Aristeýiňhaty
GIRIŞ
Buýygyndydakyiňbelliwegadymydikeldişleriňbiri bolanAristeýiňhatyndabizAdamatabilenHoweneden, Tufandanuzakýolgeçdik.Buýazgyadamzadyň durnuklylygynyň,güýçlimilletleriňajaýypwegözel ýaşaýanýerýüzünitäzedengurandygynyňbirgörnüşini görkezýär.
Sizbuýerdeilkinjibeýikbibliofil-PtolemeýFiladelf baradaokaýarsyňyz.OlAleksandriýadakykitaphanasyna "dünýäniňählikitaplaryny"ýygnamagyisleýärAhyrsoňy birulyeseri-Ýewreýkanunlaryny-almakhöwesindeol şolkitapüçin100,000ýesirisatýar.Bu,belki-de,bireser üçintöleneniňýokarybahadyrBu,Beýikýesirligiň soňunyňadatdandaşarysebäbinigörkezýär
Buhekaýanyňwakalarybiziňeýýamymyzdanöňki270-nji ýyldaaradançykanmeşhurşazenanArsinoeniňömrüniň dowamyndabolupgeçýärÝazuwyňanyksenesibellidäl
Köşkdurmuşynyňjikme-jiklikleri,şoldöwrüňsosial meseleleriniňaraalnypmaslahatlaşylmagyörängyzykly weaýdyňdyrHäzirkidöwürdepatyşanyňweonuň myhmanlarynyňzyýaratwagtyndasorag-jogapoýnaýşyny görmekgeňaçyşdyr.
Buözüneçekijiişiňgurluşyaşakdakyýaly:
1KitabyňFilokratlarabagyşlanmagy
2Deslapkyçäre:
(a)Kitaphanaçynyňýewreýýesirlerinikitapüçinazat etmekbaradakyteklibi
(b)Azatlygaçykmak
(c)FiladelfusyňElezaraýazanhaty.
(d)Jogap
(e)Kitabyterjimeetmeküçinbellenenkomitetiňatlary
3.Şasowgatlarynyňbeýany:
(a)Stol(ähtimal,şuwagtaçenliöndürileniňçylşyrymly mebelbölegi)
(b)Beýlekisowgatlar.
4Iýerusalimiňbeýany
(a)Ybadathana(wesuwgeçirijiulgamy) (b)Dabara. (c)Sitadel (d)Şäher (e)Obaýeri.
5Elýazaryňhoşlaşygy 6Eleazaryňkanunyňdüşündirişi(buçuňňur akyldarlykdyr).
7Kabuledişlik 8Banket(72soragwejogap) 9.Kitabyňterjimesi.
1-NJIBAP
ÝewreýleriňMüsürdeýesiralnandöwründePtolemeý Filadelfusözüniilkinjiulybibliofilhökmündegörkezýär Oldünýädebarbolanählikitaplaryňkitaphanasynda bolmagynyisleýär;Musanyňkanunlarynyalmaküçinolbu eserüçin100,000ýesirbilensöwdaetmegiteklipedýärwe: "Buhakykatdanamkiçijikbirbereket!"diýipgygyrýar.
1ÝehudylaryňBaşRuhanyElýazarasaparymyňýatda galyjytaryhyüçinmateriallartoplap,siz,Filokrat,maňa ýatlatmakmümkinçiliginiýitirmän,meniňmissiýamyň maksatlarywemaksadybaradamaglumatalanyňyzdansoň ulyähmiýeteeýebolduňyzüçin,menbumeselänisize aýdyňdüşündirmägesynanyşdym,sebäbimensiziň öwrenmägebolantebigysöýgiňiziň,adamyňiňýokary häsiýetibolanhäsiýetiňiziňbardygynygörýärin-taryhy öwrenmekarkalyýa-dawakalarahakykatdanam gatnaşmakarkaly"özbilimwetejribegorunyartdyrmaga" yzygiderlisynanyşýarsyňyz.
2Ine,şuýolbilen,iňasyllyelementleriöziçinealmak bilen,ruharassalykdaberkidilýärweiňasyllymaksady bolantakwalygagönükdirilensoň,olmunyözüniň ýalňyşsyzgollanmasyhökmündeulanýarweşeýlelikbilen bellibirmaksadaýetýär
3Dinibilimlerebolanygrarlylygymmeniilçiliksaparymy agzanadamaalypgitmägeiterdiOlözraýatlarywe başgalartarapyndanhemözerkiwebeýikligiüçiniň ýokaryhormatamynasypdy.Onuňelindeözýurdundawe daşaryýurtlardaýewreýlerüçinilahikanunyňdüşündirişi üçiniňgymmatlyresminamalarbardy,sebäbiolaryň kanunlaryderipergamentlereýewreýýazgylarybilen ýazylan
4Soňramenbuilçiligihöwesbilenbaşladym,ilkibilen patyşanyňkakasytarapyndanÝahudadanMüsüreäkidilen ýesirleriňadyndanpatyşadanhaýyşetmekmümkinçiligini tapdym,sebäbiolbuşäheriilkinjigezekeýeläp,Müsür ýurdunybasypaldy.
5Sizebuhekaýanygürrüňbermegimgerek,sebäbi mukaddesligebolangaraýyşyňyzwemukaddeskanuna laýyklykdaýaşaýanadamlaraduýgudaşlykbilen,meniň aýtjakbolýangürrüňihashöwesbilendiňlejekdigiňize ynanýaryn,sebäbisizözüňizýakyndaadadanbizegelip, ruhuňyzyösdürmägeýardamedýänählizadyeşitmäge howlukýarsyňyz
6Öňkigezekmensizeýewreýmilletibaradagürrüň bermägemynasyphasaplaýanmaglumatlarymyň ýazgysynyiberdim,buýazgynymenMüsüriňiňbilimli ýurdunyňiňbilimlibaşruhanylaryndanaldym
7Aňyňyzapeýdaberipbiljekzatlaryöwrenmägeşeýle höweslibolýandygyňyzüçin,elimdebarbolanähli maglumatysizeýetirmegiözümiňborjumhasaplaýaryn
8Menhemşeýlehäsiýeteeýebolanlaryňhemmesinegarşy şolbirborçduýmalydym,ýönemenmunysize,esasanam, şeýleduýýaryn,sebäbisiziňşeýleasyllyarzuwlaryňyzbar wesizdiňebirhäsiýetboýunça,gantaýdanhemmeniň doganymdäl,eýsemýagşylygaymtylmakdahemmeniň bilenbirbolduňyz
9Sebäbialtyndanalynýanlezzethem,ýönekeýaňlar tarapyndangymmatlyhasaplanýanbaşgabiremläkhem medeniýetiöwrenmegiňweonygazanmaküçinsarpedýän ylmymyzyňpeýdasynybermeýär.
10Emmasizigatyuzyngirişbilenýadatmajakbolup, derrewhekaýamyňesasyböleginegeçjek
11PatyşanyňkitaphanasynyňbaşlygyFalerumly Demetriusdünýädäkiählikitaplarymümkinboldugyça ýygnamaküçinköpmukdardapulaldy
12Olsatynalmakwegöçürmekarkalypatyşanyň maksadynymümkinboldugyçaýerineýetirdi
13Birgezekmenşolýerdebolanymda,ondan: «Kitaphanadanäçemüňkitapbar?»diýipsoradylarweol: «Eý,patyşa,ikiýüzmüňdengowrakkitapbar,menýakyn wagtdagalanlarynyhemýygnamagasynanyşaryn,şeýdip jemibäşýüzmüňkitapbolar.Maňaýewreýleriň kanunlarynyňgöçürmägemynasypdygynywesiziň kitaphanaňyzdaorunalmagamynasypdygynyaýtdylar!» diýipjogapberdi.
14Patyşa:«Munyetmägenämepäsgelberýär?»diýip jogapberdi«Zerurbolanählizatsiziňygtyýaryňyza berildi!»
15Dimitriý:«Olaryterjimeetmekgerek»diýipjogapberdi, «çünkiýewreýleriňýurdundaolarüýtgeşikelipbiý ulanýarlar(müsürlileriňhemýöriteharpgörnüşibolşyýaly) weüýtgeşikdialektdegepleýärler
16Olarsiriýadiliniulanmaly,ýönebubeýledäl;olaryň dilidüýbündenbaşgaça.
17Patyşaişiňählimaglumatlarynybilendensoň,(eýýäm beýanedilen)maksadynyňamalaaşmagyüçinýewreýleriň başruhanynahatýazmagybuýurdy.
18PatyşanyňkakasytarapyndanÝahudadangöçürilen ýewreýleriňazatedilmegiüçinTarentumlySosibiuswe janpenalaryňbaşlygyAndreasyňöňündeköpgezekgoýan talabymyöňesürmegiňwagtynyňgelendiginipikiretdim SebäbiolbagtwebatyrgaýlykbilenKoele-Siriýanyňwe Finikiýanyňtutuşetrabynahüjüminiüstünliklimeselä öwürendensoň,ýurdygorkuzyp,özünetabynetmekişinde käbirduşmanlarynyäkitdi,käbirlerinibolsaýesirligesaldy.
19OnuňýewreýleriňýurdundanMüsüregöçürenleriniň sanyýüzmüňdenazdäldi
20Ololardanotuzmüňsaýlamaesgeriýaraglandyryp, olaryobaetraplaryndakygarnizonlaraýerleşdirdi.
21(Şuwagtdanöňhemköpsanlyýewreýlerparslarbilen Müsüregelipdi,hasirkidöwürdebolsabaşgalarhem Psammetihesiňefiopiýalylaryňpatyşasynagarşyýörişinde kömeketmeküçinMüsüreiberilipdiEmmabularyňsany LagusyňoglyPtolemeýiňalypgidenýesirleriýalyköp däldi)
22Öňaýdyşymýaly,Ptolemeýbularyňiňgowularyny, ýaşulywebatyrlygybilentapawutlananerkeklerisaýlap, olaryýaraglandyrdy,ýönebeýlekileriňulybölegini,bu maksatüçingatygarryýa-dagatyýaşbolanlarywe
aýallaryhemgulçulygadüşürdi,munyözislegibilen etmekislemedi,eýsem,uruşdagörkezenhyzmatlaryüçin sylaghökmündeolaryözesgerleritalapedenligisebäpli mejburboldy.
23Öňaýdylyşyýaly,olaryňazatbolmagynyüpjünetmek üçinmümkinçilikalanymdansoň,menpatyşaaşakdaky delillerbilenýüzlendim:«Geliň,özişlerimiziňsözlerimizi ýalanaçykarmagynaýolbermejekderejedeakylsyz bolmaly
24Diňebirýazypalmakdäl,eýsemterjimeetmekisleýän kanunymyztutuşýewreýhalkynadegişlibolanyüçin,şeýle köpsanlyýewreýlersiziňpatyşalygyňyzdagulçulykda galýarka,ilçiligimizüçinnähilideliltapypbileris?
25Özrehimdarlygyňyňkämilligiwebaýlygybilenşeýle betbagtgulçulykdasaklanýanlaryazatet,sebäbimen olaryňkanunynyberenHudaýyňseniňpatyşalygyňy saklaýanHudaýdygynyanyklamaküçinkynçylykçekýärin
26Olarählibeýlekiadamlarýaly,biziňözümizýaly,eý patyşa,şolbirHudaýaÄlemiňRebineweÝaradyjysyna seždeedýärler,emmabizonyZews1ýa-daDisýalydürli atlarbilençagyrýarys
27Buatilkinjiata-babalarymyztarapyndanoňaörän degişlidakyldy,sebäbiählizadyňýaşaýşaeýebolup, döreýänHudaýyňhökmanÄlemiňHökümdarywe Rebbidiginiaňladýar.
28Gullukdasaklanýanlaryazatedip,bütinadamzada jomartlygyňnusgasynygörkez
29Gysgawagtdansoň,menHudaýayhlaslydogaedip durkam,Olpatyşanyňpikirinişeýleoýaryp,ähliýesirleriň azatedilmeginihaýyşetdi(çünkiHudaýyňýaradanybolan adamzatOnuňtäsirinedüşýärwetäsiredýär).
