ɛnontiwɔrenhununawɔrennyennisɛsaa nsuonobɛsesanaabɛyɛogyaaɛdɛredaa

TI68.NKYERƐKYERƐMU

1NaɛnoakyinomenanaHenokmaamenkyerɛkyerɛa ɛfaahintasɛmaɛwɔnwomanomunyinaahowɔ

Mmebusɛmawɔdeamanonomu,naɔboaboaaanomaa mewɔMmebusɛmnwomanomunsɛmmu.

2NasaadanoMikaelbuaaRafaelnaokaase:'Honhom notumifanaemamehopopoenamahintasɛmno atemmuoaemuyɛdennti,abɔfoɔatemmuo:hwanna ɔbɛtumiagyinaatemmuoaemuyɛdenawɔadihodwuma, naɛnoanimnawɔanweneno?'

3.NaMikaelbuaabio,naokakyereeRafaelse:'Hwanne deean'akomanndwowoho,naatemmuoasemaefiriadi wowonsoenamnkurafoaawadiwonanimsaantino nnhawn'anom?'

4NaɛbaasɛmmerɛaɔgyinaaAhonhomAwuradeanim no,MikaelkakyerɛɛRafaelseisɛ:‘Merennyewɔnkyɛfa wɔAwuradeaniase;ɛfirisɛHonhomAwuradeboafuwɔn ɛfirisɛwɔyɛtesɛneawɔyɛAwuradeEntideɛahintaw nyinaabɛbawɔnsodaadaa;ɛfirisɛɔbɔfoɔanaaonipa rennyanekyɛfawɔmu,nawɔnnkoaranawɔanyawɔn atemmuodaadaa’

TI69.NKYERƐKYERƐMU

1.Nasaaatemmuoyiakyino,wobehuhunawamawonho popoefirisewaayiweiakyerenkurafoaawoteasaasesono 2Nahwɛsaaabɔfoɔnodinnayeinomnewɔndin:wɔn mudeɛɛdikanneSamjâzâ,Artâqîfâaɛtɔsommienu,ne Armênaɛtɔsommiɛnsa,Kôkabêlaɛtɔsonnan,Tûrâêla ɛtɔsonnum,Rûmjâlaɛtɔsonsia,Dânjâlaɛtɔsonson, Nêqâêlaɛtɔsoawotwe,Barâqêlaɛtɔsonkron,Azâzâla ɛtɔsodu,neaɛtɔsodubiakoArmârôs,Batarjâlaɛtɔso dumienu,Busasêjalaɛtɔsodumiɛnsa,Hanânêlaɛtɔso dunan,Tûrêlaɛtɔsodunum,neSîmâpêsîêlaɛtɔsodunsia, Jetrêlaɛtɔsodunwɔtwe,Tûmâêlaɛtɔsodunwɔtwe,Tûrêl aɛtɔsodunkron,Rumâêlaɛtɔsoaduonu,Azâzêlaɛtɔso aduonubaako.

3Naweinomnewansoro-abofoonomuatitirenewondin, enewonatitireawoborohahaneaduonumneduso

4.Yeqônaodikannodin:nedeeodiiNyankoponmma nyinaarakwan,naodewonbaaasaaseso,naonamnnipa mmammaasokyereewon

5.NadeɛɔtɔsommienunodindeAsbeêl:ɔmaa Onyankopɔnmmakronkronnoafotuobɔne,naɔdaadaa wɔnmawɔdennipammammaaguuwɔnnipaduahofi

6.Naneaɛtɔsommiɛnsano,wɔtoodinGâdreêl:ɔnona ɔkyerɛɛnnipammaowuoakuturukunyinaara,naɔyii Hawakwan,naɔdeowuoakodeɛkyerɛɛnnipammano kyɛmneatadeɛ,nenkrantɛawɔdebɛko,neowuoakodeɛ nyinaaawɔdemaannipamma

7.Nawafirinensamnawafirinensamatiankurafoaa woteasaasenosofirisaadanonedaadaa

8NaneaotosonnannodindePênêmûe:3kyerekyere nnipammanwononwononeneaeyedwo,na3kyerekyere wonwonnyansamuahintasɛmnyinaa.

9Naɔdeinknekrataakyerɛkyerɛɛadesammawɔ nkyerɛweemu,naɛnamsoyɛɛbɔnefiridaapemkɔsi daapemnedebɛsiɛnnɛ

10Efisɛwɔammɔnnipaammaatirimpɔwaɛtesaa,sɛ wɔdekyerɛwduaneinkbesiwɔngyidipasodua.

12NawotooneaotosonnumnodinKâsdejâ:weine3no naokyereennipammaahonhomneahonhommɔne akuturukubɔnenyinaa,nenkwaboaanoakuturukuwɔ

awotwaamu,amawatwam,neɔkraakuturukunoɔwɔno aka,neakuturukuaɛnamawiaberehyeɛsoba,ɔwɔbaa wɔatonodinTabâââ'ĕtnaɛyɛ

13.NaweineKâsbeêl,ntamnomupaninawakyeree akronkronfonobereaotenaasorowoanimuonyammu,na nedindeBîqâ

14SaaɔbɔfoɔyisrɛɛMikaelsɛɔnkyerɛnodinaahintaw no,amawabɔnontamwɔntam,amawɔnawɔdadeɛɛwɔ kokoamnyinaaadikyerɛɛnnipammanoawosowwɔsaa dinnentamnoanim

15Naweinentamyitumi,efiriseewotumineden,na odesaantamyiAkâehyeMikaelnsa

16.Naweinomnesaantamyimuahintasɛm...Na wɔnamnentamsoyɛden:Nawɔsensɛnɔsoroansana wɔrebɔwiase,Nadaa

17.Naɛnamsonawɔdeasaasenosiinsuonoso,Nansuo aɛyɛfɛfiriimmepɔnomukokoammu,Efiwiaseabɔdeɛ mukɔsidaapem

18.Naɛnamsaantamnosonawɔbɔɔɛpono,Nasɛne fapemnoƆdeanhweasiihɔmaanotiaan’abufuoberɛno, Naennyaakokoɔdurontwamntwamntwamfiriwiaseabɔ munkɔsidaa.

19Naenamsaantamnosonawomaemubunnomuden, Nantenanammawonnhinhimmfiriwanbeamufiri daapemnkosidaapem.

20Naenamsaantamnosonaowianebosomenowie wonkwan,Nammawonntwewonhomfiriwonahyedee homfiridaapemnkosidaapem.

21Naenamsaantamnosonansorommanowiewon kwan,Na3dewandinfrEwon,NawogyeNosofiri daapemkosidaapem.

22Nasaaaransonansuoahonhom,nemframa,nezefire nyinaaahonhom,newonakwanaefirimframanoafanan nyinaa.

23Naaprannaanneneanyinamhannawoakoraso:na woakoraasukɔtweaaneasukɔtweaapianensuyiridanne osuneobosudan.

24NayeinomnyinaagyedinawodaasewɔAhonhom Awuradeanim,nawɔdewɔntuminyinaahyɛno anuonyam,nawɔnaduanwɔasedaadeyɛbiaramu:wɔda asenawɔhyɛAhonhomAwuradedinanuonyamnawɔma noayɛdaadaa

25.Nasaantamyiyedendenwowanso,Naenamsona wokorawansonawokorawanakwanso,Nawonkwan nsɛee

26.Naanigyeekeseebaawanmu,Nawohyiraana wohyiraaanuonyamnawokamfooefirisewoayisaaOnipa Banodinadiakyerewon.

27Naɔtenaan’animuonyamahenguaso,Nawɔde atemmuododoɔnomaaOnipaBano,Naɔmaa nnebɔneyɛfoɔnotwaamnawɔsɛeewɔnfiriiasaasenoso, Newɔnawɔayerawiaseno.

28Wodenkɔnsɔnkɔnsɔnbɛkyekyerewɔn,Nawɔdewɔn atoafiasewɔwɔnɔsɛeɛ-beaeɛawɔhyiammu,Nawɔn nnwumanyinaaayeraafiriasaaseani

29Naefisaabereyide,biribiarannihɔaɛporɔw;Nasaa OnipaBanoayinehoadi,Nawatenan’anuonyam ahenguaso,Nabɔnenyinaabetwamwɔn’anim,Nasaa OnipaBanoasɛmbɛkɔakɔyɛdenwɔAhonhomAwurade anim.

TI70.NKYERƐKYERƐMU

1Naɛbaasɛyeiakyino,nedinwɔnenkwannamuno, wɔmaanedinsokɔɔsoromaasaaOnipaBanone AhonhomAwuradenofirinkurafoaawɔteasaasesono mu

2Nawɔmaanosokɔɔsorowɔhonhomnteaseɛnamnoso nanedinyeraewɔwɔnmu.

3Naefirisaadano,wonnkanmenkawanmubio:naode metoomframammienunontam,AtifineAtɔefamntam, baabiaabɔfoɔnofaanhamanodesusuubaabia wɔayiyifoɔneateneneefoɔnoamame

4.Naɛhɔnamehunuuagyanomawɔdikanneateneneefoɔ afirimfitiaseɛtetesaabeano

TI71.NKYERƐKYERƐMU

1Naɛbaasɛyeiakyino,wɔkyerɛɛmehonhomasesɛ,Na ɛforokɔɔsoro:NamehunuuOnyankopɔnmmakronkron noNawɔretiatiaogyagyaframaso:Nawɔnntadefitaana wɔnntade,Nawɔnanimhyerɛnsɛsukyerɛmma

2.Namehunuuogyansutenmmienu,Nasaaogyanohann hyerɛntesɛhyacinth,Namehweem’animwɔAhonhom Awuradeanim

3.NaɔbɔfoɔMikaelaɔyɛabɔfoɔmpaninnomubaakosoo mensanifaso,Naɔmaamesonaɔdemekɔɔahintasɛm nyinaamu,Naɔkyerɛɛmeteneneeahintasɛmnyinaa

4.Na3kyereemeesoroanoahintasɛmnyinaa,Ne nsorommanyinaarapianyinaa,nehannnyinaa,Ɛhɔna wɔfiriadiwɔakronkronfoɔnoanim

5.Naɔkyerɛɛmehonhomasekɔɔɔsorosoro,Namehunuu wɔhɔtesɛɔdanbiawɔdeahwehwɛasisi,Nasaaahwehwɛ nontamno,ogyateasefoɔtɛkrɛma

6.Namehonhomhunuuabɔsoɔaɛkyekyeresaaogyafie no,Nansubɔntenaogyateasefoɔahyɛmumawɔn’afã nnan,Nawɔkyekyeresaafieno

7.NaSerafin,Kerubik,neOfaninatwahoahyia:Na weinomnenkurofooawonna,NawowwN'animuonyam ahennwano

8.Namehunuusoro-abofooawonntuminkan,Apem,ne mpemdumpɛnmpemdu,WotwasaafienohoahyiaNa MikaelneRafaelneGabrielneFanuelneabɔfokronkrona wɔwɔɔsorosono,Monkɔfiehɔnafirimu.

9Nawofiriisaafienomubae,NeMikaelneGabriel, RafaelneFanuel,Nesoro-abofookronkronbebreea wonnkan.

10NawanomneNnaTi,Netirifitaananehotewtese aboanhoma,NaN’atadeawontuminkyerekyeremu.

11Namehwehweem'anim,Namenipaduanyinaadwoe, Namehonhomsesaa;Namedennekɛseteɛɛmsɛ,de tumihonhom,Nawɔahyiranonawɔahyɛnoanuonyamna wɔakamfono.

12Nasaanhyirayiaefiriim'anomfiriadieno,naeye anigyeeyiewosaaNnaTinoanim

13NasaaNnaTinoneMikaelneGabriel,Rafaelne Fanuel,abɔfoɔmpempemnempemduawɔnnkanwɔn baeɛ.

14Na3baamenkyennaodeNennekyiaame,naoka kyereemese:‘OyineOnipaBaawawonoamatenenee; Natreneetenaneso,NaNnaTinoteneneennyawno.'

15Na3kakyereemese:'Okaasomdwoehodawurukyere wowoewiaseaebebanodinmu;Ɛfirihanaasomdwoeɛ abafiriberɛawɔbɔɔwiase,Nasaaaranaɛbɛyɛwodaa daanedaadaa.

16.Naobiarabenanten'akwansoefiriseteneneennyaw noda:Nenaebeyewontenabea,nawanagyapadeakane ho,Nawonntetewonhomfirinehodaadaadaadaa

17.NasaanaebeyennatentennesaaOnipaBano,Na ateneneefoonobenyaasomdwoenekwantenenee,Wo AhonhomAwuradedinmudaadaa'

TI72.NKYERƐKYERƐMU

1Ɔsorohannnoakwanhonwoma,wɔnmubiara abusuabɔ,sɛdeɛwɔnakuoteɛ,wɔnahennienewɔnmmerɛ teɛ,sɛdeɛwɔndinnemmeaeɛawɔfirii,newɔnbosometeɛ, aUriel,ɔbɔfoɔkronkronanaɔkameho,aɔyɛwɔn kwankyerɛfoɔno,kyerɛɛme;naɔkyerɛɛmewɔnmmara nyinaarasɛdeɛɛteɛpɛpɛɛpɛ,nesɛdeɛɛteɛwɔwiasemfeɛ nyinaaranekɔsidaa,kɔsisɛabɔdeɛfoforɔaɛbɛtenahɔ akosidaapemnobɛbaawieeɛ

2.Naweinehannnommaraaedikan:hannnoOwiano wonepuewoesoroapueiaponmu,nanekotowoesoro atɔeɛaponmu

3.Namehunuuaponnsiaaowiapue,neaponnsiaaowia tomunabosomepuenaɛkɔtɔwɔsaaaponyimu,ne nsorommaakannifoɔnewɔnawɔdiwɔnanim:nsiawɔ apueeɛnensiawɔatɔeɛfam,nawɔnnyinaadiwɔnhowɔn hoakyinnidisonnidisopɛpɛɛpɛ:mfɛnserebebreensowɔ saaaponyinifanebenkum

4.Naneaedikanno,hannkɛsenofiadi,awɔfrɛnoOwia, nanentwemutesɛɔsorontwemu,naogyaaɛhyerɛnna ɛyɛhyewahyɛnomakoraa

5.Teaseɛnamaɔforokɔsono,mframabɔ,naowiakɔtɔfi soronaɛsanfaatififamsɛneaɛbɛyɛaobeduapueifam,na wɔkyerɛnokwanaraamaɔbaɔponaɛfatanosona ɔhyerɛnɔsoroanim.

6Saakwanyisonaɔsɔrewɔbosomeaɛdikannomuwɔ ɔponkɛseɛnomu,aɛyɛsaaaponnsianoaɛtɔsonnanwɔ castnomu.

7Nasaaponoaetosonnanaowiapuewobosomeaedi kannomuno,mfɛnsere-buedumienuwɔhɔ,aogyaframa bifimubabereawɔabuewɔwɔnberemuno.

9Nasaabereyimuno,awianobeyedabiaradana anadwoanadwonoyetiaakosiadekyeeaetosoaduasa.

10Saadano,awianowareseneanadwononkyekyem nkron,naawianoyenkyekymudupɛpɛɛpɛnaanadwono yɛnkyɛmuawotwe

11Naawianopuefirisaaponaetosonnannomu,na ekotowoaponoaɛtɔsonnannomunaɛsankɔapueeɛ ponoaɛtɔsonnumnosoanɔpaaduasa,naɛpuefirimuna ɛkɔtɔwɔɔponaɛtɔsonnumnomu

12Naafeiawianobeyenkyemmmienunaebeyenkyem du-baako,naanadwonobeyetiaanaebeyenkyekyem nson

13.Naesankoapueifamnaehyeneaponoaetosonsiano mu,naesɔrenaesiponoaɛtɔsonsianomuanɔpaaduasa neaduasaɛnamneNsɛnkyerɛnneɛnti

.

15Naawianoforomaawianoyetiaa,naanadwononso ware,naowianosankoapueifamnaehyeneaponoaeto sonsianomu,naepuefirimunaeduadekyeeaduasa

. 17.Naowianofirisaaponoaetosonsianomuwoatɔeɛ fam,naɛkɔapueeɛfamnaɛpuewɔɔponaɛtɔsonnumno muanɔpaaduasa,naɛkɔtɔwɔatɔeɛfambiowɔatɔeɛpona ɛtɔsonnumnomu.

18Saadano,danosotewnkyekymummienu,naeduru nkyekymudunaanadwonoyenkyekymuawotwe

19Naawianofirisaaponoaetosonnumnomunaekoto woatɔeɛponoaɛtɔsonnumnomu,naɛpuewɔɔponaɛtɔ sonnannomuanɔpaaduasaneaduasaɛnamne Nsɛnkyerɛnneɛnti,naɛkɔtɔwɔatɔeɛfam

20Saadano,awianoneanadwonobeyepɛ,naɛbɛyɛnea netentenyɛpɛ,naanadwonoyɛnkyɛmunkronnaawiano yɛnkyɛmunkron

21Naowianopuefirisaapononomunaekotoatɔeɛfam, naɛsankɔapueeɛfamnaɛpueanɔpaaduasawɔɔponaɛtɔ sommiɛnsanomunaɛkɔtɔwɔatɔeɛfamwɔɔponaɛtɔso mmiɛnsanomu

22.Nasaadanoanadwonobeyetentenseneawia,na anadwobeyetentenseneanadwo,naawiabeyetiaasene awiakopemadekyeeaetosoaduasa,naanadwonobeye nkyekymudupɛpɛɛpɛnaawianoyɛnkyɛmuawotwe.

