4. Iýerusalimiň beýany. (a) Ybadathana (we suw geçiriji ulgamy). (b) Dabara. (c) Sitadel. (d) Şäher. (e) Oba ýeri. 5. Elýazaryň hoşlaşygy. 6. Eleazaryň kanunyň düşündirişi akyldarlykdyr). 7. Kabul edişlik. 8. Banket (72 sorag we jogap). 9. Kitabyň terjimesi.
(bu
çuňňur
1-NJI BAP
Aristeýiň haty GIRIŞ Bu ýygyndydaky iň belli we gadymy dikeldişleriň biri bolan Aristeýiň hatynda biz Adam ata bilen How eneden, Tufandan uzak ýol geçdik. Bu ýazgy adamzadyň durnuklylygynyň, güýçli milletleriň ajaýyp we gözel ýaşaýan ýer ýüzüni täzeden gurandygynyň bir görnüşini görkezýär. Siz bu ýerde ilkinji beýik bibliofil - Ptolemeý Filadelf barada okaýarsyňyz. Ol Aleksandriýadaky kitaphanasyna "dünýäniň ähli kitaplaryny" ýygnamagy isleýär. Ahyrsoňy bir uly eseri - Ýewreý kanunlaryny - almak höwesinde ol şol kitap üçin 100,000 ýesiri satýar. Bu, belki-de, bir eser üçin tölenen iň ýokary bahadyr. Bu, Beýik ýesirligiň soňunyň adatdan daşary sebäbini görkezýär. Bu hekaýanyň wakalary biziň eýýamymyzdan öňki 270-nji ýylda aradan çykan meşhur şa zenan Arsinoeniň ömrüniň dowamynda bolup geçýär. Ýazuwyň anyk senesi belli däl. Köşk durmuşynyň jikme-jiklikleri, şol döwrüň sosial meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylmagy örän gyzykly we aýdyňdyr. Häzirki döwürde patyşanyň we onuň myhmanlarynyň zyýarat wagtynda sorag-jogap oýnaýşyny görmek geň açyşdyr. Bu özüne çekiji işiň gurluşy aşakdaky ýaly: 1. Kitabyň Filokratlara bagyşlanmagy. 2. Deslapky çäre: (a) Kitaphanaçynyň ýewreý ýesirlerini kitap üçin azat etmek baradaky teklibi. (b) Azatlyga çykmak. (c) Filadelfusyň Elezara ýazan haty. (d) Jogap. (e) Kitaby terjime etmek üçin bellenen komitetiň atlary. 3. Şa sowgatlarynyň beýany: (a) Stol (ähtimal, şu wagta çenli öndürilen iň çylşyrymly mebel bölegi). (b) Beýleki sowgatlar.
Ýewreýleriň Müsürde ýesir alnan döwründe Ptolemeý Filadelfus özüni ilkinji uly bibliofil hökmünde görkezýär. Ol dünýäde bar bolan ähli kitaplaryň kitaphanasynda bolmagyny isleýär; Musanyň kanunlaryny almak üçin ol bu eser üçin 100,000 ýesir bilen söwda etmegi teklip edýär we: "Bu hakykatdanam kiçijik bir bereket!" diýip gygyrýar. 1 Ýehudylaryň Baş Ruhany Elýazara saparymyň ýatda galyjy taryhy üçin materiallar toplap, siz, Filokrat, maňa ýatlatmak mümkinçiligini ýitirmän, meniň missiýamyň maksatlary we maksady barada maglumat alanyňyzdan soň uly ähmiýete eýe bolduňyz üçin, men bu meseläni size aýdyň düşündirmäge synanyşdym, sebäbi men siziň öwrenmäge bolan tebigy söýgiňiziň, adamyň iň ýokary häsiýeti bolan häsiýetiňiziň bardygyny görýärin - taryhy öwrenmek arkaly ýa-da wakalara hakykatdanam gatnaşmak arkaly "öz bilim we tejribe goruny artdyrmaga" yzygiderli synanyşýarsyňyz. 2 Ine, şu ýol bilen, iň asylly elementleri öz içine almak bilen, ruh arassalykda berkidilýär we iň asylly maksady bolan takwalyga gönükdirilensoň, ol muny özüniň ýalňyşsyz gollanmasy hökmünde ulanýar we şeýlelik bilen belli bir maksada ýetýär. 3 Dini bilimlere bolan ygrarlylygym meni ilçilik saparymy agzan adama alyp gitmäge iterdi. Ol öz raýatlary we başgalar tarapyndan hem öz erki we beýikligi üçin iň ýokary hormata mynasypdy. Onuň elinde öz ýurdunda we daşary ýurtlarda ýewreýler üçin ilahi kanunyň düşündirişi üçin iň gymmatly resminamalar bardy, sebäbi olaryň kanunlary deri pergamentlere ýewreý ýazgylary bilen ýazylan. 4 Soňra men bu ilçiligi höwes bilen başladym, ilki bilen patyşanyň kakasy tarapyndan Ýahudadan Müsüre äkidilen ýesirleriň adyndan patyşadan haýyş etmek mümkinçiligini tapdym, sebäbi ol bu şäheri ilkinji gezek eýeläp, Müsür ýurduny basyp aldy. 5 Size bu hekaýany gürrüň bermegim gerek, sebäbi mukaddeslige bolan garaýyşyňyz we mukaddes kanuna laýyklykda ýaşaýan adamlara duýgudaşlyk bilen, meniň aýtjak bolýan gürrüňi has höwes bilen diňlejekdigiňize ynanýaryn, sebäbi siz özüňiz ýakynda adadan bize gelip, ruhuňyzy ösdürmäge ýardam edýän ähli zady eşitmäge howlukýarsyňyz. 6 Öňki gezek men size ýewreý milleti barada gürrüň bermäge mynasyp hasaplaýan maglumatlarymyň ýazgysyny iberdim, bu ýazgyny men Müsüriň iň bilimli ýurdunyň iň bilimli baş ruhanylaryndan aldym.