30Şonuňüçinköpdürlidoga-dileglerbilenýüregi dolandyrýanHudaýaýüzlendim,patyşameniňhaýyşymy ýerineýetirmägemejburbolsun.
31ÇünkiHudaýyňmeniňdogamyýerineýetirjekdigine ynanýandygymüçin,adamlaryňhalasbolmagynaulyumyt baglaýardym.
32Sebäbiadamlardogruçyllykweasyllyişleriýerine ýetirmeküçinarassaniýetbilenbirhereketi meýilleşdirende,BeýikHudaýolaryňtagallalarynywe maksatlarynyüstünliklimeselägetirýär(--patyşabaşyny galdyryp,maňaşadyýanýüzbilenseredip:"Sizolaryň näçemüňeýetjekdiginipikiredýärsiňiz?"diýipsorady.
33ÝakyndaduranAndreas:«Ýüzmüňdenbirazköp» diýipjogapberdi
34Patyşa:«Aristeýiňbizdensoraýşy,hakykatdanam, kiçijikbirsowgat!»diýdi
35ŞondaSosibiusweşolýerdebolanbaşgalar:«Hawa, ýönebuadamlaryňsaýlawhukugynyBeýikHudaýa wepalylykhökmündehödürlemeksiziňsahylygyňyzüçin mynasypsylagbolar»diýdiler
36SizBeýikHudaýtarapyndanulyhormatlandyňyzwe şöhratdaähliata-babalaryňyzdanýokarygaldyňyzweOňa güýjüňiziňýetdigindeniňulyminnetdarlykbildirmegiňiz dogrydyr»
37Budelillerdenöränrazybolanolesgerleriňaýlyklaryna tölegpulunyňmöçberinegoşmaçapulgoşulmalydygyny, herbirgulüçineýelerineýigrimidrahmatölenmelidigini, jemgyýetçilikbuýrugynyçykarmalydygynyweýesirleriň sanawynyoňagoşmalydygynybuýurdy.
38Olbuişdeiňulyhöwesgörkezdi,sebäbimaksadymyzy dolyýerineýetirenweonydiňeatasynyňgoşunybilen
stoluňululygybaradaýerliýewreýlerdensoragbermegi tabşyrdy.
6Olarölçeglerinidüşündirenlerinde,olhasulyjaýgurup boljakdygynysorady.
7Käbirruhanylarwebeýlekiýehudylaroňahiçhilipäsgel bermejekdiginiaýtdylar
8Olonybäşesseulyetmägehowlukýandygyny,ýöne ybadathanagulluklaryüçinpeýdasyzbolupgalmazlyküçin ikirjiňlenýändiginiaýtdy
9Olözsowgadynyňdiňeybadathanadagoýulmagyny islemeýärdi,sebäbiegermynasypgurbanlyklary hödürlemekborjybolanadamlaronuňýasanstolunda munydegişliderejedeedipbilseler,buoňahasulylezzet bererdi
10Olöňkistoluňkiçiölçegdeýasalandygynyaltynyň ýetmezçiligindendiýippikiretmedi,ýöneonuňşeýle ölçegdeýasalmagynyňbirsebäbiniňbardygynyaýtdy 11Egerbuýrukberlenbolsady,serişdeýetmezçiligi bolmazdy.
12Şonuňüçinbizkanunybozmalydälýa-dadegişli çäkdençykmalydäl
13Şolbirwagtyňözündeololarasungatyňählidürli görnüşleriniulanmagatabşyrdy,sebäbioliňýokary düşünjeliadamdywetebigatoňataýýarişiňnähilikeşbi döretjekdiginigözöňünegetirmägemümkinçilikberýän ýitigözöňünegetirmeukybynyberdi
14Şeýlehem,olýewreýýazgylaryndagörkezme berilmedikýerlerdeählizadyňmümkinboldugyçaowadan bolmagynytabşyrdy
15Şeýlegörkezmelerberlende,olarsözsüzýerine ýetirilmelidi.
16Olarstoluňuzynlygynyikitirsek,ininibirtirsek, beýikliginibirýarymtirsekedip,onysapaltyndan ýasadylar.
17Menbeýanedýänzatbaşgabirbinýadyňüstünegoýlan inçealtyndäl-de,tutuşgurluşbir-birinekebşirlenenägirt ulyaltyndanýasalandy.
18Onuňdaş-töweregineeliniňuzynlygyndabirgyra çekdiler
19Üçtarapynaajaýypişlenenhalatlargörnüşinderelyefli oýulyp,tolkunşekilligülçemenibardy
20Sebäbiolüçburçlukşekillidiweişusulyikitarapynda hembirmeňzeşdi,şonuňüçinhaýsytarapaöwrülenlerinde, olaryňgörnüşibirmeňzeşdi
21Çäkleriňaşagyndakyikitarapyňarasyndastoluňüstüne tarapeňňitlenentarapyöränowadaneserdi,ýöne tomaşaçynyňünsüniözüneçekenzatdaşkytarapydy
22Ikitarapyňýokarkygyrasy,galdyrylanda,ýitidi,sebäbi aýdyşymyzýaly,gyrahaýsytarapdanbolsa-da,üç taraplydy
23Nagyşlananşnurlaryňortasyndagymmatbahadaşlaryň gatlaklarybardyweolarbiri-biribilendeňsiz-taýsyzsungat usulybilenörülipdi
24Howpsuzlyküçinolaryňhemmesidaşlardakydeşiklere sanjylanaltyniňňelerbilenberkidildi
25Olarberksaklamaküçingapdallaryndanberkidijiler bilenbirleşdirilendi.
26Stoluňdaş-töweregindäkigyranyňýokarykegilip, gözleredegýänböleginde,gymmatbahalydaşlardan ýasalanýumurtgaşekilibardy,olşekillerstoluňdaştöweregineberkbirikdirilenüznüksizrelefbilenussatlyk bilenoýulypçekilipdi
27Ýumurtgalaryşekillendirmeküçingoýlandaşlaryň aşagyndasuratkeşlerdürlimiwelerdenybarattäçýasadylar, onuňýokarsyndaüzümwedänesüňkleri,hurma,alma,nar weşuňameňzeşdürligörnüşliösümliklerbardy.
28Bumiwelermiweleriňözibilenbirmeňzeşreňkdäki gymmatbahadaşlardanýasalyp,stoluňähligapdallaryna altynhalkabilenberkidildi
29Miwetäjigeýdirilendensoň,onuňaşagynagymmat bahalydaşlardanýasalanbaşgabirýumurtgaşekili,şeýle hemstoluňikitarapyhemeýeleriniňisleginegöräulanylyp bilnerýaly,beýlekifleýtawerelyefişlerigoýuldywe şonuňüçintolkunişiwegyrasystoluňaýaklarynaçenli uzaldyldy.
30Olarstoluňtutuşininiňaşagynadörtbarmak galyňlygyndaulybirtabakýasap,onyberkitdiler,şonuň üçinaýaklarystoluňiçinesalyp,stoluňgyrasyndaky rozetkalaraoturdylýanlinçştiftleribilenberkgysdylar 31Şeýlelikde,eseriňhaýsydyrbirgörnüşde ulanylmagynyňgözöňündetutulandygyaýdyňboldy.
32Stoluňözünebolsagymmatbahadaşlar,ýakutlar, zumrutlar,onikswegözelligibilentapawutlanýanbaşga-da köpgörnüşlidaşlarbilenbezelenmaeandrşekilinioýup ýazdylar
33“Maeandryň”gapdalyndaajaýyptorbölegigoýlupdy, bubolsastoluňmerkezinirombşekilliedipgörkezýärdiwe onuňüstündekristalweamberdiýlipatlandyrylýanzat işlenipdüzülipdi,bubolsatomaşaçylardadeňsiz-taýsyz täsirgaldyrdy.
34Stoluňaýaklarynyliliýagülleriniňbaşlaryýaly ýasadylar,şonuňüçinolarstoluňaşagyndaegilýänliliýa güllerinemeňzeýärdi,görünýänbölekleribolsadikduran ýapraklaryaňladýardy
35Ýerdäkiaýagyňesasyýakutdanybaratdyweonuň beýikligitutuştöweregindeelbilendeňdi.
36Olaýakgapgörnüşineeýebolup,sekizbarmak giňlikdedi
37Onuňüstündeaýagyňtutuşgiňişligiýerleşýärdi.
38Olaraýagydaşdanösüpçykançyrmaşykýalyedip görkezdiler,onuňiçineakantusörülip,onuňdaşynaüzüm şahalarygoýlup,aýagyňdepesineçenlidaşlardanýasalan üzümşahalarygoýlupdy
39Dörtaýagyňhemmesibirmeňzeşusuldaýasaldywe hemmezatşeýleussatlykbilenişledilip,oturdyldy,şeýle ajaýypussatlykwebilimonytebigatalaýykgetirmeküçin sarpedildiwelin,howaýeliňüflemegibilengymyldalanda, ýapraklarahereketberildiwehemmezatonuňaňladýan hakykyhakykatynalaýykgelýängörnüşdedöredildi
40Stoluňýokarkyböleginiüçbölekden,triptihonýaly ýasadylarweolarşeýlebirberkwebir-birineşeýleberk birikdirilipdiwelin,birleşýänýerlerigörmekýa-dahatda tapmakmümkindäldi
41Stoluňgalyňlygyýarymtirsekdenazdäldi,şonuňüçin tutuşişüçinköptalantgerekdi
42Patyşastoluňululygynyartdyrmakislemändigiüçin, stoluňululygyhasulybolsa,gerekboljakpuluňşolbir mukdarynyonuňböleklerinesarpetdi
43Hemmezatonuňmeýilnamasynalaýyklykda,ajaýypwe ajaýypusulda,deňsiz-taýsyzsungatwedeňsiz-taýsyz gözellikbilentamamlandy
44Garyşdyryjygaplaryňikisialtyndanýasalyp, düýbündenortasynaçenliölçegşekillirelyefbilenoýulyp,
ölçegleriňarasynaulyçeperçilikussatlygybilen gymmatbahadaşlargoýlupdyr.
45Soňrabeýikligibirtirsekbolan,ýüzidürlireňkli gymmatbahadaşlardanýasalan,ulyçeperçiliktagallasyny wegözelliginigörkezýän“maeander”bardy.
46Onuňüstünderombgörnüşindeişlenen,torşekilliwe gyrasynaçenliuzalypgidýänmozaikabardy
47Ortadadürligymmatbahalydaşlardanýasalan,gezekligezekýerleşdirilen,azyndandörtbarmakgiňligindäki kiçijikgalkanlarolaryňdaşkygörnüşiniňgözelliginihas-da artdyrýardy
48Gyrasynyňýokarsyndaaçylýanliliýalaryňşekilibardy wetutuşüzümsaplaryoýulypşekillendirilipdi.
49Altynçanaklaryňgurluşyşeýlediweolaryňherbirinde ikidenköpfirkinbardy
50Kümüşgap-gaçlaryňýüzitekizdiweolargözlüküçin niýetlenenýalyajaýypýasalypdy,şonuňüçinolara golaýlaşdyrylanherzataýnadakydanhemhasaýdyň şöhlelenýärdi.
51Emmabusungateserleritamamlanandaaňdadöreden hakykytäsirinibeýanetmekmümkindäl
52Sebäbibugap-gaçlartamamlanyp,ýan-ýanagoýlanda, ilkikümüşgap,soňraaltyngap,soňraýene-dekümüşgap, soňraýene-dealtyngap-gaçlar,olaryňnähili görünýändiginiasladüşündiripbolmaýarweolary görmägegelenlerajaýypgörnüşweözüneçekijitomaşadan özleriniaýrypbilmediler
53Butomaşanyňdöredentäsirleridürligörnüşlerdeboldy.
54Adamlaraltyngap-gaçlaraseredip,olaryňaňyherbir işiňjikme-jikliginedolygözaýlanda,olaryňruhlaryhaýran galmakdantolgunýardy.