23Naowiapuefirisaaponoaɛtɔsommiɛnsanomuna ɛkɔtɔwɔɔponaɛtɔsommiɛnsanomuwɔatɔeɛfamna ɛsankɔapueeɛfam,naanɔpaaduasanaɛpuewɔapueeɛa ɛtɔsommienunomu,nasaaaransonaɛkɔtɔwɔɔsoro atɔeɛfamɔponɔaɛtɔsommienunomu

24.Nasaadano,anadwonoyenkyekymudubaakona awianoyenkyekymunson

25Naawianopuesaadanofirisaaponoaetosommienu nomunaekotoatɔeɛfamwɔɔponɔaɛtɔsommienunomu, naɛsankɔapueeɛfamkɔɔponɔaɛdikannomuanɔpa aduasaneaduasa,naɛkɔtɔwɔɔsoroatɔeɛfamaponoaɛdi kannomu.

26Nasaadano,anadwonoyetentennaeyeawiano mmɔhommienu:naanadwonoyɛnkyɛmudumienu pɛpɛɛpɛnaawianoyɛnsia.

27Naowianodesaaatwanekyinhyianomumpaepaemu nomunawadanbiowanekyinhyianomumpaepaemuno so,nawahyɛnsaaponnomuanɔpaaduasanaakɔtɔwɔ atɔeɛfamnsoaɛnenodinhwɛanim

28Nasaaanadwono,anadwonotentensoatew nkyekymunkronmu,naanadwonoayenkyekymudubaakonaadekyeenoayenkyekyemnson

29.Naowianoasanabanawahyeneapuei-ponoaetoso mmienunomu,nawasanabasaanenkyin-kyin-kyinino soanɔpaaduasa,apuenaakɔtɔ

30Nasaadano,anadwonotentensotew,naanadwono yenkyekymudunaawianoyeawotwe.

31Nasaadano,owiapuefirisaapononomu,naekoto woatɔeɛfam,naɛsankɔapueeɛfam,naɛpuewɔɔpona ɛtɔsommiɛnsanomuanɔpaaduasaneaduasa,naɛkɔtɔwɔ ɔsoroatɔeɛfam

.

33Naawianeanadwotenten,neawianeanadwotiawa sɔre--namowiakwansonasaansonsonoeɛyiba

34.Entiebasenekwannobeyedabiarada,nanekwan anadwobiarayetiaa

35Naweinemmaranoneowiakwan,enenesanbampɛn dodoɔaɔsanbampɛnaduosianaɔpue,kyerɛsɛhannkɛseɛ awɔatodinawiano,daadaa

36.Nadeeeforosaanonehannkeseeno,nawabodinsaa sedeenehote,sedeeAwuradehyeeno.

37Sedeeosoreno,saaaranaonsifamnaonnhwease,na onnyen'ahome,nammomotummirikaawianeanadwo,na nehannhyerɛnsenbosomedeɛmmɔhonson;nansoɛdefa kɛseyɛhono,wɔnbaanunyinaayɛpɛ

TI73.NKYERƐKYERƐMU

1.Nasaammarayiakyino,mehunuummarafoforɔaɛfa hannketewanoho,awɔatodinƆsram

2Nanentwemuteseesorontwemu,naneteaseɛnama ɔtemuno,mframanaɛkano,nawɔmanohannaɛyɛ pintinn

3Nanesɔrenenekɔtɔsesabosomebiara:nanennatesɛ owianna,nasɛnehannyɛpɛa,ɛyɛowiahannnkyɛmu nson

4NasaanawasɔreNanefãaedikanwɔapueifamnofi adianɔpaaɛtosoaduasa:nasaadanoɔbɛyɛneawotumi hu,naɛyɛɔsramnofãaedikanwɔdaaɛtosoaduasano neowiaaɛwɔɔponaowiapuenosomamo

5.Nanefabaakofiriadinkyɛmunsonmu,nanentwemu nyinaadampan,ennihann,gyenenkyekyɛmunsonmu baako,nenehannnkyɛmudunan

6.Naseonyanehannnofankyekyemnsonmubaakoa, nehannnoboyenkyekyemnsonmubaakonenefa

7Naɔneowianokɔtɔ,nasɛowiapueaɔsramnoneno puenaenyahannfãbiakofã,nasaaanadwonomuwɔ n’anɔpamfiasewɔɔsramdanomfiasenoɔsramnone owiakɔtɔ,nawontuminhusaaanadwonowɔnkyɛmu dunanneemubiakofã.

8Nawasɔresaadanonenkyɛmunsonpɛpɛɛpɛ,naɔfiri adinaɔtwenehofiriiowiaapueɛnoho,nanennaaaka nomuno,ɔhyerɛnwɔnkyɛmudumiɛnsaaakanomu.

TI74.NKYERƐKYERƐMU

1Namehunuukwanfoforɔ,mmarabimano,nesɛdeɛsaa mmaranoteɛno,ɔyɛnebosomebiaransakraeɛ

2.NayeinomnyinaaUriel,ɔbɔfoɔkronkronaɔyɛwɔn nyinaakannifoɔnokyerɛɛme,newɔngyinabea,na metwerɛɛwɔngyinabeasɛdeɛɔkyerɛɛmeno,nametwerɛɛ wɔnbosomesɛdeɛɛteɛ,newɔnkaneanoanimkɔsiisɛnna dunumwieeɛ

3.Ɔyɛnehannnyinaawɔafãasonbiakomuwɔapueifam, naɔfaasonbiakomunaɔyɛnesumnyinaawɔatɔefam 4Naasrambimunoosesanetebea,naasrambimuno odin'ankasakwansoronkoakyi

5.Asramabienmunoɔsramnoneowiakɔtɔ:wɔsaa mfinimfiniaponabiennomunaneaɛtosoabiɛsanenea ɛtosoanan

7Naseowiapuefiriponaetosonnannomua,ofiadi nnanson,kopemseobefiriadiafiriponaetosonnumno munawasanakyirebionnansonmuakoaponaetoso nnannomunawawienehannnyinaa:nawatwenehona wahyeneaponaedikannomunnanwotwemu.

8Naɔsanbabiowɔnnansonmukɔɔponaɛtɔsonnana awiafirimukɔnomu.

9Saanamehunuuwɔngyinabea--sɛneaasrampuena owiakɔtɔwɔsaannanomu.

10.Nasewokamfeeanumboma,owianonyannafua aduasaaɛboroso,nannaaɛkahononyinaamasaamfeɛ nnumnomubaako,berɛaɛyɛmaa,ɛyɛnnafua364

11.Naowianensorommaaɛborosonoyɛnnansia:wɔ mfeɛ5muno,nnafua6afebiarabannafuaaduasa:na bosomenokɔowianensorommaakyikɔdurunnafua aduasa

12Naowianensorommanodemfeenyinaabamu pɛpɛɛpɛ,sɛdeɛɛbɛyɛaɛnkɔanimanaaɛnkyɛwɔngyinabea dabaakomponkɔsidaa;nansofaatɛntreneeaedimũwie mfenowɔnnafua364mu

13.Mfeɛ3muno,nnafua1092,namfeɛ5muno,nnafua 1820,entimfeɛ8muno,nnafua2912

15.Namfeɛ5muno,nnafua1770naɛwɔhɔ,entibosome nodeɛ,nnaaɛwɔmfeɛ8munoyɛnnafua2832

16[Efisɛwɔmfe8muno,ɔkaakyikodunnafua80],nna aɔkaakyiwɔmfe8munyinaayɛ80.

17Naafenowowiepɛpɛɛpɛsɛneawɔnwiase-gyinabeane owiagyinabeaahorowaepuefiaponaɛno(owia)namso puenaɛkɔtɔnnafuaaduasanoso.

TI75.NKYERƐKYERƐMU

1Nampempemnoakannifoɔawɔdewɔnatoabɔdeɛ nyinaasonensorommanyinaarasononsowɔnnanana ɛwɔntamnoho,awɔntumintetewwɔnhomfiwɔndibea ho,sɛdeɛafenoakontabuoteɛ,nayeinomyɛɔsomwɔ nnananawɔankanwɔafenoakontabuomunomu

2.Nawɔnntinnipadimfomsoɔwɔmu,ɛfirisɛsaa hannfoɔnodeɔsommaampawɔwiase-gyinabeaahodoɔ noso,baakowɔɔsoroponaɛdikannomu,baakowɔ ɔsoroponaɛtɔsonnannomu,baakowɔɔponaɛtɔso nnannomu,nabaakowɔɔponaɛtɔsonnannomu,naafe nomupɛpɛɛpɛyɛnonamnegyinabeaahodoɔahasa aduosiannanaɛsonoemubiarasonaɛba.

3Efisɛnsɛnkyerɛnneɛnemmerɛnemfeɛnennaaɔbɔfoɔ UrieldekyerɛɛmeaanimuonyamAwuradedenoasihɔ daawɔɔsorohannnyinaaso,wɔɔsoronewiase,ama wɔadihenewɔɔsoroaninawɔahunuwɔnwɔasaseso,na wɔayɛakannifoɔamaawianeanadwo,kyerɛsɛowia, bosome,nensoromma,neabɔdeɛawɔsomnonyinaayɛ wɔnkyinhyiawɔɔsoronteaseɛnamnyinaamu

4.SaaaransonaUrieldeapondumienukyerɛɛme,a wɔabuewɔowiateaseɛnamaɛwɔsoroaowiahannfamu fimunotwahohyia,naemunaɔhyewtrɛwfaasaseso, bereawobuewɔnmmereawɔahyɛmuno

5.Namframaneobosuohonhomnontibereawobuemu no,egyinagyinaesoromuwon'awiee

6Naapondumienuaewoesoro,asaaseanoaefirimuna owia,bosomenensoromma,neesoronnwumanyinaaa ewoapueeneatɔeɛfamnofirimubano

7.Mfɛnserebebreeabuewɔwɔnbenkumnenifaso,na mfɛnserebiakowɔnebereawɔahyɛmunomaɔhyewba, aɛnesaaaponansorommafimubasɛneaƆhyɛɛwɔnno hyia,nawɔdesimuaɛnewɔndodowhyiano.

8Namehunuunteaseɛnamwɔɔsoro,aɛretummirikawɔ wiase,wɔsaaaponansorommaaɛntɔdadiakɔneabawɔ munoatifi

9.Nabaakoyekeseesenenkaenonyinaa,naeyedeeema nekwanfaewiasenyinaamu.

TI76.NKYERƐKYERƐMU

1Naasaasenoanono,mehunuuapondumienuaabue amaesoroafanannyinaa,amframafirimunaɛbɔfaasaase noso

2Wɔnmummiɛnsaabuewɔɔsoroani,nammiɛnsawɔ atɔeɛfam,nammiɛnsawɔɔsoronifa,nammiɛnsawɔ benkum

3Nabaasaawodikannoyeapueifamdea,nabaasano yeatififamdea,nabaasadinkurofooaewoanafobenkum sonoakyi,naatɔeɛfammmiɛnsa

4Eyinommunnannaɛnamnhyiraneyiediemframaba, nasaaawotwenomunamframaaɛyɛyawba:sɛwɔsoma wɔna,ɛdeɔsɛeɛbaasasenonyinaasonensuoaɛwɔsono so,newɔnawɔtesonyinaa,nebiribiaraaɛwɔnsuonomu neasasenoso.

5Namframaaedikanaefisaaaponnomuawɔfrɛno apueimframanofaɔponaedikanaɛwɔapueifamnomu ba,naɛkɔanafofam:emunaamamfõ,ɔpɛ,ɔhyewneɔsɛe fiba

6Nafaponoaetosommienuaewomfimfininomuna deeefatanaefirimunaosuoneabaneyiedieneobosuo firimuba;naɛnamɔponaɛtɔsommiɛnsaaɛdaatififam nosoawɔwneɔpɛba

7.Nayeinomakyino,anafofammframafaaponabiɛsa muba:mframaaanoyɛhyewfawɔnaponaedikana ɛsensɛnapueifamnomuba

8.Nafamfimfiniponaewonehonomunahuaaeyehua, nebosuoneosuo,neyiedieneakwahosanpue

9Nafaponoaɛtɔsommiɛnsaaɛdaatɔeɛfamnomu, obosuoneosuo,mmoadabineamamfõpue.

10Nayeinomakyinoatififammframa:efiapueifampon aetosonsonnoso,obosuneosuo,mmoadabineamamfõ ba.

11Nafirimfimfiniponnosobakwantẽẽso,akwahosan neosuoneobosuoneyiedieba;namununkumneawɔwa ɛyɛhu,nesukyerɛmmaneosu,neobosunemmoadabifa ɔponaɛtosoabiɛsaaɛwɔatɔefamnomu

12Nayeinomakyi[anan]naatɔeɛmframabɔ:ɛnamɔpon aɛdikanaɛneatififamnobɔnomu,obosuoneawɔwne awɔwnesukyerɛmmaneawɔwba

13.Naobosuoneosuofirimfimfiniponnomu,neyiedie nenhyira;naɛnamɔponaɛtwatoɔaɛbɛnanafoɔfamno sonaɔpɛneamamfõ,neɔhyewneɔsɛeɛba

14Naesoroafanannoapondumienunonawodeawie,na madawonmmaranyinaanewonamanehununyinaane wonmfasonyinaaakyerewo,mebaMetusala

TI77.NKYERƐKYERƐMU

1.Nawɔfrɛnkyemananaedikannoapuei,efisɛɛyɛnea edikan:naneaɛtosoabienno,anafo,efisɛƆsorosoronino besianwɔhɔ,aane,ɛhɔnaneawɔahyiranodaanobɛsiane

2.Naatɔeɛfamnodindediminished,ɛfirisɛɛhɔnaɔsoro hannnyinaabrɛasenaɛsiane

3Nankyemananaɛtosoananawɔatodinatififamno, wɔakyekyɛmuabiɛsa:emuneaedikannoyɛnnipa tenabea:naneaɛtosoabiennokuransuaɛpo,nebunne kwaenensubɔnten,neesumnemununkum;naɔfaaɛtɔso mmiɛnsanokurateneneeturono.

4Mehunuummepɔatentennsonaɛkorɔnsenemmepɔa ɛwɔasasesonyinaa:naɛhɔnaawɔwaɛyɛhufiriba,na nna,mmerɛnemfeɛtwam.

5Mehunuunsubɔntennsonwɔasasesoaɛsõsene nsubɔntennyinaa:emubaakoaɛfiriatɔeɛfambanohwie nensuoguPoKɛseɛnomu

6Nasaammienuyifiriatififambaponomunawohwie wonnsuoguErythraeanPonomuwoapueeeefam.

7Nannanaakanofiriadiwoatififamafamukowon ankasaeponomu,wonmummienukoErythraeanPono mu,nammienukoPoKesenomunawodwowonhowo honaebinomkase:kosareso

8Nsupɔwakɛseɛnsonnamehunuuwɔɛponeasasekɛseɛ noso:mmienuwɔasasekɛseɛnosonaanumwɔPoKɛseɛ noso

TI78.NKYERƐKYERƐMU

1Naowiadinneneaedidisoyi:neaedikanOrjârês,ne neaɛtosoabienTômâs.

2Nabosomenowodinnnan:edinaedikanneAsônjâ, neaetosommienuEblâ,neaetosommienuBenâsê,ne Erâeaetosonnan.

3Eyinomnehannakɛseabienno:wɔnntwemutesɛɔsoro ntwemu,naabiennonyinaantwemukɛseyɛpɛ

. 5Nawosiatɔeɛaponkɛseɛnomunawɔhyɛnmu,nawɔde wɔnkyinhyiafaatififam,nawɔfiriadifaapueeɛaponoa ɛwɔɔsoroaninomu.

6Nasebosomepuea,nkyekyemdunanmubaakopuewo soro:hannnoyemanemu:daaetosodunanno,owiene hannno.

7Nawodehannnkyekymudunummanokopemdaaeto sodunumanehannnobewie,sedeeafenoNsenkyerennee te,nawayenkyekyemdunum,nabosomenonyindenam nkyekyemdunanawodekahonoso

8Nanehwenemuno,bosomenosotewdaaedikanno konehannnkyekyemdunan,daaetosommienukosi dumiɛnsa,neaɛtɔsommiɛnsakɔsidumienu,daaɛtɔso nnankɔsidumienu,daaɛtɔsonnumkɔsidu,daaɛtɔso nsiakɔsinkron,daaɛtɔsonsonkɔsiawotwe,daaɛtɔso awotwekɔsinson,daaɛtɔsonkronkɔsinsia,wɔdaaɛtɔ sodukɔsianum,wɔdaaɛtɔsodubiakokɔsianan,wɔda neaɛtosodumienkosiabiɛsa,neaɛtosodumiɛnsakosi abien,neaɛtosodunankosineaɛtosoasonfã,nanehann aakanyinaayerakoraawɔneaɛtosodunumnoso

9.Naasrambimunobosomenowonnaaduonunkronne pɛnkoroaduonunwɔtwe

10NaUrielkyerɛɛmemmarafoforo:bereahanndekɔ ɔsramso,naɔfãbɛnnaowiadekɔnenkyɛn 11Wɔbereaɔsramnorenyinwɔnehannmunyinaamu no,ɔredanakɔnehobereaɛneowiabɔabirawɔnna dunanmunonehannnowiewɔɔsoro,nasɛwɔhyerɛnno nyinaaa,nehannnowiekoraawɔɔsoro

12.Nadaaedikanno,wofrenobosomefoforo,efirisesaa danohannpueneso

14.Faabosomehannfiribano,ɛhɔnaɔsanbrɛkɔsisɛ hannnonyinaayeranabosomenomunnanyinaabɛba awieeɛ,nanentwemudampan,hannbiarannimu.

15.Nabosomemmiɛnsanaɔyɛnnafuaaduasa,nane mmerɛmuno,ɔmabosomemmiɛnsaannafuaaduonu nkronbiarayɛ,naɛnomunaɔwienebrɛoowɔmmerɛa ɛdikannomu,neɔponɔaɛdikannomunnaɔhaaduɔson nson

16Nabereawafiriadino,oyinehoadibosomemmiɛnsa aemubiarayɛnnafuaaduasa,nabosomemmiɛnsanaɔyi nehoadiaemubiarayɛaduonunkron

.

TI79.NKYERƐKYERƐMU

1Naafei,meba,makyerɛwobiribiara,naɔsoro nsorommanyinaammaraawie

2.Naɔkyerɛɛmeyeinommmaranyinaaramadabiara,ne awoberɛbiara,neafebiara,nenekɔ,nenhyehyɛeɛa wɔahyɛamanobosomebiaranedapɛnbiara

3.Nabosomenohweneaɛkɔsowɔɔponaɛtɔsonsiano mu:ɛfirisɛɔponaɛtɔsonsiayimunanehannnobamu, naɛnoakyino,ɛyeranomfitiaseɛwɔhɔ

4.Nahweneaebawoponaedikannomuwoneberemu, kosisennaɔhaaduɔsonnsonbɛbamu:wɔabuakontaa sɛneaadapɛn,adapɛnaduonunnumnennaabiente

5.Ɔhweasewɔowianensorommanhyehyɛeakyinnanu pɛpɛɛpɛwɔberebiakomu,nebereawɔatwasaabeaea wuhuyi

6.Saanahannbiaramfonininenemfoniniaɔbɔfopanyin Urielaɔyɛwɔnkannifonodekyerɛɛmenote

TI80NKYERƐKYERƐMU

1Nasaannanomuno,ɔbɔfoɔUrielbuaanaɔkakyerɛɛ mesɛ:‘Hwɛ,makyerɛwobiribiara,Henok,namada biribiaraadiakyerɛwosɛwobɛhunusaaowiayine bosomeyi,neɔsoronsorommamuakannifoɔnewɔna wɔdanewɔnnyinaa,wɔnnnwumanemmerɛnewɔnkɔ. 2Nannebɔneyɛfoɔnnamuno,mfeɛnobɛtwa,Nawɔn asefoɔbɛkaakyirewɔwɔnnsasenewɔnmfuoso,Na asaasesonneɛmanyinaarabɛsesa,Nawɔrenpuewɔn mmerɛmu:Nawɔbɛsiosuonoano,Naɔsorobɛsiwano

3Nasaammerenomuno,asaasesoababekaakyi,Na wonnnyinwowonmmeremu,Nawobesiennuaabanowo wonmmeremu

4.Nabosomenobesesanenhyehyeee,Naennyinehoadi neberemu

5Nasaannanomunowobehuowianonawatukwan anwummerewoteaseɛnamkɛseɛnoanowɔatɔeɛfam,Na ɔbɛhyerɛnkɛseɛsenesɛdeɛhannnhyehyɛeɛteɛ.

6Nansorommamuatitirebebreebebunhyehyea woahyehyenosoNayeinombɛsesawɔnkyinhyianewɔn nnwuma,Nawɔrenpuewɔmmerɛawɔahyɛamawɔnno mu

7.Nansorommanhyehyenonyinaabesieafiri nneboneyofoonoho,Nankurofooawoteasaasesono adwenebedimfomsooafawonho,Nawobesesawonafiri wonakwannyinaaraso,Aane,wobefomnawoafawonse anyame

8Nabonebebreewowonso,Naasotwebebawonso Sedeeebeyenaebeyenenyinaa.'

TI81.NKYERƐKYERƐMU

1Na3kakyereemese:'HwE,Henok,esoroaboponyi,Na kenkandeewoatwerewohono,Nahyɛankorankoro nokorɛbiaraagyiraeɛ.'

2Namehwɛɛɔsoroaboponnoso,namekenkanee biribiaraawɔatwerɛwɔsonameteebiribiaraase,na mekenkaneeadesammannwumanyinaanehonammmaa wɔbɛtenaasaasesonyinaadekɔsiawoɔntoatoasoɔaɛwɔ akyirikyirinonwoma.

3NantɛmaranamehyiraaAwuradekɛseɛanimuonyam Henenodaa,wɔsɛWayɛwiasennwumanyinaara,Na mekamfooAwuradeɛnamNeboasetɔnti,NamehyiraaNo ɛnamnnipammanti

4Naɛnoakyinomekaasɛ:'Nhyiraneonipaaowuwɔ teneneenepapayɛmu,awɔankyerɛwamumɔyɛnwoma biarawɔneho,Nawɔrenhunuatemmuodabiarantiano'

5Nasaaakronkronfobaasonnodemebrɛɛmenawɔde metooasaasesowɔmefieponano,nawɔkakyerɛɛmesɛ: ‘KabiribiarakyerɛwobaMetusala,nakyerɛwomma nyinaasɛɔhonambiarannihɔaɛtenewɔAwuradeaniso, efisɛƆnonewɔnBɔfo.

6Afebaakoyebegyawonewobano,akosisewode w'ahyedeeaetwatonobɛma,amawoakyerɛkyerɛwomma nawoakyerɛwamawɔn,nawoadiwommanyinaaadanse; naafeaɛtɔsommienuno,wɔbɛfawoafiriwɔnmfimfini

7Maw'akomamuden,Efirisepapanawobekateneneeho dawuroakyerepapa;Ɔtreneenineɔtreneenibediahurusi, Nawɔdeakwaabaamawɔnhowɔnho

8Nansonnebɔneyɛfoɔnonennebɔneyɛfoɔbɛwu,Na ɔwaefoɔnoneɔwaefoɔnosian.

10Nasaannanomuno,wogyaeemekasa,namebaame nkurofoonoho,namehyiraaewiaseAwurade.

TI82.NKYERƐKYERƐMU

1Naafei,mebaMetusala,yeinomnyinaanamereka akyerɛwonamerekyerɛwamawo,namadanenyinaaadi akyerɛwo,namamawonwomaaɛfayeinomnyinaaho: entikoranwomanoso,mebaMetusala,nwomaaɛfiri w’agyansam,nahwɛsɛwodebɛmawiaseawoɔ ntoatoasoɔ.

2MedeNyansaamawonewomma,Newommaa wɔbɛyɛwo,Nawɔdeamawɔnmmaawontoatoasoɔ, Nyansayiaɛnedeɛɛtwamwɔnadwene

3Nankurafoaawoteasenorenna,Nammomwodeaso betieamawasuasaanyansayi,Naebeyenkurafoaawodi binoaniseneaduanepa.

4Nhyiraneateneneefoonyinaa,nhyiranenkurafoaa wanteneteneneekwansonawonnyebonesennebofoono nyinaa,wowonnnanyinaaaowianofaesoromuno nkontabuomu,wodimunawofiriaponnomunnaaduasa nensorommanhyehyeempempemtiti,neananaɛkabom aɛpaapaeafenomunkyɛmunnannomu,aɛdiwɔnanim naɛhyɛnmunonyinaawɔnewɔnnnanan

5Wɔnnannipabɛdimfomsoɔnawɔremmuwɔnwɔafe nomuakontabuonyinaaramu:aane,nnipabɛdimfomsoɔ, nawɔrenhunuwɔnpɛpɛɛpɛ

6.Efiriseewoafenoakontabuonodeanawoatwerɛnoso ampadaadaa,baakowɔponaɛdikannomunabaakowɔ deɛɛtɔsonnannomu,nabaakowɔdeɛɛtɔsonnannomu nabaakowɔdeɛɛtɔsonsianomu,naafenowiewɔnna ahasaaduosiannanmu.

7Naɛhoakontabuoyɛnokorɛnanehoakontabuoa wɔakyerɛwatohɔnoyɛpɛpɛɛpɛ;ɛfirisɛhann,nebosome neafahyɛ,nemfeɛnenna,naUrielakyerɛnawayinoadi akyerɛme,deɛwiaseabɔdeɛnyinaaraAwuradedeɔsoro asafonoahyɛnoase.

8Naɔwɔtumianadwoneawiawɔɔsoromusɛɔbɛma hannnoamannipahann--owia,ɔsram,nensoromma,ne ɔsorotuminyinaaaɛkyinkyiniwɔwɔnnteaseɛnam kurukuruwamu

9Naweinomnensorommanonhyehyee,aetuwowon beamu,newonmmereneafahyɛneasram.

10Naweinomnenkurafoaawodiwananimnodin,a wohwseworehyenewowonmmeremu,wonnhyehyemu, wonmmeremu,wonbosomemu,wontumidimmeremu, newondibeamu

11Wɔnakannifoɔbaananawɔkyekyɛafenomunkyɛmu nnannonawɔdikanhyɛnmu;nawɔnakyino,ahyehyɛdeɛ nomuakannifoɔdumienuawɔkyekyɛbosomenomu;na nnaahasaaduosianomuno,atitirewɔmpempemsoa wɔkyekyɛnnanomu;nannananaɛwɔntamnomuno, akannifoɔawɔkyekyɛafenonkyekyɛmunnanmunowɔ hɔ

12.Nasaatiaɛborompempempiiyiwɔɔkannifoɔne ɔkannifoɔntam,wɔnmubiarawɔgyinabeabiakyi,nanso wɔnakannifoɔnawɔyɛmpaepaemuNayeinomne akannifoɔawɔkyekyɛafenomunkyɛmunnanawɔahyɛ no:Mîlkî'êl,Hel'emmêlêk,neMêl'êjal,neNârêl

13Nankurafoaawodiwananimnodin:Adnâr'êl,ne Îjâsûsa'êl,ne'Elômê'êl--einombaasayidiahyedee akannifonoakyi, 14nabiakonsowɔhɔaediahyɛdeahorownoakannifo baasaawodisaagyinabeaahorowawɔkyekyɛafenoafã anannoakannifoakyinoakyi

15AfenomfitiaseenoMelkejâlsɔrekanenaoditumi,a wotoonodinTam'âinîneowia,nan'ahenniennanyinaa bereaodituminoyennaaduokronbaako

16Nayeinomnennaawobehunuwoasaasesowa n'ahenniennanomu:fifiri,nehyehyee,nedwoodwoo;na nnuanyinasowaba,nanhabansowwɔnnuanyinaaraso, neawiawɔtwa,nerose-nhwiren,nenhwirenaepuewɔ afuwmunyinaara,naawɔwberemunnuanowuwu

17Naweinomneakannifoawowowonasenodin: Berka'êl,Zêlebs'êl,neobifoforoawodeapemtikaho,a wofrenoHîlûjâsĕph:nasaakannifoyiahenniennanoaba awiei

18Ɔkannifoɔaɔdin’akyineHêl’emmêlêkaobitonedin sɛowiaaɛhyerɛn,nanehannnnanyinaayɛnnafua aduɔkronbaako

19.NayeinomnenennahoNsenkyerenneeaewoasaase noso:hyehyeaehyerenneosuo,nannuanoberewonaba nawosowwonabanyinaaaaberenawasiesie,nanguan mmienunawonyinsɛn,naasaasesoabanyinaaaboaboa

ano,nebiribiaraaɛwɔafuomu,nensã-kyi-amoa:yeinom kɔsowɔn’ahenniennamu.

20Weinomnesaampempematitirenoakannifoɔ: Gîdâ'îjal,Kê'êl,neHê'êl,neapemtiawɔdeakawɔnhono din,Asfâ'êl':nan'ahenniennanoabaawieeɛ.

TI83.NKYERƐKYERƐMU

1Naafei,mebaMetusala,mɛkyerɛwom’anisoadehunua mahununonyinaara,akahoasɛmwɔw’anim

2Anisoadehunummienuamehunuuansanamereware yere,nabaakononsonsɛbaakokoraa:deɛɛdikanberɛa nameresuaakyerɛw:deɛɛtɔsommienuansanamereware womaame,berɛamehunuuanisoadehunuaɛyɛhuNa wɔnhonamebɔɔAwuradempae

3.NamedemeatomenanaMahalalelfie,berɛamehunuu anisoadehunumusɛdeɛɔsorobubuiɛnawɔsoaanona ɛhweeasaseso

4.Nabereaehwehweeasaasenomuno,mehunuusedee asaasenoamenewobunkeseemu,nammeposenemmepo so,nankokomemeewonkokoso,nannuaatententetee firiiwonnkuromu,nawototofamnawomemeewobunno mu

5Naɛnosonaasɛmbiguum’anom,namemaamenneso sɛmɛteɛmdenneennen,namekaesɛ:‘Asaasenoasɛe.’

6NamenanaMahalalelnyaneemebereamedanehono, naokakyereemese:'Adenntinawosusaa,meba,naadɛn ntinawobɔkwadwomsaa?'

7Namekaaanisoadehunuamahununonyinaakyerɛɛno, naɔkakyerɛɛmesɛ:‘Adeɛaɛyɛhunawoahu,meba,na ɛyɛaniberesɛmnewodaeɛ-anisoadehunuaɛfaasaaseso bɔnenyinaaraahintasɛmho:ɛsɛsɛɛmemkɔbunnomuna wɔdeɔsɛeɛkɛseɛsɛeno

8.Naafei,meba,sɔrenasrɛanimuonyamAwurade,ɛfiri sɛwoyɛagyidifoɔ,amankaeɛbiatenaasaasenoso,na ɔnsɛeasaasenonyinaa

9.Meba,yeinomnyinaafirisorobebaasaasenoso,na asaasenosonaɔsɛeɛkɛseɛbɛba

10Ɛnoakyino,mesɔreenamesrɛɛmpaeɛnamesrɛɛ,na metwerɛɛmempaebɔmaawiaseawoɔntoatoasoɔ,na mɛkyerɛwobiribiaraakyerɛwo,mebaMetusala 11Nabereamefiriiadinamehunuuesoro,eneowiaa epueapuee,nebosomeaɛrekɔtɔwɔatɔeɛfam,ne nsorommakakraabi,neasaasenyinaara,nebiribiarasɛdeɛ naɔnimnomfitiaseɛno,ɛnneɛmehyiraaatemmuo AwuradenamekamfoonoɛfirisɛƆmaaowianofiriiadi firiiapueeɛmfɛnseremu,naɔforokɔɔsoronaɔsɔreewɔ n’animɔsoro,naɔsiimnaɔkɔɔsotwaakwanawɔkyerɛɛ nono

TI84.NKYERƐKYERƐMU

1Namemaamensasoteneneemunamehyiraa KronkronnineƆkɛseɛno,namedem’anohomenehonam tɛkrɛmakasaeɛ,aOnyankopɔnayɛamannipahonammma, sɛwɔmfankasa,naƆmaawɔnahomenetɛkrɛmaneanoa wɔdebɛkasa.

2'NhyirankaWo,OAwurade,Ohene,Kesenawotumi wowokesemu,esoroabɔdenyinaaAwurade,ahenemu HenenewiasenyinaaNyankopɔn.'NaWotuminewo ahennienewokɛseɛtenahɔdaadaa,Neawoɔntoatoasoɔ

nyinaaramuW’ahennie;NaɔsoronyinaayɛW’ahengua daa,NaasasenyinaayɛWonanasennyinasodaadaa.