55Biradamkümüşgap-gaçlaragözaýlamakisleýänwagty, olaronuňöňündeduranmahaly,onuňduranýeriniň töweregindäkiählizatýagtylykbilenýalpyldap, tomaşaçylarahas-daulyşatlykberýärdi
56Şonuňüçineserleriňçeperçilikgözelligini suratlandyrmakmümkindäl.
57Altynküýzeleriňortasynaüzümgülçemenlerioýup goýdular
58Olargyralarynyňdaşynasarmaşyk,mirtwezeýtun agaçlaryndanrelyefşekilligülçemeniörüp,içine gymmatbahadaşlarygoýdular
59Olarkömekişleriniňbeýlekiböleklerinidürli görnüşlerdeýerineýetirdiler,sebäbiolarählizady patyşanyňşöhratynamynasypýagdaýdatamamlamagy hormathasapladylar.
60Birsözbilenaýtsak,patyşanyňhazynasynda-da,başga hiçbirýerdegymmatlygyýa-daçeperçilikussatlygy boýunçaolaradeňgelýäneserýokdy
61Patyşaolaryňhakdaköppikiredýärdi,sebäbiolöz ajaýypniýetleribilenşöhratgazanmagygowygörýärdi
62Olköplençresmiişlerinigözardyedip,sungatişgärleri bilenwagtynygeçirýärdi,olaryňsowgatlaryňiberiljek ýerinemynasypderejedehemmezadytamamlamagyüçin aladaedýärdi
63Şeýdip,hemmezatulymöçberde,sowgatlaryiberen patyşaweýurduňhökümdarybolanbaşruhanyüçin mynasypýagdaýdaýerineýetirildi
64Gymmatbahalydaşlaryňsanyazdy,sebäbiazyndanbäş müňüsiulanyldyweolaryňhemmesiulydy.
65Iňajaýypçeperçilikussatlygyulanyldy,şonuňüçin daşlaryňweişiňbahasyaltynyňbahasyndanbäşesse gymmatboldy
4-NJIBAP
Gurbanlygyňaýdyňjikme-jiklikleriRuhanylaryňýalňyşsyz takyklygyünsçekijiWagşyorgiýaYbadathananyňwe onuňsuwdesgalarynyňbeýany
1Mensizesowgatlaryňbubeýanynyberdim,sebäbi munuňzerurdygynypikiretdim
2HekaýatdakyindikinokatElýazarabolansyýahatymyz baradagürrüňberýär,ýöneilkibilensizetutuşýurduň beýanynyberjek
3Bizýehudylaryňýurdunagelenimizde,şäheriňtutuş Ýahudanyňortasynda,beýikdagyňdepesinde ýerleşýändiginigördük
4Depesindeybadathanaähliajaýyplygybilenguruldy
5Onuňdaş-töweregiýetmiştirsekdengowrakbeýiklikde webinanyňgurluşynalaýykgelýänuzynlygyweinibolan üçdiwarbilengurşalypalnypdy
6Ählibinalardeňsiz-taýsyzajaýyplygywegymmatlygy bilentapawutlanýardy
7Gapyweonygapylaryňsütünleribilenbirleşdirýän berkidijiler,şeýlehemlinteliňdurnuklylygyüçinhiçhili çykdajylaryňtygşytlanmandygyaýdyňdy
8Perdäniňgörnüşihemgirelgebilendolydeňleşýärdi
9Onuňmatalaryýeliňtäsirisebäplihemişelikhereketdedi webuhereketaşakdanbildirilip,perdeiňýokaryderejä çenliçykanda,adamyňözüniaslaaýrypbilmejekýakymly tomaşanydöretdi.
10Gurbanlykgabynyňgurluşyşolýeriňözüneweonuň üstündeotbilenýakylýanýakmagurbanlyklarynalaýyk gelýärdiweoňagolaýlaşmakhemşoňameňzeşderejededi.
11Oňatarapaşakyeňňitbardy,oledep-terbiýemaksady bilenamatlyýagdaýdagurnalypdyweruhanygullukçylary topuklarynaçenliketeneşiklergeýipdiler.
12Ybadathanagündogara,arkatarapybolsagünbatara tarapseredýär
13Ähliýerdaşlarbilenörtülip,gurbanlyklaryňganyny ýuwmaküçinsuwakdyrylyp,bellenenýerlereçenliaşak düşýär,sebäbibaýramçylykgünlerindeolýerdemüňlerçe haýwangurbanlykedilýär.
14Ybadathananyňiçindenboltebigyçeşmeakyp çykýandygyüçin,olýerdetükeniksizsuwgorybar
15Mundanbaşga-da,maňagörkezenleriýaly, ybadathananyňtöweregindebäşfurlonguzaklykdaýerasty ajaýypwedüşündiripbolmajakhowdanlarbarweolaryň herbirindedürliderýalaryňbirleşmegiüçinsan-sajaksyz turbalarbar
16Bularyňhemmesiniňaşagywegapdaldiwarlarygurşun bilenberkidildi,üstüneköpmukdardagipsýaýradyldywe işiňherbölegiöränünsbilenýerineýetirildi
17Gurbanlykedilýänýeriňdüýbündesuwüçinköp deşiklerbar,olardiňegullukedýänlerdenbaşgahemmeler üçingörünmeýär,şonuňüçinköpmukdardaýygnalan gurbanlyklaryňähliganygözaçyp-ýumasysalymda ýuwulypgidýär
18Suwhowdanlarynyňhäsiýetibaradameniňpikirim şeýleweindimensizeonuňnähilitassyklanandygyny görkezerin
19Olarmenişäheriňdaşynadörtfurlongdangowrakalyp gitdilerwebellibirýereseredip,suwlaryňýygnanyşyndan çykýansesidiňlemegitabşyrdylar,şeýdip,eýýäm bellenilişiýaly,howdanlaryňägirtulylygymaňaaýdyň boldy.
20Ruhanylaryňhyzmatyfizikiçydamlylygywetertipliwe sessizhyzmatybabatdaherbabatdadeňsiz-taýsyzdyr
21Sebäbiolaryňhemmesiöz-özündenişleýär,emmabu köpagyrylyzähmetitalapedýärweherbiriniňözüne berlenaýratynwezipesibar
22Hyzmatüznüksizdowamedýär-käbirleriodun, beýlekileriýag,beýlekileribugdaýununy,beýlekileribolsa yslyotlarberýär;beýlekileribolsaýakmagurbanlygyüçin etböleklerinigetirýärler,bubolsaajaýypgüýçgörkezýär
23Olarherbiriniňagramyikitalantdangowrakbolan göläniňşahalarynyikielibilengöterip,olarygurbanlyk sypasynyňbeýikýerineajaýypýagdaýdataşlaýarlarwe olarydogryýeregoýmagyhiçwagtýitirmeýärler
24Şonuňýaly-da,goýunlaryňwegeçileriňböleklerihem agramy,hem-desemizligiüçinajaýypdyr
25Sebäbibuişibilenmeşgullanýanlarhemişekemçiliksiz weesasanamsemizhaýwanlarysaýlaýarlar,şonuňüçin menbeýanedengurbanlykşeýleýerineýetirilýär
26Olaryňdynçalmagyüçinaýratynýerbar,işden boşadylanlarşolýerdeoturýarlar.
27Bubolanda,eýýämdynçalyp,özwezipelerinegaýdyp gelmägetaýynbolanlaröz-özündenturýarlar,sebäbi gurbanlyklaryňtertibibaradahiçkimbuýrukbermeýär.
28Gurbanlyklarygetirmekbilenmeşgulbolýanlaryň köpüsindenbaşga-da,hakykatdabuişeýediýüzadam gatnaşýandygynagaramazdan,biradamyňhemýokdugyny gözöňünegetirmeküçiniňdolysessizlikhökümsürýär
29HemmezathormatbilenweBeýikHudaýamynasyp ýagdaýdaýerineýetirilýär.
30Elýazaryňhyzmatbilenmeşgullanýandygyny görenimizde,onuňgeýiminiňgörnüşinewegeýen lybasyndaweýüzündäkigymmatbahadaşlardagörünýän ajaýypkeşbinehaýrangaldyk
31Eşiginiňüstündealtynjaňlarbardy,olaraýaklaryna çenliuzalyp,özboluşlybirsazçalýardy,ikigapdalynda bolsaajaýypreňkdäkidürligüllerbilenbezelennarlar bardy
32Oliňowadanreňklerdedokalan,gözeilýängözellik guşagybilenguşanypdy
33OnuňdöşündeHudaýyňpygamberligidiýilýänzat bardy.Onuňüstündedürligörnüşlionikidaşgoýlupdy, olaraltynbilenberkidilipdiDaşlardataýpalaryň baştutanlarynyňatlaryasyltertibinegöräýazylandy,her biriözünemahsusreňkdeýalpyldapdurdy
34Onuňkellesindediýilýäntaja,maňlaýynyňortasynda bolsadeňsiz-taýsyzçalma,altyntabagamukaddesharplar bilenHudaýyňadyýazylanşöhratlyşadiademasybardy... gullukdabunyşanlarydakynmagamynasyphasaplandy
35Olaryňkeşbişeýlebirhaýrangaldyryjyweçaşgynlyk döretdiwelin,adamdabaşgabirdünýädegişlibolan adamyňhuzurynagelenýalyduýgydöredi
36Menbeýanedentomaşamagatnaşanislendikadamyň haýrangaljakdygynawedüşündiripbolmajakhaýran galjakdygyna,şeýlehemgullugyňherbirjikme-jikligine baglymukaddeslikbaradapikiredendeaňyndaçuňňurtäsir galdyrjakdygynaynanýaryn
37Emmadolymaglumatalmaküçingoňşygalanyň depesineçykyp,töweregimizegözaýladyk.
38Olöränbeýikýerdeýerleşýärweiňýokarybölegine çenliägirtulydaşlardangurlanköpsanlydiňlerbilen berkidilen.Bizehabarberlişiýaly,ybadathananyňdaştöwereginigoramakmaksadybilen,hüjüm,gozgalaňýa-da duşmanyňhüjümibolanýagdaýynda,hiçkim ybadathananyňdaş-töweregindäkidiwarlaryňiçine girmägemejburedipbilmez
39Galanyňdiňlerindeuruşhereketlendirijileriwedürli görnüşlimaşynlarýerleşdirilipdiweolaryňýerleşýänýeri meniňagzapgeçendiwarlaryňtöweregindenhasbeýikdi 40Diňlerihemözýurdunawepalylygynyňiňýokary derejesinisubutedeniňygtybarlyadamlaryňköpüsi goraýardy
41Buadamlarabaýramçylykgünlerindenbaşgahiçhaçan galadançykmagarugsatberilmeýärdiwediňetoparlara bölünip,başgabirdaşaryýurtlynyňhemgalagirmegine rugsatberilmeýärdi.
42Şeýlehem,başmüdirdengelenleriňbuýeribarlamaga rugsatberilmegibaradakybuýrukgelende,olarörän seresapboldular,munyöztejribämizgörkezdi.
43Bizikiýaragsyzadambolsak-da,gurbanlyklaryň hödürlenýänwagtynatomaşaetmeküçinbiziiçeri girizmekislemeýärdiler.
44Olarynançözlerinetabşyrylanda,kasamiçmäge borçludyklarynyöňesürdüler,sebäbiolaryňhemmesi kasamiçip,bäşýüzadambolsalar-da,birbadabäşadamdan köpgirmägerugsatbermezdiklerinekasamymukaddes ýerineýetirmägeborçludylar
45Galanyňgoragyybadathananyňaýratyngoragydywe onuňesaslandyryjysyonyşeýleberkberkidipdiwelin,ol onynetijeligorapbilerdi
5-NJIBAP
Şäheriňweobaýerleriniňbeýany.11-njiaýatyşugünki güniňşertleribilendeňeşdiriň89-41-njiaýatlardagadymy adamlaryňalymywejenapynähilibahaberendigi görkezilýär
1Şäheriňululygyortaçaululyklarda 2Çaklapboljakderejede,onuňtöweregikyrkfurlong töweregi.