3EfiriseWonaWoayenaWonawodiadeenyinaaso,Na biribiarannyedendodommaWo,Nyansantwemfiri W'ahennwabeaso,NansanntwemfiriW'anim.NaWo nimnawohununawotebiribiara,NabiribiaranhintawWo efiriseWohunubiribiara

4.NaafeiWOsorosoro-abofoonoadimfomsoo,Nannipa honamsonaW'abufuhyeetenakopematemmuodakesee no

5Naafei,OOnyankopɔnneAwuradeneƆheneKɛseɛ, mesrɛsrɛnamesrɛWosɛmamempaebɔnommamu, Gyaemeasefoɔwɔasaaseso,Naɛnsɛeonipahonamnyina ara,Nammaasaasenonnihɔaobiaranteso,Amanaama ɔsɛeɛaɛnnihɔdaaaba

6.Naafei,m'Awurade,seehonamaakanyanW'abufuhyee nofiriasaasenoso,Nansoteneneeneteneneehonamnosi musedaaabanodua,NamfaW'animnsieW'akoa mpaebɔho,OAwurade.'

TI85NKYERƐKYERƐMU

1Nayeiakyino,mehunuudaeɛfoforɔ,namededaeɛno nyinaabɛkyerɛwo,meba

2.NaHenokmaanennesonaɔkasakyerɛɛnebaMetusala sɛ:‘Wo,meba,namɛkasa:tiemensɛm--maw’asoto w’agyadaeɛ-anisoadehununoso

3.AnsanamerefawomaameEdnano,mehunuu anisoadehunumuwɔmempaso,nahwɛnantwininibifirii asasesobaeɛ,nanantwinininoyɛfitaa;naɛnoakyino, nantwininibipuei,naanantwininimmienukaadeɛɔdi akyireyihobaeɛ,wɔnmubaakoyɛtuntumnabaakonso yɛkɔkɔɔ

4.Nasaanantwininituntumnobobɔɔkɔkɔɔnonaɔtaano wɔasaasenoso,naɛnontinamantumianhunusaa nantwininikɔkɔɔnobio

5.Nansosaanantwininituntumnonyinnasaanantwiba nonenokɔe,namehunuusɛanantwininibebreefine nkyɛnawɔtesɛnawɔdin’akyi

6.Nasaanantwino,saadeɛɔdikanno,firiisaanantwinini aɔdikannoanimkɔhwehwɛɛsaakɔkɔɔno,nanso wanhununo,naɔdekwadwomkɛseɛdiiawerɛhoɔwɔne honaɔhwehwɛɛno.

7Namehwɛekɔsiisɛsaanantwininiaɔdikannobaane nkyɛnnaɔmaanokomm,naɛfirisaaberɛnorekɔno, wansubio.

8Naɛnoakyino,ɔwoonantwifitaafoforo,nan’akyino, ɔwooanantwininineanantwininituntumbebree.

9Namehunuumennamusenantwininifitaansonyinna ayenantwininifitaakesee,naNemunaanantwininifitaa bebreefirii,nawotesenoNawɔfiriiaseɛwooanantwinini fitaabebreeawɔtesɛwɔn,baakodineyɔnkoakyi,mpo bebree

TI86.NKYERƐKYERƐMU

1.Nabiomedem'anihunuusemeda,namehunuusoro soro,namonhununsorommabiaefirisorohwehwee,na esoreenaedidinaedidiwosaaanantwienomu

2Naɛnoakyino,mehunuuanantwininiakɛseɛnetuntum no,nahwɛwɔnnyinaasesaawɔnadidibeanewɔnadidibea newɔnanantwi,nawɔhyɛɛaseɛnewɔnhowɔnhotenaa

3.Nabiomehunuuanisoadehununomu,namehwɛɛɔsoro, nahwɛmehunuunsorommabebreesɛwɔresianeafirisoro nawɔatowɔnhoagusaansorommaaɛdikannomu,na wɔbɛyɛɛanantwininiwɔsaaanantwinomunawɔnewɔn kɔdidiwɔwɔnmu.

4Namehwɛɛwɔnnamehunuu,nahwɛwɔnnyinaagyaee wɔnakwaa,tesɛapɔnkɔ,nawɔhyɛɛaseɛkataaanantwie anantwiso,nawɔnnyinaanyinsɛneenawɔwooasono, yomanemfurum

5.Naanantwinininonyinaasuroewonnaehukaawon,na wofiiasedewonsẽkekawɔnnawɔwe,nawɔdewɔn mmɛntwitwaawɔn

6.Nawɔhyɛɛaseɛ,bio,sɛwɔremenesaaanantwieno;na hwɛasaasesommanyinaarahyɛɛasewosowna wɔwosowwɔhɔnenyimnawoguanfiihɔnho

TI87.NKYERƐKYERƐMU

1.Nabiomehunuusedeewofiriiasehweewonhowonho nawomemenewonhowonho,naasaasenohyɛɛaseɛ teɛteɛɛmdenneennen

2.Namemaam'anisobiohwɛɛɔsoro,namehunuu anisoadehununomu,nahwɛsɛabɔdeɛawɔtesɛaborɔfoɔ firisorobaeɛ,nabaananfiriisaabeaeɛhɔnabaasakawɔn ho.

3Nankurafoabaasaawodiiakyiribaenosoomensamu nawofaameso,firiiasaasesoawontoatoasoonoho,na womaamesokobeaaɛkorɔn,nawɔkyerɛɛmeabantenten biawɔamasowɔsorowɔasaaseso,nankokoɔnyinaara wɔfam

4.Naobiakokakyereemese:'Tenahakosisewobehunu biribiaraaetosaaasono,yoma,nemfurum,nensoromma neanantwienewonnyinaaso'

TI88.NKYERƐKYERƐMU

1.Namehunuusaannipabaananawodiikanbaenomu baako,naokyereesaansorommaaedikanaefirisoro ahwehweno,naokyekyereenonensanenenandeguu bunmu:afeisaabunnoteateaanaemudɔ,naɛyɛhuna ɛyɛsum

2Nawanmubaakotweenkrante,demaasaaasonone yomanemfurumno:afeiwofiiaseboroowonho,na asaasenyinaawosowenamwonnti

3.Nammerɛanamerehwɛanisoadehununomuno,hwɛ, saannipabaananawɔfiriiadinomubaakosiwwɔnaboɔ firiisoro,naɔboaboaansorommaakɛseɛawɔnakwaatesɛ apɔnkɔdeɛnonyinaaano,naɔkyekyereewɔnnyinaansa newɔnnan,naɔtowwɔnguuasaasenomubunmu.

TI89.NKYERƐKYERƐMU

1Nasaabaanannomubaakokɔɔsaanantwininifitaano nkyɛnkɔkyerɛkyerɛɛnowɔkokoam,anehoanhu:wɔwoo nosɛnantwinininaɔbɛyɛɛonipa,naɔsiianwenneɛkɛseɛ maanehonaɔtenaaso;naanantwininimmiɛnsaneno tenaasaaanwenneɛnomunawɔkatawɔnso.

2Nabiomemaam'anisohwɛɛɔsoronamehunuuɔdan atifiaɛkorɔn,ansuonsutennsonwɔso,nasaansutenno densuobebreesenkɔhyɛnbaabiawɔabɔhoban

3.Namehunuubio,namonhunuasuburaabuewosaaban kɛseɛnoani,nansuonohyɛɛaseɛsɛɛrehurunaɛforokɔɔ soro,namehunuusaabanbɔnokɔsiisɛnsuokataan’ani nyinaaso

4.Nansuo,esum,nensuo-nsuobereewoso;nammerɛa merehwɛsaansuonosorokɔno,nasaansuonoakɔsoro akyɛnsaabanbɔnosorokɔ,naɛresenwɔsaabanbɔnoso, naɛgyinaaasaasenoso

5Nawoboaboaasaaanantwinomunyinaaanokopemse mehunuusedeewomemeenawomeneewonnawoyerae wosaansuonomu

6Nansosaaanwennenohwenensuonoso,berea anantwininineasononeyomanemfurumnyinaamemee koduuasenemmoanonyinaa,entimantumianhunuwon bio,nawonntuminguan,nammomwoyeraenawomemee wobunmu.

7Nabiomehunuuanisoadehununomukopemsewoyii saansuoasubɔntennofiriisaaabansoroatentennoso,na asaasenomuamenanoyɛɛpeteenawobueeamenafoforɔ.

8Afeinsuonohyɛɛaseɛtuukɔɔyeinommu,kɔsiisɛ asaasenobɛdaaadi;nansosaaanwennenobɛtenaaasase so,naesumnogyaeenahannpuei.

9Nansosaanantwifitaaawayeonipanofirisaaanwenne nomubae,naanantwininimmiɛnsanokaneho,nasaa baasanomubaakoyɛfitaatesɛnantwininino,nawɔnmu baakoyɛkɔkɔɔsɛmogya,nabaakoyɛtuntum,nasaa nantwininifitaanofiriiwɔnnkyɛn

10-27naɛwɔhɔEfiNoaWusokosiExodusnoso

10.Nawofiiasedewurammmoanennomaaba,maenti abusuaahorowsɔree:gyata,asono,mpataku,akraman, asono,wurammprako,akraman,akraman,mprako, akraman,akɔre,akɔre,akɔre,neakɔre;nawɔwoo nantwininifitaabiwɔwɔnmu

11Nawofiiasekekaawɔnhowɔnho;nansosaanantwi fitaaawɔwoonowɔwɔnmunowoowuramafurumne nantwininifitaakaaho,nawurammfurumnodɔɔso 12Nansosaanantwiawowoonofiriinemunowoo wurammprakotuntumneoguanfitaa;nakannowoo mprakobebree,nansosaaoguannowoonguandumienu 13Nabereasaannwandumienunonyiniino,wodewan mubaakomaamfurumno,nasaamfurumnosandesaa oguannomaampatakuno,nasaaoguannonyiniimpataku nomu.

14NaAwuradedenguandu-baakonobaemawoneno tenanawonenondidiwompatakunomu,nawoboroeena wobeyenguankuwbebree

15.Nampatakunohyɛɛaseɛsuroewɔn,nawɔhyɛɛwɔnso kɔsiisɛwɔsɛeewɔnmmankumaa,nawɔtoowɔnmmaguu asubɔntenansuobebreewommu:nansosaanguanno hyɛɛaseɛteɛteɛɛmdenneennenwɔwɔnmmankumaanti, nawɔnwiinwiikyerɛɛwɔnAwurade

16.Naoguanbiawagyenoafirimpatakunonsamno dwanenaodwanekaawurammfurumnoho;namehunuu nguannosɛdeɛwɔdiiawerɛhoɔnawɔteateaam,nawɔde wɔnahoɔdennyinaarasrɛɛwɔnAwurade,kɔsiisɛsaa

nguannowuranosianwɔnguannonnesofiritenabeaa ɛkorɔn,naɔbaawɔnnkyɛnbɛhwɛɛwɔn.

17Na3fresaanguanawadwanempatakuno,na3neno kasafaampatakunohose,ontuwonfosemmawonnka nguanno.

18NanguannokɔɔmpatakunonkyɛnsɛdeɛAwurade asɛmteɛ,naoguanfoforɔnsohyiaanonaɔnenokɔeɛ,na wɔnmmienunokɔeɛnawɔboomhyɛneesaampatakuno nhyiamunomu,nawɔnewɔnkasaeɛnawɔtuuwɔnfosɛ mmawɔnnkanguannofirisaaberɛyi

19Naɛnosonamehunuumpatakuno,nesɛdeɛwɔdewɔn tuminyinaarahyɛnguannosododo;nanguanno teɛteɛɛmdenneennen.

20NaAwuradebaanguannohonawofiiaseboroosaa mpatakuno:nampatakunofiiasediikwadwom;nanso nguannoyɛɛkommnaamonomhɔarawogyaeenteɛm.

21Namehunuunguannokopemsewofiriimpatakuno mu;nansompatakunoanifurae,nasaampatakunodewɔn tuminyinaakɔtaanguanno.

22NanguanAwuradenewonkoo,sewonkannifo,naNe nnwannyinaadiin'akyi:nan'animyehyerɛnna animuonyamnaɛyɛhusɛwobɛhunu.

23Nansompatakunohyɛɛaseɛtiaasaanguannokɔsiisɛ wɔduruunsuopobiho

24.Nasaaeponomupaapaee,nansuonogyinaahahane efahayiwonanim,nawanAwuradediiwananimdeNe hotowonnempatakunontam

25.Nasedeesaampatakunonnyanhunuunguanno, wotuukwankosaaeponomfimfini,nampatakunodii nnwannoakyi,nasaampatakunotuummirikadiiwon akyikoosaaponomu.

26NabereawohunuunguanAwuradeno,wodanedwane n'animanim,nansosaaeponoboaboaanehoano,na ebeyesedeewoabono,nansuonohohoroonaesoree kopemsekataasaampatakunoso

27Namehunuukopemsempatakuawotaasaannwanno akyinonyinaawuwuinansuomemee.

28-40naɛwɔhɔIsraelwɔAnhweatamso,MmaraaWɔde Ma,PalestinaaWɔbɛkɔ.

28Nansonguannodwanefiriisaansuonomunawofirii adikosareso,baabiansuonesarebiaranniho;nawɔhyɛɛ aseɛbueewɔnaninawɔhunuu;namehunuunguanno Awuradesɛɔredidiwɔnnaɔmawɔnnsuonesare,nasaa nguannorekɔnaɔrediwɔnanim.

29Nasaaoguannoforokɔɔsaaɔbotanaɛkorɔnnoatifi, nanguannoAwuradesomaanokɔɔwɔnnkyɛn.

30Naɛnoakyino,mehunuunguannoAwuradeaɔgyinaa wɔnanim,naN’animyɛkɛseɛnaɛyɛhunaɛyɛ animuonyam,nasaanguannonyinaahunuuNona wosuroewɔN’anim.

31NawannyinaasuroenawopopoeenamNonti,na woteaamkyeresaaoguannoawokawanmunose: "YenntuminnyinayenAwuradeanimanaaseyennhunu No"

32.Nasaanguanaodiiwonanimnosanforoosaabotan noatifi,nansonguannohyɛɛaseɛsɛwɔrebuwɔnanina wɔrekyinkyinfirikwanawakyerɛwɔnnoso,nansosaa nguannonnimhohwee.

33NanguanAwuradebohyeewonpaa,nasaanguanno hunuuno,nawosianefiriibotannoatifi,nawobaanguan noho,nawohunuuwonmudodoonoaraanifuraeena wahwehwe.

34.Nabereawohunuuno,wosuroenawopopoewo n'anim,nawopeesewosankowonnkuromu

35Nasaanguannofaannwanfoforokaaho,nawobaa nguanawahweasenoho,nawofiiasekumwon;nanguan nosuroeneba,nasaanasaanguannodesaanguana wɔahweasenosanbae,nawɔsankɔɔwɔnnguanmu

36Namehunuusaaanisoadehunuyimukopemseodwan nobeyeonipanaosiifiemaanguanAwurade,naode nguannonyinaaguusaafienomu.

37Namehunuukopemsenguanyiawahyiasaanguana wodiwonanimnodae:namehunukopemsenguanakɛseɛ nonyinaasɛeenankumaasɔrewɔwɔnananmu,na wɔduruuadidibeabi,nawɔbɛnnsuoasubɔntenbi

38Afeisaanguanno,wankannifoawayeonipanotwee nehofiriiwonhonawadae,nanguannonyinaahwehwee, nawodenteɛmkɛseɛteateaamwɔho

39Namehunuikopemsewogyaeesaanguannosuna wotwaasaansuoasubɔntenno,nanguanmmienunosɔree sɛakannifoɔwɔwɔnawɔadiwɔnanimnawɔadano ananmu

40.Namehunuikosiisenguannobaabeapa,neasaasea eyeanimuonyamnamehunukopemsesaanguanno bemee;nasaafienogyinawɔnmuwɔasaasefɛfɛnoso

41-50naɛwɔhɔEfiAtemmufoBeresokosiAsɔredanno Si

42Naakramanneakramannewurammprakonohyɛɛ aseɛsɛwɔremenesaanguannokɔsiisɛnguannoAwurade maaodwanfoforɔsoodwenninifiriiwɔnmfimfini,naɔdii wɔnanim

43.Nasaaodwennininohyɛɛaseɛbɔɔsaaakraman, akramannewurammprakonoafammienukɔsisɛɔsɛee wɔnnyinaa

44.Nasaaoguanan'aniabuenohunuusaaodwenninino, aowonguannomuno,kopemseogyaan'animuonyamna efiriiasetwitwaasaanguannoso,naotiatiaaso,nawade nehoaefata.

45NanguanAwuradesomaaadwammaanokɔɔ oguammaafoforɔnkyɛnnaɔteteenomaɔbɛyɛodwennini neoguannokannifoɔansisaaodwenniniawagyaa n’animuonyamnoananmu

46.Na3kaanehona3kasakyereenonkoara,na3maano somaaodwennini,na3yenonguannosopanyinne kannifo;nansosaanneɛmayinyinaamuno,saaakraman nohyɛɛnguannoso

47.Naodwenniniaodikannotiaasaaodwenniniaɔtoso abienno,nasaaodwenniniaɔtosoabiennosɔreena oguandiin’anim;namehunuukɔsiisɛsaaakramanno tweeodwenniniaɔdikannohweefam

48Nasaaodwenniniaotosommienunosɔrenaodii nguannketewanoanim.