3Onuňdiňleriteatrgörnüşindeýerleşdirilen,olaryň arasyndanýollargeçýär,indiaşakydiňleriňçatryklary görünýär,ýöneýokarkydiňleriňkihasköpbolýar.
4Şäherdagyňüstündegurlanyüçin,ýerýokarygalýar 5Şeýlehemçatrygaalypbarýanbasgançaklarbar.Käbir adamlarhemişeýokaryçykýarlar,käbirleribolsaaşak düşýärlerArassalykdüzgünlerineeýerýänlerüçin,haram zadadegmezliküçin,ýoldabiri-birindenmümkin boldugyçauzakdadurýarlar.
6Şäheriňilkinjiesaslandyryjylarynyňonyzerurbolan ölçeglerdegurmagysebäpsizdäldi,sebäbiolarnämeleriň gerekdigibaradaaýdyňdüşünjelidi
7Sebäbiýurtgiňweowadan
8Onuňkäbirbölekleri,esasanamSamariýadegişliwe Idumeýleriňýeribilenserhetdeşbolanetraplardüzlükdir, beýlekibölekleri,esasanamÝahudaýurdunagolaý daglykdyr.
32Zyýafatdaarakesmebolanpursatdanpeýdalanyp,patyşa hormatlyoturgyçdaoturanilçiden(sebäbiolarulylygyna göräýerleşdirilipdi)özpatyşalygynyahyrynaçenlinähili gowşatmansaklapbiljekdiginisorady.
33Birpursatoýlanypoturandansoň,olşeýlejogapberdi: «EgerHudaýyňyzygiderlimähirliliginemeňzeseň,onuň howpsuzlygynyiňgowyüpjünedipbilersiňSebäbi rehimlilikgörkezip,mynasypbolanlaraedenişlerinegörä ýeňiljezaberseň,olaryýamanlykdangaýtaryp,toba etmägeiterersiň»
34Patyşajogabyöwdiwesoňraindikiadamdan:"Olähli işlerindeiňgowyzadynädipedipbilýär?"diýipsorady
35Olşeýlejogapberdi:«Egerbiradamhemmelere adalatlygarasa,olherbirpikiriňHudaýamälimdigini ýadyndasaklap,herbirýagdaýdadogryhereketederEger Hudaýdangorkmagybaşlangyçnokadyhökmündekabul etseňiz,maksadyňyzyhiçhaçanýitirmersiňiz»
36Patyşabuadamyňjogabyüçinhemöwgülisözleraýtdy webaşgabirinden:"Özüniňpikirdeşdostlarynynädip tapypbolýar?"diýipsorady
37Olşeýlejogapberdi:«Egerolarseniňhökümdarlyk edýänköpçüligiňbähbitleriniöwrenýändigiňigörseler, Hudaýyňadamzadanähilipeýdaberýändigini,olara saglygy,iýmitiwebeýlekiählizatlaryözwagtynda berýändiginisynlamagyňgowybolar».
38Patyşajogapbilenrazylygynybildirendensoň,indiki myhmandan:“Dowamynyýeňipbilmedikleriňhem öwgüsininädipgazanypboljakdygynytomaşaçylara hödürläpwehökümçykarypbilýärsiňiz?”diýipsorady
39Olşeýlediýdi:«Egersizhemmeleredeňderejede sözleýişdeadalatlybolup,günäkärlerehiçhaçangödeklik etmeseňizwezalymlyketmeseňiz,Hudaýyňhereketediş usulynaünsberseňiz,munyedersiňizMynasypadamlaryň dileglerihemişeýerineýetirilýär,dileglerinejogap almaýanlarabolsadüýşlerýa-dawakalararkaly dileglerindenämeleriňzyýanlydygyweHudaýyňolary günälerineýa-dagüýjüniňbeýikliginegöräurmaýandygy, gaýtamolarasabyrlylykbilençemeleşýändigiaýdylýar»
40Patyşajogabyüçinadamymähirliöwdiweindikisinden harbyişlerdenädipýeňilmezbolupbiljekdiginisorady.
41Olşeýlejogapberdi:«Egerolözköpçüligineýa-da söweşijigüýçlerinedolyynanman,eýsemHudaýdanişleri üstünlikliçözmegiüçinyzygiderlihaýyşetse,özibolsa ähliborçlarynyadalatlylykruhundaýerineýetirse»
42Bujogabykabuledip,olbaşgabirindenduşmanlary üçingorkunçobýekteöwrülipbiljekdiginisorady.
43Olşeýlejogapberdi:«Egerolköpsanlyýaragwegüýç bilenüpjünedilende,buzatlaryňhemişelikwegutarnykly netijäýetmekdeejizdiginiýadyndasaklasaSebäbihatda Hudaýhemadamlaryňaňynagorkysalýar,olaraýeňillikler berýärwediňegüýjüniňbeýikliginigörkezýär»
44Patyşabuadamyöwdiwesoňrabeýlekisinden: «Durmuşdakyiňgowyzatnäme?»diýipsorady
45Olşeýlejogapberdi:«HudaýyňÄlemiňRebbidiginiwe iňgowyüstünliklerimizdeüstünligeýetýänbiziňdäl-de, Hudaýyňözgüýjibilenählizadyamalaaşyrýandygynywe bizimaksadaalypbarýandygynybilmek».
46Patyşaadamyňgowyjogapberendiginiaýdypgygyrdy wesoňraondanähliemlägininädipeldegrilmänsaklap, ahyrsoňyolarymirasdüşerlerineşolbirýagdaýdanädip tabşyrypboljakdygynysorady
47Olşeýlejogapberdi:«Ähliişleriňizdeýokaryniýetler bilenylhamlanmagyňyzüçinHudaýayzygiderlidogaedip wenesilleriňizişöhrataýa-dabaýlygahaýrangalmazlygy üçinduýduryşberip,bularyňhemmesiniHudaýberýärwe adamlarhiçhaçanýeke-täküstünlikgazanypbilmezler».
48Patyşajogapbilenrazylaşýandygynybildirdiweindiki myhmandan:"Özünenämebolsa-da,nädipparahatlyk bilençydapbiler?"diýipsorady.
49Olşeýlediýdi:«EgersizähliadamlaryňHudaý tarapyndaniňulyýamanlygyweiňulyýagşylygy paýlaşmaküçinbellenendiginiberkdüşünýänbolsaňyz, sebäbiynsanbolanadamyňbulardanazatbolmagy mümkindäl.EmmabiziňhemişedogaetmeliHudaýymyz biziçydamagabatyrgaýlykbilenruhlandyrýar»
50Patyşaadamyňjogabynabegenip,olaryňähli jogaplarynyňgowybolandygynyaýtdy.“Menbiri-birine soragbererin”diýip,olsözüniňüstünegoşdy,“soňra häzirlikçedurupbilerin:ünsümizizyýafatdanlezzet almagagönükdirip,gowywagtgeçireris”.
51Şondaoladamdan:«Batyrgaýlygyňhakykymaksady näme?»diýipsorady
52Olşeýlejogapberdi:«Egerhowplypursatdaasylniýete laýyklykdadogrymeýilnamaamalaaşyrylsaSebäbiähli zatHudaýtarapyndansiziňpeýdaňyzaamalaaşyrylýar,eý patyşa,sebäbisiziňmaksadyňyzgowy».
53Hemmelerjogapbilenrazylaşýandyklarynyel çarpyşmalarybilenbildirenlerinde,patyşafilosoflara (sebäbiolaryňköpüsigatnaşmady)şeýlediýdi:«Meniň pikirimçe,buadamlarerk-islegdeajaýypweadatdan daşarybilimeeýe,sebäbiolarmeniňolaraberenbu soraglarymaderrewdegişlijogaplaryberdilerwehemmesi Hudaýysözleriniňbaşlangyçnokadyetdiler»
54EretriýanyňfilosofyMenedemşeýlediýdi:«Dogry,eý Patyşa,çünkiälemtaglymatbilendolandyrylýandygywe adamyňHudaýyňýaradandygynydogrykabul edýändigimizüçin,ähligüjüňwesözleýişgözelliginiň Hudaýdangelýändigiýüzeçykýar».
55Patyşabusözerazylykbildiripbaşynyatyp,gürrüňini besetdiweolarşatlanypbaşladylarAgşamdüşende, meýlisgutardy.
8-NJIBAP
BaşgasoraglarwejogaplarBiziňeýýamymyzdanöňki 150-njiýyldaýazylanhowadauçmakbaradaky20-nji aýadaünsberiň.
1Ertesigünolarýene-destoluňbaşynaoturdylarweşolbir tertipdezyýapatydowametdirdiler.
2Patyşamyhmanlaryndansoragsoramaküçinamatly pursatyňgelendiginipikiredende,öňkigünjogap berenlerdenbaşga-da,ýanyndaoturanadamlardangoşmaça soraglarsorapbaşlady.
3Olonbirinjiadambilengürrüňdeşligibaşlamagabaşlady, sebäbiöňkigezekonadamasoragberlipdi
4Dymyşlykçökende,olnädipbaýbolmagydowametdirip biljekdiginisorady
5Soragberlenadamgysgaoýlanandansoň,şeýlejogap berdi:«Egerolözwezipesinemynasypbolmadykhiçzat etmese,hiçhaçanahlaksyzhereketetmese,hiçhaçanboş weboşişlereharçlamasa,gaýtam,ýagşylykbilenähli raýatlarynyözünegowygaraýşaöwrüpdirSebäbiähli
Aristeýiňhaty
ýagşyzatlaryňawtoryHudaýdyrweynsanOňagulak asmaly».
6Patyşaoňaöwgüleraýtdywebaşgabirindenhakykaty nädipgorapbiljekdiginisorady.
7Olsoragajogapberip:«Ýalansözlemegiňähliadamlara, esasanampatyşalaraulyabraýgetirýändiginibilmekbilen Sebäbiolarisleýänzatlarynyetmägeygtyýarlybolansoň, nämeüçinýalanaýüztutmaly?Mundanbaşga-da,eý patyşa,Hudaýyňhakykatysöýýändiginihemişeýadyňyzda saklamalysyňyz
8Patyşajogabyulyşatlykbilenkabuletdiwebaşgabirine seredip:«Akyllylyknäme?»diýipsorady
9Beýlekisibolsaşeýlejogapberdi:«Özüňehiçhili ýamanlygyňdüşmezligini,ähliýagşyzatlaraşärikbolmagy isleýänýaly,özraýatlaryňawegünäkärlerehemşolbir prinsipboýunçahereketetmeliweasyllyweýagşy adamlaraýumşaklykbilenöwüt-nesihatbermeliSebäbi HudaýähliadamlarymähirbilenÖzüneçekýär»
10Patyşaonyöwdiweindikisindennädipadamlaryňdosty bolupbiljekdiginisorady
11Olşeýlejogapberdi:«Adamzadyňköpelýändiginiwe köpkynçylykweulyjebir-jepabilendogulýandygyny görmekbilen,şonuňüçinolaryýeňiljezalandyrmalydäl ýa-dajebir-jepabermelidäl,sebäbiadamlaryňdurmuşynyň jebir-jepalardanwejezalardanybaratdygynybilýärsiňiz. Sebäbiählizadydüşünenbolsaňyz,rehim-şepagatbilen dolarsyňyz,Hudaýüçinbuhemgynandyryjy!
12Patyşajogabymakullamakbilenkabuletdiweindiki soragyberdi:«Hökümdarlyketmeküçiniňmöhümşert näme?»
13Oljogapberdi:«Özüňiparahorlukdanazatsaklamakwe ömrüňköpbölegindeaýawlybolmak,ählizatdanöň dogruçyllygyhormatlamakweşeýleadamlarbilen dostlaşmak.SebäbiHudaýhemadalatysöýýär!»
13Patyşarazylygynybildirip,başgabirinden: «Dindarlygyňhakykyalamatynäme?»diýipsorady 14Olşeýlejogapberdi:«HudaýyňÄlemdehemişe işleýändiginiweählizadybilýändigini,adalatsyzhereket edýänweýamanlykedýänhiçbiradamyňOnuňünsünden gaçypbilmejekdiginigörmek.Hudaýbütindünýäniň haýyr-sahawatçysybolşyýaly,sizhemOňaeýermeliwe günäkärbolmalydälsiňiz!»
15Patyşarazylygynybildirip,başgabirinden: «Patyşalygyňmany-mazmunynäme?»diýipsorady 16Olşeýlejogapberdi:«Özüňigowydolandyrmakwe baýlygyňýa-daşöhratyňsebäpliçäksizýa-daýaramaz isleglereýolaçmazlyküçin,meselänigowydüşünseň,bu hakykydolandyrmakusulydyr.Sebäbihakykatdanam gerekbolanzatlaryňhemmesiseniňkidirweHudaý mätäçlikdenazatwemähirlidirPikirleriňadambolmak üçinşeýlebolsunweköpzadydäl-de,diňedolandyrmak üçinzerurbolanzatlaryarzuwet!»
17Patyşaonyöwdiwebaşgabiradamdan:«Onuňpikirleri nähiligowybolupbiler?»diýipsorady
18Olşeýlejogapberdi:«Egerolhemişeählizatdaadalaty öňesürseweadalatsyzlygyňjandanmahrumetmekbilen deňdiginipikiretse.SebäbiHudaýhemişeadalatly adamlaraiňýokarybereketleriwadaberýär!»
19Patyşaonyöwüp,soňraondan:«Uklapýatyrka,ony biynjalykedýänpikirlerdennädipdynmaly?»diýipsorady. 20Olşeýlejogapberdi:«Senmaňajogapbermegiörän kynbolanbirsoragberdiň,sebäbibizuklapýatýan
wagtymyzdahakykyözümüzüoýnagetiripbilmeýäris, ýöneakylbilendolandyrylypbilinmeýängözöňüne getirmelerbilenberkbaglydyrysSebäbibiziňjanymyz uklapýatýanwagtymyzdaaňymyzagirýänzatlary hakykatdanamgörýänýalyduýýar.Emmabiz hakykatdanamdeňizdegaýyklardaýüzýändigimiziýa-da howadauçýandygymyzyýa-dabaşgasebitlereýa-daşuňa meňzeşbaşgabirýeresyýahatedýändigimiziçaklasak, ýalňyşýarysŞeýle-debolsa,bizhakykatdanamşeýle zatlaryňbolupgeçýändiginigözöňünegetirýäris
21Menmümkinboldugyçaşunetijägeldim:Eý,Patyşa, senählimümkinbolanýollarbilensözleriňiwe hereketleriňitakwalykdüzgünibilendolandyrmalysyň, şondasenýagşylygysaklaýandygyňywehiçhaçanakylyň hasabynaözislegiňikanagatlandyrmagy saýlamaýandygyňywehiçhaçangüýjüňihyýanatçylyk bilenulanyp,dogrulygagarşyçykmaýandygyňyaňyňa getirmelisiň
22Sebäbiaň,esasan,oýawagtyözünedegişlizatlarbilen uklapýatyrÄhlipikirleriniwehereketleriniiňasylly maksatlaragönükdirenadam,oýawagtyhem,uklap ýatyrkahemözünidogruçyllykdaberkitýär.Şonuňüçinsiz öz-özüňiyzygiderlitertip-düzgündeberkbolmalysyňyz 23Patyşaoladamyöwüp,başgabirine:«Senonuňjyjogap berýänadambolanyňüçin,sensözläniňdensoň,biz özümizimeýlisebagyşlarys»diýdiSoňraol:«Özüme mynasypbolmadykbirzatetmekdennädipgaçadurup bilerin?»diýipsoragberdi.
24Olşeýlejogapberdi:«Özşöhratyňyzaweýokary wezipäňizehemişeünsberiň,şondasizdiňeşoňalaýyk gelýänzatlaryaýdypwepikiredipbilersiňiz,sebäbiähli raýatlaryňyzyňsiziňhakdapikiredýändiginiwegürrüň berýändiginibilýärsiňizSebäbisizözleriüçinzerurbolan roluünsbilenöwrenýänweählihereketlerinişoňa laýyklykdadüzýänaktýorlardanhaserbetgörünmeli dälsiňizSizroloýnamaýarsyňyz,ýönehakykatdanam patyşasyňyz,sebäbiHudaýsizehäsiýetiňizelaýyk patyşalykygtyýarynyberdi»
25Patyşaiňmähirliusuldabatlyweuzakwagtlapel çarpyşandansoň,myhmanlardynçalmagaçagyryldy. Şonuňüçingürrüňgutaranda,olarözlerinitoýuňindiki tapgyrynabagyşladylar
26Ertesigünhemşolbirtertipberjaýedildiwepatyşa adamlarasoragbermekmümkinçiliginitapanda,indiki soragüçingalanlaryňilkinjisinden:“Hökümetiňiňýokary görnüşinäme?”diýipsorady.
27Olşeýlejogapberdi:«Özüňidolandyrmalywe höweslerealdanmalydäl.Sebäbiähliadamlaryňbellibir tebigyaň-düşünjesibarKöpadamlaryňiýmäge,içmäge welezzetalmaga,patyşalaryňbolsaterritoriýaedinmäge weulyşöhratameýillibolmagymümkinEmmaählizatda ortaçabolmagygowyzat.
28Hudaýyňberenzadynyalyp,saklamaly,ýöneelýetmez zatlaryaslaarzuwetme»
29Busözlerdenhoşalbolanpatyşa,göriplikdennädip dynmalydygynysorady
30Olgysgawagtlapdurkadansoňşeýlejogapberdi:«Ilki bilenählipatyşalaraşöhratyweulybaýlygyberýän Hudaýyňdygynywehiçkimiňözgüýjibilenpatyşa bolmaýandygynygözöňündetutsaňyz,ähliadamlarbu şöhratypaýlaşmakisleýärler,ýönepaýlaşypbilmeýärler, sebäbibuHudaýyňsowgady!»
31Patyşauzaksözläp,adamyöwdi,soňrabaşgabirinden: "Duşmanlarynynädipýigrenipbilýär?"diýipsorady.
32Olşeýlejogapberdi:«Egersenähliadamlaraýagşylyk edip,olaryňdostlugynygazansaň,hiçkimdengorkmaly dälsiň.ÄhliadamlaryňarasyndameşhurbolmakHudaýdan alynmalyiňgowysowgatdyr!»
33Patyşabujogabyöwüp,indikiadamaözbeýik şöhratynynädipsaklapbiljekdigibaradakysoragajogap bermegibuýurdy
34Olşeýlejogapberdi:«Egersizbaşgalaraýagşylykwe rehimdarlyketmekdejomartwegiňýüreklibolsaňyz, şöhratyňyzyhiçhaçanýitirmersiňiz,ýöneýokardaagzalan rehimleriňdowametmeginiisleseňiz,Hudaýayzygiderli ýüzlenmeli»
35Patyşarazylygynybildirip,beýlekisinden:«Adamkime sahylykgörkezmelidir?»diýipsorady.
36Olşeýlejogapberdi:«Ähliadamlarbizegowy garaýyşlyadamlarasahylykgörkezmelidiginibilýärler, ýönemeniňpikirimçe,bizegarşyçykýanlarahemşolbir jomartlykruhunygörkezmelidiris,şeýdipolarydogryýola weözümizüçinpeýdalyzatlaragönükdiripbilerisEmma munuňamalaaşmagyüçinHudaýadogaetmelidiris,sebäbi Olähliadamlaryňpikirinidolandyrýar»
37Patyşajogapbilenrazylaşýandygynybildirip, altynjysyndan:"Kimeminnetdarbolmaly?"diýensoraga jogapbermeginisorady
38Olşeýlejogapberdi:«Ene-atalarymyzahemişe,sebäbi Hudaýbizeene-atalarahormatgoýmakbabatdaiňmöhüm tabşyrykberdiSoňraOldostuňdostabolangaraýşynygöz öňündetutýar,sebäbiOl«özjanyňýalydost»diýipaýdýar Senähliadamlaryözüňbilendostlaşdyrmaga synanyşýarsyň»
39Patyşaoňamähirligeplediwesoňrabeýlekisinden: «Gymmatyboýunçagözelligemeňzeýänzatnäme?»diýip sorady
40Olşeýlediýdi:«Dindarlyk,sebäbiolgözelligiňiňesasy görnüşidirweonuňgüýjiHudaýyňsowgadybolan söýgidedirSizmunyeýýämgazandyňyzweonuňbilen birlikdedurmuşyňählibereketlerinihemaldyňyz»
41Patyşajogabyöränmähirliýagdaýdamakulladywe başgabirinden:"Egerolşowsuzlygauçrasa,abraýynyşol derejedenädipgaýtadandikeltmeli?"diýipsorady
42Olşeýlediýdi:«Seniňşowsuzbolmagyňmümkindäl, sebäbisenähliadamlarahoşniýetlihasylberýän minnetdarlyktohumlarynyekdiňwebuiňgüýçli ýaraglardanhasgüýçliweiňulyhowpsuzlygy kepillendirýärEmmaegerkimdirbirişowsuzlygauçrasa, olşowsuzlygynasebäpbolanzatlarygaýtalaphiçhaçan etmelidäl,gaýtamdostlukgurup,adalatlyhereketetmeli SebäbiýagşyişleriedipbilmekHudaýyňsowgadydyr, tersinedäl»
43Patyşabusözlerebegenip,başgabirinden:«Gamgussadannädipdynmaly?»diýipsorady
44Olşeýlejogapberdi:«Egerolhiçkimezyýanýetirmän, hemmelereýagşylykedip,dogrulykýolunytutsa,sebäbi onuňmiwelerigynançdanazatedýärEmmabizHudaýa ölüm,keselýa-daagyryýa-daşuňameňzeşgaraşylmadyk ýamanlyklaryňbizegelip,zyýanýetirmezligiüçindoga etmelidirisEmmasiztakwalygaygrarlyboldugyňyzüçin, sizehiçhaçanşeýlebetbagtçylykgelmez».
45Patyşaoňaulyöwgüleraýtdyweonunjydan:«Şöhratyň iňýokarygörnüşinäme?»diýipsorady
46Olşeýlediýdi:«Hudaýyhormatlamaküçin,bu sowgatlarwegurbanlyklarbilendäl-de,janyarassalykwe mukaddesynambilenedilýär,sebäbiählizatlarHudaý tarapyndanOnuňisleginelaýyklykdadöredilýärwe dolandyrylýar.Bumaksatsiziňgeçmişdäkiwehäzirki gazananlaryňyzdanähliadamlarýalyhemişeeýebolup biler»
47Patyşaolaryňhemmesinibatlysesbilengarşyladywe mähirligepledi,şolýerdebolanlaryňhemmesi,esasanam filosoflar,razylykbildirdilerSebäbiolarhemişeHudaýy başlangyçnokadyhasaplaandyklaryüçin,özünialyp barşyndahem,jedelindehemolardan[ýagnyfilosoflardan] hasýokarydylar.
48Mundansoň,patyşaözhoşallygynygörkezmeküçin myhmanlarynyňsaglygynyiçmägebaşlady
9-NJYBAP
8-njiaýatbilimiňgymmatynybeýanedýär.28-njiaýat, ene-atanyňmähriAýratynhem26-njyaýatdakysoragawe jogapaünsberiňŞeýlehem47-njiaýatdakysoragawe jogapaünsberiň.Buişewüradamlarüçinakylly maslahatdyr
1Ertesigünhemşolbirdabarageçirildiwepatyşa mümkinçilikdöränbadyna,eýýämjogapberenleriň ýanyndaoturanadamlarasoragbermägebaşladywe birinjisinden:«Akylöwredilipbilnermi?»diýipsorady
2Olşeýlediýdi:«Janşeýlebirgurlanwelin,olilahigüýç bilenähliýagşylyklarykabuledip,tersiniretedipbilýär»
3Patyşarazylygynybildirip,indikiadamdan:«Saglyküçin iňpeýdalyzatnäme?»diýipsorady.
4Ol:«Çynlakaýlyk,Hudaýoňameýildöretmese,muňa eýebolmakmümkindäl»diýdi
5Patyşaadamamähirligepleşdiwebaşgabirine:«Adam ata-enesineminnetdarlykborjunynähilimynasypödäp biler?»diýdi
6Olşeýlediýdi:«Olarahiçhaçanagyrygetirmezlikbilen, egerHudaýaňyiňasyllymaksatlaraýetmäge gönükdirmese,bumümkindäl»
7Patyşarazylygynybildirip,indikisinden:“Olnädip höwesbilendiňleýjibolupbiler?”diýipsorady
8Olşeýlediýdi:«Ählibilimleriňpeýdalydygynyýatda saklamakbilen,sebäbioladatdandaşaryýagdaýda Hudaýyňkömegibilenöwrenenzatlaryňkäbirinisaýlap almagaweolaryýüzbe-ýüzbolýankriziseulanmaga mümkinçilikberýär.Şeýdip,adamlaryňtagallalary Hudaýyňkömegibilenamalaaşyrylýar»
9Patyşaonyöwdiweindikisindenkanunatersgelýänbir zatdannädipgaçadurupbiljekdiginisorady
10Olşeýlediýdi:«Egersizkanunçykaryjylaryň ýüreklerineadamlaryňjanynysaklamaküçinpikirleri goýanHudaýyňdygynybilseňiz,olaraeýerersiňiz».
11Patyşaadamyňjogabynykabuledip,başgabirinden: «Garyndaşlygyňnämepeýdasybar?»diýipsorady
12Olşeýlejogapberdi:«Egerbizözümiziň garyndaşlarymyzyňbaşynadüşýänbetbagtçylykdanejir çekýändigimiziweolaryňejirçekmeleribiziňkibolsa, ondagaryndaşlygyňgüýjiderrewgörünýär,sebäbidiňe şeýleduýgygörkezilende,bizolaryňgözündehormatwe hormatgazanarys.Sebäbikömek,ýagşylykbilen baglanyşyklybolsa,özi-dedüýbündenaýrylmaz baglanyşykdyrOlaryňgülläpösýängünündebizolaryň
emläginehöweslenmelidäl-de,Hudaýdanolaraähli ýagşylyklarybermeginidilegetmelidiris».
13Patyşabaşgalaryýalyöwgüleriaýdandansoň,başga birinden:«Gorkuwdannädipazatbolupbiler?»diýip sorady.
14Olşeýlediýdi:«Aňhiçhiliýamanlyketmändigini aňlandaweHudaýonyähliýagşymaslahatlara gönükdirende».
15Patyşarazylygynybildirip,başgabirinden:«Olnädip hemişedogryhökümçykarypbilýär?»diýipsorady
16Olşeýlejogapberdi:«Egeroladamlaryňbaşynadüşýän betbagtçylyklaryhemişegözüniňöňündegoýup, käbirlerindenabadançylygyalyp,beýlekilerindenuly şöhrataweşöhratagetirýänHudaýyňdygynybilse»
17Patyşaadamymähirligarşyladyweýanyndaky adamdanrahatwelezzetlidurmuşdannädipgaçadurup boljakdygybaradakysoragajogapbermeginisorady 18Olşeýlejogapberdi:«Egerolözüniňulyimperiýanyň hökümdaryweköpsanlyadamlaryňhökümdarydygynywe aňynyňbaşgazatlarbilenmeşgulbolmalydäldigini,olaryň abadançylygynynädipiňgowyüpjünedipbiljekdigini hemişegözöňündetutmalydygynyýadyndasaklasa.Şeýle hem,olHudaýahiçbirborjunyňäsgerilmezligiüçindoga etmelidir»
19Patyşaoňaöwgüleraýdyp,ondan:«Özünedönüklik edýänlerinädiptanapbolýar?»diýipsorady
20Olsoragaşeýlejogapberdi:«Egerol töweregindäkileriňözünialypbarşynyňtebigydygynywe olaryňkabuledişliklerde,geňeşlerdeweumumy gatnaşyklardadogryileritutulýandüzgünisaklap, gutlaglardaýa-dabeýlekiterbiýemeselelerindehiçhaçan edep-terbiýeçäklerindençykmaýandygynysynlasa,Hudaý siziňpikirleriňiziähliasyllyzatlaragönükdirer»
21Patyşa(barçaadamlaryňöwgüleriniňarasynda)uly razylygynybildirip,olaryňhemmesiniaýratynlykdaöwüp bolandansoň,olartoýdanlezzetalmagabaşladylar 22Ertesigün,mümkinçilikdörände,patyşabeýleki adamdan:«Iňerbetgödekliknäme?»diýipsorady
23Olşeýlejogapberdi:«Egerbiradamözçagalaryna aladaetmeseweolaryňbilimalmagynaähligüýjünisarp etmeseSebäbibizhemişeHudaýaözümizüçindäl-de, çagalarymyzüçinhemdogaedýäris,herbirbereket olaryňkybolsun.Çagalarymyzyňözlerinidolandyryp bilmegibaradakyislegimizdiňeHudaýyňgüýjibilen amalaaşýar»
24Patyşagowygepleendiginiaýtdywebaşgabirinden nädipwatançybolupbiljekdiginisorady
25Olşeýlejogapberdi:«Özýurduňdaýaşamagyňwe ölmegiňgowydygybaradakypikiriaňyňdasaklamakbilen Daşaryýurtdaýaşamakgaryplaraýigrenç,baýlarabolsa utançgetirýär,göýäolarjenaýatüçinsürgünedilenýaly Egersizhemişeedýänýalyhemmelerepeýdaberseňiz, Hudaýsizehemmeleriňarasyndarehimederwesiz watançyhasaplanarsyňyz»
26Patyşabuadamydiňlänindensoň,indikisinden:«Aýaly bilennädipdostluklyýaşapbolýar?»diýipsorady
27Olşeýlejogapberdi:«Aýallaryňtebigatyboýunçaöz islegleriniňyzyndangitmekdegüýçliwegüýçlidigini, şeýlehemýalňyşpikirlerarkalypikirleriniňbirden üýtgemeginesezewarbolýandygynywetebigatynyňesasan ejizdiginiykraretmekbilenOlarbilenpaýhasly çemeleşmekwedawa-jenjeldöretmezlikzerurdyr
Durmuşyňüstünliklibolmagyüçinsürüjiözugrunynähili maksadagönükdirmelidiginibilmelidir.Adamlarhemişe hakykydurmuşýolunydiňeHudaýyňkömeginisoramak bilendolandyrypbilerler».
28Patyşarazylygynybildirip,indikisinden:“Ýalňyşlykdan nädipazatbolupbiler?”diýipsorady
29Olşeýlejogapberdi:«Egersenhemişeoýlanyşykly hereketetseňwehiçhaçantöhmetlereynanmasaň,saňa aýdylanlaryözüňsubutetseňwesaňaedilýänhaýyşlaryöz hökümiňbilençözseňweählizadyözhökümiňe laýyklykdaýerineýetirseň,ýalňyşlykdanazatbolarsyň,eý PatyşaEmmabuzatlarybilmekweamaletmekYlahy güýjüňişidir».
30Busözlerebegenenpatyşabaşgabirinden:«Gahardan nädipdynmaly?»diýipsorady
31Olsoragajogapberip:«Egerolhemmeleriňüstünden ölümehökümsürmägeygtyýarynyňbardygynybilse, gazabaýolbersewediňehökümdarbolanyüçinköp adamyňjanynykesse,bupeýdasyzwegynandyryjy bolardy»diýdi
32Ähliadamlarboýunegip,hiçkimoňaduşmançylyk etmeýänwagty,gazabanämezerurlykbardy?Hudaýyň bütindünýänirehimdarlykruhundawehiçhiligazapsyz dolandyrýandygynyboýunalmakzerurdyr,senbolsa, diýdiol,EýPatyşa,hökmanOnuňgöreldesinigörmeli.
33Patyşagowyjogapberendiginiaýtdywesoňraindiki adamdan:«Ýagşymaslahatnäme?»diýipsorady
34“Herwagtwedogryoýlanyp,özsyýasatymyzapeýdaly bolanzadytersgaraýyşykabuletmekdengelipçykýan zyýanlytäsirlerbilendeňeşdirmek,şeýdipherbirnokady ölçemekarkalybizegowymaslahatberlip,maksadymyza ýetmekmümkinIňesasysybolsa,Hudaýyňgüýjibilen siziňherbirmeýilnamaňyzamalaaşar,sebäbisiz takwalygyamalaaşyrýarsyňyz”diýipdüşündirdi.
35Patyşabuadamyňgowyjogapberendiginiaýtdywe başgabirinden:«Felsefenäme?»diýipsorady
36Olşeýledüşündirdi:«Ýüzeçykýanislendiksoraga gowyoýlanmalywehiçhaçanhöweslereberilmän,eýsem, höweslerdengelipçykýanzyýanlarbaradaoýlanmalywe şertlertalapedendedogryhereketetmeli,çendenaşalygy saklamalyEmmabizHudaýabuzatlaraünsbermegini aňymyzaornaşdyrmagyüçindogaetmelidiris»
37Patyşarazylygynybildirip,başgabirinden:“Daşary ýurtlarasyýahatedendenähiliykraredilipbilner?”diýip sorady
38Ol:«Ähliadamlaraadalatlybolmakbilenweöz arasyndasyýahatedýänlerindenhasýokarydäl-de,pes görünmekbilen»,diýipjogapberdi.SebäbiHudaýyňöz tebigatyboýunçapesgöwünlilerikabuledýändigiykrar edilenýörelgedirAdamzatbolsaözünetabynbolmaga taýynbolanlarysöýýär»
39Patyşabujogapdanrazylygynybildirip,başgabirinden: «Özbinalarynyňözündensoňhemdowametmegiüçin nädipgurupboljakdygyny?»diýipsorady
40Olşeýlesoragajogapberdi:«Egeronuňdöredenzatlary ulyweasyllyderejedebolsady,tomaşaçylarolarygözelligi üçinaýapsaklasalarweşeýleişleriedýänleriňhiçbirinihiç haçanişdençykarmasalarwebaşgalaryhiçhaçanöz zerurlyklarynyhaktölemezdenkanagatlandyrmagamejbur etmeseler».
41Hudaýyňadamzadanähilirysgalberýändigini,olara saglyk,akylukybywebeýlekiählisowgatlaryberýändigini
synlap,Olöziadamlaraagyrzähmetleriüçinsylagbermek bilenOnuňgöreldesineeýermelidir.Sebäbidogruçylyk bilenedilenişlerhemişegalýar!
42Patyşabuadamyňhemgowyjogapberendiginiaýtdy weonunjyadamdan:«Akyllylygyňmiwesinäme?»diýip sorady
43Olşeýlejogapberdi:«Adamhiçhiliýamanlyk etmändiginiöziçindeduýup,hakykatdaýaşamaly.Eý, gudratlyPatyşa,egersizözşalygyňyzytakwalykbilen dolandyrsaňyz,sizeiňulyşatlyk,ruhuňberkligiwe Hudaýabolanberkynamgazandyrýar»
44Jogabyeşidenlerinde,hemmesişowhunlygygyrdylar, soňbolsapatyşaşatlykdandolylygynaolaryňsaglyklaryny içmägebaşlady
45Ertesigünbolsa,zyýapatöňkigezeklerdäkiýalydowam etdiwemümkinçilikdörände,patyşagalanmyhmanlara soragbermägebaşladywebirinjimyhmandan:«Adam özünitekepbirlikdennädipsaklapbiler?»diýipsorady
46Olşeýlejogapberdi:«Egeroldeňligisaklasaweher gezekadamlaryňüstündenhökümsürýänadamdygyny ýadyndasaklasa,Hudaýtekepbirleriýokedip, pesgöwünlileriwepesgöwünlileribeýgeldýänbolsa!»
47Patyşaoňamähirligepleşip,beýlekisinden:«Adam özünegeňeşçihökmündekimisaýlamaly?»diýipsorady
48Olşeýlejogapberdi:«Köpişlerdesynagdangeçenwe oňagarşyhoşgörlüligisaklaýanweonuňhäsiýetine goşulýanlarHudaýbumaksatlaraýetmeküçinözüne mynasypadamlaraözünigörkezýär».
49Patyşaonyöwüp,başgabirinden:«Patyşaüçiniňzerur zatnäme?»diýipsorady
50«Raýatlarynyňdostlugywesöýgüsi»,diýipjogapberdi ol,«sebäbihoşniýetlilikbaglanyşygyhutşuarkaly aýrylmazbolýarMunuňsiziňislegiňizelaýyklykdaamala aşmagynyHudaýüpjünedýär».
51Patyşaonyöwdiwebaşgabirinden:«Gürrüňiňmaksady näme?»diýipsoradyOlbolsa:«Garşydaşyňyň ýalňyşlyklarynytertiplijedellergoşunyndagörkezmek arkalyonyynandyrmak»diýipjogapberdi
52Sebäbişeýdip,sendiňleýjinioňagarşyçykmakbilen däl-de,onyynandyrmaküçinöwgüleraýtmakbilen gazanarsyňYnandyrmakHudaýyňgüýjibilenamala aşýar»
53Patyşagowyjogapberendiginiaýtdywebaşgabirinden: “Özpatyşalygynyňilatynyemelegetirýändürlimilletler bilennädipdostluklyýaşapboljakdygyny”sorady
54«Herbirinedegişlibölegiedip,Hudaýyňsizeberen düşünjesiniňkömegibilenhäziredýänýaly,dogrulygy özüňizeýolgörkezmekbilen»diýipjogapberdiol.
55Patyşabujogapdanbegendiwebaşgabirinden:«Adam nähiliýagdaýlardagynanmaly?»diýipsorady
56«Dostlarymyzyňbaşynagelenbetbagtçylyklarda,olaryň uzagaçekendiginiwedüzedipbolmajakdygyny görenimizde,»diýipjogapberdiol,«akylbizeölenleriňwe ýamanlykdanazatbolanlaryňüçingynanmagarugsat bermeýär,emmaähliadamlardiňeözleriniweöz peýdalarynypikiredýändikleriüçinolaryňüçin gynanýarlar.DiňeHudaýyňgüýjibilenähli ýamanlyklardangaçabileris!»
57Patyşaözüniňdogryjogapberendiginiaýtdywebaşga birinden:"Abraýyňnähiliýitirilýändigini"sorady. 58Olşeýlejogapberdi:«Tekepbirlikweçäksizözüne ynamhökümsürende,abraýyňpeselmegiweabraýyň
ýitmegidöräpdirSebäbiHudaýähliabraýyňeýesidirwe onyisleýänýerindeberýär».
59Patyşajogabytassykladyweindikiadamdan:«Adamlar özlerinikimeynanmaly?»diýipsorady.
60Gorkyýa-daözbähbitleriüçindäl-de,hoşniýetlilik bilensizehyzmatedýänlere,diňeözpeýdasynygöz öňündetutýanlara,diýipjogapberdiolSebäbibiri söýginiňalamaty,beýlekisibolsaerbetniýetiňwewagt sarpetmegiňalamaty
61Çünkiözbähbidinihemişegözläpýörenadam ýüregindedönükdirEmmaHudaýyňsaňaberenýagşy maslahatynyňkömegibilensenähliraýatlaryňyňsöýgüsini gazanýarsyň.
62Patyşaakyllyjogapberendiginiaýdyp,başgabirinden: «Patyşalygynämegorapsaklaýar?»diýipsorady 63Olsoragaşeýlejogapberdi:«Halkyňüstünden häkimiýetbaşyndaduranlaryňhiçhiliýamanlyk etmezligineünsberiňwemunyhemişesizeagyrhökümleri ylhamlandyrýanHudaýyňkömegibilenedýärsiňiz».
64Patyşaoňaruhlandyryjysözleraýtdywebaşgabirinden: «Minnetdarlygywehormatynämesaklaýar?»diýipsorady 65Olşeýlejogapberdi:«Edep,sebäbiolýagşyişleriň döredijisidirweýamanlykonuňbilenýokedilýär, Hudaýyňsizeberensowgadybilenhemmelereasylly häsiýetgörkezseňiz-de».
66Patyşajogabymähirlikabuletdiweonbirinjiden (sebäbiýetmişdenikiadamköpdi)uruşwagtyndaruhunyň asudalygynynädipsaklapbiljekdiginisorady.
67Olşeýlejogapberdi:«Özraýatlarynyňhiçbirine ýamanlyketmändiginiwehemmeleriňalanpeýdalaryüçin onuňüçingöreşjekdiginiýadyndasaklamakbilen,hatda olarjanynyýitirseler-de,sizolaragaraşlyadamlaryň aladasynyetjekdigiňizibilýärsiňizSebäbisizhiçhaçanhiç kimeöwezinidolmakdandynmaýarsyňyz-Hudaýyňsize ylhamberenmähirliligişeýledir»
68Patyşaolaryňhemmesinibatlyelçarpyşdyweolara öränmähirligepledi,soňraherbiriniňsaglygyüçinuzyn birdemlikiçdi,özünilezzetalmagabagyşladywe myhmanlarynaiňjomartweşatlyklydostluk gatnaşyklarynyberdi.
10-NJYBAP
SoraglarwejogaplardowamedýärGoşunofiserleriniň nähilisaýlanmalydygynygörkezýärHaýsyadamhaýran galmagamynasypwegündelikdurmuşyňbeýleki meseleleri2000ýylmundanozalbolşyýalyhäzirkiwagtda hemşeýle15-17-njiaýatlarteatrymaslahatbermekbilen tapawutlanýar21-22-njiaýatlarprezidentisaýlamagyň ýa-dapatyşasaklamagyňpaýhaslylygynybeýanedýär 1Ýedinjigünhasgiňişleýintaýýarlykgörüldiwedürli şäherlerdenbaşga-daköpadamlar(olaryňarasyndaköp sanlyilçilerhembardy)
2Mümkinçilikdörände,patyşahenizsoragedilmedikleriň ilkinjisinden:"Ýalňyşpikirleriňaldanmasyndannädipgaça durupbolýar?"diýipsorady
3Olşeýlejogapberdi:«Gürleýäni,aýdylýanzadyweara alnypmaslahatlaşylýanzadyünsbilensynlap,şolbir soraglarybellibirarakesmedensoňdürligörnüşlerde gaýtadanbermekarkaly.Emmaseresapakylaeýebolmak weherbirýagdaýdadogrypikirýöredipbilmekHudaýyň
Aristeýiňhaty
gowysowgatlarynyňbiridirwesizmuňaeýebolýarsyňyz, eýPatyşa».
4Patyşajogabybatlygygyryp,başgabirinden:«Näme üçinadamlaryňköpüsihiçhaçanahlaklybolmaýar?»diýip sorady.
5«Sebäbi,ähliadamlartebigatyboýunçaçydamsyzwe lezzetalmagameýillidirlerŞonuňüçinadalatsyzlykdöräp, açgözlükselidöräpbaşlaýar.Erbetlikendigilezzetli durmuşaygrarlyadamlarapäsgelçilikdöredýär,sebäbiol olaraçydamlylygywedogruçyllygysaýlamagytabşyrýar SebäbibuzatlaryňeýesiHudaýdyr»
6Patyşagowyjogapberendiginiaýdyp,şeýlesorady: «Patyşalarnämelereboýunbolmaly?»Olşeýlediýdi: «Kanunlar,adalatlykanunlararkalyadamlaryňdurmuşyny dikeltmeküçinŞeýlehem,sizHudaýyňbuýrugynaboýun bolup,özüňizüçinebediýadygärliktopladyňyz».
7Patyşabuadamyňhemgowygepleendiginiaýtdywe beýlekisinden:«Häkimedipkimibellemeli?»diýipsorady SOlşeýlejogapberdi:«Ýamanlygyýigrenýänweseniň hereketleriňinusgaalýanlaryňhemmesihemişegowy abraýysaklamaküçindogruçylhereketedýärlerSebäbi senşeýleedýärsiň,eýgudratlyPatyşa,wesaňa dogruçyllyktäjiniberenHudaýdyr»
9Patyşajogabybatlygygyrypöwdiwesoňrabeýleki adamaseredip:«Goşunlaryňbaşynakimibellämeli?»diýip sorady
10Olşeýledüşündirdi:«Batyrgaýlykdawedogruçylykda üstünlikgazananlar,şeýlehemözjanynyhowpastyna salypýeňişgazanmakdanhasköpözadamlarynyň howpsuzlygybaradaaladaedýänlerÇünkiHudaýähli adamlaraýagşylykedýänýaly,sizhemOňameňzeýänähli raýatlaryňyzyňýagşysysyňyz»
11Patyşagowyjogapberendiginiaýdyp,başgabirinden: «Haýsyadamhaýrangalmagamynasyp?»diýipsorady.
12Olşeýlejogapberdi:«Abraý,baýlykwegüýçbilen üpjünedilenweählizatlaryňdeňinedeňjanybolanadam SenözhereketleriňbilenbuzatlaraünsberýänHudaýyň kömegibilenhaýrangalmagamynasypdygyňy görkezýärsiň»
113Patyşarazylygynybildirip,başgabirine:«Patyşalar haýsyişlereköpwagtsarpetmeli?»diýipsorady
14Olşeýlejogapberdi:«Raýatlaryňözgerdilmegiwe goralmagymaksadybilendürlipatyşalyklaradegişli ýazylanresmisyýahatlaryňýazgylarynyokamakwe öwrenmekŞeýleişbilensizähliislegleriňiziýerine ýetirýänHudaýyňkömegibilenbaşgalaryňhiçhaçanýetip görmedikşöhrataýetdiňiz»
15Patyşaoladambilenjoşgunlygürleşip,başgabirinden: «Adamdynçwegöwünaçýanwagtyndanähiliişbilen meşgullanmaly?»diýipsorady
16Olşeýlejogapberdi:«Edepbilenoýnalypbilinýän oýunlaratomaşaetmekwedurmuşdanalnyp,mertebewe edepbilensahnalaşdyrylansahnalarygözüňöňünde goýmakpeýdalywedogrydyr»
17Sebäbibuoýun-kuluklardahemkäbirterbiýebar, sebäbiköplençdurmuşyňiňähmiýetsizişlerisizekäbir peýdalysapaklaryberýär.Emmaählihereketleriňizdeiň ýokaryderejededogryhereketetmekbilen,siz filosofdygyňyzyweözýagşylygyňyzsebäpliHudaý tarapyndanhormatlanýandygyňyzygörkezdiňiz.
18Patyşaýaňyaýdylansözlerdenrazybolup,dokuzynjy adama:«Adammezeýillerdeözüninähilialypbarmaly?» diýipsorady
19Olşeýlejogapberdi:«Sizözýanyňyzabilimliadamlary wepatyşalygyňyzyňişleriweraýatlaryňyzyňdurmuşy baradasizepeýdalymaslahatlarberipbilýänleriçagyrmaly (sebäbimundanhasamatlyýa-dahasbilimberijitema tapypbilmediňiz),sebäbişeýleadamlarHudaýaezizdir, sebäbiolaraňlarynyiňasyllytemalarbaradaoýlanmaga terbiýelediler-hakykatdanamözüňizedýänýaly,sebäbi ählihereketleriňizHudaýtarapyndandolandyrylýar»
20Jogapdanbegenenpatyşaindikiadamdan:«Halküçin nämehasgowy?Olaryňüstündenhususyraýatyňpatyşa bolmagyýa-daşamaşgalasynyňagzasynyňbolmagy?» diýipsorady
21Olşeýlejogapberdi:«Tebigatdaniňgowusybolan adamSebäbişaneslindengelenpatyşalarözraýatlaryna köplençberkweberkbolýarlarŞeýlehem,buýagdaý, ýamanlygybaşdangeçirip,garyplygyňpaýynyçekenden soň,köpçüligehökümsürenlerinde,hudaýsyzzalymlardan haszalymbolupçykýanhususyraýatlaryňkäbiribilenhasdabaglanyşyklydyr.
22Emma,aýdyşymýaly,dogryterbiýelenengowyhäsiýet hökümsürmägeukyplydyrwesizbeýikpatyşasyňyz, sebäbihökümdarlygyňyzyňwebaýlygyňyzyňşöhratynda üstünlikgazanýarsyňyz,tersine,sizeşuhäsiýetleriberen Hudaýyňkömegibilenrehimdarlykdawehaýyr-sahawatda ähliadamlardanöňegeçdiňiz.
23Patyşabuadamyöwmekbilenbirazwagtgeçirdiwe soňundan:«Imperiýanydolandyrmagyňiňulyüstünligi näme?»diýipsorady.
24Olşeýlejogapberdi:«Raýatlaryňhemişe parahatçylykdaýaşamagywedawalyýagdaýlardaadalatyň çaltlykbilenýerineýetirilmegi».
25Bunetijelerhökümdaryňtäsiriarkalygazanylýar,ol ýamanlygyýigrenýän,ýagşylygysöýýänwegüýjüni adamlaryňjanynyhalasetmägesarpedýänadambolanda, sizadalatsyzlygyýamanlygyňiňerbetgörnüşi hasaplaýarsyňyzweadalatlydolandyryşyňyzbilenözüňiz üçinebediabraýdöretdiňiz,sebäbiHudaýsizearassawe hiçhiliýamanlykbilenhapalanmaýanaňberýär
26Olsözünibesedende,uzakwagtlapgüýçliweşatlykly elçarpyşmalarbaşlandy.Olsözünibesedende,patyşabir käsealyp,ählimyhmanlarynyňweolaryňaýdansözleriniň hormatynatostaýtdy
27Soňraolsözüniňahyryndaşeýlediýdi:«Menseniň huzuryňdaniňulypeýdaaldymMenseniňmaňahöküm sürmeksungatybabatdaberenpaýhaslymaslahatyňdan köppeýdagördüm»
28Soňraololaryňherbirineüçtalantkümüşbermegi buýurdywepullarytabşyrmaküçinözgullarynyňbirini belledi.
29Hemmelerbirdenrazylykbildirdilerwemezheb şatlyklyboldy,patyşabolsaözünidowamlybaýramçylyk dabarasynaberdi
11-NJIBAP
Gadymystenografiýabaradadüşündirişüçin7-njiaýata serediň.Terjimetassyklamagahödürlenýärweokaldy diýipkabuledilýär,şeýlehem(23-njiaýat)makullamak üçinsesberilýärwebiragyzdankabuledilýär
1Filokrat,menuzynýazdymwebagyşlamagyňyzy soramaly.
2Menadamlaraweolaryňhakykatdanamköpwagtlap oýlanyptapmalybolanjogaplarybirbadabermegineörän haýrangaldym.
3Sebäbisoragberijiherbiranyksoragaulyünsberenhem bolsa,birin-birinjogapberenleriňsoraglarajogaplary derrewtaýýardyweşonuňüçinolarmaňaweşolýerde bolanlaryňhemmesine,esasanamfilosoflarahaýran galmagamynasypýalygörünýärdi
4Menbuzadyňgeljekdemeniňhekaýamyokajaklaraakyl almajakýalygörünjekdigineynanýaryn
5Emmadöwletarhiwlerindehasabaalnanmaglumatlary nädogrygörkezmeknädogrydyr
6Şeýlemeseledemeniňhakymdançykmakdogry bolmazdy.Menwakanybolanýalygürrüňberýärin, ýalňyşlykgoýbermekdengaçadurýaryn
7Olaryňsözleriniňgüýjüneşeýlebirhaýrangaldymwelin, şazallaryndawemezliýatlardabolupgeçenählizatlary ýazgaalmakbilenmeşgullanýanlarbilenmaslahatlaşmaga synanyşdym
8Bilşiňizýaly,patyşasöwdaişlerinebaşlanpursatyndan dynçalmagagidýänçä,onuňählisözleriniweişleriniýazga almaküçindäp-dessurbar-buöränajaýypwepeýdaly tertip.
9Çünkiertesigünişbaşlamazdanöňöňkigünüňeden işleriniňweaýdanlarynyňteswirnamasyokalypgeçilýär weegerbirdüzgünbozulyşbolsa,meselederrew düzedilýär
10Şonuňüçin,aýdylyşyýaly,menjemgyýetçilik ýazgylaryndantakykmaglumataldymwesiziňpeýdaly maglumatalmaganähilihöweslidigiňizibilýänligimüçin, maglumatlarydegişlitertipdebeýanetdim 11ÜçgündensoňDemetriusadamlaryalyp,ýedistadiýa uzynlykdakydeňizdiwaryboýunçaadatarapgitdi, köprüdengeçip,Farosyňdemirgazyketraplarynatarapýola düşdü.
12Olýerdeolarydeňizkenaryndagurlan,öränowadanwe çetýerdeýerleşýänbiröýdeýygnadyweterjimeişini ýerineýetirmägeçagyrdy,sebäbibumaksatüçinzerur bolanählizatlarolaryňygtyýaryndaboldy
13Şeýdip,olarbirnäçenetijelerinideňeşdirip,olaryň ylalaşmagynyüpjünetmägegirişdilerweylalaşan zatlarynyňhemmesiDimitriýiňýolbaşçylygyndadegişli görnüşdegöçürildi
14Buýygnakdokuzynjysagataçenlidowametdi;şondan soňolarözfizikizerurlyklarynykanagatlandyrmaküçin boşadyldylar.
15Olaryňisleýänählizatlaryolaraulymöçberdeüpjün edilipdiMundanbaşga-da,Doroteuspatyşaüçinhergün edilýäntaýýarlyklaryedýärdi,sebäbioňapatyşaşeýle tabşyrykberipdi.
16Olarhergünirdenköşgegelip,patyşabilen salamlaşanlaryndansoň,özýerlerinegaýtdylar
17Ähliýehudylaryňdäp-dessuryboýunça,olarellerini deňizdeýuwup,Hudaýadogaetdiler,soňrabolsaözlerini meşgullanýanparçalarynyokamagaweterjimeetmäge bagyşladylarwemenolardan:"Nämeüçindogaetmezden öňelleriniýuwdular?"diýipsoradym
18Olarmunuňhiçhiliýamanlyketmändiginiň alamatydygynydüşündirdiler(sebäbiherbirişellerarkaly edilýär),sebäbiolarözleriniňasyllywemukaddesýollary
bilenhemmezadydogrulygyňwehakykatyňnyşany hasaplaýarlar.
19Öňhemaýdyşymýaly,olarhergünasudalygywe ýagtylygybilenajaýypýerdeduşuşýardylarweözişlerini ýerineýetirýärdiler.
20Şeýlebirtötänlikbilenterjimeişi,edilbellibirmaksat bilenguralanýaly,ýetmişikigündetamamlandy
21Iştamamlananda,Demetriusterjimeedilenýerde ýehudyilatynyýygnadyweterjimeçileriňöňündeony hemmelereokadyTerjimeçilerolaraberenulypeýdalary sebäplihalktarapyndanhemulyhormatbilen garşylandylar
22OlarDemetriusahemmähirliöwgüleraýtdylarwe ondanbütinkanunyňgöçürilip,nusgasynyýolbaşçylaryna bermeginihaýyşetdiler
23Kitaplarokalandansoň,ruhanylar,terjimeçileriň ýaşululary,ýewreýjemgyýetiwehalkyňýolbaşçylary ýerindenturup:«Şeýleajaýyp,mukaddeswedogryterjime edilendigiüçin,onuňhäzirkiýalygalmagyweoňahiçhili üýtgetmegirizilmezligidogry»diýdiler
24Bütintoparrazylykbildirende,ýazylansözleriň haýsydyrbirinigoşupýa-daüýtgedipýa-dahaýsydyrbirini goýberip,özdäplerinegöränäletyglanetmegitabşyrdylar 25Bukitabyňgeljekdeüýtgewsizsaklanmagynyüpjün etmeküçinöränpaýhaslyçäreboldy.
26Buwakapatyşahabarberlende,olöränbegendi,sebäbi olözdüzenmeýilnamasynyňhowpsuzýerine ýetirilendiginiduýdy.
27Tutuşkitabyoňaokapberdilerweolkanun çykaryjynyňruhunaöränhaýrangaldy 28OlDimitriýden:«Nämeüçintaryhçylaryňýa-da şahyrlaryňhiçbirişeýleajaýypüstünlikbaradagürrüň bermegiözünemynasyphasaplamady?»diýipsorady
29Olşeýlejogapberdi:«Sebäbikanunmukaddeswe HudaýdangelipçykýarŞeýle-de,onyulanmakniýetini döredenleriňkäbiriHudaýtarapyndanurlup,şonuňüçinöz niýetlerindenýüzöwürdiler».
30OlTeopompdanözüniňotuzgündengowrakwagtlap akylyndangaçandygynyeşidendigini,sebäbiolkanunyň öňkiwebirnemeygtybarlybolmadykterjimelerindenkäbir wakalaryöztaryhynagirizmekniýetindebolandygyny aýtdy
31Olbirazsagalandansoň,Hudaýdannämeüçinbaşyna gelenbetbagtçylygyňsebäbinidüşündirmeginidilegetdi 32Oňadüýşündeboşgyzyklanmasebäplimukaddes hakykatlaryýönekeýadamlaraaýtmakisleýändigiweeger olmunybesetse,saglygynydikeltjekdigiaýanboldy 33Menşeýlehemtragikişahyrlaryňbiribolan Teodektesiňdilindeneşitdim,olkitapdaýazylankäbir wakalaryözpýesalarynyňbirineuýgunlaşdyrjakbolanda, ikigözündehemkataraktakeseliniňbardygynyaýtdy 34Olbaşynagelenbetbagtçylygyňsebäbinidüşünenden soň,köpgünläpHudaýadogaetdiwesoňsagaldy
35Patyşa,öňaýdyşymýaly,Dimitriýiňbumeseleboýunça düşündirişinialandansoň,oňahormatgoýdywekitaplara ulyünsbermegiweolarymukaddesgorapsaklamagy tabşyrdy.
36OlterjimeçilerdenÝahudagaýdypgelenlerindensoň, onyýygy-ýygydanzyýaratetmeklerinihaýyşetdi,sebäbi olaryindiöýlerineibermegiňdogrydygynyaýtdy.
37Emmaolargaýdypgelenlerinde,oldogrybolşyýaly, olaradosthökmündegaraýardyweolarondanbaý sowgatlaralardylar
38Ololaryňöýlerinegaýtmaklaryüçintaýýarlykgörmegi buýurdyweolaraöränmähirliçemeleşdi.
39Ololaryňherbirineiňgowygörnüşliüçköýnek,iki talantaltyn,birtalantagramyndakybufet,üçdiwanyňähli mebellerinisowgatberdi.
40Olelýazarakümüşaýaklyweählizerurenjamlarbilen onsanydiwan,otuztalantgymmatyndakybufet,onsany gyrmyzyreňkliköýnekweajaýyptäç,ýüzsanyiňgowy zygyrmatadanýasalanbölek,şeýlehemçanaklarwegapgaçlar,şeýlehemHudaýabagyşetmeküçinikisanyaltyn küýzeiberdi
41Şeýlehem,olhatyndaerkekleriňbiriniňyzynagaýdyp gelmeginiisleýänbolsa,olarapäsgelbermezliginihaýyş etdi
42Sebäbiolşeýlebilimliadamlaryňjemgyýetindenlezzet almagyulyhormathasaplaýardywebaýlygynyboşzatlara sarpetmekdenhasköpolarasarpetmegigowygörýärdi
43Indibolsa,Filokrat,meniňwadamalaýyklykda,ähli wakaseniňelinde.
44Meniňpikirimçe,sizmifologlaryňýazgylaryndanhas köpbuzatlardanlezzetalýarsyňyz
45Sebäbisizruhapeýdaberipbiljekzatlaryöwrenmäge ygrarlysyňyzweoňaköpwagtsarpedýärsiňizMenbaşga wakalaryýazypalmagamynasypgürrüňbermäge synanyşaryn,şondasizolaryokap,yhlaslylygyňyzüçiniň ýokarysylagygazanypbilersiňiz