49Nasaanguannonyinnaworee;nansoakraman,ne akraman,newurammprakonyinaasuroenawoguandii n’anim,nasaaodwennininobɔɔwurammmoanona okumwɔn,nasaawurammmoanonnitumibiarabiowɔ

nguannomunawɔanwiawɔnhweebioNasaaodwennini nowoonguanbebreenaɔdae;naoguanketewabibɛyɛɛ odwenninisiin’ananmu,naɔbɛyɛɛsaanguannosopanyin nekannifo.

50.Nasaafienobeyekeseenanetrɛw,nawosiimaasaa nguanno:nawosiiabantentenaɛkorɔnnaɛyɛkɛsewɔfie nosomaanguanAwurade,nasaafienosua,nanso abantentennosonaɛkorɔn,nanguanAwuradegyinaasaa abantentennosonawɔdeponaɛyɛmabɔɔafɔrewɔ N'anim

51-67naɛwɔhɔIsraelneYudaAhenniAbienno,kosii YerusalemƆsɛemu.

51Nabiomehunuusaannwannosɛwɔfombionawɔkɔɔ akwanbebreeso,nawɔgyaawɔnfie,nanguanAwurade frɛɛebinomfiriinguannomunaɔsomaawɔnkɔɔnguan nonkyɛn,nansonguannohyɛɛaseɛsɛwɔrekumwɔn

52.Nawɔgyeewɔnmubaakonkwanawɔankumno,na ɔdeahoɔharekɔeɛnaɔteaamudendenwɔnguannoso;na wɔhwehwɛɛsɛwɔbɛkumno,nansonguannoAwurade gyeenofiriinguannonsam,naɔdebaamenkyɛn,naɔmaa ɔtenaahɔ

53Naodwanfoforobebreenso3somaasaannwannoso sewonnyeadanseenkyerewonnawonsuwonhoabooboo.

54Naɛnoakyino,mehunuusɛmmerɛawɔgyaaAwurade fieneN’abantentenno,wɔhweekoraa,nawɔnaniafura; namehunuunnwanAwuradesɛdeɛƆkummnnipapiiwɔ wɔnmuwɔwɔnanantwimukɔsiisɛsaanguannotoonsa frɛɛsaakumfoɔnonawɔyiiNebeaeɛmaeɛ

55.Na3dewonhyɛɛgyataneasono,nempatakuneasono nsa,neakramannsa,newurammmoanyinaansa,nasaa wurammmoanofiiasetetewsaanguannomuasinasin

56.Namehunuuse3gyaasewanfienewanabantentenna Wadewonnyinaahyɛɛgyatansa,sɛwɔntetewna wɔnmenewɔn,nhyɛwurammmoanonyinaansa

57.Namefiriiasedemetuminyinaateateaamdenden,na mesrenguanAwuradeno,namegyinaan'ananmuakyere Noefanguannohoawuramaboanonyinaaawewon

58.Nanso3tenaahoawanhinhim,ewomse3hunuuno,na odiiahurisiesewomenewonnawomenewonnawowia won,nawogyaawonsewonwewommoanonyinaansam

59.Na3frɛɛnguanhwɛfoɔaduɔson,naɔtoosaanguanno guuwɔnnkyɛnmawɔwenewɔn,naƆkasakyerɛɛ nguanhwɛfoɔnonewɔnahokafoɔnosɛ:“Mommamomu biaranwenguannofirisaaberɛyi,nebiribiaraamɛhyɛ mosɛmonyɛ”

60.Namedewanbehyemoamamoawoakannoyie,na makawanmudeɛwɔbɛsɛenoakyerɛmo--namobɛsɛe wɔn"NaƆdesaanguannomaawɔn

61Na3frɛɛɔfoforonaɔkasakyerɛɛnosɛ:“Hwɛnahyɛ biribiaraanguanhwɛfoɔnobɛyɛsaanguannoagyiraeɛ; ɛfirisɛwɔbɛsɛewɔnmupiiasensɛdeɛmahyɛwɔn”

62Nabiribiaraaɛborosoneɔsɛeɛawɔnamnguanhwɛfoɔ nosobɛbano,kyerɛwwɔndodoɔawɔsɛewɔnsɛdeɛ m’ahyɛdeɛteɛ,nedodoɔawɔsɛewɔnsɛdeɛwɔnankasapɛ teɛ:kyerɛwɔsɛeɛaɔdebanyinaatiaoguanhwɛfoɔ ankorankorobiara

63Nakenkandodoɔawɔsɛeno,nedodoɔawɔdema ɔsɛeɛ,amamanyayeisɛadanseɛatiawɔn,namahunu nguanhwɛfoɔnonneyɛeɛbiara,amamateaseɛnamahunu

deɛwɔreyɛ,sɛwɔdim’ahyɛdeɛamahyɛwɔnnosoanaasɛ ɛntesaa.

64Nansowonnhunu,naworenkanonkyerewon,na worentuwonfo,nammomkyereoseeeanguanhwɛfoɔno debaobiarawɔneberɛmunonyinaatiaankorankoro biarankoara

65Namehunukopemsesaanguanhwɛfoɔnodidiwɔwɔn berɛmu,nawɔhyɛɛaseɛkummnawɔsɛeepiisenesɛdeɛ wɔfrɛɛwɔn,nawɔdesaanguannohyɛɛgyatanonsa

66Nagyataneasonodinawowesaannwannomudodoo noara,nawurammprakononewondidi;nawɔhyewsaa abantentennonawɔbubuusaafieno

67.Namediiawerɛhoɔkɛseɛwɔsaaabantentennohoɛfiri sɛwɔbubuusaannwanfieno,naɛnoakyino,mantumi anhwɛsɛsaanguannobɛhyɛnsaafienomuanaa

68-71naɛwɔhɔAbɔfoSodifonoBereaEdiKan--efi YerusalemƆsɛesokosiNnommumaWɔsanBaenoso

68Nanguanhwɛfoɔnonewɔnmfɛfoɔnodesaannwanno maawurammmoanonyinaa,sɛwɔnwewɔn,nawɔnmu biaranyaadodoɔpɔteebiwɔnemmerɛmu:naɔbaakono kyerɛwtoohɔwɔnwomamusɛwɔnmubiarasɛeewɔn mudodoɔ

69.Naobiarakunkumnawasɛebebreesenenea woahyehyeno;namehyɛɛaseɛsuinamediiawerɛhoɔwɔ saanguannoho

70.Nasaanaanisoadehununomunomehunuusaaobia watwerɛno,sɛdeɛɔtwerɛɛobiaraasaanguanhwɛfoɔno sɛeenono,dabiarada,naɔsoaanokɔɔsoronaɔdetoo famnaɔdenwomanonyinaakyerɛɛnguanAwuradeno ankasa--adeɛbiaraawɔayɛmpo,nedeewɔnmubiarade wɔnhoatohɔnyinaa,nedeɛwɔdeamaɔsɛeɛnyinaara

71.NawokenkannwomanonguanAwuradeanim,na 3gyeenwomanofiriinensamnakenkanno,nawasɔano naɔdetoofam

72-77naɛwɔhɔBereaƐtosoAbien--efiKoresbereso kosiAlexanderƆkɛseɛbereso

72Nantɛmaramehunuusɛdeɛnguanhwɛfoɔnodidiiɛ nnɔnhwereɛdumienu,nahwɛsaanguannomummiɛnsa sanwɔnakyinawɔbaanawɔhyɛneemunawɔhyɛɛaseɛsɛ wɔrekyekyeredeɛɛhweesaafienomunyinaara;nanso wurammprakonobɔɔmmɔdensɛwobesiwwɔnkwan, nansowɔantumi.

73Nawofiiasesiibiosedeekanno,nawokyekyereesaa abantentenno,nawotoonodinabantentenaɛkorɔn;na wɔhyɛɛaseɛbiodeponsiiabantentennoanim,nansona paanooaɛwɔsononyinaahoagufĩnaɛnte

74Naefayeinomnyinaarahono,saannwannoanifurae mawanhunu,nawannguanhwɛfoɔaninsosaaara;na wɔdewɔnbebreemaawɔnnguanhwɛfoɔsɛwɔnsɛewɔn, nawɔdewɔnnantiatiaanguannosonawɔmeneewɔn

75NanguanAwuradenotenaahoawanhinhimkopemse nguannonyinaabepeteeafuonosonawonewanfrafrae, nawannyewanamfiriaboanonsam.

76Naoyiawatwerɛnwomanosoaanokɔɔsoro,na ɔkyerɛɛnonaɔkenkaneewɔnguanAwuradeanim,na ɔsrɛɛNowɔwɔnakontabuoho,naɔsrɛɛNowɔwɔn akontabuohosɛdeɛɔkyerɛɛNonnwanhwɛfoɔnonnwuma

nyinaara,naɔdiiadanseɛwɔN’animtiaanguanhwɛfoɔno nyinaa.

77Na3faanwomaankasanodetooNehonaofirii

TI90NKYEKYƐMU

1-5naɛwɔhɔBereaƐtosoAbiɛsa--efiAlexanderƆkɛseɛ sokosiHelafo-SiriaTumidiso.

1Namehunuukopemsesaakwanyisonanguanhwɛfoɔ aduasannumyɛɛnguannoadidibea,nawɔwieewɔn mmerɛdodoɔtesɛdeɛkanenoyɛeɛno;naafoforɔnso gyeewɔnhyɛɛwɔnnsa,sɛwɔrekɔdidiwɔnamawɔnberɛ, odwanhwɛfoɔbiarawɔneberɛmu

2Naɛnoakyino,mehunuuɔsoronnomaanyinaawɔ m’anisoadehunumusɛwɔreba,akɔre,akɔre,akɔre,akɔre; nansoakɔrenodiinnomaanonyinaaanim;nawɔhyɛɛaseɛ meneesaanguanno,nawɔyiiwɔnaninawɔmeneewɔn nam.

3Nanguannoteateaamefirisenannomaarewewon honam,namedeɛ,mehwɛenameteeawerɛhoɔwɔmenna muwɔsaaoguanhwɛfoɔaɔdinguannoho.

4Namehunuukosiisɛakramanneakɔreneakɔrebɛwe saanguanno,nawɔannyanamanaawereanaantinibiara ankawɔnsokɔsiisɛwɔnnnompenkoarabegyinaahɔ:na wɔnnnompensohweefamnanguannoyɛɛkakraabi 5Namehunuukopemseaduonummiɛnsaafaadidibea adwumanonawɔawiewɔwɔnmmerɛdodoɔmumpɛn aduonumawotwe

6-12naɛwɔhɔ.BereaƐtosoAnan--efiHelafoneSiriafo TumidisokosiMaccabæafoAtuatewnoso

6.Mmomhwɛ,nguanfitaanosoaanguammaa,nawɔhyɛɛ aseɛbueewɔnaninawɔhunuu,nawɔsufrɛɛnguanno

7Aane,wɔsufrɛɛwɔn,nansowɔantiedeewɔkakyerɛɛ wɔnno,nammomwɔyɛɛasotifoɔyie,nawɔnaniwa anifuraeyie

8Namehunuuanisoadehununomusedeeakramannotu faasaanguammaanosonawofaasaanguammaanomu baako,nawobubuunguannoasinasinnawomemeewon 9Namehunuukosiisemmɛnfirifisaanguammaanoso, naakramannotowwɔnmmɛnguufam;namehunuukɔsii sɛsaanguannomubaakoabɛnkɛseɛbififi,nawɔnani buee

10.Na3hweewonnawonanibuee,naesukyerenguanno, naadwennininohunuunonawonnyinaatuummirikabaa ho.

11Nayeinomnyinaaakyino,saaakɔreneakɔreneakɔre neakɔrenodasoaratetewnguannomunawɔtowhyɛ wɔnsonawɔmenewɔn:nanguannoyɛɛkomm,nanso adwennininodiiawerɛhownawɔteɛm.

12Nasaaakramannonenokonawokoenawohwehwee sewobebun'abɛnnoase,nansonawonnitumibiarawɔso

13-19naɛwɔhɔAmanamanmufoNtuaaEtwaToaWɔde baaYudafoso(beaea13-15ne16-18yɛnsɛmabien).

15NamehunuikopemsenguanAwuradedeabufuhyee baawonnkyen,nawonawohunuunonyinaadwanee,na wonnyinaahwehweenesunsumamufiriiN'anim

16Akɔreneakɔreneakramanneakɔrenyinaaboaboaa wɔnhoano,nawuramnguannyinaarakaawɔnhobaeɛ, aane,wɔnnyinaaboomboaawɔnho,nawɔboaawɔnho wɔnhomawɔbubuusaaodwennininoabɛnno.

17Namehunuusaaonipano,a3twerɛnwomanosɛdeɛ Awuradeahyɛdeɛteɛ,kɔsiisɛɔbueesaanwomanoaɛfa ɔsɛeɛasaanguanhwɛfoɔdumienuawɔtwatoɔnodebaeɛ noho,naɔkyerɛɛsɛwɔasɛepiisenewɔnawɔdiiwɔnanim no,wɔnguanAwuradeanim

18.NamehunukopemsenguanAwuradebaawonnkyen naogyeen'abufuhyeepomanonensam,naoboasaaseno, naasaasenomupaapaee,nammoanonyinaaneesoro nnomaanyinaahwehweefirisaannwannomu,na memeneewonwoasaasenomunaekatawonso

19Namehunuukopemsewodeakofenakeseebimaa nguanno,nanguannodenehotoaawirammmoanyina arasewobekumwon,nammoaneesoronnomaanyinaa dwanewonanim

20-27naɛwɔhɔAbɔfoaWɔahwease,Nguanhwɛfo,ne AwaefonoAtemmu

20Namehunuukopemsewosiahennwabiwoasaasea eyenoso,nanguanAwuradenoankasatenaaso,nabaako nsofaanwomaawoatotoanononaobueesaanwomano munguanAwuradeanim

21NaAwuradefrɛɛsaammarimano,aborɔfoɔnsona wɔdikanno,naɔhyɛɛsɛwɔmfansorommaaɛdikanaɛdi kwannoanimnommran'anim,nsorommaawɔnakwaate sɛapɔnkɔdeɛnonyinaa,nawɔdewɔnnyinaabaaN'anim 22.Na3kakyereesaaonipaawatwerreeN'animno,na oyesaaaborɔfoɔbaasonnomubaako,naɔkakyerɛɛnosɛ: "Fasaanguanhwɛfoɔaduɔsonamedenguannomaawɔn no,nawɔnawɔfaawɔnwɔwɔnankasatumisono, wɔkummwɔnborososenemehyɛɛwɔnno"

23Namonhwesewoakyekyerewonnyinaa,mehunuu,na wonnyinaagyinaaN'anim.

24Nawodiikanbuuatemmuonowonsorommanoso,na wobuuwonatɛnnawobuuwɔnfɔ,nawɔkɔɔbeaawɔabu wɔnfɔno,nawɔtoowɔnguubunbimu,ogyane ogyaframaahyɛmuma,naogyaadumahyɛmuma

25Nawobuusaanguanhwɛfoɔaduɔsonnoatɛnnawɔbuu wɔnfɔ,nawɔtoowɔnguusaaogyabunnomu.

26Namehunuusaammerɛnosɛdeɛwɔbueebunaɛtesaa wɔasaasenomfimfiniaogyaahyɛmuma,nawɔdesaa nnwanawɔafurawɔnaninobaeɛ,nawɔbuuwɔnnyinaa atɛnnawɔhunuuwɔnsɛwɔdifɔnawɔtoowɔnguusaa ogyabunyimu,nawɔhyee;afeinasaabunyiwɔsaafie nonifaso

27Namehunuusaannwannoseworehyerenawan nnomperehye.

13Namehunuukopemsenguanhwɛfoɔneakɔrenesaa akɔreneakɔrenobaeɛ,nawɔteaamfrɛɛakɔrenosɛ wɔnbubusaaodwennininoabɛn,nawɔnenokonawɔne noko,naɔnewɔndiiakonaɔteateaamsɛnemmoabɛba. 14Namehunuukopemsesaaonipaa3twerɛ nguanhwɛfoɔnodinnaɔsoaanokɔɔnguanAwuradeanim nobaahɔbɛboaanonaɔkyerɛɛnobiribiara:nawasiane abasɛɔrebɛboasaaodwenninino

28-38naɛwɔhɔYerusalemFoforo,Amanamanmufoa wɔdasoteasenoNsakrae,Atreneefo,Mesianowusɔre.

28.Namesɔregyinaahɔsɛmɛhwɛkɔsisɛwɔbobɔɔsaafie dedawnomu;nawɔsoaaadumnonyinaarakɔeɛ,na wɔbobɔɔfienomunnuanennoɔmanyinaarawɔberɛkorɔ mu,nawɔsoaanokɔtoobaabiwɔasasenoanafoɔfam

29.NamehunuukopemsenguanAwuradedeofiefoforoa essennakorɔnsenedeɛɛdikannobaeɛ,naɔdesiideɛɛdi kanawɔabobɔwbeernoananmu:n’adumnyinaarayɛ foforɔ,nan’agudeɛyɛfoforɔnaɛsõsenedeɛɛdikanno deɛ,dadanoaWafano,nanguannonyinaawɔmu

30.Namehunuunguanawoakanonyinaa,nemmoaa wowoasaasenosonyinaa,eneesoronnomaanyinaa, wohwehwefamnaworehyirasaanguannonaworesre adesrenawatiewonwobiribiaramu.

31Naɛnoakyino,nnipabaasaawɔhyɛntadefitaana wɔkyereemensawɔmensaawodiikansoomeso,nasaa odwennininonsansosoomemuno,wɔfaamesodeme sisiinguannomfinimfiniansanaatemmuonoreba 32Nanguannonyinaayefitaa,nawonnwomadɔɔsona ɛhotew.

33Nankurafoaawoasɛenonawɔapetenonyinaa,ne wurammmoanyinaara,neesoronnomaanyinaa,boaboaa wɔnhoanowɔsaafienomu,nanguanAwuradede anigyeɛkɛseɛdiiahurisieɛfirisɛwɔnnyinaayenawɔasan abaNefie

34.Namehunuikopemsewodesaaakofenaawodeama nguannodetoofam,nawodesandebaafienomu,na wotoonoanowoAwuradeanim,nawotoonsafrɛɛnguan nonyinaabaasaafienomu,nansoankurawɔnmu.

35Nawonnyinaaanibuee,nawohunuupapano,na obiaranniwanmuawanhunu

36.Namehunuusesaafienoyekeseenanetrɛwnaɛhyɛ mayie

37Namehunuusewawonantwifitaabi,anemmɛn akɛseɛnewurammmoanyinaaneewimnnomaanyinaa surononawɔsrɛɛnodaa

38Namehunuukopemsewonawontoatoasoonyinaara sesaee,nawonnyinaabeyeanantwininifitaa;nawɔnmu deɛɔdikannobɛyɛɛoguammaa,nasaaoguammaano bɛyɛɛaboakɛseɛnaɔwɔmmɛntuntumakɛseɛwɔnetiriso; nannwanAwuradeanigyeehoneanantwienonyinaaho.

39Namedaawanmu,namenyaneenamehunuubiribiara

40Weineanisoadehunuamehunuunobereanamedano, namenyaneenamehyiraateneneeAwuradenamemaano animuonyam

41.Afeimedeosuokɛseɛsuinamenusuoantrahɔkɔsiisɛ mantumiannyinaanobio:berɛamehunuuno,ɛseneɛnam deɛmahununonti;ɛfirisɛbiribiarabɛbanaabamu,na wɔkyerɛɛnnipannwumanyinaarawɔwɔnnhyehyɛeɛmu

42.Saaanadwono,mekaaedaeaedikanno,naenamnti mesuinamehoyerawme--efirisenamahunusaa anisoadehununo'

TI91.NKYERƐKYERƐMU

1‘Naafei,mebaMetusala,frɛwonuanomnyinaafrɛme, Naboaboawonammammarimanyinaaanobrɛme;Efisɛ asɛmnofrɛme,Nawɔahwiehonhomagumeso,Na makyerɛmobiribiaraaɛbɛtomodaa’

2NaɛhɔnaMetusalakɔfrɛɛnenuanomnyinaabaane nkyɛnnaɔboaboaan’abusuafoɔano.

3Naɔkasakyerɛɛteneneemmanonyinaaranaɔkaasɛ: ‘MoHenokmma,montiemoagyansɛmnyinaara,Na montiem’anomnneyie;Nametumofonamekakyerɛmo, adɔfo:Monnɔteneneenamonnantewmu

4Nammamomfaakomammienummnteneneeho,Na mmamomfaakomammienummma,Nammom monnantewteneneemu,memmaNaɛbɛkyerɛmokwan wɔakwanpaso,Nateneneebɛyɛmohokafoɔ

5Efisɛmenimsɛɛsɛsɛbasabasayɛdɔɔsowɔasaaseso, Nawɔdeasotwekɛseɛbaasaaseso,Naamumuyɛnyinaara bɛbaawieeɛ:Aane,wɔbɛtwaafirinenhinimu,Nawɔasɛe nenhyehyɛɛnyinaa

6Naamumuyobebaawiebiowoasaasenoso,Na nneyoeenebasabasannyaeenyinaa,Nammaratobedi nkonimmmienmmienu

7Naseboneneamumuyoneabusuo,Nabasabasawo nnwumaahoroonyinaamudɔɔso,Naawaenemmaratone efĩdɔɔsoa,Asotwekɛseɛbɛfirisorobɛbayeinomnyina araso,NaAwuradekronkronnodeabufuoneasotwebɛba abɛdiatemmuowɔasaaseso.

8Saannanomuno,wobetwabasabasayɛafirinenhini mu,Naamumuhyeenhininennaadaaabom,Nawobesee wanafiriesoroase.

9Nawobegyawamanamanahoninyinaa,Nawodeogya ahyeasɔredanno,Nawobeyiwonafiriasaasenyinaara mu,Nawobetowonaguogyaatemmuomu,Nawobeyera woabufuoneatemmuoaemuyedenmudaa

10Naateneneefoonobesɔreafiriwannnamu,Nanyansa besɔrenawɔdeamawɔn.

11Naɛnoakyino,wɔbɛtwaamumuyɛntini,nawɔde nkrantɛasɛennebɔneyɛfoɔwɔbɛtwawɔnafiriabusufoɔ awɔwɔbaabiaranoho,nawɔnawɔyɛbasabasanewɔna wɔbɔabususɛmno,nkrantɛbɛsɛewɔn

12Naɛnoakyino,foforobɛba,dapɛnaɛtosoawotweno, neaɛyɛtenenee,Nawɔdenkrantɛbɛmanoamawɔabu atemmuoteneneewɔnhyɛsofoɔnoso,Nawɔde nnebɔneyɛfoɔahyɛateneneefoɔnsa

13.Nan’awieino,wabenyaafiedenamwanteneneeso, NawobesifieamaOheneKesenoanimuonyammudaa daa

14.Naadasammanyinaarabehwehwteneneekwannoso. Naɛnoakyi,nnawɔtweaɛtɔsonkronmuno,wɔbɛda atemmuoteneneeadiakyerɛwiasenyinaara,Nawɔna wɔnninyamenonnwumanyinaabɛyeraafiriasasenyina araso,Nawɔbɛtwerɛwiaseamaɔsɛeɛ

15.Naweiakyino,nnawɔtweaɛtɔsodunomuwɔ nkyɛmunsonnomuno,Ɛhɔnadaaatemmuokɛseɛnobɛba, ƐnomunaƆbɛdiawerediwɔabɔfoɔnomu

16Naesoroaedikannobefiriatwam,Naesorofoforo bepue,Naesorotuminyinaabemahannmmɔhonson.

17Naɛnoakyino,adapɛnbebreebɛbaaennianodaa,Na nenyinaabenyapapayɛneteneneemu,Nawɔrenkabɔne hoasɛmbiodaa

18Naafeimerekaakyeremo,memma,namekyeremo teneneeakwanneabasabasaakwan.Aane,mɛkyerɛmobio amamoahunudeɛɛbɛba

19Naafei,montieme,memma,Namonnantewtenenee akwanso,Namonnantewbasabasaakwanso;Efisɛwɔna wɔnantewakwanaɛnteɛsonyinaabɛyeradaa’

TI92.NKYERƐKYERƐMU

1NwomaaHenokkyerɛweeno--AmpaaraHenokna ɔtwerɛɛnyansankyerɛkyerɛaɛdimũyi,annipanyinaara kamfononaɔyɛasasenyinaatemmufoɔmamemmaa wɔbɛtenaasasesonyinaaNaamaawontoatoasoaɛbɛbaa wɔbɛhwɛteneneeneasomdwoeɛ

2.Mmammerɛnontimohonhomnnhinhim;Ɛfirisɛ ƆkronkronnineƆkɛseɛnoahyɛnnaamaadeɛnyinaa

3Naɔtreneeninobɛsɔreafirinnamu,Ɔbɛsɔrena ɔbɛnantewteneneeakwanso,Nan’akwannene nkɔmmɔdienyinaabɛtenadaapapayɛneadommu

4.Dbeyeadomamaateneneefoonawamanodaatenenee, Na3bemanotumisedeeebeyenawobemanopapane teneneeNaɔbɛnantewdaahannmu

5.Nabonebeyeraesummudaa,Nawonnhunubiofirisaa danodaa

TI93.NKYERƐKYERƐMU

1NaɛnoakyinoHenokdemaenaofiiasekaahoasɛmfii nhomaahorownomu.NaHenokkaasɛ:‘Ɛfatreneemma newiaseawɔapawwɔnho,Netreneeafifideɛhono,mɛka yeinom,Aane,meHenokmɛkaakyerɛmo,memma:

2.Sɛneaɛdaaadikyerɛɛmewɔɔsoroanisoadehumu,Na mahudenamabɔfokronkronnoasɛmso,Namasuaafi ɔsoroaboponnoso’

3.NaHenokhyɛɛaseɛkaafiriinwomanomunaɔkaasɛ: ‘Wɔwoomedeɛɛtɔsonsonwɔnnawɔtweaɛdikannomu, Bereaatemmuoneteneneedasowɔhɔ

4.Nam'akyino,emumuyɛkɛseɛbɛsɔrewɔnnawɔtweaɛtɔ sommienunomu,Nannaadaabɛfiriadi;Naemunaawiei aedikannobɛbaNaemunawɔbɛgyeonipankwa;Nasɛ ɛbaawieeɛno,amumuyɛbenyin,Nawɔbɛhyɛmmaraama nnebɔneyɛfoɔ

5Naɛnoakyiwɔnnawɔtweaɛtɔsommiɛnsanomuwɔ n’awieɛmuno,Wɔbɛyionipasɛatemmuoteneneedua,Na n’asefoɔbɛyɛteneneeafifideɛdaadaa

6Naɛnoakyiwɔnnawɔtweaɛtɔsonnannomu,wɔ n’awieɛmuno,Wɔbɛhunuanisoadehunuaɛfakronkronfoɔ neateneneefoɔho,Nawɔbɛyɛmmaraamaawoɔntoatoasoɔ nyinaaranebanbɔamawɔn

7.Naɛnoakyiwɔnnawɔtweaɛtɔsonnumnomu,wɔ n’awieɛmuno,Wɔbɛsianimuonyamneahenniefiedaa

8Naɛnoakyino,nnawɔtweaɛtɔsonsianomuno,wɔna wɔtemunyinaara,wɔbɛfurawɔnani,Nawɔnnyinaa akomabɛgyaenyansaaenninyameNaemunaonipa bɛforo;Nan’awieino,wɔdeogyabɛhyewahennifieno, Nantiniawɔapawnoabusuakuwnyinaaapete

9Naɛnoakyino,nnawɔtweaɛtɔsonsonnomuno, awoɔntoatoasoɔawawaebɛsɔre,Nabebreebɛyɛne nnwuma,Nanennwumanyinaabɛyɛawaefoɔ.

10Nan’awieino,wobeyiwon,Ateneneefooawoayiwon awofiridaapemduaaewoteneneemuno,Wobegye nkyerekyeremphonsonaefaN’abodeenyinaaho

11Nannipammanyinaamuhwannaobetumiate Kronkronninonneaonnhawno?Nahwannaobetumi adwenN’adweneho?nahwannaɔwɔhɔaɔbɛtumiahwɛ ɔsoronnwumanyinaara?

12.Naɛbɛyɛdɛnnaobiwɔhɔaobetumiahwɛɔsoro,na neaɔwɔhɔaobetumiateɔsoronneɛmaasenawahuɔkra

anaahonhombinawatumiakahoasɛm,anaasɛɔbɛforona wahuwɔnawieinyinaanawadwenhoanaawayɛtesɛwɔn?

13Nannipanyinaaramuhwannawahoaobetumiahu deeneasaasenontwemunenetentene,nahwanna wakyerenenyinaasusudua?

14Anaaseobiwohoaobetumiahunuesorontwemunene sorosorosedeeese,enedeeewofapemso,nansoromma dodoɔteɛ,nebaabiahannnonyinaate?

TI94NKYERƐKYERƐMU

1Naafeimesemo,memma,monnɔteneneena monnantewmu;Efisɛtreneeakwanfatasɛwogyetom,Na amumuyɛakwanbɛsɛempofirimnaayera

2Nammarimabinomawofiriawontoatoasoobimuno, wobeyibasabasayɛneowuoakwanadi,Nawobekurawon hoafiriwanho,Nawɔrenniwanakyi

3Naafeimesemoatreneefoanose:Monnannte amumuyamakwanso,anaaseowuoakwanso,Namma mmnnwanmmnewon,annyemoansɛemo

4Nammommonhwehwenamompateneneeneasetenaa woapawamamoho,Namonnantewasomdwoeakwanso, Namobetenaasenamoadiyie

5Namonkuramensemmupintinnwomoakomamu adwenemu,Nammammawonmpopamfirimoakomamu; Efisɛminimsɛnnebɔneyɛfobɛsɔnnipaahwɛmawɔde nyansaadidwumabɔne,Sɛneaɛbɛyɛawɔrennyabaabi mmano,Nasɔhwɛbiararensɛe.

6Wonnuemankurafoaawokyekyentenenenhyɛsoɔ,Na wɔtonnaadaasɛfapem;Efisɛwobetuwɔnagumpofirim, Nawɔrennyaasomdwoe.

7Wonnuemankurafoaawodebonesiwonafie;Nawɔn fapemnyinaasonawobetutuwɔnagu,Nankrantemuna wɔbɛhwease.Nawɔnawonyasikanedwetɛatemmuomu nobɛyerampofirim

8Mommusuo,moadefoɔ,ɛfirisɛmodemohoatomo ahonyadeɛso,Namoahonyadeɛmunamobɛfirimoho, ɛfirisɛmonnkaeƆsorosoroninowɔmoahonyadeɛnnamu 9Moayɛabususɛmneamumuyɛ,Namoasiesiemohoama kumdano,Neesumdanoneatemmuokɛseɛdano.

10Saanamekasanamepaemukakyerɛmosɛ:Neaɔbɔɔ monobetumoagu,Namoasehwentiayamhyehyebiara nnihɔ,NamoBɔfonoanibegyemosɛeho.

11Namoateneneefoowasaannanomunobeyeahohora amannebofoonenkurofooawonniNyame

TI95NKYERƐKYERƐMU

1Ooankam'aniyensuomununkum,Namasuwoso,Na mahwiemenusuoagusensuomununkum:Amanama mehomeafirim'akomamuahokyeremu!

2.Henanawamawokwanmawoayɛahohorabɔne amumɔyɛ?Nasaanaatemmuobɛtomo,nnebɔneyɛfoɔ 3Monnsuronnebɔneyɛfoɔ,moatreneefoɔ;NaAwuradede wɔnbɛhyɛmonsabio,Namoabuwɔnatɛnsɛdeɛmo akɔnnɔteɛ

4.Monnuemomoamomannomeawonntuminsan:Enti ayaresabeyeakyirikyirienammobonenti

5Monnuenkamoamodebonetuamoyɔnkoka;Na wɔbɛtuamokasɛdeɛmonnwumateɛ.

6Monnuemo,adansefoaawodiatoro,Nenkurafoaa wokarimmusuo,Efirisemobeyerampofirim.

7Mommusuo,nnebɔneyɛfoɔ,ɛfirisɛmotaaateneneefoɔ; Efisɛntɛnkyeantinawɔdewɔnbɛhyɛmonsanawɔtaamo, Nanekɔnduabɛyɛduruwɔmoso.

TI96.NKYERƐKYERƐMU

1Moateneneefoɔ,monnyaanidasoɔ;ɛfirisɛmpofirimara nnebɔneyɛfoɔbɛyeramoanim,Namobɛdiwɔnsosɛdeɛ moakɔnnɔteɛ

2Nannebɔneyɛfoahohiadano,Mommabɛforona wɔasɔresɛakɔre,Namoberebuwbɛkɔsoroasenakɔre,Na mobɛforoakɔhyɛnasaasenomumpaapaemumu,Na ɔbotanmumpaapaemudaasɛakuturukuwɔwɔnawɔnteɛ noanim,Nasirennobesiapiniwɔmonti-nawɔasu.

3Ɛnonti,moamoahuamaneno,munnsuro;Naayaresa bɛyɛmokyɛfa,Nahannaɛhyerɛnbɛhyerɛnmo,Na mobɛteɔhomenneafisoro.

4Mommusuo,monnebɔneyɛfoɔ,ɛfirisɛmoahonyadeɛ mamodamohoadisɛateneneefoɔ,Nansomoakomabu mofɔsɛmoyɛnnebɔneyɛfoɔ,Nasaanokwasɛmyibɛyɛ adanseɛatiamodeakaemonnwumabɔne

5Duemoamoweawiaeyepaa,Namonomnsawɔ nkuruwaakɛseɛmu,Namodemoahoɔdentiatiaa ahobrɛasefoɔnanase

6Moamonomnsuofiriasuburabiaramunnue,Na mpofirimaramobesanamoayo,Efirisemoagyawnkwa asuburano

7Monnuemomoamoyoamumuo,Nennaadaane abususɛm:Ɛbɛyɛnkaeɛatiamoamabɔne.

8Monnue,moatumfoɔ,Moamodetumihyɛateneneefoɔ so;NawoɔsɛedanorebaSaannanomunannabebreene nnapabɛbaatreneefoɔnkyɛn--wɔmoatemmuodanomu.

TI97.NKYERƐKYERƐMU

1Monnyenni,moateneneefoo,senneboneyofoono bedaneaniwuo,Nawoayerawoamumudano

2.MonhunumonnebɔneyɛfoɔsɛƆsorosoroninoadwene wɔmosɛeɛho,Naɔsoroabɔfoɔdiahurisiewɔmoɔsɛeɛho

3Dɛnnamobɛyɛ,monnebɔneyɛfoɔ,Naɛhena mobɛdwanewɔsaaatemmuodano,Bereamote ateneneefoɔmpaebɔnne?

4Aane,mobɛtesɛwɔn,wɔnasaaasɛmyibɛyɛadanseɛ atiawɔn:"Moayɛnnebɔneyɛfoɔmfɛfoɔ."

5Nasaannanomuno,ateneneefoompaebobedu Awuradeho,Namontimoatemmuonnanobeba.

6Nawobekenkanmoamumunsemnyinaaakyene KronkronniKesenoanim,Naaniwubekatamoanim,Na 3pooadwumabiaraaegyinaamumufaso

7.Monnue,monnebɔneyɛfoɔamoteɛpomfimfinine asasekeseeso,Moamonkaeɛyɛbɔnetiamo

8Duemoamonyadwetɛnesikakɔkɔɔwɔamumuyɛmu namokasɛ:“Yɛayɛadefoɔwɔahonyadeɛmunayɛwɔ agyapadeɛ;Nayɛanyabiribiaraayɛpɛ”

9.Naafeimommayɛnyɛdeeyɛabɔyɛntirimsɛ:Ɛfirisɛ yɛaboaboadwetɛano,Naakuafoɔbebreewɔyɛnafiemu" Nayɛnaduanekorabeaayɛmatesɛnsuo, 10.Aanenatesɛnsuomoatosɛmbɛseneakɔ;Efisɛ w’ahonyaderentrahɔ,Nammomebefiwonkyɛnakɔsoro

ntɛm;Namoanyanenyinaawɔamumuyɛmu,Nawɔdemo bɛhyɛnnomekɛseɛmu.

TI98.NKYERƐKYERƐMU

1Naafeimekantamkyerɛmo,anyansafoɔnenkwaseafoɔ sɛ,Ɛfirisɛmobɛnyasuahunuahodoɔwɔasaaseso

2.Efisɛmommarimabɛhyɛntadeɛaɛkyɛnɔbaa,Na ntadeɛaɛyɛkɔlaasenɔbaabun:Ahemfieneanuonyamne tumimu,Nedwetɛnesikakɔkɔɔnekɔkɔɔ,Nawɔahwie anuonyamneaduanemusɛnsuo

3Entiwanombehiankyerɛkyerɛnenyansamu,Na wɔnamsonewɔnagyapadeɛbɛyera;Nawɔnanimuonyam newɔnanuonyamnyinaamu,Neaniwuonekumne ahohiakɛseɛmu,Wɔbɛtowwɔnahonhomaguogya fononoomu.

4Makantamakyerɛmo,monnebɔneyɛfoɔ,sɛdeɛbepɔ nyɛɛakoa,Nakokonnyɛɔbaansaanodwuma,Saaaranso nawɔansomabɔneankɔasaaseso,Nammomonipaankasa naɔbɔɔno,Nawɔnawɔyɛnonobɛtɔnnomekɛseɛase

5Nawamfaoboninmmaaobaano,Nammomnensaano nnwumantiowuaonnimma.

7Nammannsusuwohonhommunammannkawo akomamusemonnimnamonnhunusedabiarawokyere bonebiarawosorowo3sorosoroninoanim

8Efisaabereyinamonimsemonhyɛsoɔamodehyɛno nyinaa,wɔatwerɛmodabiarakɔsimoatemmuoda.

9Mommusuo,monkwaseafoɔ,ɛfirisɛɛnammo nkwaseasɛmsonamobɛyera:namoabuanyansafoɔso,na saaaranaanigyeɛparenyɛmokyɛfa.

10Naafei,monhunusɛmoasiesiemohoamaɔsɛeɛdano: ɛnontimonnhwɛkwansɛmobɛtenaase,monnebɔneyɛfoɔ, nammommobɛfirihɔnamowuwu;ɛfirisɛmonnim agyedeɛbiara;ɛfirisɛwɔasiesiemoamaatemmuokɛseɛda no,amaahohiahiadanoneaniwuokɛseɛamamo ahonhom.

11Monnue,moamotirimakoma,amoyɛamumuyɛna mowemogya:Ɛhenamowɔnnoɔmapaamowenamonom namomemee?EfinneɛmapaaAwuradeƆsorosoronide asisiasasesobebreenyinaamu;ɛnontimorennya asomdwoeɛbiara

12.Monnuemoamodɔamumuyɛnnwuma:adɛnntina mohwɛkwansɛmobɛnyayieamamoho?monhunusɛ wɔdemobɛhyɛateneneefoɔnsa,nawɔbɛtwamokɔnna wɔakummo,nawɔrenhunumommɔbɔ.

13Monnue,moamoanigyeateneneefooahohiahiamu; ɛfirisɛwɔrentutuɔdamoabiarammamo.

14Moamoabuateneneefoonsemguinonnue;ɛfirisɛ morennyankwahoanidasoɔbiara

15Monnuenkamoamotwerɛatoronensɛmaenni Nyame;ɛfirisɛwɔtwerɛwɔnatosɛmtohɔsɛdeɛɛbɛyɛa nnipabɛtewɔnnawɔayɛwɔnyɔnkoawɔnyɛnyamesom pa

16Entiwonnyaasomdwoebiaragyesewobewumpofirim TI99.NKYERƐKYERƐMU

1Monnuemoamoyɛnyamesuro,Namohoahoamoho wɔatorodimunamohyɛwɔnanuonyam:Mobɛyera,na anigyeɛnkwabiararenyɛmodea

2Wonnuenkurafoaawokyinkyimteneneensem,Nawoto daammaranoso,Nawodanewonhodeenawonnye nneboneyofoo:Wobetiatiawonnanaseasaasenoso

3.Saannanomu,moatreneefo,monsiesiemohose mommamompaebososenkae,Namomfantoabofoono animseadansedie,Sedeeebeyenawodenneboneyofoono bonebetoOsorosoroninoanim

4.Saannanomuno,wɔbɛkanyanamanamanno,Na amanamannommusuabɛsɔrewɔɔsɛeɛdano

5Nasaannanomuno,ahiafoanobefiriadinawasoawan mma,Nawobegyaawan,amawanmmaafawansoayera: Aane,wobegyaawonmmaawodasowonufu,na wonnsanmmawonnkyen,Nawonnhunummɔborɔhunu biarammawɔnadɔfoɔ

6Nabiomekantammamo,monnebɔneyɛfo,sɛwɔasiesie bɔneamamogyahwiegudaaennyae.

7Nankurafoaawosomabo,neadamenaahoniasikane dwetɛnennuaneaboɔnedɔteɛ,newɔnawɔsomahonhom neahonhommɔne,neabosomahodoɔnyinaaraaɛnsɛ nimdeɛno,wɔrennyammoabiaramfiriwɔnhɔ

9.Ɛnamyeinomsonawɔbɛyɛnnipaawonninyamena wosuro;Efisɛwɔbɛyɛwɔnadwumanyinaawɔatosɛmmu, Nawɔakotowɔbo:Ɛnontinawɔbɛyerantɛmara

10.Nansosaannanomuno,nhyiranenkurafoaawogye nyansansemnotom,nawotease,Nawodi3sorosoronino akwanso,nawonamNeteneneekwanso,Nawonnye nnipaawonnyamennim;Efisɛwobegyewɔnnkwa.

11Monnuenkamoamotrɛwmmusumumamoyɔnkofo; EfisɛwobekumwowɔAsaman

12.Monnuenkamoamoyennaadaaneatorosusudua,Ne nkurafoaamomaasomdwoebaasaaseso;Efisɛwɔnamso bɛsɛewɔnkoraa

13.Monnuemoamonamafoforɔbrɛaemuyɛdensosi moafie,Nawɔnadansinneɛmanyinaayɛbɔnebirikisine aboɔ;Mesemosɛmorennyaasomdwoeɛbiara

14.Wonomawopowanagyanomsusuduanedaa agyapadee,Nawonakradiabosomakyinonnue;Efisɛ wɔrennyaahomegyebiara

15.Wonnuemankurafoaawodiamumuyamnawoboa atiatiafoa,Nawokumwonafipamfokopematemmuokesee nodano

16.EfisɛƆbɛtowmoanimuonyamagufam,Naɔde amanehunuabamoakomaso,NaɔbɛkanyanN’abufuoa anoyɛden,Naɔdenkrantɛasɛemonyinaa;Naahotefoɔne ateneneefoɔnyinaabɛkaemobɔne.

TI100NKYERƐKYERƐMU

1Nasaannanomuno,wobeboagyanomnewon mmabarimaabomwobeabi,Naanuanombehweasewo owuomu,Kopemasuteneawodewonmogyaasen. 2Efisɛoniparensiwnensaanosɛobekumnemmabarima nenemmabarimamma,Naɔdebɔneyɛfonorennyaenensa mfinenuaawɔhyɛnoni:Efiadekyeekosiowiatɔeno, wobekumwɔnhowɔnho

. 4Saannanomuno,abɔfoɔnobɛsianakɔkokoam,Na wɔaboaboawɔnawɔdebɔnebaafamnonyinaaanoaba beabaako,NaƆsorosoroninobɛsɔresaaatemmuodano, Deatemmuokɛseɛabannebɔneyɛfoɔmu

5Naateneneefoonekronkronfonyinaasono,3beyi awɛmfoɔafiriabɔfoɔkronkronnomu,Nawɔabɔwɔnho bansɛaniwaapɔmuden,Kɔsisɛɔbɛmaamumuyɛnebɔne nyinaaabaawieeɛ,Nasɛateneneefoɔadannatentendeɛ, nansowɔnnibiribiaraawɔbɛsuro.

6Naafeiasaasesommabehuanyansafoanodwoodwoo, Nawobetenwomayimunsemnyinaaase,Nawahunuse wonahonyadeerentuminnyewonnkwa,Wowonbonea wobetuagumu

7Mommusuo,nnebɔneyɛfoɔ,awerɛhoɔaemuyɛdenda no,Moamohawateneneefoɔnamohyewɔnogya: Wɔbɛtuamokasɛdeɛmonnwumateɛ

8.Monnuemo,moamotirimakoma,amomamoww sedeeebeyenamoasusuamumuyoee:Entiehubebamoso, Naobiarannihɔaɔbɛboamo

.

10Naafei,monhunuseafiriabɔfoɔnohɔnaɔbɛbisamo nnwumawɔɔsoro,afiriowianebosomenensorommamu aɛfamobɔnehoɛfirisɛasaasesonamodeatemmuoba ateneneefoɔso

11Na3befremununkumnensuoneobosuoneosuobiara adiadanseeatiamo;ɛfirisɛɛnammontiwɔbɛsiwɔn nyinaakwansɛwɔrensianabamoso,nawɔbɛkaemobɔne 12Naafeimomfaakyɛdeɛmmaosuonosɛdeɛɛbɛyɛa ɛnsiannokwansɛɛnsianemmamoso,naɛnsɛsɛobosuo no,berɛawanyasikakɔkɔɔnedwetɛafirimohɔamaasian aba

13.Sɛawɔwnesukyerɛmmanewɔnawɔw,ne sukyerɛmmaahumnyinaanewɔnɔhawnyinaatomosoa, saannanomuno,morentuminnyinawɔnanim

TI101.NKYERƐKYERƐMU

1.Monhwɛɔsoro,moɔsoromma,neƆsorosoronino nnwumabiara,namonsuroNonamonnyɛbɔnebiarawɔ N’anim

2.SɛƆtoɔsoromfɛnseremu,naɔsiwosuoneobosuo kwansɛɛnsianewɔasaasesoɛnammontia,ɛnneɛmobɛyɛ dɛn?

3.Nase3deN'abufuhyeebamosoenammonnwumantia, monntuminsreNo;ɛfirisɛmokaaahantanneanimtiaabu nsɛmtiaaNetenenee:ɛnontimorennyaasomdwoeɛ

4.Namonnhunusedeeasorokyenotwitwawonahyɛnno twitwiwwɔnho,namframawosowwɔn,nawɔwo ahohiahiakɛseɛmu?

5.Naɛnontiwasuroɛfirisɛwɔnagyapadeɛpanyinaane wɔnkɔeponoso,nawɔwɔakomamunkɔmhyɛbɔnesɛ ɛpobɛmenewɔnnawɔayerawɔmu.

6Anaepononyinaanenensuonyinaara,nenekankyee nyinaannyeOsorosoroninoadwuma,naonnhyehyene nneyoee,nawantonomunyinaarawoanhweaho?

7.NaN'asotwentiehunaewo,nanempataanyinaawune deeewomunyinaa;Namonnebɔneyɛfoɔamowɔasaseso deɛ,monsuroNo

8AnaOnnhyeeesoroneasaase,nedeeewomunyinaara? Ɔnonaɔdenteaseɛnenyansaamabiribiaraaɛnamasase soneɛpomu.

9Ahyɛnmuadwumayɛfoɔnsuroɛpo?Nansonnebɔneyɛfo nsuroƆsorosoronino

TI102NKYERƐKYERƐMU

1SaannanomuaWadeogyaaanoyɛdenabamosono, Ɛhenamobɛdwane,naɛhenamobenyaogye?NasɛƆtow N’asɛmnotomosoaSoworensuronawosuro?

2Nahannnyinaaradeehukeseebehu,Naasaasenyinaa behunaapoponawadwo

3.Naabɔfoɔnyinaarabɛdiwɔnahyɛdeɛso,Na wɔbɛhwehwɛsɛwɔdewɔnhobɛhintawAnuonyamKɛseɛ noanim,Naasaasemmabɛwosownawɔawosow;Na wɔbɛdomemonnebɔneyɛfoɔdaa,Namorennya asomdwoeɛ

4.Monnsuro,moatreneefoakra,Namommamoamoawu teneneemuno,mommamoanidaso

5NammannniawerɛhoɔsɛwokraasianakɔSheolwɔ awerɛhoɔmu,Nasɛw’abrabɔmunowonipaduaankɔ sɛdeɛwopapayɛteɛ,Nammomtwɛnnnebɔneyɛfoɔ atemmuodano,Nennomeneasotwedano

6.Nanansosemowua,nnebɔneyɛfoɔnokasafamososɛ: “Sɛdeɛyɛwuwuno,saaaranaateneneefoɔwuwu,Na mfasoɔbɛnnawɔtwawɔwɔnnnwumaho?

7.Hwɛ,sɛneayɛnnso,saaaranawowuwuwɔawerɛhow neesummu,Nadɛnnawɔwɔkyɛnyɛn?Efisaabereyi rekɔnoyɛyɛpɛ

8.Naedeennawobegyenaedeennawobehunudaa?Hwɛ, wɔnnsowɔawuwu,Naefisaabereyirekɔno,wɔrenhu hannbiara"

9.Mekakyerɛmo,monnebɔneyɛfoɔ,mopɛsɛmodidina monom,namobɔkorɔnonamobɔbɔne,namoyinnipa adagya,namonyaahonyadeɛnamohununnapa

10.Anamoahunuateneneefoosedeewonawieeno hwehwe,mawonhunuabasabasabiarawowonmukopem wonwuo?

11."Nansowoyeraenawoyeteseneawonnyaabi,nawon ahonhomsianekoSheolwoahohiahiamu"

TI103NKYERƐKYERƐMU

1Afei,ɛnonti,medeƆkɛseɛneNidineƆtumfoɔaɔwɔ tumidimunoanuonyamkantamkyerɛmo,moteneneefoɔ, namedenekɛseɛkamontamsɛ:

2Menimahintasɛmbi,Namakenkanɔsoroaboponno,Na mahununwomakronkronno,Namahunusɛwɔatwerɛwɔ munawɔatwerɛfaho

3Sɛwɔasiesiepapayɛneanigyeɛneanimuonyamnyina araamawɔn,Nawɔatwerɛamawɔnawɔawuwuwɔ teneneemunoahonhom,Nawɔdesaapapayɛahodoɔ bebreebɛmamodeatuamobrɛhoka,Namokyɛfabebree boroateasefoɔkyɛfaso

4Namoahonhomamoawuteneneemunobetenaasena wadiahurisie,Nawonahonhomrenyera,anaasewonnkae mfiƆkɛseɛnoanimnkɔsiwiaseawoɔntoatoasoɔnyinaara: ɛnontimonnsurowɔnanimtiaabuobio

5Monnuemo,monnebɔneyɛfoɔ,berɛamoawuo,Sɛ mowuwɔmobɔneahonyadeɛmua,Nankurafoaawɔtesɛ monokafamohosɛ:‘Nhyiranennebɔneyɛfoɔ:wɔahunu wɔnnnanyinaa.

6Nasedeewoawuwoyiedieneahonyadeemu,Na wonnhunuamanehunuanaaawudiewowonasetenamu; Nawɔawuwuwɔnidimu,Nawɔamfaatemmuoammawɔn sowɔwɔnnkwannamu"

7Monhunuse,wobemawonakraasianakoAsaman,Na wayemmɔbɔwɔwɔnahohiahiakɛseɛnomu.

8Naesumnenkɔnsɔnkɔnsɔnneogyaframaaɛredɛwmu wɔbaabiaatemmuoaemuyɛdenwɔmuno,moahonhom bɛkɔmu;Naatemmuokɛseɛnobɛyɛamawiaseawoɔ ntoatoasoɔnyinaaraMonnue,ɛfirisɛmorennya asomdwoeɛ

9.Monnkamfaateneneefoonepapaawoteasetenamuno hose:"Yennnaaahokyeremuno,yeayeadwumadenna yeahunuamanehunubiara,Nayehyiaabonebebreena yeahyee,Nayeayekakraabinayenhonhomsua"

10Nawaasɛeyennayennyaabiaobeboayendeasem baakompo:Wayeyenayayadenawasɛeyen,nawonnya anidasoseyebehunkwadabiarada

11Yɛhwɛɛkwansɛyɛbɛyɛtinayɛabɛyɛdua:Yɛayɛ adwumadennayɛannyaabotɔyambiarawɔyɛnbrɛmu;Na yɛabɛyɛnnebɔneyɛfonewɔnawɔnteɛaduan,Nawɔde wɔnkɔnduaatoyɛnsodenneennen

12.Wadiyensotumiawotanyennawohweeyen;Nawɔn awɔtanyɛnno,yɛabɔyɛnkɔnmu,Nansowɔanhuyɛn mmɔbɔ

.

14Nawonwiinwiikyeresodifoanowoyenahohiahiamu, Nawoteamutiaankurafoaawaweyenno,Nansowantie yennteɛm,Nawɔantieyɛnnne.

15Nawaboaankurafoaawafoayennawaweyenne nkurafoaawayeyenkakraabino;nawɔdewɔnnhyɛsoɔ siee,nawɔannyiwɔnawɔmeneeyɛnnawɔpeteeyɛnna wɔkummyɛnnokɔnduaamfiriyɛnso,nawɔdewɔn awudisɛmsiee,nawɔankaesɛwɔamawɔnnsasoatiayɛn

TI104NKYERƐKYERƐMU

1.Mekantamkyerɛmosɛ,ɔsoroabɔfoɔbɛkaemoyiewɔ Ɔkɛseɛnoanuonyamanim:nawɔatwerɛmodinwɔƆkɛseɛ noanuonyamanim

2.Nyaanidaso;ɛfirisɛkanenonawɔdeyareɛne amanehunuguumoaniwuomu;naafeimobɛhyerɛnsɛ ɔsorokanea,mobɛhyerɛnnawɔahumo,nawɔbɛbueɔsoro aponanoamamo.

3Namonteɛmmuno,monsufrɛatemmuo,naɛbɛdaadi akyerɛmo;naw’ahohiahianyinaabɛbaatumfoɔnewɔna wɔboaawɔnawɔfowwonneɛmanyinaaso.

4Monnyaanidasoɔ,namonntomoanidasoɔnguɛfirisɛ mobɛnyaanigyeɛkɛseɛsɛɔsoroabɔfoɔ 5.Dɛnnaɛbɛyɛmoasɛdeɛsɛmoyɛ?Ɛhorenhiasɛ mohintawwɔatemmuokɛseɛdanonawɔrenhunumosɛ nnebɔneyɛfoɔ,nadaaatemmuonobɛfirimohoakɔ akyirikyiriamawiaseawoɔntoatoasoɔnyinaara

6Naafeimonnsuro,moateneneefoo,semohunu nneboneyofoonosewoyedennawodiyiewowonakwan mua:monnnyewonahokafoo,nammommontwemoho mfiriwonbasabasa;ɛfirisɛmobɛyɛɔsoroasafonomfɛfoɔ 7Na,ɛwomsɛmonnebɔneyɛfoɔkasɛ:‘Wɔnnhwehwɛ yɛnbɔnenyinaaramunawɔntwerɛatohɔde,nanso wɔbɛtwerɛmobɔnenyinaaradabiara

8.Naafeimekyerɛmosɛhannneesum,awianeanadwo, hunumobɔnenyinaara

9Mommmamonnyɛnyamesomfoɔwɔmoakomamu,na monnniatoronamonnsesateneneensɛm,namonnhyɛ ƆkronkronniKɛseɛnonsɛmatoro,namonnhyɛmo

abosomhoakontaa;ɛfirisɛmoatoronemonyamesuro nyinaannyetreneemunammombɔnekɛseɛmu.

10Naafeimenimsaaahintasɛmyi,sɛnnebɔneyɛfoɔ bɛsesanawɔakyinkyimteneneensɛmnowɔakwanbebree so,nawɔbɛkansɛmmɔne,nawɔadiatoro,nawɔayɛ nnaadaakɛseɛ,nawɔatwerɛnwomaaɛfawɔnnsɛmho

11Nansosewatwerɛnokorɛmumensɛmnyinaarawɔ wɔnkasamu,nawɔnsesaanaawɔannwenehweemfime nsɛmmunammomwɔtwerɛnenyinaanokorɛmua--nea midiikandiiadanseɛwɔwɔnhonyinaa

12Afei,menimahintasɛmfoforɔ,sɛwɔdenwomabɛma ateneneefoɔneanyansafoɔamaayɛanigyeɛneteneneene nyansabebreeadeɛ.

13Nawadenwomanoamawan,nawabegyewanadina wadiahurusiwoho,naafeiwobetuaateneneefooawasua afiriemuteneneeakwannyinaaramunosoka.'

TI105NKYERƐKYERƐMU

1SaannanomunoAwuradehyɛɛwɔnsɛwɔnmfrɛwɔn nawɔnniadanseɛnkyerɛasaasesommawɔwɔnnyansaho: Monkyerɛwɔn;ɛfirisɛmoyɛwɔnkwankyerɛfoɔ,neakatua wɔasaasenyinaaraso

2EfisɛmeneMebanobɛkawɔnabomafebɔɔwɔtenenee akwansowɔwɔnabrabɔmu;namobɛnyaasomdwoeɛ:mo treneemma,mommamoaninnyeAmen

TI106.NKYERƐKYERƐMU

1Nannabiakyino,mebaMetusalafaaɔyeremaaneba Lamek,naɔnyinsɛneeno,naɔwooɔbabarima.

2Nanenipaduayefitaatesesukyerɛmmanaɛyɛkɔkɔɔte sɛnhwirenaɛrefefɛw,nanetinhwinen’akyiatentenno yɛfitaasɛaboanhoma,nan’aniyɛfɛ.Naɔbueen’anino, ɔhyerɛnfienonyinaasɛowia,naefienonyinaahyerɛnpaa 3Naɛnoakyino,ɔsɔrewɔawogyefoɔnonsamu,buee n’ano,naɔneteneneeAwuradebɔɔnkɔmmɔ.

4Nan'agyaLameksurononaoguan,naɔbaan'agya Metusalankyɛn

5.Na3kakyereenose:'Mawoananafoabaanehoye soronkonanteseonipa,naoteseesoroNyankoponmma; nanesuyɛsoronkonaɔntesɛyɛn,nan’anitesɛowia hann,nan’animyɛanimuonyam.

6Naɛtesɛmesɛɔmfirimemunammomɔfiriabɔfoɔmu, namesurosɛnennamuno,wɔbɛyɛanwanwadeɛwɔ asaasenoso.

7Naafei,m'agya,mabahasemeresrewonamasrewose woankoHenok,yenagyanonkyɛn,nawoasuanokoreno afirinehɔ,ɛfirisɛnetenabeawɔabɔfoɔnomu'

8NaMetusalateenebanonsɛmno,ɔbaamenkyɛnwɔ asaaseano;ɛfirisɛnawatesɛmewɔhɔ,naɔteaamu denden,nameteenennenamebaanenkyɛn.Na1seeno se:'Hwɛ,meni,meba,adɛnntinawobaamenkyɛn?'

9Naobuaanaokaase:'Esianedadwenkeseebintina mabawonkyen,naenamanisoadehunuaehawadwenenti namaben'

10.Naafei,m’agya,tieme:wawoɔbabarimaamameba Lamek,aɔtesɛnobinnihɔ,nanesuntesɛonipasu,nane nipaduakɔlayɛfitaasenesukyerɛmmanaɛyɛkɔkɔɔsene rosenhwiren,nanetinhwiyɛfitaasenenwomafitaa,na

n’anitesɛowiahann,naobueen’aninaɛnosohyerɛnofie nonyinaamu.

11Naɔsɔrewɔawogyefoɔnonsamu,naobueen’anona ɔhyiraaɔsoroAwurade.

12.Nan’agyaLameksuroenaoguanbaamenkyɛn,na wannyeannisɛwafinemu,nammomɔtesɛɔsoroabɔfoɔ; nahwɛmabawonkyɛnsɛwobɛmamahunokorɛno’

13.Name,Henok,buaanamekakyerɛɛnosɛ:‘Awurade bɛyɛadefoforɔwɔasaaseso,nayeinamahunudedawwɔ anisoadehunumu,namamaakyerɛwosɛwɔm’agya Yaredawoɔntoatoasoɔmuno,ɔsoroabɔfoɔnomubinom buuAwuradeasɛmso

14.Namonhwewoyobonenawotommaranoso,nawo nemmaaabomnawayebone,nawawarewanmubinom, nawafawansoawomma

15.Nawobewoabranwoasaasenosoaennyehonhomno so,nammomsedeehonamte,naasotwekeseebebaasaase noso,naasaasenobehohoafiriefĩnyinaaho

16.Aane,ɔsɛeɛkɛseɛbɛbaasaasenyinaaraso,nansuyiri neɔsɛeɛkɛseɛbɛbaafebaako

17Naɔbabarimaawɔawonoamamoyi,wɔbɛkaasaase noso,nanemmabaasano,wɔbɛgyenemmankwa:sɛ adesammaawɔwɔasaasesonyinaawuwua,wɔbɛgyeɔne nemmammarimankwa

18.NaafeimawobaLameknhunusedeewawononoye nebanokoremu,natonedinNoa;ɛfirisɛwɔbɛgyano amamo,nawɔbɛgyeɔnenemmammarimaafiriɔsɛeɛa ɛbɛbaasaasesoɛnambɔneneamumuyɛnyinaaranti,a wɔbɛwiewɔasaasesowɔnennamu

19Naɛnoakyino,amumuyɛbɛdasoarabɛbaasendeɛ wɔdiikanawieɛwɔasaasenosono;ɛfirisɛmenim akronkronfoɔnoahintasɛm;ɛfirisɛƆno,Awurade,akyerɛ menawabɔmeamanneɛ,namakenkanwɔnwɔɔsoro aboponnoso.

TI107NKYERƐKYERƐMU

1Namehunuusɛwɔatwerɛguuwɔnsosɛawoɔ ntoatoasoɔsoawoɔntoatoasoɔbɛdimmaraso,kɔsisɛ teneneeawoɔntoatoasoɔbɛsɔre,nawɔasɛemmaratona bɔnebɛtwamafiriasaaseso,napapaahodoɔnyinaara bɛbaso

2.Naafei,meba,kɔnakɔmawobaLameknkyerɛsɛ ɔbabarimayiawɔawononoyɛnebaampa,naweinyɛ atoro’

3.NaMetusalateen’agyaHenoknsɛmno--ɛfirisɛ wakyerɛnobiribiarawɔkokoam--ɔsanbaeɛnaɔdekyerɛɛ no,naɔtooɔbanodinNoa;ɛfirisɛɔbɛkyekyereasaseno werɛwɔɔsɛeɛnonyinaaakyi

TI108NKYERƐKYERƐMU

1NwomafoforɔaHenokkyerɛwmaanebaMetusalane wɔnawɔbɛdin’akyiaba,nawɔadimmaranosowɔnnaa ɛdiakyirenomu

2Moamoayɛpapanobɛtwɛnsaannanokɔsisɛwɔna wɔyɛbɔnenobɛbaawieeɛ;nammaratofoɔahoɔdenawieeɛ. 3Namontwɛnampakɔsisɛbɔnebɛtwam,ɛfirisɛ wɔbɛpopawɔndinafirinkwanwomanomunenwoma kronkronnomu,nawɔbɛsɛewɔnasefoɔafebɔɔ,na wɔakumwɔnahonhom,nawɔbɛteɛmnawɔabɔkwadwom

wɔbeaaɛyɛsareaɛyɛbasabasa,naogyamunawɔbɛhye; ɛfirisɛasasebiarannihɔ.

4Namehunuubiribitesemununkumaaniwanhunuwo ho;ɛfirisɛɛnamnebunntimantumianhwɛsoro,na mehunuuogyagyaframaaɛredɛredenneennen,nenneɛma tesɛmmepɔaɛhyerɛnaɛretwahoahyianaɛrepraprakɔne akyi

5.Namebisaaabɔfoɔkronkronnomubaakoaɔkameho nameseenosɛ:‘Dɛnneadeɛaɛhyerɛnyi?efisɛɛnyɛɔsoro nammomogyaaɛredɛwgyaframa,neosuneosune kwadwomneɛyawaemuyɛdennnenkutoo’

6Naɔkakyerɛɛmesɛ:‘Saabeaawohunuyi--hana wɔtownnebɔneyɛfoɔneabusubɔfoɔahonhom,newɔna wɔyɛamumuyɛ,newɔnawɔkyinkyimbiribiaraaAwurade namadiyifoɔnoanoakano--nneɛmaaɛbɛbampo

7.Efisɛwɔatwerɛwɔnmubinomnawɔatwerɛwɔsorowɔ ɔsoro,sɛdeɛɛbɛyɛaabɔfoɔnobɛkenkannawɔahunudeɛ ɛbɛtonnebɔneyɛfoɔ,neahobrɛasefoɔahonhom,newɔna wɔahawwɔnnipadua,naOnyankopɔnatuawɔnka;newɔn aabɔnefoɔahyɛwɔnaniwuonoho

8WɔnawɔdɔNyankopɔnnawɔannɔsikanedwetɛanaa nneɛmapaaɛwɔwiasenomubiara,nammomwɔdewɔn nipaduamaaayayade

9Wɔna,ɛfirisɛwɔbaahɔno,nawɔnkɔndɔasaaseso aduane,nammomwɔbuubiribiarasɛahomeaɛtwam,na wɔtenaaasesɛdeɛɛteɛ,naAwuradesɔɔwɔnhwɛeɛpii,na wɔhunuuwɔnahonhomsɛɛhotewsɛdeɛɛbɛyɛa wɔbɛhyiraNedin.

10Nanhyiraawoahyehyeamawannonyinaa,makaho asemwonwomanomuNaɔdewɔnakatuaahyɛwɔnnsa, ɛfirisɛwɔahunusɛwɔyɛsaaawɔdɔɔsorosenewɔnnkwa wɔwiase,naɛwomsɛwɔtiatiaawɔnnanasewɔnnipa amumuyɛfoɔnanase,nawɔhunuuayayadeɛneahohorabɔ firiiwɔnhɔnawɔhyɛɛwɔnaniwuo,nansowɔhyiraaMe.

11Naafeimɛfrɛnnipapaahonhomawɔkahannawoɔ ntoatoasoɔnoho,namɛsakyerawɔnawɔwoowɔnwɔ esummu,awɔantuawɔnkawɔhonammuwɔ animuonyamaɛtesaasɛdeɛwɔnnokwaredifatano

12NamedehannaehyerɛnbɛbawɔnawɔadɔMedin kronkronnomu,namedeobiarabɛtenan’animuonyam ahenguanoso

13Nawahyerenamammereaenniano;ɛfirisɛteneneeyɛ Onyankopɔnatemmuo;ɛfirisɛanokwafoɔnoƆbɛma nokorɛdiewɔakwanaɛtenesotenamu

14Nawabehunkurofooanawowowonwoesummuno, wodewonwoesummu,waabereaateneneefoono behyeren

15.Nannebɔneyɛfoɔnobɛteɛmdendennawɔahunuwɔn sɛwɔhyerɛn,naampaarawɔbɛkɔbaabiawɔakyerɛnnane mmerɛamawɔn'

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook