Turkmen - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

1-NJIBAP

1Hudaýşeýlediýdi:«Geliň,Özkeşbimizde,Öz keşbimizdeadamyýaradalyň.HudaýadamyÖzkeşbinde ýaratdy».

2Hudaýadamyýerdenýaratdyweonuňburnunaýaşaýyş deminiüflediŞeýdip,adamgepleýändirijanboldy 3Rebşeýlediýdi:«Adamyňýekebolmagygowydäl,Men oňakömekçiýaradaryn»

4RebAdamyçuňňurukybasdyweoluklapgaldyOnuň gapyrgalarynyňbirinialyp,üstüneetýasadyweony AdamagetirdiAdamukudanoýandyweine,onuňöňünde biraýaldurdy.

5Ol:«Bumeniňsüňklerimdenbirsüňkdür,oňaaýal diýerler,sebäbiolerkekdenalyndy»diýdiAdamonuň adynyHowwagoýdy,sebäbiolählidirileriňejesiboldy.

6Hudaýolaryýaradangüniolarabereketberdiweolaryň adynyAdamweHowwagoýdyRebHudaý:«Ösüp, köpeliňweýerýüzünidolduryň»diýdi.

7RebHudaýAdambilenonuňaýalynyalyp,olaryErem bagynaýerleşdirdi,onybejerip,gorapsaklasynlardiýip, olaraşeýletabşyrykberdi:«Bagdakyherbiragaçdaniýip bilersiňiz,ýöneýagşylygyweýamanybilmekagajyndan iýmäň,çünkiondaniýengünüňizhökmanölersiňiz»

8Hudaýolarabereketberip,tabşyrykberendensoň, olardangitdiweAdamweonuňaýalyRebbiňtabşyrygy boýunçabagdaýaşadylar

9Hudaýyňolarbilenýerýüzündeýaradanýylany,olary Hudaýyňbuýrugynybozmagahöweslendirmeküçinolaryň ýanynageldi

10Ýylanaýalybilimagajyndaniýmägeazdyrdywe ynandyrdyAýalýylanyňsesinegulakasdyweHudaýyň sözünibozdy,ýagşylykbilenýamanybilimagajyndanaldy weiýdi,ondanalyp,adamsynahemberdi,oliýdi.

11AdamweonuňaýalyHudaýyňolaratabşyran buýrugynybozdular,Hudaýmunybildiweolaragarşy gaharlandyweolarynäletledi.

12ŞolgünRebHudaýolaryErembagyndankowup, olaryňalnantopragynyişletmägeçagyrdyweolarErem bagynyňgündogaryndaýaşadylar;AdamaýalyHowabilen ýakynlaşdyweolikiogulweüçgyzdogurdy

13OlilkinjidoglangyzynyňadynyKabylagoýup:«Men Rebdenbiradamsaýladym»diýdi.Beýlekisiniňadyny bolsaHabylgoýup:«Bizýereboşýeregeldik,boşýere ondanalynarys»diýdi

14Oglanlarulalyp,kakalaryolaraýurtdamülkberdi; Kabylekinçi,Habylbolsagoýunbakyjyboldy

15Birnäçeýylgeçendensoň,olarRebbetakmynanbir sadakagetirdilerKabylýeriňmiwesinden,Habylbolsa sürüsiniňilkinjidoglançagalaryndanýagyndangetirdi HudaýHabylaweonuňsadakasynaýüzlendiwegökden Rebdenotdüşüp,onyýakdy.

16RebKabylaweonuňsadakasynaýüztutmadyweoňa meýiletmedi,sebäbiolýeriňpesmiwelerindenRebbiň huzurynagetiripdiKabyldoganyHabylagöriplikedip, onyöldürmeküçinbahanagözledi

17Birnäçewagtgeçensoň,KabylweonuňdoganyHabyl birgünmeýdanişleribilenmeşgullanmagagitdiler;ikisi hemmeýdandaekenler,Kabylýerinisürüp,sürüsini otlaýardy;sürüKabylyňýersürenýerindengeçipgitdiwe buKabylygatygynandyrdy

18KabylgaharlanypdoganyHabylagolaýlaşdyweoňa: «Meniňbilenseniňaraňdanämebar,senmeniňýerime gelip,sürüleriňiotlatmagagetirýärsiň?»diýdi

19HabyldoganyKabylaşeýlejogapberdi:«Meniňbilen seniňaraňdanämebar,senmeniňgoýunlarymyňetiniiýip, ýüňünigeýerýaly?»

20Indibolsa,goýunlarymyňýüňüniçykaryp,iýen miweleriňweetleriňüçinmaňatölegtöle.Muny edeniňdensoň,seniňaýdyşyňýaly,menseniňýurduňdan giderin

21KabyldoganyHabyla:«Egermensenişugünöldürsem, seniňganyňykimmendentalapeder?»diýdi

22HabylKabylaşeýlejogapberdi:«Biziýerýüzünde ýaradanHudaýmeniňüçinaralar,egermeniöldürseň, ganymyňtöleginisendenalar,sebäbiRebkazywehöküm çykaryjydyr,ynsanaýamanlygynagörä,erbetadamabolsa ýerýüzündeedenýamanlygynagöräjezaberer»

23Indi,egermenişuýerdeöldürseň,Hudaýseniňgizlin pikirleriňibilýärweşugünmaňaedenýamanlygyňüçin senijezalandyrar

24KabyldoganyHabylyňaýdansözlerinieşidende, KabylyňbuzadyaýdandygyüçindoganyHabylagahary geldi

25Kabylderrewturup,ýersürýänguralynyňdemir böleginialdywebirdendoganynyurdy,olonyöldürdi. KabyldoganyHabylyňganynyýeredökdi,Habylyňgany sürüleriňöňündeýereakdy

26MundansoňKabyldoganynyöldürenineökündiwe gynandy,onuňüçinagladywebuonyörängynandyrdy

27Kabylýerindenturup,meýdandaçukurgazdywe doganynyňjesedinişolýeregoýdy,üstünitopragybilen örtdi

28RebKabylyňözdoganynanämeedendiginibildiwe oňagöründiweondan:«SeniňbilenbolandoganyňHabyl nirede?»diýipsorady

29Kabylikiýüzlülikedip:«Bilmeýärin,mendoganymyň sakçysymy?»diýdi.Reboňa:«Sennämeetdiň?»diýdi. DoganyňyňganyseniňonyöldürentopragyňdanMaňa perýatedýär

30Senözdoganyňyöldürdiňwemeniňöňümde ikiýüzlülüketdiň,ýüregiňdeMensenigörmändigimiwe ähliişleriňibilmeýändigimipikiretdiň

31Emmasenşeýleetdiňwedoganyňyboşýereöldürdiň, sebäbiolsaňadogrysözlediŞonuňüçinindidoganyňyň ganynyseniňeliňdenalmagaagzynyaçanweonygömen topraganäletbolsun!

32Sizonyişletseňiz-de,olsizeöňkiýalygüýçbermez, sebäbiýertikenlerwetikenleröndürer,sizbolsa ölýänçäňizýerdegezip,aýlanypýörärsiňiz

33ŞolwagtKabylRebbiňhuzuryndan,ýaşaýanýerinden gitdiweöziweonuňähliadamlaryErembagynyň gündogaryndakyýurtdaaýlanypýördi.

34ŞolgünlerdeKabylaýalybilenýakynlaşdyweaýaly göwrelibolup,biroguldogurdyKabylonuňadynyHanok goýup:«Şolwagtdanbaşlap,Reboňaýerýüzünderahatlyk weasudalykberdi»diýdi

35ŞolwagtKabylhemşähergurupbaşlady.Olşäheri gurup,oglunyňadynagörä,şähereHanokdiýipatberdi, sebäbişolgünlerdeReboňaýerýüzündedynçlykberdiwe olbaşdakyýalyhereketetmediweaýlanmady.

36IradHanokdandoguldy,IradMehuýaýeliň,Mehuýaýel bolsaMetuşaýeliňdünýäinmegibilentapawutlandy.

2-NJIBAP

1Adamýerýüzündeýaşanynyňýüzotuzynnjyýylynda, aýalyHowabilenýene-detanyşdyHowagöwrelibolup, onuňkeşbindewekeşbindebiroguldogurdy.Olonuň adynyŞitgoýup:«HudaýmaňaHabylyňýerinebaşgabir zürýatberdi,sebäbiKabylonyöldürdi»diýdi

2Setýüzbäşýaşyndakabiroguldünýäindiweogluna Enoşdiýipatgoýdy:«Şoldöwürdeadamogullaryköpelip, Hudaýagarşyçykyp,günäedip,janlarynyweýüreklerini ejirçekdiripbaşladylar»

3EnoşyňdöwründeynsanogullaryHudaýyňgarşysyna pitneturuzyp,günäetdiler,bubolsaRebbiňynsan ogullarynagarşygazabynyhas-daartdyrdy

4Ynsanogullarygidip,başgahudaýlaragulluketdiler, ýöneolaryýerýüzündeýaradanRebbiýatdançykardylar. Şolgünlerdeynsanogullarybürünçden,demirden,agaçdan wedaşdanheýkellerýasap,olaratagzymedipgulluk etdiler.

5Herkimözhudaýynyýasap,olaraseždeetdi,ynsan ogullaryEnoşyňweonuňogullarynyňömrüniň dowamyndaRebdenýüzöwürdiler;weolaryňýerýüzünde edenişleriweýigrenjiişlerisebäpliRebbiňgaharygeldi

6RebGihonderýasynyňsuwlarynyolaryňüstüne çümdürdi,olaryýokedipýoketdi,ýerýüzüniňüçdenbir böleginiýoketdi,muňagaramazdan,ynsanogullary ýamanýollaryndangaýtmadylarweRebbiňnazarynda ýamanişleretmägeelleriniuzaltdylar.

7Şolgünlerdeýerýüzündeekişhem,orakhemýokdy, ynsanogullaryüçiniýmithemýokdy,açlykörängüýçlidi 8Şolgünlerdetopragaekilentohumlartikenlere,tikenlere weçybynlaraöwrüldi,sebäbiAdamyňdöwründenbäriýer baradaHudaýyňnäletiyglanedilipdi,AdamRebbiň öňündegünäedenligiüçinýerýüzünenäletýazylypdy.

9AdamlarHudaýagarşypitneturuzyp,günäedip,öz ýollarynybozupbaşlanda,ýerýüzühembozuldy 10EnoştogsanýaşyndaKeýnandünýäindi.

11Keýnanulalyp,kyrkýaşynaýetdiOlakyldarboldy, ähliakyldarlykbabatdabilimweussatlygaeýeboldyOl ähliadamogullarynahökümsürdiweadamogullaryny akyldarlygawebilimegönükdirdiSebäbiKeýnanörän akyldaradamdyweähliakyldarlykbabatdadüşünjelidi,öz akyldarlygybilenruhlarawejynlarahökümsürýärdi.

12KeýnanözpaýhasybilenHudaýyňýerýüzündegünä edenadamogullarynyýoketjekdiginiweRebbiňsoňky günlerdeolaryňüstünesilsuwlarynyiberjekdiginibildi

13ŞolgünlerdeKeýnangeljekdenämeleriňboljakdygyny daşlöwhalaraýazyp,olaryözhazynalarynagoýdy

14Keýnanbütinýerýüzünehökümsürdiwekäbirynsan ogullarynyHudaýagulluketmägeçagyrdy

15Keýnanýetmişýaşynaýetende,üçogulweikigyz dünýäindi

16Keýnanyňogullarynyňatlaryşeýle:ilkinjidoglan Mahlalel,ikinjiEnanweüçünjiMered,olaryňgyz doganlaryAdaweSilla;Keýnanyňondandoglanbäşogly şulardyr

17MetuşeliňoglyLemekKeýnananikalaşyp,ikigyzyny aýallygaaldy.Adagöwrelibolup,Lemekdenbirogul dogurdyweonuňadynaÝabaldakdy

18Olýene-degöwrelibolup,biroguldogurdyweonuň adynyÝubalgoýdy;onuňgyzdoganySillaşolgünler çagasyzdyweçagasybolmady

19ŞolgünlerdeynsanogullaryHudaýagarşygünäedip, OnuňAdamaberentabşyryklarynybozup,ýerýüzünde köpelip,ösüpbaşladylar

20Adamogullarynyňkäbiriaýallarynabedenlerinisaklap galmaklarywegözelkeşbiniňsolmazlygyüçinolary çagasyzedýänsuwiçirdiler

21Adamogullaryaýallarynyňkäbirinesuwiçirdenlerinde, Sillaolarbilenbilesuwiçdi

22Çagadogurýanaýallarärleriniňöňündedulaýal hökmündeýigrenjigörünýärdi,sebäbiolardiňeçaga dogurmaýanaýallarabaglydylar

23Günleriňweýyllaryňahyrynda,Sillagarrapbaşlanda, Rebonuňgöwresiniaçdy.

24Olgöwrelibolup,biroguldogurdyweonuňadyny Tubal-Kabylgoýup:«MenonyGudratygüýçliHudaýdan aldym»diýdi.

25Olýene-degöwrelibolup,gyzdogurdywe: «Gurygandansoňlezzetweşatlyktapdym»diýip,onuň adynyNaamagoýdy.

26Lemekgarrap,ýaşybirnemeuzap,gözlerigaraňkylaşyp, görüpbilmeýärdiOglyTubalKabylonyalypbarýardy BirgünLemekmeýdanagitdi.OglyTubalKabylhem onuňbilendiOlarmeýdandaýöräpbarýarkalar,Adam oglyKabylolaratarapgeldiLemekgatygarrap,köpzat görüpbilmeýärdi,oglyTubalKabylbolsaöränýaşdy.

27TubalKabilkakasynaýaýynyçekmegitabşyrdywe oklarybilenuzakdaduranKabiliurdy,Kabilbolsaony öldürdi,sebäbiololarahaýwanýalygöründi.

28Kabylyňbedeniuzakdabolsa-da,oklaryňdegmegibilen olýereýykylypöldi

29RebKabylyňözdoganyHabylaedenýamanlygynyň jezasynyRebbiňaýdansözünelaýyklykdaçekdi

30Kabylölendensoň,LemekbilenTubalöldüren haýwanlarynygörmägegitdilerweatalaryKabylyňýere ýykylypölendiginigördüler

31Lemekmunyedeninegatygynandyweelleriniçarpyp, oglunyurupöldürdi.

32Lemekiňaýallaryonuňedenişinieşidip,ony öldürmegiňýolunytapdylar

33Şolgündenbaşlap,Lemekiňaýallaryonyýigrenýärler, sebäbiolKabylyweTubalKabylyöldürdiLemekiň aýallaryondanaýrylyşyp,şolgünlerdeoňagulak asmadylar

34Lemekaýallaryýanynageldiweolarybumeselebarada özünegulakasmagamejburetdi

35OlaýallaryAdaweSillaşeýlediýdi:«Eý,Lamekiň aýallary,meniňsesimidiňläň,sözlerimegulakasyň,çünki indisizmeniňýaralarymbilenbiradamy,ýaralarymbilen birçaganyöldürendigimigözöňünegetirip,aýtdyňyz, sebäbiolarhiçhilizorluketmedilerÝönemeniň garrydygymywesaçlarymyňagarandygyny,gözlerimiň ýaşdanagyrdygynywebuişibilmänedendigimibiliň»

36Lemekiňaýallarybumeseledeoňagulakasdylarwe atalaryAdamyňmaslahatybilenoňagaýdypgeldiler,ýöne şondansoňoňaçagadogurmadylar,sebäbiHudaýyňşol

günlerdeadamogullarynagarşygazabynyňartýandygyny weolaryýamanişleriüçinsilsuwlarybilenýoketmeküçin güýçlidiginibilýärdiler

37KeýnanyňoglyMahalelaltmyşbäşýaşyndaÝared, ÝaredaltmyşikiýaşyndaHanokdünýäindi.

3-NJIBAP

1HanokaltmyşbäşýaşyndaMetuşelahdoguldy;Hanok MetuşelahdoglandansoňHudaýbilenýaşady,Rebbe gulluketdiweadamlaryňýamanýollaryndanýigrendi

2HanokyňjanyRebbiňtaglymatyna,bilimewedüşünjä ýugrulandy;olpaýhaslylykbilenadamogullaryndan daşlaşdyweköpgünläpolardangizlendi

3OlRebbehyzmatedip,öýündeOnuňöňündedogaedip ýörkä,köpýylgeçensoň,Rebbiňperişdesigökdenoňa seslenip:«Menşuýerde»diýdi

4Olşeýlediýdi:«Tur,öýüňdenwegizlenýänýeriňden çyk-da,ynsanogullarynagörün,olaraHudaýyňýoluna girmeküçinnähiliýoldangitmelidiginiwenäme etmelidiginiöwret»

5HanokRebbiňsözünelaýyklykdaturup,öýünden, ýerindenwegizlenenotagyndançykdyweynsan ogullarynyňýanynabaryp,olaraRebbiňýollarynyöwretdi Şolwagtynsanogullarynyýygnap,olaraRebbiň taglymatlarynyöwretdi

6Olmunyynsanogullarynyňýaşaýanähliýerlerinde yglanetmegibuýurdyweşeýlediýmegitabşyrdy:«Rebbiň ýollarynyweýagşyişleribilmekisleýänadamnirede?Ol Hanokyňýanynagelsin»

7Soňraähliadamogullaryonuňýanynaýygnandylar, sebäbibuzadyisleýänleriňhemmesiHanokyňýanyna bardylarweHanokRebbiňsözünelaýyklykdaadam ogullarynahökümsürdi.Olargelip,oňatagzymetdilerwe onuňsözünieşitdiler

8HudaýyňruhyHanokyňüstündeboldyweolähli adamlarynaHudaýyňpaýhasynyweOnuňýollaryny öwretdiYnsanogullaryHanokyňbütinömründeRebbe gulluketdilerweonuňpaýhasynyeşitmägegeldiler 9Ynsanogullarynyňählipatyşalary,ilkinjiwesoňky patyşalary,hökümdarlarywekazylarybilenbilelikde, Hanokyňpaýhasynyeşidenlerinde,onuňýanynagelip,oňa tagzymetdilerweHanokyňözlerinepatyşabolmagyny talapetdiler,Hanokhemrazyboldy

10Olarjemiýüzotuzpatyşaweşazadaýygnanyp,Hanoky özlerinepatyşaetdilerweolaryňhemmesionuň ygtyýaryndawebuýrugyndaboldular

11Hanokolaraakyldarlygy,bilimiweRebbiňýollaryny öwretdiweolaryňarasyndaparahatçylykdöretdi,Hanokyň ömrüniňdowamyndaýerýüzündeparahatçylykhöküm sürdi

12Hanokikiýüzkyrküçýyllapynsanogullaryna patyşalyketdiOlözhalkybilenadalatlywedogruçyliş etdiweolaryRebbiňýolundanalypgitdi

13Hanokyň,Metuşela,ElişaweElimelekiňnesilleri şulardyr:üçogly;olaryňgyzdoganlaryMelkawe Nahmady;Metuşelasegsenýediýylýaşadyweondan Lemekdoguldy

14Adamölende,Lemekiňömrüniňellialtynjyýylynda, dokuzýüzotuzýaşyndady.Onuňikiogly,Hanokwe

Metuşelabilenbilelikde,onyHudaýyňaýdangowagynda patyşalaryňjaýlanyşyýalyulydabarabilenjaýladylar.

15ŞolýerdeähliynsanogullaryAdamüçinulyýastutup, agladylar;şonuňüçinbudäpşugüneçenliynsan ogullarynyňarasyndabolupgelýär.

16AdamHudaýyňaýdanyýaly,bilimagajyndaniýendigi üçinöldi;öziweondansoňkyçagalary

17Adamyňölenýylynda,Hanokyňşalygynyňikiýüzkyrk üçünjiýylynda,Hanoközüniynsanogullaryndanaýryp, ilkibaşdaRebbegulluketmeküçingizlinlikdeýaşamagy ýüreginedüwdi

18Hanokşeýleetdi,ýöneözüniolardandolygizlenmän, üçgünläpadamogullaryndandaşdagaldywesoňrabirgün olaryňýanynagitdi

19OlözotagyndaüçgünüňdowamyndaHudaýyRebbe dogaedip,Oňaşüküretdi,şolgünolbaryp,raýatlaryna görünengüniolaraRebbiňýollarynyöwretdiweReb baradasoranlarynyňhemmesiniolaragürrüňberdi

20Olköpýyllapşeýleetdiwesoňraaltygüngizlenip,ýedi gündenbirgünözhalkynagöründi;şondansoňaýdabir gezek,soňraýyldabirgezek,ählipatyşalar,şazadalarwe adamogullaryonygözläp,Hanokyňýüzüniýene-de görmekweonuňsözünieşitmekisleýänçägöründi;ýöne olarmunyedipbilmediler,sebäbiähliadamogullary HanokdangatygorkýardylarweonuňýüzündeHudaýa meňzeşgorkybolansoň,oňaýakynlaşmakdangorkýardylar; şonuňüçinhiçkimoňaseredipbilmedi,jezalanyp ölmegindengorkýardy.

21Patyşalaryňwebegleriňhemmesiadamogullaryny ýygnap,Hanokyňýanynagelmegikararetdiler,sebäbi Hanokolaryňarasyndaçykanda,olaronuňbilengürleşip bilerlerdiýippikiretdilerweşeýlehemetdiler

22BirgünHanokçykyp,hemmelerýygnanyp,onuň ýanynageldiler.HanokolaraRebbiňsözleriniaýtdy,olara akyldarlykwebilimberdiOlaronuňöňündetagzymedip: «Patyşaýaşasyn!Patyşaýaşasyn!»diýdiler

23Birnäçewagtgeçensoň,patyşalar,şazadalarweadam ogullaryHanokbilengürleşip,olaraHudaýyňýollaryny öwredipbaşlanda,RebbiňperişdesigökdenHanoky çagyrdyweonyýerýüzündeadamogullarynahöküm sürenýaly,Hudaýyňogullarynahökümsürmeküçingöge çykarmakisledi

24ŞolwagtHanokmunyeşidendensoň,baryp,ýer ýüzüniňähliýaşaýjylarynyýygnady,olaraakyldarlykwe bilimöwretdiweolaraHudaýyňgörkezmeleriniberdiOl olaraşeýlediýdi:«Mengöklereçykmalyboldum,şonuň üçinhaçangitjekdigimibilmeýärin»

25ŞonuňüçinindiMensaňaakyldarlykwebilim öwrederin,seniterketmezdenöň,ýerýüzündeýaşamak üçinnähilihereketetmelidigiňiöwreterin;Olşeýlehem etdi

26Ololaraakyldarlykwebilimberdi,olaraterbiýeberdi, olarykäýindirdi,ýerýüzündeýerineýetirmelikanunlary wehökümleriolaryňöňündegoýdy,olaryňarasynda parahatçylykdöretdi,olaraebediýaşaýşyöwretdiwe birnäçewagtolaryňýanyndaýaşap,bularyňhemmesini öwretdi.

27ŞolwagtynsanogullaryHanokyňýanyndadylarwe HanokolarbilengepleşýärdiOlargözlerinigaldyrdylar weulyatyňşekiligökdenaşakdüşüp,athowadaýöräp başlady

28OlargörenleriniHanokdagürrüňberdiler,Hanokolara şeýlediýdi:«Buatmeniňüçinýeredüşýär;meniňsizden gitmeliwagtymgeldiwesizmenibaşgagörmersiňiz»

29Şolwagtataşakdüşüp,Hanokyňöňündedurdy.Hanok bilenbilebolanähliadamogullaryonygördüler.

30Hanokýene-debirsesyglanedilmeginibuýurdywe şeýlediýdi:«HudaýyRebbiňýollarynybilmekisleýän adamnirede?Olbiziňaramyzdanalynmazdanöň,şugün Hanokyňýanynagelsin»

31Şolgünähliadamogullaryýygnanyp,Hanokyňýanyna geldiler;ýerýüzüniňählipatyşalaryözhökümdarlarywe geňeşçileribilenşolgünonuňýanyndagaldylar;Hanok adamogullarynaakyldarlykwebilimöwretdi,olaraylahy taglymatlarberdi;olaraömürleriniňahyrynaçenliRebbe gulluketmegiweOnuňýolundanýöremegitabşyrdywe olaryňarasyndaparahatçylyksaklamagynydowametdirdi.

32Şondansoňolturup,atamündiweýoladüşdi,ähli adamogullary,takmynansekizýüzmüňadam,onuň yzyndangitdilerweolaronuňbilenbirgünlükýolgitdiler.

33Ikinjigünololara:«Çadyryňyzagaýdyň,nämeüçin gidýärsiňiz?Belki,ölersiňiz»diýdiOlaryňkäbiriondan gitdi,galanlarybolsaaltygünlükýoldaonuňbilengitdiler. Hanokhergünolara:«Çadyryňyzagaýdyň,ölmersiňiz» diýýärdi,ýöneolargaýdypgelmekislemedilerweonuň bilengitdiler.

34Altynjygünkäbiradamlargalyp,oňaýapyşdylarwe oňa:«Bizseniňbilenbilegidýänýeriňegideris,Rebden antiçýärin,bizidiňeölümaýyrar»diýdiler.

35Olaronuňbilengitmegişeýlebirisledilerwelin,ololar bilengepleşmeginibesetdi;olarbolsaonuňyzynadüşüp, yzynagaýdypgelmediler.

36Patyşalargaýdypgelenlerinde,Hanokbilengidengalan adamlaryňsanynybilmeküçinilatýazuwynygeçirdilerwe ýedinjigünHanokotýalyatlarwearabalarbilentupanda gögeçykdy

37SekizinjigünHanokbilenbolanählipatyşalarHanokyň gögeçykanýerindeonuňbilenbolanadamlaryňsanyny yzynagetirmeküçinadamiberdiler

38Şolpatyşalaryňhemmesişolýerebaryp,ýeriňgarbilen doldurylandygynywegaryňüstündeulygardaşlarynyň bardygynygördülerBiribeýlekisine:«Geliň,garyýaryp, göreliň,belkiHanokyňýanyndagalanadamlarölendirwe indigardaşlarynyňaşagyndadyrlar»diýdiler.Olar Hanokyňýanyndagalanadamlarölendirweonygözläp tapypbilmediler,sebäbiolgögeçykypdy 4-NJIBAP

1Hanokýerýüzündeüçýüzaltmyşbäşýylýaşady

2Hanokgögeçykanda,ýerýüzüniňählipatyşalaryturup, oglyMetuşelabilenbilelikdeonyözlerinepatyşaetdiler

3MetuşelakakasyHanokyňöwredişiýaly,Hudaýyň nazaryndadogruçylhereketetdiŞeýlehem,ömrüniň dowamyndaynsanogullarynaakyldarlygy,bilimiwe Hudaýdangorkmagyöwretdiweýagşyýoldansaga-da, çepe-deöwrülmedi

4EmmaMetuşelanyňsoňkygünlerindeynsanogullary Rebdenýüzöwürdiler,ýeribozdular,biri-birinitaladylar wetaladylar,Hudaýagarşyçykdylar,günäetdilerwe ýollarynybozdular,Metuşelanyňsesinegulakasmadylar, gaýtam,oňagarşyçykdylar

5Rebolaragatygaharlandyweşolgünlerdetohumyýok etmekişinidowametdirdi,şonuňüçinýerdeekmek-de, orak-dabolmady

6Olariýmittapmaküçinýerekende,ekmediktikenlerwe tikenlerösüpçykdy.

7Emmaynsanogullaryhenizemýamanýollaryndan gaýtmadylar,Hudaýyňnazaryndaýamanişetmägeellerini uzadyp,Rebbiözýamanýollarybilengaharlandyrdylar. Rebgatygaharlandyweadamyýaradandygynaökündi 8Ololaryýokedip,ýoketmegipikiretdiweşeýlehem etdi

9MetuşelanyňoglyLemekýüzaltmyşýaşyndaka, AdamyňoglySetaradançykdy.

10Şetjemidokuzýüzonikiýylýaşap,öldi

11Lemek,daýysyHanokyňoglyElişaýanyňgyzy Aşmuanyalanda,ýüzsegsenýaşyndady.

12Şolwagtadamogullaryýerekdilerweazmukdarda azyköndürildi,ýöneadamogullaryýamanýollaryndan gaýtmadylarweHudaýagarşyçykyp,günäetdiler.

13Şolýylyňaýlanyşynda,Lemekiňaýalygöwrelibolup, oňabiroguldogurdy

14MetuşelahonuňadynyNuhgoýup:«Ýerýüzüonuň döwründeasudaweçüýremekdenazatdy»diýdiAtasy LemekbolsaonuňadynyMenahemgoýup:«Bubize Hudaýyňnäletlänýerindeçekenagyrzähmetimizdewe işlerimizdeteselliberer»diýdi

15Çagaulalyp,süýtdenaýryldyweHudaýawepalywe kämilbolup,kakasyMetuşelanyňýolundangitdi.

16ŞolgünlerdeähliynsanogullaryRebbiňýolundan çykdylar,olarýerýüzündeogul-gyzlarweköpsanly adamlarbolup,biri-birineýamanişleriniöwretdilerwe Rebbiňöňündegünäetmeklerinidowametdirdiler 17Herbiradamözünehudaýýasady,olargoňşusynywe garyndaşynytaladylarwetaladylar,ýerýüzünizaýaladylar weýerzulmbilendoldy

18Olaryňkazylarywehökümdarlaryadamgyzlaryna baryp,özislegleriboýunçaaýallarynyärlerindenzorbilen aldylarŞolgünlerdeadamogullaryýermallaryndan, meýdanhaýwanlaryndanwehowaguşlaryndanalyp,bir görnüşlihaýwanlarybeýlekisibilengaryşdyrmagyöwredip, RebbigaharlandyrdylarHudaýbütinýerýüzüniňbulaşyk bolandygynygördü,sebäbiýerýüzündäkiählijandarlar, ähliadamlarwehaýwanlarözýollarynybozupdylar.

19Rebşeýlediýdi:«Menýaradanadamlarymyýer ýüzündenýokederin,hatdaadamlardanhowaguşlaryna, mal-garawemeýdanhaýwanlarybilenbirlikdeýokederin, sebäbiMenolaryýaradanymüçinökünýärin»

20Rebbiňýollaryndanýöreýänähliadamlarşolgünlerde, Rebynsanlaraaýdanbetbagtçylygynygetirmezdenöň öldülerÇünkibuRebdendi,sebäbiolarRebbiňynsan ogullarybaradaaýdanbetbagtçylygynygörmezler 21NuhRebbiňnazaryndamerhemettapdyweRebonywe onuňogullarynybütinýerýüzündeolardannesilçykarmak üçinsaýlady

5-NJIBAP

1Nuhuňömrüniňsegsendördünjiýylynda,Setiňogly Hanokdokuzýüzbäşýaşyndaaradançykdy

2Nuhuňömrüniňbirýüzýetmişdokuzynjyýylynda EnoşyňoglyKeýnanaradançykdy.Keýnandokuzýüzon ýylýaşadywearadançykdy

3NuhuňömrüniňikiýüzotuzdördünjiýylyndaKeýnan oglyMahalelaradançykdy.Mahalelsekizýüztogsanbäş ýylýaşaparadançykdy

4MahalleliňoglyÝaredşolgünlerde,Nuhuňömrüniňüç ýüzotuzaltynjyýylyndaaradançykdy;Ýarediňjemi ömrüniňahyrynaçenlidokuzýüzaltmyşikiýylýaşadywe olaradançykdy

5RebbiňyzynadüşenleriňhemmesiHudaýyňýerýüzünde etjekbolanýamanlygynygörmänkä,şolgünlerdeöldüler

6Nuhuňömrüniňdörtýüzsegsenýylynda,Rebbiňyzyna eýerýänleriňhemmesiynsanogullarynyňarasyndanaradan çykandawediňeMetuşelagalanda,HudaýNuhawe Metuşelaşeýlediýdi:

7Ynsanogullarynaşeýlediýiň:Rebşeýlediýýär:«Ýaman ýollaryňyzdangaýdyňweişleriňizitaşlaň,şondaRebsize etjekbolanýamanlygyndanöküner,şonuňüçinolamala aşmaz»

8Rebşeýlediýýär:«Ine,Mensizeýüzýigrimiýylmöhlet berýärin;egersizMaňatarapöwrülip,ýamanýollaryňyzy taşlasaňyz,Menhemsizeaýdanýamanlygymdanýüz öwürerinweolbolmaz»diýýärReb

9NuhbilenMetuşelaRebbiňählisözleriniadam ogullarynahergünaýdyp,olarayzygiderligürrüňberdiler 10Emmaynsanogullaryolaragulakasmadylar,sözlerine gulakasmadylar,şonuňüçinolarboýnyberkdi.

11Rebolaraýüzýigrimiýylmöhletberip:«Egerolar gaýdypgelseler,Hudaýýerýüzüniýoketmezýaly, ýamanlykdanöwüner»diýdi.

12ŞolgünlerdeLamekiňoglyNuh:«Hudaýýerýüzüni ýokeder,ondanämeüçinmençagadogurmaly?»diýip, çagadogurmaküçinaýaledinmedi.

13NuhözneslindekämiladamdyweRebonyýerýüzünde onuňneslindennesilçykarmaküçinsaýlady

14RebNuhaşeýlediýdi:«Özüňeaýalalyp,çagalardöret, çünkiMenseniňbunesildeMeniňöňümdedogrydygyňy gördüm»

15Senýerýüzündenesilleriňiweseniňbilençagalaryňy ösdürersiň;Nuhgidip,biraýalaldyweHanokyňgyzy Naamanysaýlady,olbäşýüzsegsenýaşyndady

16NuhNagamanyaýaledinendedörtýüztogsansekiz ýaşyndady

17Naamagöwrelibolup,biroguldogurdyweonuňadyna Ýafetdakdy.Ýafetýenegöwrelibolup,biroguldogurdy. ÝafetonuňadynaŞemdakdywe:«Hudaýmeniýer ýüzündetohumöndürmeküçingaldyrdy»diýdi.

18NagamaSamydünýäindirende,Nuhbäşýüziki ýaşyndadyOglanlarulalyp,MetuşelabilenNuhyň kakalaryöwredenählizatlarynyýerineýetirip,Rebbiň ýolundangitdiler.

19NuhuňkakasyLemekşolgünlerdearadançykdy,ýöne olatasynyňýolunybütinýüregibilenýerineýetirmediwe Nuhuňömrüniňbirýüztogsanbäşinjiýylyndaaradan çykdy

20Lemekýediýüzýetmişýylýaşap,dünýädenötdi. 21RebbitanaýanähliynsanogullaryşolýylRebolaryň başynabetbagtçylykgetirmezdenöňöldüler,sebäbiReb olaryňölüminiisledi,Hudaýyňolaryňdoganlarynawe

garyndaşlarynagetirjekbetbagtçylygynygörmedi,sebäbi Olşeýleederdi.

22ŞolwagtRebNuhaweMetuşelaşeýlediýdi:«Ol günlerdesizeaýdanählisözlerimiadamogullarynayglan ediň,belkiolarýamanýollaryndangaýdyp,Men ýamanlykdantobaedip,onygetirmerin»

23NuhbilenMetuşelaöňeçykyp,Hudaýyňolarbarada aýdanlarynyňhemmesiniynsanogullarynagürrüňberdiler.

24Emmaynsanogullarydiňlemekislemedi,olaryňähli sözlerinegulakasmady

25ŞondansoňRebNuhaşeýlediýdi:«Ählijandarlaryň soňymeniňöňümdegeldi,sebäbiolaryňýamanişleriüçin, Menýeriweýranederin».

26Senözüňegoferagajynyalyp,bellibirýeregitweuly birgämiýasaweonyşolýeregoý

27Senonyşeýleýasa:uzynlygyüçýüztirsek,inielli tirsekwebeýikligiotuztirsek

28Özüňegapyýasap,gapdalyndanaçyk,ýokarsyndanbir tirsekçenliörtüp,içiniwedaşynygamyrbilenört.

29Ine,Menýerýüzünesilakdyraryn,ählijandarlarýok bolar,gökleriňaşagyndakyýerýüzündäkileriňhemmesi ýokbolar.

30Senweseniňöýhojalygyňgidip,jandarlaryň hemmesindenikijübüt,erkekwedişijandarlaryýygnap, olarygäminiňýanynagetirip,ýerýüzündeolardantohum çykarypçykaryň

31Ählihaýwanlaryňiýýänähliiýmitiniözüňeýygna, şondaseniňweolaryňiýmitibolar.

32Ogluňyzüçinerkekgyzlaryndanüçgyzsaýla,olar ogullaryňyzaaýalbolsunlar

33NuhHudaýyňbuýranýerinde,turup,gäminiýasady. NuhHudaýyňbuýranzadynyetdi

34Nuhbäşýüztogsanbäşinjiýaşyndagäminiýasamaga başladyweRebbiňbuýruşyýaly,onybäşýyldaýasady.

35SoňraNuhRebbiňNuhabuýruşyýaly,Metuşelaogly Elýakimiňüçgyzynyogullarynaaýallyketdi

36ŞolwagtHanokyňoglyMetuşeladokuzýüzaltmyş ýaşyndaaradançykdy

6-NJYBAP

1Şolwagt,Metuşelaölendensoň,RebNuhaşeýlediýdi: «Öýüňdäkilerbilengämigir,Menýerýüzündäkiähli haýwanlary,meýdanhaýwanlarynywehowaguşlaryny seniňýanyňaýygnaýaryn,olargelip,gäminiňdaşyny gurşapalarlar».

2Sengäminiňgapylarynyňýanyndaoturmaly,ähli haýwanlar,haýwanlarweguşlarýygnanyp,seniňöňüňde durmalyOlaryňgelip,seniňöňüňdeçömeljeklerini ogullaryňyňelinebermeli,olarbolsaolarygäminiňýanyna getirmeli,öňüňdeduranlaryňhemmesinibolsataşlamaly

3Rebmunyertesigünamalaaşyrdywehaýwanlar, haýwanlarweguşlarköpbolupgelip,gäminiňdaştöwereginigurşapaldylar

4Nuhgäminiňgapysynyňýanyndaoturdyweöňünde oturanählijandarlarygäminiňiçinegetirdi,öňünde duranlaryňhemmesinibolsaýerýüzündegaldyrdy.

5Şondabirdişiarslanikiçagasy,erkekwedişibilengeldi ÜçüsihemNuhuňöňündeçömeldiIkiçagahemarslanyň üstüneçykyp,onyurdularweonyýerindengaçdyrdylar.

Arslangitdi,olarbolsaýerlerinegaýdyp,Nuhuňöňünde ýerdeçömeldiler.

6Dişiarslangaçyp,arslanlaryňýerindedurdy 7Nuhmunygörüp,haýrangaldyweturup,ikiçagany gäminiňiçinesaldy.

8Nuhýerýüzündäkiählijandarlardangäminigetirdi, şonuňüçinNuhyňgäminiiçinesalanlaryndanbaşgahiç kimgalmady.

9Nuhyňýanynaiki-ikidengämigirdi,ýöneHudaýyňoňa buýruşyýaly,olarassahaýwanlardanwearassaguşlardan ýedijübütgetirdi

10Ählihaýwanlar,haýwanlarweguşlarhenizemşol ýerdediweolargäminiňdaş-töwereginiherýerdengurşap aldylar,ýagyşýedigündensoňýagmady

11ŞolgünRebbütinýerýüzünititretdi,Güngaraňkylaşdy, dünýäniňbinýadygyzdy,bütinýerýüzügüýçlititräp, ýyldyrymçakdy,gökgürrüldisiçykdy,ýerýüzündäkiähli çeşmeleröňilatamälimbolmadykderejedeýaryldy; Hudaýbugudratlyişiynsanogullarynygorkuzmaküçin etdi,şondaýerýüzündeýamanlykbolmazdy

12Emmaynsanogullaryhenizemýamanýollaryndan gaýtmakislemedilerweşolwagtRebbiňgaharyny artdyrdylar,hatdaýüreklerinibularyňhemmesine gönükdirmediler

13Nuhuňömrüniňaltyýüzýylynda,ýedigündensoň,ýer ýüzünisilbasdy

14Çuňňurlygyňähliçeşmeleriaçyldy,gökleriňpenjireleri açyldyweýerekyrkgünwekyrkgijeýagyşýagdy.

15Nuh,onuňöý-içerisiweonuňbilenbilebolanähli jandarlarsilsuwunyňsebäpligäminiňiçinegirdilerweReb onuňgapysynyýapdy.

16Ýerýüzündegalanähliynsanogullaryýagyşsebäpli betbagtçylykdanýadadylar,sebäbisuwýerýüzünehas güýçligelýärdiwehaýwanlarwehaýwanlarhenizem gäminiňdaş-töwereginigurşapalýardy 17Ynsanogullary,ýediýüzmüňtöweregierkekweaýal ýygnanyp,Nuhuňgämisinegeldiler.

18OlarNuhaýüzlenip:«Gäminiaç,seniňýanyňagämä münüpgelsek,nämeüçinöleris?»diýdiler

19Nuhgämidenbatlysesbilenolaraşeýlejogapberdi: «SizRebbiňýokdugynyaýdyp,oňagarşyçykmadyňyzmy? ŞonuňüçinRebsiziýerýüzündenýoketmekweýok etmeküçinbaşyňyzabubetbagtçylygygetirdi».

20Mensizeýüzýigrimiýylmundanozalaýdanzadymşu dälmidi?SizRebbiňsözünegulakasmadyňyz,indibolsa ýerýüzündeýaşamakisleýärsiňizmi?

21OlarNuha:«BizRebbegaýdypbarmagataýýar,diňe biziňüçinaç,şondabizýaşap,ölmeris»diýdiler.

22Nuholaraşeýlejogapberdi:«Indijanyňyzyňejir çekýändiginigörüp,Rebbegaýdypbarmakisleýärsiňiz; Rebbiňsizebellenenmöhlethökmündeberenşuýüz ýigrimiýylyňdowamyndanämeüçingaýdypgelmediňiz?»

23Emmaindisizgelip,janyňyzyňkynçylyklarysebäpli maňamunyaýdýarsyňyzRebsizegulakasmaz,şugün sizegulakasmaz,şonuňüçinsizindiarzuwlaryňyzaýetip bilmersiňiz

24Ynsanogullaryýagyşdançydapbilmeýändikleriüçin, gäminiňiçinegirmeküçingolaýlaşdylar

25Rebgäminiňtöweregindeduranählihaýwanlarywe haýwanlaryiberdi.Haýwanlarolarybasypalyp,şolýerden

kowdularHerkimözýolunagitdiweolarýene-deýer ýüzünedargadylar.

26Ýagyşhenizemýereýagýardy,kyrkgije-gündiz ýagýardy,suwýerýüzünigüýçlibasdy;ýerýüzündäkiwe suwdakyählijandarlar,adamlar,haýwanlar,süýrenijiler ýa-dahowaguşlaryöldi,diňeNuhweonuňbilengämide bolanlargaldy

27Suwlarýerýüzündehas-daköpeldiwegämini galdyrdylar,olýerdengaldyryldy

28Gämisuwuňýüzündeýüzýärdiwesuwuňüstüne zyňyldy,şonuňüçiniçindäkiählijandarlargazandaky şorbaýalyöwrülipdurdular

29Gämidäkiählijandarlarulyhowsaladüşdiwegämi döwüljekýalyboldy

30Gämidäkiählijandarlargorkup,arslanlararlap,öküzler möňňürip,börilerulaýardylar,gämidäkiherbirjandaröz dilindegepleýärdiwenalyşýardy,şonuňüçinolaryňsesi uzaklaraýetýärdiNuhweonuňogullarykynçylyklarynda aglap,nalyşýardylar;olarölümderwezesineýetendiklerine gatygorkýardylar

31NuhRebbeýalbardywemunuňüçinoňaýalbardyweol şeýlediýdi:«Eý,Reb,bizekömeket,sebäbibizigurşap alanbubetbagtçylygaçydapbiljekgüýjümizýok,sebäbi suwlaryňtolkunlarybizigurşapaldy,zyýanlysillerbizi gorkuzdy,ölümduzaklaryöňümizdegeldi;bizejogapber, Reb,bizejogapber,ýüzüňinurlandyrwebizemerhemetet, bizihalasetwehalaset»

32RebNuhuňsesinieşitdiweonyýadyndasaklady.

33Ýeriňüstündenýelöwüsdi,suwlardurudywegämi duralgady

34Çuňňursuwçeşmeleriwegökleriňpenjireleriýapyldy, gökdenýagýanýagyşsaklandy

35Şolgünlerdesuwazalyp,gämiAraratdaglarynyň üstündegaldy.

36Nuhgäminiňpenjireleriniaçdy,Nuhşolwagthem Rebbeýüzlenip:«Eý,Ýeri,gökleriweolaryňiçindekileriň hemmesiniýaradanReb,biziňjanymyzybutussaglykdan webiziýerleşdirenzyndandançykar,çünkimenah çekmekdenýadadym»diýdi

37RebNuhuňsesinidiňläp,oňa:«Birýylgeçensoň,sen ýoladüşersiň»diýdi

38Nuhuňgämideýaşamagynabirýylgeçende,ýer ýüzündäkisuwguradyweNuhuňgäminiňgapagynyaçdy.

39Şolwagt,ikinjiaýyňýigrimiýedinjigüni,ýergurady, ýöneNuh,onuňogullaryweonuňbilenbolanlarRebolara aýtýançagämidençykmadylar.

40Rebbiňolaraçykmagybuýrangünigeldiweolar hemmesigämidençykdylar.

41Olargidip,herkimözýolunaweözýerinegaýdyp geldilerNuhweonuňogullaryHudaýyňolaraaýdan ýerindeýaşadylarweömürboýyRebbegulluketdilerReb Nuhweonuňogullarynygämidençykanlarynda bereketledi

42Ololaraşeýlediýdi:«Ösüp,bütinýerýüzünidolduryň, güýçlenip,ýerýüzündeköpeliňweköpeliň»

7-NJIBAP

1Nuhuňogullarynyňatlaryşeýle:Ýafet,HamweSam; sildensoňolardançagalardünýäindi,sebäbiolarsildenöň aýalalypdylar

2Ýafesiňogullaryşulardyr:Gomer,Magog,Madaý, Ýawan,Tubal,MeşekweTiras,ýediogly. 3GomeriňogullaryAskinaz,RepatweTegarmady 4MagogyňogullaryElihanafweLubaldy.

5Madaýyňogullary:Ahon,Selo,HazonyweLut. 6ÝawanyňogullaryElişa,Tarşiş,KittimweDudonymdy 7TubalyňogullaryArypi,KesedweTaari 8MeşekiňogullaryDedon,ZaronweŞebaşnidi.

9TirasyňogullaryBenib,Gera,LupirionweGilak; bularyňhemmesimaşgalalarynagöräÝafesiňogullarydyr weşolgünlerdeolaryňsanydörtýüzaltmyştöweregidi

10Hamyňogullaryşulardyr:Kuş,Misraýym,Putwe Kengan,olaryňdörtogly;KuşyňogullarySeba,Hawila, Sabta,RaamaweSateka,RaamanyňogullarybolsaŞeba weDedan

11Misraýymyňogullary:Lud,Anom,Patros,Haslotwe Çaftor

12PutuňogullaryGebul,Hadan,BenaweAdandy 13KenganogullaryZidon,Het,Amori,Gergaşi,Hwi,Arki, Seni,Arodi,ZimodiweÇamotiboldy

14BularyňhemmesimaşgalalarynagöräHamyň ogullarydyrweşolgünlerdeolaryňsanyýediýüzotuz töweregidi

15Samyňogullaryşulardyr:Elam,Aşur,Arpakşat,Ludwe Aram,bäşogly;ElamyňogullarybolsaŞuşan,Makulwe Harmondy

16AşaryňogullaryMirusweMokil,Arpakşadyňogullary bolsaŞelak,AnarweAşkoldy.

17LudyňogullaryPetorweBizaýon,Aramyňogullary bolsaUs,Çul,GaterweMaşdy

18BularyňuruglaryboýunçaSamyňogullarydyr;şol günlerdeolaryňsanyüçýüztöweregidi

19Samyňnesillerişulardyr:SamArpakşadyň,Arpakşad Şelahyň,ŞelahbolsaEberiňdünýäinmegibilenikiçaga dünýäindi,olaryňbiriniňadyPelekdi,sebäbionuň döwründeadamlarbölündi,soňkygünlerdebolsaýerýüzü bölündi.

20IkinjisiniňadyÝoktandy,buonuňdöwründeadamlaryň ömrüniňbarhaazalandygynyaňladýardy 21Ýoktanyňogullaryşulardyr:Almodad,Şelaf, Hazarmowet,Ýerah,Hadurom,Ozel,Dikla,Obal, Abymael,Şeba,Opyr,HawilaweÝobap;bularyňhemmesi Ýoktanyňogullarydyr.

22OnuňdoganyPelekÝen,ÝenSerug,SerugNahor, NahorbolsaTerahydünýäindiTerahotuzsekiz ýaşyndakaHaranweNahorydünýäindi.

23NuhuňoglyHamyňoglyKuşşolgünlerdegarrylyk döwründebiraýalaldyweolbiroguldogurdy.Olaronuň adynyNimrodgoýup:«Şolwagtadamlarýene-deHudaýa garşyçykyp,günäetdiler»diýdilerÇagaulalyp,kakasy onyöränsöýdi,sebäbiolonuňgarrylykdöwrüniňoglydy 24Adambilenonuňaýalybagdançykanlarynda,Hudaýyň ýaradanderigeýimleriKuşaberildi

25Adambilenonuňaýalyölendensoň,geýimlerÝarediň oglyHanokdaberildi,HanokbolsaHudaýyňhuzuryna göterilende,olaryoglyMetuşelaberdi 26Metuşelahölende,Nuholaryalyp,gäminiňýanyna getirdiweolargämidençykýançaonuňýanyndaboldular 27Olarçykypbarýarkalar,HamkakasyNuhuňeşiklerini ogurladyweolarydoganlaryndangizledi.

28HamilkinjioglyKuşdünýäinende,oňageýimleri gizlinlikdeberdiweolarKuşbilenköpgüngaldylar.

29Kuşolaryogullaryndanwedoganlaryndangizläpgoýdy KuşNimrodydünýäindirende,oňabolansöýgüsisebäpli şoleşiklerioňaberdi.Nimrodulalyp,ýigrimiýaşyna ýetendeşoleşiklerigeýdi

30NimrodgeýimlerinigeýendensoňgüýçlendiweHudaý oňagüýç-kuwwatberdi,olýerýüzündegüýçliawçyboldy, hatda,olmeýdandagüýçliawçyboldy,olhaýwanlary awlady,gurbanlyksypalarynygurdyweRebbiňhuzurynda olaryňüstündegurbanlykberdi

31Nimrodgüýçlenip,doganlarynyňarasyndançykdywe töweregindäkiähliduşmanlarynagarşydoganlarynyň söweşindesöweşdi

32Rebonuňdoganlarynyňähliduşmanlarynyonuňeline berdiweHudaýonywagtal-wagtalsöweşlerindeüstünlik gazandyrdyweolýerýüzündepatyşalyketdi

33Şonuňüçinşolgünlerdebiradamsöweşetaýýarlan esgerleriniçagyryp,olara:«Hudaýýerýüzündegüýçli awçybolanwedoganlarynagarşysöweşlerdeüstünlik gazananNimrodanähilikömeketse,olaryduşmanlarynyň elindenhalasetsin,Hudaýbizişugünhemşeýleberkitsin wehalasetsin»diýerdi

34Nimrodkyrkýaşyndaka,onuňdoganlarybilenÝafet ogullarynyňarasyndauruşboldy,şonuňüçinolar duşmanlarynyňelindegaldylar

35ŞolwagtNimrodýoladüşdiweKuşuňähliogullaryny weolaryňmaşgalaagzalaryny,takmynandörtýüzaltmyş adamyýygnadyŞeýlehem,dostlaryndanwe tanyşlaryndansegsenadamyişealyp,olarahakynyberdi Şeýlehem,olarbilensöweşegitdi.ÝoldaNimrodözibilen gidenadamlaryňýüreginigüýçlendirdi

36Ololaraşeýlediýdi:«Gorkmaň,howsaladüşmäň, sebäbiähliduşmanlarymyzbiziňelimizeberler,sizolara isleýşiňizýalyedipbilersiňiz»

37Gitýänadamlaryňhemmesibäşýüztöweregidiweolar duşmanlarynagarşysöweşdiler,olaryýoketdilerweboýun egdirdilerNimrodolaryňýerinehemişelikserkerdeler goýdy

38Ololaryňçagalarynyňkäbirinigirewhökmündealdy, olaryňhemmesiNimrodyňweonuňdoganlarynyň hyzmatkärleriboldularNimrodweonuňýanyndakyähli adamlaröýlerinegaýtdylar.

39Nimrodduşmanlarynyýeňendensoň,söweşdenşatlyk bilengaýdypgelende,onuňählidoganlaryweonyöňden tanaýanlaronyözlerinepatyşaetmeküçinýygnandylarwe başynaşalyktäjinigeýdirdiler

40Patyşalaryňarasyndakydäpboýunça,olözraýatlarynyň wehalkynyň,şazadalaryň,kazylaryňwehökümdarlaryň üstündenbelledi

41OlNahoryňoglyTeranyözgoşunynyňhökümdaryedip bellediweonyählihökümdarlaryndanýokaryderejä çykardy

42Olýüreginiňislegiboýunçapatyşalykedýärkä, töweregindäkiähliduşmanlarynyýeňendensoň, geňeşçileribilenköşgiüçinşähergurmagymaslahatberdi weolarşeýleetdiler.

43Olargündogartarapdaulybirjülgetapdylarweoňauly wegiňşähergurdularNimrodguranşäherineŞinardiýip atberdi,sebäbiRebduşmanlarynygüýçlisilkip,ýokedipdi.

44NimrodŞinardaýaşadywehowpsuzpatyşalyketdi, duşmanlarybilensöweşdiweolaryboýunegdirdi,ähli söweşlerindeüstünlikgazandyweonuňpatyşalygyörän uludy.

45ÄhlimilletlerwedillerOnuňşöhratynyeşidip,Oňa ýygnandylar,ýereyhlasbilentagzymetdiler,Oňa gurbanlykgetirdilerOlolaryňhökümdarywepatyşasy boldy,olaryňhemmesiŞinarşäherindeonuňbilen ýaşadylarNimrodNuhuňähliogullarynyňüstündenýer ýüzündepatyşalyketdiweolaryňhemmesionuň ygtyýaryndawemaslahatyndaboldy

46Bütinýerýüzündäkilerbirdildewebirsözdedi,ýöne NimrodRebbiňýolundangitmediwesilgünlerindenşol günlereçenliözündenöňkiähliadamlardanhaserbetdi

47Olagaçdanwedaşdanhudaýlarýasap,olaraseždeetdi, Rebbegarşyçykdyweähliraýatlarynaweýerýüzüniň halkynaonuňýamanýollarynyöwretdi;onuňoglyMardon bolsakakasyndanhasýamandy

48NimrodyňoglyMardonyňişleribaradaeşidenherbir adamonuňhakda:«Ýamandanýamanlykçykýar»diýerdi, şonuňüçinbütindünýäde:«Ýamandanýamanlykçykýar» diýennakylýaýradywebunakyladamlaryňsözlerindeşol döwürlerdenbäriýörgünlibolupgelýärdi

49ŞoldöwürdeNimrodyňgoşunynyňhökümdaryNahoryň oglyTerapatyşanyňweonuňraýatlarynyňöňündeörän beýikdiPatyşawehökümdarlaronysöýýärdilerweony öränýokarygöterýärdiler

50TerahKornebonyňgyzyAmteloatlybiraýalaldy; Terahyňaýalygöwrelibolup,şolgünlerdeoňabirogul dogurdy

51Teraýetmişýaşyndaka,oldoglanoglunaYbramdiýip atgoýdy,sebäbişoldöwürdepatyşaonyterbiýeläp, ýanyndakyählişazadalaryndanhasýokaryderejä çykarypdy.

8-NJIBAP

1YbramdoglangijesiTeranyňählihyzmatkärleri, Nimrodyňähliakyldarlaryweonuňjadygöýlerigelip, Teranyňöýündeiýip-içdilerweşolgijeonuňbilen şatlandylar

2ŞolgijeTeranyňöýündençykanähliakyldarlarwe jadygöýlerýyldyzlaraseretmeküçinasmanagözlerini galdyrdylarOlargündogardanulybirýyldyzyňgelip, asmanauçupbarýandygynywegökleriňdörttarapyndan dörtýyldyzyýuwduptaşlandygynygördüler.

3Patyşanyňähliakyldarlaryweonuňjadygöýleribu görnüşehaýrangaldylar,akyldarlarbolsabumeseläni düşündilerweonuňähmiýetinibildiler

4Olarbiri-birine:«BudiňeşugijeTeradandoglan çaganyňalamatydyrOlulalyp,köpelip,bütinýerýüzüni eýelär,öziweonuňnesilleriebedilikbolar,olweonuň nesilleribeýikpatyşalaryöldürip,olaryňýerlerinimiras alarlar»diýdiler

5Şolgijeakyldarlarwejadygöýleröýlerinegitdiler,irden bolsaähliakyldarlarwejadygöýlerirdenturup,bellenen jaýdaýygnandylar.

6Olarbiri-birineşeýlediýdiler:«Ine,düýngijegören zadymyzpatyşadangizlin,oňamälimedilmedi»

7Egerbuzatsoňkygünlerdepatyşamälimbolsa,olbize: «Nämeüçinbumeselänimendengizlediňiz,şondabiziň

hemmämizölümeuçrarys;şonuňüçinindigidip,patyşa görenwakamyzyweonuňdüşündirişiniaýdypbereliň, şondabizaçykgalarys»diýer

8Olarşeýleetdilerwehemmesipatyşanyňýanynabaryp, ýereçenlitagzymetdilerwe:«Patyşaýaşasyn,patyşa ýaşasyn!»diýdiler

9BizseniňgoşunyňyňhökümdaryNahoryňoglyTeranyň oguldünýäinendiginieşitdikwedüýngijeonuňöýüne baryp,şolgijeonuňbileniýip-içip,şatlandyk

10GullaryňTerahyňöýündençykyp,herbirimiziň öýümizegijägalmaküçingidenlerinde,bizgözümizi asmanadikip,gündogardanulybirýyldyzyňgelýändigini gördük.Şolbirýyldyzulytizlikbilenuçup,gögüňdört tarapyndandörtulyýyldyzyýuwutdy

11Gullaryňyzbiziňgörenimizehaýrangaldylarwegaty gorkdular.Bizbugörnüşbaradaözpikirlerimiziaýtdykwe onuňdogrydüşündirişiniakyldarlygymyzbilenbildik:bu zatTeradandoglançagadegişlidirOlulalyp,köpköpelip, güýçlenip,ýerýüzüniňählipatyşalarynyöldürip,olaryň ähliýerleriniebedimirasalar

12Indijenapwepatyşamyz,bizbuçagabaradagören zatlarymyzbilensizehakykatdanamtanyşdyk.

13Egerpatyşabuçagaüçinkakasynagymmatbermegi makulbilse,olulalyp,ýurtdaköpelmänkä,onuň ýamanlygybizegarşyköpelmänkä,bizweçagalarymyz onuňýamanlygyndanheläkbolmanka,onyöldüreris

14Patyşaolaryňsözlerinieşidip,oňaýaradyOladam iberip,Teranyçagyrtdy.Terapatyşanyňhuzurynageldi.

15PatyşaTeraşeýlediýdi:«Maňahabarberildi,düýngije seniňbiroguldünýäinendigiweonuňdoglandagöklerde şeýlebolandygyaýdylýar».

16Indiçaganymaňaber,onuňýamanybizegarşy çykmazdanöňonyöldüripbilerisOnuňbahasynakümüş wealtyndandolyöýüňisaňabererin.

17Terapatyşaşeýlejogapberdi:«Eý,jenappatyşam,men seniňsözleriňieşitdim,guluňözpatyşasynyňisleýänähli zadynyeder».

18Emmajenappatyşam,mensizedüýngijebaşymdan geçenleriaýdaryn,şondapatyşanyňözhyzmatkärinenähili maslahatberjekdiginigörüpbilerin,soňrabolsaonuň aýdanlarynajogapbererinPatyşabolsa:«Gürle»diýdi 19Terapatyşaşeýlediýdi:«MorediňoglyAýondüýngije meniňýanymagelip:

20Patyşanyňsaňaberenulyweowadanatymaňaber,men saňaonuňbahasynakümüş,altyn,samanweotbererin Menoňa:«Menseniňsözleriňbaradapatyşabilen görüşýänçägaraş,patyşanämediýse,şonyederin»diýdim 21Indijenappatyşam,mensaňabuzadyaýtdymwe patyşamyňözgulunaberjekmaslahatynaeýererin 22PatyşaTeranyňsözlerinieşidip,gaharygeldiweony akmakhasaplady

23PatyşaTeraşeýlejogapberdi:«Senşeýleakylsyz, nadanýa-dadüşünjesizmi?Buişiedip,owadanatyňy kümüşwealtynaýa-dasamanweot-çöpesatmaga?

24Atyňyiýmitlendirmeküçinsamanweottapyp bilmeýändigiňüçin,kümüşwealtynyňýetmezçiliginäme?

Saňaberen,bütindünýädedeňi-taýybolmadykajaýypaty bererýaly,kümüşwealtynyňýa-dasamanweotuňnäme?

25Patyşageplemeginibesedende,Terapatyşaşeýlejogap berdi:«Patyşaözhyzmatkärineşeýlediýdi;

26Eý,jenappatyşam,sendenhaýyşedýärin,senmaňa: "Ogluňyber,bizonyöldüreris,mensaňaonuňbahasyna kümüşwealtynbererin"diýeniňnämeboldy?Oglum ölendensoňkümüşwealtynbilennämeederin?Maňakim mirasdarbolar?Menölendensoň,kümüşwealtynony berenpatyşamagaýdypgeler"diýdiň

27PatyşaTeranyňsözleriniweonuňpatyşahakdaaýdan tymsalynyeşidende,olgatygynandywebuzada gaharlandy,içindengaharygeldi

28Terapatyşanyňözünegaharynyňgelendiginigörüp,oňa şeýlejogapberdi:«Meniňählizadympatyşanyň ygtyýaryndaPatyşaözhyzmatkärinenämeetmekislese, şolbolsun,hatdaoglumhempatyşanyňygtyýarynda,olwe ondanulyikidoganyhiçhiligymmatsyz»

29PatyşaTera:«Ýok,menseniňkiçiogluňybellibir bahadansatynalaryn»diýdi.

30Terapatyşaşeýlejogapberdi:«Jenabymwepatyşam, guluňyzyňsiziňöňüňizdebirsözaýtmagynarugsat bermegiňiziwepatyşaözgulunyňsözünieşitmeginihaýyş edýärin»Tera:«Patyşamymmaňaüçgünwagtbersin, menbumeseläniiçimdenoýlanyp,maşgalambilen patyşamyňsözleribaradamaslahatlaşaýyn»diýdiwe patyşanymuňarazybolmagaberkmejburetdi

31PatyşaTeranyňaýdanlarynydiňlediweoňaüçgün möhletberdi.Terapatyşanyňýanyndançykyp, maşgalasynyňýanynageldiwepatyşanyňählisözlerini olaragürrüňberdiHalkgatygorkdy

32ÜçünjigünpatyşaTeradan:«Mensaňaaýdanymýaly, ogluňymaňaarzanbahadaniber,egermunyetmeseň, öýüňdäkiählizadyňyöldürip,biritihemgaldyrmajakbol» diýiphabariberdi.

33Tera(buişpatyşanyňgyssaglydygyüçin)howlukdywe şolgüngyrnagynyňdoglanhyzmatkärleriniňbirindençaga aldy.Teraçaganypatyşanyňýanynagetirip,onuňüçin gymmatbahalypulaldy

34RebbuişdeTerabilenboldy,şonuňüçinNimrod Ybramyňölüminesebäpbolmazdy,patyşabolsaçagany Teradanalyp,onuňkellesiniýereurdy,sebäbiolonuň Ybramdygynypikiretdi;webuşolgündenbäriondan gizlenipdiwepatyşatarapyndanunudyldy,sebäbi YbramyňölüminesezewarbolmazlykHudaýyňislegidi

35TerahoglyYbramy,ejesiweemzirýänaýalybilen gizlinlikdealyp,olarybirgowakdagizlediweolaraheraý azyklarynygetiripberdi

36RebYbrambilengowakdaboldyweolulaldyYbram gowakdaonýylýaşady.Patyşaweonuňşazadalary, palçylarweakyldarlarpatyşanyňYbramyöldürendigini pikiretdiler.

9-NJYBAP

1ŞolgünlerdeYbramyňulydoganyTeranyňoglyHaran biraýalaldy

2Haranonyalandaotuzdokuzýaşyndady;Haranyňaýaly göwrelibolup,biroguldogurdyweHaranyňadyLutboldy 3Olýene-degöwrelibolup,gyzdogurdyweonuňadyna Milka,soňraýene-degöwrelibolup,gyzdogurdyweonuň adynaSaraýdakdy

7Patyşa,onuňählihyzmatkärleri,şeýlehemTeraweonuň ähliöý-içeriagaçdanwedaşdanýasalanhudaýlarailkinji bolupgulluketdiler

8Teranyňagaçdanwedaşdanýasalanonikiulyhudaýy bardy,olarýylyňonikiaýyndansoň,olaryňherbirine aýdagullukedýärdiweTeraheraýözhudaýlarynaöz iýmitweiçgisadakalarynygetirýärdi;Terahemişeşeýle edýärdi

9ŞolnesilRebbiňnazaryndaýamandy,şonuňüçinherbir adamyözünehudaýedindiler,ýöneözleriniýaradan Rebdenýüzöwürdiler

10ŞolgünlerdebütinýerýüzündeRebbitanaýanhiçbir adamýokdy(çünkiolarherkimözHudaýynagulluk edýärdiler),Nuhdanweonuňmaşgalasyndanbaşga,we onuňmaslahatynaeýerýänleriňhemmesişolgünlerde Rebbitanaýardylar.

11ŞolgünlerdeTeranyňoglyYbramNuhuňöýündeuly üstünlikgazanýardywemunyhiçkimbilmeýärdi,Reb bolsaonuňbilendi.

12RebYbramadüşünjeliýürekberdiweolşolnesliňähli işleriniňboşdugyny,ählihudaýlarynyňbolsaboşdugyny wehiçhilipeýdasynyňýokdugynybildi.

13YbramGüniňýerýüzüneşöhlesaçýandygynygörüp, öz-özüne:«Elbetde,ýerýüzüneşöhlesaçýanbuGün HudaýdyrwemenOňagullukederin»diýdi.

14YbramşolgünGünegullukedip,oňadogaetdiAgşam düşende,adatdakysyýalyGünbatdyYbramöz-özüne: «BuHudaýbolupbilmezmi?»diýdi.

15Ybramöz-özüne:«Gökleriweýerikimýaradan,ýer ýüzündekimýaradan?Olnirede?»diýip,geplemegini dowametdirdi

16Gijeonuňüstünegaraňkydüşdi,olgözlerinigünbatara, demirgazyga,günortawegündogaradikdiwegünüňýer ýüzündenýitip,gündiziňgaraňkylaşandygynygördü.

17YbramöňündäkiýyldyzlaryweAýygörüp:«Elbetde, bubütinÝerýüzüniweadamlaryýaradanHudaýdyr,ine, onuňhyzmatkärlerionuňtöweregindäkihudaýlardyr» diýdiYbramşolgijeaýagullukedip,oňadogaetdi 18Irdenýagtylyp,Günhemişekiýalyýerýüzüneşöhle saçanda,YbramRebbiňýerýüzündeýaradanählizatlaryny gördü

4Harankyrkikiýaşynda,Ibrahymyňömrüniňonunjy ýylynda,Saraýdünýäindi.ŞolgünlerdeYbrahym,ejesiwe enesimagaradançykdylar,sebäbipatyşaweonuňraýatlary Ibrahymyňişiniýatdançykarypdylar. 5Ybrammağaradançykandansoň,NuhbilenoglySamyň ýanynagitdiweRebbiňtaglymatlarynyweýollaryny öwrenmeküçinolaryňýanyndagaldy.Ybramyň niredediginihiçkimbilmeýärdiYbramNuhaweogly Samyňhyzmatynyuzakwagtlapdowametdirdi 6YbramNuhuňöýündeotuzdokuzýylýaşadyweüç ýaşyndanbäriRebbitanaýardyweNuhuňweoglySamyň öwredişiýaly,ölýängününeçenliRebbiňýolundanýöredi; şolgünlerdeýerýüzüniňähliogullaryRebbegarşyköp hyýanatetdiler,Oňagarşyçykdylarwebaşgahudaýlara gulluketdiler,şeýlehemýerýüzündeözleriniýaradan Rebbiýatdançykardylar;ýerýüzüniňýaşaýjylaryşolwagt özlerineagaçdanwedaşdanýasalanhudaýlaryýasadylar, olargeplemege,eşitmägewehalasetmägeukyplydäldi, ynsanogullaryolaragulluketdilerweolarolaryň hudaýlaryboldular

19Ybramöz-özüne:«Elbetde,bularyňýeriweähli adamzadyýaradanhudaýlardäl,olarHudaýyňgullarydyr»

diýdiYbramNuhuňöýündegaldyweolýerdeRebbiwe Onuňýollarynybildi.OlömrüniňahyrynaçenliRebbe gulluketdiŞolnesilRebbiunudyp,agaçdanwedaşdan ýasalanbaşgahudaýlaragulluketdiweömürboýypitne turuzdy.

20Nimrodpatyşahowpsuzýagdaýdapatyşalykedýärdi, bütinýerýüzüonuňygtyýaryndady,bütinýerýüzündäkiler birdildewebirmeňzeşsözlerbilengürleşýärdi.

21Nimrodyňählihökümdarlaryweonuňbeýikadamlary, Put,Misraýym,KuşweKenganmaşgalalarybilengeňeşip, biri-birine:«Geliň,özümizebirşäherguralyň,onuňiçinde berkdiňguralyň,onuňdepesiasmanaýetsin,şeýlelikde bütindünýähökümsürmeküçin,duşmanlarymyzyň ýamanlygybizdenaýrylyp,olaryňüstündengüýçlihöküm sürmeküçinweolaryňuruşlarysebäpliýerýüzünedargap gitmezliküçinözümizimeşhurederis»diýdiler.

22Şeýdip,olarpatyşanyňhuzurynabaryp,busözleri patyşaaýtdylarPatyşabuişdeolaryňbilenylalaşdywe şeýlehemetdi.

23Ählimaşgalalaraltyýüzmüňtöweregiadamdanybarat bolup,şäheriwediňigurmaküçingiňýergözlemäge gitdiler.Olarbütinýerýüzünigözläp,Şinarýurdunyň gündogaryndaikigünlükýoldabirjülgeýalyýer tapmadylarOlarşolýeregöçüp,şolýerdeýaşadylar 24Olarşäheriwediňigurmaküçinkerpiçleriýasap,ot ýakypbaşladylar

25Dinanyňgurluşygyolarüçinjenaýatwegünäboldy, şonuňüçinolaronygurmagabaşladylarwegökleriň HudaýyRebbegarşygurluşykişlerinialypbarýarkalar, ýüreklerindeOňagarşysöweşip,gögeçykmagypikir etdiler.

26Buadamlaryňhemmesiweählimaşgalalarözleriniüç bölegeböldüler;birinjisi:«Bizgöklereçykyp,oňagarşy söweşeris»diýdi;ikinjisi:«Bizgöklereçykyp,öz hudaýlarymyzyşolýerdeýerleşdirerisweolaragulluk ederis»diýdi;üçünjisibolsa:«Bizgöklereçykyp,onyýaý wenaýzabilenurarys»diýdi.Hudaýolaryňähliişleriniwe ählierbetpikirlerinibildiweolaryňgurýanşäheriniwe diňinigördi

27Olargurluşykişlerinialypbarýarkalar,özlerineuly şäherweöränbeýikweberkdiňgurdular;onuňbeýikligi sebäpligurluşykçylaraçykandapalçykwekerpiçýetmedi, ýöneçykanlarbirýyldolança,şondansoňgurluşykçylara elleriniuzadyp,palçykwekerpiçberdiler;buhergünşeýle edildi

28Ine,olargünboýyýokarygaldylar,beýlekilerbolsa aşakdüşdi;egerkerpiçellerindendüşüpdöwülse,olaryň hemmesionuňüçinaglaýardylar,egerbiradamýykylyp ölse,olaryňhiçbirioňaseretmeýärdi

29Rebolaryňpikirlerinibildiweolargurluşykişlerini alypbarýarkalar,oklaryasmanazyňdylarweählioklaryň üstünegandökülipdüşdi.Olarolarygörenlerindebiribirine:«Bizgökdäkileriňhemmesiniöldürdik»diýdiler

30ÇünkibuRebtarapyndanolaryazaşdyrmakweýer ýüzündenýoketmeküçinedildi

31Olardiňiweşäherigurup,köpgünlerweýyllar geçýänçä,buişihergünetdiler.

32Hudaýöňündeduranýetmişperişdä,oňagolaý duranlara:«Geliň,aşakdüşüp,olaryňdillerinigaryşdyralyň, şondabiradamgoňşusynyňdilinidüşünmez»diýdi.Olar bolsaolaraşeýleetdiler

33Şolgündensoň,olargoňşusynyňdiliniýatdan çykardylarwebirdildegepleşipbilmediler.Gurluşykçy goňşusynyňelindensargytetmedikhekýa-dadaşyalanda, gurluşykçyonytaşlap,goňşusynyňüstünezyňýardy,şonuň üçinolölýärdi.

34Olarköpgünläpşeýleetdilerweolaryňköpüsinişeýle öldürdiler

35Rebolýerdebolanüçbölümiurdyweolaryişlerinewe niýetlerinegöräjezalandyrdy;«Bizgöklereçykyp, hudaýlarymyzagullukederis»diýenlermaýmynlarwe pillerýalyboldular;«Bizgöklereokbilenurarys»diýenleri bolsaReböldürdi,biradamygoňşusynyňelibilenöldürdi; üçünjibölümibolsa«Bizgöklereçykyp,oňagarşy söweşeris»diýenleribolsaRebolaryýerýüzünedargatdy

36Olaryňarasyndagalanlarbolsa,başlarynagelýän betbagtçylygybilendewedüşünenlerinde,binanytaşlap gitdilerwebütinýerýüzüneýaýradylar

37Olarşäheriňwediňiňgurluşygynybesetdiler,şonuň üçinolýereBabyldiýipatberdiler,sebäbiRebşolýerde bütinýerýüzüniňdilinigaryşdyrdy;olŞinarýurdunyň gündogaryndaýerleşýärdi

38Ynsanogullarynyňgurandiňinegelendebolsa,ýer agzynyaçyp,onuňüçdenbirböleginiýutdy,gökdenot düşüp,üçdenbirböleginiýakdy,beýlekiüçdenbirbölegi bolsaşugüneçenligalypdyr,olgökdäkibölegiňbirbölegi bolup,onuňtöweregiüçgünlükýoldur

39Şoldiňdeynsanogullarynyňköpüsiöldi,san-sajaksyz halk.

10-NJYBAP

1Şolgünlerde,TeranyňoglyYbramyňömrüniňkyrk sekizinjiýylyndaEberiňoglyPelekaradançykdyPelekiň ömrüniňjemiikiýüzotuzdokuzýylyboldy.

2Rebdiňdeedengünäleriüçinadamogullaryny dargadanda,olarköpböleklerebölündilerweähliadam ogullaryýerýüzüniňdörtkünjeginedargady.

3Ählimaşgalalarözdiline,ýurdunaýa-daşäherinegörä bölündi

4Ynsanogullaryözuruglarynagörä,Rebbiňolary ýaýradanähliýerlerindeweähliýerdeköpşähergurdular 5Olaryňkäbirisoňraýokedilenýerlerindeşäherlergurup, şolşäherleriözatlarybilenýa-daçagalarynyňatlarybilen ýa-daşolwakalaryňaýratyngörnüşleribilenatlandyrdylar 6NuhuňoglyÝafesiňogullarygidip,özlerinedargap gidenýerlerindeşäherlergurdularweählişäherlerineöz atlarynyberdilerÝafesiňogullaryýerýüzündeköpsanly toparlarawedillerebölündiler.

7Ýafesiňogullaryözuruglarynagöräşulardyr:Gomer, Magog,Medaý,Ýawan,Tubal,MeşekweTiras;bularöz nesillerinegöräÝafesiňogullarydyr

8Gomeriňogullary,şäherlerinegörä,Senahderýasynyň boýunda,Fransýurdundaýaşaýanfranklardy 9RepatogullaryBartoniýaýurdunda,Ledaderýasynyň kenaryndaýaşaýanBartoniýahalkydyrLedaderýasyöz suwunyulyGihondeňzine,ýagnyokeanaguýýar 10Tugarmanyňogullaryonmaşgaladyr,olaryňatlary şeýle:Buzar,Parzunak,Balgar,Elikanum,Ragbib,Tarki, Bid,Zebuk,OngalweTilmaz;bularyňhemmesi demirgazykdaýaýrap,özlerineşäherlergurdular.

11Olarşäherlerineözatlarynyberdiler,şugüneçenliHitla weItalakderýalarynyňkenaryndaýaşaýanlarşulardyr.

12EmmaAngoli,BalgarweParzunakuruglaryuly Dubneederýasynyňkenaryndaýaşaýarlar;olaryň şäherleriniňatlaryhemözatlarynagörädir.

13ÝawanyňogullaryMakdoniýaýurdundaýaşaýan ýawanlar,MedaýaryňogullaryKursonýurdundaýaşaýan Orelumlar,TubalyňogullarybolsaPaşiýaderýasynyň boýundakyTuskanaýurdundaýaşaýanlardyr

14MeşekiňogullaryŞibaşni,TirasyňogullarybolsaRuşaş, KuşniweOngolisdir;bularyňhemmesigidip,özlerine şähergurdular;buşäherlerKuraderýasynyňkenarynda, ÝabusdeňziniňkenaryndaýerleşýärweTraganderýasyna guýulýar

15Elişanyňogullaryalmanimlerdir,olarhemgidip, özlerineşähergurdular;buşäherlerEýubbilenŞibatmo daglarynyňarasyndaýerleşýär;olaryňarasyndaEýubbilen ŞibatmodaglarynyňgarşysyndaýaşaýanLumbardihalky bardyweolarItaliýaýurdunybasypaldylarweşugüne çenlişolýerdegaldylar

16KittimogullaryTibreýderýasynyňboýundaky KanopiýajülgesindeýaşaýanRomlardyr.

17DudonymyňogullaryBordnaýurdundakyGihondeňiz şäherlerindeýaşaýarlar

18Ýafetogullarynyňmaşgalalary,olaryňşäherleriwe dilleriboýunça,olardiňdensoňýaýrap,şäherleriniöz atlarywewakalarybilenatlandyrdylar;wediňdensoň gurlanählişäherleriniňmaşgalalaryboýunçaatlary şulardyr

19Hamyňogullaryöznesiltaýpalarynaweşäherlerine göräKuş,Misraýym,PutweKengandanybaratdy.

20Bularyňhemmesigidip,özlerinelaýykýertapan şäherlerinigurdularweşäherlerineatalarynyňKuş, Misraýym,PutweKenganatlarynyberdiler.

21Misraýymyňnesilleri:ludlar,anamlar,lehablar, naftuhlar,patruslar,kasluhlarwekapturlar,jemiýediurug

22BularyňhemmesiMüsürderýasynyňSihorderýasynyň kenaryndaýaşaýarlarweözlerineşäherlergurup,olaryöz atlarybilenatlandyrdylar

23PatrosbilenKaslohyňogullarybiri-biribilen nikalaşdylarweolardanbäşmaşgalabolup,Peliştimler, Azatymlar,Gerarymlar,GitimlerweEkronymlarçykdy; olarhemözlerineşähergurup,şäherlerinişugüneçenli atalarynyňatlarybilenatlandyrdylar

24Kenganhalkyhemözlerineşähergurup,şäherleriniöz atlarybilenatlandyrdylar,onbirşäherwesan-sajaksyz başgaşäherler

25Hammaşgalasyndandörtadamdüzlügegitdi;dört adamyňatlaryşular:Sodom,Gomorra,AdmaweSeboýym 26Buadamlardüzlükdeözlerinedörtşähergurup, şäherleriniňatlarynyözatlarybilendakdylar

27Olar,olaryňçagalaryweählimülklerişolşäherlerde ýaşadylarOlarösüp,köpelip,parahatçylykdaýaşadylar

28Kenanyňogly,Hiwiagtygy,HuroglySeirParan dagynyňgarşysyndabirjülgetapdyweşolýerdebirşäher gurdyOlýedioglywemaşgalasybilenşolýerdeýaşady OlguranşäherineözadynagöräSeirdiýipatberdi;olşu güneçenliSeirýurdydyr

29Hamogullarynyňdilleriweşäherleriboýunçauruglary şulardyr,olardiňdensoňözýerlerineýaýradylar.

30NuhuňoglySamyňogullarynyňkäbiri,ýagnyEberiň ähliogullarynyňatasy,gidip,özleriýaşaýanýerlerinde şähergurup,şäherlerineözatlarynyberdiler

31SamyňogullaryElam,Aşur,Arpakşat,LudweAramdy. Olarözlerineşäherlergurup,ählişäherleriniňatlarynyöz atlarybilendakdylar

32ŞolwagtSamyňoglyAşur,onuňçagalaryweöý hojalygybilenköpadamlykbirtoparýoladüşdi.Olaruzak birýurdagitdilerwegidenýerlerindeörängiňbirjülge bilenduşuşdylarOlarözlerinedörtşähergurup,olaryöz atlarywewakalarybilenatlandyrdylar

33Aşuryňnesilleriniňguranşäherleriniňatlaryşulardyr: Ninewa,Resen,KalahweRehoboter;Aşuryňnesillerişu güneçenlişolýerdeýaşaýarlar

34Aramhalkyhemgidip,özlerinebirşähergurdularwe şähereulydoganlarynyňadynyUzgoýdularweşolýerde ýaşaýarlar;olşugüneçenliUzýurdydyr

35MinaradansoňkyikinjiýyldaAşurneslindenBelaatly biradamNinewaýurdundanöýündäkileribilenýaşamaga gitdiweSodomagarşydüzlükdäkişäherleriňgarşysyna çenligelip,şolýerdeýaşady

36Oladamturup,şolýerdekiçijikbirşähergurdywe onuňadynyözadybilenBeladiýipgoýdy;olşugüneçenli Soarýurdydyr

37Samyňogullarynyňdilleriweşäherleriboýunçaýer ýüzüneýaýranuruglaryşulardyr

38Mundansoň,herbirpatyşalyk,şäherweNuh ogullarynyňmaşgalasyözlerineköpşähergurdular.

39Olarözbuýruklarybilendüzgünleşdirilmeküçinähli şäherlerindehökümetleridöretdiler;Nuhuňogullarynyň ählimaşgalalaryhemebedişeýleetdiler.

11-NJIBAP

1KuşuňoglyNimrodhenizemŞinarýurdundaýaşaýardy Olşolýerdepatyşalykedip,şolýerdeýaşadyweŞinar ýurdundaşäherlergurdy.

2Onuňgurandörtşäheriniňatlaryşulardyrweololaryň atlarynydiňiňgurluşygyndabaşlarynagelenwakalaragörä goýdy.

3OlbirinjiBabyla:«Rebşolýerdebütinýerýüzüniňdilini garyşdyrdy»,ikinjiBabylabolsaErekdiýipatberdi,sebäbi Hudaýolaryşolýerdendargadypdy»diýdi.

4ÜçünjisinibolsaEkediçagyrdyweşolýerdeulysöweş bolandygynyaýtdy;dördünjisinibolsaKalnanyçagyrdy, sebäbionuňbaştutanlarywebatyresgerlerişolýerdeheläk boldularweolarRebbegaharlandylar,oňagarşypitne turuzdylarwegünäetdiler.

5NimrodŞinarýurdundabuşäherlerigurupbolandansoň, özhalkynyňgalanbölegini,hökümdarlarynyweöz patyşalygyndagalanbatyresgerlerinişolşäherlere ýerleşdirdi.

6NimrodBabyldaýaşadyweolýerdeözraýatlarynyň galanlarynyňüstündenhökümsürmeginidowametdirdiwe howpsuzhökümsürdiNimrodyňraýatlarywe hökümdarlaryonuňadynyAmrafelgoýdularwediňde hökümdarlaryweadamlaryonuňelindenöldülerdiýdiler.

7Muňagaramazdan,NimrodRebbegaýdypgelmediwe ýamanlykedip,adamogullarynaýamanlygyöwretmegini dowametdirdi;onuňoglyMardonbolsaatasyndanhem

beterdiwekakasynyňýigrenjiişleriniköpeltmeginidowam etdirdi.

8Oladamogullarynygünäetmägemejburetdi,şonuňüçin: «Ýamanlykýamanlykdançykýar»diýilýär.

9ŞolwagtHamogullarynyňmaşgalalarynyňarasynda uruşboldy,sebäbiolarözguranşäherlerindeýaşaýardylar 10ElampatyşasyKedorlaomerHamogullarynyň maşgalasyndanaýrylyp,olaryňbilensöweşip,olarybasyp aldyOldüzlükdäkibäşşäherebaryp,olaragarşysöweşip, olarybasypaldyweolaronuňgözegçiligiastyndagaldy 11Olaroňaonikiýylhyzmatetdilerweoňaýyllyksalgyt tölediler

12ŞolwagtSerugyňoglyNahorTerahyňoglyYbramyň ömrüniňkyrkdokuzynjyýylyndaaradançykdy 13TerahyňoglyYbramyňömrüniňellinjiýylyndaYbram Nuhuňöýündençykyp,kakasynyňöýünegitdi.

14YbramRebbitanaýardyweonuňýollaryndanwe görkezmelerindenýöreýärdi,HudaýyRebonuňbilendi 15ŞoldöwürdeonuňkakasyTerahhenizemNimrodyň goşunbaşysydywehenizembaşgahudaýlaraeýerýärdi

16Ybramkakasynyňöýünegelip,olaryň ybadathanalaryndaonikihudaýyňdurandygynygördi. Ybramkakasynyňöýündebuheýkellerigörüp,gahary geldi

17Ybramşeýlediýdi:«Rebdenantiçýärin,buheýkeller kakamyňöýündegalmaz,meniýaradanRebmaňa-daşeýle eder,egermenüçgünüňiçindeolaryňhemmesini döwmesem».

18Şeýdip,Ybramolaryňýanyndangitdiweonuňiçinde gaharyýanypbaşladyYbramhowlukyp,otagdan kakasynyňdaşkyhowlusynaçykdywekakasynyweonuň ählihyzmatkärlerinihowludaoturanynygördüYbram gelip,onuňöňündeoturdy

19Ybramkakasyndan:«Ata,maňagökleriweýeri,ýer ýüzündäkiähliadamogullaryny,seniwemeniýaradan Hudaýyňniredediginiaýt»diýdiTeraoglyYbrama:«Bizi ýaradanlaryňhemmesibiziňbilenöýde»diýipjogapberdi.

20Ybramkakasyna:«Jenabym,olarymaňagörkez»diýdi TeraYbramyiçkihowlynyňotagynaalypgirdiYbram gördi,tutuşotagagaçdanwedaşdanýasalanhudaýlarbilen doludy,onikisanyulyheýkelwesan-sajaksyzbaşga heýkellerbardy

21Teraoglunaşeýlediýdi:«Ine,ýerýüzündegörýän zatlaryňhemmesinidöredenler,meni,seniweähli adamlaryýaradanlarşulardyr»

22Teraözhudaýlarynaseždeedip,olardanaýryldy,ogly Ybrambolsaonuňbilengitdi

23Ybramolardanaýrylandansoň,ejesiniňýanynabardy weonuňöňündeoturdyweejesine:«Ine,kakammaňa gökleriweýeriýaradanlary,şeýlehemähliadam ogullarynygörkezdi»diýdi

24Indibolsa,sürüdenbirowlakgetirweondantagamlyet bişirMenonykakamyňhudaýlarynagurbanlykhökmünde iýdirerin,belki,olaryňgöwnüneýarar

25Onuňejesişeýleetdi:birowlakgetirip,ondantagamly naharbişirip,YbramagetirdiYbramtagamlynahary ejesindenalyp,kakasynyňhudaýlarynyňöňünegetirdiwe olariýsinlerdiýip,olaraýakynlaşdy,emmakakasyTera munybilmeýärdi

26Ybramolaryňarasyndaoturangüniolaryňsesiniň, eşidişiniň,hereketiniňýokdugynywehiçbiriniňelini naharauzadypbilmeýändiginigördü

27Ybramolarygülüp:«Meniňtaýýarlantagamlyetim olaryňgöwnündenturmadyýa-dabelki,olarüçinazbolup, şonuňüçiniýmekislemeýärler;şonuňüçinertirmen mundanhasgowyweboltagamlytäzeettaýýarlaýaryn, şondanetijänigörerin»diýdi.

28ErtesigünYbramejesinetagamlyetbaradagörkezme berdi,ejesiturup,sürüdenüçsanygowyowlakgetirdiwe olardanoglunyňhalaýantagamlyetinibişirip,ogly Ybramaberdi;kakasyTerabolsamunybilmeýärdi

29Ybramejesiniňelindentagamlynaharyalyp,kakasynyň hudaýlarynyňöňündeotagynagetirdi;olariýsinlerdiýip, olaraýakynlaşdywenaharyolaryňöňünegoýdyYbram bolsa,belki,olariýerlerdiýippikiredip,bütingünolaryň öňündeoturdy

30Ybramolaraseretdi,olaryňsesihem,eşidişihemýokdy, hiçbirietiýmeküçineliniuzatmady.

31ŞolgünüňagşamyYbramşolöýdeHudaýyňruhybilen örtüldi

32Olgygyrypşeýlediýdi:«Atamyňwebuerbetnesliň halynawaý!Olaryňýürekleriboşzadameýilli,iýip-içip,ys alyp,eşidipwegepleýipbilmeýänagaçdanwedaşdan ýasalanbutlaragullukedýän,geplemeýänagzy,görmeýän gözi,eşidmeýängulagy,duýmaýanelleriwehereketedip bilmeýänaýaklarybolanbutlaragullukedýänler,olary ýasanlarweolaraynanýanlarşolarýalydyr.

33Ybrambularyňhemmesinigörüp,kakasynagaharlandy weelinebaltaalyp,buthanaotagynabardywekakasynyň ählibuthanalarynydöwdi.

34Olheýkelleridöwüpbolandansoň,baltanyolaryň öňündeduranbeýikhudaýyňelineberdiwedaşaryçykdy; kakasyTeragapydanbaltanyňurulýansesinieşidip,öýüne geldi;Teramunuňnämebolandygynybilmeküçinöýe girdi

35Terahbutotagyndakybaltanyňsesinieşidip,but otagynaylgadywedaşarykçykanYbramagabatgeldi

36Teraotagagirende,ählibutlaryňýykylyp, döwülendigini,iňulybutyňelindäkibaltanyňbolsa döwülmändigini,oglyYbramyňbişirentagamlyetiniň bolsahenizemolaryňöňündedurandygynygördü

37Terahmunygörüp,gatygaharlandywehowlukmaçlyk bilenotagdanYbramagitdi

38OloglyYbramyhenizemöýdeoturanýagdaýdatapdy weoňa:«Senmeniňhudaýlarymanämeetdiň?»diýdi.

39YbramkakasyTeraşeýlejogapberdi:«Ýok,jenap,men olaryňöňünetagamlynahargetirdim,olariýjeketbilen golaýlaşanymda,ulyadameliniuzadypiýmezdenöň,olar elleriniuzadyp,iýmägebaşladylar»

40Ulyadamolaryňözöňündeedýänişlerinigörüp,olara garşygaharygeldi.Olbaryp,öýdäkibaltanyaldy-da, olaryňýanynabaryp,hemmesinidöwdiGörşüňizýaly, baltahenizemonuňelinde

41TeraoglyYbramaşeýlediýende,gaharygeldiwe gaharlanypoglyYbrama:«Sennämegürrüňberdiň?Maňa ýalansözleýärsiň»diýdi.

42Maňaaýdanlaryňyňhemmesinietmägebuhudaýlarda ruh,janýa-dagüýçbarmy?Olaragaçdanwedaşdandälmi, olaryMenözümýasamadymmy?Senolaryňýanyndaky ulyhudaýyňolaryurandygynyaýdyp,şeýleýalansözläp

bilermiň?Senonuňelinebaltaberdiň,soňrabolsaolaryň hemmesiniurandygynyaýtdyň.

43Ybramkakasynaşeýlejogapberdi:«Eýsem,hiçhili güýjibolmadykbubutlaranädipgullukedipbilýärsiň?

Ynanýanbutlaryňsenihalasedipbilermi?Olara ýüzlenende,olarseniňdogalaryňyeşidipbilerlermi?Olar seniduşmanlaryňyňelindenhalasedipbilerlermiýa-da seniňüçinduşmanlaryňagarşysöweşerlermi,sebäbisen geplemeýänweeşidmeýänagaçwedaşagulluk edersiňmi?»

44Indibolsa,elbetde,buzatlaryetmekseniňweseniň bilenbaglanyşyklyynsanogullaryňüçingowydäl;sen şeýleakylsyzmy,şeýleakylsyzmyýa-daşeýle düşünjesizmi,agaçwedaşagullukedip,şeýleedýärsiňmi?

45Sizgökleriweýeriýaradan,siziýerdeýaradanReb Hudaýyunudyp,daşweagaçlaragullukedip,buişde janyňyzaulybetbagtçylykgetirýärsiňizmi?

46Ata-babalarymyzöňkügünlerdebuişdegünä etmedilermi,ÄlemiňHudaýyRebolaryňüstünesil suwlarynyiberip,bütinýerýüzüniýoketmedimi?

47Siznädipmunydowametdirip,eşidip,gepleşip bilmeýänýa-dasizizulumdanhalasedipbilmeýänagaçdan wedaşdanýasalanhudaýlaragullukedip,älemiňHudaýyň gaharynysiziňüstüňizegetirmägedowamedipbilersiňiz?

48Indikakammundansaklanweözjanyňawe öýüňdäkileriňjanynaýamanlykgetirme

49Ybramkakasynyňöňündençaltgaçdywekakasynyňiň ulybutynyňbaltasynyaldy.Ybramonydöwüpgaçypgitdi.

50TeraYbramyňedenişleriniňhemmesinigörüp, öýündenhowlukdywepatyşanyňýanynagitdiOl Nimrodyňhuzurynagelip,onuňöňündedurdywepatyşa tagzymetdiPatyşabolsa:«Nämeisleýärsiň?»diýipsorady 51Olşeýlediýdi:«Jenabym,menieşitmegiňizihaýyş edýärinelliýylmundanozalmeniňbirçagamdünýä indiweolmeniňhudaýlarymaşeýleetdiweşeýlediýdi; indibolsa,jenapwepatyşam,onyçagyryp,siziň huzuryňyzagetirip,kanunalaýyklykdahökümçykarsyn, şondabizonuňýamanlygyndanhalasbolarys»

52PatyşaüçhyzmatkäriniiberdiweolarYbramy patyşanyňhuzurynagetirdiler.ŞolgünNimrodweonuň ählihökümdarlarywehyzmatkärlerionuňöňünde,Tera hemolaryňöňündeoturdylar

53PatyşaYbrama:«Senkakaňaweonuňhudaýlaryna nämeetdiň?»diýipsoradyYbramakakasynaaýdan sözlerinipatyşaşeýlejogapberdi:«Olaryňöýündebolan beýikhudaýolaraseniňeşidenzadyňyetdi».

54PatyşaYbrama:«Olaryňgeplemäge,iýmägeweseniň aýdanyňýalyetmägeygtyýarybardymy?»diýdi.Ybrama patyşa:«Egerolaryňygtyýaryýokbolsa,nämeüçinolara hyzmatedýärsiňweözakylsyzlyklaryňbilenynsan ogullarynyazdyrýarsyň?»diýipjogapberdi

55Olaryňsenihalasedipbiljekdigineýa-daolarahyzmat etjekkiçiýa-daulybirzatedipbiljekdiginedüşünýärsiňmi?

Nämeüçinseniýaradanweöldürip,dirigaldyrmakonuň ygtyýaryndabolanbütinälemiňHudaýynyduýmaýarsyň?

560Akylsyz,sadawenadanpatyşa,seniňbaşyňaebedi waýbolsun.

57Menseniňgullaryňadogryýolyöwretjekdigiňipikir etdim,ýönesenmunyetmediň,bütinýerýüzüniöz günäleriňweseniňýoluňdanýörenhalkyňyňgünäleribilen doldurdyň

58Ata-babalarymyzyňgadymydöwürlerdegünäedenbu ýamanlygyňyweebediHudaýyňolaryňüstünesil suwlarynyiberip,olaryňhemmesiniýokedendigini,şeýle hemolaryňsebäplibütinýerýüzüniýokedendigini bilmeýärsiňizmiýa-daeşitmeýärsiňizmi?Indisenweseniň halkyňälemiňHudaýyRebbiňgaharynygetirmekweseniň webütinýerýüzüniňbaşynaýamanlykgetirmeküçinşuişi etmägegarşyçykýarsyňmy?

59Indiedýänbuýamanişiňitaşlawejanyňyňelinde bolanyýaly,älemiňHudaýynagulluket,şondaseniňüçin gowybolar

60Egerseniňerbetýüregiňmeniňsözlerimegulakasyp, seniýamanýollaryňdantaşlap,ebediHudaýagulluk etmese,ondasen,seniňhalkyňweseniňbilen baglanyşyklylaryňhemmesi,seniňsözleriňieşidipýa-da seniňýamanýollaryňdaýöremekbilen,soňkygünlerde utançdanölersiň

61Ybrampatyşanyňwebegleriňöňündegepleşmeginibes edendensoň,gözleriniasmanadikip:«Rebählierbetleri görýärweolaryhökümeder»diýdi

12-NJIBAP

1PatyşaYbramyňsözlerinieşidende,onyzyndana salmagybuýurdy;Ybramongünzyndanasalyndy.

2Şolgünleriňahyryndapatyşaählipatyşalaryň, şazadalaryň,dürliwelaýatlaryňhäkimleriniňwe akyldarlaryňonuňhuzurynagelmeginibuýurdyweolar onuňhuzuryndaoturdylar,Ybrambolsahenizem tussaglykdaýatyrdy

3Patyşaşazadalaraweakyldarlaraşeýlediýdi:«Teranyň oglyYbramyňatasynanämeedendiginieşitdiňizmi?Ol oňaşeýleetdi,menonyhuzurymagetirmegibuýurdym,ol şeýlediýdi;onuňýüregionyaldamady,meniňhuzurymda olhereketetmedi,indibolsaolzyndanda

4Şonuňüçinpatyşanykemsiden,eşidenleriňiziň hemmesinisözlänweedenbuadamanähilihöküm çykarylmalydygynyçözüň

5Olaryňhemmesipatyşaşeýlejogapberdiler:«Patyşany kemsidenadamagajyňüstündenasylmaly,ýöneol aýdanlarynyňhemmesiniedip,hudaýlarymyzy kemsidenligiüçinýakylypöldürilmeli,sebäbibumeselede kanunşeýle».

6Egerpatyşamunyetmägerazybolsa,hyzmatkärlerine gije-gündizkerpiçpejiňizdeotýakmagybuýursyn,şonda bizbuadamyşolpejetaşlarys.Patyşaşeýlehemetdiwe hyzmatkärlerineKasdimdäkipatyşanyňpejindeüçgünwe üçgijeottaýýarlamagybuýurdy;patyşaolaraYbramy zyndandanalyp,onyýakmaküçinçykarmagybuýurdy

7Patyşanyňählihyzmatkärleri,begler,hökümdarlar, häkimler,kazylarweýurduňähliilaty,takmynandokuz ýüzmüňadam,Ybramygörmeküçinpeçiňöňünde durdular

8ÄhliaýallarweçagalarYbramanämebolýandygyny görmeküçinüçeklerewediňlereüýşdülerweolaryň hemmesiuzakdadurdular;şolgünbuwakanygörmäge gelmedikbiradamhemgalmady.

9Ybramgelende,patyşanyňjadygöýleriweakyldarlary Ybramygörüp,patyşagygyrdylar:«Eýhökümdarymyz, hakykatdanam,bubiziňbilýänimizýaly,ulyýyldyz

doglandadörtýyldyzyýuwutdy,bizpatyşaelliýylbäribu baradahabarberdik».

10Ine,indionuňkakasyhemseniňtabşyryklaryňybozdy wesaňabaşgabirçagagetirip,senimasgaraetdi,senbolsa onyöldürdiň.

11Patyşaolaryňsözlerinieşidende,gatygaharlandywe Terahyözhuzurynagetirmegibuýurdy

12Patyşa:«Jadygöýleriňnämediýeninieşitdiňmi?Indi maňadogrusynyaýt,nähilietdiň?Egerdogruçylbolsaň, aklanarsyňyz»diýdi

13Terapatyşanyňgaharynyňşeýlebirgyzandygynygörüp, oňa:«Eý,jenapwepatyşam,senhakykatyeşitdiňwe akyldarlaryňaýdanlarydogrudyr»diýdi.Patyşa:«Sen nädipmeniňbuýruklarymybozup,maňadogurmadyk çaganyberip,onuňüçingymmatbahalyzatalypbildiň?» diýdi.

14Terapatyşaşeýlejogapberdi:«Şolwagtmenoglum üçinöränbegenýärdimwegyrnagymyňoglunyalyp, patyşanyňýanynagetirdim».

15Patyşa:«Munysaňakimmaslahatberdi?»diýipsorady Maňaaýt,mendenhiçzatgizleme,şondaölmersiň 16Terapatyşanyňöňündegatygorkdywepatyşaşeýle diýdi:«MaňamunyulyoglumHaranmaslahatberdi; HaranşolgünlerdeYbramyňotuzikiýaşyndadoguldy 17EmmaHarankakasynahiçzatmaslahatbermedi,sebäbi Terapatyşadanjanynyhalasetmeküçinşeýlediýdi,sebäbi olgatygorkýardyPatyşaTeraşeýlediýdi:«Saňamuny maslahatberenogluňHaranYbrambilenbilelikdeotda öler,sebäbiolbuişietmekdepatyşanyňisleginegarşy çykandygyüçinölümjezasynahökümedildi»

18ŞolwagtHaranYbramyňýollaryndangitmekisledi, ýönemunyöziçindesaklady

19Haranöziçindenşeýlediýdi:«Ine,indipatyşaYbramyň edenişleriüçinonytussagetdi.EgerYbrampatyşadan üstünçyksa,menonuňyzynadüşerin,ýönepatyşaüstün çyksa,menpatyşanyňyzynadüşerin»

20TeraoglyHaranbaradapatyşaaýdanda,patyşaHaranyň Ybramybilenbilelikdetutulmagynybuýurdy

21OlarYbramyweonuňdoganyHaranyodataşlamak üçingetirdiler,ýurduňähliilaty,patyşanyňhyzmatkärleri, şazadalary,ähliaýallaryweçagalaryşolgünolaryň başyndadurdular

22PatyşanyňhyzmatkärleriYbramyweonuňdoganyny alyp,olaryňähligeýimleriniçykardylar,diňeüstlerindeki geýimlerindenbaşga

23Olarelleriniweaýaklarynyketenýüplerbilendaňdylar, patyşanyňhyzmatkärleribolsaolaryňikisinihempeje taşladylar.

24RebYbramysöýýärdiweoňarehimedýärdiRebaşak düşüp,Ybramyotdanhalasetdi,ýöneolýanmady 25Emmaonuňbilendaňlanählişnurlarýanypgitdi, Ybrambolsaotdagalyp,aýlanypýördi.

26Haranonyodataşlanlaryndaöldiweolýanypkülboldy, sebäbionuňýüregiRebbilendolydäldi;onyodataşlan adamlaryňüstüneotýalpyldadyweolarýanyp,oniki adamöldi

27Ybramüçgünweüçgijeotiçindegezdi.Patyşanyňähli hyzmatkärlerionuňotiçindegezýändiginigörüp,gelip, patyşa:«BizYbramyňotiçindegezýändiginigördük,hatda onuňgeýimlerihemýanmady,onuňdaňylanýüpiýandy» diýdiler

28Patyşaolaryňsözlerinieşidende,ýüregigaçdyweolara ynanmady;şonuňüçinolbumeselänigörmeküçinbaşga wepalyşazadalaryiberdi,olarbaryp,munygörüp,patyşa aýtdylar;patyşabolsabarypgörmeküçinturdywe Ybramyňotiçindeikitarapa-daýöräpýörenini,Haranyň jesediniňýanandygynygörüp,patyşahaýrangaldy 29PatyşaYbramyotdançykarmagybuýurdy; hyzmatkärlerionyçykarmagagolaýlaşdylar,ýöneotdaştöwereginigurşapalandygywepeçdenolaratarapýokary galandygyüçin,olarmunyedipbilmediler

30Patyşanyňhyzmatkärleriolýerdengaçdylar,patyşa bolsaolarakäýinçberip:«Ölmezsiňizdiýip,Ybramyotdan çykaryň»diýdi.

31PatyşanyňhyzmatkärleriYbramydaşaryçykarmaküçin ýene-degolaýlaşdylar,ýöneotolaryňüstünedüşüp, ýüzleriniýakdy,şonuňüçinsekizadamöldi.

32Patyşahyzmatkärleriniňýanypbilmejeklerinigörüp, Ybrama:«Eý,gökdäkiHudaýyňhyzmatkäri,otdançykwe meniňöňümegel»,–diýdi.Ybramapatyşanyňsözüne gulakasyp,otdançykyp,patyşanyňöňündedurdy 33Ybrampatyşaweonuňählihyzmatkärleridaşary çykanda,onuňgeýimleriýanman,onuňdaňylanýüpi ýanyp,patyşanyňöňünegelýändiginigördüler

34PatyşaYbrama:«Sennämeüçinotdaýanmadyň?»diýdi

35Ybrampatyşaşeýlediýdi:«Menbilbaglaýan,ählizady güýjündesaklaýangökleriňweýeriňHudaýymeniseniň otdanhalasetdi»

36YbramyňdoganyHaranýanypkülboldy.Olaronuň jesedinigözlediler,emmaonuňýanandygynygördüler

37HaranKasdimiňýangynyndaölendesegseniki ýaşyndady.Patyşa,hökümdarlarweýurduňýaşaýjylary Ybramyňýangyniçindenhalasbolandygynygörüp,gelip, Ybramatagzymetdiler

38Ybramolaraşeýlediýdi:«Maňatagzymetmeň,sizi ýaradandünýäniňHudaýynatagzymediň,oňagullukediň weonuňýolundanýöräň,çünkimenibuotdanhalaseden, ähliadamlaryňjanynyweruhlarynyýaradan,adamy ejesiniňgarnyndaemelegetirip,dünýägetiren,Oňabil baglaýanlaryählikynçylyklardanhalasedýänhemşoldur» 39Buzatpatyşanyňweşazadalaryňgözündeörängeň galdyryjygöründi:Ybramyňotdanhalasbolmagywe Haranyňýanmagy;patyşaYbramaköpsowgatlarberdiwe oňapatyşanyňöýündenikibaşhyzmatkäriniberdi;biriniň adyOni,beýlekisiniňadybolsaEliýezerdi

40Ählipatyşalar,beglerwehyzmatkärlerYbramaköp sanlykümüş,altynwemerjensowgatlarynyberdiler. Patyşaweonuňbeglerionyýolasaldylar,olbolsa parahatçylykbilengitdi.

41Şeýdip,Ybrampatyşanyňýanyndansag-amançykyp gitdi,patyşanyňköphyzmatkärlerionuňyzynadüşdiweüç ýüztöweregiadamoňagoşuldy

42ŞolgünYbramyzynadüşüp,yzynadüşenadamlarbilen kakasynyňöýünegitdiYbramömrüniňahyrynaçenli HudaýyRebbegulluketdi,özýolundanýöräp, kanunlarynaeýerdi

43Şolgündenbaşlap,Ybramynsanogullarynyňýüregini Rebbegulluketmägegönükdirdi.

44ŞolwagtNahorbilenYbramözdoganlaryHaranyň gyzlarynyözlerineaýalaldylar;NahoryňaýalyMilka, YbramyňaýalynyňadybolsaSaraýdy.Ybramyňaýaly Saraýbolsaşolgünlerdeçagasybolman,dogruşsyzdy

45Ybramyňotdançykanyndanikiýylgeçensoň,ýagny ömrüniňelliikinjiýylynda,patyşaNimrodBabyldatagtda oturypdyPatyşauklapgalyp,düýşündeözgoşunywe goşunybilenpatyşanyňpejiniňgarşysyndakyjülgede durandygynygördi.

46Olbaşynygaldyryp,peçdençykýanYbramameňzeşbir adamygördiOlgelip,gylyçlypatyşanyňöňündedurdy, soňrabolsagylyjybilenpatyşatarapylgady.Patyşa gorkudangaçypbarýarka,oladamdangaçypgitdiOl ylgapbarýarka,adampatyşanyňkellesineýumurtgaatdy weýumurtgaulyderýaöwrüldi

47Patyşadüýşündeähligoşunlarynyňşolderýadabatyp ölendiginigördi.Patyşaöňündençykanüçadambilen gaçypgutuldy

48Patyşabuadamlaraseretdi,olarpatyşalaryňlybaslary ýalyşazadalybaslarynygeýip,patyşalaryňkeşbinewe şöhratynaeýeekenler

49Olarylgapbarýarkalar,derýapatyşanyňöňündäki ýumurtgaöwrüldiweýumurtgadanýaşguşçykyp, patyşanyňöňünegeldi-de,onuňkellesineuçupbaryp, patyşanyňgözüniçykardy

50Patyşabugörnüşegynandyweukusyndanoýandy,ruhy tolgundyweulygorkyduýdy

51Ertesipatyşagorkudanturdyweähliakyldarlarawe jadygöýlereözdüýşünigürrüňberende,olaryňýanyna gelmegibuýurdy

52Patyşanyňakyllyhyzmatkäri,Anuki,patyşaşeýlejogap berdi:«Bu,soňkygünlerdemeniňhökümdarymawe patyşamagarşyçykjakYbramyňweonuňnesliniň ýamanlygyndanbaşgazatdäl»

53Ine,Ybram,onuňnesilleriweonuňöýündäkiçagalary meniňpatyşambilensöweşjekwepatyşanyňähli goşunlarynywegoşunlarynyýoketjekgüngeler

54Özüňýalygörüp,gaçypgutulanüçadambarada aýdanlaryňagelendebolsa,budiňeseniňgaçyp gutuljakdygyňyaňladýar,ýerýüzüniňpatyşalaryndanüç patyşasöweşdeseniňbilenbolar.

55Ilkigörenýalyýumurtgaöwrülenderýawegözüňi çykaranýaşguşbarada,bubolsasoňkygünlerdepatyşany öldürjekYbramyňneslindenbaşgazatdäl.

56Bumeniňpatyşamyňdüýşiweonuňýorgudyşeýle, düýşhakykatweguluňyňsaňaberenýorgudydogrudyr 57Indi,patyşam,seniňakyldarlaryňyňYbramyňdoglan günündemunygörenineelliikiýylbolandygynybilýärsiň EgerpatyşamYbramyňýerdeýaşamagynarugsatberse,bu meniňhökümdarymyňwepatyşamyňzyýanynabolar, sebäbiYbramyňýaşaýangünleriniňdowamyndasenhem, seniňpatyşalygyňhemberkararbolmaz,sebäbibuonuň doglangünündebellidi;wenämeüçinpatyşamony öldürmeýär,şondaonuňýamanlygysoňkygünlerdesenden saklanar?

58NimrodAnukiniňsözünegulakasdywe hyzmatkärleriniňbirnäçesinigizlinlikdeiberip,Ybramy tutup,onyölümemejburetmeküçinpatyşanyňhuzuryna getirdi

59ŞolwagtpatyşanyňYbramyňberenhyzmatkäriEliezere patyşanyňhuzuryndaboldyweAnukiniňpatyşanäme maslahatberendiginiwepatyşanyňYbramyňölümine sebäpbolmaküçinnämediýendiginieşitdi

60EliýezerYbrama:«Çalttur,janyňyhalaset,patyşanyň elindenölme,çünkiolseniňhakdadüýşündeşeýlebirzat

gördi,Anukionyşeýleýorup,Anukipatyşaseniňhakda şeýlemaslahatberdi»diýdi.

61YbramEliýezeriňsözünegulakasdyYbramhowlukdy wehowpsuzýertapmaküçinNuhbilenonuňoglySamyň öýüneylgady.Olýerdegizlenip,howpsuzýertapdy. PatyşanyňhyzmatkärlerionygözlemeküçinYbramyň öýünegeldiler,ýöneonytapypbilmedilerOlartutuşýurdy gözläptapdylar,ýöneonytapmadylar.Olarählitarapa gözläp,onytapmadylar

62PatyşanyňhyzmatkärleriYbramytapypbilmänsoň, patyşanyňýanynagaýdypgeldiler,ýönepatyşanyň Ybramabolangaharyýatyşdy,sebäbiolaronytapmadylar wepatyşaYbrambaradakybumeseläniýadyndançykardy. 63Ybrampatyşabuişiýatdançykarýança,biraýlap Nuhuňöýündegizlendi,ýöneYbramhenizempatyşadan gorkýardy;TeraoglyYbramygizlinlikdeNuhuňöýünde görmägegeldiweTerapatyşanyňgözündeöränbeýik adamdy

64Ybramkakasyna:«Patyşaözzalymgeňeşçileriniň maslahatybilenmeniöldürmegiweadymyýerýüzünden ýoketmeginiýetedýändiginibilmeýärsiňmi?»diýdi

65Indibuýerdekimseniňwebuýurtdanämeseniňki?

Geliň,bilelikdeKenganýurdunagideliň,şondabizonuň elindenhalasbolarys,ýogsamsoňkygünlerdesenhem onuňtarapyndanheläkbolarsyň».

66SenNimrodyňsaňabuhormatyňhemmesinisöýgibilen bermändigini,diňeözbähbidiüçinberýändigini bilmeýärsiňmiýa-daeşitmediňmi?

67Egerolsaňamundanhasulyýagşylyketse,elbetde, bularyňhemmesidünýäniňboşzatlarydyr,sebäbigazapwe gahargünündebaýlykwebaýlykpeýdabermez.

68Indimeniňsözümegulakasyň,geliň,Nimrodyň zyýanyndandynyp,Kenganýurdunagideliň;siziýerde ýaradanRebbegullukediň,şondasizegowybolar; yzarlaýanähliboşzatlaryňyzytaşlaň

69NuhbilenoglySamTerajogapberip:«Ybramyňsaňa aýdansözlerihakykatdyr»diýdiler.Ybramgeplemegini besetdi

70TeraoglyYbramagulakasdyweTeraYbramanyň aýdanlarynyňhemmesinietdi,sebäbibuRebbiň tarapyndanboldy,patyşaYbramaölümesebäpbolmaz

13-NJIBAP

1TerahoglyYbramy,HaranyňoglyagtygyLuty,ogly YbramyňaýalybolangelniSaraýyweöýündäkiähli adamlaryalyp,UrKasdimdenKenganýurdunagitmek üçingitdi.OlarHaranyňýurdunagelenlerinde,şolýerde galdylar,sebäbiolýerörimeýdanyüçinörängowywe özleribilengelenlerüçinýeterlikgiňişlikliýerdi 2HaranýurdunyňhalkyYbramyňHudaýyňweadamlaryň öňündeýagşywedogruçyldygyny,onuňHudaýyRebbiň onuňbilendiginigördülerHaranýurdunyňilatyndan käbirlerigelip,YbramagoşuldylarYbramolaraRebbiň taglymatlarynyweýollarynyöwretdiBuadamlar Ybramyňöýündegaldylarweoňaeýerdiler 3YbramýurtdaüçýylgaldyweüçýyldansoňReb Ybramagöründiweoňaşeýlediýdi:«MenseniUr Kasdimdençykaryp,ähliduşmanlaryňyňelindenhalas edenRebdirin».

4Indibolsa,egersenMeniňsesimegulakasyp, tabşyryklarymy,kanunlarymywekanunlarymyberjaý etseň,duşmanlaryňyöňüňdeýykarynwenesliňigökdäki ýyldyzlarýalyköpelderin,elleriňiňähliişlerinebereket ibererinwesenhiçzatdanmahrumbolmazsyň.

5Inditur,aýalyňyweähliemlägiňialyp,Kenganýurduna gitweşolýerdegal,MenseniňüçinHudaýbolarynwe senibereketlärin.Ybramturup,aýalynyweähliemlägini alyp,RebbiňaýdanyýalyKenganýurdunagitdiYbram Harandançykandaelliýaşyndady

6YbramKenganýurdunagelip,şäheriňortasyndaýaşady weşolýerdeçadyrynyKenganhalkynyňarasyndagurdy

7RebYbramaKenganýurdunagelende,oňagöründiwe şeýlediýdi:«BuýeriMensaňawesendensoňky nesilleriňeebedilikberdimMenseniňnesliňigökdäki ýyldyzlarýalyederinweseniňgörýänähliýerleriňinesliňe mirashökmündebererin»

8YbramHudaýyňözibilengepleşenýerindegurbanlyk sypasynygurdyweşolýerdeRebbiňadynytutdy.

9Şolwagt,YbramKenganýurdundaüçýylýaşansoň,Nuh şolýyldaaradançykdy,buYbramyňömrüniňellisekizinji ýylydy;Nuhdokuzýüzelliýylýaşadywearadançykdy. 10Ybram,aýaly,onuňähliadamlary,onuňbilenbile gelenlerweýurduňhalkyndangelenlerKenganýurdunda ýaşaýardylar;ýöneYbramyňdoganyNahor,onuňkakasy Tera,HaranyňoglyLutweolaryňähliadamlaryHaranda ýaşaýardylar

11YbramyňKenandaýaşanbäşinjiýylyndaSodom, GomorrawedüzlükdäkiählişäherleriňilatyElampatyşasy Kedorlaomeriňhäkimiýetindenýüzöwürdi,sebäbi düzlükdäkişäherleriňählipatyşalaryonikiýyllap Kedorlaomeregullukedip,oňaýyllyksalgyttöläpdiler, ýöneonüçünjiýyldaolaroňagarşyçykdylar

12YbramyňKenganýurdundaýaşanynyňonunjyýylynda ŞinarpatyşasyNimrodbilenElampatyşasyKedorlaomeriň arasyndauruşboldyNimrodKedorlaomerbilensöweşip, onybasypalmagageldi.

13ÇünkişolwagtKedorlaomerNimrodyňgoşunynyň hökümdarlarynyňbiridiDiwardakyähliadamlardargap, galanlarybolsaýerýüzüneýaýrapgidende,Kedorlaomer Elamýurdunagitdiweonuňhökümdarlygynagarşyçykdy 14ŞolgünlerdeNimroddüzlükdäkişäherleriňgozgalaň turzandygynygörüp,tekepbirlikwegaharbilen KedorlaomerbilensöweşeçykdyNimrodähli şazadalarynyweraýatlaryny,takmynanýediýüzmüň adamyýygnap,Kedorlaomerbilensöweşeçykdy. Kedorlaomerbäşmüňadambilenonuňgarşysynaçykdy weolarElambilenŞinaryňarasyndakyBabyljülgesinde söweşetaýýarlandylar 15ŞolpatyşalaryňhemmesişolýerdesöweşdiNimrodwe onuňhalkyKedorlaomerhalkynyňöňündeýeňildi Nimrodyňadamlaryndanaltyýüzmüňegolaýadamöldi, patyşanyňoglyMardonhemolaryňarasyndaöldi 16Nimrodgaçyp,utançweabraýbilenözýurdunagaýdyp geldiweuzakwagtlapKedorlaomeriňtabynlygyndaboldy Kedorlaomerözýurdunagaýdypgeldiweözgoşunynyň baştutanlarynytöweregindäkipatyşalara,Elasarpatyşasy AriokaweGoýimpatyşasyTidalaiberdiweolarbilenäht baglaşdy,olaryňhemmesionuňbuýruklarynagulakasdy 17YbramyňKenganýurdundaýaşanonbäşinjiýylynda, ýagnyonuňömrüniňýetmişinjiýylyndaRebYbrama

göründiweoňaşeýlediýdi:«Mensenibuýerimiras hökmündebermeküçinUrKasdimdençykaranRebdirin». 18IndiMeniňöňümdeýöräp,kämilbolwe tabşyryklarymyberjaýet,çünkiMenbuýurdyMisraýym derýasyndanbeýikÝefratderýasynaçenlisaňaweseniň nesliňemirashökmündeberjek

19Senata-babalaryňyňýanynaparahatçylykdaweýaşda gaýdypgelersiň,dördünjinesilbolsabuýeregaýdypgelip, onyebedimirasalar;Ybramgurbanlyksypasynygurup, özünegörünenRebbiňadynyçagyrdywegurbanlyk sypasyndaRebbegurbanlykgetirdi

20ŞolwagtYbramyzynagaýdyp,kakasyny,ejesiniwe kakasynyňöý-içerisinigörmeküçinHaranagitdi.Ybram, aýalyweähliemlägiHaranagaýdypgeldiweYbram Harandabäşýylýaşady

21Haranyňilatyndanköpadam,ýetmişikiadam,Ybrama eýerdiweYbramaRebbiňtaglymatlarynyweOnuň ýollarynyöwretdi,olbolsaolaraRebbitanamagyöwretdi 22ŞolgünlerdeRebHarandaYbramagöründiweoňa şeýlediýdi:«Ine,Mensaňaýigrimiýylmundanozalşeýle diýdim:

23Özýurduňdan,dogdukmekanyňdanweataňyňöýünden çykyp,saňaweçagalaryňabermegimüçingörkezen ýerimegit,çünkişolýerdeMensenibereketleýärin,seni beýikmilleteöwürýärinweadyňybeýikederin,ýer ýüzüniňhalklarysendebereketlenerler»

24Inditur,sen,aýalyň,ählimaşgalaagzalaryň,öýüňde doglanlaryňweHarandadöredenjanlaryňyňhemmesi,bu ýerdençykOlarybuýerdenalypçykweKenganýurduna gaýdypbar

25Şeýdip,YbramaýalySaraýy,ähliemlägini,öýünde doglanähliadamlarynyweHarandadoglanjandarlaryny alyp,Kenganýurdunagitdi

26Şeýdip,YbramRebbiňsözünelaýyklykda,Kengan ýurdunagaýdypgeldiOnuňdoganyHaranyňoglyLut hemonuňbilengitdiYbramýetmişbäşýaşyndaka, HarandanKenganýurdunagaýdypgeldi.

27OlRebbiňYbramaberenbuýrugyboýunçaKengan ýurdunageldiweçadyrynygurup,Mamredüzlüginde ýaşady.OnuňýanyndadoganynyňoglyLutweonuňähli emlägibardy

28RebYbramaýene-degörnüp:«Menbuýeriseniň nesliňebererin»diýdi.Olşolýerdeözünegörnüpgelen Rebüçingurbanlyksypasynygurdy,olşugüneçenli Mamredüzlügindedur

14-NJIBAP

1ŞolgünlerdeŞinarýurdundaähliakyldarlykdanhabarly weowadangörnüşlibirakyldaradambardy,ýöneolgaryp wegarypdy;onuňadyRikaýondyweözüniüpjünetmekde kynçylykçekýärdi.

2OlpatyşaözakyldarlygynygörkezmeküçinMüsüre, MüsürpatyşasyAnomyňoglyOswirisiňýanynagitmegi ýüreginedüwdi;belki,olpatyşadanmerhemettapyp,ony terbiýeläp,oňaidegedipbiler;weRikaýonşeýleetdi 3RikaýonMüsüregelende,Müsüriňýaşaýjylaryndan patyşabaradasorady,MüsüriňýaşaýjylaryoňaMüsür patyşasynyňdäbinigürrüňberdiler,sebäbişolwagtMüsür patyşasynyňdäbişeýledi:olözşaköşgündençykyp,ýylda

diňebirgündaşaryýurtlaraçykýardy,şondansoňpatyşa şolýerdegalmaküçinözköşgünegaýdypgelýärdi.

4Patyşaçykangüniýurtdahökümçykardywedawasy bolanlaryňhemmesişolgünpatyşanyňhuzurynaonuň haýyşynyalmaküçingeldi.

5RikaýonMüsürdäkidäp-dessurywepatyşanyňhuzuryna gelipbilmeýändiginieşidende,gatygynandywegynandy

6AgşamRikaýondaşaryçykyp,Müsürdeöňçörek bişirilýänýerbolanharabaçylykdakybiröýtapdywebütin gijänişolýerde,açlykdanejirçekipgeçirdi,gözlerinden ukusyaýryldy

7Rikaýonpatyşapeýdabolýançaşäherdenäme etmelidiginiweolýerdenädipýaşamalydygynyöziçinde oýlandy

8Olirdenturup,aýlanypýörkä,ýolunyňöňündegök önümleriwedürlitohumlarysatýanlaraduşgeldi.Olar ilataberdiler

9Rikaýonşäherdeýaşamaküçinşeýleetmekisledi,ýöne olhalkyňdäp-dessurlaryndanhabarsyzdyweolaryň arasyndakyköradamýalydy

10Olgidip,öziýmitiniüpjünetmeküçingökönümler satynaldy,köpçülikonuňdaşynaýygnanyp,onymasgara etdiler,gökönümlerondanalyndywehiçzatgaldyrmady

11Oljanyňagyrysybilenturup,ahçekip,öňkigijäni geçirençörekbişirýänjaýynagitdiweikinjigijänihemşol ýerdeýatdy

12Şolgijeolaçlykdannädiphalasbolupbiljekdigibarada ýene-deöziçindeoýlandywenähilihereketetmelidigini oýlandy

13Olirdenturup,ussatlykbilenhereketetdiweellerinde söweşgurallarynygöterip,halkdanotuzgüýçliadamyişe aldyweolaryMüsüriňmazarynyňüstüneçykaryp,şolýere goýdy

14Ololaraşeýletabşyrykberdi:«Patyşaşeýlediýýär: Güýçleniňwebatyrboluň,ikiýüzkümüşteňňeberilýänçä, hiçkimiňbuýerdejaýlanmasynwesoňraoljaýlansynŞol adamlarşolýylyňdowamyndaMüsürhalkynaRikaýonyň tabşyrygyboýunçaetdiler»

15SekizaýyňiçindeRikaýonweonuňadamlaryköp mukdardakümüşwealtynbaýlyklarynytopladylar, Rikaýonbolsaköpmukdardaatwebeýlekihaýwanlary alyp,ýene-deadamlaryişealdy,olaraatlaryberdiweolar onuňýanyndagaldylar.

16Ýylgeçende,patyşaşähereçykanda,Müsüriňähliilaty Rikaýonyňweonuňadamlarynyňişibaradaonuňbilen gürleşmeküçinýygnandylar.

17Patyşabellenengüniçykdy,ählimüsürlileronuň huzurynagelip,oňagygyrdylar:

18Patyşaebediýaşasyn!Şäherdegullaryňanämeedýärsiň, şeýleköpkümüşwealtynberilýänçä,jesediň jaýlanmagynaýolbermeýärsiňmi?Öňkipatyşalaryň döwründen,hatdaAdamatanyňdöwründenşugüneçenli bütindünýädeşeýlezatedildimi,ölülerdiňebellenenbaha üçinjaýlanmalydälmi?

19Patyşalaryňdirilerdenýyllyksalgytalmagynyňdäp bolandygynybilýäris,ýönesendiňeşeýleetmekbilen çäklenmän,ölülerdenhemhergünsalgytalýarsyň. 20Eýpatyşa,indibizmuňaçydapbilmeris,sebäbitutuş şäherşusebäpliweýranboldy,senmunybilmeýärsiňmi?

21Patyşaolaryňaýdanlarynyňhemmesinieşidende,gaty gaharlandywebuişegaharygeldi,sebäbiolbubaradahiç zatbilmeýärdi

22Patyşa:«Meniňbuýrugymbolmazdan,meniňýurdumda şeýleerbetişietmägekimweniredehetedipbilýär?»diýdi. 23OlaroňaRikaýonyňweonuňadamlarynyňähliişlerini gürrüňberdiler,patyşanyňgaharygeldiweolRikaýonyň weonuňadamlarynyňhuzurynagetirilmeginibuýurdy. 24Rikaýonmüňtöweregiçagany,ogul-gyzyalyp,olara ýüpekwekeşdegeýdirdi,olaryatlaramündürip,öz adamlaryarkalypatyşaiberdi,şeýlehemköpmukdarda kümüş,altynwegymmatbahadaşlar,şeýlehemgüýçliwe owadanatalyp,patyşasowgathökmündegeldiweonuň öňündeýeretagzymetdi;patyşa,onuňhyzmatkärleriwe MüsüriňähliilatyRikaýonyňişinehaýrangaldylarwe onuňbaýlygynywepatyşagetirensowgatlarynygördüler. 25Bupatyşanyöränbegendirdiweolmuňahaýrangaldy; Rikaýononuňöňündeoturanda,patyşaondanähliişleri baradasoradyweRikaýonählisözlerinipatyşanyň,onuň hyzmatkärleriniňweMüsüriňähliilatynyňöňünde paýhaslyaýtdy

26PatyşaRikaýonyňsözleriniweonuňpaýhasyny eşidende,Rikaýonyňnazaryndamerhemettapdyweonuň paýhasyweajaýypçykyşlaryüçinpatyşanyňähli hyzmatkärlerindenweMüsüriňähliilatyndanmerhemet wemähirlilikbilengarşyaldyweşondansoňolaronyörän söýdüler

27PatyşaRikaýonaşeýlejogapberdi:«Seniňadyňindi Rikaýondäl-de,Fyrownbolar,sebäbisenölülerdensalgyt alýardyň»OlbolsaoňaFyrowndiýipatberdi

28PatyşaweonuňraýatlaryRikaýonyakyldarlygyüçin söýýärdilerweonypatyşanyňgözegçiligindekämillige ýetirmeküçinMüsüriňähliilatybilenmaslahatlaşdylar 29Müsüriňähliilatyweonuňakyldarlaryşeýleetdilerwe buMüsürdekanunhökmündekabuledildi

30OlarRikaýonfaraonynyMüsürpatyşasyOswirisiň ýolbaşçylygyndakämilligeýetirdilerweRikaýonfaraon Müsürdehökümsürýärdi,hergüntutuşşähereadalaty berjaýedýärdi,ýönepatyşaOswirisýylyňbirgününde, peýdabolmaküçinçykanda,ýurduňhalkynahöküm çykarýardy

31RikaýonfaraonMüsüriňhökümetinihilegärlikbilen basypaldyweMüsüriňähliilatyndansalgytaldy.

32MüsüriňähliilatyRikaýonfyrownyörängowygörýärdi weolarMüsürdeözlerinewenesillerinehökümsürjekher birpatyşanyfyrowndiýipatlandyrmakbaradaperman çykardylar

33Şonuňüçinşoldöwürdenbaşlap,Müsürdehökümsüren ählipatyşalarşugüneçenliFyrowndiýlipatlandyrylýardy

15-njiBAP

1ŞolýylKenganýurdundagüýçliaçlykboldyweýurduň ilatyaçlyksebäpligalypbilmedi,sebäbiolöränagyrdy 2AçlyksebäpliYbramweonuňähliadamlaryýoladüşüp, MüsüregitdilerOlarMisraýimderýasynagelenlerinde, ýoldaýadawlykdandynçalmaküçinşolýerdebirazwagt galdylar

3YbrambilenSaraýMisraýymderýasynyňkenarynda ýöräpbarýardylar.YbramaýalySaraýyňörän owadandygynygördü

4YbramaýalySaraýaşeýlediýdi:«Hudaýsenişeýle owadanýüzbilenýaradandygyüçin,müsürlilerden gorkýaryn,sebäbibuýerlerdeHudaýdangorkmakýok,olar meniöldürip,senialypgiterler».

5Ondasenşeýleedersiň:"Sendensoraýanlaryň hemmesine'senmeniňuýam'diý,şondameniňýagdaýym gowybolar,dirigalyp,ölmezis"

6YbramaçlyksebäpliözibilenMüsüregelenleriň hemmesine,şeýlehemözýegeniLutaşeýletabşyrykberdi: «EgermüsürlilersendenSaraýbaradasorasalar,ol Ybramyňgyzdoganydyrdiý»

7Emmaşubuýruklaryňhemmesinegaramazdan,Ybram olaraynanmady,ýöneSaraýyalyp,birsandykdagoýdywe gap-gaçlarynyňarasyndagizledi,sebäbiYbram müsürlileriňzalymlygysebäpliSaraýüçingatyalada edýärdi.

8Şeýdip,YbramweonuňähliadamlaryMisraýym derýasyndançykyp,MüsüregeldilerOlarşäheriň derwezelerindengirmänkäler,garawullarolaryňöňünde durup:«Patyşaözmalyňyzdanondanbiriniberiň,soňra şäheregiriň»diýdilerYbramweonuňýanyndakylarşeýle etdiler.

9YbramýanyndakyadamlarbilenMüsüregeldiOlar gelip,Saraýyňgizlenensandygynygetirdilerwemüsürliler sandygygördüler.

10PatyşanyňhyzmatkärleriYbramagolaýlaşyp:«Bu sandygyňiçindenämebar,bizgörmedik?»diýdilerIndi sandygyaç-da,içindebarbolanählizadyňondanbirini patyşaber»

11Ybram:«Busandygyaçmaryn,ýönesenondannäme sorasaň,şonybererin»diýdi.Fyrownyňemeldarlary Ybrama:«Bugymmatbahadaşlardanýasalansandygy,bize ondanbirböleginiber»diýdiler

12Ybram:«Islänzadyňyňhemmesinibererin,ýöne sandygyaçma»diýdi

13PatyşanyňemeldarlaryYbramygysdylarwesandygy zorbilenaçdylar.Görseler,sandygyňiçindeowadanbir aýalbareken

14PatyşanyňemeldarlarySaraýygörenlerinde,onuň gözelliginehaýrangaldylar.Fyrownyňähliemeldarlarywe hyzmatkärleriSaraýygörmeküçinýygnandylar,sebäbiol öränowadandyPatyşanyňemeldarlaryylgaşyp, görenleriniňhemmesinifyrownagürrüňberdilerweSaraýy patyşaöwdülerFyrownonygetirmegibuýurdy,aýalbolsa patyşanyňhuzurynageldi

15FyrownSaraýygörüp,onuňgözelliginehaýrangaldy. Patyşabolsaonuňüçinöränbegendiweonuňbaradaky habarygetirenleresowgatlarberdi.

16SoňraaýalyfyrownyňöýünegetirdilerYbramaýaly üçingynandyweonyfyrownyňelindenhalasetmegiüçin Rebbeýalbardy

17ŞolwagtSaraýhemdogaedipşeýlediýdi:«Eý,Reb Hudaý,SenmeniňjenabymYbramaözýurdundanwe atasynyňöýündenKenganýurdunagitmegiaýtdyňweeger olseniňtabşyryklaryňyýerineýetirse,oňaýagşylyk etjekdigiňesözberdiň;indibizseniňtabşyranzadyňy ýerineýetirdik,ýerimiziwemaşgalamyzytaşlap,öň tanamaýandaşaryýurdaweöňtanamaýanhalkyňýanyna gitdik»

18Bizaçlykdangaçadurmaküçinbuýeregeldikwebu betbagtçylykmeniňbaşymageldi;indi,ýaRebHudaý,bizi

halasetwebuzalymyňelindenhalaset,rehimdarlygyň üçinmaňaýagşylyket.

19RebSaraýyňsesinieşitdiweonyfyrownyňelinden halasetmeküçinperişdeiberdi.

20Patyşagelip,Saraýyňöňündeoturdy.Görse,Rebbiň perişdesiolaryňüstündedurdyOlSaraýagöründiweoňa: «Gorkma,Rebseniňdilegiňieşitdi»diýdi

21PatyşaSaraýagolaýlaşyp,ondan:«Senişuýeregetiren adamkim?»diýipsoradySara:«Olmeniňdoganym» diýdi

22Patyşa:«Onybeýgeltmek,onybeýgeltmekweseniň bizetabşyrýanähliýagşylyklaryňyetmekbiziň borjumyzdyr»diýdi.ŞolwagtpatyşaYbramaköp mukdardakümüş,altynwegymmatbahadaşlar,şeýlehem mallar,erkekhyzmatkärlerwegyrnaklariberdiPatyşa Ybramygetirmegibuýurdyweolpatyşanyňöýüniň howlusyndaoturdyŞolgijepatyşaYbramyöränbeýgeltdi 23PatyşaSaraýbilengürleşmeküçingolaýlaşdyweoňa degmeküçineliniuzatdy.Perişdeonygüýçliurdy.Saraý gorkup,oňadegmekdensaklandy

24PatyşaSaraýagolaýlaşanda,perişdeonyýereurdywe bütingijänişeýlegeçirdi,patyşagatygorkdy.

25ŞolgijeperişdeSaraýsebäplipatyşanyňähli hyzmatkärlerineweonuňtutuşöýüneagyrzarbaurdyŞol gijefyrownyňöýündäkileriňarasyndaulyýasboldy.

26Fyrownözünedüşenbetbagtçylygygörüp:«Buaýal sebäplimeniňbaşymaşeýlezatgeldi»diýdiOlondan birazdaşlaşyp,oňaýakymlysözleraýtdy.

27PatyşaSaraýa:«Buýerekimiňbilengelendigiňbarada aýtsana»diýdiSaraýa:«Buadammeniňadamym,men saňaonuňmeniňdoganymdygynyaýtdym,sebäbisenony erbetlikbilenöldürersiňöýdüpgorkdum»diýdi

28PatyşaSaraýdandaşdadurdyweRebbiňperişdesiniň betbagçylyklaryondanweonuňmaşgalasyndanaýryldy. FyrownSaraýsebäpliejirçekendiginibildiwepatyşa muňaörängeňgaldy

29IrdenpatyşaYbramyçagyryp,oňaşeýlediýdi:«Sen maňanämeetdiň?Nämeüçinsen:«Olmeniňuýam» diýdiň?ŞonuňüçinmenonyözümeaýaledindimŞonuň üçinbuagyrbelameniňwemeniňöýümiňbaşymageldi».

30Ine,aýalyň,onyal-da,biziňýerimizdengit,ýogsam onuňsebäplihemmämizölerisFyrownYbramabermek üçinýene-demal-gara,erkekgul-gyrnak,kümüşwealtyn aldyFyrownbolsaaýalySaraýyoňagaýtarypberdi

31Patyşaözgyrnaklaryndandoglanbirgyzyalyp,ony Saraýahyzmatkärhökmündeberdi.

32Patyşagyzyna:«Gyzym,buaýalsebäplibaşymyzdan geçenbetbagtçylygygörenimizdensoň,meniňöýümde gyzjagazbolmagyňdan,buadamyňöýündehyzmatkär bolmagyňgowudyr»diýdi

33Şeýdip,Ybramturdyweonuňähliadamlarybilen Müsürdençykdy;fyrownözadamlaryndankäbirlerine onuňweonuňbilengidenleriňhemmesiniňýanynagitmegi buýurdy

34Şeýdip,Ybramilkiçadyrynyguran,gurbanlyk sypasynyýasanKenganýurdunagaýdypgeldi

35YbramyňdoganyHaranyňoglyLutyňköpmal-garalary, goýunlary,irişahlymallaryweçadyrlarybardy,sebäbi RebYbramyňhatyrasynaolararehimdarlyketdi

36Ybramşolýerdeýaşaýarka,LutyňçopanlaryYbramyň çopanlarybilendawalaşdylar,sebäbiolaryňemlägiolaryň

ýurtdabileýaşamagyüçingatyulydywemallaryköp bolansoň,ýerolarysygdyrypbilmeýärdi.

37Ybramyňçopanlarysürüleriniotlatmagagidenlerinde, olarýurduňhalkynyňmeýdanlarynagitmeýärdiler,ýöne Lutyňçopanlarynyňmallarybaşgaçagitdiler,sebäbiolara ýurduňhalkynyňmeýdanlaryndaotlatmagarugsatberildi 38Ýeriňhalkybuwakanyhergüngörüp,Ybramagelip, Lutyňçopanlarysebäplionuňbilendawalaşýardy.

39YbramLutaşeýlediýdi:«Senmaňanämeedýärsiň, meniýurduňýaşaýjylarynyňöňündeýigrenýärsiň, çopanlaryňabaşgalaryňmeýdanlaryndamallaryňy bakmagybuýurýarsyň?SenmeniňbuýerdeKengan halkynyňarasyndagelmişekdigimibilmeýärsiňmiwenäme üçinmaňaşeýleedýärsiň?»

40YbrambusebäpliLutbilenhergündawalaşýardy,ýöne LutYbramyňsözünegulakasmadyweşolbirzadydowam etdirdiweýurduňýaşaýjylarygelip,Ybrambilenbolan wakanygürrüňberdiler

41YbramLuta:«Senhaçanaçenlibuýeriňýaşaýjylarynyň arasyndameniňüçinböwetbolupgaljaksyň?Indisenden haýyşedýärin,biziňaramyzdadawa-jenjelbolmasyn, sebäbibizgaryndaşdyrys.»

42Emmamendenaýrylyp,mallaryňweähliemlägiňbilen ýaşajakýersaýla,ýönesenweöýüňdäkilermendendaşda dur.

43Meniňýanymdangitmekdengorkma,sebäbikimdirbiri saňazyýanýetirse,maňahabarber,menondanseniňüçin öçalarys,diňemendendaşlaş.

44YbrambusözleriňhemmesiniLutaaýdandansoň,Lut turup,Iordanderýasynyňdüzlügineseretdi

45Olbuýeriňtutuşsuwlydygyny,adamlaryňwemallaryň öriüçinamatlydygynygördi

46LutYbramyňýanyndanşolýeregitdiweşolýerde çadyrynygurup,Sodomdaýaşady.Olarbiri-birinden aýryldylar

47YbramHebrondaýerleşýänMamredüzlügindeýaşady weşolýerdeçadyrynygurdy.Ybramköpýyllapşolýerde galdy

16-NJYBAP

1ŞolwagtElampatyşasyKedorlaomergoňşyähli patyşalara,şolwagtözygtyýaryndabolanŞinarpatyşasy Nimroda,GoýympatyşasyTidalaweElasarpatyşasy AriokahabariberdiOlolarbilenähtbaglaşyp:«Maňa gelip,maňakömekediň,bizSodomyňählişäherleriniwe onuňilatynyýokedipbileris,sebäbiolaronüçýylbäri maňagarşygozgalaňturuzýarlar»diýdi.

2Budörtpatyşaözgoşunlarybilen,takmynansekizýüz müňadambilengitdilerweýollaryndaduşanherbir adamyöldürdiler

3SodomweGomorranyňbäşpatyşasy:Admapatyşasy Şinab,SeboýympatyşasyŞemeber,SodompatyşasyBera, GomorrapatyşasyBerşaweSoarpatyşasyBelaolary garşylamagaçykdylarweolaryňhemmesiSiddim jülgesindebirleşdiler

4BudokuzpatyşaSiddimjülgesindeuruşdy;Sodomwe GomorrapatyşalaryElampatyşalaryndanýeňildi

5SiddimjülgesihekçukurlarynadoludyElampatyşalary Sodompatyşalarynyňyzyndankowaladylar.Sodom patyşalarydüşelgeleribilengaçyp,hekçukurlaryna

ýykyldylarGalanlaryňhemmesiamangalmaküçin daglaragitdiler.Elamyňbäşpatyşasyolaryňyzyndangelip, SodomderwezelerineçenlikowaladylarweSodomdaky ählizadyaldylar.

6OlarSodomweGomorraşäherleriniňählisinitaladylar, şeýlehemYbramyňdoganynyňoglyLutyweonuň emläginielegeçirdiler,Sodomşäherleriniňählimalmülkünielegeçirip,gitdiler;söweşdebolanYbramyň hyzmatkäriUnikmunygörüp,patyşalaryňSodom şäherlerineedenişleriniňhemmesiniweLutyňolaryň tarapyndanýesiralnandygynyYbramagürrüňberdi

7Ybrammunyeşidip,üçýüzonsekiztöweregiadambilen ýerindenturdy.Şolgijeolpatyşalaryňyzyndankowalap, olaryöldürdiOlaryňhemmesiYbrambilenonuň adamlarynyňöňündeýykyldyGaçypgidendörtpatyşadan başgahiçkimgalmadyweherbiriözýolunagitdi.

8Şeýdip,YbramSodomyňähliemlägini,şeýlehemLuty, onuňemlägini,aýallaryny,çagalarynyweoňadegişlibolan ählizadyyzynaaldy,şonuňüçinLuthiçzatdanmahrum bolmady

9Olbupatyşalaryýeňipgaýdypgelende,özadamlary bilenpatyşalaryňbilelikdeuruşedenSiddimjülgesinden geçdi

10SodomyňşasyBeraweonuňýanyndakybeýleki adamlar,Ybramyweonuňadamlarynygarşylamaküçin, düşenhekçukurlaryndançykdylar

11IýerusalimiňpatyşasyAdonisdek,ýagnySam,öz adamlarybilenbilelikdeYbramyweonuňhalkyny garşylamagaçykdy,çörekweşerapbilen,olarMelek jülgesindebilegaldylar

12AdonisdekYbramaakpataberdiweYbrama duşmanlaryndanalnanählizatlaryňondanbiriniberdi, sebäbiAdonisdekHudaýyňhuzuryndaruhanydy

13SodomweGomorrapatyşalarynyňhemmesiöz hyzmatkärleribilenYbramagelip,ondanýesiralan hyzmatkärleriniyzynagaýtarypbermeginiweähliemlägi özünealmagynyhaýyşetdiler.

14YbramSodompatyşalarynaşeýlejogapberdi:«Gökleri weýeriýaradan,janymyählikynçylyklardanhalaseden, şugünmeniduşmanlarymdanhalasedip,olaryelimeberen Rebdenantiçýärin,ertirsiz:«Ybrambiziňhalaseden emlägimizbilenbaýady»diýipöwünmezligiňizüçin,siziň hiçzatlaryňyzyalmaryn.

15ÇünkibilbaglaýanHudaýymRebmaňaşeýlediýdi: «Senhiçzadamätäçbolmarsyň,çünkiMenseniňähli işleriňdesenibereketleýärin».

16Indibolsa,ine,seniňkişuýerde,onyal-dagit;Rebden antiçýärin,mensendenbirdirijandanhem,biraýakgap ýa-dabirýüpdenhemalmaryn,diňemeniňbilensöweşe gidenleriňiýmitiniň,şeýlehemmeniňbilengidenleriň, Anaryň,AşkolyňweMamreniňpaýlarynyňbahasyndan başga.Olarweolaryňadamlary,şeýlehemýükleri gözegçiliketmeküçingalanlaroljadanözpaýlarynyalarlar

17SodompatyşalaryYbramaaýdanlarynyňhemmesini berdilerweonyisleýänzadynyalmagynamejburetdiler, ýöneolislemedi

18SoňraolSodompatyşalarynyweolaryňgalan adamlarynyiberdiweolaraLutbaradabuýrukberdi,olar bolsaözýerlerinegitdiler

19Şeýlehem,doganynyňoglyLuthemözemläginialyp gitdiweolarbilengitdiLutözöýüne,Sodomagaýdyp

geldi,YbrambolsaözhalkybilenHebrondakyMamre düzlüginegaýdypgeldi.

20ŞolwagtRebHebrondaYbramaýene-degöründiwe oňaşeýlediýdi:«Gorkma,seniňsylagyňmeniňöňümde öränuly,çünkiMenseniköpeldýänçäm,seni bereketleýänçämwezürýadyňyölçäp-sanapbolmaýan gökdäkiýyldyzlarýalyköpeldýänçämseniterketmerin» 21GözleriňbilengörýänşuýerleriňählisiniMenseniň nesliňebererin,olaraebedimirasbererin,diňegüýçlibol wegorkma,Meniňöňümdeýöräp,kämilbol

22Ybramyňömrüniňýetmişsekizinjiýylynda,şolýylda PelekiňoglyReuaradançykdyReuikiýüzotuzdokuzýyl ýaşadywearadançykdy.

23YbramyňaýalyHaranyňgyzySaraýşolgünlerhenizem çagadogurmaýardy,şonuňüçinolYbramdanogulýa-da gyzdogurmady.

24Olçagadogurmaýandygynygörüp,fyrownyňoňaberen gyrnagyHajaryalyp,onyadamsyYbramaaýallygaberdi

25HajarSaraýyňöwredenähliýollarynyöwrendi,şonuň üçinHajaronuňgowyýollaryndanýöremekdehiçhili kemçilikçekmedi

26SaraýYbrama:«Ine,meniňgyrnagymHajar,onuň ýanynabar,olmeniňdyzlarymaçöküpdogursyn,menhem ondançagaedinerin»diýdi

27YbramKenganýurdundaonýylýaşandansoň,ýagny onuňömrüniňsegsenbäşinjiýylynda,SaraýHajaryoňa berdi

28YbramaýalySaraýyňsözünegulakasdywehyzmatkäri HajaryaldyYbramonuňýanynageldiweolgöwreliboldy

29Hajargöwrelibolandygynygörüp,öränbegendi,emma onuňaýalynyňgözlerindeýigrençduýuldyweiçinden: «MenHudaýyňöňündeaýalymSaraýdanhasgowydyryn, sebäbiaýalymyňaýalyagambilenbolanähligünleriol göwrelibolmady,ýöneRebmaňagysgawagtyňiçinde göwrelilikberdi»diýdi

30SaraýHajaryňYbramagöwrelibolandygynygörende, onuňgyrnagynagöripliketdi.Saraýiçinden:«Bu,onuň mendenhasgowybolmagynyňsebäbidir»diýdi

31SaraýYbramaşeýlediýdi:«Meniňgünämseniň üstüňdebolsun,çünkisenRebdençagalarüçindilegeden wagtyňda,nämeüçinRebmaňaseniňaraňdannesil bermegiüçinmeniňüçindilegetmediň?»

32MenseniňhuzuryňdaHajarbilengürleşenimde,ol meniňsözlerimiretedýär,sebäbiolgöwreliboldy,sen bolsaoňahiçzataýtma;maňaedenişleriňüçinRebmeniň bilenseniňaraňdahökümçykarsyn».

33YbramSaraýa:«Gyrnagyňseniňeliňde,oňanäme isleseň,şonyet»diýdi.Saraýaoňaazarberdi,Hajarbolsa ondangaçypçölegitdi

34Rebbiňperişdesionygaçypgidenýerinde,guýynyň ýanyndatapdyweoňaşeýlediýdi:«Gorkma,Menseniň nesliňiköpelderin,senoguldogurarsyňweonuňadyny Ysmaýyldakarsyňyz;indibolsaözaýalyňSaraýyňýanyna gaýdyp,onuňelineboýunbol»

35HajarşolguýynyňýerineBeer-lahaý-roýdiýipatberdi, olKadeşbilenBeredçölüniňarasyndakyguýydyr

36ŞolwagtHajarhojaýynyňöýünegaýdypgeldiwe günleriňahyryndaHajarYbramaoguldogurdyweYbrama YsmaýyldiýipatgoýdyYbramaYbramasegsenalty ýaşyndaYbramaYsmaýyldünýäindi.

17-NJIBAP

1Şolgünlerde,Ybramyňömrüniňtogsanbirinjiýylynda, KittimogullaryTubalogullarybilenuruşdylar,sebäbiReb adamogullarynyýerýüzünedargadanda,Kittimogullary gidip,Kanopiýadüzlügindeýerleşdilerweşolýerde şäherlergurup,Tibreýderýasynyňkenaryndaýaşadylar 2TubalyňogullaryToskanadaýaşadylarweolaryňçäkleri TibreuderýasynaýetdiTubalyňogullaryToskanadabir şähergurup,TubalyňoglySabinanyňadynykakalarynyň adybilenSabinanyňadynygoýdularweşugüneçenlişol ýerdeýaşaýarlar

3ŞolwagtKitimhalkyTubalhalkybilenuruşdyweTubal halkyKitimhalkytarapyndanýeňildiKitimhalkyTubal halkyndanüçýüzýetmişadamyöldürdi

4ŞolwagtTubalogullaryKittimogullarynakasamiçip: «SizbiziňaramyzdanikalaşmaňwehiçkimgyzynyKittim ogullarynyňhiçbirinebermesin»diýdiler

5ŞolgünlerTubalyňähligyzlaryowadandy,sebäbişol wagtlarbütindünýädeTubalyňgyzlaryýalyowadanaýal ýokdy

6Aýallaryňgözelliginehaýrangalanlaryňhemmesi Tubalyňgyzlarynabaryp,olardanaýalaldylarŞol günlerdeaýallaryňgözelliginehaýrangalanpatyşalarwe şazadalar,erkekogullaryTubalyňgyzlaryndanaýalaldylar. 7TubalogullaryKitimogullarynagyzlarynygyzlyga bermezligekasamedenlerindenüçýylgeçensoň,Kitim ogullaryndanýigrimitöweregiadamTubalgyzlaryndan käbirlerinialmagagitdi,ýönehiçbirinitapypbilmediler 8Tubalogullaryolarbilennikalaşmazlykbaradaberen kasamlarynyberjaýetdilerwekasamlarynybozmadylar. 9HasylmöwsümindeTubalyňogullaryhasylýygnamak üçinekinmeýdanlarynagitdilerKittimiňýigitleri ýygnanyp,Sabinahşäherinegitdiler.HerbirerkekTubalyň gyzlaryndanbirgyzalyp,özşäherlerinegeldi

10Tubalyňogullarymunyeşidip,olarbilensöweşmäge gitdiler,ýönedagolardanöränbeýikbolansoň,olaryýeňip bilmedilerOlarolaryýeňipbilmejekdiklerinigörüp,öz ýerlerinegaýtdylar

11ŞolýylyňöwrülişigindeTubalhalkygolaýdaky şäherlerdenonmüňtöweregiadamyişealyp,Kittimhalky bilensöweşegirdi

12TubalhalkyKitimhalkybilensöweşeçykyp,olaryň ýerleriniweýranedip,olarakynçylykdöretdilerBu söweşdeTubalhalkyKitimhalkynyýeňdiKitimhalky özleriniňöränkynçylykçekýändiginigörüp,Tubal gyzlaryndanbolançagalarygurulandiwaryňüstüne,Tubal halkynyňgözüniňöňündegaldyrdylar.

13Kittimogullaryolara:«Sizözogullaryňyzwe gyzlaryňyzbilensöweşmägegeldiňizmi,şondanbäribiz siziňetiňizwesüňkleriňizhasaplanmadykmy?»diýdiler 14Tubalyňhalkymunyeşidenlerinde,Kittimiňhalkybilen uruşmagybesedip,yzynagaýtdylar

15OlarözşäherlerinegaýdypgeldilerŞolwagtKittim halkyýygnanyp,deňziňkenaryndaikişähergurdywe birinePurtu,beýlekisinebolsaArizadiýipatberdiler 16TerahyňoglyYbramtogsandokuzýaşyndady.

17ŞolwagtReboňagöründiweşeýlediýdi:«Menseniň bilenÖzaramyzdaähtbaglaşarynweseniňnesliňi köpeltmeküçin,seniňbilenÖzaramyzdabaglaşýanäht

şudur:herbirerkekçagany,seniňweseniňnesliňi sünnetleniň».

18Sekizgündensoň,olsünnetlensinwebuähtsiziň bedeniňizdeebediähtbolar.

19IndiseniňadyňYbramdäl-de,Ybraýym,aýalyňbolsa Saraýdäl-de,Sarabolar

20SebäbiMenikiňizihembereketleýärinwesizdensoň nesilleriňiziköpelderin,şondasizdenulymilletdöreýärwe sizdenpatyşalarçykýar

18-NJIBAP

1Ybraýymturup,Hudaýyňoňabuýranlarynyňhemmesini etdiOlöýündäkierkekleriwepulunasatynalnanlaryalyp, Rebbiňoňabuýruşyýalysünnetledi

2Onuňsünnetetmedikhiçbirigalmady,Ybraýymwe onuňoglyYsmaýylsünnetedildi;Ysmaýylsünnet edilendeonüçýaşyndady

3ÜçünjigünYbraýymçadyryndançykyp,gapysynyň agzyndaoturyp,bedeniniňagyrysyndanlezzetaldy

4RebMamredüzlügindeoňagöründiweüçhyzmatkär perişdesinionuňýanynaiberdi.Olçadyryňgapysynda oturypdyOlgözlerinigaldyryp,uzakdanüçadamyň gelýändiginigördiOlturup,olarygarşylamagaylgady, olaratagzymedip,öýünegetirdi.

5Ololaraşeýlediýdi:«Egermensiziňgözleriňiziňöňünde merhemettapanbolsam,içerigirip,birbölekçörekiýiň» Ololarygyssady,olariçerigirdiler,ololarasuwberdi,olar aýaklarynyýuwdularweolaryçadyryňgirelgesindäki agajyňaşagynagoýdy

6Ybraýymylgapbaryp,ýaşwegowygölealdyweony soýmagahowlukdywehyzmatkäriEliezerebişirmeküçin berdi

7Ybraýymçadyragirende,Saranyňýanynagelip,oňa: «Derrewüçölçeggowyuntaýýarla,onyýugurweetli gazanyňüstüneçörekbişir»diýdiSaraşeýlehemetdi

8Ybraýymderrewolaryňöňüneýag,süýt,sygyrwegoýun etinigetirip,göleetiniňetibişmänkä,olaryňöňüneiýmäge berdi

9Olarnaharlanypbolandansoň,olaryňbirioňa:«Men seniňýanyňageljekwagtymbolar,şondaseniňaýalyňSara ogulbolar»diýdi

10Soňraadamlarýoladüşüp,iberilenýerlerinegitdiler.

11ŞolgünlerdeSodombilenGomorranyňwetutuşbäş şäheriňähliilatyRebbiňöňündeöränerbetwegünäkärdi OlarözleriniňýigrenjiişleribilenRebbiňgaharyny getirdilerweRebbiňöňündeýigrenjiwekemsidiji garradylar.Şolgünlerdeolaryňýamanlyklarywe jenaýatlaryRebbiňöňündeöränulydy

12Olaryňýurdundaýarymgünlükýoldaýöremeküçin örängiňbirjülgebardy,olýerdesuwçeşmeleriwesuwuň töweregindeköpot-çöpbardy. 13SodomweGomorraşäherleriniňähliilatyaýallary, çagalaryweähliemlägibilenýyldadörtgezekşolýere baryp,deplerçalyp,tansedipşatlanardylar 14Şatlykwagtyolarturup,goňşularynyňaýallarybilen, şeýlehemgoňşularynyňbokiragyzlarybilen gadyrlaşardylarweolaryňbilenlezzetalardylarHerbiri aýalynywegyzynygoňşusynyňelindegörüp,birsözhem aýtmazdy.

15Olarertirdenagşamaçenlişeýleetdiler,soňraherbir erkeközöýüne,herbiraýalözçadyrynagaýtdylar;olar ýyldadörtgezekşeýleetdiler

16Şeýlehem,birdaşaryýurtlyolaryňşäherlerinegelip, satynalanzatlarynyşolýeregetirmeküçingetirende,bu şäherleriňilaty,erkekler,aýallarweçagalar,ýaşlarwe garrylarýygnanyp,adamyňýanynabaryp,onuňzatlaryny zorbilenalardylarweeýesiniňýurdagetirenählizatlary gutarýança,herbirinebirazpulbererdiler

17Egermaleýesiolaradawaedip:«Maňanämeetdiňiz?» diýipsorasa,olarbir-birdenoňagelip,herbiriözüneberlen azzadygörkezip,oňakemsidip:«Mendiňeseniňberenaz zadyňyaldym»diýerdiler.Munyeşidendensoň,olgynanç weajylykbilenolardançykypgiderdi,şondaolarturup, onuňyzyndangidip,ulyşowhunwetolgunbilenony şäherdençykarardylar.

18Elamýurdundanbiradamdürlireňklinepiskürteni göterip,ýoldahowlukmanbarýardyKöşeginiýüpbilen daňyp,ýoldaýöräpbarýardy.

19OladamagşamaraSodomköçesindengeçipbarýarka, günbatanda,olgijänigeçirmeküçinşolýerdegaldy,ýöne hiçkimonyöýünegoýbermedi;şolwagtSodomdaerbet weerbet,ýamanişetmägeussatbiradambardy,onuňady Hedaddy

20Olbaşynygaldyryp,şäheriňköçesindesyýahatçyny gördiweonuňýanynagelip:«Niredengelýärsiňwenirä gidýärsiň?»diýipsorady

21Oladamoňa:«MenHebrondanElamagidip,özýerime barýarynGünbatanda,hiçkimmaňaöýünegirmäge rugsatbermediMeniňçörek,suw,samanweeşeklerim üçinot-çöpbarbolsa-da,hiçzatdangytçylykçekmeýärin» diýdi

22Hedadoňaşeýlejogapberdi:«Islegiňiziňhemmesini menbererin,ýönesizbütingijäniköçedegeçirmersiňiz». 23HedatonyöýünegetirdiÝolbarseşegiňýüpünden örtüginiçykaryp,öýünegetirdiÝolbarsHedadyňöýünde iýip-içip,eşegesamanweotberdi.ŞolgijäniHedadyň öýündegeçirdi

24Irdensyýahatçyýolunydowametdirmeküçinirturanda, Hedatoňa:«Garaş,birbölekçörekbilenýüregiňitesellietde,git»diýdiOladamonuňýanyndagaldyOladam gitmeküçinturanda,olarikisihemgündizbileiýip-içdiler

25Hedadoňa:«Günortabatýar,ýüregiňrahatlanarýaly, gijäniňdowamyndagalmaly»diýdiOlonygijäniň dowamyndaşolýerdegalmagamejburetdiIkinjigünol irdenturupgitmeküçinturdy.Hedadoňa:«Birbölekçörek bilenýüregiňirahatlandyr-da,git»diýdiOlikinjigünhem onuňbilengaldy.Soňraoladamýolunydowametdirmek üçinturdy

26Hedadoňa:«Ine,günbatypbarýar,ýüregiňiteselli etmeküçinmeniňýanymdagal,ertirirdenturup,ýoluňy dowamet»diýdi.

27Emmaoladamgalmakislemedi,turup,eşeginieýerledi Hedadyňaýalyärine:«Buadamikigünbäribiziň ýanymyzdaiýip-içip,bizehiçzatbermän,indibolsahiçzat bermängidermi?»diýdiHedadoňa:«Dym»diýdi 28Oladameşeginieýerläp,Hedatdaneşegedaňmaküçin ýüpweköýnekbermeginihaýyşetdi

29Hedadoňa:«Sennämediýýärsiň?»diýipsoradyOloňa: «Jenabym,senmaňaöýüňdegizleýändürlireňkliýüpüňi weköýnegiňiber»diýdi

30Hedadadamaşeýlejogapberdi:«Düşüňiňýugurmasy şeýle:görenýüpüňömrüňiňýüpýalyuzaljakdygyny aňladýar,ýüpüňdürlireňklereboýalandygynygörmek bolsa,üzümbagyňboljakdygynyweşolýerdedürlimiweli agaçlaryekjekdigiňiaňladýar».

31Syýahatçyşeýlejogapberdi:«Ýok,jenap,mensaňa ýüpiwedürlireňklidokalanköýnegiberenimdeoýadym, senolaryeşegiňüstündençykaryp,maňageýdirdiň».

Hedadşeýlejogapberdi:«Mensaňadüýşüňiňýorgudyny aýtdym,olgowydüýş,onuňýorgudyşeýle»

32Indiadamogullarymaňadörtkümüşteňňeberiň,bu meniňdüýşleriýormakborjum,maňadiňesendenüç kümüşteňňegerek.

33OladamHedadyňsözlerinegaharlanyp,ajy-ajyaglady weHedadySodomyňhökümdarySerakyňýanynagetirdi

34OladamözişinikazySerakyňöňündedüşündirdi.

Hedad:«Bubeýledäl,ýönemeseleşeýle»diýipjogap berdiKazybolsasyýahatçynyňýanyna:«BuHedadsaňa dogrusynyaýdýar,sebäbiolşäherlerdedüýşleridogry ýormakbilenmeşhurdyr»diýdi

35Oladamkazynyňsözünegygyryp:«Ýok,jenap,sebäbi menoňaeşegiňüstündäkiýüpiweköýneginiöýüne goýmaküçinberengünümdi»diýdiOlaryňikisihem kazynyňöňündejedelleşip,biri:«Meseleşeýleboldy», beýlekisibolsabaşgaçadiýdi.

36Hedadoladama:«Düşlerimiýormaküçinmaňadört kümüşteňňeber,menhiçhilirugsatbermerin,öýümde iýendörtnaharyňyňbahasynytöle»diýdi.

37OladamHedada:«Öýüňdeiýennaharymyňüçin töleýärin,diňeöýüňdegizleýänýüpüňiweköýnegiňiber» diýdi.

38Hedadkazynyňöňündejogapberip,adamaşeýlediýdi: «Mensaňadüýşüňiňnähiliýugurulandygynyaýtmadymmy? Bagyňgünleriňýüpýalyuzap,örtügiňbolsaüzümbagyň boljakdygynyweondadürlimiweliagaçlaryekjekdigiňi aňladýar»

39Düýşüňiňdogryýugurmasyşeýle.Indimaňatalap edýändörtkümüşteňňäniber,sebäbimensaňahiçhili rugsatbermerin

40OladamHedadyňsözlerinegygyrdyweikisikazynyň öňündedawalaşdylarKazyhyzmatkärlerinebuýrukberdi, olarbolsaolaryöýdenhowlukmaçlykbilenkowup çykardylar.

41Sodomhalkyolaryeşidende,olarkazybilendawalaşyp gitdilerOlarolaryňtöweregineýygnanyp,gelmişegegarşy gygyryp,onyşäherdenhowlukmaçlykbilenkowup çykardylar

42Oladamjanyňagyrysybileneşeginiňüstündeýoluny dowametdirdi,aglapwenalyşyp

43Olgidipbarýarka,Sodomşäheriniňbozukýerinde başynagelenzatlaraaglady

19-NJYBAP

1Sodomşäherleriniňdörtşäheredörtkazysybardy,olaryň atlaryşeýledi:SodomşäherindeSerak,Gomorraşäherinde Şarkad,AdmaşäherindeZabnakweSeboýimşäherinde Menon

2YbraýymyňhyzmatkäriEliýezerolarabaşgaatlardakdy weolSerakyŞakra,ŞarkadaŞakrura,ZebnagyKezobime weMenonyMatzlodineöwürdi

3SodomweGomorraşäherleriniňýaşaýjylarydört kazysynyňislegibilenşäherleriňköçelerindedüşekler gurupdyrlarweegerbiradambuýerleregelse,olarony tutup,düşekleriniňbirinegetirip,zorbilenşoldüşeklerde ýatmagamejburedipdirler.

4Olýatanda,üçadamonuňbaştarapynda,üçadam aýagynyňýanyndadurup,düşegiňuzynlygynagöräölçärdi Egeradamdüşegiňuzynlygyndankiçibolsa,altyadamony ikiujundanuzadardyOlolaragygyranda,olarjogap bermediler

5Egeroldüşekdenuzynbolsa,olarölümderwezesine ýetýänçä,düşegiňikitarapynyikiujundanbirleşdirerdiler 6Egerololaragygyrmagynydowametdirse,olaroňa: «Biziňýerimizegelýänadamaşeýleedilsin»diýipjogap bererdiler

7Sodomşäherleriniňilatynyňedýänählibuişlerini eşidenlerinde,olarolýeregelmediler

8Garypadamolaryňýurdunagelende,oňakümüşwealtyn bererdilerwetutuşşäherdeoňabirbölekçörekbermezligi yglanederdilerEgerdaşaryýurtlybirnäçegünläpşol ýerdegalyp,birbölekçörektapypbilmänaçlykdanölse,ol ölendeşäheriňählihalkygelip,oňaberenkümüşleriniwe altynlarynyalardylar

9Oňaberenkümüşleriniýa-daaltynlarynytanaýanlarony yzynaaldylar,ölenlerindebolsa,onuňeşikleriniçykaryp, olaryňugrundasöweşdiler,goňşusyndanüstünçykanbolsa olaryaldy

10Şondansoňolaronyçöllerdegyrymsyagaçlaryň aşagyndajaýlaýardylar;şonuňüçinolarözýurdundaölen herbiradamahemişeşeýleedýärdiler

11WagtyňgeçmegibilenSaraLutyňhal-ýagdaýyny soramaküçinEliýezeriSodomaiberdi

12EliýezerSodomagitdiweolýerdeSodomlybiradam bilenbirnätanyşadamsöweşýärdi.Sodomlyadamgaryp adamyňählieşikleriniçykaryp,gidipdi 13BugarypadamSodomlyadamyňözüneedenişiüçin Eliýezereýalbaryp,ondandiläpsorady.

14Oloňa:«Sennämeüçinseniňýurduňagelengaryp adamaşeýleedýärsiň?»diýdi

15SodomlyadamEliezere:«Buadamseniňdoganyňmy ýa-daSodomhalkysenişugünkazyedipgoýdumy,senbu adamhakdagürrüňberýärsiňmi?»diýipjogapberdi 16EliezeregarypadamyňüçinSodomlyadambilen dawalaşdyEliezeregarypadamyňeşikleriniSodomly adamdanalmagagolaýlaşanda,olhowlukdywedaşbilen Eliezeremaňlaýynaurdy.

17EliýezeriňmaňlaýyndanköpganakdyOladamgany görüp,Eliýezeritutup:«Maňlaýyňdakybuerbetgandan dynandygyňüçinmaňahakymyber,sebäbibiziň ýurduňyzdadäp-dessurwekanunşeýle»diýdi

18Eliýezeroňa:«Senmaňazyýanýetirdiňwehakyny tölemegimitalapedýärsiň,emmaEliýezerSodomly adamyňsözünegulakasmakislemedi»diýdi

19OladamEliýezeritutup,onyhökümçykarmaküçin SodomyňkazysyŞakranyňýanynagetirdi

20Oladamkazybilengürleşip:«Jenabym,buadamşeýle etdi,menonydaşbilenurdum,maňlaýyndanganakdy,ol bolsameniňhakymybermekislemeýär»diýdi

21KazyEliýezere:«Buadamsaňadogrusynyaýdýar,oňa hakynyber,sebäbibiziňýurduňyzdaşeýledäpbar»diýdi. Eliýezerkazynyňsözlerinieşidip,daşgaldyryp,kazybilen

urdyDaşonuňmaňlaýynadegdiwekazynyň maňlaýyndanköpganakdy.Eliýezer:«Egerýurduňyzda şeýledäpbarbolsa,menoňabermelibolanzadyşuadama ber,sebäbibuseniňkararyň,senonyhökümetdiň»diýdi.

22EliýezerSodomlyadamykazynyňýanyndagaldyrdy,ol bolsagitdi

23ElampatyşalarySodompatyşalarybilenuruşedende, ElampatyşalarySodomyňähliemläginibasypaldylarwe Lutyhemonuňemlägibilenbirlikdeýesiraldylar Ybraýymabubaradahabarberlende,olgidip,Elam patyşalarybilenuruşdyweLutyňhem-deSodomyňähli emläginiolaryňelindenyzynaaldy

24ŞolwagtLutyňaýalyoňagyzdogurdyweLutonuň adynyPaltitgoýup:«HudaýonyweonuňtutuşöýüniElam patyşalaryndanhalasetdi»diýdiLutyňgyzyPaltitulalyp, Sodomyňadamlarynyňbirionyaýaledinipaldy.

25Birgarypadamşähereiýmitgözläpgeldiwebirnäçe günşäherdegaldySodomyňählihalkybuadamabirbölek çörekbermezliküçin,olýereýykylýança,iýmägerugsat bermezligiyglanetdilerOlarşeýlehemetdiler

26LutyňgyzyPaltitbuadamyňköçelerdeaçlykdan ýatanynygördü,hiçkimoňadirigalmaküçinhiçzat bermedi,olbolsaölümaýagyndaýatyrdy

27Onuňýüregiadamarehimetdiweonyköpgünläp gizlinlikdeçörekbileniýmitlendirdi,şondabuadamyň janydireldi

28Olsuwalmagagidende,çöregisuwküýzesinesalýardy, garybyňýanynagelendebolsa,çöregiküýzedenalyp,oňa iýdirýärdi;olköpgünläpşeýleedýärdi

29SodomweGomorraşäherleriniňähliilatybuadamyň nädipşeýleköpgünläpaçlygaçydapbilýändiginehaýran galdylar

30Olarbiri-birine:«Budiňeonuňiýip-içmegibilen baglanyşyklydyr,sebäbihiçkimköpgünläpaçlygaçydap bilmezýa-dabuadamyňýüzihemüýtgemänýaşap bilmez»diýdilerÜçadamgarypadamyňýaşaýanýerinde gizlenip,oňaiýmägeçörekgetirenadamybilmekislediler.

31ŞolgünLutyňgyzyPaltitsuwalmagaçykdywe küýzesineçöreksaldy,garypadamyňöýünesuwçekmäge gitdi.Küýzedençörekalyp,garypadamaberdi,olbolsa onyiýdi

32ÜçadamPaltitiňgarypadamanämeedendiginigörüp, oňa:«Senonygoldadyň,şonuňüçinolaçgalmady,keşbi üýtgemediwebeýlekilerýalyölmedi»diýdiler

33Üçadamgizlenenýerindençykyp,Paltitiwegaryp adamyňelindäkiçöregialdylar.

34OlarPaltitialyp,kazylarynyňöňünegetirdilerweolara: «Olşeýleetdi,garypadamyçörekbilenüpjünedenol, şonuňüçinolşuwagtaçenliölmedi;indibizebuaýalyň kanunymyzybozandygyüçinnähilijezaçekmelidiginiaýt» diýdiler

35SodomweGomorraşäherleriniňilatyýygnanyp, şäheriňköçesindeotýakdylarAýalyalyp,odataşladylar, olbolsaýanypkülboldy

36Admaşäherindebiraýalbardyweoňaşeýleetdiler

37BirsyýahatçyirdenöýünegitmeküçinAdmaşäherine gelip,bütingijänişolýerdegeçirdi.Günýaşyp,gyzyň kakasynyňöýüniňgapysynyňgarşysyndaoturdyGyz onuňöýüňgapysyndaoturandygynygördü

38Olaýaldanbiriçimsuwsorady,aýalondan:«Sen kim?»diýipsoradyOlaýala:«Menşugünýoldaýöräp

barýardymwegünbatandaşuýereýetdim,şonuňüçinmen bütingijänişuýerdegeçirerin,irdenbolsairdenturup, ýolumydowametdirerin»diýdi

39Gyzöýegirip,adamaiýip-içmeküçinçörekwesuw getirdi.

40BuişAdmahalkynamälimboldyweolarýygnanyp, gyzyňbuişiüçinonyjezalandyrmaküçinkazylaryňöňüne getirdiler.

41Kazyşeýlediýdi:«Buaýalbiziňkanunymyzy bozandygyüçinölümjezasynahökümedilmelidir,şonuň üçinonuňbaradaşeýlekararçykaryldy»

42Şolşäherleriňilatyýygnanyp,gyzyňbaşynybalbilen çaldylar,kazynyňhökümiýaly,onybaşdanaýagynaçenli balbilenýagladylarweonyözarylarynyňöýündebolan arylaryňtoparynagoýdularArylaronuňüstüneuçupbaryp, onyçakdylarweonuňbütinbedenişişdi.

43Ýaşgyzarylaryňsebäpligygyrdy,ýönehiçkimoňaüns bermediýa-darehimetmedi,şonuňüçinonuňgykylygy asmanagaldy.

44RebSodomşäherleriniňbuişlerineweähliişlerine gaharlandy,sebäbiolardaiýmitköpdiweolaryňarasynda asudalykbardy,emmagaryplarywemätäçlerigoldamak islemeýärdiŞolgünlerdeolaryňýamanişleriwegünäleri Rebbiňöňündeulyboldy

45RebYbraýymyňöýünegelenikiperişdäniSodomywe onuňşäherleriniýoketmeküçinçagyrdy

46Perişdeleriýip-içipbolanlaryndansoň,Ybraýymyň çadyrynyňgapysyndanturup,agşamaraSodomaýetdiler. LutbolsaSodomyňderwezesindeotyrdyOlarygörende, olaryňgarşysynaturup,ýereçenlitagzymetdi

47Şeýdip,ololarygatygyssandyweöýünegetirdi,olara iýjekiýmitleriniberdiweolaronuňöýündegijäni geçirdiler

48PerişdelerLuta:«Tur,senweählinesilleriňbuýerden çyk,ýogsambuşäheriňgünäleriüçinýokbolarsyň,çünki Rebbuýeriýokeder»diýdiler

49PerişdelerLutyň,onuňaýalynyň,çagalaryňweoňa degişliählizatlaryňelindentutdularweonydaşary çykaryp,şäherleriňdaşynaçykardylar

50OlarLuta:«Janyňyhalaset,gaç!»diýdiler.Olweonuň ählizatlarygaçypgitdi

51ŞondaRebSodombilenGomorranyňweählişu şäherleriňüstünegökdenRebdenkükürtweotýagdyrdy.

52Olbuşäherleri,ählidüzlügi,şäherleriňähliilatynywe ýerdeösýänleriweýranetdi;LutyňaýalyAdoşäherleriň weýranedilişinigörmeküçinyzynaseretdi,sebäbionuň Sodomdagalangyzlarynarehimigeldi,sebäbiolaronuň bilengitmedi.

53Olyzynaseredende,duzsütünineöwrüldiweolşugüne çenlişolýerdedur

54Şolýerdesaklanýanöküzlerhergünaýaklarynyňujuna çenliduzýalardylar,irdenbolsaoltäzedenösüpçykardy weolarşugüneçenlionyýalapýörler

55Lutweonuňýanyndagalanikigyzygaçyp,Adullam gowagynagaçypgitdilerweolýerdebirnäçewagtgaldylar 56Ybraýymirdenturup,Sodomşäherlerinenäme edilendiginigördiweşäherlerdenpeçiňtüssesiýalyýokary galýandygynygördü

57Lutweonuňikigyzygowakdagaldylarwekakalaryna şerapiçirdilerweonuňbilenýatdylar,sebäbiolarbütinýer

ýüzüniňýokedilendiginipikiredip,ýerýüzündeolardan tohumöndüripbiljekhiçkimiňýokdugynyaýtdylar.

58Olarikisihemkakalarybilenýatdylarwegöwrelibolup, oguldogurdylar.IlkinjigyzyoglunaMowabdiýipatgoýdy we:«Menonykakamdangöwrelietdim;olşugüneçenli mowaplylaryňatasydyr»diýdi 59KiçigyzyhemoglunaBenamidiýipatgoýdy;olşu güneçenliammonhalkynyňatasydyr.

60MundansoňLutweonuňikigyzyolýerdengitdilerOl ikigyzyweogullarybilenIordanderýasynyňbeýleki tarapyndaýaşadyLutyňogullaryulalyp,Kengan ýurdundanaýalalyp,çagalarydünýäindiOlarösüp, köpeldiler.

20-NJIBAP

1ŞolwagtYbraýymMamredüzlügindengöçüp, piliştlileriňýurdunagitdiweGerardaýaşady;Ybraýymyň Kenganýurdundaýaşamagynyňýigrimibäşinjiýylynda, ömrüniňýüzinnjiýylyndaolpiliştlileriňýurdundaky Gerarageldi

2Olarýurdagirenlerinde,olaýalySaradan:«Senden soraýanherbiradamasenmeniňuýamdygyňyaýt,şonda bizýurduňýaşaýjylarynyňýamanlygyndangaçabileris» diýdi.

3Ybraýymfilistinlileriňýurdundaýaşaýarka,filistinlileriň patyşasyAbymelekiňhyzmatkärleriSaranyňörän owadandygynygörüp,Ybraýymdanonuňbaradasoradylar.

Ol:«Olmeniňgyzdoganym»diýdi

4AbymelekiňhyzmatkärleriAbymelekiňýanynabaryp: «Kanganýurdundanbiradambuýereýaşamagageldi, onuňöränowadanbirgyzdoganybar»diýdiler

5AbymeleközhyzmatkärleriniňSaranyöwýänsözlerini eşitdiweözemeldarlarynyiberdi,olarbolsaSarany patyşanyňýanynagetirdiler

6SaraAbimelekiňöýünegeldiPatyşaSaranyň owadandygynygörüp,onyöränbegendirdi.

7Olaýalagolaýlaşyp:«Biziňýerimizegelenadamyň kim?»diýipsoradySarajogapberip:«Olmeniňdoganym, bizKenganýurdundanýaşamagageldik,başgaýerde ýaşamagamümkinçiliktapdyk»diýdi

8AbymelekSaraşeýlediýdi:«Ine,meniňýerimseniň öňüňde,doganyňybuýurduňözüneýaranislendikýerine ýerleşdirOlseniňdoganyňbolanyüçin,onyýurduňähli halklaryndanýokarygaldyrmakbiziňborjumyzdyr»

9AbymelekYbraýymyçagyrtdyweYbraýymAbymelekiň ýanynageldi

10AbymelekYbraýymaşeýlediýdi:«Ine,menseniň uýanyňSaraüçinisleýşiňýalyhormatlanjakdygyňy buýurdym»

11Şeýdip,Ybraýympatyşanyňýanyndançykdy, patyşanyňsowgatlaryhemonuňyzynadüşdi.

12Agşamwagtyýaly,adamlardynçalmagaýatmazdanöň, patyşatagtyndaoturypdyweonyçuňňurukybasdyOl tagtdaýatyp,ertireçenliuklady

13OldüýşündeRebbiňperişdesiniňelindeýalaňaçgylyç bilenoňagelýändiginigördü.PerişdeAbimelekiňüstünde durup,onygylyçbilenöldürmekislediPatyşadüýşünde gorkup,perişdä:«Meniňöňümdenämegünäetdimwelin, senmenigylyçbilenöldürmägegeldiň?»diýdi.

14PerişdeAbimelegeşeýlejogapberdi:«Ine,sendüýn gijeöýüňegetirenaýalyňsebäpliölýärsiň,sebäbiol Ybraýymyňaýaly,seniňöýüňegelenärliaýalIndibolsa, şoladamyňaýalynyyzynaber,sebäbiolonuňaýaly.Eger onyyzynabermeseň,bil,senweseniňähliadamlaryň hökmanölersiň»

15Şolgijepiliştlileriňýurdundaulygykylykboldy Ýurduňýaşaýjylaryelindäkigylyçlybiradamyňkeşbini görüp,ýurduňýaşaýjylarynygylyçbilenurdy,hatdaolary hemurmagynydowametdirdi

16ŞolgijeRebbiňperişdesitutuşfilistinlileriňýurduna zarbaurdyweşolgijeweertesigünirdenulybirhowsala düşdi.

17AbymelekiňYbraýymyňaýalySarasebäpliähli göwrelilerweolaryňähliçagaakmalaryýapyldyRebbiň eliolaryňüstündedi.

18ErtesiAbimelekgorkudan,aljyraňňylykdanweuly gorkydanturdyOlözhyzmatkärleriniçagyryp,olara düýşünigürrüňberdi.Halkgatygorkdy.

19Patyşanyňhyzmatkärleriniňarasyndaduranbiradam patyşaşeýlejogapberdi:«Eýhökümdarpatyşa,buaýaly ärinegaýtarypber,sebäbiolonuňäri,çünkibuadam Müsüregelende,Müsürpatyşasynyňbaşynahemşeýlezat geldi»

20Olaýalybarada:«Olmeniňgyzdoganym,sebäbiolöz ýaşaýanýurdunagöçüpgelendeşeýleedýär»diýdi

21Fyrownbuaýalyözüneaýaledinmeküçinadamiberdi weRebonyadamsynyňýanynagaýtarypberýänçä,oňa agyrbetbagçylyklargetirdi

22Indi,eýhökümdarpatyşa,düýngijetutuşýurdanäme bolandygynybil.Olýerdeulyhowsala,ulydertweýas bardyBizmunuňseniňalanaýalyňsebäplibolandygyny bilýäris

23Indibuaýalyadamsynagaýtarypber,ýogsamMüsür patyşasyfyrownyňweonuňraýatlarynyňbaşynagelenzat biziňhembaşymyzdangeçer,şeýlelikdebizölmeris AbimelekderrewçagyrdyweSaranyçagyrdy,olonuň huzurynageldi,olhemYbraýymyçagyrdy,olhemonuň huzurynageldi

24Abymelekolara:«Siznämeüçinözleriňizidoganwe uýahasaplaýarsyňyz,menbolsabuaýalyaýaledinip aldym?»diýdi

25Ybraýymşeýlediýdi:«Menaýalymsebäpliöljekbolup pikiretdim;Abymelekgoýunlaryweirişahlymallary, erkekgullarywegyrnaklary,müňkümüşteňňäni Ybraýymaberdi,Saranybolsaoňagaýtarypberdi».

26AbymelekYbraýymaşeýlediýdi:«Ine,tutuşýurtseniň öňüňde,niredeisleseň,şolýerdeýaşa».

27YbraýymbilenonuňaýalySarapatyşanyňhuzuryndan hormatwehormatbilençykyp,Gerarýurdundaýaşadylar 28Piliştlileriňýurdunyňähliilatywepatyşanyň hyzmatkärlerihenizemagyryçekýärdiler,sebäbiperişde Sarasebäplibütingijeolarasalanbetbagçylyksebäpli

29AbymelekYbraýymyçagyryp:«Buölümibiziň aramyzdanaýyrsyndiýip,gullaryňüçinHudaýyňRebden dileget»diýdi

30YbraýymAbimelekweonuňraýatlaryüçindogaetdi weRebYbraýymyňdogasynyeşitdiweAbimelekweonuň ähliraýatlarynysagaltdy

21-njiBAP

1YbraýymyňGerarda,filistimlileriňýurdundaýaşan döwrüniňbirýyldörtaýynyňahyryndaHudaýSarany gördiweRebonyýatlady.Saragöwrelibolup,Ybraýyma biroguldogurdy.

2YbraýymSaradandoglanoglunyňadynyYshakgoýdy 3YbraýymoglyYshagysekizgünlükbolanda,Hudaýyň Ybraýymdansoňkynesillerineetmeginitabşyrandygyýaly, sünnetledi;Yshakdoglanda,Ybraýymýüz,Sarabolsa togsanýaşyndady

4Çagaulalyp,süýtdenaýryldyYshagyňsüýtdenaýrylan güniYbraýymulyzyýapatberdi

5Sam,Eberweýurduňähliulyadamlary,Piliştlileriň patyşasyAbymelek,onuňemeldarlarywegoşunserkerdesi PikologlyYshagyňsüýtdenaýrylangünündeYbraýymyň guranzyýafatyndaiýip-içip,şatlanmaküçingeldiler.

6YbraýymyňkakasyTeraweonuňdoganyNahorhem HarandangeldilerOlarweolaryňählinesilleriSaranyň oguldünýäinendiginieşidip,öränbegendiler.

7OlarYbraýymyňýanynagelip,Yshagyňsüýtdenaýrylan günündeYbraýymyňguranzyýafatyndaiýip-içdiler

8TerabilenNahorYbraýymbilenşatlanyp,onuňýanynda filistleriňýurdundaköpgüngaldylar

9ŞolwagtReguwyňoglySerukaradançykdy,ol YbraýymyňoglyYshagyňdoglangününiňbirinji ýylyndady

10Serugyňjemiikiýüzotuzdokuzýylömrünidowam etdirip,öldi.

11YbraýymyňoglyYsmaýylşolgünlerdeulalyp,Sara YbraýymaYshagydogrupberende,olondörtýaşyndady 12HudaýYbraýymyňoglyYsmaýylbilenboldy.Olulalyp, ýaýulanmagyöwrendiweokatyjyboldy 13Yshakbäşýaşyndaka,Ysmaýylbilençadyryňagzynda oturypdy.

14YsmaýylYshagyňýanynagelip,onuňgarşysynda oturdyOlýaýyalyp,onyçekdiweokunyiçinesaldywe Yshagyöldürmeginiýetetdi.

15SaraYsmaýylyňoglyYshaganämeetmekisleýändigini görüp,oglunyňüçingatygynandyŞonuňüçinol Ybraýymyçagyryp:«Bugyrnagyweonuňoglunykow, sebäbionuňoglymeniňoglumbilenmirasdüşerbolmaz, sebäbiolşugünoňaşeýleetmekisledi»diýdi 16YbraýymSaranyňsözünegulakasdyweirdenturdy.Ol onikiçörekwebirküýzesuwalyp,Hajaraberdiweony oglybileniberdiHajaroglybilençölegitdiweolarParan çölündeçölüňýaşaýjylarybilenýaşadylar,Ysmaýylbolsa okatyjybolup,çöldeuzakwagtlapýaşady

17SoňraolejesibilenMüsürýurdunagitdilerweşolýerde ýaşadylarHajaroglunaMüsürdenMeribaatlybiraýal aldy

18Ysmaýylyňaýalygöwrelibolup,dörtogulweikigyz dogurdy.Ysmaýyl,ejesi,aýalyweçagalarybilençöle gaýdypgitdiler

19Olarözýaşaýançöllerindeçadyrgurup,syýahatlaryny dowametdirdiler,soňrabolsaaýlykweýyllykdynçaldylar 20HudaýYsmaýylakakasyYbraýymyňhatyrasyna goýun-golaweçadyrberdi,şonuňüçinoladammalgarasynyköpeltdi

21Ysmaýylçöllerdeweçadyrlardaýaşap,uzakwagtlap syýahatedip,dynçaldy,emmakakasynyňýüzünigörmedi.

22BirnäçewagtdansoňYbraýymaýalySara:«Menoglum Ysmaýylygörmägegiderin,sebäbionyköpwagtbäri görmändigimüçinonygörmekisleýärin»diýdi 23YbraýymoglyYsmaýylygözlemeküçindüýeleriniň birinemünüp,çölegitdi,sebäbiolözähliemlägibilen çöldeçadyrdaýaşaýandygynyeşitdi

24YbraýymçölegitdiwegünortanwagtyYsmaýylyň çadyrynaýetdiweYsmaýylysorady.OlYsmaýylyň aýalynyňçagalarybilençadyrdaoturandygyny,äriweejesi bolsaolaryňýanyndadäldiginigördü

25YbraýymYsmaýylyňaýalyna:«Ysmaýylniredegitdi?» diýipsoradyAýaly:«Olawetmägemeýdanagitdi, Ybraýymbolsahenizemdüýäniňüstündedi,sebäbiaýaly Saradüýedendüşmejekdigibaradaantiçip,ýeredüşmedi» diýdi

26YbraýymYsmaýylyňaýalyna:«Gyzym,maňabiraz suwber,içeýin,sebäbimenýoldanýadadym»diýdi

27YsmaýylyňaýalyYbraýyma:«Bizdenesuwbar,ne-de çörekbar»diýdi.Olçadyrdaoturyp,Ybraýymygörmedi, ondankimdiginihemsoramady

28Emmaolçadyrdaçagalarynyurup,olaranäletedýärdi, şeýlehemadamsyYsmaýylanäletaýdyp,onykemsidýärdi. YbraýymYsmaýylyňaýalynyňçagalarynaaýdansözlerini eşidip,gatygaharlandywenärazyboldy 29Ybraýymçadyrdançykypgelýänaýalyçagyrdy.Aýal gelip,Ybraýymyňgarşysyndadurdy,sebäbiYbraýym henizemdüýäniňüstündeoturypdy

30YbraýymYsmaýylyňaýalyna:«ÄriňYsmaýylöýüne gaýdypgelende,oňaşusözleriaýt:

31Piliştlileriňýurdundanbirgarryadamsenigözläpşu ýeregeldi,onuňkeşbiwekeşbişeýledi;menondan kimdiginisoramadym,senbuýerdeýokdugyňüçinol maňa:«ÄriňYsmaýylgaýdypgelende,oňaşeýlediý:'Öýe geleniňde,şuýeregoýançadyryňşuçüýüniçykaryp, ýerinebaşgabirçüýgoý'»diýdi

32Ybraýymaýalaberentabşyrygynytamamladywedüýä münüp,öýünetarapýoladüşdü.

33Ysmaýylejesibilenkowdangaýdypgeldiweçadyra gaýdypgeldi,aýalyoňaşeýlediýdi:

34Piliştlileriňýurdundanbirgarryadamsenigözläpgeldi, onuňkeşbiwekeşbişeýledi;menondankimdigini soramadym,senöýdeýokdugyňüçinolmaňa:«Äriňöýe gelende,oňaşeýlediý,garryadam:'Buýeregoýan çadyryňçüýüniçykaryp,ýerinebaşgabirçüýgoý'diýýär» diýdi

35Ysmaýylaýalynyňsözlerinieşidip,onuňöz kakasydygynyweaýalynyňoňahormatgoýmaýandygyny bildi.

36Ysmaýylkakasynyňaýalynaaýdansözlerinidüşündi wekakasynyňsözünegulakasdyYsmaýylolaýaly taşladyweolgitdi

37SoňraYsmaýylKenganýurdunagitdiwebaşgabiraýal aldyweonyözýaşaýançadyrynagetirdi

38ÜçýyldansoňYbraýym:«MenoglumYsmaýylyýenedegörjek,sebäbionyköpwagtbärigörmändim»diýdi

39Oldüýesinemünüp,çölegitdiwegünortanwagty Ysmaýylyňçadyrynaýetdi.

40OlYsmaýylysorady,aýalyçadyrdançykyp:«Jenabym, olbuýerdedäl,sebäbiolmeýdanaawetmägewedüýeleri otlatmagagitdi»diýdi.AýalYbraýyma:«Jenabym,çadyra

gir-de,birbölekçörekiý,sebäbiýoldajanyňýadawbolar» diýdi.

41Ybraýymoňa:«Menýolumydowametdirmeküçin howlukýaryn,ýönemaňabirazsuwber,sebäbisuwsadym» diýdi.Aýalçadyraylgapgirdiwesuwweçörekgetirip, YbraýymaberdiOlonyiýmägehöweslendirdiOliýipiçdiweýüregirahatlandyweoglyYsmaýylaakpataberdi 42Olnaharynygutaryp,RebbealkyşaýtdyweYsmaýylyň aýalyna:«Ysmaýylöýegelende,oňaşusözleriaýt: 43Piliştlileriňýurdundanbirgarryadamgelip,seniň halyňysorady,senbolsabuýerdeýokdyňMenoňaçörek wesuwgetirdim,oliýip-içdiweýüregitesellitapdy 44Olmaňaşeýlediýdi:«ÄriňYsmaýylöýegelende,oňa: „Çadyryňyňmyhyörängowy,onyçadyrdanaýyrma“diý» 45Ybraýymaýalatabşyrygytamamlap,özöýüne, Piliştlileriňýurdunagitdi;Ysmaýylözçadyrynagelende, aýalyşatlykweşatlykbilenonygarşylamagaçykdy

46Aýaloňa:«Piliştlileriňýurdundanbirgarryadamgeldi, onuňkeşbişeýledi.Olsenisoraýardy,senbolsabuýerde ýokdyňMençörekwesuwgetirdim,oliýip-içdiweýüregi rahatlandy»diýdi

47Olmaňaşeýlediýdi:«ÄriňYsmaýylöýegelende,oňa: 'Çadyryňyňmyhyörängowy,onyçadyrdanaýyrma'diý»

48Ysmaýylonuňözkakasydygynyweaýalynyňony hormatlandygynybildiweRebYsmaýylybereketledi.

22-NJIBAP

1SoňraYsmaýylturup,aýalyny,çagalaryny,mal-garasyny weähliemläginialyp,olýerdenýoladüşüp,Filiştlileriň ýurduna,kakasynyňýanynagitdi.

2YbraýymoglyYsmaýylaYsmaýylyňilkinjiaýalybilen bolanşertnamasyny,onuňedenişinigürrüňberdi

3YsmaýylweonuňogullaryYbraýymyňýanyndaköp wagtlapşolýerdeýaşadylar,Ybraýymbolsauzakwagtlap filistleriňýurdundaýaşady

4Günleruzalyp,ýigrimialtyýylaýetdi.Şondansoň Ybraýymözhyzmatkärleriweählieýeleribilenpiliştlileriň ýurdundanuzakýeregöçdülerweHebronagolaýlaşyp,şol ýerdegaldylar.Ybraýymyňhyzmatkärlerisuwguýularyny gazdylarYbraýymweonuňählieýelerisuwuňkenarynda ýaşaýardylarPiliştlileriňpatyşasyAbimelekiň hyzmatkärleriYbraýymyňhyzmatkärleriniňýurduň çäklerindesuwguýularynygazandygynyeşitdiler

5Olargelip,Ybraýymyňhyzmatkärleribilendawalaşdylar wegazanulyguýularynytaladylar.

6PiliştlileriňpatyşasyAbymelekbuwakanyeşidip, goşunbaşysyPikolweýigrimiadambilenYbraýymyň ýanynageldiAbymelekYbraýymaözhyzmatkärleri baradagürrüňberdi,Ybraýymbolsahyzmatkärleriniňony talanguýusyüçinAbymelekekäýinçberdi

7AbymelekYbraýymaşeýlediýdi:«Bütinýerýüzüni ýaradanRebdenantiçýärin,menşugüneçenligullarymyň seniňgullaryňaedenişinieşitmedim»

8Ybraýymýedigoýunguzynyalyp,Abimelekeberip:«Bu guýynymeniňgazandygymyňsubutnamasybolsun,bulary meniňelimdenal»diýdi.

9AbymelekYbraýymyňoňaberenýedigoýunguzyny aldy,sebäbioloňaköpmal-garaweirişahlymallarberipdi AbymelekguýyhakdaYbraýymakasametdi,şonuňüçin

olguýynyBeýerşebadiýipatlandyrdy,sebäbiolarşol ýerdeonuňhakdakasametdiler.

10Şeýdip,olarikisihemBeýerşebadaähtbaglaşdylar AbymelekgoşunbaşysyPikolweonuňähliadamlarybilen bilelikdepiliştlileriňýurdunagaýdypgeldiler.Ybraýymwe onuňähliadamlaryBeýerşebadaýaşadylarweoluzak wagtlapşolýerdeýaşadylar

11YbraýymBeýerşebadaulybirbagekdiweonuňüçin ýeriňdörttarapynaseredýändörtderwezeýasadyweşol ýerdeüzümbagynyekdiŞeýlelikbilen,ýolagçy Ybraýymyňýanynagelende,ýolunyňugrundakyislendik derwezedengirip,şolýerdegalyp,iýip-içip,doýgunlyk bilenýoladüşerdi.

12SebäbiYbraýymyňöýihergünonuňöýündeiýipiçmägegelýän,geçenwedünýädengeçenadamlaryň ogullaryüçinhemişeaçykdy.

13Açlykçekip,Ybraýymyňöýünegelenherbiradama iýip-içip,doýmagyüçinçörekbererdi,öýüneýalaňaçgelen herbiradamaisleýäneşiklerinigeýdirerdi,kümüşwealtyn bererdiweonyýerdeýaradanRebbioňatanadardy; Ybraýymömrüniňahyrynaçenlişeýleetdi

14Ybraýym,onuňogullaryweählimülkleriBeýerşebada ýaşadylarweolHebronaçenliçadyrynygurdy

15YbraýymyňdoganyNahor,onuňkakasyweolaryňähli emlägiHarandaýaşaýardylar,sebäbiolarYbraýymbilen Kenganýurdunagelmediler

16NahordanhemçagalardünýäindiMilkaolary YbraýymyňaýalySaranyňgyzdoganyHaranyňgyzy Nahordandogurdy

17Onuňdoglanlarynyňatlaryşulardyr:Uz,Buz,Kemuel, Kesed,Hazo,Pildaş,TidlafweBetuel.Busekizogluň MilkadanbolanogullarydyrBularyYbraýymyňdogany NahordanMilkadoglan

18NahoruňReumaatlybirgyrnagybardy.OlNahordan Zebak,Gakaş,TakaşweMaakanydogurdy;olardört oguldy

19Nahoryňgyzlaryndanbaşga-daonikioguldoglandywe olaryňHarandahemçagalarybardy

20NahoryňilkinjioglyUzyňogullary:Aby,Keref,Gadin, MelusweolaryňgyzdoganyDebora.

21BuzuňogullaryBerahel,Naamat,ŞewaweMadonudy 22KemueliňogullaryAramweRekobdy

23KesediňogullaryAnamlek,Meşaý,BenonweÝifi, HazowyňogullarybolsaPildaş,MekiweOperdi

24PildaşyňogullaryArud,Hamum,MeredweMolokdy 25TidlafyňogullaryMuşan,KuşanweMutsidi.

26BetueliňogullarySekar,Labanweolaryňgyzdogany Rebekkady.

27NahoryňHarandadoglanogullarynyňuruglaryşulardyr; KemueliňoglyAramweonuňdoganyRekobHarandan çykyp,Ýefratderýasynyňkenaryndabirjülgetapdylar

28Olarşolýerdeşähergurup,şäheriňadynyAramogly Petoryňadybilengoýdular,olşugüneçenliAram Naheraýymdyr

29KesediňogullaryhemýaşamagagitdilerweŞinar ýurdunyňgarşysyndabirjülgetapdylarweşolýerde ýaşadylar.

30Olarşolýerdeözlerineşähergurup,şolýereatalarynyň adybilenKesedadynygoýdular,bubolsaşugüneçenli Kasdimýurdydyr.Kasdimlerşolýerdeýaşap,ösüp,örän köpeldiler

31NahorbilenYbraýymyňkakasyTeragarranda,Pelila atlybaşgabiraýalaldy.Teragöwrelibolup,oňabirogul dogurdyTeraonuňadynaSobadakdy

32Sobadoglandansoň,Terahýigrimibäşýylýaşady.

33Terahşolýylda,YbraýymyňoglyYshagyňdoglan gününiňotuzbäşinjiýylyndaaradançykdy

34TerahikiýüzbäşýylýaşadyweHarandajaýlandy

35TerahyňoglySobaotuzýaşyndaka,ondanAram,Ahlis weMerikdoguldy

36Terahyňagtygy,SobanyňoglyAramyňüçaýalybardy weondanonikiogulweüçgyzdoguldy;RebSobanyň oglyAramabaýlykweemläk,köpsanlymal-gara,sürüwe mal-garaberdi,şonuňüçinoladamöränköpeldi.

37SobanyňoglyAram,onuňdoganyweähliöý-içeri Harandangöçüp,özlerineýertapmaküçingitdiler,sebäbi olaryňmülkiHarandagalmaküçingatyköpdi,sebäbiolar özdoganlaryNahoryňogullarybilenHarandagalyp bilmediler

38SobanyňoglyAramdoganlarybilengitdiwegündogar ýurduňuzaklygyndabirjülgetapdylarweşolýerde ýaşadylar

39Olarşolýerdebirşähergurup,onuňadynyuly doganlarynyňadybilenAramgoýdular;olşugüneçenli AramSobadyr

40ŞolgünlerdeYbraýymyňoglyYshakulalyp,kakasy YbraýymoňaRebbitanamaküçinRebbiňýolunyöwretdi weRebonuňbilendi

41Yshakotuzýediýaşyndaka,onuňdoganyYsmaýyl onuňbilençadyrdagezipýördi

42YsmaýylYshagaözibilenöwünip:«Rebkakamabizi sünnetlemekbaradaaýdanda,menonüçýaşymdadymwe Rebbiňkakamaaýdansözüniýerineýetirdim,janymy Rebbebagyşetdimweonuňkakamatabşyransözünden çykmadym»diýdi.

43YshakYsmaýylaşeýlejogapberdi:«Nämeüçinsen maňabubarada,Rebbiňsaňatabşyranözbedeniňdenalan etiňiňbirbölegibilenöwünýärsiň?»

44AtamYbraýymyňHudaýyRebdenantiçýärin,egerReb kakama:«IndiogluňYshagyalyp,maňagurbanlykgetir» diýse,menonyhöwesbilenkabulederdim.

45RebYshagyňYsmaýylaaýdansözünieşitdiwebu Rebbiňnazaryndamakulboldy,şonuňüçinolYbraýymy bumeseledesynapgörmegiýüreginedüwdi.

46Hudaýyňogullarynyňgelip,Rebbiňhuzurynda duruşýangünigeldi,ŞeýtanhemHudaýyňogullarybilen bilelikdeRebbiňhuzuryndageldi.

47RebŞeýtana:«Senniredengelýärsiň?»diýipsorady ŞeýtanRebbe:«Ýerýüzündeaýlanyp-aýlanyp,onuňiçinde aýlanyp-ýöräpýörmekden»diýdi

48RebŞeýtana:«Ýerýüzündäkiähliadamlarbaradamaňa nämediýýäň?»diýdiŞeýtanRebbe:«Menýerýüzündäki ähliadamlaryňsaňagullukedýändiginiwesendenbirzat sorandaseniýatlaýandyklarynygördüm»diýdi

49SenolaraSendentalapedýänzadynybereniňde,olar rahatoturýarlar,SeniterkedýärlerweSeniýatlamaýarlar 50SenilkiçagasybolmadykTerahyňoglyYbraýymy gördüňmi?OlSaňahyzmatedip,gelenýerlerindeSaňa gurbanlyksypalarynygurup,olaryňüstündegurbanlyk getirip,Seniňadyňyýerýüzüniňähliogullarynayzygiderli yglanedipdi.

51IndioglyYshakdoglandansoň,olseniterketdi,ýurduň ähliilatyüçinulyzyýapatberdi,ýöneRebbiýatdan çykardy

52Oledenähliişleriniňarasyndasaňahiçhiligurbanlyk getirmedi:ýakmagurbanlygyny,parahatçylyk gurbanlygyny,oglunyňsüýtdenaýrylangünisoýlanmalgarasyny,goýunyýa-dageçini

53Oglunyňdoglangünündenbaşlap,otuzýediýylbäri,ol seniňöňüňdehiçhiligurbanlyksypasynygurmadywesaňa hiçhilisadakagetirmedi,sebäbiolseniňonuňdilän zadynyberýändigiňigörüp,seniterketdi

54RebŞeýtanaşeýlediýdi:«SenmeniňgulumYbraýyma şeýleseretdiňmi?Çünkiýerýüzündeonuňýalykämilwe dogruçyladamýok,Hudaýdangorkýanweýamanlykdan gaçadurýanadamMenoňa:«OgluňYshagymeniň öňümdegetir»diýsem,olonymendengaçadurmazdy, egermenoňaözsürülerindenýa-damallaryndanýakma gurbanlykgetirdiýsem,has-dabeter»

55ŞeýtanRebbejogapberip:«Eýsem,Ybraýymaaýdyşyň ýalyaýt,şondaolşugünseniňsözleriňiyzynagaýtaryp, günäetmezmiýa-daýokmygörersiň»diýdi

23-NJIBAP

1ŞolwagtRebbiňsöziYbraýymageldiweoňa: «Ybraýym!»diýdiOlbolsa:«Menşuýerde»diýdi

2Ylýasoňaşeýlediýdi:«Indiogluňy,söýýänýeke-täk ogluňYshagyal-da,Moriýaýurdunagitwesaňa görkeziljekdaglaryňbirindeonyýakmagurbanlyk hökmündeber,sebäbiolýerdebulutweRebbiňşöhratyny görersiň».

3Ybraýymöz-özüne:«MenoglumYshagyejesiSaradan nädipaýryp,Rebbiňhuzuryndaýakmagurbanlyk hökmündegetiripbilerin?»diýdi.

4Ybraýymçadyragirip,aýalySaranyňöňündeoturdywe oňaşeýlediýdi:

5OglumYshakulalyp,birnäçewagtbäriHudaýyna hyzmatetmekbaradaöwrenmediIndiertirmenony Samyňýanyna,oglyEberibolsaşolýerealypbararynOl ýerdeolRebbiňýollarynyöwrener.ÇünkiolaroňaRebbi tanamagy,şeýlehemRebbiňöňündeyzygiderlidoga edende,Onuňoňajogapberjekdiginibilmegiöwreder ŞonuňüçinolýerdeolözHudaýyRebbinehyzmat etmegiňýolunybiler

6Sara:«Sengowyaýtdyň,bar,jenap,oňaaýdyşyňýalyet, ýöneonymendenuzaklaşdyrmaweolýerdeuzakwagtlap galma,sebäbimeniňjanymonuňjanynda»diýdi

7YbraýymSaradan:«Gyzym,bizeýagşylyketmegiüçin HudaýymyzRebdendilegedeliň»diýdi

8SaraoglyYshagyalyp,olgijänionuňýanyndageçirdi SaraoglyYshagyöpüp,gujakladyweertireçenlioňa tabşyrykberdi.

9Oloňa:«Eýoglum,meniňjanymsendennädipaýrylyp biler?»diýdiŞeýdip,olonyöpdiwegujakladywe Ybraýymaonuňbaradagörkezmeberdi

10SaraYbraýymaşeýlediýdi:«Eý,jenap,ogluňaünsber, oňagözaýla,sebäbimeniňondanbaşgaoglumýa-da gyzymýok»

11OnyterketmeAçbolsa,oňaçörekber,suwsasa,suw ber.Onypyýadaýöretme,günüňaşagyndaoturtma.

12Onyýoldaýekeözigoýberme,isleýşindenzorlama, ýöneolsaňanämediýse,şonyet.

13SarabütingijäniYshaküçinajy-ajyagladyweertire çenlioňatabşyrykberdi.

14ErtesiSaraAbymelegiňoňaberenöýündäki geýimleriniňarasyndanöränowadanwegözelgeýim saýlady

15Ologlunaşeýlegeýimberdi,kellesineçalmageýdirdi, çalmanyňüstünegymmatbahadaşgoýdyweýolüçinazyk berdiOlarýoladüşdülerYshakkakasyYbraýymbilen gitdi,hyzmatkärleriniňkäbiribolsaolaryýoldanalyp gaýtmagagitdi

16Saraolarbilengitdiweolaryugratmaküçinýoldaolara ýoldaşlyketdiOlaroňa:«Çadyragaýdypbar»diýdiler

17SaraoglyYshagyňsözlerinieşidende,ajy-ajyaglady, Ybraýymhemonuňbilenaglady,ogullaryhemolarbilen birlikdeajy-ajyagladylar;olaryňbilengidenlerhemajyajyagladylar

18SaraoglyYshagygujaklap,gujaklap,onuňbilenaglady. Sara:«Kimbilýär,şugündensoňseniýene-degörerinmi?» diýdi

19Olarbilelikdeagladylar.Ybraýym,Sara,Yshakwe ýoldaýoldaşbolanlaryňhemmesiolaragoşulypagladylar Saraoglunyňýanyndangaýdyp,ajy-ajyagladyOnuňähli erkekleriwehyzmatkärlerionuňbilençadyragaýdyp geldiler

20YbraýymoglyYshakbilenbilelikdeRebbiňbuýruşy ýaly,onygurbanlykhökmündegetirmeküçingitdi.

21Ybraýymikiýaşýigitini,HajaryňoglyYsmaýylywe hyzmatkäriEligezeriözibilenalyp,olarbilengitdilerOlar ýoldabarýarkalar,ýigitlerözaralaryndaşeýlediýdiler:

22YsmaýylEliýezereşeýlediýdi:«IndikakamYbraýym YshagyRebbeýakmagurbanlykhökmündegetirmeküçin, Rebbiňtabşyrygyboýunçagidýär».

23Olgaýdypgelende,özündensoňmirasaljakähli emläginimaňaberer,çünkimenonuňilkinjiogly 24EliýezerYsmaýylaşeýlejogapberdi:«Hakykatdanam, Ybraýymseniejeňbilentaşlap,onuňähliemläginiňhiç birinimirasalmajakdygyňaantiçdiOlözähliemlägini, ählihazynalarynyweählizatlarynymaňa,öýündewepaly bolan,gije-gündizoňahyzmatedenwemeniňisleýänähli zatlarynyedenhyzmatkärineberse,ölendeähliemlägini maňamirasgaldyrar».

25YbraýymoglyYshakbilenýoldabarýarka,Şeýtangelip, oňaörängarry,pespälwetobaedenadamyňkeşbinde göründi.OlYbraýymaýakynlaşyp,oňa:«Senşugün ýekejeogluňaşeýleetjekýalyakmakmyýa-da akylsyzmy?»diýdi.

26Hudaýsaňagarrylygyňyňsoňkygünlerindeogulberdi, senbolsaşugünbaryponyöldürjekmisiň,sebäbiolhiçhili zorluketmediwesenýeke-täkogluňyňjanynyýer ýüzündenýoketjekmisiň?

27MunuňRebdenbolupbilmejekdiginibilmeýärsiňmiwe düşünmeýärsiňmi?ÇünkiRebýerýüzündeadamaşeýle ýamanlykedip,oňa:«Bar,çagaňyöldür»diýipbilmez 28Ybraýymmunyeşidip,onyRebbiňýolundan çykarmagasynanyşanadamyňŞeýtanyňsözidiginibildi, ýöneYbraýymŞeýtanyňsesinegulakasmadyweoňa käýinçberdi,şonuňüçinolgitdi

29Şeýtanyzynagaýdyp,Yshagyňýanynageldiweoňa owadanwegözelýaşýigidiňkeşbindegöründi

30OlYshagagolaýlaşyp,oňaşeýlediýdi:«Sengarry samsykkakaňyňsenişugünmugtgyrymgaalyp barýandygynybilmeýärsiňmiwedüşünmeýärsiňmi?»

31Indi,oglum,oňagulakasmaweünsberme,sebäbiol akmakgarryadam,seniňgymmatlyjanyňweowadan keşbiňýerýüzündenýitipgitmesin

32Yshakmunyeşidip,Ybraýyma:«Kakam,buadamyň nämediýýändiginieşitdiňmi?Olşeýlediýdi»diýdi.

33YbraýymoglyYshagaşeýlejogapberdi:«Ondan seresapbol,onuňsözlerinegulakasma,oňaünsberme, çünkiolşugünbiziHudaýyňbuýruklaryndansowmaga synanyşýanŞeýtandyr»

34YbraýymŞeýtanyhenizemkäýedi,Şeýtanbolsaolardan gitdi,olardanüstünçykypbilmediginigörüp,olardan gizlendiweýoldaolaryňöňündengeçipgitdi;ýoldauly suwlyderýaöwrüldi.Ybraýym,Yshakweonuňikiýigidi şolýereýetdilerwegüýçlisuwlarýalyulywegüýçli derýanygördüler

35Olarderýanyňiçinegirip,onuňiçindengeçdiler,suw bolsailkiolaryňaýaklarynaýetdi

36Olarderýanyňçuňlugynagirdilerwesuwboýnunaýetdi, olaryňhemmesisuwdangorkdular;olarderýadangeçip barýarkalar,Ybraýymşolýeritanadyweolýerdeöňsuw ýokdugynybildi

37YbraýymoglyYshagaşeýlediýdi:«Menbuýerde derýanyňwesuwuňýokdugynybilýärin,şonuňüçin bularyňhemmesinibizeedýän,bizişugünHudaýyň tabşyryklaryndansowmaküçinşuŞeýtandyr».

38Ybraýymoňakäýinçberip:«Eý,Şeýtan,Rebseni käýinçlesin,bizdendaşlaş,sebäbibizHudaýyňbuýruklary boýunçahereketedýäris»diýdi.

39ŞeýtanYbraýymyňsesindengorkup,olardangitdiweol ýerýene-deöňkiýalyguryýereöwrüldi

40YbraýymYshagbilenHudaýyňaýdanýerinegitdi.

41ÜçünjigünYbraýymbaşynygaldyryp,uzakdan Hudaýyňoňaaýdanýerinigördü

42Şondaoňaýerdengögeuzalypgidýänotsütüni,dagyň üstündeşöhratbulutygöründiwebuludyňiçindeRebbiň şöhratygöründi

43YbraýymYshaga:«Oglum,senuzakdangörüpduran dagda,meniňgörýänzadymygörýärsiňmi?»diýdi

44Yshakkakasynajogapberip:«Menotsütüniniwe bulutygörýärin,Rebbiňşöhratybolsabulutdagörünýär» diýdi

45YbraýymoglyYshagyňRebbiňhuzuryndaýakma gurbanlykhökmündekabuledilendiginibildi.

46YbraýymEliýezereweoglyYsmaýyla:«Sizuzakdaky dagdanämegörýändigimizihemgörýärsiňizmi?»diýdi.

47Olarjogapberip:«Bizýerýüzündäkibeýlekidaglardan başgazatgörmeýäris»diýdilerYbraýymolaryňRebbiň huzuryndaözleribilengitmägekabuledilmeýändiginibildi weolara:«MenoglumYshakbilenoldagdaRebbiň huzuryndaseždeedip,soňrasizegaýdypgelýänçäm,siz eşekbilenşuýerdegalyň»diýdi

48Ybraýymyňtabşyryşyýaly,EliýezerbilenYsmaýylşol ýerdegaldylar

49Ybraýymýakmagurbanlyküçinodunalyp,ogly Yshagyňüstünegoýdy,otbilenpyçagyalyp,ikisihemşol ýeregitdiler

50Olargidipbarýarkalar,Yshakkakasyna:«Ine,menot weodungörýärin,Rebbiňhuzuryndaýakmagurbanlyk hökmündeberilmeliguzynirede?»diýdi

51YbraýymoglyYshagaşeýlejogapberdi:«Rebseni guzynyňýerineýakmagurbanlykhökmündesaýlady.

52Yshakkakasyna:«Rebbiňsaňaaýdanlarynyň hemmesinişatlykwegöwünaçlykbilenýerineýetirerin» diýdi.

53YbraýymoglyYshagaýene-deşeýlediýdi:«Bubarada ýüregiňdenädogrypikirýa-damaslahatbarmy?Maňaaýt, oglum,haýyşedýärin,oglum,munymendengizleme»

54YshakkakasyYbraýymaşeýlejogapberdi:«Eý,kaka, Rebbiňdiriligineweseniňjanyňdiriligineantiçýärin, meniňýüregimdeOnuňsaňaaýdansözündensagaýa-da çepesowulmagasebäpboljakhiçzatýok»

55Munuňbilenneel-aýak,ne-demyşsahereketetmedi, ne-deýüregimdebubaradahiçhilipikirýa-daerbetniýet ýok

56Emmamenbumeseledeşatlyklyweşatlyklybolup, şeýlediýýärin:«BugünmeniÖzhuzuryndaýakma gurbanlykhökmündesaýladyRebalkyşlybolsun»

57YbraýymYshagyňsözlerineöränbegendiweolarýola düşüp,Rebbiňaýdanýerinegeldiler

58Ybraýymşolýerdegurbanlyksypasynygurmaküçin golaýlaşdy.Ybraýymaglaýardy,Yshakbolsagurbanlyk sypasynygurupgutarýançadaşlarwepalçykaldy 59Ybraýymagaçlaryalyp,özgurangurbanlyksypasynyň üstünegoýdy.

60SoňraologlyYshagyalyp,Rebbiňhuzuryndaýakma gurbanlykhökmündesoýmaküçingurbanlyksypasyndaky odunlaryňüstünegoýdy.

61Yshakkakasyna:«Meniberkdaňyp,gurbanlyk sypasynyňüstünegoý,ýogsammenöwrülip,hereketedip, pyçagyňtäsirindendynarynweýakmagurbanlygyny harametmerin»diýdiYbraýymşeýlehemetdi

62Yshakkakasyna:«Eý,kaka,meniöldürip,gurbanlyk hökmündeýakypgoýanyňdansoň,külümdengalanyny ejemSaragetirip,oňa:«BuYshakyňhoşboýysydyr»diý Emmaguýynyňýanyndaýa-dabaşgabirbelentýerde otursa,munyoňaaýtma,ýogsamolmeniňyzymdanjanyny taşlapöler»diýdi

63YbraýymYshagyňsözlerinieşidip,sesinigaldyryp aglady.YbraýymyňgözýaşlaryoglyYshagyňüstüne döküldiYshakajy-ajyagladywekakasyna:«Eýkakam, çaltbol,HudaýymyzRebbiňsaňatabşyranisleginimeniň bilenýerineýetir»diýdi.

64YbraýymbilenYshagyňýürekleriRebbiňbuýran zadynaşatlandy,ýönegözleriajy-ajyaglady,ýürekbolsa şatlandy

65YbraýymoglyYshagydaňyp,onygurbanlyksypasynyň üstünde,odunüstündegoýdyYshakkakasynyňöňünde gurbanlyksypasynyňüstündeboýnunyuzatdy.Ybraýym bolsaoglunyRebbiňhuzuryndaýakmagurbanlyk hökmündesoýmaküçinpyçagyalmaküçineliniuzatdy

66ŞolwagtrehimperişdeleriRebbiňhuzurynagelip, Yshakbaradaoňaşeýlediýdiler:

670Reb,Sengökdeweýerdeýaradanlaryňyňhemmesiniň üstündenrehimliwerehimliPatyşasyňweolaryň hemmesinigoldaýarsyň;şonuňüçinguluňYshagyňýerine tölegwehalasedişber,şugünSeniňtabşyryklaryňyýerine

ýetirýänYbraýymaweonuňoglyYshagarehimwerehim et.

68ÝaReb,guluňYbraýymyňoglyYshagyňmalýaly gyrylmagabaglanandygynygördüňmi?Indibolsa,ýaReb, olararehimet.

69ŞolwagtRebYbraýymagöründiwegökdenony çagyrdyweoňa:«Oglanyňüstüneeliniuzatma,oňahiçzat etme,çünkiindimenseniňbuişiedip,Hudaýdan gorkýandygyňyweýekejeogluňyMenden aýyrmaýandygyňybilýärin»diýdi

70Ybraýymbaşynygaldyryp,şaýygyrymsyagaçlaryň arasyndabirgoçuňşahybilenilişendiginigördiReb Hudaýýeriwegökleriýaradangünişolgoçuňjanynyýer ýüzündeýaratdy

71ÇünkiRebşolgündenbäriYshagyňýerineýakma gurbanlykhökmündeşugoçytaýýarlapdy.

72BugoçYbraýymatarapöňebarýarka,Şeýtanonytutup, onuňşahlarynygyrymsyagaçlaryňarasyndadolaşdyrdy, şonuňüçinolYbraýymatarapöňegeçip,oglunyöldürip bilmezdi

73YbraýymgoçuňözünetarapgelýändiginiweŞeýtanyň onysaklaýandygynygörüp,onygetirip,gurbanlyk sypasynyňöňünegetirdiOglyYshagybaglagynyboşadyp, goçuňýerinegoýdyYbraýymgoçuňüstünegurbanlyk sypasyndasoýup,oglyYshagyňýerinegurbanlyk hökmündehödürledi

74Ybraýymgurbanlyksypasynagoçuňganyndansepdiwe gygyryp:«Bumeniňoglumyňýerine,şugünRebbiň huzuryndaoglumyňganyhasaplansyn»diýdi

75Ybraýymbugezekgurbanlyksypasynyňýanyndaeden ähliişleriniedip,gygyryp:«Bumeniňoglumyňýerinde,şu günmeniňoglumyňýerineRebbiňhuzuryndakabul edilsin»diýerdiŞeýdip,Ybraýymgurbanlyksypasynyň ýanyndaählihyzmatytamamladywehyzmatRebbiň huzuryndakabuledildiweYshagyňkyýalyhasaplandy; RebşolgünYbraýymaweonuňneslinebereketberdi 76ŞeýtanSaranyňýanynabardyweoňaöränpespälwe mylaýymgarryadamyňkeşbindegöründi,Ybraýymbolsa henizemRebbiňhuzuryndaýakmagurbanlykbermekbilen meşguldy.

77Olaýala:«Ibrahimiňşugünseniňýekejeogluňbilen edenişleriniňhemmesinibilmeýärsiňmi?OlYshagyalyp, gurbanlyksypasynygurdy,onyöldürdiwegurbanlyk sypasyndagurbanlykhökmündegetirdiYshakkakasynyň öňündeaglady,ýöneoloňaseretmedi,oňarehimetmedi 78Şeýtanbusözlerigaýtaladyweonuňýanyndangitdi. SarabolsaŞeýtanyňählisözlerinieşitdiweonyoglybilen bolanwegelip,oňabuzatlaryaýdanadamogullarynyň arasyndanbirgarryadamhökmündegözöňünegetirdi 79Sarasesinigaldyryp,oglunyňüçinajy-ajyagladywe ýereýykylyp,kellesinetopraksepdi-de:«Eýoglum,Yshak oglum,şugünseniňýeriňeölenbolsamgowybolardy» diýdiOlaglamagynydowametdirip:«Eýoglum,oglum, Yshakoglum,şugünseniňýeriňeölenbolsamgowy bolardy»diýdi 80Olhenizemaglamagynydowametdirip:«Seni terbiýeläp,ulaldanymdansoň,seniňüçingynanýaryn;indi şatlygymseniňüçinýastutmagaöwrüldi,mensenigaty arzuwedip,senitogsanýaşymdadünýäindirýänçäm Hudaýaaglap,dogaetdim;indibolsasenşugünpyçakwe otüçingurbanlykhökmündehyzmatetdiň»diýdi

81Ýöneoglum,menseniňbilenözümiteselliedýärin, sebäbisenHudaýyňbuýrugynyýerineýetirdiň;çünkiher birjandaryňjanyelindebolanHudaýyňsözünikimbozup biler?

82Eý,HudaýymyzReb,Senadalatlysyň,çünkiSeniňähli işleriňýagşywedogrudyr;çünkimenhemSeniňtabşyran sözüňbilenşatlanýaryn,gözümajy-ajyaglaýarka,ýüregim şatlanýar.

83Sarabaşynygyrnaklarynyňbiriniňdöşünegoýdywe daşýalydymdy

84Soňraolturup,Hebronaçenlisorag-jogapetdiweýolda duşanlaryňhemmesindensorady,emmahiçkimogluna nämebolandygynyaýdypbilmedi.

85OlhyzmatkärleriweerkekhyzmatkärleribilenKirýatArba,ýagnyHebronageldiweoglybaradasoradyOl ýerdegaldy,şolýerdebolsahyzmatkärleriniňbirnäçesini YbraýymyňYshagyňbilengidenýerinigözlemeküçin iberdiOlaronySambilenEberiňöýündegözläp,tapyp bilmediler.Olarýurduňähliýerindegözleggeçirdiler,ýöne ololýerdeýokdy

86Ine,ŞeýtangarryadamyňkeşbindeSaranyňýanyna geldiweonuňöňündedurdyweoňa:«Mensaňaýalan sözledim,sebäbiYbraýymoglunyöldürmediweol ölmedi»diýdiOlbusözüeşidende,oglysebäplişeýlebir begendiwelin,onuňjanyşatlykdançykypgitdi;olöldiwe özhalkynagoşuldy

87Ybraýymgullugynygutarandansoň,oglyYshakbilen ýaşýigitleriniňýanynagaýdypgeldiweolarturup, Beýerşebaşäherinegitdilerweöýlerinegaýdypgeldiler

88YbraýymSaranygözledi,ýönetapypbilmediOlonuň baradasorapbildi.Olaroňa:«Olsiziňikiňizihem gözlemeküçinHebronagitdi,sebäbioňaşeýlehabar berildi»diýdiler

89YbraýymbilenYshakHebrona,onuňýanynagitdiler weonuňölendiginigörenlerinde,seslerinigaldyryp,onuň üçinagladylarYshakejesiniňýüzüneýykylyp,onuňüçin agladywe:«Eý,ejem,ejem,meninädiptaşlapgitdiň?Eý, meninädiptaşlapgitdiň!»diýdi

90YbraýymbilenYshakSaraüçinagladylar, hyzmatkärleriniňhemmesiSaraüçinagladylarweonuň üçinulyweagyrýastutdular

24-NJIBAP

1Saraýüzýigrimiýediýylýaşadywearadançykdy YbraýymaýalySaranyjaýlamaküçinjaýlanjakýer gözlemeküçinöleniniňýanyndanturdyweýurduň ýaşaýjylarybolanHetogullarynaşeýlediýdi:

2Mensiziňýurduňyzdasiziňbilenbirgelmişekwegöçüp gelenadam;maňaözýurduňyzdajaýlanjakýerberiň, şondamenölülerimigözümiňöňündejaýlapbilerin 3HethalkyYbraýyma:«Ine,ýerseniňöňüňde,ölüňibiziň iňgowymazarymyzyňbirindejaýla,çünkihiçkimseniň ölüňijaýlamagyňyzapäsgelbermez»diýdiler

4Ybraýymolaraşeýlediýdi:«Egersizmuňarazybolsaňyz, baryp,ZoharyňoglyEfrondanmeniňüçinýalbaryňOl maňameýdanynyňahyryndakyMakpelagowagyny bermeginihaýyşetsin,menonyondanisleýänzadyna satynalaryn»

5EfronHetogullarynyňarasyndaýaşaýardy.Olarbaryp, onyçagyrdylarOlYbraýymyňhuzurynageldiEfron

Ybraýyma:«Guluňseniňnämeislese,şonyederin»diýdi Ybraýym:«Ýok,menseniňmagaraňywemeýdanyňy gymmatbahadansatynalaryn,şondaolmeniňüçin hemişelikjaýlanyşýeribolar»diýdi.

6Efronşeýlejogapberdi:«Ine,meýdanwegowakseniň öňüňde,nämeisleseň,ber»Ybraýymbolsa:«Menony seniňeliňden,şäheriňderwezesindengirýänleriňelinden weseniňnesliňiňelindenhemişedolybahasynasatyn alarys»diýdi

7Efronweonuňählidoganlarymunyeşidende,Ybraýym Efronaweonuňählidoganlarynadörtýüzşekelkümüş berdi;Ybraýymbuşertnamanyýazdy,onydörtşaýatbilen tassykladywetassyklady.

8Şaýatlaryňatlaryşular:hetAbişnanyňoglyAmigal,hiwi AşunahyňoglyAdyhorom,gomerliAhiramyňoglyAbdon wesidonlyAbudişiňoglyBakdil.

9Ybraýymsatynalnanzatlaryňkitabynyalyp,öz hazynalarynagoýdyYbraýymyňkitapdaýazansözleri şular:

10YbraýymyňhetEfrondan,onuňneslinden,onuň şäherindençykanlardanweolaryňnesillerindensatynalan gowagynyňwemeýdanynyňYbraýyma,onuňnesillerine weonuňbelibilengelenlereebedijaýlanmaküçinsatyn alnandygywemöhürbasandygy,şaýatlaryňöňünde tassyklanandygyaýdylýar.

11Meýdan,ondakygowakweşolýerleriňhemmesi YbraýymaweonuňHetneslindenbolannesillerineberildi; olKenganýurdunda,Hebronda,Mamreniňgolaýynda ýerleşýär

12ŞondansoňYbraýymaýalySaranyşolýerejaýladywe şolýerweonuňähliçäkleriYbraýymaweonuňnesillerine jaýlanmaküçinmülkboldy

13YbraýymSaranypatyşalaryňjaýlanyşdabarasynda görkezilişiýaly,dabaralyýagdaýdajaýladyweolörän owadanwegözellybaslardajaýlandy

14OnuňtabutynyňbaşyndaSam,onuňogullaryEberwe Abymelek,şeýlehemAnar,AşkolweMamredurdular. Ýurduňählibeýikadamlaryonuňtabutynyňyzyndan gitdiler

15Saraýüzýigrimiýediýylýaşadywearadançykdy. Ybraýymulyweagyrýastutup,ýedigünläpýastutdy 16ŞondaýurduňähliýaşaýjylarySaraüçinYbraýymbilen onuňoglyYshagateselliberdiler.

17Olaryňýasgünlerigeçendensoň,Ybraýymogly YshagyiberdiOlRebbiňýollarynywegörkezmelerini öwrenmeküçinSambilenEberiňöýünegitdi.Ybraýymol ýerdeüçýylgaldy

18ŞolwagtYbraýymählihyzmatkärleribilenturdywe olaröýlerine,BeýerşebaşäherinegaýtdylarYbraýymwe onuňählihyzmatkärleriBeýerşebadagaldylar

19ŞolýylyňaýlawyndaPiliştlileriňpatyşasyAbymelek ýüztogsanüçýaşyndaaradançykdy.Ybraýymözhalky bilenPiliştlileriňýurdunagitdiOlartutuşöýhojalygyny weählihyzmatkärleriniteselliberdilerSoňraolyzyna gaýdyp,öýünegitdi

20Abimelekölendensoň,Gerarhalkyonuňonikiýaşly oglyBenmalihitutup,kakasynyňýerineýatyrdy.

21OlaronuňadynykakasynyňadybilenAbymelek goýdular,sebäbiGerardaşeýleetmekolaryňadatlarydy AbymelekkakasyAbymelekiňýerinepatyşabolup,onuň tagtyndaoturypdy

22HaranyňoglyLuthemşolgünlerde,Yshagyňömrüniň otuzdokuzynjyýylyndaaradançykdy.Lutyňýaşangünleri ýüzkyrkýylboldyweolaradançykdy

23Lutyňgyzlaryndandoglanogullaryşulardyr:ilkinji oglunyňadyMowap,ikinjisiniňadybolsaBenamidi.

24Lutyňikioglygidip,Kenganýurdundanaýallaraldylar weolaraçagalardogurdylarMowabyňogullaryEd, Maýon,TarsusweKanwilatlydörtogul,olarşugüneçenli Mowabyňogullarynyňatalarydyr

25Lutyňogullarynyňählimaşgalalaryözleriýaşaýan ýerlerinegitdiler,sebäbiolarösüp,köpköpeldiler

26Olargidip,ýaşaýanýerlerindeşäherlergurdularwe guranşäherleriniňatlarynyözatlarybilendakdylar.

27YbraýymyňdoganyTeranyňoglyNahorYshagyň ömrüniňkyrkynnjyýylyndaaradançykdyNahoryň ömrüniňjemiýüzýetmişikiýylyboldyweHaranda jaýlandy

28Ybraýymdoganynyňölendiginieşidende,gatygynandy weköpgünläpdoganyüçinýastutdy.

29Ybraýymöýüniňişleribaradabuýrukbermeküçinbaş hyzmatkäriEliezeriçagyrdy,olgelip,onuňöňündedurdy 30Ybraýymoňa:«Mengarrapgaldym,ölümgünümi bilmeýärin,sebäbiýaşymbirnemeartdy;inditur,gitwe oglumüçinbuýerdenwebuýerden,aramyzdaýaşaýan kanganlylaryňgyzlaryndanaýalalma»diýdi.

31Emmameniňýurduma,doglanýerimegitweoglum üçinşolýerdenaýalalGökleriňweýeriňHudaýyReb menikakamyňöýündenalyp,şuýeregetirdiwemaňa:«Bu ýeriseniňnesliňeebedimirasbererin»,–diýdiOlseniň öňüňdenperişdesiniibererweýoluňyoňunaeder,şonda senmeniňmaşgalamdanwekakamyňöýündenoglumüçin aýaltapypbilersiň»

32HyzmatkärYbraýymaşeýlejogapberdi:«Menseniň dogdukmekanyňaweataňyňöýünegidýärinweogluňaşol ýerdenaýalalypberýärinEmmaegerolaýalmeniňyzyma düşmekislemese,ogluňyseniňdogdukmekanyňaalyp giderinmi?»

33Ybraýymoňa:«Oglumybuýeregaýdypgetirme,çünki meniňöňümdeýörenRebimÖzperişdesiniseniňöňüňden ibererweseniňýoluňyoňunaeder»diýdi.

34EliýezerYbraýymyňtabşyrygyýalyetdiweEliýezerbu meseledeYbraýymaantiçdiEliýezerturup,Ybraýymyň düýelerindenondüýeweYbraýymyňhyzmatkärlerinden onadamyalyp,YbraýymyňoglyYshagaaýalalmaküçin YbraýymbilenNahoryňşäheriHaranagitdilerOlar gidenlerinde,YbraýymSambilenEberiňöýüneadam iberdiweolaroglyYshagyşolýerdengetirdiler

35YshakBeýerşebadakykakasynyňöýünegeldi,Eliezere bolsaadamlarybilenHaranageldilerweşäherdesuwuň ýanyndagaldylar,olbolsadüýelerinisuwuňkenarynda çöketdirdiweolarşolýerdegaldylar

36YbraýymyňhyzmatkäriEliýezerdogaedip:«Eý, jenabymYbraýymyňHudaýy,şugünmeniiberwe jenabymarehimet,jenabymyňoglunaonuň maşgalasyndanbiraýalsaýla»diýdi

37RebÖzhyzmatkäriYbraýymyňhatyrasynaEliezegiň sesinieşitdiweolYbraýymyňdoganyNahoryňaýaly, MilkanyňoglyBetueliňgyzybilenduşuşdyEliezertonuň öýünegeldi

38EliýezerolaraählialadalarynyweonuňYbraýymyň hyzmatkäridiginigürrüňberdiweolaroňaöränşat boldular

39Şeýdip,olarbuzadyamalaaşyranRebbialkyşladylar weoňaYshagaaýalhökmündeBetueliňgyzyRebekany berdiler

40Ýaşgyzöränowadan,bokiragyzdy,Rebekkabolsaşol günleronýaşyndady.

41ŞolgijeBetuwel,Labanweonuňçagalaryzyýapat etdilerEliýezerweonuňadamlaryşolgijegelip,iýipiçdilerweşatlandylar

42Eliýezerirdenturup,ýanyndakyadamlarbilenBetueliň tutuşmaşgalasynyçagyryp:«Menihojaýynymyňýanyna iberiň»diýdiOlarturup,Rebekanyweonuňenagasy, UzyňgyzyDeboranyiberdilerOlaroňakümüşwealtyn, erkekgulwegyrnakberdilerweonyakpataberdiler.

43OlarEligezeriözadamlarybilenugratdylar; hyzmatkärlerRebekanyalypgitdiler,olbolsaöz hojaýynynyňýanyna,Kenganýurdunagaýdypgeldi.

44YshakRebekanyaldyweolonuňaýalyboldyYshak onyçadyraalypgirdi

45Yshakkyrkýaşyndaka,daýysyBetueliňgyzyRebekany aýallygaaldy

25-njiBAP

1ŞolwagtYbraýymgarrylykdöwründeýene-debiraýal aldy.OnuňadyKetura,Kenganýurdundandy.

2OlaýaloňaZimran,Ýokşan,Medan,Midýan,Ýyşbak weŞuahatlyaltyoguldogrupberdiZimranyňogullary Abyhen,MolikweNarimdi.

3ÝokşanyňogullaryŞebaweDedan,Medanyňogullary Amida,Ýowab,Goçi,ElişaweNotak,Midýanyňogullary bolsaEfa,Eper,Hanok,AbidaweEldaa.

4YşbakyňogullaryMakiro,BeýoduaweTatordy

5ŞuahyňogullaryBildad,Mamdat,MunanweMeban; bularyňhemmesiýewreýYbraýymadoglanKenganly Keturanyňogullarydyr

6Ybraýymbularyňhemmesiniiberip,olarasowgatlar berdi.OlaroglyYshagyňýanyndangidip,özlerinegerek bolanýerdeýaşamagagitdiler

7Bularyňhemmesigündogardakydaglygagitdilerwe özlerinealtyşähergurup,şugüneçenlişolýerde ýaşaýarlar

8EmmaŞebaweDedanyňnesilleri,ýagnyÝokşan nesilleriözçagalarybilenözşäherlerindedoganlarynyň ýanyndaýaşamadylarOlarşugüneçenliçöllerdewe ýerlerdesyýahatedip,düşelgegurdular.

9YbraýymyňoglyMidýanogullaryKuşýurdunyň gündogarynagitdilerweolýerdegündogarýurtdaulybir jülgetapdylarweşolýerdegalyp,birşähergurup,şol ýerdeýaşadylar,buşäherşugüneçenliMidýanýurdydyr.

10Midýanlaronuňguranşäherinde,bäşoglyweähli mülkleribilenýaşaýardylar

11Midýanogullarynyňşäherlerindeatlaryşeýle:Epa,Eper, Hanok,AbidaweEldaa

12EfanyňogullaryMetak,Meşar,AwiweSanuwa,Eferiň ogullaryEfron,Zur,AlirunweMedin,Hanokyňogullary bolsaReuel,Rekem,Azi,AlýoşupweAladdy

13Abidanyňogullary:Hur,Melud,Kerury,Molchi; Eldaanyňogullary:Miker,Reba,MalkiýaweGabol;

bularyňhemmesimidýanlylaryňmaşgalalarynagörä atlarydyr;soňramidýanlylaryňmaşgalalarymidýan ýurdunaýaýrady

14SaranyňgyrnagyHajaryňYbraýymadoglanogly Ysmaýylyňnesillerişulardyr.

15YsmaýylMüsürýurdundanRiba,ýagnyMeribaatlybir aýalaldy

16RibaYsmaýylNebaýotdanKedar,Adbeel,Mibsamwe olaryňgyzdoganyBosmatydogurdy

17YsmaýylaýalyRibanytaşlady,Ribaondanaýrylyp, Müsüre,kakasynyňöýünegaýdypgeldiweşolýerde ýaşady,sebäbiolYsmaýylyňweonuňkakasyYbraýymyň gözündeöränerbetdi.

18SoňraYsmaýylKenganýurdundanMalkutatlybiraýal aldyweoňaNişma,Duma,Masa,Çadad,Tema,Ýetur, NapişweKedmanydogrupberdi.

19Ysmaýylyňogullaryşulardyr,olaryňatlaryşeýle:öz milletlerinegöräonikişazada;Ysmaýylyňmaşgalalary soňraýaýrady.Ysmaýylözçagalaryny,gazananähli emlägini,maşgalasynyňjanynyweözünedegişliählizady alyp,ýaşamaküçinözlerineýertapmagagitdiler

20OlarParançölüniňgolaýyndaýaşadylarweolaryň ýaşaýanýerleriHawiladanŞuraçenli,Müsüriňöňündäki Aşurtarapyndaýerleşýärdi

21Ysmaýylweonuňogullaryşolýerdeýaşadylarwe olaryňçagalarydünýäindi,olarösüp,köpboldy

22YsmaýylyňilkinjioglyNebaýotyňogullarynyňatlary şulardyr:Mend,Send,Maýon;Kedaryňogullarybolsa Alýon,Kezem,HamadweEli

23AdbeeliňogullaryHamatweÝabin,Mibsamyňogullary bolsaObadýa,EbedmelekweÝeuş;bularyňhemmesi YsmaýylyňaýalyRibanyňogullarydyr

24YsmaýylyňoglyMişmanyňogullaryŞamua,Zakarýon weObed,DumanyňogullarybolsaKezed,Eli,Mahmatwe Ameddi

25MasanyňogullaryMelon,MulaweEbidadon,Çadadyň ogullaryAzur,MinzarweEbedmelek,Temanyňogullary bolsaSeir,SadonweÝakoldy

26Ýeturyňogullary:Merit,Ýaýyş,AlýowePakot; Napişiňogullary:Ebed-Tamed,AbiýasafweMir; Kedmanyňogullary:Halip,TaktiweOmir;bularyň maşgalalaryYsmaýylyňaýalyMalkutyňogullarydy

27BularyňhemmesiöznesilleriboýunçaYsmaýylyň nesilleridirweolarşugüneçenliözlerineşäherguran ýerlerindeýaşaýarlar

28YbraýymyňoglyYshagyňaýalyBetueliňgyzyRebekka şolgünlerçagasyzdy,onuňçagasyýokdy;Yshakkakasy bilenKenganýurdundaýaşaýardy;RebYshakbilendi; NuhuňoglySamyňoglyArpakşatşolgünlerde,Yshagyň ömrüniňkyrksekizinjiýylyndaaradançykdywe Arpakşadyňýaşaýangünleriniňhemmesidörtýüzotuz sekizýylboldyweolaradançykdy.

26-NJYBAP

1YbraýymyňoglyYshagyňömrüniňellidokuzynjy ýylynda,aýalyRebekanyňşolgünlerhenizemçagasy ýokdy

2RebekaYshagaşeýlediýdi:«Eý,jenap,seniňejeň Saranyňözdöwründeçagadogurmaýandygynyeşitdim,

ýönekakaňYbraýymonuňüçindilegedip,ondangöwreli boldy».

3Inditur,senhemHudaýadogaet,şondaOlseniňdogaňy eşiderweÖzrehimdarlygybilenbiziýatdasaklar.

4YshakaýalyRebekkaşeýlejogapberdi:«Ybraýym Hudaýaonuňnesliniköpeltmeküçinmeniňüçindogaetdi, indibolsabuçagasyzlykbizesendengeçmelidir»

5Rebekaoňa:«Emmainditur-da,Rebseniňdogaňyeşidip, maňaçagalarbersindiýipdogaetYshakaýalynyň sözlerinegulakasdyYshakweaýalyturup,olýerdedoga edip,RebbidilegetmeküçinMoriýaýurdunagitdilerŞol ýereýetenlerinde,Yshaközaýalyüçinturup,Rebdendoga etdi,sebäbiolçagadogurmazdy.

6Yshakşeýlediýdi:«Eý,gökleriňweýeriňHudaýyReb, ýerýüzüniýagşylygywerehimdarlygybilendoldurdyň Senkakamyonuňöýündenwedoglanýerindenalyp,bu ýeregetirdiňweoňa:«Menýeriseniňnesliňebererin» diýdiňSenbolsaoňawadaberdiňwe:«Menseniňnesliňi gökdäkiýyldyzlarwedeňizçägeleriýalyköpelderin»diýip yglanetdiňIndikakamaaýdansözleriňtassyklansyn»

7ÇünkiSenbiziňHudaýymyzRebsiň,bizewadaberşiň ýaly,bizeynsanneslinibermeküçingözlerimizSende, çünkiSenbiziňHudaýymyzRebsiňwegözlerimizdiňe Saňagönükdirilendir

8RebYbraýymyňoglyYshagyňdileginieşitdiweReb onuňýalbarmagynykabuletdi,aýalyRebekkagöwreli boldy

9Ýediaýtöweregiwagtgeçensoň,çagalaryňgöwresindäki göreşbaşlandyweolaryňsebäpliýadawbolandygyüçinol örängynandyŞolwagtýurduňähliaýallaryndan:«Meniň başymdangeçenzatsiziňbaşyňyzageldimi?»diýipsorady. Olaroňa:«Ýok»diýdiler

10Ololardan:«Nämeüçinýerýüzündäkiähliaýallaryň arasyndamenýekeözüm?»diýipsoradyweRebdendileg etmeküçinMoriýaýurdunagitdiŞeýlehem,bumesele baradaolardansoramakwebumeselebaradaRebdendileg etmeklerinisoramaküçinSambilenonuňoglyEberiň ýanynabardy

11Şeýlehem,olYbraýymdanbaşynagelenählizatlar baradaRebdensorapbilmeginihaýyşetdi.

12OlarbumeselebaradaRebdensoradylarweoňaRebbiň sözünigetirip:«Seniňgöwreňdeikiçagabar,olardaniki milletdörär,birmilletbeýlekisindengüýçlibolar,ulusy kiçisinehyzmateder»diýdiler

13Onuňdogurmalygünlerigutaranda,oldyzaçökdiwe gördi,Rebbiňoňaaýdanyýaly,onuňgöwresindeekizler bar

14Ilkinjiçagatüýlieşikýalygyzylbolupdoguldy.Ýurduň ählihalkyonuňadynyEsawgoýup:«Buçaga göwrelilikdenbärikämilboldy»diýdi

15SoňraonuňdoganydünýäindiOlelibilenYsawyň dabanyndantutdy.ŞonuňüçinonuňadynyÝakupgoýdular.

16YbraýymyňoglyYshakaltmyşýaşyndaoguldünýäindi 17Oglanlaronbäşýaşynaýetdilerweadamlaryňarasynda ýaşadylarEsawhilegärwealdawçy,meýdandaussatawçy, Ýakupbolsaçadyrlardaýaşaýan,sürüleriotlaýanwe Rebbiňgörkezmelerini,ata-enesiniňtabşyryklaryny öwrenýänkämilweakyllyadamdy

18YshakweonuňmaşgalasynyňogullaryHudaýyňolara buýruşyýaly,kakasyYbraýymyňýanyndaKengan ýurdundaýaşadylar

19YbraýymyňoglyYsmaýylözogullaryweähliemlägi bilengitdiweolarHawilaýurdunagaýdypgeldilerweşol ýerdeýaşadylar

20Ybraýymyňgyrnaklarynyňähliogullarygündogar ýurdunagöçüpgitdiler,sebäbiYbraýymolaryoglundan yzynagaýtaryp,sowgatlarberipdi,olarbolsagitdiler 21YbraýymoglyYshagaähliemläginiweähli hazynalarynyberdi.

22Oloňaşeýletabşyrykberdi:«SenRebbiňgökdewe ýerdeHudaýdygynyweOndanbaşgahiçkimiňýokdugyny bilmeýärsiňmiwedüşünmeýärsiňmi?»

23Menikakamyňöýünden,dogdukmekanymaalypgiden, ýerýüzündäkiählilezzetlerimaňaberen,zalymlaryň maslahatyndanhalaseden,çünkimenOňabilbagladym 24OlmenişuýeregetirdiweUrKasdimdenhalasetdiwe maňaşeýlediýdi:«Menşuýerleriňählisiniseniňnesliňe bererin,olarMeniňtabşyryklarymy,parzlarymywe hökümlerimiberjaýedenlerinde,olarymirasalarlar

25Indioglum,meniňsözümegulakaswesaňatabşyran HudaýyňRebbiňtabşyryklarynyýerineýetirSaňawe seniňnesilleriňeebediýagşylykbolsundiýip,dogryýoldan saga-da,çepe-deöwrülme.

26Rebbiňajaýypişleriniwebizegörkezenýagşylygyny ýadyňyzdasaklaň,olbiziduşmanlarymyzyňelindenhalas edip,HudaýymyzRebbiňolarybiziňelimizedüşürdi. Şonuňüçinindimeniňsizetabşyranählizatlarymyýerine ýetiriň,Hudaýyňtabşyryklaryndanýüzöwürmäňwe Ondanbaşgahiçkimegulluketmeň,şondasiziňwesizden soňkynesilleriňiziňýagşylygybolar

27ÇagalaryňyzawenesilleriňizeRebbiňtabşyryklaryny wetabşyryklarynyöwrediň,olaraebedigowyýaşamaklary üçindogryýolyöwretiň

28Yshakkakasynajogapberip:«Rebbimnämetabşyrsa, şonyederinweHudaýymRebbiňtabşyryklaryndan çykmaryn,Onuňmaňatabşyranlarynyňhemmesiniberjaý ederin»diýdiYbraýymoglyYshagaweonuňçagalaryna akpataberdi.YbraýymÝakubaRebbiňtaglymatynywe onuňýollarynyöwretdi

29ŞolwagtYbraýymaradançykdy,Yshagyňogullary ÝakupbilenYsawyňömrüniňonbäşinjiýylynda. YbraýymyňömürleriýüzýetmişbäşýylboldyOlgarrap, kanagatlanyp,dünýädenötdiOgullaryYshakbilen Ysmaýylonyjaýladylar.

30KenanyňýaşaýjylaryYbraýymyňölendiginieşidende, patyşalary,begleriweähliadamlarybilenYbraýymy jaýlamagageldiler.

31Haranýurdunyňähliýaşaýjylary,Ybraýymyňöýüniň ählimaşgalalary,ählibegler,beýikadamlarwe Ybraýymyňgyrnaklaryndandoglanogullaryonuňölümini eşidip,gelip,onuňýagşylygynajogapberdilerweogly YshagateselliberdilerOlarYbraýymyhetEfrondanwe onuňogullaryndanjaýlanmaküçinsatynalangowagynda jaýladylar

32KenanyňähliilatyweYbraýymytanaýanlaryňhemmesi Ybraýymüçintutuşbirýyllapagladylar,erkeklerwe aýallaronuňüçinýastutdular

33ÄhlikiçiçagalarweýurduňähliýaşaýjylaryYbraýym üçinagladylar,sebäbiYbraýymolaryňhemmesine ýagşylykedipdi,Hudaýyňweadamlaryňöňündedogruçyl bolupdy.

34YbraýymýalyHudaýdangorkýanhiçkimpeýda bolmady,sebäbiolýaşlygyndanbäriHudaýyndan gorkýardy,Rebbegullukedýärdiweçagalygyndanölýän gününeçenlionuňähliýollarynytutdy.

35RebonuňbilenboldyweonyNimrodyňweonuň halkynyňmaslahatyndanhalasetdiOlElamyňdört patyşasybilenuruşedip,olaryýeňdi

36OlýerýüzüniňähliogullarynyHudaýyňhyzmatyna getirdi,olaraRebbiňýollarynyöwretdiweolaryRebbi tanatdy

37Olbirbagdöredip,şolýerdeüzümçilikekdiweöýünde doýmaklaryüçin,olhemişeçadyryndaýurduňiçinden geçýänlereiýmitweiçgitaýýarlaýardy.

38RebHudaýYbraýymyňhatyrasynabütinýerýüzüni halasetdi

39Ybraýymyňölümindensoň,HudaýonuňoglyYshaga weonuňçagalarynabereketberdiweRebYshagyňkakasy Ybraýymbilenbolşyýaly,onuňbilenhemboldy,sebäbi YshakkakasyYbraýymyňtabşyrygyýalyRebbiňähli tabşyryklarynyberjaýetdi;olkakasynyňtabşyrygy boýunçasagtarapa-da,çepe-deöwrülmedi

27-NJIBAP

1Şolwagt,Ybraýymyňölümindensoň,Esawawetmek üçinmeýdanaköpgidýärdi

2BabylpatyşasyNimrod,ýagnyAmrafel,hemözbatyr esgerleribilenmeýdanaawetmägewegünüňsalkyn wagtyndaözesgerleribilengezmägeköpgidýärdi

3NimrodYsawagarşyhemişegöriplikdöredýändigiüçin, onuňýüregindehemişegöriplikdöräpdi.

4BirgünEsawawetmägemeýdanaçykdyweNimrodyiki adambilençöldeýöräpýörkätapdy

5Onuňählibatyresgerleriwehalkyçöldeonuňbilen biledi,ýöneolarondanuzaklaşyp,awetmeküçindürli taraplaragitdilerEsawNimrodyňyzyndangizlendi,ol bolsaçöldeonuňyzyndangaçdy.

6NimrodweonuňadamlaryonytanamaýardylarNimrod weonuňadamlarygünüňsalkynwagtyndameýdanda aýlanyp,özadamlarynyňmeýdandaniredeawedýändigini bilmeküçinýygy-ýygydanmeýdandaaýlanýardylar 7Nimrodweonuňbilenbilebolanikiadamözýerlerine gelende,Esawgizlenenýerindengaçyp,gylyjynyçykardy weylgap,Nimrodyňýanynabaryp,onuňkellesinikesdi 8YsawNimrodyňýanyndakyikiadambilengatygöreşdi Olaronyçagyranda,Ysawolaratarapöwrülip,gylyjybilen olaryöldürdi

9Nimrodyňçölegitmegiüçinonytaşlapgidenählibatyr ýigitleriuzakdangykylygyeşitdilerweşolikiadamyň sesinitanadylarOlarözpatyşalarynyweonuňbilenbile bolanikiadamyçöldeöliýatanmahaly,munuňsebäbini bilmeküçinylgaşdylar.

10EsawNimrodyňbatyrýigitleriniňuzakdangelýändigini görüp,gaçypgutuldyweNimrodyňkakasynyňNimroda mirasgaldyranweNimrodyňbütinýurdahökümsüren gymmatbahageýimlerinialyp,gaçyp,öýündegizledi 11Esawşoleşiklerialyp,Nimrodyňadamlaryndangaçyp, şähereylgadyOlsöweşdenýadawwehalsyzhalda kakasynyňöýünegeldiOlgaýgydanöljekbolupdurka, doganyÝakubagolaýlaşyp,onuňöňündeoturdy.

12OldoganyÝakuba:«Menşugünöljek,ondanämeüçin maňailkinjidoglanlykhukugygerek?»diýdi.Ýakupbu meseledeEsawbilenakyllyhereketetdiweEsawilkinji doglanlykhukugynyÝakubasatdy,sebäbibuRebbiňişi boldy.

13Ybrahymyňhetogullaryndanjaýlanmaküçinsatynalan MakpelameýdanyndakygowakdakyYsawyňpaýyhem Ýakubasatdy,Ýakupbolsabularyňhemmesinidogany Ysawdanözüneberlenbahadansatynaldy

14Ýakupbularyňhemmesinikitapdaýazdyweşaýatlar bilentassyklady,möhürlediwekitapÝakubyňelindegaldy

15KuşuňoglyNimrodölende,onuňadamlaryony gorkudangöterip,özşäherindejaýladylar.Nimrodikiýüz onbäşýylýaşadyweöldi

16Nimrodyňýurduňhalkynyňüstündenbirýüzsegsenbäş ýylpatyşalykedengünleriboldy;NimrodyňölümiYsawyň gylyjyndanutançwekemsitmebilenöldi,Ybraýymyň neslibolsaonuňdüýşündegörşiýalyboldy

17Nimrodyňölümibilenonuňpatyşalygyköpböleklere bölündiweNimrodyňhökümsürenählibölekleriýurduň degişlipatyşalarynagaýtarylypberildiNimrodyňölümi bilenolarhemolaryyzynaaldylar.Nimrodyňneslinden bolanähliadamlaruzakwagtlapýurduňbeýlekiähli patyşalarynagulboldular

28-njiBAP

1Ybraýymyňölümindensoň,şolýylRebýurdagüýçli açlykgetirdiKenganýurdundaaçlykgüýçlenýärkä,Yshak kakasyYbraýymýaly,açlyksebäpliMüsüregitmeküçin turdy.

2ŞolgijeRebYshagagöründiweoňa:«Müsüregitme, Gerara,piliştlileriňpatyşasyAbymelekiňýanynagitwe açlykgutarýançaşolýerdegal»diýdi.

3YshakRebbiňbuýruşyýaly,turup,Geraragitdiweol ýerdebirýylýaşady

4YshakGeraragelende,ýurduňhalkyonuňaýaly RebekanyňowadankeşbinigördülerGerarhalky Yshakdanonuňaýalybaradasoranda,ol:«Bumeniňgyz doganym»,-diýdi.Olonuňaýalydygynyaýtmakdan gorkdy,sebäbiýurduňhalkyonyonuňsebäpliöldürer diýipgorkdy

5Abymelekiňemeldarlarypatyşabaryp,aýalyöwdüler, ýönepatyşaolarajogapbermediweolaryňsözüne-deüns bermedi

6EmmapatyşaolaryňYshagyňonyözgyzdogany hasaplaýandygynyeşidip,munyiçindesaklady

7Yshakýurtdaüçaýgalandansoň,Abymelekpenjireden daşaryseredip,YshakyňaýalyRebekkabilen oýnaşýandygynygördü,sebäbiYshakpatyşanyňdaşky öýündeýaşaýardy,şonuňüçinYshakyňöýipatyşanyň öýüniňgarşysyndady.

8PatyşaYshaga:«Aýalyňbaradanämeüçin:"Olmeniň gyzdoganym"diýdiň?Halkyňiňbeýikadamlarynyňbiri onuňbilenýatyp,bizigünäkäredipbilermi?»diýdi 9YshakAbimelekeşeýlediýdi:«Menaýalymsebäpli ölmekdengorkdumweşonuňüçin:'Olmeniňgyz doganym'diýdim»

10ŞolwagtAbymelekählihökümdarlarynaweuly adamlarynabuýrukberdiweolarYshagyweonuňaýaly Rebekanyalyp,patyşanyňhuzurynagetirdiler

11Patyşaolaraşazadalybaslarynygeýdirmegi,şäheriň köçelerindeatçapdyryp,tutuşýurtboýunçaolaryňöňünde: «Buadam,buonuňaýaly;buadamaýa-daonuňaýalyna degse,hökmanöler»diýipyglanetmegibuýurdy.Yshak aýalybilenpatyşanyňöýünegaýdypgeldi.RebYshak bilenboldyweolşöhratlanyp,hiçzatdanmahrumbolmady 12RebYshagyAbymelekiňweonuňähliraýatlarynyň nazaryndamerhemetetdi.AbymelekYshagaýagşylyketdi, sebäbiAbymelekkakasybilenYbraýymyňarasyndaky kasamyweähtiýatdasaklady

13AbymelekYshagaşeýlediýdi:«Ine,tutuşýerseniň öňüňdeSenözýurduňagaýdypbarýança,gözüňeýakymly görünýänýerdeýaşa.Abymelekaçlykgünlerigeçýänçä, Yshagaekinekmek,ormakweýeriňmiwesiniiýmeküçin meýdanlary,üzümçilikleriweGerartopragynyňiňgowy ýerleriniberdi.

14Yshakşolýerdeekinekdiweşolýylýüzessehasyl aldy,Reboňabereketberdi

15Oladambaýady,sürüleri,mallaryweköphyzmatkärleri bardy

16Açlykgünlerigeçendensoň,RebYshagagöründiwe oňaşeýlediýdi:«Tur,buýerdengit-de,özýurduňa, Kenganýurdunagaýt»YshakRebbiňbuýruşyýaly,öziwe ähliemlägibilenKenganýurdundaýerleşýänHebrona gaýdypgeldi.

17Mundansoň,ArpakşatoglyŞelakÝakupbilenEsawyň ömrüniňonsekizinjiýylyndaaradançykdyŞelakdörtýüz otuzüçýylýaşap,aradançykdy.

18ŞolwagtYshakkiçioglyÝakubySambilenEberiň öýüneiberdiOlRebbiňgörkezmeleriniöwrendiÝakup otuzikiýyllapSambilenEberiňöýündegaldy,dogany Ysawbolsagitmedi,sebäbiolgitmekislemediwe kakasynyňöýünde,Kenganýurdundagaldy

19Esawöýünealypgelýänzatlarygetirmeküçin meýdandaawawlaýardy,Esawhemhemişeşeýleedýärdi 20Esawaldawçywehilegäradamdy,adamlaryň ýürekleriniyzarlap,olaryaldaýardy.Esawmeýdandabatyr adamdywewagtyňgeçmegibilenadatyýalyawawlamaga gitdi;olSeirmeýdanyna,ýagnyEdomyňýanynageldi

21OlSeirýurdundabirýyldörtaýlapmeýdandaaw awlady

22EsawSeirýurdundaKenganlybiradamyňgyzyny gördü.OnuňadyÝehuditdi.OlKenganlyHeturugyndan bolanEperiňoglyBeýeriňgyzydy

23Esawonyözüneaýaledipaldyweonuňýanynageldi; Esawonykyrkýaşyndakaalyp,kakasynyňýaşaýanýeri bolanHebronagetirdiweşolýerdeýaşady

24Şolgünlerde,Yshagyňömrüniňýüzonunjyýylynda, ýagnyÝakubyňömrüniňellinjiýylynda,NuhuňoglySam aradançykdy;Samaltyýüzýaşyndady

25Samölendensoň,ÝakupKenganýurdundakyHebrona kakasynyňýanynagaýdypgeldi.

26ÝakubyňömrüniňellialtynjyýylyndaHarandan adamlargeldiweRebekanyňdoganyBetueliňoglyLaban baradahabarberildi

27ÇünkiLabanyňaýalyşolgünlerçagadogurmaýardywe çagadogurmaýardy,şeýlehemonuňählihyzmatkärleri oňaçagadogurmaýardy

28ŞondansoňRebLabanyňaýalyAdinanyýadasaldyOl göwrelibolup,ekizgyzlardogurdy.Labangyzlarynyň

atlarynyulysynyňadynyLea,kiçisiniňadynybolsaRahel dakdy.

29Şoladamlargelip,bularyRebekkagürrüňberdiler Rebbiňonuňdoganynabaryp,çagalarybolandygynaReb öränbegendi.

29-NJYBAP

1YbraýymyňoglyYshakgarrap,ýaşyulaldy,gözleribolsa ýaşlanyp,görmängaldy

2ŞolwagtYshakoglyYsawaçagyryp:«Ýaraglaryňy, sagdagyňyweýaýyňyal,meýdanagit,maňamaraletigetir, tagamlyetbişirip,maňagetir,iýip,ölmezimdenöňsaňaak patabererin,sebäbimenindigarrap,saçlarymagardy» diýdi

3Esawşeýleetdi;olýaragynyalyp,adatdakysyýaly, kakasynapatabermeküçin,onuňtabşyrygyboýunça,aw awlamaküçinmeýdanagitdi

4RebekkaYshagyňYsawaaýdanählisözlerinieşidip, derrewoglyÝakubyçagyryp:«KakaňdoganyňYsawa şeýlediýdi,menhemeşitdim,indiçaltlykbilenmeniň aýtjaklarymyet»diýdi.

5Tur,sürägit-de,maňaikisanygowygeçigetir,men kakaňüçintagamlyetgetiripbererin,kakaňsaňaakpata bererýaly,doganyňkowdangelmänkä,senhemtagamlyet getirip,iýdir

6ÝakuphowlukmaçlykbilenejesiniňtabşyranynyetdiOl tagamlyetbişirip,Esawkowupgelmezdenöňkakasynyň öňünegetirdi

7YshakÝakuba:«Senkimsiň,oglum?»diýdiOl:«Men seniňilkinjiogluňEsawdyryn,maňabuýrugyňyetdim,indi tur-da,meniňawlanawymdaniý,maňaaýdanyňýaly, janyňmaňabereketbersin»diýdi

8Yshakturup,iýip-içdi,ýüregitesellitapdyweÝakubaak pataberdi,ÝakupbolsakakasynyňýanyndangitdiYshak Ýakubaakpataberip,kakasynyňýanyndangidendensoň, Esawmeýdandanawdangeldiwetagamlyetbişirip, kakasynaiýdirip,akpataberdi

9YshakYsawa:«Sengelmezdenöňmaňamaraletigetirip, onyakpataberenkimdi?»diýdi.YsawdoganyÝakubyň şeýleedendiginibildiweYsawyňdoganyÝakubaşeýle edendigiüçingaharygeldi

10Esaw:«OňaÝakupdiýilmeýärmi?Olmeniňýerimiiki gezekeýeledi,ilkinjidoglanlygymyaldy,indibolsameniň bereketimialdy»diýdiEsawgatyagladyYshakogly Esawyňaglaýansesinieşidende,YshakEsawdan:«Men nämeedipbilerin,oglum,doganyňmekirlikbilengelip, seniňbereketiňialdy.Esawkakasynyňberenbereketiüçin doganyÝakubaýigrenýärdiweoňagatygaharlandy 11ÝakupdoganyEsawdangatygorkdyweturup,Samyň oglyEberiňöýünegaçypgitdiwedoganysebäplişolýerde gizlendi.ÝakupHebrondanKenganýurdundançykanda altmyşüçýaşyndadyÝakupdoganyEsawsebäpliEberiň öýündeondörtýylgizlendiweolýerdeRebbiňýollaryny wetabşyryklarynyöwrenmeginidowametdirdi 12EsawÝakubyňondangaçypgutulandygynywe Ýakubyňhiylebilenbereketialandygynygörende,gaty gynandyweata-enesinegaharlandy;olhemturup,aýalyny alyp,ata-enesindenSeirýurdunagitdiweşolýerdeýaşady; EsawolýerdehetgyzlarynyňarasyndanBosmataatlybir aýalygörüp,hetElonungyzynyilkinjiaýalynyňüstüne

aýaledindiweEsawonuňadynyAdagoýdywebereketiň şolwagtondangeçendiginiaýtdy.

13YsawSeirýurdundaaltyaýýaşady,kakasynywe ejesinigörmedi.SoňraYsawaýallarynyalyp,ýerinden turup,Kenganýurdunagaýdypgeldi.Ysawikiaýalyny hemHebrondakakasynyňöýündeýerleşdirdi

14YsawyňaýallaryYshagyweRebekanyözişleribilen gaharlandyrdylarwegaharlandyrdylar,sebäbiolarRebbiň ýolundangitmän,atalarynyňöwredişiýalyagaçdanwe daşdanýasalanhudaýlarynagulluketdilerweolar atalaryndanhaserbetdiler

15Olarýürekleriniňerbetisleglerineeýerip,Baallara gurbanlykberdilerweýakymlyyslytütetgiýakdylar. YshakbilenRebekkaolardanbizarboldular

16Rebekaşeýlediýdi:«Hetgyzlarynyňsebäplimen ýaşaýşymdanbizarboldum.EgerÝakuphemşuýerdäki gyzlarýalyhetgyzlaryndanaýalalsa,ondameniň ýaşaýşymyňnämepeýdasybar?»

17ŞolgünlerdeYsawyňaýalyAdagöwrelibolup,oňabir oguldogurdyYsawdoglanoglunyňadynyElipazgoýdy Ysawonydoglandaaltmyşbäşýaşyndady

18YbraýymyňoglyYsmaýylşolgünlerde,Ýakubyň ömrüniňaltmyşdördünjiýylyndaaradançykdy Ysmaýylyňýaşangünleriýüzotuzýediýylboldyweol aradançykdy.

19YshakYsmaýylyňölendiginieşidende,onuňüçinýas tutdyweYshakköpgünläponuňüçinýastutdy

20ÝakubyňEberiňöýündeondörtýylýaşanyndansoň, Ýakupata-enesinigörmekislediÝakupHebrona,ataenesiniňöýünegeldiŞolgünlerdeEsawÝakubyňoňa edenýagşylygynyýatdançykarypdy.

21EsawÝakubyňkakasybilenejesiniňýanyna gelýändiginigörende,Ýakubyňoňaedenişiniýadyna saldyweoňagatygaharlanyp,onyöldürmekisledi.

22YbraýymyňoglyYshakgarrap,ýaşybirnemeuzap barýardyEsaw:«Kakamyňölmeliwagtygolaýlaşýar,ol ölendemendoganymÝakubyöldürerin»diýdi.

23BubaradaRebekkahabarberildiweolderrewogly Ýakubyçagyryp,oňa:«Tur,Harana,doganymLabanyň ýanynagaçwedoganyňyňgaharysendençykýança,şol ýerdebirazwagtgal,soňrasengaýdypgelersiň»diýdi 24YshakÝakubyçagyryp,oňaşeýlediýdi:«Kangan gyzlaryndanaýalalma,çünkiatamyzYbraýymRebbiň tabşyrygyboýunçabizeşeýletabşyrykberdi:Menbuýeri seniňnesliňebererinEgerseniňçagalaryňseniňbilen baglaşanähtimeeýerseler,ondaMenseniňçagalaryňa-da saňaaýdanlarymyýerineýetirerinweolaryterketmerin» 25Indioglum,meniňsözümegulakas,saňatabşyrjak zatlarymyňhemmesinietweKengangyzlaryndanaýal almaTur,Harana,ejeňiňkakasyBetueliňöýünegitweşol ýerdenejeňiňdoganyLabanyňgyzlaryndanözüňeaýalal 26Şonuňüçinseresapbol,HudaýyňRebbiweonuň barýanýurduňdakyähliýollarynyýatdançykarma,ýurduň halkybilenbaglanyşma,boşzadyňyzyndangitmewe HudaýyňRebbiterketme

27Emmasenýurdageleniňde,olýerdeRebbegulluket, saňatabşyranweöwrenenýolumdansaga-çepeöwrülme.

28BeýikHudaýsaňaýerýüzüniňhalkynyňgözünde merhemetetsin,senolýerdenözislegiňegörä,Rebbiň ýolundadogryweýagşyaýaledinersiň.

29HudaýsaňaweseniňnesliňeataňYbraýymyň bereketinibersin,seniköpeltsinweköpeltsin,gitjek ýeriňdeköphalkbolup,senibuýere,ataňyňýaşaýan ýerineçagalarwebaýlykbilen,şatlykwelezzetbilen gaýtarypgetirsin.

30YshakÝakubatabşyrykberip,oňaakpataberipgutardy Ýakupoňaköpsowgatlar,kümüşwealtynberip,ony yzynaiberdi.Ýakupkakasybilenejesiniňsözünegulak asdyOlaryöpdiweturup,PadanaramagitdiÝakup KenganýurdundanBeýerşebadançykandaýetmişýedi ýaşyndady

31ÝakupHaranagitmeküçingidende,EsawoglyElipazy çagyryp,gizlinlikdeoňaşeýlediýdi:«Indiçalt,eliňe gylyjyňyal-da,Ýakubyyzarla,ýoldaonuňöňündengeçip, onyyzarlawedaglaryňbirindegylyjyňbilenöldür,onuň ählizatlarynyalypgaýt».

32EsawyňoglyElipazkakasynyňöwredişiýalyişjeňwe ýaýatmagaussatadamdy,şeýlehemmeýdandameşhur awçywebatyradamdy.

33ElipazkakasynyňtabşyrygyýalyetdiŞolwagtElipaz onüçýaşyndadyElipazturup,ejesiniňondoganynyalyp, Ýakubyyzarlady.

34OlÝakubyyzarladyweŞekemşäheriniňgarşysyndaky Kenganýurdunyňçägindeonygözledi

35ÝakupElifazbilenonuňadamlarynyňonuňyzyndan kowalaýandygynygördüÝakupnämebolandygyny bilmeküçinbarýanýerindedurdy,sebäbiolnäme bolandygynybilmeýärdi.Elifazgylyjynyçykaryp,öziwe adamlaryÝakubatarapöňegitdiÝakupolara:«Siziňbu ýerenämeüçingeldiňizwegylyçlaryňyzbilennämeüçin kowalaýarsyňyz?»diýdi.

36ElipazÝakubagolaýlaşdyweoňaşeýlejogapberdi: «Kakammaňaşeýletabşyrykberdi,indimenkakamyň berentabşyryklaryndançykmaryn.ÝakupEsawyňgüýç ulanmaküçinElipazaaýdandygynygörende,Ýakup ýakynlaşyp,Elipazaweonuňadamlarynaýalbardywe şeýlediýdi:

37Meniňählizadymy,kakambilenejemiňmaňaberen zatlarynygörüň,meniözýanyňyzaalyňwemeniöldürmäň, buzatsizedogrulykhökmündekabuledilsin.

38RebÝakubaYsawyňoglyElipazyňweonuň adamlarynyňnazaryndamerhemetetdi,olarÝakubyň sözünegulakasdylarweonyöldürmediler.Elipazweonuň adamlaryÝakubyňähliemlägini,şeýlehemBeýerşebadan özibilengetirenkümüşwealtynlarynyaldylar;oňahiçzat galdyrmadylar.

39Elipazweonuňadamlaryonuňýanyndanaýrylyp, BeýerşebadakyEsawagaýdypgeldilerweÝakupbilen bolanählizatlaryoňagürrüňberdilerweÝakupdanalan zatlarynyňhemmesinioňaberdiler

40EsawoglyElipazaweonuňýanyndakyadamlara gaharlandy,sebäbiolarÝakubyöldürmändiler.

41OlarYsawaşeýlejogapberdiler:«Ýakupbumeselede onyöldürmezligimizihaýyşedenligiüçin,bizoňarehim etdikwebizonuňählizatlarynyalyp,saňagetirdik;Ysaw bolsaElipazyňÝakupdanalanählikümüşwealtynlaryny alyp,öýündegoýdy».

42ŞolwagtEsawYshagyňÝakubapataberip,oňa: «Kangangyzlaryndanaýalalma»diýiptabşyrandygynywe KengangyzlarynyňYshagbilenRebekanyňgözünde erbetdiginigörüp,

43SoňraoldaýysyYsmaýylyňöýünebardyweuly aýallaryndanbaşga-da,NebaýotyňgyzdoganyYsmaýylyň gyzyMaçlatyözüneaýaledindi

30-NJYBAP

1Ýakupýoladüşüp,HaranatarapýoladüşdiweMoriýa dagynaýetdiweLuzşäheriniňgolaýyndagijänigeçirdi. ŞolgijeRebÝakubagöründiweoňaşeýlediýdi:«Men YbraýymyňweataňYshagyňHudaýyRebdirin;seniň ýatanýerisaňaweseniňnesliňebererin»

2Ine,Menseniňbilen,seninirägitseň-degoraryn,seniň nesliňigökdäkiýyldyzlarýalyköpelderin,ähli duşmanlaryňyseniňöňüňdeýykaryn,olarseniňbilen uruşandaseniýeňipbilmezler,senişatlykbilen,çagalarwe ulybaýlykbilenbuýurdagaýtarypgetirerin.

3Ýakupukudanoýandywegörengörnüşineöränbegendi weşolýereBeýteldiýipatberdi

4Ýakupşolýerdenöränşatlykbilenturdyweýöreýşinde aýaklaryýeňilleşdiOlýerdenGündogarhalkynyňýurduna gitdiweHaranagaýdypgeldiweçopanguýusynyň ýanyndaoturdy.

5OlýerdeHarandansürülerinibakmagabarýanbirnäçe adamtapdyÝakupolardansorady,olarbolsa:«Biz Harandan»diýdiler.

6Ýakupolardan:«NahoryňoglyLabany tanaýarsyňyzmy?»diýipsoradyOlar:«Bizonytanaýarys, onuňgyzyRahelkakasynyňsürülerinibakmagagelýär» diýdiler

7Ýakupolarbilengepleşipdurka,LabanyňgyzyRahel kakasynyňgoýunlarynyotlatmagageldi,sebäbiolçopan eken

8ÝakupejesiniňdoganyLabanyňgyzyRaheligörende, ylgapbaryp,onyöpdiwesesiniçykarypaglady.

9ÝakupRahelekakasynyňgyzdoganyRebekanyň oglydygynyaýtdyRahelbolsaylgapbaryp,kakasyna gürrüňberdi.Ýakupbolsaaglamagynydowametdirdi, sebäbionuňýanyndaLabanyňöýünegetirjekhiçzady ýokdy

10LabangyzdoganynyňoglyÝakubyňgelendiginieşidip, ylgapbaryp,onyöpdiwegujaklady,öýealypgirdiweoňa çörekberdi,olbolsaiýdi

11ÝakupLabanaözdoganyYsawyňweoglyElipazyň ýoldaoňanämeedendiginigürrüňberdi

12ÝakupLabanyňöýündebiraýýaşadyÝakupLabanyň öýündeiýip-içdi.SoňraLabanÝakuba:«Maňaaýt,sen maňamugthyzmatedipbilersiňmi?»diýdi

13Labanyňoglyýokdy,diňegyzlarybardy,beýleki aýallarywehyzmatkärleribolsaşolgünlerhenizemçaga dogurmaýardylar;bularLabanyňaýalyAdinanyňoňa doglangyzlarynyňatlary;ulysynyňadyLeýa,kiçisiniňady bolsaRaheldi;Leýagözleriýumşakdy,Rahelbolsa owadanwegözeldi,Ýakupbolsaonysöýýärdi 14ÝakupLabana:«KiçigyzyňRahelüçinsaňaýediýyl hyzmatederin»diýdiLabanmuňarazyboldyweÝakup gyzyRahelüçinLabanaýediýylhyzmatetdi 15ÝakubyňHarandaýaşanikinjiýylynda,ýagnyÝakubyň ömrüniňýetmişdokuzynjyýylynda,şolýyldaSamyňogly EberaradançykdyOldörtýüzaltmyşdörtýaşyndady 16ÝakupEberiňölendiginieşidende,gatygynandywe köpgünläponuňüçinýastutup,aglady

17ÝakubyňHarandaýaşanüçünjiýylynda,Ysawyňaýaly YsmaýylyňgyzyBosmatoňabiroguldogurdyweYsaw onuňadynyReuelgoýdy

18ÝakubyňLabanyňöýündeýaşandördünjiýylynda,Reb Labanabaryp,Ýakubüçinonyýatladyweondanogullar dünýäindiOnuňilkinjioglyBeor,ikinjisiAlypwe üçünjisiHoraşboldy

19RebLabanabaýlykweşöhrat,ogul-gyzlarberdi,Ýakup sebäplioladamköpköpeldi

20ŞolgünlerdeÝakupöýdewemeýdandaLabanaher dürliişlerdehyzmatedýärdiweRebbiňbereketiLabana öýdewemeýdandadegişlibolanählizatlardabardy

21BäşinjiýyldaYsawyňaýalyBeýeriniňgyzyÝehudit KenganýurdundaaradançykdyOnuňoglyýokdy,diňe gyzlarybardy

22OnuňYsawadoglangyzlarynyňatlaryşular:ulysynyň adyMarsit,kiçisiniňadybolsaPuitdi

23Ýehuditölendensoň,Esaw,adatdakysyýaly,Seireaw awlamagagitdiweEsawuzakwagtlapSeirýurdunda ýaşady

24AltynjyýyldaEsawbeýlekiaýallarynyňüstünehiwili ZebeonyňgyzyAhlibamanyhemalyp,onyKengan ýurdunagetirdi

25Ahlibamgöwrelibolup,Ysawaüçoguldogurdy:Ýeuş, ÝaalanweKora.

26ŞolgünlerdeKenganýurdundaYsawyňçopanlarybilen Kenganýurdunyňýaşaýjylarynyňçopanlarynyňarasynda dawaboldy,sebäbiYsawyňmal-garalaryweemlägijuda köpdiweolKenganýurdunda,atasynyňöýündeýaşap bilmediŞonuňüçinKenganýurdyonuňmal-garasyny göteripbilmedi.

27EsawKenganýurdunyňilatybilendawasynyň artýandygynygörüp,turup,aýallaryny,ogullarynywe gyzlaryny,ähliemlägini,mallarynyweKenganýurdunda gazananähliemläginialyp,ýurduňýaşaýjylaryndanSeir ýurdunagitdiEsawweonuňähliemlägiSeirýurdunda ýaşadylar.

28EmmaEsawwagtal-wagtalKenganýurduna,ata-enesini görmägegiderdiEsawhoritlerbilengaryndaşbolup, gyzlarynyhoritSeirogullarynabererdi.

29OlulygyzyMarzityaýalynyňdoganyZebeonyňogly Anaberdi,PuitibolsaHorylyBilhanyňoglyAzaraberdi; Ysawweonuňçagalarydagdaýaşadylar,olarösüp, köpeldiler

31-njiBAP

1ÝedinjiýyldaÝakubyňLabanahyzmatedenhyzmaty tamamlandyweÝakupLabana:«Maňaaýalymyber,çünki meniňhyzmatgünlerimtamamlandy»diýdiLabanşeýle etdiLabanbilenÝakupşolýeriňählihalkynyýygnap,toý tutdular.

2AgşamLabanöýegeldi,ondansoňÝakuptoýdabolanlar bilenolýeregeldiLabanöýdäkiähliçyralaryöçürdi

3ÝakupLabana:«Nämeüçinbizeşeýleedýärsiň?»diýdi Labanoňa:«Buýerdebiziňdäp-dessurlarymyzşeýle» diýdi.

4SoňraLabangyzyLeýanyalyp,ÝakubagetirdiÝakup onuňýanynageldi,ýöneÝakuponuňLeýadygynybilmedi

5LabangyzyLeýanyözhyzmatkäriZilpanyhyzmatkär hökmündeberdi

6BaýramçylykdakyadamlaryňhemmesiLabanyňÝakuba nämeedendiginibilýärdiler,ýöneÝakubabubarada aýtmadylar

7ŞolgijeähligoňşularÝakubyňöýünegeldiler.Olariýipiçip,şatlanyp,Leýanyňöňündedepnekçalyp,tansedip, Ýakubyňöňünde:«Helea,Helea»diýipjogapberdiler 8Ýakupolaryňsözlerinieşitdi,ýönemanysynydüşünmedi, ýönebuýurtdaolaryňdäp-dessurlaryşeýlebolmagy mümkindiýippikiretdi

9GoňşularbusözlerigijäniňdowamyndaÝakubyňöňünde aýtdylarweLabanşolgijeöýüňähliçyralarynyöçürdi 10Irden,günýagtylanda,Ýakupaýalynatarapöwrüldiwe gördi,olLeýaonuňgujagyndaýatyrdy.Ýakup:«Ine,men düýngijegoňşularynyňnämediýendiginibilýärin Heleýa!»diýdiler,ýönemenmunybilmeýärdim 11ÝakupLabanyçagyryp:«Maňanämeetdiň?Mensaňa Rahelüçinhyzmatetdim,nämeüçinmenialdap,Leýany maňaberdiň?»diýdi

12LabanÝakubaşeýlejogapberdi:«Bizdekiçigyzy ulysyndanöňbermekbeýleedilmeýär,şonuňüçineger onuňgyzdoganynyhemalmakisleseň,onyhemalypgit, maňaýeneýediýylhyzmatedersiň».

13ÝakupşeýlehemetdiOlRahelehemaýallykaldywe LabanaýeneýediýylhyzmatetdiÝakuphemRaheleniň ýanynageldiweonyLeýadanhasköpsöýdi.Labanbolsa RahelehyzmatkäriBilhanyoňahyzmatkärliketmägeberdi 14RebLeýanyňýigrenilýändiginigörüp,onuňgöwresini açdy.ŞolgünlerdeLeýagöwrelibolup,Ýakubadörtogul dogurdy

15Olaryňatlary:RubenŞimgon,LewiweÝahuda,soňra olçagadogurmagybesetdi.

16ŞolwagtRahelgöwrelidäldiweonuňçagasyýokdy RahelözuýasyLeýagöriplikedýärdiRahelÝakubaçaga dogurmaýandygynygörüp,hyzmatkäriBilhanyalyp, ÝakubaDanweNaftalyatlyikioguldogurdy 17Leýaçagadogurmaýandygynygörüp,hyzmatkäri ZilpanyhemÝakubaaýallygaberdi.ÝakuphemZilpanyň ýanynageldiweÝakubaikiogul,GatweAşerdogurdy 18Leýaýene-degöwrelibolup,şolgünlerdeÝakubaiki ogulwebirgyzdogurdy.OlaryňatlaryYsakar,Zebulun wegyzdoganlaryDinady

19ŞolgünlerRahelhenizemçagadogurmaýardyRahel şolwagtRebbeýalbaryp:«Eý,RebHudaý,meniýadyňa salwemaňaseret,Sendenýalbarýaryn,sebäbiindiärim menitaşlaýar,sebäbimenoňaçagadogurmadym»diýdi 20Indi,eýBeýikHudaý,meniňýalbaryşymyeşit,meniň jebirçekýändigimigör,maňagyrnaklaryňbiriýalyçagalar ber,şondamenindiutançlarymygöteripbilmerin.

21Hudaýonuňdileginieşidip,onuňgöwresiniaçdyRahel göwrelibolup,biroguldogurdyOl:«Rebmeniňutançdan dyndy»diýdiweonuňadynyÝusupgoýup:«Rebmaňa ýenebirogulgoşsun»diýdi.Ýakuponydogurandatogsan birýaşyndady

22ŞolwagtÝakubyňejesiRebekkaözenagasyDebora, UzyňgyzynyweYshagyňikihyzmatkäriniÝakubaiberdi 23OlarÝakubyňHaranagelip,oňa:«Rebekkabiziseniň ataňyňöýüne,Kenganýurdunagaýdypbarmagyňyiberdi» diýdilerÝakupejesiniňaýdanlarynagulakasdy 24ŞolwagtÝakubyňRahelüçinLabanahyzmatedenýedi ýylytamamlandy.Harandaondörtýylýaşanyndansoň, ÝakupLabana:«Maňaaýallarymyber-de,meniöz

ýurdumagoýber,sebäbiejemmeniKenganýurdundan kakamyňöýünegaýtmagaçagyryp,maňaadamiberdi» diýdi

25Labanoňa:«Ýok,sendenhaýyşedýärin,egermenseniň gözleriňdemerhemettapanbolsam,menitaşlama.Maňa hakyňybelläň,menolarybererinwemeniňýanymda galaryn»diýdi

26Ýakupoňa:«Maňaşuhakyňyberersiň:şugünmen seniňählisürüleriňiňarasyndangeçip,goýunlaryňwe geçileriňarasyndantegmilli,çylşyrymlywegaraguzyny aýrypbererinEgersenmeniňüçinşeýleetseň,men gaýdypgelip,sürüňibakyp,olaryöňkiýalysaklaryn»diýdi

27Labanşeýleetdi.LabanÝakubyňaýdanlarynyň hemmesinisürüsindenaýryp,oňaberdi

28ÝakupLabanyňsürüsindenalanählimal-garasyny ogullarynyňelineberdi,ÝakupbolsaLabanyňgalan sürüsiniotlaýardy

29YshagyňÝakubaiberenhyzmatkärleriÝakubyňözleri bilenKenganýurduna,kakasynyňýanynagaýdyp gelmejekdiginigörüp,onyterkedip,Kenganýurduna gaýtdylar

30DeboraÝakupbilenHarandagaldyweYshagyňgullary bilenKenganýurdunagaýdypgitmediDeboraÝakubyň aýallaryweçagalarybilenHarandaýaşady

31ÝakupLabanaýenealtyýylhyzmatetdi.Goýunlar doglanda,ÝakupLabanbilenylalaşyp,olaryňarasyndan tegmilliwealajalygoýunlaryaýyrdyÝakupşeýlehem altyýyllapLabanyňkydaişledi.Şoladamköpeldi,onuň mallary,hyzmatkärleri,düýeleriweeşekleriboldy

32Ýakubyňikiýüzsürümal-garalarybardy,onuňmalgaralaryuly,owadanweöränöndürijiliklidi,şeýlehem ynsanogullarynyňählimaşgalalaryÝakubyňmalgaralaryndanalmakisleýärdiler,sebäbiolaröränbaýdy 33AdamogullarynyňköpüsiÝakubyňsürüsindensatyn almagageldilerÝakupolarahyzmatkärýa-dagyrnaküçin goýun,eşekýa-dadüýeüçingoýunberdi,ýa-daÝakubyň olardanisleýänzadynyberdiler.

34Ýakupynsanogullarybilenşusöwdalararkalybaýlyk, şöhratweemläkgazandy,Labanyňogullarybolsaoňabu şöhratagöripliketdiler.

35WagtyňgeçmegibilenolLabanyňogullarynyň:«Ýakup biziňkakamyzyňähliemläginialdyweşuşöhratyňählisini kakamyzyňkydangazandy»diýensözlerinieşitdi.

36ÝakupLabanyňweonuňogullarynyňýüzüneseredip, şolgünleröňküsiýalydäldiginigördü

37RebaltyýylgeçendensoňÝakubagöründiweoňa şeýlediýdi:«Tur,buýerdençykwedogdukmekanyňa gaýt,Menseniňbilenbolaryn».

38ŞolwagtÝakupturdy,çagalaryna,aýallarynaweähli emläginedüýeleremünüp,kakasyYshagyňýanyna Kenganýurdunagitdi

39LabanÝakubyňözündengidendiginibilmeýärdi,sebäbi şolgünLabangoýungyrkypýörkädi

40Rahelkakasynyňbutlarynyogurlady,olaryalyp,münüp durandüýesiniňüstündegizläpgoýdyweýoladüşdi

41Butlaryňgörnüşişeýle:ilkinjidoglanadamyöldürip, saçynyalyp,duzalyp,kellesineduzçalyp,ýagbilen ýaglamak,soňrakiçijikmisýa-daaltyntabletkaalyp,ady ýazyp,tabletkanydiliniňaşagynagoýmak,tabletkany diliniňaşagynagoýup,kellesinialyp,öýegoýmak,onuň öňündeçyralaryýakyp,oňatagzymetmek

42Olaroňaseždeedenlerinde,ondaýazylanadynyňgüýji arkaly,ondansoraýanählizatlaryndaolaraýüzlenýär.

43Käbirleriolaryaltynwekümüşdenadamlaryň şekillerindeýasaýarlarweözlerinemälimbolan wagtlaryndaolarabarýarlar,şekillerbolsaýyldyzlaryň täsirinialýarlarweolarageljekkiwakalaryaýdýarlar, şeýlelikdeRahelkakasyndanogurlanşekillerşeýle bolupdyr.

44Rahelkakasynadegişlibolanbuheýkelleriogurlady, şonuňüçinLabanÝakubyňolaryňüstibilennirede bolandygynybilmezdi

45Labanöýünegelip,Ýakupweonuňöý-içerisibarada soraşdyrdy,ýöneonytapypbolmady.LabanÝakubyň niredediginibilmeküçinözheýkellerinigözledi,ýöne tapypbilmediBaşgaheýkellerebardyweolardan soraşdyrdy,olarÝakubyňondangaçyp,atasynyňöýüne, Kenganýurdunagidendiginiaýtdylar

46SoňraLabanturup,doganlarynyweähli hyzmatkärlerinialyp,ÝakubyyzarlamagagitdiweÝakuby Gilgaddagyndaýetipaldy

47LabanÝakubaşeýlediýdi:«Sennämeüçinmaňagaçyp, menialdap,gyzlarymyweolaryňçagalarynygylyçdan ýesiralypgitdiň?»

48Senmaňaolaryöpüp,şatlykbilenugratmagarugsat bermediň,hudaýlarymyogurlapgitdiň.

49ÝakupLabanaşeýlejogapberdi:«Sebäbimenseniň gyzlaryňyzorbilenalypgitmegiňdengorkdumIndibolsa senözhudaýlaryňykimiňýanyndatapsaň,olöler».

50LabanÝakubyňähliçadyrlarynywemebellerinigözden geçirdi,ýöneolarytapypbilmedi

51LabanÝakubaşeýlediýdi:«Bizbilelikdeähtbaglaşarys webumeniňweseniňaraňdaşaýatlykbolarEgersen gyzlarymaazarberseňýa-dagyzlarymdanbaşgaaýallar alsaň,buişdeHudaýmeniňweseniňaraňdaşaýatbolar».

52Olardaşlaryalyp,birüýşükýasadylarLaban:«Bu üýşükmeniňbilenseniňaraňdaşaýatdyr»diýdiŞonuň üçinolýereGilgaddiýipatberdi.

53ÝakupbilenLabandagdagurbanlykberdilerweşol ýerde,üýşüpnaharlandylarwebütingijänidagdageçirdiler Labanirdenturup,gyzlarybilenaglady,olaryöpdiweöz ýerinegaýtdy

54OlderrewonýediýaşlyoglyBeoryNahoryňoglyUzyň oglyAbyhorofbilenbilelikdeonadamyhemiberdi.

55OlarhowlukdylarweÝakubyňöňündengeçip,Seir ýurdunabarýanbaşgabirýoldangeldiler

56OlarYsawyňýanynagelip,oňaşeýlediýdiler:«Seniň doganyňwegaryndaşyň,ejeňiňdogany,Betueliňogly Labanşeýlediýýär:

57SendoganyňÝakubyňmaňanämeedendiginieşitdiňmi?

Olilkiýalaňaçweýalaňaçhaldamaňageldi,menony garşylamagagitdim,onyhormatbilenöýümegetirdim,ony beýiketdim,ikigyzymyweikikenizimioňaaýaletdim.

58Hudaýonymeniňüçinbereketlediweolköpköpeldi, ogullary,gyzlarywegyrnakhyzmatkärleriboldy

59Onuňşeýlehemköpsanlymal-garalary,düýeleriwe eşekleri,şeýlehemköpkümüşwealtynybar;baýlygynyň artandygynygörüp,mengoýunlarymygyrkmaga gidýänçämmenitaşlapgitdiweolturup,gizlinlikdegaçyp gitdi

60Olaýallarynyweçagalarynydüýeleremündürip,meniň ýurdumdagazananählimal-garasynyweemläginialyp

gitdiwekakasyYshagyňýanyna,Kenganýurdunagitmek üçinýüzünigaldyrdy.

61Olmaňagyzlarymyweolaryňçagalarynyöpmäge rugsatbermedi,gyzlarymygylyçdanýesiralnanýalyalyp gitdi,şeýlehemmeniňhudaýlarymyogurlapgaçypgitdi.

62IndiMenonyweonuňähliemläginiÝabukderýasynyň dagyndagaldyrdym;onuňhiçzatdankemçiligiýok

63Egersenonuňýanynagitmekisleseň,git,onyşolýerde taparsyňweoňaisleýşiňiedipbilersiň;Labanyňçaparlary gelip,bularyňhemmesiniYsawahabarberdiler

64EsawLabanyňelçileriniňählisözlerinieşidip,Ýakuba garşygatygaharlandyweözýigrenjiniýadynasalyp, içindengazapýakdy.

65Esawderrewçagalaryny,hyzmatkärleriniweöýündäki altmyşadamyalyp,HoriSeiriňähliogullarynyweolaryň halkyny,üçýüzkyrkadamyýygnadyweşudörtýüz adamygylyçlyedip,Ýakubaöldürmeküçinonuňýanyna gitdi

66Esawbusanybirnäçebölegeböldiwealtmyşadamy, hyzmatkärleriniweöýündäkileriňjanynybirbaşedip, olaryulyoglyElipazaberdi

67GalankelleleribolsaHoriSeýiriňaltyoglunaberdiwe herbiriniöznesillerineweçagalarynagözegçiliketdi

68BudüşelgäniňhemmesiöňkiýalygitdiEsawÝakuba tarapolaryňarasyndangitdiweolaryçaltlykbilenäkitdi.

69LabanyňçaparlaryYsawdangidip,Kenganýurduna gitdilerweÝakupbilenYsawyňejesiRebekanyňöýüne geldiler.

70Olaroňa:«Ine,seniňogluňÝakubadörtýüzadambilen garşyçykdy,sebäbiolonuňgelýändiginieşidip,onuňbilen uruşmaga,onyöldürmägeweählizadynyalmagagitdi» diýdiler

71RebekahowlukdyweYshagyňhyzmatkärlerinden ýetmişikiadamyÝakubaýoldagarşylamagaiberdi,sebäbi ol:«Belki,EsawÝakubaýoldaduşuşandauruşeder»diýdi

72BuçaparlarÝakubygarşylamaküçinýoladüşdülerwe onyÝabukderýasynyňgarşysyndakyderýanyňýolunda duşuşdylarÝakupolarygörende:«Budüşelgemaňa Hudaýtarapyndanbellendi»diýdiweÝakupşolýere Machnayymdiýipatberdi.

73Ýakupatasynyňählihalkynytanaýardy,olaryöpüp, gujaklap,olarbilenbilegeldiÝakupolardankakasywe ejesibaradasorady,olarbolsa:«Olargowy»diýdiler.

74BuçaparlarÝakubaşeýlediýdiler:«EjeňRebekkabizi saňaiberdi:Oglum,doganyňYsawyňHoriSeir ogullaryndanbolanadamlarbilenýoldasaňagarşy çykandygynyeşitdim»

75Şonuňüçin,oglum,meniňsözümegulakaswenäme etmelidigiňimaslahatyňbilençözOlseniňýanyňagelende, oňaýalbarweoňahowlukmasözaýtmaEýebolanyňdan weHudaýyňsaňaberennemetlerindenoňasowgatber 76Olsendenişleriňbaradasoranda,ondanhiçzatgizleme, belkiolsaňagarşygaharynysowup,senweseniňähli doganlaryňjanynyhalasedersiň,sebäbioňahormat goýmakseniňborjuň,sebäbiolseniňulydoganyň 77Ýakupejesiniňhabarçylaryňaýdanlarynyeşidende, sesinigaldyryp,ajy-ajyagladyweejesiniňtabşyranyny ýerineýetirdi

32-NJIBAP

1ŞolwagtÝakupSeirtopragynadoganyYsawa habarçylariberdiweoňaýalbaryşsözleriniaýtdy.

2Ololaraşeýletabşyrykberdi:«JenabymaYsawaşeýle diýiň:GuluňÝakupşeýlediýýär:'Jenabym,kakamyň maňaberenberekedimeniňüçinpeýdalyboldydiýippikir etmesin

3MenLabanbilenýigrimiýylýaşadym,olmenialdap, hakymyongezeküýtgetdi,bularyňhemmesinijenapmaňa aýdypdylar

4Menonuňöýündeoňaöränköpzähmetçekiphyzmat etdimŞondansoňHudaýmeniňejirçekýändigimi, zähmetimiweellerimiňişinigörüp,maňaÖzhuzurynda merhemetwemähirberdi.

5SoňraHudaýyňbeýikrehimdarlygywemerhemetibilen menöküzleri,eşekleriwemallary,şeýlehemerkekgullary wegyzlarysatynaldym.

6Indimenözýurdumaweöýüme,Kenganýurdundaky kakamyňweejemiňýanynabarýaryn;webularyň hemmesinijenabymahabarbermeküçinadamiberdim, şonuňüçinjenabymyňnazaryndamerhemettapmaküçin, olmeniňözümbaýlykgazanandygymyýa-dakakamyň maňaberenbereketiniňmaňapeýdagetirendiginipikir etmesin

7ŞolçaparlarEsawabaryp,onyEdomýurdunyňçäginde Ýakubatarapbarýarkatapdylar.HoriSeirogullaryndan dörtýüzadamgylyçlydurdy

8ÝakubyňelçileriÝakubyňYsawhakdaaýdanähli sözleriniYsawagürrüňberdiler.

9Esawolaratekepbirlikwekemsitmebilenjogapberdiwe şeýlediýdi:«Meneşitdimwemaňahakykatdanamaýtdylar, ÝakubyňLabananämeedendigini.Labanonyöýünde beýgeltdi,gyzlarynyoňaaýaledipberdi,ologul-gyzdünýä indiweLabanyňöýündeözbaýlygybilenköpbaýlyk gazandy.

10Olbaýlygynyňköp,baýlygynyňköpdiginigörüp,ähli emläginialyp,LabanyňöýündengaçypgitdiLabanyň gyzlarynybolsagylyçdangeçirilenýesirlerýaly, kakasynyňöňündenalypgitdi,emmaLabanyňgyzlaryoňa aýtmady

11ÝakupdiňeLabanadäl,eýsemmaňa-daşeýleetdiwe ikigezekmeniňýerimialdy,mendymmalymy?

12Şonuňüçinmenşugüngoşunlarymbilenonuňbilen duşuşmagageldimweoňaýüregimiňislegiýalyederin.

13Habarçylargaýdypgelip,Ýakubaşeýlediýdiler:«Biz seniňdoganyňYsawyňýanynabardykweoňaseniňähli sözleriňiaýtdyk,olbizeşeýlejogapberdi,ine,oldörtýüz adambilensenigarşylamagagelýär»

14Indinämeetmelidigiňibilweseret,Hudaýyňseni ondanhalasetmegiüçindogaet

15ÝakupözdoganynyňÝakubyňelçilerineaýdan sözlerinieşidende,Ýakupgatygorkdywegynandy 16ÝakupHudaýyRebbeýalbaryp,şeýlediýdi:«Eý,atababalarymYbraýymyňweYshagyňHudaýyReb,men kakamyňöýündençykanymda,Senmaňaşeýlediýdiň:

17MenseniňataňYbraýymyňweYshagyňHudaýy Rebdirin,Menbuýurdyweseniňnesliňisaňaberýärin, seniňnesliňigökdäkiýyldyzlarýalyköpelderin,sengögüň dörttarapynaýaýrarsyň,ýerýüzüniňähliuruglarysende weseniňnesliňdebereketlener»

18SenÖzsözüňiberjaýetdiň,maňabaýlyk,çagalarwe mal-garaberdiň,ýüregimiňiňgowyarzuwlarynyguluňa

berdiň;Sendendilänählizatlarymyberdiň,şonuňüçinhiç zatdanzerarçekmedim.

19Şondansoňsenmaňa:«Ene-ataňyňwedogdukýeriňe gaýt,mensaňaýagşylykederin»diýdiň.

20IndimengeldimweSenmeniLabandanhalasetdiň, menYsawyňelinedüşerin,olmeniweçagalarymyň eneleriniöldürer»

21Indi,ýaRebHudaý,menihemdoganymEsawyň elindenhalaset,çünkimenondangatygorkýaryn

22Egermendedogrulykýokbolsa,onyYbraýymyňwe kakamYshagyňhatyrasynaet

23Sebäbimenbubaýlygyrehimdarlykwerehimdarlyk arkalygazanandygymybilýärin,şonuňüçinşugünmeni Özrehimdarlygyňbilenhalasedip,maňajogapbermegiňi haýyşedýärin

24ÝakupRebbedogaetmeginibesetdiweözýanyndaky adamlary,sürüleriwemallaryikidüşelgäböldiÝarysyny YbraýymyňhyzmatkäriEliezegiňoglyDamesekiň çagalarybilendüşelgehökmündesaklamagyna,beýleki ýarysynybolsadoganyEliezegiňoglyElianusyňçagalary bilendüşelgehökmündesaklamagynaberdi

25Ololaraşeýletabşyrykberdi:«Düşelgeleriňizbilen uzakdaduruňwebiri-biriňizbilengatyýakynlaşmaňEger Esawbirdüşelgägelip,onyöldürse,ondanuzakdaky beýlekidüşelgeondangaçypgutular».

26Ýakupşolgijeşolýerdegaldywebütingijäni hyzmatkärlerinegoşunweçagalarybaradagörkezmeler berdi.

27RebşolgünÝakubyňdileginieşitdiweonydogany Ysawyňelindenhalasetdi

28RebgökdäkiperişdeleriňüçüsiniiberdiweolarYsawyň öňündengidip,onuňýanynageldiler

29BuperişdelerYsawaweonuňhalkynadürlisöweş gurallarybilenüpjünedilenatlaryňüstündeikimüňadam hökmündegöründiOlarYsawaweonuňähliadamlarynyň öňündedörtbölegebölünip,dörtserkerdebilengöründiler 30Birdüşelgeýoladüşüp,olarEsawyňdörtýüzadam bilendoganyÝakubatarapgelýändiginigördülerBu düşelgeEsawbilenonuňhalkynatarapylgaşdyweolary gorkuzdy.Esawgorkudanatdanýykyldyweähliadamlary ondandaşlaşdylar,sebäbiolargatygorkdylar

31OlarYsawdangaçanda,düşelgedäkiähliadamlarolaryň yzyndangygyrdylar.Ählisöweşijiesgerlerşeýlejogap berdiler:

32BizHudaýyňhyzmatkäribolanÝakubyňgullarydyrys, ondakimbizegarşydurupbiler?»Esawolaraşeýlediýdi: «Eý,meniňjenapymwedoganymÝakupsiziň hökümdaryňyz,menonyýigrimiýylbärigörmändim,indi bolsaonygörmägegeldim,sizmaňaşeýleedýärsiňizmi?»

33Perişdeleroňaşeýlejogapberdiler:«Rebdenaman bolsun!EgerseniňaýdýanÝakupdoganyňbolmasa,biz sendenweseniňhalkyňdanhiçkimigaldyrmazdyk,ýöne Ýakupsebäpliolarahiçzatetmeris»

34BudüşelgeYsawbilenonuňadamlarynyňýanyndan geçipgitdiYsawbilenonuňadamlaryolardanbirliga golaýuzaklaşanda,ikinjidüşelgedürliýaraglarbilenoňa tarapgeldi.Olarhembirinjidüşelgeözlerineedenýaly Ysawbilenonuňadamlarynaetdiler

35Olarýoladüşüpgidenlerinde,üçünjidüşelgeonuň ýanynageldiweolaryňhemmesigorkupbaşlady.Esaw atdanýykyldyBütindüşelgegygyryp:«BizHudaýyňguly

Ýakubyňgullarydyryswebizekimgarşydurupbiler?» diýdi.

36Esawolaraýene-deşeýlejogapberdi:«Eý,Ýakup, meniňjenapym,siziňjenapyňyzmeniňdoganym.Men ýigrimiýylbärionuňýüzünigörmändimweonuň gelýändiginişugüneşidip,şugünonuňýanynabardym, sizmaňaşeýleçemeleşýärsiňizmi?»

37Olaroňaşeýlejogapberdiler:«Rebdenantiçýärin, seniňaýdyşyňýaly,bizseniňdoganyňÝakupdälmidi?

Sendenweseniňadamlaryňdanhiçzatgaldyrmadyk,ýöne seniňdoganyňdiýipatlandyrýanÝakupsebäplibizseniň weseniňadamlaryňyňarasyndahiçzatetmeris»

38Üçünjidüşelgehemolardangeçipgitdi,olözadamlary bilenÝakubatarapýolunydowametdirdi,dördünjidüşelge bolsaoňatarapgeldiOlarhembeýlekilerýalyoňawe onuňadamlarynahemşeýleetdiler.

39Esawdörtperişdäniňözüneweadamlarynaeden ýamanlygynygörüp,doganyÝakupdangatygorkdywe onuňbilenparahatçylykbilenduşuşmagagitdi.

40EsawÝakubabolanýigrenjinigizledi,sebäbioldogany Ýakupsebäplijanyndangorkýardywedüşendört düşelgäniÝakubyňhyzmatkärlerihasaplaýardy.

41Ýakupşolgijänihyzmatkärleribilendüşelgelerinde geçirdiwehyzmatkärleribilenEsawaözündebarbolan ählizatlaryndanweähliemlägindensowgatbermegimakul bildiÝakupirdenöziweadamlarybilenturup,mallaryň arasyndanEsawasowgatsaýladylar

42ÝakubyňözdoganyEsawabermeküçinözsürüsinden saýlansowgatlarynyňmukdaryşulardy:olsürülerdeniki ýüzkyrkbaş,düýelerdenweeşeklerdenotuzbaş,şeýle hemmallardanellisanysygyrsaýlady.

43Ololaryňhemmesinionsürüdegoýdyweherbirini aýratynlykdagoýdySoňraolaryonhyzmatkäriniňeline berdi,herbiriniaýratynlykdagoýdy.

44Ololaraşeýletabşyrykberdi:«Biri-biriňizdendaşda duruňwesürüleriňarasyndaaralykgoýuňEsawweonuň ýanyndakylarsiziňbilenduşuşyp,sizden:“Sizkimiňki, nirägidýärsiňiz,öňüňizdäkibularyňhemmesikime degişlidir?”diýipsoranda,olara:“BizÝakubyň gullarydyrysweEsawygarşylamagaparahatçylykbilen gelýäris,ine,Ýakupbiziňyzymyzdangelýär”diýiň

45ÖňümizdäkizatÝakupyňonuňdoganyEsawaiberen sowgatlarydyr.

46Egerolarsize:«Olnämeüçindoganybilenduşuşmaga weonuňýüzünigörmägegelmeýär,sizdenyzagalýar» diýseler,olara:«Oldoganybilenduşuşmagabiziň yzymyzdanşatlykbilengelýär,sebäbiol:«Menoňaberlen sowgatlarbilenonyrazyederin,şondansoňonuňýüzüni görerin,belkiolmenikabuleder»diýdi»diýersiňiz

47Şeýdip,ählisowgatlaronuňhyzmatkärleriniňeline düşüp,şolgünonuňöňündengitdilerŞolgijäniÝabuk derýasynyňkenaryndakydüşelgelerindegeçirdiwegijäniň ortasyndaturup,aýallaryny,hyzmatkärleriniweähli emläginialyp,şolgijäniÝabukderýasynyňgeçelgesinden geçirdi

48Ýakupözünedegişliählizadyderýadangeçende, ýalňyzgaldy.Biradamoňagabatgeldi.Ýakupşolgijedaň atýançaonuňbilengöreşdiÝakubyňbudyonuňbilen göreşip,bogunlaryndançykypgitdi

49Daňatanda,oladamÝakubyşolýerdegaldyrdy,Ýakup oňaakpataberip,gitdi.Ýakupdaňatandaderýanyň boýundangeçip,budunyňüstündedurdy

50Olderýadangeçende,gündogup,mallarynyňwe çagalarynyňýaşaýanýerinegeldi.

51Olargünortanaçenliýoladüşdüler,olargidip barýarkalar,sowgatlarolaryňöňündengeçipgitdi

52Ýakupbaşynygaldyryp,Esawyňuzakdangelýändigini gördüOnuňbilendörtýüztöweregiadambardyÝakup doganyndangatygorkýardy

53Ýakupderrewçagalarynyaýallarynawe hyzmatkärlerineböldi,gyzyDinanybolsabirsandyk goýup,hyzmatkärleriniňelineberdi.

54Oldoganynygarşylamaküçinçagalarynyňwe aýallarynyňöňündengeçdiweýereçenlitagzymetdi, hatdadoganynagolaýlaýançaýedigezektagzymetdi. HudaýÝakubaYsawyňweonuňadamlarynyňöňünde merhemetwemähirberdi,sebäbiHudaýÝakubyň dogasynyeşitdi.

55ÝakubyňgorkusywegorkusyonuňdoganyEsawyň üstünedüşdi,sebäbiHudaýyňperişdeleriniňEsawbilen edenişleriüçinEsawÝakubdangatygorkýardywe EsawyňÝakubabolangaharyrehimdarlygaöwrüldi

56EsawÝakubyňözünetarapylgapgelýändiginigörende, oňatarapylgadyweonygujaklady,boýnunagujaklady, öpüşdilerweagladylar

57HudaýYsawbilengelenadamlaryňýüregineÝakuba gorkywerehimsaldy,olarÝakubyöpüp,gujakladylar.

58Şeýlehem,YsawyňoglyElipazweonuňdörtdogany, Ysawyňogullary,Ýakupbilenagladylarweonyöpüp, gujakladylar,sebäbiÝakupdangorkmakolaryň hemmesiniňüstünedüşüpdi

59Esawbaşynygaldyryp,Ýakubyňogullarybolan aýallaryweolaryňçagalaryÝakubyňyzyndanýöräp, Ysawatarapýoldatagzymedýändiklerinigördü

60EsawÝakuba:«Inim,seniňýanyňdakylarkimler?Olar seniňçagalaryňmyýa-dahyzmatkärleriňmi?»diýipsorady. ÝakupYsawa:«Bularmeniňçagalarym,olaryHudaýyň seniňguluňaberen»diýipjogapberdi

61ÝakupYsawweonuňadamlarybilengürleşipduran wagty,Ysawtutuşdüşelgänigörüp,Ýakuba:«Düýngije duşuşandüşelgämiňhemmesinisenniredenaldyň?»diýip sorady.Ýakup:«Jenabymyňnazaryndamerhemettapmak üçin,Hudaýguluňaşunyberdi»diýdi

62SowgatlarYsawyňöňünegeldiÝakupYsawa: «Jenabymagetirensowgadymyal»diýip,onygyssady. Ysaw:«Meniňmaksadymnäme?Özüňdesakla»diýdi

63Ýakup:«Seniňýüzüňigörenimdenbäri,seniňhenizem parahatýaşamagyňüçinşuzatlaryňhemmesinibermäge borçludyryn»diýdi

64EmmaEsawsowgatalmakdanýüzöwürdiÝakupoňa: «Jenabym,egermenseniňgözleriňdemerhemettapan bolsam,ondasowgatlarymyelimdenal,sebäbimenseniň ýüzüňigördüm,Hudaýyňýüzünigörenýalyboldum, sebäbisenmendenrazybolduň»diýdi

65Esawsowgatlaryaldy,ÝakupbolsaYsawakümüş, altynwebdelliumberdi,sebäbiÝakuponyşeýlebirberk talapetdiwelin,Ýakupolaryaldy

66Esawdüşelgedäkimallarypaýladyweýarysynyözi bilengelenadamlaraberdi,sebäbiolarkireýinegelipdiler, beýlekiýarysynybolsaçagalarynaberdi

67Olkümüş,altynwewodoliýiulyoglyElipazaberdi EsawÝakuba:«Geliň,seniňbilengalalyň,senmeniň ýanymagelýänçäň,seniňbilenýuwaşlykbilengideriswe bileýaşarys»diýdi.

68Ýakupdoganynajogapberip:«Menjenabymyň aýdanlarynyederin,ýönejenabymçagalaryňejizdigini, meniňbilengelenmal-garalaryňbolsaýuwaş-ýuwaşdan gidýändiginibilýär,sebäbiolarçaltgitseler,hemmesi ölerdi,çünkiSenolaryňýükleriniweýadawlyklaryny bilýärsiň»diýdi

69Şonuňüçinjenabymgulundanöňgitsin,menbolsa jenabymyňöýüne,Seirebarýança,çagalaryňwesürüleriň hatyrasynahaýalýöräpgiderin.

70EsawÝakuba:«Ýoldasaňaidegetmek,seniň ýadawlygyňyweýüküňigötermeküçinmeniňbilenbile bolanadamlaryňkäbiriniseniňýanyňagoýaryn»diýdi.Ol: «Eý,jenap,seniňmerhemetiňitapsam,nämegerek?»diýdi 71Ine,seniňaýdyşyňýaly,menseniňýanyňaSeire bararyn,şondasenözhalkynyňbilengit,çünkimenseniň yzyňdangiderin»

72ÝakupYsawaşeýlediýdi,sebäbiYsawweonuň adamlaryondanaýrylyp,Ýakupsoňraözkakasynyňöýüne, Kenganýurdunagidipbiler

73EsawÝakubyňsözünegulakasdyweonuňbilenSeire tarapýoladüşendörtýüzadambilenyzynagaýtdy.Ýakup weonuňähliadamlaryşolgünKengantopragynyňçetki bölegineçenligitdilerweolýerdebirnäçewagtgaldylar

33-NJIBAP

1BirnäçewagtdansoňÝakupýurduňçägindençykyp, KenganýurdundaýerleşýänŞekemşäheribolanŞalem ýurdunageldiweşäheriňöňündedynçaldy

2OlýeriňhalkybolanHamoryňogullaryndanbäşşekel töläp,şolýerdäkimeýdanyňbirböleginisatynaldy

3Ýakupşolýerdeözüneöýgurdy,çadyrynydikdiwe mallaryüçinçadyrlarýasady,şonuňüçinolýereSukkot adynydakdy

4ÝakupSukkotabirýylaltyaýgaldy

5Şolwagtýurduňýaşaýjylarynyňkäbirişähergyzlary bilentansedip,şatlanmaküçinŞekemşäherinegitdiler Olarçykanlarynda,ÝakubyňaýallaryRahelweLeýa maşgalalarybilenşähergyzlarynyňşatlygynygörmäge gitdiler

6ÝakubyňgyzyDinahemolarbilengitdiweşäheriň gyzlarynygördü.Şäheriňähliadamlaryolaryňşatlyklaryny görmeküçinolaryňýanyndadurka,olarşolýerdegaldylar Şäheriňähliulyadamlaryhemşolýerdedi.

7ÝurduňhökümdaryHamoryňoglyŞekemhemolary görmeküçinşolýerdedurdy

8ŞekemÝakubyňgyzyDinanyňşähergyzlarynyňöňünde ejesibilenoturandygynygördü.Gyzoňaöränýarady.Ol ýerdedostlaryndanweözhalkyndan:«Buşäherde tanamaýanaýallaryňarasyndaoturangyzymkim?»diýip sorady

9Olaroňa:«Bu,hakykatdanam,buşäherdebirnäçewagt bäriýaşaýanýewreýYshagyňoglyÝakubyňgyzydyr.Bu ýurduňgyzlarynyňşatlanmagaçykýandygyny eşidenlerinde,görşüňýaly,ejesiwehyzmatkärleribilen olaryňarasyndaoturmagagitdiler»diýdiler.

10ŞekemÝakubyňgyzyDinanygörüp,oňaseredip, ýüregiDinäniözüneçekdi.

11DinaŞekemiňöýünegelip,onyzorbilentutup,zor bilenzorladyweonyözöýündeýerleşdirdi.

12Olargelip,Ýakubagürrüňberdiler.ÝakupŞekemiň gyzyDinanyňzorlanandygynyeşidende,Şekemiňöýünden DinanygetirmeküçinonikihyzmatkäriniiberdiOlar DinanyolýerdenalypgitmeküçinŞekemiňöýünegitdiler.

13Olargelenlerinde,Şekemözadamlarybilenolaryň ýanynagitdiweolaryöýündenkowdyEmmaololaryň DinanyňýanynagelmeginerugsatbermediŞekembolsa, Dinanyňýanyndaoturyp,onuňbilenöpüşip,gujaklaşyp oturypdy.

14Ýakubyňhyzmatkärlerigaýdypgelip,oňaşeýlediýdiler: «Bizgelenimizde,olweonuňadamlarybizikowupgitdiler, ŞekembolsabiziňgözümiziňalnyndaDinabilenşeýle etdi»

15ÝakupŞekemiňgyzynyňzorlanandygynybilse-de,hiç zataýtmady.Ogullaryonuňmallarynymeýdanda otlaýardylar,Ýakupbolsaolargaýdypgelýänçädymdy

16Ogullaryöýegelmezdenöň,Ýakuphyzmatkärleriniň gyzlaryndanikigyzynyŞekemiňöýündeDinanyňýanynda galmagaiberdiŞekembolsaüçdostunyPerediňogly, KiddekemiňoglykakasyHamoraiberip:«Maňaşugyzy aýallygaalypber»diýdi.

17HiwiliKiddekemiňoglyHamoroglyŞekemiňöýüne gelip,onuňöňündeoturdyHamorogluna:«Şekem:«Öz halkyňdanbaşgabirýewreýaýalynyalmagaseniň halkyňyňgyzlarynyňarasyndabiraýalýokmy?»diýdi

18Şekemoňa:«Maňadiňeşonygetirmeli,sebäbiolmeniň gözümeýakymlygörünýär»diýdi.Hamoroglunyň aýdanlarynyetdi,sebäbioglunyňsöýgüsiöränuludy 19HamorbumeselebaradaÝakupbilengürleşmeküçin onuňýanynagitdi.OlÝakupbilengürleşmeküçinonuň ýanynagelmezdenöň,oglyŞekemiňöýündençykanda, ÝakubyňogullaryHamoryňoglyŞekemiňedenişini eşidenlerinde,meýdandangelipdiler.

20Erkeklergyzdoganyüçingatygynandylarwe mallarynyýygnamagaýetişmänkä,gahar-gazapbilen öýlerinegaýdypgeldiler.

21Olargelip,kakalarynyňöňündeoturdylarwegahargazapbilenoňaşeýlediýdiler:«Elbetde,buadamweonuň maşgalasyölümeuçrady,sebäbibütinýerýüzüniňHudaýy RebNuhaweonuňogullarynahiçhaçantalaňçylyk etmezligiwezynaetmezligitabşyrdy;indiŞekembiziň gyzdoganymyzbilenzynaetdiweşäheriňähliilatyndan hiçkimoňabirsözaýtmady»

22Şekemiň,onuňkakasynyňwetutuşşäheriňedenişiüçin ölümjezasynyňberilmelidiginisenbilýärsiňwe düşünýärsiň

23Olarkakalarybilenbubaradagürleşipdurkalar, ŞekemiňkakasyHamoroglunyňDinabaradakysözlerini ÝakubagürrüňbermägegeldiweÝakubyňweonuň ogullarynyňöňündeoturdy

24Hamorolaraşeýlediýdi:«OglumŞekemiňjany gyzyňyzyisleýärOnyoňaaýaledipberiňwebiziňbilen nikalaşyň.Gyzlaryňyzybizeberiň,bizsizegyzlarymyzy bereris,sizbiziňtopragymyzdabiziňbilenýaşaňwebizbu ýerdebirhalkýalybolarys»

25Çünkibiziňýerimizörängiň,şonuňüçinsizolýerde ýaşaň,söwdaediňweemläkediniň,isleýänzadyňyzyediň, şondahiçkimsizebirsözaýdyppäsgelbermez

26HamorÝakupbilenonuňogullarybilengepleşmegini besetdi,şondaoglyŞekemonuňyzyndangelip,olaryň öňündeoturdy

27ŞekemÝakupbilenonuňogullarynaşeýlediýdi: «Gyzyňyzymaňaberseňiz,mensiziňgözöňüňizde merhemettaparyn,maňanämediýseňiz,şonyederin»

28Mendenköpgalyňwesowgatsoraň,menonybererin, maňanämediýseňiz,şonyederin,kimseniňbuýruklaryňa garşyçyksa,olöler;maňadiňegyzberiň»

29ŞimgonbilenLewiHamoraweonuňoglyŞekeme aldawbilenjogapberdiler:«Bizeaýdanlaryňyzyň hemmesinisizeederis»

30Ine,gyzdoganymyzseniňöýüňde,ýönebizbubarada atamyzYshagaiberýänçämizondandaşdadur,sebäbionuň razylygybolmazdanhiçzatedipbilmeris

31ÇünkiolatamyzYbraýymyňýollarynybilýärweol bizenämediýse,sizeaýdarys,sizdenhiçzadygizlemeris

32ŞimgonbilenLewibumeseledeŞekemeweonuň şäherinenämeedilmelidigibaradabahanatapmakwe maslahatsoramaküçinŞekemeweonuňkakasynaşeýle diýdiler

33ŞekemweonuňkakasyŞimgonbilenLewiniňsözlerini eşidenlerinde,buolaraýaradyŞekemweonuňkakasy öýlerinegaýtmagaçykdylar

34Olargidenlerinde,Ýakubyňogullarykakalaryna:«Ine, bizbilýäris,ölümbuzalymlaryňweolaryňşäheriniň başynda,sebäbiolarHudaýyňNuha,onuňogullarynawe olardansoňkynesillerineberentabşyrygybozdular» diýdiler

35Şeýlehem,ŞekemaýaldoganymyzDinanymurdarlap, oňaşeýlebirzatetdi,çünkişeýleýigrençlikbiziň aramyzdahiçhaçanedilmez

36Indinämeetjekdigiňizibilip,gözdengeçiriň,buşäheriň ähliilatynyöldürmeküçinolaranämeedilmelidigini maslahatlaşyňwedüşündiriň

37Şimgonolaraşeýlediýdi:«Sizedogrymaslahat:olara biziňsünnetimizýalyerkekleriňhemmesinisünnetlemegi aýt,egerolarmunyetmekislemeseler,gyzymyzyolardan alypgideris»

38Egerolarmuňarazybolup,munyetjekbolsalar, agyrydanbatyp,bizolaragylyçlarymyzbilenhüjümederis, asudaweparahatadamyňüstünehüjümedenýaly,olaryň arasyndakyählierkekleriöldüreris.

39ŞimgonyňmaslahatyolaraýaradyweŞimgobilenLewi olaraaýdylanlaryýerineýetirmegimakulbildiler.

40ErtesigünirdenŞekemweonuňkakasyHamorÝakup bilenonuňogullarynyňýanynagaýdypgeldilerOlarDina baradagürleşmekweÝakubyňogullarynyňözsözlerine nämejogapberjekdiginieşitmeküçingeldiler.

41Ýakubyňogullaryolaraaldawbilen:«Bizseniňähli sözleriňiatamyzYshagaaýtdyk,seniňsözleriňoňa ýarady»diýdiler

42Emmaolbizeşeýlediýdi:«AtasyYbraýymbütinýer ýüzüniňRebbiHudaýdanşeýletabşyrykberdi:Ybraýymyň neslindenbolmadykwegyzlarynyňbirinialmakisleýän herbirerkekbiziňsünnetlenişimizýaly,onuňähli erkeklerinisünnetlesinweşondabizoňagyzymyzyaýal edipbereliň»

43Indibizkakamyzyňbizeaýdanlarynyňhemmesinisize bildirdik,sebäbibizgyzymyzysünnetsizbiradamaberip bilmeris,sebäbibubiziňüçinutançdyr

44Emmaegersizbizegulakasyp,biziňýalybolup, sünnetlenenerkekleriňiziňhemmesinisünnetlemägerazy bolsaňyz,bizsizegyzymyzybermäge,gyzlaryňyzyhem özümizealmagarazybolýarysEgersizbizegulakassaňyz webiziňýalybolup,siziňählierkekleriňizisünnetlemäge razybolsaňyz,bizsizegyzymyzybermägerazybolýarys

45Egersizbiziňbuýrugymyzýaly,sünnetlenenerkekleriň hemmesinisünnetlemeküçinbizegulakasmasaňyz,onda bizsizegelip,gyzymyzysizdenalypgideris

46ŞekemweonuňkakasyHamorÝakubyňogullarynyň sözlerinieşidip,buolaraöränýaradyŞekemweonuň kakasyHamorÝakubyňogullarynyňislegleriniýerine ýetirmägehowlukdylar,sebäbiŞekemDinanyörängowy görýärdiweonuňýüregioňabaglanýardy

47ŞekemweonuňkakasyHamorşäheriňderwezesine howlukdylarweşäheriňähliadamlarynyýygnadylarwe olaraÝakubyňogullarynyňsözleriniaýtdylar:

48BizÝakubyňogullarybolanbuadamlaryňýanyna bardykweolaragyzlarybaradagürrüňberdik,buadamlar biziňisleglerimizietmägerazybolarlar,ine,biziňýerimiz olarüçinörängiň,olarolýerdeýaşap,söwdaederler,biz birhalkbolarys;olaryňgyzlarynyalarys,gyzlarymyzy olaraaýalbereris

49Emmabuadamlardiňeşuşertbilenbuişietmägerazy bolarlar:aramyzdakyherbirerkekkişi,Hudaýyolara buýruşyýaly,sünnetlensinwebizolaryňsünnetlenmek baradakygörkezmeleriniýerineýetirenimizde,olarmallary weemläkleribilenbiziňaramyzdaýaşasynlarwebizolar bilenbirhalkýalybolsunlar

50ŞekemiňweonuňkakasyHamoryňsözlerinieşiden şäheriňähliadamlarybuteklibimakulladylarwe sünnetlenmägeboýunboldular,sebäbiŞekemweonuň kakasyHamorýurduňhökümdarlaryhökmündeolaryň arasyndaulyhormatlanýardy.

51ErtesigünŞekemweonuňkakasyHamorirdenturup, şäheriňählierkeklerinişäheriňortasynaýygnadylarwe Ýakubyňogullarynyçagyrdylar.Olarşolgünweertesigün özlerinedegişliählierkeklerisünnetlediler 52Şeýdip,olarŞekemi,onuňkakasyHamoryweŞekemiň bäşdoganynysünnetlediler,soňbolsaolaryňhemmesi turup,öýlerinegaýtdylar,sebäbibuŞekemşäherinegarşy RebdendiwebuişdeŞimgonyňmaslahatyRebdendi, şonuňüçinRebŞekemşäheriniÝakubyňikioglunyňeline bermeküçinşeýleetdi

34-NJIBAP

1Sünnetlenenerkekleriňsanyaltyýüzkyrkbäşerkekwe ikiýüzkyrkaltyçagaboldy.

2EmmaPerediňogly,HamoryňkakasyKiddekemwe onuňaltydoganyŞekemeweonuňkakasyHamoragulak asmadylarwesünnetlenmediler,sebäbiÝakubyň ogullarynyňteklipetmegiolaryňgözündeýigrenjidiwe şäherhalkynyňolaragulakasmaýandygyüçinolargaty gaharlandylar

3Ikinjigünagşamolarsünnetlenmediksekizkiçiçagany tapdylar,sebäbiolaryňeneleriolaryŞekemden,onuň

kakasyHamordanweşäheriňadamlaryndangizläp goýupdylar.

4ŞekemweonuňkakasyHamorolarysünnetetmeküçin olaryňöňünegetirmeküçinadamiberdiler.Şonda Kiddekemweonuňaltydoganygylyçlarybilenolara hüjümedip,olaryöldürmekislediler

5OlarŞekemiweonuňkakasyHamoryhem-deDinanyşu işüçinöldürmekislediler.

6Olarolardan:«Bunämeetdiňiz?Kenganly doganlaryňyzyňgyzlarynyňarasyndaöňtanamaýan ýewreýgyzlarynyalmakisleýänaýallarýokmy?Atababalaryňyzyňsizetabşyrmadykişinietmek isleýärsiňizmi?»diýipsoradylar.

7Buedenişiňbilenüstünlikgazanjakdygyňyzypikir edýärsiňizmi?Ertirgelip,bubaradasizdensorajak doganlaryňyzKenanlylarabuişdenämejogapberersiňiz?

8Egersiziňhereketiňizolaryňgözündeadalatlyweýagşy görünmese,ondabiziňsesimizegulakasman,özjanyňyz üçin,meniňjanymyzüçinnämeedersiňiz?

9Egerýurduňýaşaýjylaryweählidoganlaryňyz,Ham ogullary,siziňedenişiňizieşidip:

10Şekem,onuňkakasyHamorweolaryňşäheriniňähli ilatyýewreýaýalysebäpliata-babalarynyňhiçhaçan tabşyrmadykişlerinietdilerŞondasizKenganýurdunyň ýaşaýjylarybolandoganlaryňyzyňöňündenirägaçyp, utançlylygyňyzygizlejekbolarsyňyz?

11Şonuňüçinindibizseniňedenbuişiňeçydapbilmeris, şeýlehemata-babalarymyzyňbizetabşyrmadykbu boýunturygyüstümizeýükläpbilmeris

12Ine,ertirbizgidip,ýurtdaýaşaýanählidoganlarymyzy, kanganlydoganlarymyzyýygnaýaryswegelip,siziwesize bilbaglaýanlaryňhemmesiniöldüreris,şondasizdenýa-da olardanhiçkimgalmaz

13Hamor,onuňoglyŞekemweşäheriňähliilaty Kiddekembilenonuňdoganlarynyňsözlerinieşidende, olaryňsözlerindenjanlaryndangatygorkdularweeden işleriüçintobaetdiler.

14ŞekemweonuňkakasyHamorkakalaryKiddekemwe onuňdoganlarynajogapberdilerweolarolaraşeýle diýdiler:«Bizeaýdanählisözleriňizdogrudyr».

15Indiata-babalarymyzyňbizetabşyrmadykzadyny ýewreýleriňsöýgüsiüçinedenimiziaýtmaňweýüregiňizde pikiretmeň.

16Emmabizolaryňgyzlarynyalmakbaradaky isleglerimizikabuletmekniýetiniňweisleginiňýokdugyny, diňeşuşertbilenkabuletmekdenbaşgazatdäldiginigörüp, olaryňsesinegulakasdykweolardanislegimizigazanmak üçinsiziňgörşüňizýalyhereketetdik.

17Olardanhaýyşymyzyalanymyzda,olaryňýanyna gaýdypbaryp,bizeaýdanzadyňyzyederis

18Şonuňüçinbedenimizsagalyp,güýçlenýänçä garaşmagyňyzywegaraşmagyňyzyhaýyşedýäris,soňra bilelikdeolaragarşyçykyp,ýüregiňizdewebiziň ýüregimizdenämebarbolsa,şonyederis

19ÝakubyňgyzyDinaKiddekemiňweonuň doganlarynyňaýdanlarynyň,şeýlehemHamoryň,onuň oglyŞekemiňweolaryňşäheriniňhalkynyňolaraberen jogaplarynyňhemmesinieşitdi

20OlderrewŞekemiňöýündeoňagözegçiliketmeküçin kakasynyňiberengyzlarynyňbirinikakasyÝakubawe doganlarynaiberip:

21Kiddekemweonuňdoganlarysiziňhakyňyzdaşeýle maslahatberdiler,Hamor,Şekemweşäheriňilatyolara şeýlejogapberdiler

22Ýakupbusözlerieşidende,gaharygeldi,olaragahary geldiwegaharygeldi.

23ŞimgonbilenLewiantiçip:«BütinýerýüzüniňHudaýy Rebdenantiçýärin,ertirşuwagtaçenlitutuşşäherdebir adamhemgalmaz»diýdiler.

24SünnetlenmedikýigrimiýigitgizlenipdiBuýigitler ŞimgonbilenLewiniňgarşysynasöweşdilerŞimgonbilen Lewiniňonsekizadamyöldürdiler,ikisibolsaolardan gaçyp,şäherdäkihekçukurlarynagaçypgitdilerŞimgon bilenLewiniňgözlegineçykdylar,ýönetapypbilmediler.

25ŞimgonbilenLewişäherdeaýlanypýöräp,şäheriňähli ilatynygylyçdangeçirdiler,hiçkimidirigaldyrmadylar

26Şäheriňortasyndaulybirhowsaladüşdi,şäherhalkynyň gykylygygögegaldy,ähliaýallarweçagalarbatly gygyrdylar

27ŞimgonbilenLewitutuşşäheriňilatynygyrdylar, şäherdebirerkekhemgaldyrmadylar

28OlarHamoryweonuňoglyŞekemigylyçdangeçirdiler, DinanybolsaŞekemiňöýündenalypgitdiler.

29Ýakubyňogullarygidip-geldiler,öldürilenleriňýanyna bardylarweşäherdäkiwemeýdandakyähliemläklerini taladylar.

30Olaroljanyalypbarýarkalar,üçýüzadamýerinden turup,olaratozanzyňyp,daşbilenurdularŞimgonolara tarapöwrülip,olaryňhemmesinigylyçdangeçirdi.Şimgon bolsaLewiniňöňündeöwrülip,şäheregirdi

31Olargoýunlaryny,öküzleriniweirişahlymallaryny, galanaýallaryweçagalaryalypgitdiler.Soňraolar derwezäniaçyp,güýçbilenkakalaryÝakubyňýanyna geldiler

32Ýakupşähereedenişleriniňhemmesiniweolardan alnantalaňlarygörende,Ýakupolaragatygaharlandywe olara:«Maňanämeetdiňiz?Ine,menýurduň kanganlylarynyňarasyndadynçaldym,olaryňhiçbiri maňagoşulmady»diýdi

33Indisenmeniýurduňýaşaýjylarynyň,kananlarwe perizlileriňarasyndaýigrenjietdiň.Menazsanly.Olaryň hemmesimaňagarşyýygnanyp,özdoganlarybileneden işleriňbaradaeşidendemeniöldürerler,şondamenwe meniňöý-içegimýokbolar.

34Şimgon,Lewiweolaryňählidoganlarykakalary Ýakubaşeýlejogapberdiler:«Bizşuýerdeýaşaýarys, Şekemgyzdoganymyzaşeýleedermi?Şekemiňeden işlerinenämeüçindymýarsyň?Olgyzdoganymyza köçelerdebirkemçinýalygararmy?»

35ŞimgonbilenLewiniňŞekemşäherindenýesiralyp, öldürmedikaýallaryňsanysegsenbäşdi

36OlaryňarasyndaBunaatlyowadanwegözelbirgyz bardy.Şimgononyözüneaýaledinipaldy.Olaryňýesir alypöldürmedikerkekleriniňsanykyrkýediadamdy, galanlarynybolsaöldürdiler

37ŞimgonbilenLewiniňŞekemşäherindenýesiralyp gelenähliýaşerkeklerwegyzlarÝakubyňogullarynyň MüsürýurdundançykangününeçenliÝakubyňogullaryna weolaryňnesillerinegulluketdiler

38ŞimgonbilenLewişäherdençykanlarynda,şäherde gizlenip,şäheriňilatynyňarasyndaölmängalanikiýigit turdularBuýigitlerşäheregirip,onuňiçindeaýlanyp

ýörkäler,şäheriňboş,erkeksiz,diňeaýallaraglaýan ýagdaýdadygynygördüler.Buýigitlergygyryp:«Ine, ýewreýÝakubyňogullaryşugünKenanşäherleriniňbirini weýranedip,Kenantopragynyňähliýerindejanlaryndan gorkman,buşähereedenýamanlygyşudur»diýdiler.

39Buadamlarşäherdençykyp,Tapnakşäherinegitdiler weolýeregelip,Tapnakyňilatynabaşlaryndangeçenähli wakalaryweÝakubyňogullarynyňŞekemşäherineeden ähliişlerinigürrüňberdiler

40BuhabarTapnahpatyşasyÝaşubyňelineýetdiweol ýigitlerigörmeküçinŞekemşäherineadamiberdi,sebäbi patyşaolaryňbugürrüňineynanman:«IkiadamŞekem ýalyulyşäherinädipweýranedipbiler?»diýdi.

41Ýaşubyňçaparlaryyzynagaýdypgelip,oňaşeýle diýdiler:«Bizşäheregeldik,olweýranboldy,olýerde erkekýok;diňeaglaýanaýallarbar;olýerdesürülerýa-da mallarýok,çünkiÝakubyňogullaryşäherdäkiählizady alypgitdiler»

42Ýaşubmuňahaýrangalyp:«Ikiadamşeýleulyşäheri ýokedip,olaryňgarşysynaçykypbilmese,nädipşeýleiş edipbilýär?»diýdi

43SebäbişeýlezatNimrodyňdöwründenbäribolmandy, hatdaiňgadymydöwürlerdenbärihembolmandy; TapnahyňpatyşasyÝaşupözhalkynaşeýlediýdi:«Batyr boluň,bizgidip,buýewreýleregarşysöweşerisweşähere edenleriýaly,olarahemederisweşäheriňilatynyňaryny alarys»

44TapnahyňpatyşasyÝaşupbumeselebaradageňeşçileri bilenmaslahatlaşdywegeňeşçilerioňa:«Ýekeözüň ýewreýleriýeňipbilmersiň,sebäbiolarbuişitutuşşähere etmeküçingüýçlibolmaly»diýdiler.

45Egerolaryňikisitutuşşäheriweýranetsewehiçkim olaragarşydurmasa,senolaragarşyçyksaň,olarbize garşyçykyp,bizihemýokederler.

46Emmasenbiziňtöweregimizdäkiählipatyşalaraadam iberip,olaryňbirýereýygnanmagynarugsatberseň,biz olarbilengidip,Ýakubyňogullarynagarşysöweşeris; şondasenolaryýeňersiň»

47Ýaşupözgeňeşçileriniňsözlerinieşitdiweolaryň sözlerioňawehalkynaýarady;olşeýlehemetdi;Tapnak patyşasyÝaşupŞekemiňweTapnagyňtöweregindäki amorlaryňählipatyşalarynaşeýlediýdi:

48Meniňbilengidip,maňakömekediň,bizýewreý Ýakubyweonuňähliogullarynyöldürip,ýerýüzünden ýokederis,sebäbiolŞekemşäherineşeýleetdi,sizmuny bilmeýärsiňizmi?

49AmorlaryňählipatyşalaryÝakubyňogullarynyňŞekem şäherineedenýamanişlerinieşidip,olaragatyhaýran galdylar

50Amorlaryňýedipatyşasyähligoşunlarybilen, takmynanonmüňadamgylyçlyesgerleribilenýygnanyp, Ýakubyňogullarynagarşysöweşmägegeldiler;Ýakup amorlaryňpatyşalarynyňözogullarynagarşysöweşmäge ýygnanandygynyeşidende,Ýakupgatygorkdywebuony gynandyrdy

51ÝakupŞimgonbilenLewiniňgarşysynagygyryp:«Bu nämeetdiňiz?Nämeüçinmeniwemeniňmaşgalamyýok etmeküçinKenganhalkynyňhemmesinimaňagarşy çykaryp,maňazyýanýetirdiňiz?Menwemeniňmaşgalam rahatýaşaýardyk,sizbolsamaňaşeýleetdiňizweöz

hereketleriňizbilenýurduňýaşaýjylarynymaňagarşy çykardyňyz.

52Ýahudakakasynaşeýlejogapberdi:«Doganlarym ŞimgonbilenLewiŞekemiňähliilatynyboşýere öldürdilermi?Elbetde,buŞekemiňuýamyzykemsitmegi weHudaýymyzyňNuhaweonuňçagalarynaberen tabşyrygynyňbozulmagysebäpliboldy,sebäbiŞekem uýamyzyzorbilenalyp,onuňbilenzynaetdi.

53Şekembuýamanişleriňhemmesinietdi,ýöneonuň şäheriniňýaşaýjylarynyňhiçbirioňa:«Nämeüçinşeýle edýärsiň?»diýip,oňapäsgelbermediDoganlarymşähere baryp,onyurdylarweRebşäheriolaryňelineberdi,sebäbi onuňýaşaýjylaryHudaýymyzyňtabşyryklarynybozdular. Şeýlelikde,olarbularyňhemmesiniboşunaetdilermi?

54Indinämeüçingorkýarsyňýa-dagynanýarsyň,näme üçindoganlarymagaharlanýarsyňwenämeüçinolara gaharlanýarsyň?

55Şekemşäheriniweonuňilatynyolaryňelineberen Hudaýymyz,bizegarşygelýänähliKenganpatyşalaryny hembiziňelimizebererwedoganlarymŞekemeedenýaly, bizhemolaraşeýleederis

56Indiolaragarşyasudabolwegorkularyňytaşla,ýöne HudaýymyzRebbebilbaglawebizekömeketmegini,bizi halasetmeginiweduşmanlarymyzyelimizebermegini dileget.

57Ýahudakakasynyňhyzmatkärleriniňbirine:«Git-de, bizegarşygelýänpatyşalaryňgoşunlarybilennirede ýerleşýändiginigör»diýdi.

58Hyzmatkäruzaklaraseredip,Sihondagynyňgarşysyna çykdywepatyşalaryňählidüşelgeleriniňmeýdanlarda durandygynygördi.OlÝahudagaýdypgeldiweşeýle diýdi:«Ine,patyşalarählidüşelgeleribilenmeýdanda ýerleşýärler,deňizkenaryndakyçägeýalyköpsanlyhalk»

59ÝahudaŞimgonbilenLewiweonuňählidoganlaryna şeýlediýdi:«Güýçleniňwebatyrboluň,çünkiHudaýymyz Rebbiziňbilen,olardangorkmaň»

60Herbiriňizöňüňizeçykyň,söweşýaraglaryny, ýaýlarynywegylyjynygeýiň,bizgidip,busünnetsiz adamlaragarşysöweşeris;RebbiziňHudaýymyz,Olbizi halaseder.

61Şeýdip,olarturup,ÝakubyňonbiroglyweÝakubyň ählihyzmatkärleri,uly-kiçi,herbiriözsöweşýaraglaryny dakyndylar.

62YshagyňHebrondaYshagyňýanyndabolanähli hyzmatkärleridürlisöweşgurallarybilenolaryňýanyna geldiler.Ýakubyňogullaryweolaryňhyzmatkärleri,ýüz onikiadam,bupatyşalaryňýanynagitdiler,Ýakuphem olarbilengitdi.

63ÝakubyňogullaryHebrona,ýagnyKirýat-Arbada ýaşaýanYbraýymyňoglyYshagaşeýlehabariberdiler: 64Bizigarşymyzagelýänkanganlylaryňelindengorawe olarybiziňelimizeber.HudaýymyzRebdendilegedýäris. 65YbraýymyňoglyYshakogullaryüçinRebbeýalbardy weşeýlediýdi:«Eý,RebHudaý,Senmeniňkakama: «Menseniňnesliňigökdäkiýyldyzlarýalyköpelderin» diýipwadaberdiňSenmaňahemwadaberdiňweKengan patyşalaryçagalarymbilenuruşmaküçinýygnanyşýan mahaly,hiçhilizorluketmedikdikleriüçin,Özwadaňy ýerineýetir»

66Indi,eý,bütinýerýüzüniňHudaýyRebHudaý,bu patyşalaryňogullarymagarşysöweşmezligiüçinolaryň niýetiniboz

67Bupatyşalaryňweolaryňhalkynyňýüreklerine ogullarymyňgorkusynyber,olaryňgururynypeselt,şonda olarogullarymdanýüzöwürerler

68Güýçlieliňweuzadylangoluňbilenogullarymywe olaryňhyzmatkärleriniolardanhalaset,çünkibularyň hemmesinietmeküçingüýçwekuwwatSeniňeliňde

69Ýakubyňogullaryweolaryňhyzmatkärleribu patyşalaryňýanynagitdilerweolarözHudaýyRebbebil bagladylarOlargidipbarýarkalar,atalaryÝakuphem

Rebbedogaedipşeýlediýdi:«Eý,RebHudaý,gadymy döwürlerdenbäri,şondanbäriweebedipatyşalykeden güýçliwebeýikHudaý!

70SenuruşlaryturuzýanweolarybesedýänSensiň, beýgeltmekwepeseltmeküçingüýçwekuwwatSeniň eliňde;meniňdogalarymSeniňhuzuryňdakabulbolsun, rehimdarlygyňbilenmaňaýüzlen,ogullarymyňgorkusy bilenbupatyşalaryňweolaryňhalkynyňýüreklerinetäsir et,olaryweolaryňdüşelgelerinigorkuz,şeýlehemSaňa bilbaglaýanlaryňhemmesiniulyrehimdarlygyňbilenhalas et,çünkiadamlarybizetabynedip,milletleribiziň ygtyýarymyzatabynedipbilýänSensiň

35-njiBAP

1AmorpatyşalarynyňählisiÝakubyňogullarynanäme etmelidigibaradageňeşçileribilenmaslahatlaşmaküçin gelip,meýdandadurdular,sebäbiolarolardangorkup:«Ine, olaryňikisiŞekemşäheriniňtutuşilatynyöldürdi»diýdiler. 2RebYshagyňweÝakubyňdileglerinieşitdiwebu patyşanyňgeňeşçileriniňählisiniňýürekleriniulygorkywe gorkybilendoldurdy,olarbiragyzdanşeýlediýdiler:

3Bugünsensamsykmyýa-daýewreýlerbilen söweşjekdigiňedüşünmeýärsiňmi,nämeüçinşugünöz heläkçiligiňebegenýärsiň?

4Ine,olaryňikisigorkusyzwegorkmanŞekemşäherine gelip,şäheriňähliilatynygyrdylar,şonuňüçinhiçkim olaragarşydurupbilmedi,sizolaryňhemmesibilennädip söweşipbilersiňiz?

5Elbetde,sizolaryňHudaýyňolaryöränsöýýändiginiwe olarüçingadymydöwürlerdenbäriedilmedikgudratly işleriedendiginibilýärsiňiz,ählimilletleriňhudaýlarynyň arasyndaOnuňgudratlyişleriýalygudratlyişleriedip biljekhiçkimýok.

6Elbetde,OlolaryňatasyýewreýYbraýymyNimrodyň weonyköpgezeköldürmekisleýänählihalkynyňelinden halasetdi

7Şeýlehem,olonyNimrodyňodunataşlanotdanhalas etdi,Hudaýyonyodanhalasetdi

8Başgakimşeýleedipbiler?Elbetde,YbraýymElamyň bäşpatyşasynyöldürdi,sebäbiolaronuňşolgünler Sodomdaýaşaýandoganynyňoglunadegdiler

9Olöýündewepalybolanhyzmatkäriniwebirnäçe adamynytutup,birgijedeElampatyşalarynyňyzyndan kowalapöldürdilerweonuňähliemläginidoganynyň oglunagaýtarypberdiler

10Elbetde,sizbuýewreýleriňHudaýynyňolardanörän razydygynybilýärsiňiz,olarhemOndanöränrazydyrlar,

sebäbiolarHudaýyňolaryähliduşmanlaryndanhalas edendiginibilýärler.

11Ine,YbraýymHudaýynabolansöýgüsiarkalyýeke-täk wegymmatlyoglunyalyp,onyHudaýynaýakma gurbanlykhökmündeýetişdirmeginiýetetdi.EgerHudaý onymunyetmekdensaklamadykbolsa,ondaolmuny Hudaýynabolansöýgüsiarkalyederdi

12Hudaýonuňähliişlerinigörüp,oňaantiçdiwe ogullarynyweählinesillerinibaşlarynageljekähli kynçylyklardanhalasetjekdiginewadaberdi,sebäbiol munyetdiweHudaýynabolansöýgüsibilençagasyna bolanrehiminiöçürdi

13OlaryňHudaýynyňMüsürpatyşasyfyrownaweGerar patyşasyAbimelekenämeedendiginieşitmediňizmi?

Ybraýymyňaýalynyalyp,Abimelek:«Olmeniňgyz doganym»,-diýdi.SebäbiolarAbimelekiöldürip,ony aýaledinmekisleýärlerHudaýolaryňweolaryňhalkynyň başynaeşidenzatlaryňhemmesinietdi

14Ine,bizÝakubyňdoganyEsawyňkakasynyňberekedini elindenalandygynyýadynasalyp,onyöldürmeküçindört ýüzadambilengelendiginiözgözümizbilengördük

15OlSiriýadangelende,onuňgarşysynaçykdy,çagalary bilenejesiniöldürmeküçinOnyonuňelindenhalaseden Hudaýyndanbaşgakimhalasetdi?Olonydoganynyňwe duşmanlarynyňelindenhalasetdi,elbetde,ololaryýene-de gorar

16Şekemşäherineedenýamanlygyňyzyetmeküçinolara güýçberenHudaýyňdygynykimbilmeýär?

17EgerolaryňbilbaglaýanHudaýybolmadykbolsa,iki adamŞekemýalyulyşäheriözgüýçleribilenýokedip bilermidi?OlbularyňhemmesiniŞekemiňýaşaýjylaryny öldürmeküçinaýtdyweolaraşeýleetdi 18Şondamüňesseköpadamsizekömeketmägegelse-de, şäheriňizdenolaryňhemmesibilensöweşmeküçin çykanlaryýeňipbilersiňizmi?

19Elbetde,sizolaryňbilensöweşmägedäl-de,olary saýlanHudaýybilensöweşmägegelýändigiňizibilýärsiňiz wedüşünýärsiňiz,şonuňüçinhemmäňizşugünýok edilmeküçingeldiňiz

20Şonuňüçinindibaşyňyzagetirjekbolýanbu ýamanlykdangaçaduruň,şondaolaryňHudaýyolaryň bilenbolanyüçin,olaryňsanyazbolsa-da,olarbilen söweşegitmezliksiziňüçinhasgowybolar.

21Amorpatyşalarygeňeşçileriniňählisözlerini eşidenlerinde,ýüreklerigorkudandoldyweÝakubyň ogullaryndangorkdularweolaragarşysöweşmek islemediler

22Olargeňeşçileriniňsözlerinegulakasdylarweolaryň ählisözlerinidiňlediler,geňeşçileriňsözleripatyşalaryň göwnündenturdyweolarşeýlehemetdiler

23PatyşalarÝakubyňogullaryndanýüzöwrüp,gaça durdular,sebäbiolarolardangatygorkýardylarweolardan gorkupýürekleriereýärdi,şonuňüçinolarbilen söweşmägehetedipbilmediler

24BuRebdenolarageldi,çünkiOlÖzgullaryYshagyň weÝakubyňdogalarynyeşitdi,sebäbiolarOňa ynanýardylar;weşolgünählipatyşalarözdüşelgeleribilen özşäherlerinegaýdypgeldilerweşolwagtÝakubyň ogullarybilensöweşmediler

25ÝakubyňogullaryşolgünagşamaçenliSihondagynyň garşysyndagaldylarwebupatyşalaryňolaragarşy

söweşmägegelmeýändiginigörüp,Ýakubyňogullary öýlerinegaýtdylar.

36-NJYBAP

1ŞolwagtRebÝakubagöründiweşeýlediýdi:«Tur, Beýtelegitweşolýerdegalwesaňagörünýän,seniwe ogullaryňykynçylykdanhalasedenRebbegurbanlyk sypasynygur»

2ÝakupogullaryweähliemlägibilenturdyweRebbiň sözünelaýyklykda,olarBeýtelegitdiler

3ÝakupBeýtelegidendetogsandokuzýaşyndadyÝakup, ogullaryweonuňýanyndakyähliadamlarLuzdaky BeýteldegaldylarOlýerdeözünegörünenRebbe gurbanlyksypasynygurdyÝakupweonuňogullary Beýteldealtyaýgaldylar.

4ŞolwagtÝakupbilenbilebolanRebekanyňenekesi UzyňgyzyDeboraaradançykdy;ÝakuponyBeýteliň aşagyndakydubagajynyňaşagyndajaýlady.

5ŞolwagtÝakubyňejesiBetueliňgyzyRebekkahem Hebronda,ýagnyKirýat-Arbadaaradançykdywe YbraýymyňHetogullaryndansatynalanMakpela gowagyndajaýlandy

6Rebekanyňömrüniňbirýüzotuzüçýylyboldyweol aradançykdy.ÝakupejesiRebekanyňölendiginieşidende, ejesiüçinaglady,onuňweonuňemzirijisiDeboraüçindub agajynyňaşagyndaulyýastutdyweşolýereAllon-Bakut adynydakdy.

7ŞolgünlerdearamlyLabanöldi,sebäbiHudaýony Ýakupbilenonuňarasyndakyähtibozandygyüçinurdy 8RebÝakupagörünende,olýüzýaşyndadyweoňa bereketberdiweonuňadynyYsraýylgoýdyŞolgünlerde ÝakubyňaýalyRahelgöwreliboldy

9ŞolwagtÝakupweonuňähliadamlaryBeýtelden Hebrona,atasynyňöýünegitmeküçinýoladüşdüler 10Olarýoldabarýarkalar,Efrataýetmägehenizazgalanda, Raheloguldogurdyweagyrdogurdyweöldi.

11ÝakuponyEfrata,ýagnyBeýtullahamagidýänýoluň ugrundajaýladyweonuňguburynabirsütüngoýdy,olşu güneçenlişolýerdedur;Rahelkyrkbäşýylýaşadywe aradançykdy

12ÝakupRaheldendoglanoglunyňadynyBenýamin dakdy,sebäbiolsagtarapdakyýurtdadoguldy.

13ÝakupRahelölendensoň,onuňgyrnagyBilhanyň çadyryndaçadyrynygurdy

14RubenejesiLeýaüçingöripliketdiwegahar-gazaba mündiOlgaharlanyp,Bilhanyňçadyrynagirdiwe kakasynyňdüşeginigaldyrdy.

15ŞolwagtRubenkakasynyňdüşeginihapaedenligiüçin, ilkinjidoglanlykhukugy,patyşalykweruhanylyk wezipeleribilenbirlikdeRubenogullaryndanaýryldy IlkinjidoglanlykhukugyÝusuba,patyşalykwezipesi ÝahudaweruhanylykLewilereberildi,sebäbiRuben kakasynyňdüşeginihapaedipdi

16Padan-AramdadoglanÝakubyňnesillerişulardyr Ýakubyňogullaryonikiadamdy

17Leýanyňogullary:ilkinjioglyRuben,Şimgon,Lewi, Ýahuda,Ysakar,ZebulunweolaryňgyzdoganyDina; RaheliňogullarybolsaÝusupbilenBenýamindi

18LeýanyňgyrnagyZilpanyňogullaryGatweAşer, RaheliňgyrnagyBilhanyňogullaryDanweNaftaly;bular ÝakubyňPadan-Aramdadoglanogullarydyr

19Ýakupogullaryweähligaryndaşlarybilenýoladüşüp, HebrondaýerleşýänMamre,ýagnyKirýat-Arbaşäherine geldiYbraýymbilenYshagyňşolýerdeýaşamagy,Ýakup bolsaogullaryweähligaryndaşlarybilenHebronda kakasynyňýanyndaýaşamagydowametdi.

20OnuňdoganyEsaw,ogullaryweählimülkleriSeir ýurdunagitdilerweşolýerdeýaşadylar,Seirýurdunda mülkleriboldyEsawyňnesilleriSeirýurdundaösüp,örän köpeldiler

21YsawyňKenganýurdundadoglannesillerişulardyr. Ysawyňogullarybäşadamdy

22AdailkinjioglyElipazy,ondanRegueli,Ahlibaman bolsaÝeuşy,ÝalamyweKoranydogurdy.

23YsawyňKenganýurdundadoglanogullaryşulardyr: YsawyňoglyElipazyňogullaryTeman,Omar,Sefo, Gatam,KenazweAmaleks,RegueliňogullarybolsaNahat, Zerak,ŞamaweMizahdy

24ÝeguşyňogullaryTimna,Alwa,Ýetet;Ýalamyň ogullarybolsaAla,PinorweKenazdy.

25KoranyňogullaryTeman,Mibsar,MagdielweEram; Seirýurdundakyhökümdarlyklarynagörä,Ysawyň ogullarynyňuruglaryşulardyr.

26SeirýurdundaýaşaýanhoriSeiriňogullarynyňatlary şulardyr:Lotan,Şobal,Sibeon,Ana,Dişan,EzerweDison, olaryňýedioglybar.

27LotanyňogullaryHori,Hemanweolaryňgyzdogany Timna,ýagnyÝakubaweonuňogullarynagelen,ýöneolar oňagulakasmadylar.Olgidip,YsawyňoglyElipaza gyrnakboldyweoňaAmalekdogurdy 28ŞobalyňogullaryAlwan,Manahat,Eýbal,Şepowe Onam,SibýonyňogullarybolsaAýaweAnady.BuAna kakasySibýonyňeşeklerinibakypýörkä,çöldeÝemimi tapdy

29Olkakasynyňeşekleriniiýmitlendirýänwagty,olary dürliwagtlardaçöleiýmitlendirmeküçinalypgidýärdi

30Birgünololarydeňizkenaryndakyçölleriňbirine, halkyňçölüniňgarşysynagetirdi.Ololaryiýmitlendirip durka,deňziňbeýlekitarapyndangüýçlitupanturup,ol ýerdeiýmitlenýäneşekleriňüstünedüşdiweolarhereketsiz galdylar.

31Soňradeňziňbeýlekitarapyndakyçöldenýüzýigrimi töweregiulywegorkunçhaýwançykdyweolaryň hemmesieşekleriňbolanýerinegelip,şolýerdeýerleşdiler.

32Şolhaýwanlaryňortasyndanaşakybölegiadam ogullarynyňşekilindedi,ortasyndanýokarybölegibolsa aýyşekilindedi,käbirleriniňbolsaaýyşekilindedi, käbirleriniňbolsaeýjejikleriňşekilindedi,arkasyndaky guýruklarybolsaeginleriniňarasyndanýereçenliuzap, duchefatyňguýruklaryýalydy.Buhaýwanlargelip,şol eşekleremünüp,olaryalypgitdilerweşugüneçenligidip gelýärler

33ŞolhaýwanlaryňbiriAnanyňýanynabaryp,ony guýrugybilenurup,şolýerdengaçypgitdi

34Buişigörende,janyndangatygorkdywegaçyp,şähere gaçypgitdi

35Olbaşdangeçirenähliwakalarynyogullarynawe doganlarynagürrüňberdi.Köpadamlareşeklerigözläp gitdiler,ýöneolarytapypbilmedilerAnaweonuň

doganlaryşolgündensoňolýeregitmediler,sebäbiolar janlaryndangatygorkýardylar.

36SeýiriňoglyAnanyňogullary:Dişonweonuňgyz doganyAhlibama,Dişonyňogullary:Hemdan,Eşban, ÝitronweKeran,Ezeriňogullary:Bilhan,ZawanweAkan, Dişonyňogullary:UsweAran

37SeirýurdundakyhökümdarlyklarynagöräHorySeiriň nesillerişulardyr.

38EsawweonuňogullaryşolýurduňýaşaýjysyHori SeiriňýurdundaýaşadylarOlaryňşolýerdemülkleribardy, olarösüp,öränköpeldilerÝakup,onuňogullaryweolaryň ählimülkleriRebbiňolaryňatasyYbraýymatabşyryşy ýaly,atalaryYshakbilenKenganýurdundaýaşadylar.

37-NJIBAP

1Ýakubyňömrüniňýüzbäşinjiýylynda,ýagnyÝakubyň çagalarybilenKenganýurdundaýaşandokuzynjyýylynda olPadan-Aramdangeldi.

2ŞolgünlerdeÝakupçagalarybilenHebrondanýoladüşdi OlarweolaryňähliadamlaryŞekemşäherinegaýdyp geldilerweşolýerdeýaşadylar,sebäbiÝakubyňogullary Şekemşäherindemallaryüçingowywesemizöri meýdanlarynyaldylar,Şekemşäheritäzedengurlupdyrwe olýerdeüçýüztöweregierkekweaýalbardy.

3Ýakup,onuňogullaryweähliemlägi,ŞimgonbilenLewi şäheribasypalmazyndanöň,Padan-Aramdangelen ŞekemiňkakasyHamordansatynalanmeýdanböleginde ýaşaýardylar

4Şekemşäheriniňtöweregindäkiählikananlarweamor patyşalaryÝakubyňogullarynyňýene-deŞekemegelip,şol ýerdeýaşaýandyklarynyeşitdiler

5Olar:«ÝewreýÝakubyňogullaryşäheregelip,ilatyny öldürip,kowupçykarandansoň,ýene-deşäheregelip,şol ýerdeýaşamalymy?Indiolarşäherdeýaşaýanlaryhem kowupçykarmalymyýa-daöldürmelimi?»diýdiler

6Kenganyňählipatyşalaryýene-deýygnanyp,Ýakupwe onuňogullarybilenuruşmaküçinbirýerejemlenişdiler 7TapnahpatyşasyÝaşupşeýlehemgoňşypatyşalarynyň hemmesine,GaaşpatyşasyElana,ŞilopatyşasyIhuri, HazarpatyşasyParatona,SartonyňpatyşasySusi, BeýthoranyňpatyşasyLabanweOtnaýmanyňpatyşasy Şabireşeýlehabariberdi:

8Maňagelip,kömekediň,geliň,ýewreýÝakubyweonuň ogullaryny,şeýlehemonuňähliýaşaýjylarynyöldüreliň, sebäbiolarŞekemegaýdypgelip,onybasypalyp, ýaşaýjylarynygyrypöldürýärler

9Bupatyşalaryňhemmesiýygnanyp,özgoşunlarybilen geldilerAdamlardeňizkenaryndakyçägeýalyköpdiwe Tapnagyňgarşysyndaýerleşýärdi

10TapnahpatyşasyÝaşupähligoşunybilenolaryňüstüne çykdyweşäheriňdaşyndakyTapnahyňgarşysyndadüşelge gurdyBupatyşalaryňhemmesiýedibölegebölündi,olar Ýakubyňogullarynagarşyýedidüşelgegurdular

11OlarÝakubaweonuňoglunaşeýlebirhabariberdiler: «Hemmäňizbiziňýanymyzageliň,düzlükdebilelikde söhbetdeşlikgeçirip,Şekemiňşäherindeöldüren adamyňyzyňarynyalyňIndibolsaŞekemşäherinegaýdyp gelip,şolýerdeýaşap,ilatynyöňküsiýalygyrarsyňyz» 12Ýakubyňogullarymunyeşidip,Kenganpatyşalarynyň sözlerinegatygaharlandylarÝakubyňonoglyhowlukdy

weturdy,herbirisöweşýaraglarynydakyndy;ýüziki hyzmatkäribolsasöweşnyzamasyndaoturdylar.

13Ýakubyňogullaryözhyzmatkärleribilenbilelikdebu patyşalaryňýanynagitdiler,olaryňkakasyÝakuphemolar bilenbileŞekemiňüýşüginiňüstündedurdy.

14ÝakupogullaryüçinRebbedogaetdiweelleriniRebbe uzadypşeýlediýdi:«EýHudaý,SenGudratyGüýçli Hudaýsyň,Senbiziňatamyzsyň,biziSendöretdiň,biz bolsaSeniňelleriňiňişidirisMenogullarymy rehimdarlygyňbilenduşmanlarynyňelindenhalasetOlar şugünolaragarşysöweşmägeweolaryelindenhalas etmägegelýärler,çünkiSeniňeliňdeazsanlyadamlary köpçülikdenhalasetmeküçingüýçwekuwwatbar».

15Meniňogullaryma,gullaryňa,duşmanlarybilen söweşmek,olaryýeňmekweduşmanlarynyolaryňöňünde ýykmaküçingüýçwebatyrlykber.Oglularymyňwe gullarynyňKenganhalkynyňelindeölmegineýolbermäň 16Egerogullarymyňweolaryňhyzmatkärleriniňjanyny almakSeniňgözleriňeýaraýanbolsa,olaryÖz gullukçylaryňyňelindenalyp,Özbeýikrehimdarlygyň bilenal,şondaolarşugünamorpatyşalarynyňelinden heläkbolmazlar.

17ÝakupRebbedogaetmeginibesedende,ýeröz ýerindentiträp,güngaraňkylaşdyBupatyşalaryňhemmesi gorkup,ulybirhowsaladüşdüler.

18RebÝakubyňdogasynyeşitdiweÝakubyňogullarynyň gorkusywehaýrangalmagybilenählipatyşalaryňwe olaryňgoşunlarynyňýüreklerinetäsiretdi.

19ÇünkiRebolaraÝakubyňogullaryndansöweş arabalarynyňsesini,güýçliatlaryňsesiniweolaryň ýanyndakyulygoşunyňsesinieşitdirdi.

20BupatyşalarÝakubyňogullaryndangatygorkdularwe olarözýerlerindeduranlarynda,Ýakubyňogullaryýüzon ikiadambilenulywegüýçligygyryşbilenolaryňüstüne hüjümetdiler

21PatyşalarÝakubyňogullarynyňözlerinetarap gelýändiginigörenlerinde,has-dahowsaladüşdülerweilki başdakyýalyÝakubyňogullaryndançekilmägeweolar bilensöweşmägemeýiletmediler

22Emmaolar:«Ýewreýleriňöňündeikigezekşeýleyza çekilmekbiziňüçinutançbolar»diýip,yzaçekilmediler

23Ýakubyňogullarygolaýlaşyp,bupatyşalaryňweolaryň goşunlarynyňählisinegarşyçykdylar.Olaronuňdeňiz çägesiýalyköpsanly,güýçlibirhalkdygynygördüler

24ÝakubyňogullaryRebbeýüzlenip:«Eý,Reb,bize kömeket,bizejogapber,çünkibizSaňabilbaglaýaryswe şugünbizegarşyçykanbusünnetsizadamlaryňelinden ölmälidäl»diýdiler.

25Ýakubyňogullarysöweşýaraglarynydakyndylar,her birigalkanynywenaýzasynyalyp,söweşetarapugradylar 26ÝakubyňoglyÝahudadoganlaryndanöňylgap,onuň bilenonhyzmatkäribilenbilelikdeşolpatyşalaryňýanyna gitdi

27TapnahpatyşasyÝaşubhemgoşunybilenilki ÝahudanyňöňündeçykdyÝahudaÝaşubyňweonuň goşunynyňözünetarapgelýändiginigörende,Ýahudanyň gaharygeldiweonuňiçindegazapýandy.Olsöweşetarap ylgadyweÝahudaözjanynakastetdi

28ÝaşubweonuňähligoşunyÝahudatarapöňesüýşüp gelýärdi.Olörängüýçliwegüýçliatyňüstündeoturypdy.

Ýaşuböränbatyradamdy,onuňbedenibaşyndanaýagyna çenlidemirwebürünçbilenörtülendi.

29Olatyňüstündebarýarka,ählisöweşlerindebolşyýaly, öňündenweyzyndanikielibilenokatýardyweoklaryny nyşanaalanýerinihiçhaçansypdyrmaýardy.

30ÝaşubÝahudabilensöweşmägegelip,Ýahudanyň üstüneköpokatypbaşlanda,RebÝaşubyňelinibaglady weonuňatypgoýberenählioklaryözadamlarynyňüstüne gaýtdy

31Muňagaramazdan,Ýaşuboklarybilensynamaküçin Ýahudatarapöňesüýşdi,ýöneolaryňarasyndakyaralyk otuztirsektöweregidiÝahudaÝaşubyňözüneoklaryny zyňýandygynygörende,gahar-gazapdanjoşup,güýjibilen oňatarapylgady

32Ýahudaýerdenaltmyşşekelagramyndakyulydaşyaldy ÝahudaÝaşubyňýanynaylgadywedaşonuňgalkanyna degdiÝaşubzarbadangangalyp,atyndanýereýykyldy

33GalkanÝaşubyňelindenýarylyp,zarbanyňgüýjibilen onbäştirsektöweregiuzaklygasüýşdiwegalkanikinji düşelgäniňöňüneýykyldy

34ÝaşubbilengelenpatyşalaruzakdanÝakubyňogly ÝahudanyňgüýjüniweonuňÝaşubaedenişlerinigörüp, Ýahudadangatygorkdular

35OlarÝaşubyňçaş-başlygynygörüp,onuňdüşelgesiniň golaýyndaýygnandylar.Ýahudagylyjynyçykaryp, ÝaşubyňdüşelgesindenkyrkikiadamyöldürdiÝaşubyň düşelgesiniňähliagzalaryÝahudadangaçdylar,oňagarşy hiçkimçykmady.OlarÝaşubytaşlap,ondangaçdylar, Ýaşubbolsaýerdeýatandy

36Ýaşubözdüşelgesindäkiähliadamlaryňözünden gaçandygynygörüp,gorkudanhowlukdyweÝahudanyň garşysynaçykdyweÝahudanyňgarşysyndaaýaküstüne galdy

37ÝaşubÝahudabilenýekejegezeksöweşdi,galkan üstünegalkangoýdyweÝaşubyňadamlaryÝahudadan gatygorkandyklaryüçingaçdylar

38ÝaşubÝahudanyňkellesineurmaküçinnaýzasyny elinealdy,ýöneÝahudaderrewgalkanynyÝaşubyň naýzasynagarşygoýdy,şonuňüçinÝahudanyňgalkany Ýaşubyňnaýzasyndanurlup,galkanhemikibölege bölündi

39Ýahudagalkanyňýarylandygynygörüp,derrew gylyjynyçykaryp,Ýaşubyňtopuklaryndanurdywe aýaklarynykesdiÝaşubýereýykyldy,naýzasybolsa elindendüşdi

40ÝahudaderrewÝaşubyňnaýzasynyalyp,onuňkellesini kesip,aýaklarynyňýanynataşlady

41ÝakubyňogullaryÝahudanyňÝaşubanämeedendigini görenlerinde,hemmesibeýlekipatyşalaryňhataryna ylgaşdylarÝakubyňogullaryÝaşubyňgoşunyweol ýerdäkiählipatyşalaryňgoşunlarybilensöweşdiler

42Ýakubyňogullaryonbäşmüňadamyýereýykdylarwe olarykabaklaraurýanýalyurdular,galanlarybolsa janlarynyhalasetmeküçingaçypgitdiler

43ÝahudahenizemÝaşubyňjesediniňýanyndadurdywe Ýaşubyňsowutynyçykardy

44ÝahudalarÝaşubyňtöweregindäkidemirwebürünç enjamlarynyhemaýyrdylarweÝaşubyňdokuzserdary Ýahudabilensöweşmägegeldi

45Ýahudaderrewýerdenbirdaşalyp,olaryňbiriniň kellesinedegdi,onuňkellesüňkidöwüldiwebedenihem atdanýereýykyldy

46GalansekizserdarÝahudanyňgüýjünigörüp,gaty gorkupgaçdylar.Ýahudaonadambilenolaryňyzyndan kowaladyweolarytutupöldürdi

47Ýakubyňogullaryhenizempatyşalaryňgoşunlaryny urýardylarweolaryňköpüsiniöldürdiler,ýöneşol patyşalarbatyrgaýlykbilenözserkerdeleribilenbilelikde durdularweýerlerindençekilmedilerÝakubyň ogullaryndangaçypgidengoşunlarynagarşygygyrdylar, ýönehiçkimolaragulakasmady,sebäbiolarölmekden gorkýardylar.

48Ýakubyňähliogullarypatyşalaryňgoşunlaryny ýeňendensoň,yzynagaýdyp,Ýahudanyňöňünegeldiler ÝahudabolsahenizemÝaşubyňsekizserdarynyöldürip, olaryňgeýimleriniçykarypýördi

49LewiGaaşpatyşasyElonyňondörtserkerdesibilenony öldürmeküçinözünetarapgelýändiginigördü,ýöneLewi munyanykbilmedi

50Elonweonuňserkerdelerigolaýlaşdylar,Lewiyzyna seredip,yzdansöweşiňbaşlandygynygördü.Lewioniki hyzmatkäribilenylgaşdyweolarElonweonuň serkerdelerinigylyçdangeçirdiler

38-njiBAP

1ŞilonyňpatyşasyIhuriElonakömeketmägegeldi.Ol Ýakubagolaýlaşanda,Ýakupelindäkiýaýynyçekip,ok bilenIhuriniurdyweolöldi

2ŞilopatyşasyIhuriölendensoň,galandörtpatyşabeýleki serkerdelerbilenbirlikdeözýerlerindengaçypgitdilerwe yzaçekilmägesynanyşyp:«Bizdenhasgüýçlibolanüç patyşanyweolaryňserkerdeleriniöldürendensoň, ýewreýlerbilenbiziňgüýjümizgalmady»diýdiler

3Ýakubyňogullarygalanpatyşalaryňözýerlerinden gidendiginigörüp,olaryňyzyndankowdular.Ýakuphem ŞekemiňüýşüpduranýerindengeldiOlarpatyşalaryň yzyndangitdilerwehyzmatkärleribilenolaragolaýlaşdylar 4Patyşalar,serkerdelerwegoşunlarynyňgalanbölegi Ýakubyňogullarynyňözlerinegolaýlaşýandygynygörüp, janlaryndangorkdularweHazarşäherineýetýänçägaçyp gitdiler.

5ÝakubyňogullaryolaryHazarşäheriniňderwezesine çenliyzarladylarwepatyşalaryweolaryňgoşunlaryny, takmynandörtmüňadamy,ulybirzarbabilenöldürdiler. Olarpatyşalaryňgoşunynyurýanlarynda,Ýakupýaýbilen meşgullanyp,diňepatyşalaryurmakbilenmeşgulboldywe olaryňhemmesiniöldürdi

6OlHazarşäheriniňderwezesindeHazarpatyşasy Paratonyöldürdi,soňraSartonyňpatyşasySusyny, BethoriniňpatyşasyLabanyweMachnaýmanyňpatyşasy ŞabyryhemöldürdiOlaryňhemmesiniokbilenöldürdi, herbirinebirokberildiweolaröldüler

7Ýakubyňogullaryählipatyşalaryňölendigini,olaryň dargap,yzaçekilýändiginigörüp,Hazarderwezesiniň garşysyndapatyşalaryňgoşunlarybilensöweşidowam etdirdilerweşonda-daolaryňdörtýüztöweregiadamy öldürdiler

8ŞolsöweşdeÝakubyňüçhyzmatkäriöldiÝahudaüç hyzmatkäriniňölendiginigörüp,gatygynandyweiçinde amorlaragarşygaharyýandy

9Patyşalaryňgoşunlaryndangalanähliadamlar janlaryndangatygorkdular,olarylgap,Hazarşäheriniň diwarlarynyňderwezesinidöwdülerweamangalmaküçin şäheregirdiler

10OlarHazarşäheriniňortasyndagizlendiler,sebäbi HazarşäheriöränulywegiňdiBugoşunlaryňhemmesi şäheregirende,Ýakubyňogullaryolaryňyzyndanşähere ylgaşdylar

11Soňrasöweşdetejribelidörtbatyrýigitşäherdençykyp, ellerindegylyçwenaýzabilenşäheriňgirelgesiniň golaýyndadurdularOlarÝakubyňogullarynyňgarşysynda durup,olaryňşäheregirmeginerugsatbermediler

12Naftalyylgap,olaryňarasynagirdiwegylyjybilen olaryňikisiniurdywebirzarbadaolaryňkellesinikesdi 13Olbeýlekiikisinetarapöwrüldiweolaryňgaçandygyny gördü.Ololaryňyzyndankowalady,ýetipaldy,urdywe öldürdi

14Ýakubyňogullaryşäheregelip,şäheriňbaşgabir diwarynyňbardygynygördüler.Olardiwaryňderwezesini gözlediler,ýöneonytapypbilmedilerÝahudadiwaryň depesinezyňyldy,ŞimgonbilenLewionuňyzynadüşdiwe üçüsihemdiwardanşäheredüşdi.

15ŞimgonbilenLewişäheregaçypgirenählierkekleri, şeýlehemşäheriňilatynyaýallaryweçagalarybilen gyrdylar.Olargylyçdangeçirdilerweşäheriňgykylygy asmanagaldy

16DanbilenNaftalyaglamagyňnämedengelip çykýandygynygörmeküçindiwaraböküpçykdylar,sebäbi Ýakubyňogullarydoganlaryüçinaladaedýärdilerwe şäheriňýaşaýjylarynyňaglapweýalbaryp:«Şäherdäkiähli zadymyzyalyň-da,gidiň,ýönebiziöldürmäň» diýýändiginieşitdiler

17Ýahuda,ŞimgonweLewişäherilatynygyrmagybes edenlerindensoň,diwaraçykyp,diwaryňüstündäkiDany weNaftalylary,şeýlehembeýlekidoganlarynyçagyrdylar ŞimgonbilenLewiolaraşäheregirmegiňýollaryny aýtdylarweÝakubyňähliogullaryoljaalmagageldiler. 18ÝakubyňogullaryHazarşäheriniňoljasyny, goýunlaryny,irişahlymallarynyweemläginialyp,ele salypboljakählizadyalyp,şolgünşäherdengaçypgitdiler. 19ErtesigünÝakubyňogullarySartonagitdiler,sebäbi olarşäherdegalanSartonyňadamlarynyňözpatyşalaryny öldürendikleriüçinolarbilensöweşmeküçin ýygnanýandygynyeşitdilerSartonöränbeýikweberk galalyşäherdiweşäheriňdaş-töwereginiçuňdiwarbilen gurşalandy

20Diwaryňsütüniellitirsek,inikyrktirsektöweregidi DiwarsebäplişäheregiripbiljekýerýokdyÝakubyň ogullaryşäheriňdiwarynygörüp,ondangirelgegözlediler, ýönetapypbilmediler

21Şäheregirelgearkadaýerleşýärdiweşäheregirmek isleýänherbiradamşolýoldangeçip,tutuşşäheriň daşyndanaýlanyp,soňraşäheregirerdi 22Ýakubyňogullaryşäheregirmegiňýolunytapyp bilmeýändiklerinigörüp,gatygaharlandylarŞäherilaty Ýakubyňogullarynyňözlerinegelýändiginigörüp,olardan gatygorkdular,sebäbiolarolaryňgüýjüniweHazaranäme edendiklerinieşidipdiler

23SartonşäheriniňýaşaýjylaryÝakubyňogullarynagarşy söweşmeküçinşähereýygnanandansoň,olaryňýanyna çykypbilmediler,sebäbiolarşäheregiripbilmezlerdi,ýöne olaryňözlerinetarapgelýändiginigörenlerinde,olardan gatygorkdular,sebäbiolarolaryňgüýjüniweHazaranäme edendiklerinieşidipdiler

24Şeýdip,SartonyňýaşaýjylaryÝakubyňogullary gelmezdenöň,şäheriňýolunyňköprüsiniderrewýerinden aýryp,şäheregetirdiler

25Ýakubyňogullarygelip,şäheregirmegiňýoluny gözlediler,ýöneonytapypbilmedilerŞäheriňýaşaýjylary diwaryňdepesineçykyp,Ýakubyňogullarynyňşähere girmegiňýolunygözleýändiginigördüler.

26ŞäheriňýaşaýjylarydiwaryňýokarsyndanÝakubyň ogullarynakäýinçberdilerweolarynäletledilerÝakubyň ogullarykäýinçlerieşidip,gatygaharlandylarweiçlerinde gahar-gazapýandy

27Ýakubyňogullaryolaragaharlanyp,ähligüýçleribilen galanyňüstündenböküpgeçdilerwegüýç-kuwwatlary bilengalanyňkyrktirsekininigeçdiler

28Olardiwaryňüstündengeçenlerinde,şäheriňdiwarynyň aşagyndadurdularweşäheriňähliderwezeleriniňdemir gapylarbilengurşalandygynygördüler

29Ýakubyňogullaryşäheriňderwezeleriniňgapylaryny döwmeküçingolaýlaşdylar,ýöneşäherýaşaýjylary diwaryňýokarsyndanolaradaşweokatyp,olary goýbermediler

30Diwaryňüstündäkiadamlaryňsanydörtýüztöweregidi. Ýakubyňogullaryşäheriňadamlarynyňşäheriň derwezeleriniaçmagarugsatbermeýändiginigörüp, zyňylyp,diwaryňdepesineçykdylar.Ýahudailkişäheriň gündogartarapynaçykdy

31GatbilenAşeronuňyzyndanşäheriňgünbatar künjegine,ŞimgonbilenLewidemirgazykkünjegine,Dan bilenRubenbolsagünortakünjegineçykdylar

32Diwaryňdepesindeduranadamlar,şäheriňýaşaýjylary, Ýakubyňogullarynyňözlerinetarapgelýändiginigörüp, diwardangaçyp,şäheregirip,şäheriňortasyndagizlendiler

33DiwaryňaşagyndagalanYsakarweNaftalytireleri golaýlaşyp,şäheriňderwezelerinidöwüp,demirereýänçä, Ýakubyňähliogullaryşäheregirip,ähliadamlarybilen birlikdeSartonşäheriniňilatybilensöweşdilerweolary gylyçdangeçirdiler,ýöneolaryňöňündehiçkimdurup bilmedi

34Şäherdenikiýüztöweregiadamgaçyp,hemmesi şäherdäkibellibirdiňdegizlendi.Ýahudaolarydiňeçenli yzarladywediňiýykdy,diňadamlaryňüstüneýykyldywe olaryňhemmesiöldi.

35Ýakubyňogullaryşoldiňiňüçeginiňýolunaçykdylar weşäherdeuzakdabaşgabirberkwebeýikdiňiň bardygynygördülerOnuňdepesiasmanaýetipdurdy Ýakubyňogullaryhowlukypaşakdüşüp,ähliadamlary bilenşoldiňetarapgitdilerweonuňüçýüztöweregierkek, aýalweçagalarbilendoludygynygördüler

36Ýakubyňogullarydiňdäkiadamlaraulyzarbaurdular weolarolardangaçypgaçdylar

37ŞimgonbilenLewiolaryňyzyndankowaladylar,şonda onikibatyrwebatyradamgizlenenýerlerindenolaryň ýanynageldi

38ŞolonikiadamŞimgonbilenLewiniňgarşysynagüýçli söweşgeçirdiler,ŞimgonbilenLewiniňýeňipbilmediler,

şolbatyrýigitlerŞimgonbilenLewiniňgalkanlaryny döwdülerweolaryňbiriLewiniňkellesinegylyjybilen urdy,şondaLewiniňkellesinegylyjydegdi,sebäbiol gylyjyndangorkýardy,şonuňüçinLewiniňkellesineelini goýdy.GylyjyLewiniňelinedegdiweLewiniňeliniň kesilmeginiislemedi

39Lewibatyradamyňgylyjynyelindäkitutup,onygüýç bilenadamyňelindenaldywegüýçliadamyňkellesine urdyweonuňkellesinikesdi

40Lewibilensöweşmeküçinonbiradamgeldi,sebäbi olarbiriniňöldürilendiginiweÝakubyňogullarynyň söweşendiginigördüler,ýöneÝakubyňogullaryolara üstünçykypbilmediler,sebäbiolarörängüýçlidi.

41Ýakubyňogullaryözleriniýeňipbilmejekdiklerini görüp,batlywegüýçligygyrdylarOnbirgüýçliadam bolsaŞimonyňgygyrygyndanhaýrangaldylar.

42ÝahudauzakdanŞimeonyňgykylygynyeşitdiNaftaly weÝahudagalkanlarybilenŞimeonyňweLewiniňýanyna ylgaşdylarweolaryňgüýçliesgerlerbilensöweşýändigini gördüler,emmagalkanlarydöwülip,olaragarşygöreşip bilmediler

43NaftalyŞimgonbilenLewiniňgalkanlarynyň döwülendiginigörüp,gullaryndanikigalkanalyp,Şimgon bilenLewiniňýanynagetirdi

44ŞolgünŞimgon,LewiweÝahudaüçüsihemonbir batyrýigitbilengünbatýançasöweşdiler,ýöneolaryýeňip bilmediler

45BubaradaÝakubahabarberildiweolgatygynandywe RebbeýalbardyOlweonuňoglyNaftalybugüýçli esgerleriňgarşysynaçykdylar

46Ýakupýakynlaşyp,ýaýynyçekdiwegüýçliesgerlere golaýlaşyp,olaryňüçüsiniýaýbilenöldürdi,galansekizisi bolsayzynaöwrüldiGörünýänýaly,öňdeweyzdasöweş başlandy.OlarjanlaryndangatygorkdularweÝakubyň ogullarynyňöňündedurupbilmedilerweolardangaçdylar 47Gaçýpbarýarkalar,olarözlerinetarapgelýänDanbilen Aşerbilenduşuşdylar.Olarduýdansyzolarahüjümedip, söweşdilerweikisiniöldürdilerÝahudaweonuň doganlaryolaryňyzyndankowalap,galanlarynyhem öldürdiler.

48Ýakubyňähliogullaryyzynagaýdyp,şäherdeaýlanyp, erkektapypbilseler,şäherdäkibirgowakdaýigrimi töweregiýigittapdylar.GatbilenAşerolaryňhemmesini öldürdiler,DanbilenNaftalyikinjidiňdengaçypgutulan adamlaryňgalanlarynahüjümedip,olaryňhemmesini öldürdiler.

49ÝakubyňogullarySartonşäheriniňähliilatyny öldürdiler,ýöneaýallaryweçagalaryşäherdegaldyryp, olaryöldürmediler

50Sartonşäheriniňähliýaşaýjylarygüýçliadamlardy, olaryňbirimüňadamyyzarlaýardy,ikisibolsagalanon müňadamdangaçmaýardy.

51ÝakubyňogullarySartonşäheriniňähliilatyny gylyçdangeçirdiler,şonuňüçinhiçkimolaragarşydurup bilmediAýallaryşäherdegaldyrdylar

52Ýakubyňogullaryşäheriňählioljasynyaldylarwe isleýänzatlarynyaldylar,şäherdensürüleri,mallarywe emläklerialdylarÝakubyňogullaryHazarweonuň ýaşaýjylarynaedenzatlarynySartonaweonuň ýaşaýjylarynaetdiler,olaryzynagaýdypgitdiler.

39-NJYBAP

1ÝakubyňogullarySartonşäherindençykyp,ikiýüztirsek töweregiýöränlerinde,Tapnahyňýaşaýjylarynagabat geldiler,sebäbiolarTapnahyňpatyşasynyweonuňähli adamlarynyýeňendikleriüçin,olarbilensöweşmäge çykdylar

2Şeýdip,TapnahşäherindegalanlaryňhemmesiÝakubyň ogullarybilensöweşmägeçykdylarweHazarbilen Sartondanalanoljalarynywetalaňlarynyolardanyzyna almagyniýetetdiler

3TapnahyňgalanadamlaryşolýerdeÝakubyňogullary bilensöweşdiler,Ýakubyňogullaryolaryýeňdiler,olar olardangaçdylarweArbelanşäherineçenliolaryňyzyndan kowaladylar,olaryňhemmesiÝakubyňogullarynyň öňündeýykyldylar.

4ÝakubyňogullaryTapnagyňoljasynyalmaküçinyzyna gaýdyp,TapnahageldilerTapnahagelenlerinde, Arbelanyňhalkynyňözdoganlarynyňoljasynyhalasetmek üçinolaryňgarşysynaçykandygynyeşitdilerÝakubyň ogullaryşäheritalamaküçinonadamynyTapnaha galdyrdylarweArbelanyňhalkynatarapgitdiler.

5ArbelanyňadamlaryaýallarybilenÝakubyňogullary bilensöweşmägeçykdylar,sebäbiolaryňaýallarysöweşde tejribelidiwedörtýüztöweregierkekweaýalsöweşe çykdylar

6Ýakubyňähliogullarybatlysesbilengygyryşdylarwe olaryňhemmesiulywehaýrangaldyryjysesbilen Arbelanyňýaşaýjylarynatarapylgaşdylar

7ArbelanyňýaşaýjylaryÝakubyňogullarynyňgykylygyny, olaryňarslanlaryňsesiýaly,deňziňweonuňtolkunlarynyň gykylygyýalyarryklamalarynyeşitdiler

8Ýakubyňogullarysebäpliolaryňýüreklerinegorkywe howsaladüşdi.Olarolardangatygorkdular.Olaryza çekilip,olardanöňşäheregaçdylarÝakubyňogullary olaryňyzyndanşäheriňderwezesineçenlikowaladylarwe şäherdeolaraduşgeldiler.

9Ýakubyňogullaryşäherdeolarbilensöweşdiler,olaryň ähliaýallaryÝakubyňogullarynagarşysapanatyp ýördülerweşolgünagşamaçenliolaryňarasyndasöweş örängüýçliboldy

10Ýakubyňogullaryolaragarşydurupbilmediler, Ýakubyňogullaryşolsöweşdeazgaldy,Ýakubyňogullary Rebbeýalbaryp,agşamaragüýçlendilerÝakubyňogullary Arbelanyňähliilatyny,erkekleri,aýallaryweçagalary gylyçdangeçirdiler.

11Sartondangaçypgidengalanadamlary,Ýakubyň ogullary,Arbelandaöldürdiler.ÝakubyňogullaryHazar weSartonaedenleriniArbelanaweTapnahaetdiler

Aýallarählierkekleriňölendiginigörüp,şäheriňdamlaryna çykyp,Ýakubyňogullarynyýagyşýalydaşlarbilenurdular 12Ýakubyňogullaryşäherehowlukdylarweähliaýallary tutup,gylyçdangeçirdilerÝakubyňogullaryählioljalary, oljalary,goýunlary,mallaryweirişahlymallaryele geçirdiler

13ÝakubyňogullaryTapnakda,HazardaweŞiloda edenleriniMaknaýmabilenhemetdilerweolýerden gaýdypgitdiler

14BäşinjigünÝakubyňogullaryGaaşhalkynyňözlerine garşysöweşeýygnanandygynyeşitdiler,sebäbiolar patyşalarynyweserkerdeleriniöldüripdirler,sebäbiGaaş

şäherindeondörtserkerdebardyweÝakubyňogullary ilkinjisöweşdeolaryňhemmesiniöldüripdiler.

15ŞolgünÝakubyňogullarysöweşýaraglarynydakynyp, Gaşyňilatynagarşysöweşeçykdylar.Gaşdaamorlaryň güýçliwegüýçlihalkybardy.Gaşamorlaryňähli şäherleriniňiňberkweiňberkgalasydyweonuňüç diwarybardy

16ÝakubyňogullaryGaşagelip,şäheriňderwezeleriniň gulplydygyny,daşkydiwaryňýokarsyndabäşýüztöweregi adamyňdurandygynywedeňizkenaryndakygumýalyköp adamyňşäheriňdaşyndanÝakubyňogullarynahüjüm edýändiginigördüler

17Ýakubyňogullaryşäheriňderwezeleriniaçmaküçin golaýlaşdylarOlargolaýlaşypbarýarkalar,şäheriňarka tarapyndapusgudaduranlarýerlerindençykyp,Ýakubyň ogullarynygabadylar.

18ÝakubyňogullaryGaaşhalkynyňarasyndagabawda galdylarSöweşolaryňöňtarapyndaweyztarapynda dowametdi.Diwardakyähliadamlardiwardanolaryň üstüneoklarywedaşlaryzyňýardylar

19ÝahudaGaaşhalkynyňözlerindenagyrlaşýandygyny görüp,örängüýçliwegüýçligygyrdy.Gaaşhalkynyň hemmesiÝahudanyňgygyrygyndangorkdular,onuňgüýçli gygyrygyndanadamlardiwardanýykyldylar,şäheriňiçinde wedaşyndabolanlaryňhemmesijanlaryndangaty gorkdular

20Ýakubyňogullaryşäheriňgapylarynydöwmeküçin golaýlaşdylar,şondaGaşyňadamlarydiwaryňýokarsyndan olaradaşlarweoklaryzyňyp,olaryderwezädengaçmaga mejburetdiler

21Ýakubyňogullaryşäheriňdaşyndanözleribilenbolan Gaşyňadamlarynagarşygaýdypgeldilerweolarolary kabaçkalaragarşyurýanýalyelhençurdularEmmaolar Ýakubyňogullarynagarşydurupbilmediler,sebäbi Ýahudanyňgykylygyndangorkup,gorkupdylar 22Ýakubyňogullaryşäheriňdaşyndagalanähliadamlary öldürdiler.Ýakubyňogullaryşäheregirip,diwarlaryň aşagyndasöweşmeküçingolaýlaşdylar,ýöneşäherde galanGaşyňähliilatyGaşyňdiwarlarynyhertarapdan gurşapalanlygysebäpli,Ýakubyňogullaryşähere golaýlaşyp,olarbilensöweşipbilmediler

23Ýakubyňogullarydiwaryňaşagyndasöweşmeküçinbir burçagolaýlaşdylar.Gaşyňýaşaýjylaryolaryňüstüne ýagyşýalyoklarywedaşlaryzyňdylarwediwaryň aşagyndangaçdylar

24DiwaryňüstündäkiGaaşhalkyÝakubyňogullarynyň diwaryňaşagyndanolaragarşydurupbilmeýändiginigörüp, Ýakubyňogullarynyşeýleýazgardylar:

25Sizenämeboldy,söweşdeýeňipbilmeýän?Eýsem, güýçliGaaşşäherineweonuňýaşaýjylarynaşeýlegüýçli bolmadykamorşäherlerineedenzadyňyzyedip bilersiňizmi?Elbetde,aramyzdakyejizlerişäheriň girelgesindeöldürdiňiz,sebäbiolarsiziňgykylygyňyzdan gorkandagüýç-kuwwatynyýitirdiler

26Indisizşuýerdesöweşipbilersiňizmi?Elbetde,bu ýerdehemmäňizölersiňizwebizsiziňweýraneden şäherleriňizüçinöçalarys.

27GaşyňýaşaýjylaryÝakubyňogullarynygatykemsidip, olaryhudaýlarybilenkemsidip,diwardanolaraoklarywe daşlaryzyňmagynydowametdirdiler.

28ÝahudaweonuňdoganlaryGaaşyňilatynyňsözlerini eşidip,gatygaharlandylar.ÝahudabuişdeHudaýyna göriplikedip:«ÝaReb,bizewedoganlarymyzakömeket, bizekömeket!»diýipgygyrdy.

29Olelindeýalaňaçgylyjybilenbargüýjibilenuzaklyga ylgadyweýerdensekrip,güýjüniňýetmezçiligibilen diwaraçykdywegylyjyelindendüşdi

30Ýahudadiwaragygyrdy,diwaryňüstündäkiähli adamlargorkup,käbiridiwardanşähereýykylypöldi DiwaryňüstündäkilerbolsaÝahudanyňgüýjünigörüp, gatygorkup,janlarynyhalasetmeküçinşäheregaçyp gitdiler

31KäbirleridiwardaÝahudabilensöweşmägebatyrgaýlyk bilengirişdilerweÝahudanyňelindegylyçýokdugyny görüp,onyöldürmeküçingolaýlaşdylarOlarony diwardandoganlarynataşlamagymaksatedinip,şäheriň ýigrimiadamyolarakömeketmägegeldilerOlar Ýahudanyňdaşynygurşapaldylarwehemmesionuň üstünegygyryp,gylyçlarybilenoňatarapgeldilerwe ÝahudanygorkuzdylarÝahudadiwardandoganlaryna gygyrdy

32Ýakupweonuňogullarydiwaryňaşagyndanýaýyny çekip,diwaryňdepesindeduranüçadamyurdularÝahuda bolsagygyrmagynydowametdirip:«ÝaReb,bizekömek et,ýaReb,bizihalaset»diýip,diwaryňüstündebatlyses bilengygyrdywegykylykuzakdaneşidildi

33Bugygyryşdansoň,olýene-degygyrdyDiwaryň depesindeÝahudanyňdaş-töwereginigurşapalanähli adamlargorkup,Ýahudanyňgygyryşynywetitremesini eşidenlerinde,olaryňherbirielindäkigylyjynytaşlap gaçdy.

34Ýahudalarellerindendüşengylyçlarynyaldylar Ýahudalarolarbilensöweşip,diwardaolaryňýigrimi adamynyöldürdi.

35Şäheriňdiwaryndansegsentöweregierkekweaýal çykyp,ÝahudanyňdaşynygurşapaldyRebolaryň ýüreklerineÝahudadangorkmakduýgusynysaldy,şonuň üçinolarOňaýakynlaşypbilmediler

36Ýakupweonuňýanyndakylaryňhemmesiýaýyny diwaryňaşagyndançykaryp,diwaryňüstündeonadamy öldürdilerweÝakupbilenonuňogullarynyňöňünde diwaryňaşagynaýykyldylar

37Diwaryňüstündäkiadamlarýigrimiadamyňölendigini görüp,gylyçlaryýalaňaçlananÝahudatarapylgaşdylar, ýöneÝahudanyňgüýjündengatygorkandyklaryüçinoňa ýakynlaşypbilmediler.

38OlaryňArudatlybatyrýigitleriniňbirigylyjybilen Ýahudanyňkellesineurmaküçingolaýlaşdy.Emma Ýahudaderrewgalkanynyonuňkellesineurdywegylyç galkanadegdiwegalkanikibölegebölündi

39BubatyrýigitÝahudanyýeňendensoň,Ýahudanyň gorkusyndangaçyp,aýaklarydiwarasüýşüp,diwaryň aşagyndakyÝakubyňogullarynyňarasynaýykyldy Ýakubyňogullaryonyurupöldürdiler

40GüýçliadamyňurgusyndanÝahudanyňkellesiagyrdy weÝahudaazgaldyöldi

41Ýahudaurgudandöränagyrysebäplidiwaryňüstünde gygyrdyDanonyeşidende,onuňiçindegahar-gazap ýandyOlhemturup,uzaklaratarapylgady,ýerden zyňylyp,gahar-gazapdangüýçbilendiwaraçykdy.

42DanÝahudanyňgolaýyndakydiwaraçykanda, diwardakyÝahudagarşyduranähliadamlargaçdylarwe ikinjidiwaraçykdylarOlarikinjidiwardanDanawe Ýahudanyňüstüneoklarywedaşlaryzyňyp,olary diwardançykarmagasynanyşdylar.

43OklarwedaşlarDanbilenÝahudanyňüstünedegdiwe olardiwaryňüstündeöljekbolupdylarDanbilenÝahuda diwardangaçypgidenýerlerinde,ikinjidiwardanokwe daşlarbilenhüjümedildi

44Ýakupweonuňogullaryhenizemşäheriňgirelgesinde, birinjidiwaryňaşagyndadurdularweikinjidiwarda bolansoň,şäheriňýaşaýjylarynaýaýçekipbilmediler, sebäbiolarşäherdeýaşaýanlarygörüpbilmeýärdiler.

45DanbilenÝahudaikinjidiwardanözlerinedüşen daşlaraweoklaraçydapbilmediklerinde,ikisihemşäheriň ilatynyňgolaýyndakyikinjidiwarazyňyldy.Ikinjidiwaryň üstündäkişäherhalkyDanbilenÝahudanyňikinji diwardanözlerinetarapgelendiginigörenlerinde,hemmesi gygyryp,diwarlaryňarasyndakyaşakdüşdi.

46Ýakupweonuňogullaryşäheriňilatynyňgykylygyny eşitdilerwehenizemşäheriňgirelgesindegaldylarOlar ikinjidiwardabolansoň,görünmeýänDanweÝahudaüçin howatyrlanýardylar

47Naftalygahar-gazapdanwegüýçbilenýokaryçykyp, şäherdeeşidengykylygyňnämeüçindörändiginigörmek üçinbirinjidiwarazyňyldyYsakarweZebulunşäher gapylarynydöwmeküçingolaýlaşdylarweşäheriň derwezeleriniaçyp,şäheregirdiler.

48Naftalybirinjidiwardanikinjidiwaraböküp, doganlarynawediwaryňüstündäkiGaşyňilatynakömek etmägegeldi.Naftalydoganlarynakömeketmägeçykan üçünjiadamdygynygörüp,olargaçyp,şäheregirdiler Ýakup,ähliogullaryweähliýaşýigitlerişähereolaryň ýanynageldiler.

49Ýahuda,DanweNaftalydiwardanşäheredüşüp, şäheriňilatynyyzarladylarŞimgonbilenLewişäheriň daşyndangelip,derwezäniňaçylandygynybilmediler.Olar olýerdendiwaraçykyp,şäheredoganlarynyňýanyna geldiler

50Şäheriňýaşaýjylarynyňhemmesişäheredüşüpdi, Ýakubyňogullarydürlitaraplardanolaryňüstünegeldiler wesöweşolaryňöňündenweyzyndandowametdi Ýakubyňogullaryolaryelhençurdularweolaryňarasynda ýigrimimüňegolaýerkekweaýaladamyöldürdiler,olaryň hiçbiriÝakubyňogullarynagarşydurupbilmedi

51Ganşäheriňiçindeköpakdy,olderýaýalyboldy,gan şäheriňdaşynaakyp,Beýhorinçölüneýetdi

52BethoriniňhalkyGaaşşäherindenakýanganyuzakdan gördülerweolaryňarasyndanýetmişegolaýadamgany görmägeylgaşdyweganyňbolanýerinegeldiler

53Olarganyňyzyndangidip,Gaaşşäheriniňdiwaryna geldilerweşäherdenganakýandygynygördüler,şeýlehem Gaaşilatynyňgykylygynyeşitdiler,sebäbigangögegaldy weganderýaýalyköpakýardy

54ÝakubyňähliogullaryGaaşyňilatynygyryp,agşama çenliolarygyrdylarOlaryňarasyndaýigrimimüň töweregierkekweaýalbardy.Horinhalkybolsa:«Bu ýewreýleriňişi,sebäbiolaramorlaryňählişäherlerinde henizemuruşalypbarýarlar»diýdi

55Şoladamlarhowlukyp,Beýhorinetarapylgaşdylarwe herbiriözsöweşýaraglarynyalyp,Beýhoriniňähliilatyna,

söweşýaraglarynydakynýanlaryna,Ýakubyňogullary bilensöweşmägegitmeküçingygyrdylar.

56ÝakubyňogullaryGaaşilatynyöldüripbolandansoň, şäheriňiçindeaýlanyp,öldürilenleriňhemmesinitalaňa saldylarweşäheriňiňiçkiýerine,ondanhemuzakda, ellerindegylyçýokdy,üçsanyörängüýçliadamagabat geldiler

57Ýakubyňogullaryolaryňýanynageldiler,güýçli adamlargaçdylar,olaryňbiriZebulunytutupaldy Zebulunyňýaşwegysgaboýlyoglandygynygörüp,güýji bilenonyýereýykdy

58Ýakupgylyjybilenonuňýanynaylgady,Ýakupbolsa onuňbiliniňaşagynagylyçbilenurdyweonyikibölege böldi,jesetbolsaZebulunyňüstünedüşdi

59Ikinjisiýakynlaşyp,Ýakubyýereýykmaküçintutdy Ýakupoňatarapöwrülip,gygyrdy,ŞimgonbilenLewi bolsaylgaşyp,onuňbilindengylyçbilenurup,ýere ýykdylar

60Güýçliadamgahar-gazapdanwegüýçdenturdy. Ýahudahenizaýagagalmanka,onuňýanynagelip,gylyç bilenkellesineurdy,kellesiýarylypöldi

61Üçünjigüýçliadamýoldaşlarynyňöldürilendiginigörüp, ÝakubyňogullaryndangaçdyweÝakubyňogullaryony şäherdeyzarladylar;güýçliadamgaçypbarýarka,şäheriň ýaşaýjylarynyňgylyçlarynyňbirinitapdyweonyalyp, Ýakubyňogullarynatarapöwrüldiweşolgylyçbilenolara garşysöweşdi

62GüýçliadamÝahudanyňýanynaylgap,onuňkellesine gylyçbilenurmagageldi,emmaÝahudanyňelindegalkan ýokdy;olonyurmagasynanyşanda,Naftalyderrew galkanynyalyp,Ýahudanyňkellesineurdy,güýçliadamyň gylyjyNaftalynyňgalkanynadegdiweÝahudagylyçdan gaçdy

63ŞimgonbilenLewigüýçliadamyňüstünegylyçlary bilenhüjümedip,onygüýçbilenurdularIkigylyçgüýçli adamyňbedeninegirip,onyuzynlygyboýunçaikibölege böldi.

64ŞolwagtÝakubyňogullaryüçbatyradamyweGaşyň ähliilatynyöldürdilerwegünýaşypbarýardy

65ÝakubyňogullaryGaşanyňtöweregindeaýlanyp, şäheriňählioljasyny,hatdaçagalaryweaýallaryhemalyp gitdilerÝakubyňogullaryGaşaSartonaweŞilonaedenleri ýalyetdiler.

40-NJYBAP

1ÝakubyňogullaryGaaşyňählioljasynyalyp,gije şäherdençykypgitdiler.

2OlarBeýhoringalasynatarapýörişedýärdiler,Beýhorin ilatybolsaolarygarşylamaküçingalabarýardyŞolgije ÝakubyňogullaryBeýhoringalasyndaBeýhorinilatybilen söweşdiler.

3Bethoriniňähliýaşaýjylarybatyrýigitlerdi,olaryňbiri müňadamyňöňündegaçypbilmezdiŞolgijeolargalanyň üstündesöweşdiler,olaryňgykylygyşolgijeuzakdan eşidildiweýerolaryňgykylygyndantitredi

4Ýakubyňähliogullarygaraňkydasöweşmäge öwrenişmedikleriüçin,oladamlardangorkýardylarwe gatyutanýardylarÝakubyňogullaryRebbeýalbaryp:«Eý, Reb,bizekömeket,bizihalaset,şondabizbusünnetsiz adamlaryňelindenölmeris»diýdiler

5RebÝakubyňogullarynyňsesinieşitdiweBethoriniň halkynyulyhowpwehowsalasaldy.Olargijäniň garaňkylygyndabiri-biribilensöweşdilerwebiri-biriniköp urdular.

6ÝakubyňogullaryRebbiňolaryňarasyndaazgynlyk ruhunygetirendiginiweolaryňherbiriniňgoňşusybilen söweşýändiginibilip,Beýthorinhalkynyňtoparlaryndan çykyp,Beýthoringalasynyňaşakybölegineweondanhem uzaklaragitdilerweşolgijeýaşýigitleribilenşolýerde howpsuzgaldylar

7Bethoriniňhalkybütingijänisöweşdi,biridoganybilen, beýlekisigoňşusybilensöweşdiOlargalanyňähli tarapynagygyrdylar.Olaryňgykylygyuzakdaneşidildiwe bütinýertitredi,sebäbiolarýerýüzündäkiählihalklardan güýçlidi

8Kenanlylaryň,hetleriň,amorlaryň,hiwileriňşäherleriniň ähliilatyweKenanyňählipatyşalary,şeýlehemIordan derýasynyňbeýlekitarapyndaýaşaýanlarşolgije gykylygyňsesinieşitdiler.

9Olar:«Elbetde,buýedişäheregarşysöweşýän ýewreýleriňsöweşleri,olaragolaýlaşanýedişäheregarşy kimdurupbiler?»diýdiler.

10KenanlylaryňşäherleriniňähliilatyweIordan derýasynyňbeýlekitarapyndaýaşaýanlaryňhemmesi Ýakubyňogullaryndangatygorkdular,sebäbiolar:«Ine, buşäherlereedilenzatlarbize-deediljek,olaryňgüýçli güýjünekimgarşydurupbiler?»diýdiler

11ŞolgijeHorinlileriňgykylygyörängüýçliboldywe barhaartdy;olarertireçenlibiri-biriniurdularweolaryň köpüsiöldürildi

12Daňatanda,Ýakubyňähliogullarydaňatandaturup, galaçykdylarweHorinlileriňgalanlarynyelhençurdular weolaryňhemmesigaladaöldürildi

13AltynjygüngeldiweKenanyňähliýaşaýjylaryuzakdan BethoriniňählihalkynyňBethoriniňgalasyndaölüp ýatanlarynyweguzylaryňwegeçileriňjesetleriýaly ýaýrandyklarynygördüler.

14ÝakubyňogullaryGaaşdanalanählioljalarynyalyp, Beýhorinegitdilerweşäheriňdeňizçägesiýalyadamlar bilendoludygynygördülerweolarbilensöweşdiler. Ýakubyňogullaryagşamaçenliolaryşolýerdegyrdylar 15ÝakubyňogullaryGagaşbilenTapnaha,Hazara, SartonaweŞiloganämeedenbolsalar,Beýhorinehem şeýleetdiler

16ÝakubyňogullaryBeýhoriniňweşäherleriňähli oljalarynyalyp,şolgünŞekemegitdiler.

17ÝakubyňogullaryŞekemşäherinegaýdypgeldilerwe şäheriňdaşyndagaldylar.Soňraolaruruşdansoňşolýerde dynçaldylarwebütingijänişolýerdegeçirdiler

18Olaryňählihyzmatkärlerişäherlerdenalanählioljalary bilenbirlikdeşäheriňdaşynaçykyp,şäheregirmediler, sebäbiolar:«Belki,bizegarşyýene-desöweşbolup, Şekemdebizigabapalarlar»diýdiler

19Ýakup,onuňogullarywehyzmatkärlerişolgijewe ertesigünÝakubyňHamordanbäşşekeltöläpsatynalan meýdanbölegindegaldylarweolaryňelegeçirenähli zatlaryözleribilengaldy.

20Ýakubyňogullarynyňelegeçirenählioljalarydeňiz kenaryndakyçägeýalyägirtulymeýdanbölegindebardy 21Ýurduňýaşaýjylaryolaryuzakdansynladylarwe ýurduňähliýaşaýjylarymunyedenÝakubyňogullaryndan

gorkdular,sebäbigadymydöwürlerdenbärihiçbirpatyşa şeýlezadyetmändi.

22KenanlylaryňýedipatyşasyÝakubyňogullarysebäpli janlaryndangatygorkandyklaryüçin,Ýakubyňogullary bilenýaraşykbaglaşmagyýüreginedüwdüler.

23Şolgün,ýedinjigün,HebronpatyşasyÝapýaAý patyşasyna,Gibgonyňpatyşasyna,Şalempatyşasyna, Adulampatyşasyna,Lakyşpatyşasyna,Hazarpatyşasyna weolaryňtabynlygyndakyähliKenganpatyşalaryna gizlinlikdeşeýlediýdi:

24Meniňbilengidiňwemeniňýanymageliň,bizÝakubyň ogullarynyňýanynagideliňMenolarbilenparahatçylyk baglaşyp,olarbilenşertnamabaglaşaryn.Siziňeşidenwe görenýaly,Şekemweonuňtöweregindäkişäherlerýaly, Ýakubyňogullarynyňgylyçlarysiziňähliýerleriňiziýok etmesin.

25Maňageleniňizde,köpadambilengitmäň,herpatyşaüç başserkerdesiniweherserkerdeüçemeldarygetirsin

26Hebronageliň,bizÝakubyňogullarynyňýanynabaryp, olardanbiziňbilenparahatçylykşertnamasyny baglaşmagynyhaýyşedeliň

27ŞolpatyşalaryňhemmesiHebronpatyşasynyňolara iberensözleriniýerineýetirdiler,sebäbiolaryňhemmesi onuňmaslahatywebuýrugyastyndadyKenganyňähli patyşalaryÝakubyňogullarybilenýaraşykbaglaşmaküçin ÝakubyňogullarynyňýanynaýygnandylarÝakubyň ogullarybolsaýurduňpatyşalarynaynanmaýandyklary üçinŞekemdäkimeýdanagaýdypgitdiler.

28Ýakubyňogullarygaýdypgelip,meýdandaongün galdylar,emmahiçkimolaragarşysöweşmägegelmedi 29Ýakubyňogullaryuruşbolmaýandygynygörüp, hemmesiýygnanyp,Şekemşäherinegitdiler,Ýakubyň ogullarybolsaŞekemdegaldylar

30Kyrkgündensoň,amorlaryňählipatyşalaryähli ýerlerindenýygnanyp,Hebrona,Hebronyňpatyşasy Ýapiýanyňýanynageldiler

31Ýakubyňogullarybilenýaraşykbaglaşmaküçin Hebronagelenpatyşalaryňsanyýigrimibirpatyşa,olaryň bilengelenserkerdeleriňsanyaltmyşdokuz,olaryň adamlarynyňsanybolsaýüzsegsendokuzdy.Bu patyşalaryňhemmesiweolaryňadamlaryHebrondadynç aldylar

32Hebronpatyşasyüçserkerdesiwedokuzadambilen ýoladüşdüwebupatyşalarÝakubyňogullarynyňýanyna baryp,ýaraşykbaglaşmagymakulbildiler

33OlarHebronpatyşasyna:«Öňüňdeadamlaryňbilengitde,Ýakubyňogullarynabiziňüçingepleş,bizseniň yzyňdangelip,seniňsözleriňitassyklaýarys»diýdiler. Hebronpatyşasyşeýlehemetdi

34ÝakubyňogullaryKenanyňählipatyşalarynyň ýygnanyp,Hebrondadynçalandygynyeşidenlerinde, Ýakubyňogullaryhyzmatkärleriniňdörtüsiniiçaly hökmündeiberip:«Gidiň-de,şupatyşalarygözläň,olaryň adamlarynyňazdygynyýa-daköpdiginibarlaň,egerolaryň sanyazbolsa,olaryňhemmesinisanap,yzynagaýdyp geliň»diýdiler

36Ýakubyňogullary:«Olaryňsanyaz,şonuňüçinbiziň hemmemizolaryňýanynagitmeris»diýdiler.Irden Ýakubyňogullaryturup,altmyşikiadamysaýladylar, Ýakubyňogullaryndanonadamhemolarbilengitdiler Olarsöweşýaraglarynydakyndylar,sebäbi:«Olarbiziň bilenuruşmagagelýärler,sebäbiolarbilenýaraşyk baglaşmagagelýändiklerinibilmeýärdiler»diýdiler

37ÝakubyňogullaryözgullukçylarybilenŞekem derwezesine,şolpatyşalaryňýanynagitdiler,olaryňkakasy Ýakuphemolaryňýanyndady

38Olardaşaryçykanlarynda,Hebronpatyşasy,onuňüç serkerdesiwedokuzadamyýoldaÝakubyňogullaryna garşygelýärdilerÝakubyňogullarygözlerinigaldyryp, uzakdanHebronpatyşasyÝapýanyňweonuň serkerdeleriniňolaratarapgelýändiginigördülerÝakubyň ogullaryŞekemderwezesiniňgolaýyndadurup,öňe gitmediler.

39HebronpatyşasyweonuňserkerdeleriÝakubyň ogullarynagolaýlaşýançaöňegitmeginidowametdirdiler Olweonuňserkerdeleriolaraýereçenlitagzymetdiler. HebronpatyşasyözserkerdeleribilenÝakubyňweonuň ogullarynyňöňündeoturdy

40Ýakubyňogullaryoňa:«Eý,Hebronpatyşasy,saňa nämeboldy?Bugünnämeüçinbizegeldiň?Bizdennäme isleýärsiň?»diýdilerHebronpatyşasyÝakuba:«Jenabym, şugünKenganpatyşalarynyňählisiseniňbilenýaraşyk baglaşmagageldiler»diýdi 41ÝakubyňogullaryHebronpatyşasynyňsözlerinieşidip, onuňtekliplerinerazybolmadylar,sebäbiÝakubyň ogullaryoňaynanmaýardylar,sebäbiolarHebron patyşasynyňözlerinealdawçysözländiginipikiredýärdiler 42HebronpatyşasyÝakubyňogullarynyňsözlerinden olaryňonuňsözlerineynanmaýandyklarynybildiwe HebronpatyşasyÝakubaýakynlaşyp,oňaşeýlediýdi: «Jenabym,şupatyşalaryňählisiniňparahatçylyklyşertlerde sizegelendigineynanmagyňyzyhaýyşedýärin,sebäbiolar ähliadamlarybilengelmedilerwesöweşýaraglarynyhem özleribilengetirmediler,sebäbiolarmeniňweonuň ogullarynyňparahatçylyksoramaküçingeldiler»

43ÝakubyňogullaryHebronpatyşasynajogapberdiler: «Bupatyşalaryňählisineiber,egerbizedogruçylbolsaň, olaryňherbiribiziňöňümizdeýeke-ýekedengelsin,eger olarýaragsyzbizegelseler,ondaolaryňbizden parahatçylykisleýändiginibileris».

44HebronpatyşasyÝafýaözadamlarynyňbirini patyşalaryňýanynaiberdi,olaryňhemmesiÝakubyň ogullarynyňöňünegelip,olaraýereçenlitagzymetdiler BupatyşalarÝakubyňweonuňogullarynyňöňündeoturyp, olaraşeýlediýdiler:

45Seniňamorpatyşalarynagylyçyňweörängüýçligoluň bilenedenählizadyňyeşitdik,şonuňüçinhiçkimseniň öňüňdedurupbilmediBizjanymyzüçinsendengorkduk, sebäbiolaryňbaşynagelenýalybiziňhembaşymyzadüşer diýippikiretdik

46Şonuňüçinbizsiziňaraňyzdaparahatçylyk şertnamasynybaglaşmagageldik,indibolsabiziňbilen parahatçylykwehakykatşertnamasynybaglaş,bizsize goşulmadykýaly,sizhembizegoşulmaň.

35Ýakubyňhyzmatkärlerigizlinlikdeşolpatyşalaryň ýanynabaryp,Ýakubyňogullarynyňtabşyranlarynyetdiler ŞolgünolarÝakubyňogullarynyňýanynagaýdypgelip: «Bizşolpatyşalaryňýanynabardyk,olaryňsanyazdy,biz olaryňhemmesinisanapgördük,ine,olarikiýüzsegsen sekizpatyşaweadameken.

47Ýakubyňogullaryolaryňhakykatdanamparahatçylyk gözleýändiginedüşündilerweÝakubyňogullaryolara gulakasyp,olarbilenähtbaglaşdylar

48Ýakubyňogullaryolaragoşulmajakdygynakasam etdiler,Kenanlaryňählipatyşalaryhemolarakasametdiler, Ýakubyňogullaryşolgündenbaşlapolarysalgytçylara öwürdiler

49Mundansoň,bupatyşalaryňählibaştutanlaryöz adamlarybilenÝakubyňýanynageldiler,Ýakubweonuň ogullaryüçinsowgatlaralyp,oňaýereçenlitagzymetdiler

50SoňrabupatyşalarÝakubyňogullarynyynjalykbilen çagyryp,amorlaryňýedişäherindenbasypalanähli oljalarynyyzynagaýtarypbermeginihaýyşetdiler. ÝakubyňogullaryhemşeýleetdilerOlarelegeçirenleriniň hemmesini,aýallary,çagalary,mallarywealanähli oljalarynyyzynagaýtarypberdilerweolaryugratdylar, olarherbiriözşäherlerinegitdiler

51ŞolpatyşalaryňhemmesiÝakubyňogullarynaýene-de tagzymetdilerweşolgünlerdeolaraköpsowgatiberdiler ýa-dagetirdilerÝakubyňogullarybupatyşalaryweolaryň adamlarynyiberdiler,olarbolsaolardanparahatçylykbilen özşäherlerinegitdiler.Ýakubyňogullaryhemözöýlerine, Şekemegaýdypgeldiler

52Şolgündenbaşlap,YsraýylhalkyKenganýurduny eýelemägegelýänçä,ÝakubyňogullarybilenKenan patyşalarynyňarasyndaparahatçylykhökümsürdi

41-njiBAP

1ÝylyňikinjiýarymyndaÝakubyňogullaryŞekemden göçüp,Hebrona,kakalaryYshagyňýanynageldilerweol ýerdeýaşadylar,ýönehergünŞekemdemallarynywe sürüleriniotlaýardylar,sebäbişolgünlerolýerdegowywe semizörimeýdanybardy.Ýakup,onuňogullaryweolaryň ähliöý-içerisiHebronjülgesindeýaşaýardylar

2Şolgünlerde,Ýakubyňömrüniňýüzaltynjyýylynda, ÝakubyňPadan-Aramdangeleniniňonunjyýylynda, ÝakubyňaýalyLeaaradançykdy;olHebrondaellibir ýaşyndaaradançykdy

3ÝakupweonuňogullaryonyHebrondaýerleşýän MakpelameýdanynyňgowagyndajaýladylarBugowak Ybraýymyňhetlerdenjaýlanmaküçinsatynalanýeri bolupdyr.

4ÝakubyňogullaryatalarynyňýanyndaHebronjülgesinde ýaşaýardylarÝurduňähliýaşaýjylaryolaryňgüýjüni bilýärdilerweşöhratybütinýurdaýaýrady.

5ÝakubyňoglyÝusupweonuňdoganyBenýamin, ÝakubyňaýalyRaheliňogullary,şolgünlerhenizýaşdy weamorlaryňählişäherlerindebolansöweşlerinde doganlarybilençykmaýardylar

6Ýusupdoganlarynyňgüýjüniwebeýikliginigörüp,olary öwdiweöwdi,ýöneözüniolardanbeýikhasapladywe özüniolardanýokarytutdy;kakasyÝakuphemonyähli ogullaryndanhasgowygörýärdi,sebäbiolonuňgarrylyk döwrüniňoglydyweoňabolansöýgüsisebäplioňadürli reňkliköýnektikdi

7Ýusupkakasynyňözünidoganlaryndanhasgowy görýändiginigörüp,özünidoganlaryndanhasýokarytutdy wekakasynaolarbaradaerbethabarlargetirdi

8ÝakubyňogullaryÝusubyňözlerinenähili garaýandygynywekakalarynyňonyözlerindenhasköp

söýýändiginigörüp,onyýigrendilerweonuňbilen ömürboýyparahatçylyklygepleşipbilmediler.

9Ýusuponýediýaşyndadyweolhenizemözüni doganlaryndanýokarygörkezýärdiweözüniolardan ýokarygoýmagypikiredýärdi.

10Şolwagtoldüýşgörüp,doganlarynyňýanynagelip, düýşünigürrüňberdiweolaraşeýlediýdi:«Mendüýş gördüm,bizhemmämizmeýdandadänebogýardyk.Meniň dänemgalyp,ýeredüşdi,siziňdäneleriňizbolsaonuň daşynygurşap,oňatagzymetdi»

11Doganlaryoňaşeýlejogapberdiler:«Bugörendüýşüň näme?Senýüregiňdebizehökümsürmegiýa-dahöküm sürmegigözöňünegetirýärsiňmi?»

12Olýene-degelip,bolanwakanykakasyÝakubagürrüň berdiÝakupÝusubyňagzyndanbusözlerieşidende,ony öpdiweÝakupÝusubaalkyşaýtdy.

13ÝakubyňogullarykakalarynyňÝusubyalkyşlap, öpendiginiweonuňonyöränsöýýändiginigörüp,oňa göriplikedip,ondanhasköpýigrendiler.

14MundansoňÝusupbaşgabirdüýşgördiwe doganlarynyňýanyndakakasynadüýşünigürrüňberdi Ýusupkakasynawedoganlaryna:«Ine,menýenebirdüýş gördüm,Gün,Aýweonbirýyldyzmaňatagzymedýär» diýdi

15KakasyÝusubyňsözleriniweonuňdüýşünieşidip, doganlarynyňbuişüçinÝusubyýigrenýändiginigörüp, doganlarynyňöňündeÝusubybuişüçinkäýinçbilen tankytlady:«Bugörendüýşüňweözüňdenuly doganlaryňyňöňündeözüňiöwmegiňnämemanysybar?»

16Senbularyaýdýandygyňyüçinmeniň,ejeňiňweonbir doganyňyňgelip,saňatagzymetjekdigimiziýüregiňde pikiredýärsiňmi?

17Doganlaryonuňsözleriwedüýşleriüçinoňagöriplik etdilerweonyýigrenmegidowametdirdiler,Ýakupbolsa düýşleriniýüregindesaklady

18BirgünÝakubyňogullarykakalarynyňsürülerini Şekemdeotlatmagagitdiler,sebäbişolgünlerolarhenizem çopançylykedýärdiler;ÝakubyňogullaryşolgünŞekemde otlaýanlarynda,gijikdilerwemallaryňýygnanýanwagty geçdi,ýöneolarhenizemgelmediler.

19ÝakupogullarynyňŞekemdegijikýändiginigörüp,özözüne:«Belki,Şekemhalkyolaragarşysöweşeçykypdyr, şonuňüçinolarşugüngelmekdengijikýärler»diýdi.

20ÝakupoglyÝusubyçagyryp,oňaşeýletabşyrykberdi: «DoganlaryňşugünŞekemdeotlapýörler,olarhenizem gaýdypgelmediler;indibar-da,olaryňniredediginigör-de, doganlaryňyňwesürüleriňsaglygybaradamaňahabar ber».

21ÝakupoglyÝusubyHebronjülgesineiberdiÝusup doganlarynyŞekemeçagyrypgeldi,ýöneolarytapyp bilmediÝusupdoganlarynyňniredengelendiginigörmek üçinŞekemiňgolaýyndakymeýdanaaýlandy,çöldeýoluny ýitirip,haýsytarapagitmelidiginibilmedi

22Rebbiňperişdesionymeýdanabarýanýoldaaýlanyp ýörkätapdyÝusupRebbiňperişdesine:«Men doganlarymygözleýärin;olaryňniredeotlaýandygyny eşitmediňmi?»diýdi.RebbiňperişdesiÝusuba:«Men doganlaryňyňbuýerdeotlaýandygynygördümweolaryň Dotandaotlamagagidýändikleriniaýdýandyklaryny eşitdim»diýdi.

23ÝusupRebbiňperişdesiniňsesinegulakasdywe

DotandakydoganlarynyňýanynabardyweolaryDotanda sürüleriotlaýanýerdetapdy

24Ýusupdoganlarynyňýanynabardyweolara ýakynlaşmazdanöň,olaronyöldürmegiýüreginedüwdüler.

25Şimgondoganlaryna:«Ine,düýşgörýänadamşugün bizegelýär,indigeliň,onyöldürip,çöldäkiçukurlaryň birinetaşlaýalyň,kakasyonybizdensoranda,bizonybir ýamanhaýwaniýdidiýeris»diýdi

26RubendoganlarynyňÝusupbaradakysözlerinieşidip, olaraşeýlediýdi:«Sizmunyetmemeli,sebäbibizatamyz Ýakubanädiphormatgoýupbileris?Onyölmeküçinşu çukurataşlaň,ýöneganynydökmeküçinoňaeluzatmaň. Rubenmunyonyolaryňelindenhalasetmek,kakasynyň ýanynagetirmeküçinaýtdy

27Ýusupdoganlarynyňýanynagelende,olaryňöňünde oturdyOlaronuňüstüneçykyp,onytutup,ýereurdularwe üstündekidürlireňkliköýneginisypyrdylar

28Olaronyalyp,çukurataşladylar,çukurdasuwýokdy, diňeýylanlarweiçýanlarbardyÝusupçukurdaky ýylanlardanweiçýanlardangorkýardyÝusupbatlyses bilengygyrdy,Rebýylanlaryweiçýanlaryçukuryň gapdallarynagizlediweolarÝusubahiçhilizyýan ýetirmediler

29Ýusupçukurdandoganlarynagygyryp:«Mensizenäme etdim,nämegünäetdim?Nämeüçinsizmeniňüçin Rebdengorkmaýarsyňyz?Mensiziňsüňkleriňizdenwe etiňizdendälmi?Ýakupsiziňataňyz,meniňkakamdälmi? Nämeüçinşugünmaňaşeýleedýärsiňiz?AtamyzÝakuba nädipseredipbilersiňiz?»diýdi

30Olçukurdandoganlarynagygyryp,şeýlediýdi:«Eý, Ýahuda,ŞimgonweLewi,doganlarym,menigoýan garaňkylykdangaldyryňweşugünmaňarehimetmeküçin geliň,eý,RebbiňogullarywekakamÝakubyňogullary.

Egermensizegünäedenbolsam,sizYbraýymyň,Yshagyň weÝakubyňogullarydälmi?Egerolarýetimigören bolsalar,oňarehimetdiler,oňaiýmägeçörekberdiler, suwsaýanasuwberdiler,ýa-daýalaňaçadamaiçirdiler,ony eşikbilenörtdiler!»

31Menseniňetiňdenwesüňňüňdenbolanymüçin, doganyňanädiprehimetmezsiň?Egersaňagünäeden bolsam,kakamyňgünäsiüçinmunyedersiň!

32Ýusupbusözleriçukuryňiçindenaýtdy,emma doganlaryoňagulakasypbilmediler,Ýusubyňsözlerine gulakasypbilmedilerÝusupçukuryňiçindeaglap-aglap durdy.

33Ýusupşeýlediýdi:«Kakamşugündoganlarymyňmaňa edenişleriniweşugünmaňaaýdansözlerinibilsedi».

34Şeýdip,onuňählidoganlaryonuňçukurdakyagysyny weaglaýşynyeşitdilerDoganlaryÝusubyňagysynywe çukurdakyagysynyeşitmezliküçinçukurdançykyp gitdiler.

42-NJIBAP

1Olarýaýyňatyşaralygyndakygapdalyndaoturdylarwe nahariýmeküçinşolýerdeoturdylar.Nahariýipotyrkalar, oňanämeetmelidigini,onyöldürmelimiýa-dakakasynyň ýanynagaýtarmalymydiýipmaslahatlaşdylar

2Olarmaslahatytutupduranlarynda,başlarynygaldyryp, GileadýolubilenuzakdanMüsürebarýanysmaýyllylaryň toparynyňgelýändiginigördüler

3Ýahudaolaraşeýlediýdi:«Egerbizdoganymyzy öldürsek,bizenämepeýdabolar?Belki,Hudaýonybizden talapeder;ondasizoňaşeýlemaslahatberersiňiz: YsmaýyllylaryňbutoparyMüsürebarýar

4Indigeliň,onyolaratabşyralyň,elimizoňadüşmesin, olaronyözleribilenalypgiderler,olýurduňhalkynyň arasyndaýitipgider,bizonyözellerimizbilenöldürmeris ButeklipdoganlarynaýaradyweolarÝahudanyňaýdyşy ýalyetdiler

5Olarbumeselebaradagürleşipdurkalar,ysmailliler olaryňýanynagelmezdenöň,Midýanlyýedisöwdagär olaryňýanyndangeçipbarýardylarOlarsuwsaýardylarwe gözlerinigaldyryp,Ýusubyňçümdürilençukuryny gördülerOlarseretdiler,herdürliguşlaryňonuň üstündediginigördüler

6Midýanlylarsuwiçmeküçinçukuratarapylgaşdylar, sebäbionuňiçindesuwbardiýippikiretdilerÇukuryň öňünegelenlerinde,Ýusubyňçukuryňiçindeaglap-aglap duransesinieşitdilerweçukuraseretdilerweowadanwe gözelbirýigidiňbardygynygördüler

7Olaronyçagyryp:«Senkimsiň,senişuýerekimgetirdiň, seniçöldäkibuçukurakimsaldy?»diýipsoradylar.Şeýdip, olarÝusubygaldyrmagakömeketdilerweonyçukurdan çykaryp,alypgitdilerwedoganlarynyňýanyndangeçip gitdiler.

8Olarolara:«Nämeüçinsizbiziňhyzmatkärimizialyp, gidýärsiňiz?Bizbuýigidiçukurataşladyk,sebäbiolbize garşyçykdy,sizbolsagelip,onyalypgidýärsiňiz.Indi hyzmatkärimizibizegaýtarypberiň»diýdiler

9MidýanlylarÝakubyňogullarynaşeýlejogapberdiler: «Busiziňhyzmatkäriňizmiýa-dabuadamsizehyzmat edýärmi?Belki,sizonuňhyzmatkärlerisiňiz,sebäbiol siziňähliňizdenhasowadanweiňgowygörýänadam, nämeüçinsizbizeýalansözleýärsiňiz?»

10Şonuňüçinindibizseniňsözleriňegulakasmaryswe saňagulakasmarys,sebäbibizýigidiçöldäkiçukurdan tapdykweonytutduk;şonuňüçinbizdowamederis.

11Ýakubyňähliogullaryolaryňýanynabaryp,turup: «Gulumyzyyzynaberiň,nämeüçingylyçdanölýärsiňiz?» diýdiler.Midýanlylarolaragarşygygyrdylar,olar gylyçlarynyçykaryp,Ýakubyňogullarybilensöweşmek üçingolaýlaşdylar

12ŞondaŞimgonoturgyjyndanturup,olaragarşyýere zyňyldywegylyjynyçykaryp,midýanlylaratarapgeldiOl olaryňöňündeşeýlebirgüýçligygyrdywelin,onuň gygyrygyuzakdaneşidildiweŞimgonyňgygyrygyndan ýertitredi

13MidýanlylarŞimgondanweonuňgykylygyndangorkup, ýüzinýereýykyldylarwegatygorkdular.

14Şimgonolaraşeýlediýdi:«Men,hakykatdanam,ýewreý ÝakubyňoglyŞimgon,mendiňemeniňdoganymbilen Şekemşäheriniweamorlaryňşäherleriniweýranetdim Hudaýmaňa-daşeýleederwelin,egerählidoganlaryňyz, MidýanhalkyweKenganpatyşalarysiziňbilengelseler, olarmaňagarşysöweşipbilmezler»

15Indisenalanýaşyňybizegaýtarypber,ýogsammen seniňetiňigökdäkiguşlaraweýerdäkihaýwanlarabererin».

16MidýanlylarŞimeondanhas-dagorkdularweÝakubyň ogullarynagorkup,gorkup,gynançlysözlerbilen ýakynlaşyp:

17Senýigidiňseniňguluňdygynyweonuňsaňagarşy çykandygyny,şonuňüçinonyçukurataşlandygynyaýtdyň; ondahojaýynynagarşyçykangulbilennämeedersiň?Indi onybizesat,bizsaňaonuňüçingerekbolanählizady bereris;RebÝakubyňogullarynyňdoganlaryny öldürmezligiüçinmunyetmägerazyboldy

18MidýanlylarÝusubyňowadanwegözeladamdygyny görüp,onyýüreklerindeisleýärdilerweonydoganlaryndan satynalmagahowlukdylar

19Ýakubyňogullarymidýanlylaryňsözünegulakasyp, doganlaryÝusubyýigrimikümüşteňňäsatdylar,emma doganlaryRubenolaryňýanyndadäldiMidýanlylar Ýusubyalyp,Gileadatarapýoladüşdüler.

20OlarýoldabarýardylarMidýanlylarýigidisatyn alandyklaryüçinökündilerwebiribeýlekisine:«Buoglany ýewreýlerdenalyp,nämeetdik?Olowadanwesöýgüli» diýdiler

21Belki,buýigitýewreýleriňýurdundanogurlanandyr, ondanämeüçinbizmunyetdik?Egeronygözläp,elimizde tapsalar,bizonuňarkalyöleris

22Indi,elbetde,onybize,şugüngörenbiriniňgüýjüne görä,berkwegüýçliadamlarsatdylar;belki,olaronyöz güýçleriwegüýçligollarybilenýurdundanogurlap,şonuň üçinbizeolaraberenazbahasymyzasatandyrlar

23Olarşeýlegürrüňleşipotyrkalar,ilkigelýänwe Ýakubyňogullarynyňgörenysmaýyllylaryňtoparynyň midýanlylaratarapgelýändiginigördülerMidýanlylarbiribirine:«Geliň,buýigidibizetarapgelýänysmaýyllylara satalyň,oňaberenazpulumyzyalarysweonuň ýamanlygyndanhalasbolarys»diýdiler

24Olarşeýleetdilerweysmaýyllylaraýetdiler. MidýanlylarÝusubydoganlarynaberenýigrimikümüş teňňäYsmaýyllylarasatdylar

25MidýanlylarGiledatarapýoladüşdüler.Ysmaýyllylar Ýusubyalyp,düýeleriňbirinemündürip,Müsürealyp gitdiler

26ÝusupYsmaýyllylaryňMüsürebarýandyklarynyeşidip, Kenganýurdundan,kakasyndanşeýleuzakdagaljakdygyna gynanypagladyDüýemünüpbarýarka,olaryň adamlarynyňbirionygörüp,düýedendüşüp,pyýada ýöretmägemejburetdiMuňagaramazdan,Ýusup aglamagynydowametdirdiwe:«Eý,kakam,kakam!» diýdi.

27Ysmaýyllylaryňbiriturup,Ýusubyňýüzüneurdy,ol bolsaaglamagynydowametdirdi.Ýusupýoldaýadawdy wejanynyňgamgynlygyndandowamedipbilmediŞeýdip, olaronyýoldaurdularweazarberdiler,aglamagynybes etmeküçinonygorkuzdylar

28RebÝusubyňarzuw-isleginiwekynçylyklarynygörüp, olaryňüstünegaraňkylykweçaşgynlyksaldy,oňauranher biradamyňeligurady

29Olarbiri-birine:«Hudaýyňýoldabizenämeedenini bilmän,Ýusubyňsebäplişeýlebirzatbaşlaryna düşendiginibilmän,ýollarynydowametdirdiler.»Şeýdip, adamlarRaheliňjaýlananEfratatarapýoluňugrundan geçdiler

30Ýusupejesiniňguburynaýetdi,Ýusupbolsahowlukdy weejesiniňguburynatarapylgady,guburyňüstüne ýykylypaglady

31Ýusupejesiniňguburynyňüstündebatlygygyryp:«Eý, ejem,ejem,menidünýäineniň,indioýan,turweogluňy gör,olgulhökmündesatyldy,oňarehimetjekhiçkim ýok»diýdi

32Tur,ogluňygör,kynçylyklarymüçinmeniňbilenagla, doganlarymyňýüreginigör

33Ejemioýar,oýar,meniňüçinukyňdantur,doganlaryma garşysöweşleriňibaşlatEý,olarmeninädipeşigimden çykardylar,meniikigezekgulhökmündesatdylar,meni kakamdanaýyrdylar,maňarehimetjekhiçkimýok.

34OýanweolaragarşydawaňyHudaýyňöňündeöňesür, Hudaýyňhökümdekimiaklajakdygynywekimi ýazgarjakdygynygör.

35Tur,eýejem,tur,ukudanoýanwekakamyňjanynyňşu günmeniňbilennähilidiginigör,oňateselliberwe ýüreginirahatlat.

36Ýusupbusözleridowametdirdiweejesiniňguburynyň üstündebatlygygyryp,ajy-ajyaglady;olgeplemeginibes etdiweýüregindäkiajylykdangabryňüstündäkidaşýaly dymdy

37Ýusupýeriňaşagyndanoňaşeýleseseşidýärdi: «Ýürekdengamgynlyk,aglamakwedogaetmekbilen Ýusupoňaşeýlejogapberdi:

38Oglum,oglumÝusup,aglaýşyňyweahyňyeşitdim; gözýaşlaryňygördüm;kynçylyklaryňybilýärin,oglum,bu meniseniňüçingynandyrýar,gynanjymaköpgynanç goşulýar

39Indioglum,oglumÝusup,Rebbeumytbagla,Oňagaraş wegorkma,çünkiRebseniňbilen,Olseniählibelalardan halaseder

40Turoglum,hojaýynlaryňbilenMüsüregit,gorkma, çünkiRebseniňbilen,oglum»Şeýdip,olÝusubaşu sözleriaýtmagynydowametdirdi,ýöneoldymdy

41Ýusupmunyeşidip,haýrangaldyweaglamagyny dowametdirdiMundansoň,Ysmaýyllylaryňbirionuň gabryňüstündeaglap-aglaýandygynygörüp,oňagarşy gaharygeldiweonyşolýerdenkowupçykardy,onyurdy wenäletledi

42Ýusupadamlaraşeýlediýdi:«Menikakamyňöýüne alypgitmeküçinsiziňgözleriňiziňöňündemerhemet tapsam,olsizeköpbaýlykberer»

43Olaroňaşeýlejogapberdiler:«Senguldälmi,kakaň nirede?»Egerkakaňbolsa,ikigezekşeýlearzanbahadan gulhökmündesatylmazdyňEmmaolaryňgaharyhenizem oňagarşyturdy,olaronyurmagawejezalandyrmaga dowametdiler,Ýusupbolsaajy-ajyaglady

44RebÝusubyňejirçekýändiginigörüp,ýene-debu adamlarajezaberdiweolaryjezalandyrdyRebolaryýer ýüzünegaraňkylyksaldy.Ýyldyrymçakdy,gökgürrüldisi çykdy,gökgürrüldisiwegüýçliýeliňsesindenýertitredi Adamlargorkup,nirägitmelidiginibilmediler

45Haýwanlarwedüýelerdurdy,olarolaryalypgitdiler, ýöneolargitmekislemedi,olaryurdularweýereçökdüler Adamlarbiri-birine:«Hudaýbizenämeetdi?Biziň günälerimizwegünälerimiznämeüçinşeýleboldy?»diýip soradylar

46Olaryňbiriolaraşeýlejogapberdi:«Belki,buguly ezmekgünäsisebäplişugünbiziňbaşymyzdanşeýlezat

geçdi;indiondanbizibagyşlamagynydilegediň,şondabu betbagtçylygyňkimsebäplibizedüşendiginibileriswe egerHudaýbizerehimetse,ondabularyňhemmesiniňbu gulyezmekgünäsisebäplibizedüşýändiginibileris».

47AdamlarşeýleetdilerweÝusubaýalbaryp,ondan günälerinibagyşlamagynyhaýyşetdilerwe:«BizRebbiň weseniňöňüňdegünäetdik,indibolsaHudaýyňdanbu ölümibiziňaramyzdanaýyrmagynydilemägerugsatber, sebäbibizOňagünäetdik»diýdiler

48ÝusupolaryňaýdanlarynyetdiweRebÝusubydiňledi weRebÝusupsebäplişoladamlaraberenbetbagçylygyny aýyrdyHaýwanlarýerdenturup,olaryalypgitdiler,olar dowametdiler,güýçlitupanyýatdyweýerasudaboldy.

AdamlarMüsüregitmeküçinýoladüşdülerweadamlarbu betbagtçylygyňÝusupsebäplibaşlarynagelendigini bildiler.

49Olarbiri-birine:«Ine,bizbubetbagtçylygyňonuňejir çekmegisebäplibolandygynybilýäris;indinämeüçinbu ölümijanymyzagetirmeli?Geliň,bugulanäme etmelidigimizimaslahatlaşalyň»diýdiler

50Birijogapberip:«Olbizeonykakasynyňýanyna gaýtarypgetirmegitabşyrdy;indigeliň,onyyzynaalyp gideliň,onuňaýdanýerinegiderisweonuňmaşgalasyndan oňaberenbahasymyzyalypgideris»diýdi

51Biriýenejogapberip:«Ine,bumaslahatörängowy, ýönebizmunyedipbilmeris,sebäbiýolbizdenöränuzak webizözýolumyzdançykypbilmeris»diýdi

52Başgabiriolaraşeýlejogapberdi:«Bumaslahatkabul edilmeli,bizondanýüzöwürmeris;ine,şugünbizMüsüre gidýärisweMüsüregelenimizde,onyolýerdegymmat bahadansatarysweonuňýamanlygyndanhalasbolarys».

53BuişadamlaraýaradyweolarşeýleetdilerweÝusup bilenMüsüretarapýoladüşdüler

43-NJIBAP

1ÝakubyňogullarydoganlaryÝusubymidýanlylara satanda,ýüreklerioňagynandyweözişleriüçintoba etdiler,onyyzynagaýtarypgetirmeküçinonygözlediler, ýönetapypbilmediler.

2RubenÝusubyçykaryp,kakasynagaýtarmaküçingoýlan çukuragaýdypgeldiRubençukuryňýanyndadurdy,ýöne hiçzateşitmedi.OlÝusuby,Ýusuby!Ýusuby!diýip gygyrdy,ýönehiçkimjogapbermediýa-dabirsöz aýtmady

3Ruben:«Ýusupgorkudanýa-dabirýylanonuňölümine sebäpboldy»diýdiRubençukuradüşüp,Ýusubygözledi, ýöneçukurdantapypbilmedi,ýöneolgaýtadançykdy.

4Rubeneşikleriniýyrtyp:«Çagaýok,egerolölenbolsa, kakamynädipoňaýaraşdyraryn?»diýdiOldoganlarynyň ýanynabaryp,olaryňÝusupüçingynanýandygynywe kakalarynynädipoňaýaraşdyrmalydygyny maslahatlaşýandygynygördüRubendoganlaryna:«Men çukurabardym,Ýusupýokdy,kakamyzanämediýeris, sebäbikakamoglanydiňemendensorar»diýdi

5Doganlaryoňaşeýlejogapberdiler:«Bizşeýle-deetdik, soňbolsabuişüçinýüregimizgysdy,indibolsakakamyzy nädiprazylaşdyrmagyňbahanasynygözleýäris»

6Rubenolaraşeýlediýdi:«Siznämeüçinkakamyzyňak saçlarynygynançbilengabrasaldyňyz?Busiziňeden işiňizgowydäl

7RubenolaryňýanyndaoturdyOlarturup,buzady Ýakubaaýtmazlygaantiçdilerwe:«Munykakamyzaýa-da onuňmaşgalasynaýa-daýurduňogullarynyňbirineaýtsa, bizhemmämizoňagarşyçykyp,onygylyçbilenöldüreris» diýdiler.

8Ýakubyňogullarybumeseledeiňkiçisindeniňulysyna çenlibiri-birindengorkýardylar,hiçkimbirsözaýtmady webuzadyýüreklerindegizledi.

9SoňraolarbularyňhemmesibaradaatalaryÝakuba aýtjakzatlarynyoýlanyptapmaküçinoturdylar

10Ysakarolaraşeýlediýdi:«Egermunyetmeksizemakul bolsa,Ýusubyňköýneginialyp,ýyrtyňwegeçileriňbirini öldürip,ganynabatyryň.

11Onykakamyzaiberiň,olonygörende,onybirýaman haýwaniýendiginiaýdar,şonuňüçinonuňköýnegini ýyrtyň,onuňganyköýneginiňüstündebolar,şeýleetseňiz, bizkakamyzyňmyş-myşlaryndandynarys

12Ysakaryňmaslahatyolaraýaradyweolaroňagulak asdylarweYsakaryňberenmaslahatynyýerineýetirdiler.

13OlarderrewÝusubyňköýneginialyp,ýyrtdylar, geçileriňbiriniöldürdilerweköýnegiowlagyňganyna batyrdylar,soňraonytozanabasdylar.KöýnegiNaftaliniň üstibilenkakalaryÝakubaiberdilerweoňaşusözleri aýtmagytabşyrdylar:

14Bizmal-garabilenbirlikdeŞekemebarýanýolawe ondanhemuzakýoladüşenimizde,çöldäkiýoldaşu köýnegitapdyk;indibilipgoý,olseniňköýnegiňmiýa-da dälmi.

15Naftalykakasynyňýanynagitdiwekakasynaköýnegi berdiNaftalydoganlarynyňtabşyranählisözlerinioňa aýtdy.

16ÝakupÝusubyňköýneginigörüp,onytanadyweýere ýykyldywedaşýalydymdySoňraturup,batlyweaglaýan sesbilengygyrdywe:«BuoglumÝusubyňköýnegi!» diýdi

17Ýakuphowlukmaçlykbilenhyzmatkärleriniňbirini ogullarynyňýanynaiberdi.Olarogullarynyňýanynabaryp, olaryňsürübilenýoldagelýändiginigördüler

18Ýakubyňogullaryagşamarakakalarynyňýanyna geldiler.Görseler,olaryňeşikleriýyrtylyp,başlarynatozan düşüpdiOlarkakalarynyňbatlysesbilenaglap durandygynygördüler

19Ýakupogullaryna:«Maňaşugünbirdennäme ýamanlyketdiňiz?»diýipsoradyOlarkakalaryÝakuba: «Bizşugünsürüleriýygnap,çöldäkiýolbilenŞekem şäherinegelip,ýerdeganbilendoldurylanbirköýnegi tapdykBizmunybildikweegerbilseňiz,sizeadam iberdik»diýdiler.

20Ýakupogullarynyňsözlerinieşidip,batlysesbilen gygyrdyweşeýlediýdi:«Bumeniňoglumyňýüňi,onybir ýamanhaýwaniýdiÝusupbölek-bölekboldy,çünkimen onyşugünseniňwesürüleriňýagdaýynyňgowudygyny görmekwesendenhabargetirmeküçiniberdimOlmeniň tabşyrygymýalygitdiMenoglumyňseniňbilendigini pikiredýänwagtym,onuňbaşynaşugünşeýleboldy» 21Ýakubyňogullaryjogapberdiler:«Olbizegelmedi,biz seniňýanyňdançykanymyzdanbärionygörmändik».

22Ýakupolaryňsözlerinieşidende,ýene-debatlygygyrdy, turup,köýnekleriniýyrtdy,çuwalgeýip,ajy-ajyaglady, gynandy,sesinigaldyrypagladyweşeýlediýdi:

23OglumÝusup,oglumÝusup,mensenidoganlaryňyň halyndanhabaralmaküçinşugüniberdim,ýönesen parçalandyň;bumeniňelimbilenoglumyňbaşynageldi 24Senüçingynanýaryn,oglumÝusup,seniňüçin gynanýaryn;Senömrümdemaňanähilisüýjibolduň,indi bolsaseniňölümiňmaňanähiliajy

250Menseniňýeriňdeöldüm,oglumÝusup,çünkiseniň üçingynanýaryn,oglum,oglum.Ýusupoglum,sennirede weniredeçekildiň?Oýan,özýeriňdenturwegel-de,seniň üçingynanjymygör,oglumÝusup

26Indigel,gözümdenakýanýaşlarysanap,Rebbiň huzurynagetir,şondaOnuňgaharymendensowlar 270Ýusupoglum,sennädipýykyldyň?Dünýäniň başlangyjyndanşugüneçenlihiçkimiňýykylmadyk biriniňelinden;çünkisenduşmanyňurmagybilen öldürildiň,zalymlykbilenöldürildiň,ýönemenmunuňköp günälerimsebäplibaşyňagelendiginibilýärin

28Inditur,oglum,seniňüçinnähiliagyrkynçylyk çekýändigimigör.Seniterbiýelemän,şekillendirmän,saňa demwejanbermän,senikemalagetiren,süňkleriňiguran, olaryetbilenörtýän,burnuňaýaşaýyşdeminiüflän Hudaýdy.

29SenimaňaberenHudaý,hakykatdanam,senimenden aldyweseniňbaşyňaşeýlezatlargeldi

30ÝakupÝusuphakdaşeýlesözleraýdyp,ajy-ajyaglady, ýereýykylyp,dymdy

31Ýakubyňähliogullarykakalarynyňçeken kynçylyklarynygörüp,edenişlerineökündilerweajy-ajy agladylar

32Ýahudaturup,kakasynyňkellesiniýerdengaldyryp, onuňdyzynagoýdy.Atasynyňgözýaşlaryny ýaňaklaryndansüpürdiÝahudabolsakakasynyňkellesini dyzynagoýup,daşýalyhereketsizgaldyryp,aglady

33Ýakubyňogullarykakalarynyňçekýänkynçylyklaryny görüp,seslerinigaldyryp,aglamalarynydowametdirdiler, Ýakupbolsahenizemýerdedaşýalyýatyrdy

34Onuňähliogullary,hyzmatkärleriwehyzmatkäriniň çagalaryturup,onytesellietmeküçinonuňtöweregine çykdylar,emmaoltesellitapmakislemedi

35Ýakubyňtutuşmaşgalasyturup,Ýusupwekakalarynyň ejirçekmegisebäpliulyýastutdularBuhabarÝakubyň kakasyYbraýymyňoglyYshagaýetdiYshakÝusupüçin aglady,öziweonuňählimaşgalasybilenHebronda ýaşaýanýerinden,ýanyndakyadamlarybilengitdiOlogly Ýakubateselliberdi,ýönetesellitapmakislemedi

36MundansoňÝakupýerindenturdywegözýaşlary ýaňaklaryndanakyp,ogullarynaşeýlediýdi:«Turuň, gylyçlaryňyzyweýaýlaryňyzyalyň-da,meýdanaçykyňwe oglumyňjesedinitapyp,maňagetirip,jaýlapbiljekdigiňizi gözläň»

37Haýwanlaryňarasyndanhemgözläňweolaryawlaň,siz onytutup,maňagetirmezdenöňilkigelipbiljekzady awlaňBelki,Rebşugünmeniňejirçekmegimerehimeder weoglumyparçalaýanzadysiziňöňüňizdetaýýarlap,maňa getirer,şondamenoglumyňüçinaralaryn»

38Oglularykakalarynyňtabşyrygyýalyetdilerweirden turup,herbirigylyjynyweýaýynyelinealyp,haýwanlary awlamagameýdanaçykdylar

39Ýakuphenizemaglap,bagyryp,öýdeolýana-buýana aýlanyp,ellerinibiri-birineurup:«Ýusif,oglum,Ýusup, oglum!»diýipdurdy

40Ýakubyňogullaryhaýwanlarytutmaküçinçölegitdiler, şondabirmöjekolaratarapgeldi.Olaronytutup, kakalarynagetirdilerweoňa:«Ilkinjitapanymyzşu,seniň tabşyranyňýalyonysaňagetirdik,ogluňyňjesedinitapyp bilmedik»diýdiler.

41Ýakuphaýwanyogullarynyňelindenaldywehaýwany elindetutup,batlyweaglaýansesbilengygyrdywe haýwanaajyýürekbilenşeýlediýdi:«Nämeüçinoglum Ýusubyiýdiň?ÝerýüzüniňHudaýyndanýa-daoglum Ýusubyňüçinçekjekkynçylyklarymdannädip gorkmadyň?»

42Senmeniňoglumyboşýereiýdiň,sebäbiolhiçhili zorluketmediweşonuňüçinmenigünäkäretdiň,şonuň üçinHudaýyzarlanýanlardantalapeder

43RebÝakubysözleribilentesellietmeküçinhaýwanyň agzynyaçdy.HaýwanÝakubajogapberip,oňaşeýlediýdi: 44BiziýerdeýaradanHudaýdiriweseniňjanyňdiri, jenabym,menseniňogluňygörmedim,onyparçalamadym, ýönemenuzakýurtdanşugünmeniňterkedenoglumy gözläpgeldimweonuňdiridiginiýa-daölüdigini bilmeýärin

45Menşugünoglumygözläpmeýdanageldim,seniň ogullaryňmenitapdylar,menitutup,gynanjymy artdyrdylarweşugünmeniseniňhuzuryňagetirdiler,indi bolsaählisözlerimisaňaaýtdym.

46Indi,eý,adamogly,menseniňeliňdeweşugünmaňa nämeisleseň,şonyetEmmameniýaradanHudaýyň janynakasamedýärin,menseniňogluňygörmedim,ony bölek-böleketmedim,ömrümiňdowamyndaadameti agzymagirmedi

47Ýakuphaýwanyňsözlerinieşidende,öränhaýrangaldy wehaýwanyonuňelindençykarypgoýberdi,haýwanbolsa özýolunagitdi

48ÝakupÝusupüçinhergünaglap,oglunyňýasynytutup ýördi

44-NJIBAP

1ÝusubymidýanlardansatynalanYsmaýylyňogullary ÝusupbilenMüsüregitdilerweMüsüriňserhedinegeldiler. OlarMüsüregolaýlanda,YbraýymyňoglyMedanyň ogullaryndanMüsürýurdundansyýahataçykandörtadama gabatgeldiler.

2Ysmaýyllylarolara:«Bugulybizdensatynalmak isleýärsiňizmi?»diýdilerOlar:«Onybizeberiň»diýdiler Ýusubyolaratabşyrdylar.Olaronuňöränowadan ýigitdiginigörüp,onyýigrimişekelsatynaldylar 3YsmaýyllylarMüsüretarapýoladüşdiler,Medanlylar hemşolgünMüsüregaýdypgeldilerMedanlylarbiribirine:«FaronyňgarawullarynyňbaştutanyPotifaryňöz öýüneweähliemläginegözegçiliketmeküçin,onuň öňündedurup,hyzmatetjekgowyhyzmatkär gözleýändiginieşitdik»diýdiler

4Indibolsa,geliň,egerolbizegerekbolanzadyberip bilse,onyisleýänzadymyzasatalyň

5MedanymlarPotifaryňöýünebaryp,oňaşeýlediýdiler: «Bizseniňözüňehyzmatetmeküçingowyhyzmatkär gözleýändigiňieşitdikIne,biziňsenirazyetjek hyzmatkärimizbar,egerbizeisleýänzadymyzyberip bilseň,onysaňasatarys».

6Potifar:«Onymeniňýanymagetiriň,menonygörerin, egerolmaňaýarasa,sizeonuňüçinisleýänzadyňyzy bererin»diýdi

7MedanlarÝusubyalypgelip,Potifaryňöňünegoýdular. Potifaronygörüp,oňaöränýarady.Potifarolara:«Buýigit üçinnämegerekdiginiaýdyň?»diýdi

8Olar:«Onuňüçindörtýüzkümüşteňňeisleýäris» diýdiler.Potifar:«Egeronuňsatuwynyňýazgysynygetirip, onuňgeçmişinigürrüňberseň,onysaňabererin,belkiol ogurlanar,sebäbibuýigitguldäl,guluňoglydäl,ýöne menondaowadanweowadanadamyňkeşbinigörýärin» diýdi

9Medanlarbaryp,onysatanysmaýyllaryonuňýanyna getirdilerOlaroňa:«Olgul,bizonyolarasatdyk»diýdiler

10PotifarysmaillileriňMedanlylarakümüşberendäki sözlerinieşitdi.Medanlylarkümüşlerialyp,ýoladüşdüler, ysmaillilerhemöýlerinegaýdypgeldiler

11PotifarÝusubyalyp,oňahyzmatetmeküçinöýüne getirdi.ÝusupPotifaryňnazaryndamerhemettapdy,oňa ynanýardyweonyöýüniňgözegçisiedipbellediweähli emläginionuňelineberdi

12RebÝusupbilenboldyweolgülläpösýänadamboldy. RebÝusubyňhatyrasynaPotifaryňöýünebereketberdi 13PotifarähliemläginiÝusubyňelineberdi,Ýusup zatlaryňgirip-çykmagynasebäpbolýardywePotifaryň öýündeählizatonuňislegibilendüzgünleşdirilýärdi 14Ýusuponsekizýaşyndady,owadangözliweowadan keşpliýigitdi,onuňýalysybütinMüsürýurdundaýokdy.

15Şolwagt,olhojaýynynyňöýünde,öýegirip-çykyp, hojaýynynahyzmatedýärkä,hojaýynynyňaýalyZelika Ýusubagözlerinidikdiweoňaseretdi.Olowadanwegözel ýigitdi 16OlýüregindeÝusubyňgözelliginehöwesedýärdiwe onuňýüregiÝusubaymtylyp,onygün-gündenaldaýardy.

ZelikaÝusubyhergünynandyrýardy,ýöneÝusupöz hojaýynyňaýalynaseretmeküçingözlerinigaldyrmaýardy 17Zelikaoňa:«Seniňkeşbiňwebedeniňnähiliowadan! Menähligullaraseretdim,ýöneseniňýalyowadangul görmedim»diýdiÝusupoňa:«Meniejemiňgarnynda ýaradan,hakykatdanam,ähliadamzadyýaradandyr»diýdi.

18Oloňa:«Gözleriňnähiliowadan!SenMüsüriňähli ilatyny,erkekleriweaýallaryhaýrangaldyrdyň»diýdiOl oňa:«Bizdirikäkolarnähiliowadan,ýönesenolary gabrdagörseň,olardandaşlaşarsyň»diýdi

19Oloňa:«Sözleriňiňhemmesinähiliowadanwe ýakymly;indiöýdäkiarfanyalyň-da,elleriňizbilençalyň, sözleriňizieşideliň»diýdi

20Olaýala:«HudaýymyweOnuňşöhratynyöwýän sözlerimnähiliowadanweýakymly»,-diýdiAýalbolsa oňa:«Saçlaryňnähiliowadan!Öýdeduranaltyndaragy gör,onyal-da,saçyňybural»diýdi

21Olaýala:«Senbusözlerihaçanaçenliaýtjak?Maňabu sözleriaýtmagybeset,tur-da,öýişleriňbilenmeşgullan» diýdi

22Oloňa:«Meniňöýümdehiçkimýok,seniňsözleriňden weislegiňdenbaşgahiçzatbilenmeşgullanmalydäl,ýöne bularyňhemmesinegaramazdan,olÝusubyýanynagetirip bilmedi,Ýusuphemoňagözdikmedi,ýönegözüniýere dikdi»diýdi

23ZelikaýüregindeÝusubyňözibilenýatmagyny isleýärdiÝusupöýdeözişiniedipotyrka,Zelikagelip,

onuňöňündeoturýardyZelikahergünonyözibilen ýatmagaýa-daoňaseretmägehöweslendirýärdi,ýöne Ýusupoňagulakasmaýardy

24Oloňa:«Egermeniňsözlerimietmeseň,seniölüm jezasybilenjezalandyrarynweüstüňedemirboýunturuk salaryn»diýdi

25Ýusupoňa:«Elbetde,ynsanyýaradanHudaý tussaglaryňzynjyrlarynyçözýär,meniseniňzyndanyňdan wehökümiňdenhalasetjek»diýdi

26Olonyynandyrypbilmän,ýüregihenizemoňabagly bolansoň,höwesionyagyrkeselesaldy

27Müsürlileriňähliaýallaryonuňýanynagelip:«Sen nämeüçinşeýlepesegaçdyň?Senhiçzatdanmahrum dälsiňEgerseniňäriňpatyşanyňnazaryndabeýikwe hormatlyşazadadyr,egerseniňýüregiňisleýänzadyndan birzatdanmahrumbolsaň?»diýdiler.

28Zelikaolaraşeýlejogapberdi:«Menigörüpduranbu betbagtçylygyňniredengelipçykandygyşugünsizemälim bolar.Olhyzmatkärlerineähliaýallarüçinnahar taýýarlamagytabşyrdyweolarüçinzyýaratetdiÄhli aýallarZelikanyňöýündenaharlandylar»

29OlolaralimonlarysoýmaküçinpyçakberdiweÝusuba gymmatbahaeşiklergeýdirmegiweolaryňöňünde görünmeginibuýurdyÝusupolaryňgözüniňalnynda peýdaboldy.ÄhliaýallarÝusubaseredip,ondangözlerini aýrypbilmedilerOlarellerindäkipyçaklarbilenellerini kesdilerweellerindäkilimonlargandandoldy

30Olarnämeedendiklerinibilmeýärdiler,emmaÝusubyň gözelligineseredip,gözleriniondanaýyrmadylar 31Zelikaolaryňnämeedendiginigörüp,olara:«Bunäme işetdiňiz?Ine,mensizeiýmeküçinlimonberdim,siz bolsaelleriňizikesdiňiz»diýdi

32Ähliaýallarelleriniňgandandolydygynywe ganlarynyňgeýimlerineakýandygynygörüp,oňa:«Seniň öýüňdäkibugulbiziýeňdi,onuňgözelligisebäplibiz ondangözlerimiziaýrypbilmedik»diýdiler

33Ololaraşeýlediýdi:«Sizoňaseredip,özüňizisaklap bilmedigiňizde,buýagdaýsizehemşeýleboldyOlhemişe meniňöýümdebolup,onuňhergünmeniňöýümegiripçykýandygynygörüpdurka,mennädipsaklanypbilerin? Şondamennädippesegaçmazlygymýa-dahatdaheläk bolmazlygymüçinnädipsaklapbilerin?»

34Olaroňa:«Busözlerhakykat,çünkiöýdebuowadan keşbigörüp,ondankimsaklanypbiler?Olseniňöýüňde seniňguluňwehyzmatkäriňdälmi?Sennämeüçinoňa ýüregiňdäkiniaýtmaýarsyňwebuişdejanyňyňheläk bolmagynaýolbermeýärsiň?»diýdiler

35Ololaraşeýlediýdi:«Menonyhergünynandyrmaga synanyşýaryn,ýöneolmeniňisleglerimerazybolmaýar Menoňaähligowyzatlarywadaberdim,ýöneondanhiç hilinetijeçykmadyŞonuňüçingörşüňizýaly,menpese gaçýaryn».

36ZelikaÝusubabolanhöwesisebäpliagyrkesellediwe onuňsebäpliaşyklykdanejirçekdiZelikanyň maşgalasynyňähliadamlaryweonuňadamsyZelikanyň Ýusubabolansöýgüsisebäplikeselländiginibilmeýärdiler 37Öýündäkiähliadamlarondan:«Nämeüçinsyrkawlap, ejizläp,hiçzatdanmahrumbolmaýarsyň?»diýipsoradylar Ololara:«Meniňüstümegün-gündenartýanzady bilmeýärin»diýdi.

38Ähliaýallarweonuňdostlaryhergünonuňýanyna gelip,onuňbilengürleşýärdiler,olbolsaolara:«Budiňe Ýusubyňsöýgüsiarkalybolupbiler»diýdiOlaroňa:«Ony aldap,gizlinlikdetutupalyň,belkiolsizegulakasyp,bu ölümisizdenaýyrar»diýdiler.

39ZelikaÝusubabolansöýgüsindenhasamerbetleşdiwe olaýagagalmagagüýjigalmaýança,pesegaçmagyny dowametdirdi.

40BirgünÝusupöýdehojaýynyňişleriniedýärdiZelika gizlinlikdegelip,onuňüstünedüşdiÝusupoňagarşy çykdy,olondangüýçlidiweonyýereýykdy

41Zelikaoňabolanýüreginiňislegindenaglady,aglap ýalbardy,gözýaşlaryýaňaklaryndanakdyweýalbaryp, janygamgynlykbilenoňaşeýlediýdi:

42Senhiçhaçanmeniňýalyowadanýa-daözümdenhas gowyaýalyňseniňbilenhergüngürleşýändigini,saňa bolansöýgisebäplipesegaçýandygyny,şuhormatyň hemmesinisaňaberýändigini,ýöneşonda-dameniňsesime gulakasmaýandygynyeşitdiňmi,gördüňmiýa-dabildiňmi?

43Egerbuseniňhojaýynyňsenijezalandyrmazyndan gorkýandygyüçinbolsa,patyşanyňdiriligineandiçýärin, buişdehojaýynyňsaňahiçhilizyýanýetmez,indibolsa, maňagulakaswesaňaberenhormatymüçinrazybolwe buölümimendenaýyr,nämeüçinseniňüçinölmeli?diýip, olgeplemeginibesetdi.

44Ýusupoňaşeýlejogapberdi:«Menitaşlawebuişi hojaýynymagoýHojaýynymöýdemeniňnämeleriň bardygynybilmeýär,sebäbiolonuňählizadynymeniň elimeberdi,menmunyhojaýynymyňöýündenädip ederin?»

45Olmeniöýündeöränhormatlady,öýüniňgözegçisietdi wemenibeýgeltdiBuöýdemendenulyhiçkimýok, hojaýynymbolsameniňhiçzadymysaklamady,diňesen, ýagnyonuňaýaly,ondasenmaňabusözlerinädipaýdyp bilýärsiň,menHudaýaweseniňadamsyňabuuly ýamanlygywegünäninädipedipbilýärin?

46Indimeniňsözümdengaçadurwebusözleribaşga aýtma,sebäbimenseniňsözleriňegulakasmarynEmma ZelikaÝusupbusözleriaýdanda,oňagulakasmak islemedi,ýöneZelikaonyhergünözünegulakasmaga höweslendirdi

47ŞondansoňMüsürderýasyonuňählitaraplaryndan dolup,Müsüriňähliilaty,patyşaweşazadalarbolsadepler wetanslarbilençykdylar,sebäbibuMüsürdeulyşatlykdy weSihordeňziniňsuwbasanwagtybaýramçylykdy,olar bütingünşatlyküçinşolýeregitdiler.

48Müsürlileradatdakysyýalyşatlanmaküçinderýanyň kenarynaçykanlarynda,Potifaryňöýündäkiähliadamlar olarbilengitdiler,ýöneZelikaolarbilengitmekislemedi, sebäbiol:«Mensyrkaw»diýip,öýdeýekegaldyweöýde onuňbilenbaşgahiçkimýokdy

49Olturup,öýündäkiybadathanasynaçykdyweşazada lybaslarynygeýdi,kellesinekümüşwealtynbilenbezelen gymmatbahaoniksdaşlarynygeýdi,ýüzüniwederisini dürlizenanarassalaýjysuwuklyklarbilenbezedi, ybadathananyweöýükassiýaweladanbilenhoşboýysly otlarbilensepdi,mirrawealoesepdiwesoňra ybadathananyňgirelgesinde,Ýusubyňişinietmeküçin geçenöýüňgeçelgesindeoturdyŞolýerdeÝusub meýdandangelip,hojaýynynyňişinietmeküçinöýegirdi.

50OlgeçmeliýerinegeldiweZelikanyňähliişlerinigörüp, yzynaöwrüldi.

51ZelikaÝusubyňözündengaýdypgelýändiginigörüp, oňa:«Nämeboldy,Ýusup?Işiňegel,senözornuňa geçýänçäň,mensaňaýerbererin»diýdi.

52Ýusupöýegaýdypgeldiweolýerdenözoturanýerine geçdiAdatdakysyýaly,hojaýynynyňişleriniýerine ýetirmeküçinoturdy.Zelikaonuňýanynagelip,şazada lybaslaryndaonuňöňündedurdy,onuňlybaslaryndanysy uzaklaraýaýrady

53OlderrewÝusubyweonuňeşiklerinitutup,oňa: «Patyşadiri,egermeniňhaýyşymyýerineýetirmeseň,şu günölersiň»diýdi.Olderrewbeýlekieliniuzadyp,eşiginiň aşagyndangylyjyçykardyweonyÝusubyňboýnuna daňdywe:«Tur-dameniňhaýyşymyýerineýetir,eger etmeseň,şugünölersiň»diýdi.

54Ýusuponuňbuişiniedip,gorkup,ondangaçmaküçin turdy,aýalbolsaonuňeşikleriniňöňtarapyndantutdy, onuňgaçypgitmegindengorkup,Zelikanyňelindentutan eşigiýyrtyldyÝusupeşigiZelikanyňelindegaldyrdy,ol gorkudangaçyp,daşaryçykdy

55ZelikaÝusubyňköýneginiňýyrtylandygynyweonuň elindegaldyrypgaçypgidendiginigörende,olözjanyndan gorkdy,sebäbibuhabarýaýramazdiýipgorkdyOlturup, mekirlikbilenhereketetdi,geýenköýnekleriniçykaryp, beýlekiköýneklerinigeýdi

56OlÝusubyňköýneginialyp,onuňýanynagoýdywe öýüniňadamlaryderýagitmezdenöň,kesellänwagty oturanýerinebarypoturdyÖýdeoturanýaşoglany çagyrdyweoňaöýüniňadamlaryýanynaçagyrmagy tabşyrdy.

57Ololarygörende,batlysesbilenweagybilenşeýle diýdi:«Görüň,siziňhojaýynyňyzmeniňöýümenäme ýewreýgetirdi,olşugünmeniňbilenýatmagageldi».

58Sendaşaryçykanyňda,olöýegeldiweöýdehiçkimiň ýokdugynygörüp,meniňýanymageldiwemeniňbilen ýatmaküçinmenitutdy.

59Menonuňeşiklerinitutup,ýyrtdymwebatlysesbilen oňagarşygygyrdymMensesimigaldyranymda,ol janyndangorkdyweeşiginimeniňöňümdetaşlapgaçyp gitdi

60Onuňöýündäkiadamlarhiçzataýtmadylar,ýöne Ýusubagarşygaharlaryörängyzdyweonuňhojaýynyň ýanynabaryp,onuňmekirlikleriniňsözleriniaýtdylar

61PotifargaharlanypöýünegeldiAýalyoňagygyryp: «Senmaňanämeetdiň?Senmeniňöýümebirlezzetli hyzmatkärigetirdiňOlşugünmeniňbilenoýnamagageldi Olşugünmaňaşeýleetdi»diýdi.

62Potifaraýalynyňsözlerinieşidip,Ýusubyagyr jezalandyrmagybuýurdyweolaroňaşeýleetdiler

63OlarÝusubyurýarlarka,Ýusupbatlysesbilengygyrdy wegözlerinigögegaldyryp:«Eý,RebHudaý,Senmeniň buzatlaryňhemmesindengünäsizdigimibilýärsiňwenäme üçinmenşugünýalansözläp,Seniňtanaýanbusünnetsiz erbetadamlaryňelindeölmeli?»diýdi

64PotifaryňadamlaryÝusubyurýanlarynda,olgygyryp aglamagynydowametdirdi.Şolýerdeonbiraýlykbirçaga bardyRebçaganyňagzynyaçdyweolÝusubyurýan Potifaryňadamlarynyňöňündeşeýlediýdi:

65Buadamdannämeisleýärsiňwenämeüçinoňaşeýle ýamanlykedýärsiň?Ejemýalansözleýärweýalansözleýär; söwdaşeýleboldy

66Çagabolanwakalaryňhemmesiniolaradogrygürrüň berdiweZelikanyňÝusubaaýdanählisözleriniolaraher gündüşündirdi

67Ählierkeklerçaganyňsözlerinieşidip,onuňsözlerine haýrangaldylar.Çagageplemeginibesetdiwesessizleşdi.

68Potifaroglunyňsözlerindengatyutandyweöz adamlarynaÝusubyurmazlygytabşyrdy,şondaadamlar Ýusubyurmagybesetdiler

69PotifarÝusubyalyp,buişboýunçaoňahöküm çykarmaküçinpatyşanyňkazylarybolanruhanylaryň öňündekazyýeteberilmeginibuýurdy

70PotifarbilenÝusuppatyşanyňkazylarybolan ruhanylaryňýanynageldiler.Patyşaolara:«Hyzmatkär şeýleedenligiüçin,oňanähilihökümçykarylmalydygyny çözüň»diýdi

71RuhanylarÝusuba:«Sennämeüçinhojaýynyňaşeýle etdiň?»diýipsoradylarÝusupolara:«Ýok,jenablarym, meseleşeýleboldy»diýdiPotifarÝusuba:«Menähli zadymyseniňeliňetabşyrdymwesendendiňeaýalymdan başgahiçzadygizlemedim,sennädipşeýleerbetişetdiň?» diýdi

72Ýusupşeýlejogapberdi:«Ýok,jenap,Rebdenwe janyňdanantiçýärin,jenap,aýalyňdaneşidensözleriň ýalan,sebäbibugünşeýleboldy»

73Seniňöýüňdeýaşanymabirýylboldy;senmendebir erbetlikýa-dameniňjanymyalmagamejburedipbiljekbir zatgördüňmi?

74RuhanylarPotifara:«Ýusubyňýyrtykköýnegini getirsinler,ýyrtygygöreliň,egerýyrtykköýnegiňöňünde bolsa,ondaonuňýüzionuňgarşysyndabolmalyweonuň ýanynagelmeküçinonytutup,hilebilenaýalyňyzyň aýdanlarynyňhemmesinietdi»diýdiler

75OlarÝusubyňköýneginikazyruhanylaryňöňüne getirdilerweÝusubyňöňündeýyrtykbardygynygördüler. Kazyruhanylaryňhemmesionuňonygysandygynybilip: «Bugulölümehökümedilmelidäl,sebäbiolhiçzat etmedi,ýöneonuňhökümi,onuňaýalyňyzagarşyçykan habarysebäplionyzyndanasalmakdyr»diýdiler

76Potifarolaryňsözlerinieşidip,onypatyşanyň tussaglarynyňsaklanýanzyndanasaldy,Ýusupbolsaoniki ýyllapzyndanasalyndy

77Muňagaramazdan,hojaýynyňaýalyondanýüz öwürmediweoňagulakasmaküçinhergüngepleşmegini besetmediÜçaýyňahyryndaZelikahergün tussaghananyňýanynaÝusubyňýanynabaryp,onyözüne gulakasmagahöweslendirdiZelikaÝusuba:«Buöýde näçewagtgalarsyňyz?»diýdiIndimeniňsözümegulakas, mensenibuöýdençykararyn

78Ýusupoňaşeýlejogapberdi:«Seniňsözleriňegulak asyp,Hudaýagarşygünäetmekden,şuöýdegalmagym meniňüçingowudyr»Olbolsaoňa:«Egermeniňislegimi ýerineýetirmeseňiz,gözleriňiziçykaryp,aýaklaryňyza zynjyrbaglap,siziöňtanamaýanadamlaryňelinebererin» diýdi.

79Ýusupoňajogapberip:«Ine,bütinýerýüzüniňHudaýy meniseniňmaňaedipbiljekählizadyňdanhalasetmäge ukyplydyr,çünkiOlkörleriňgözleriniaçýar,baglylary

boşadýarweýurtdanhabarybolmadykähligelmişekleri halasedýär»diýdi.

80ZelikaÝusubyözünegulakasmagayrypbilmedi,emma olonyaldamagybesetdi;Ýusupbolsahenizem tussaglykdasaklanýardy.ÝusubyňkakasyÝakupweonuň KenganýurdundakyählidoganlaryşolgünlerdeÝusub üçinýastutupagladylar,sebäbiÝakupoglyÝusubüçin tesellitapmakislemeýärdi,Ýakupbolsaşolgünleriň dowamyndaaglap,aglap,ýastutupýördi

45-njiBAP

1Şolýylyňşolwagtynda,doganlaryÝusubysatandansoň, ÝusubyňMüsüregidenýylynda,ÝakubyňoglyRuben TimnagitdiweoňakanganlyAwynyňgyzyEliýaramy aýallykedipaldy.

2RubeniňaýalyElýuramgöwrelibolup,oňaHanok,Palu, KesronweKarmiatlydörtoguldogurdy;onuňdogany ŞimgonbolsaonuňgyzdoganyDinanyaýaledinipaldy,ol bolsaoňaMemuel,Ýamin,Ohad,ÝakinweZoharatlybäş oguldogurdy

3SoňraolŞemýonŞekemşäherindenýesiralypgelen kanganlyaýalBunageldiBuBunaDinanyňöňündebolup, oňahyzmatedýärdiŞimýonoňageldiweoloňaŞawuly dogurdy.

4ŞolwagtÝahudaAdulamşäherinegitdiweHiraatly adulamlybiradamyňýanynabardyÝahudaolýerde ŞuanyňgyzyAliýatatlykenganlybiradamyňgyzyny görüp,onyalyp,onuňbilenýakynlaşdyAliýatÝahudadan Er,OnanweŞiloatlyüçoguldogurdy

5LewibilenYsakargündogaragitdilerweÝoktanyňogly, EberiňoglyÝobabyňgyzlarynyözlerineaýaledindiler; ÝoktanyňoglyÝobabyňikigyzybardy;ulysynyňady Adina,kiçisiniňadyAridady.

6LewiAdinany,YsakarAridanyaldyOlarKengan ýurduna,atalarynyňöýünegeldilerAdinaLewidenüç ogul,Gerşon,KehatweMeraridogurdy.

7AridaYsakarTola,Puwa,EýýupweŞomronatlydört oguldogurdy;DanMowabýurdunagidip,mowably HamudanyňgyzyAflaletiözüneaýaledinip,onyKengan ýurdunagetirdi

8Aflaletçagadogurmaýardy,onuňçagasyýokdyHudaý soňraDanyňaýalyAflaletiýadasaldy.Aflaletgöwreli bolup,oguldogurdyweonuňadynaKuşimdakdy

9GatbilenNaftalyHaranagidip,olýerdenNahoryňogly UzyňoglyAmuramyňgyzlarynyalyp,olaraaýallyk berdiler

10Amuramyňgyzlarynyňatlaryşeýle:ulysynyňady Merima,kiçisiniňadyUzit;NaftalyMerimi,Gatbolsa Uzitialyp,olaryKenganýurduna,atalarynyňöýünegetirdi 11MerimaNaftalydanÝakzel,Guni,ÝazerweŞalematly dörtogul,UzitbolsaGaddanSefion,Çagi,Şuni,Ezbon, Eri,ArodiweAralyatlyýedioguldogurdy

12Aşergidip,YsmaýylyňoglyHadadyňoglyAflalyň gyzyAdonyözüneaýaledipaldyweonyKenganýurduna getirdi

13ŞolgünlerAşeriňaýalyAdonöldi,onuňzürýaty bolmady;Adonölendensoň,Aşerderýanyňbeýleki tarapynagidip,SamyňoglyEberiňoglyAbymaeliňgyzy Haduranyözüneaýaledindi.

14Gyzowadanweakyllyaýaldy,olSamyňogly,Elamyň oglyMalkiýeliňaýalydy.

15HaduraMalkiýebirgyzdogurdyweMalkiýelonuň adynySerahgoýdy.Malkiýelşondansoňaradançykdy. Hadurabolsakakasynyňöýündeýaşap,onuňöýündegaldy.

16Aşerdeaýalynyňölümindensoň,olgidip,Hadurany aýaledinip,onyKenganýurdunagetirdiOnuňgyzy Serahyhemözleribilenalypgeldi.Olüçýaşyndaka,gyz Ýakubyňöýündeterbiýelenýärdi

17GyzowadankeşpdediweÝakubyňogullarynyň mukaddesýollaryndangitdi;hiçzatdankemçilikçekmedi, Reboňaakyldarlykwedüşünjeberdi

18AşeriňaýalyHaduragöwrelibolup,oňaÝimna,Ýişwa, ÝişwiweBeriýaatlydörtoguldogrupberdi

19ZebulunMidýanagitdiweMidýanlyAbidanyňogly MoladyňgyzyMerişanyözüneaýaledip,Kenganýurduna getirdi

20MeruşaZebulunSeredi,Elonyweachahlinidogurdyüç ogly.

21ÝakupTeranyňagtygySobanyňoglyAramyňýanyna adamiberdiOlözoglyBenýaminMekalýanyAramyň gyzyhökmündealdy.BenýaminKenganýurduna, ÝakubyňöýünegeldiBenýaminonýaşyndaka,Aramyň gyzyMekalýanyaýaledinipaldy

22Mekalýagöwrelibolup,BenýaminBela,Beker,Aşbel, GeraweNagamanatlybäşoguldogurdy;Benýaminsoňra gidip,ilkinjiaýalynyňüstüneYbraýymyňoglyŞomronyň gyzyAribatyhemaldy.Olonsekizýaşyndady;Aribaty BenýaminAki,Woş,Mupim,HupimweOrdyatlybäş oguldogurdy

23ŞolgünlerdeÝahudaSamyňöýünebaryp,Samyňogly ElamyňgyzyTamaranyilkinjioglyErüçinaýallygaaldy 24EraýalyTamarageldi,Tamaraonuňaýalyboldy Tamaronuňýanynagelende,onuňnesliniýoketdi,onuň işiRebbiňnazaryndaýamanboldyweRebonyöldürdi

25ÝahudanyňilkinjioglyErölendensoň,ÝahudaOnana: «Doganyňyňaýalynyňýanynabarweoňaiňýakyn garyndaşyňhökmündeöýlenwedoganyňanesilgaldyr» diýdi

26OnanTamaraaýalalyp,onuňýanynageldi.Onanhem özdoganynyňişinihalaýardy,onuňişiRebbiňnazarynda ýamandy,şonuňüçinTamaranyhemöldürdi

27Onanölendensoň,ÝahudaTamara:«OglumŞilo ulalýança,ataňyňöýündegal»diýdiÝahudabolsa TamaranyŞilobermegihalamady,sebäbiol:«Belki,ol hemdoganlaryýalyöler»diýdi.

28Tamarturup,kakasynyňöýünegitdiweolýerdegaldy, Tamarbolsabirnäçewagtlapkakasynyňöýündegaldy.

29ÝylyňahyryndaÝahudanyňaýalyAliýataradançykdy; ÝahudaaýalyüçintesellitapdyweAliýataradançykandan soň,ÝahudadostyHirabilengoýunlarynygyrkmaga Timnagitdi.

30TamarÝahudanyňgoýungyrkmagaTimnagidendigini weŞilonyňulalyp,Ýahudanyňoňagöwünbermändigini eşitdi

31Tamarturup,dullykgeýimleriniçykardy,üstüneörtük geýdiweözünidolyörtdi.SoňraTimnaýolunyň ugrundakyköpçülikleýinýolaçykypoturdy

32Ýahudaonuňýanyndangeçip,onygörüp,onyaldy Ýahudaonuňýanynageldi.Ýahudaondangöwreliboldy. Dogranwagty,Ýahudanyňgöwresindeekizlerbardy

ÝahudabirinjigyzyňadynyPeres,ikinjigyzyňadyny bolsaZaragoýdy.

46-NJYBAP

1ŞolgünlerdeÝusuphenizemMüsürýurdundazyndanda ýatyrdy

2Şolwagtfyrownyňhyzmatkärleri,Müsürpatyşasyna degişlibolanbaşhyzmatkärleriňweçörekçileriňbaşlygy onuňöňündedurdular

3Sakýyşerapalyp,patyşanyňöňündeiçmägegoýdy, çörekçibolsapatyşanyňöňündeiýmägeçörekgoýdy Patyşa,onuňhyzmatkärleriwepatyşanyňsaçagynda naharlanýanhyzmatkärlerişerapdaniçip,çörekdeniýdiler 4Olariýip-içipotyrkalar,hyzmatkärbilençörekçişol ýerdegaldylar.Fyrownyňgullukçylaryhyzmatkäriň getirenşerabyndanköpçybyntapdylar,çörekçiniň çöregindenbolsanitrdaşlarytapdylar

5GarawullaryňbaşlygyÝusubyfyrownyňgözegçilerine hyzmatkäredipbellediFyrownyňgözegçileribirýyllap tussaglykdagaldylar

6Ýylyňahyryndaikisihembirgije,tussaglykdabolan ýerindedüýşgördülerErtirirdenÝusup,adatdakysyýaly, olarahyzmatetmeküçinolaryňýanynageldiweolary gördi,ýüzlerigamgynwegamgyndy.

7Ýusupolardan:«Nämeüçinşugünýüzleriňizgamgyn wegamgyn?»diýipsoradyOlaroňa:«Bizbirdüýşgördük, ýöneonyhiçkimýorupbilmeýär»diýdiler.Ýusupolara: «Düýşüňizimaňagürrüňberiň,Hudaýsizeisleýänzadyňyz ýalyparahatçylykberer»diýdi

8SakçyözdüýşüniÝusubagürrüňberip:«Mendüýşümde ulybirüzümagajynyňöňümdedurandygynygördümŞol üzümagajynyňüstündeüçşahagördümÜzümagajyçalt gülläp,ulyboýaldy,şahalarybolsabişip,üzümboldy» diýdi

9Menüzümlerialyp,birkäsedesykdymwefyrownyň elineberdim,oliçdi.Ýusupoňa:«Üzümagajyndakyüç şahaüçgündiýmekdir»diýdi

10Emmaüçgünüňiçindepatyşaseniçykarmagybuýurar weseniwezipäňegaýtarar.Senpatyşailkibaşhyzmatkäri bolandöwrüňdäkiýalyşerabynyiçirersiňÝöneseniň gözleriňdemerhemettapmagarugsatber,ýagdaýyň gowulaşandamenifyrownaýatlap,maňaýagşylyketwe menibuzyndandançykar,sebäbimenKenganýurdundan ogurlanyp,buýerdegulhökmündesatyldym

11Şeýlehem,hojaýynymyňaýalybaradasaňaaýdylanlar ýalan,sebäbiolarmeniboşýeretaşladylarSakýorÝusuba şeýlejogapberdi:«Egerpatyşamaňailkibaşdakyýaly, seniňsoňkydüşündürşiňýalyýagşylyketse,menseniň isleýänzadyňyňhemmesiniederinwesenibuýerden çykararyn»

12ÇörekçihemÝusubyňbaşhyzmatkäriňdüýşünidogry ýorandygynygörüp,ýakynlaşyp,düýşüniÝusubagürrüň berdi

13Oloňaşeýlediýdi:«Düşümdebaşymyňüstündeüç sanyaksebetgördümSeretsem,iňýokarkysebetde fyrownüçindürlibişirilenetlerbar,guşlarbolsaolary başymdaniýýärdi»

14Ýusupoňaşeýlediýdi:«Görenüçsebetiňüçgünlük, ýöneüçgünüňiçindefyrownseniňkelläňikesip,seniagaja

asar,guşlarbolsaseniňetiňiiýerler,düýşüňdegörşüň ýaly».

15ŞolgünlerşaaýalyňdünýäinjekbolýardyŞolgünol Müsürpatyşasynaoguldogurdy.Patyşanyňilkinjioglunyň dünýäinendiginiyglanetdiler.Müsürhalky,fyrownyň emeldarlarywehyzmatkärleribilenbirlikde,örän şatlandylar

16Fyrowndoglangünündenüçünjigünsoň,öz emeldarlarywehyzmatkärleri,SoarweMüsürýurdunyň goşunlaryüçintoýgurady

17Müsüriňählihalkywefyrownyňhyzmatkärleri patyşanyňoglunyňzyýafatyndaonuňbileniýip-içmägewe patyşanyňşatlygynaşatlanmagageldiler.

18Patyşanyňähliemeldarlaryweonuňhyzmatkärlerişol wagtsekizgünläpbaýramçylykdaşatlyklyboldularwe sekizgünläppatyşanyňöýündedürlisazgurallary,depler wetanslarbilenşatlyklydabaralargeçirdiler

19ÝusupdüýşüniýorupberenhyzmatkärÝusubyýatdan çykardywepatyşawadaberenýaly,onyagzamady,sebäbi buzatRebtarapyndanÝusubyjezalandyrmaküçinedildi, sebäbioladamabilbaglapdy 20ŞondansoňÝusuponikiýyllap,ikiýyllapzyndanda galdy

47-NJIBAP

1ŞolgünlerdeYbraýymyňoglyYshakKenganýurdunda ýaşaýardy;olýüzsegsenýaşyndady,onuňogly,Ýakubyň doganyEsawbolsaEdomýurdundaýaşaýardyweonuňwe onuňogullarynyňSeirhalkynyňarasyndaşolýerde mülkleribardy.

2Esawkakasynyňöljekwagtynyňgolaýlaşýandygyny eşidip,ogullaryweöý-içeribilenKenganýurduna, kakasynyňöýünegeldi.ÝakupweonuňogullaryHebronda ýaşaýanýerlerindençykyp,kakalaryYshagyňýanyna geldilerEsawbilenonuňogullarynyçadyrdatapdylar 3ÝakupweonuňogullarykakasyYshagyňöňünde oturdylar,ÝakupbolsaoglyÝusubyňýasynytutupdy

4YshakÝakuba:«Ogullaryňyşuýeregetir,menolaraak patabererin»diýdi.ÝakuponbiroglunykakasyYshagyň öňünegetirdi

5YshakÝakubyňähliogullarynyňüstüneellerinigoýdy weolarygujaklap,bir-birdenöpdi.Yshakşolgünolaraak pataberip,şeýlediýdi:«Ata-babalaryňyzyňHudaýysize akpatabersinwenesilleriňizigökdäkiýyldyzlarýaly köpeltsin».

6YshakYsawyňogullarynahemakpataberip:«Hudaý sizigörenleriňweähliduşmanlaryňyzyňöňündegorkunç wehowplyetsin»diýdi

7YshakÝakubyweonuňogullarynyçagyrdyOlargelip, YshagyňöňündeoturdylarYshakÝakubaşeýlediýdi: «BütinýerýüzüniňHudaýyRebmaňa:'Egerseniň çagalaryňMeniňkanunlarymaweýollarymaeýerseler, MenbuýeriseniňnesliňemirashökmündebererinweMen olaryňataňYbraýymaberenkasamymyýerineýetirerin' diýdi»

8Indioglum,çagalaryňyzawenesilleriňizeRebden gorkmagyweHudaýyňyzRebdengorkmagyöwret,çünki egersizRebbiňýollarynyweOnuňkanunlaryny saklasaňyz,RebsizeYbraýymbilenbaglaşanähtiniberjaý ederwesizewenesilleriňizeömürboýyýagşylykeder

9YshakÝakubaweonuňogullarynawesýetedip gutarandansoň,janberdiweözhalkynagoşuldy. 10ÝakupbilenEsawatalaryYshagyňýüzüneýykylyp agladylar.YshakKenganýurdunda,Hebrondaýüzsegsen ýaşyndaaradançykdy.OgullaryonyYbraýymyňhetlerden jaýlanmaküçinsatynalanMaçpelagowagynaalypgitdiler 11KenganýurdunyňählipatyşalaryÝakupweEsawbilen bilelikdeYshagyjaýlamagagitdilerweKenganýurdunyň ählipatyşalaryYshagaulyhormatgörkezdiler 12ÝakubyňweYsawyňogullaryKirýat-Arbaçenli aýakýalaňaýakbilenaýlanyp,ýöräp,aglapýöräpgitdiler 13ÝakupbilenEsawatalaryYshagyHebrondakyKirýatArbadakyMaçpelagowagyndajaýladylarweony patyşalaryňjaýlanyşdabarasyndabolşyýalyulyhormat bilenjaýladylar

14Ýakup,onuňogullary,Esaw,onuňogullarywe Kenganyňählipatyşalaryulyweagyrýastutdular,ony jaýladylarweköpgünläponuňüçinýastutdular 15Yshakölendensoň,mal-garasyny,emläginiweähli emläginiogullarynagaldyrdyYsawÝakuba:«Kakamyzyň galanählizadynyikibölegeböleris,saýlamagymeniň elimdebolar»diýdi.Ýakupbolsa:«Şeýleederis»diýdi. 16ÝakupYshagyňKenganýurdundagaldyranählimalgarasynyweemläginialyp,olaryEsawbilenogullarynyň öňündeikibölegeböldiweYsawa:«Ine,şularyňhemmesi seniňöňüňde,aljakýarysyňyözüňsaýla»diýdi 17ÝakupYsawaşeýlediýdi:«Meniňsaňanäme diýjekdigimieşit.GökleriňweýeriňHudaýyRebatababalarymyzYbraýymaweYshagaşeýlediýdi:'Menbu ýeriseniňnesilleriňeebedimirashökmündebererin'» 18Indikakamyzyňgalanählizadyseniňöňüňde,ine,tutuş ýurtseniňöňüňde;olardanisleýänzadyňysaýla»

19Egersentutuşýeriisleýänbolsaň,onyözüňwe çagalaryňüçinebedialyň,menbubaýlygyalaryn,sen bolsabaýlygyisleýänbolsaň,onyözüňealarysyň,menbu ýeriözümweçagalarymüçinebedimirasalarys 20ŞolwagtYsmaýylyňoglyNebaýotözogullarybilen ýurtdaýaşaýardyEsawşolgünonuňbilenmaslahatlaşyp: 21Ýakupmaňaşeýlediýdi,şeýlejogapberdiIndi maslahatyňyber,bizdiňleýäris.

22Nebaýotşeýlediýdi:«Ýakubyňsaňaaýdanlarynäme?

Ine,Kenganyňähliogullaryözýerlerindehowpsuz ýaşaýarlarweÝakupbuýeriöznesilleribilenbilelikde ömürlikmirasaljakdygynyaýdýar»

23Indibar,kakaňyňählibaýlygynyal,doganyňÝakuby bolsaaýdyşyýaly,onyýurtdagaldyr.

24Esawturup,ÝakubagaýdypgeldiweYsmaýylyňogly Nebaýotyňmaslahatberenleriniňhemmesinietdi;Esaw Yshagyňgalanählibaýlygyny,janyny,mallaryny, mallaryny,emläginiweählibaýlyklarynyaldy;dogany Ýakubahiçzatbermedi;ÝakupbolsaMüsürderýasyndan ÝefratderýasynaçenliKenanyňähliýerinialdyweony ebedieýeçilik,çagalaryweözündensoňkynesilleriüçin ebedieýeçiliketdi

25ÝakupdoganyEsawdanHebrondaýerleşýänMachpela mağarasynyhemaldyBumağaraYbraýymyňöziwe nesilleriüçinebedijaýlanmaküçinEfrondansatynalan mağarasydy

26Ýakupbularyňhemmesinisatynalyşkitabynaýazdywe golçekdiwebularyňhemmesinidörtwepalyşaýatbilen tassyklady

27Ýakubyňkitapdaýazansözlerişular:Kenganýurdywe hetleriň,hiwileriň,ýabuslaryň,amorlaryň,perizleriňwe gergaşlaryňählişäherleri,MüsürderýasyndanÝefrat derýasynaçenliýedimillet.

28ÝakupHebronKireat-Arbaşäheriniweondakygowagy, ählizadyözdoganyEsawdangymmatbahadan,özünden soňkynesilleriüçinebedimirashökmündesatynaldy

29Ýakupsatynalyşkitabyny,golçekişligi,buýrugy, kanunlaryweaçylankitabyalyp,uzakwagtlapsaklamak üçinolarytoprakgapdagoýdyweçagalarynaberdi

30Esawkakasynyňölendensoňgaldyranählizatlaryny doganyÝakupdanaldyOlähliemlägini:adamlarywe mallary,düýeleriweeşekleri,öküzleriweguzylary, kümüşleriwealtynlary,daşlarywebdelliumy,şeýlehem YbraýymyňoglyYshagadegişlibolanählibaýlyklaryaldy; YshagyňölendensoňgaldyranählizatlaryndanYsawyň özünealmaýanhiçzadygalmady

31Esawbularyňhemmesinialyp,özogullarybilendogany Ýakupdanweonuňogullaryndanaýrylyp,HoriSeiriň ýurdunagitdi

32YsawSeirogullarynyňarasyndamülkedinipdiweşol gündensoňKenganýurdunagaýdypgelmedi.

33BütinKengantopragyYsraýylogullarynaebedimiras hökmündeberildiweEsawähliogullarybilenSeirdagyny mirasaldy.

48-NJIBAP

1Şolgünlerde,Yshagyňölümindensoň,Rebemredip, bütinýerýüzüneaçlykiberdi

2ŞolwagtMüsürpatyşasyfyrownMüsürýurdunda tagtyndaoturyp,düşegindeýatyp,düýşgördiFyrown düýşündeMüsürderýasynyňkenaryndadurandygynygördi 3Oldikduranmahaly,derýadanýedisanysemizwe owadansygyryňçykypgelýändiginigördi

4Olardansoňýene-deýedisanyarykwesüýtsüzsygyr çykdy.Ýedisüýtsüzsygyrsüýtsüzsygyrlaryýuwutdy, ýöneolaryňgörnüşiöňkiýalyýaramazdy

5Oloýanyp,ýene-deukladyweikinjigezekdüýşgördü Olbirsapakdaýedisanyiriwegowybugdaýsüňküniň ösüpçykandygyny,şeýlehemgündogarşemalybilen öwüsýänýedisanyinçesüňküniňolaryňyzyndanösüp çykandygyny,inçesüňkleriňbolsadolysüňkleriýuwdup gidendiginigördüFyrowndüýşündenoýandy

6Ertesigünpatyşadüýşleriniýadynasaldywedüýşleri sebäpliýüregigamgynboldy.Patyşaderrewadamiberip, MüsüriňählijadygöýleriniweakyldarlarynyçagyrdyOlar gelip,fyrownyňöňündedurdular.

7Patyşaolara:«Mendüýşgördüm,ýöneolaryhiçkim ýorupbilmeýär»diýdiOlarpatyşa:«Düýşleriňigullaryňa gürrüňber,bize-dediňlemägerugsatber»diýdiler

8Patyşaolaradüýşlerinigürrüňberdi,olarhemmesibir agyzdanpatyşajogapberip:«Patyşaebediýaşasyn!» diýdilerDüýşleriňiňýorgudyşeýle

9Görenýedigowysygyryňsoňkygünlerdeseniňdünýä injekýedigyzyňyaňladýarwegörenýedisygyryňolaryň yzyndançykyp,olaryýuwutmagyseniňdünýäinjek gyzlaryňyňpatyşanyňdiriwagtyndaöljekdiginiň alamatydyr

10Ikinjidüýşüňdebirşahadaösýänýedisanydoly,gowy dänesüňküniňdüşündirişişeýle:sensoňkygünlerde

Müsürtopragyndaýedişähergurarsyň;wesenolaryöz gözüňbilengörüp,olaryňyzyndanösüp,ýuwudypgiden ýedisanygurlansüňküniňgörmegiseniňgurjak şäherleriňiňpatyşanyňdiriwagtyndaweýran boljakdygynyňalamatydyr.

11Olarbusözleriaýdanda,patyşaolaryňsözlerinegulak asmadyweýüreginiolaragönükdirmedi,sebäbipatyşaöz akyldarlygybilenolaryňdüýşleridogry düşündirmeýändiginibilýärdiOlarpatyşanyňöňünde gürleşipbolanlaryndansoň,patyşaolaraşeýlejogapberdi: «Maňanämediýdiňiz?Elbetde,sizýalansözlediňizwe ýalansözlediňiz;şonuňüçinindidüýşlerimidogry düşündiriň,ýogsamölmersiňiz».

12Patyşamundansoňbuýrukberdiwebaşgaakyldarlary çagyrypçagyrdyOlargelip,patyşanyňhuzuryndadurdular Patyşaolaradüýşlerinigürrüňberdi.Olaryňhemmesioňa ilkinjiýorgudyboýunçajogapberdilerPatyşanyňgahary gelip,gatygaharlandyPatyşaolara:«Sizhakykatdanam ýalansözleýärsiňizweaýdýanzatlaryňyzydolyýalan sözleýärsiňiz»diýdi

13PatyşaMüsürýurdundaşeýlebirjarnamaýaýratmagy buýurdy:«Patyşaweonuňýolbaşçylarydüýşleriň ýorgudynybilýänwedüşünýänherbirakyllyadamşugün patyşanyňhuzurynagelmese,ölmeli»diýipkararetdiler 14Patyşadüşleriniňdogryýorgudynyaýtjakadama patyşadantalapedýänählizatberlerMüsürýurdunyňähli akyldarlary,Müsürde,Goşende,Ramsesde,Takpankesde, SoardaweMüsüriňserhetleriniňähliýerlerindebolanähli jadygöýlerwejadygöýlerpatyşanyňhuzurynageldilerwe olaryňhemmesipatyşanyňhuzuryndadurdular 15Müsüriňählişäherlerindenpatyşanyňählibegleri, şazadalarywehyzmatkärleriýygnanyp,patyşanyň huzuryndaoturdylarPatyşabolsaözdüýşleriniakyldarlara weşazadalaragürrüňberdi.Patyşanyňhuzurynda oturanlaryňhemmesibugörnüşehaýrangaldylar 16Patyşanyňhuzuryndakyähliakyldarlaronuňdüýşlerini ýormakdaikipikirliboldular;käbirleriolarypatyşaýorup: «Ýedigowysygyrýedipatyşadyr,olarpatyşanyň neslindenMüsürehökümsürjek»diýdiler 17Ýedierbetsygyrsoňkygünlerdeolaragarşyçykyp, olaryýoketjekýedihökümdardyr;ýedidänesümrügibolsa Müsüriňýediulyhökümdarynyaňladýar,olarbiziň hökümdarymyzpatyşanyňuruşlaryndaduşmanlarynyň ýedigüýçsüzhökümdarynyňelinedüşerler

18Olaryňkäbiripatyşaşeýledüşündirdiler:«Ýedigowy sygyrMüsüriňberkşäherleridir,ýedierbetsygyrbolsa KenganýurdunyňýedimilletidirOlarsoňkygünlerde Müsüriňýedişäherinehüjümedip,olaryýokederler».

19Ikinjidüýşüňdegörenýedisanygowyweýaramazdäne süňküniňMüsürhökümdarlygynyňöňkiýalyseniňnesliňe gaýdypgeljekdiginiňalamatydyr

20OnuňhökümsürýändöwründeMüsürşäherleriniň halkyözlerindenhasgüýçlibolanKenanyňýedişäherine garşyçykyp,olaryýokederler,şondaMüsür hökümdarlygyseniňnesliňegaýdypgeler

21Olaryňkäbiripatyşaşeýlediýdiler:«Düşleriňiň ýorgudyşeýle:ýedigowysygyrsoňkygünlerdeaýal edinjekýedişaaýalydyr,ýedierbetsygyrbolsaşol aýallaryňhemmesiniňpatyşanyňdiriwagtyndaöljekdigini aňladýar».

22Ikinjidüýşüňdegörenýedigowyweerbetdäne süňküniňondörtçagadygyaýdylýar.Soňkygünlerdeolar özaralaryndasöweşerlerweolaryňýedisihasgüýçliýedi süňküniurarlar.

23Olaryňkäbiripatyşaşeýlediýdiler:«Ýedigowysygyr seniňýediçagaňyňdoguljakdygynywesoňkygünlerde seniňçagalaryňyňýediçagasynyöldürjekdiginiaňladýar; ikinjidüýşüňdegörenýedigowydänesüňküniňýedisi, beýlekihasgowşakýedişazadasoňkygünlerdeolaragarşy söweşip,olaryýokederweseniňçagalaryňyňüçinöçalar, şeýlehemhökümetýene-deseniňnesliňegaýdypgeler»

24PatyşaMüsüriňakyldarlarynyňählisözleriniwe düýşleriniňýorgudynyeşitdi,emmaolaryňhiçbiripatyşa ýaramady

25Patyşaözakyldarlygyndaolaryňbusözleriň hemmesiniňdogrydäldiginibildi,sebäbibuReb tarapyndanMüsüriňakyldarlarynyňsözlerinibozmaküçin edildi,şonuňüçinÝusuptussaglykdançykyp,Müsürde beýikbolardy.

26PatyşaMüsüriňähliakyldarlarynyňwejadygöýleriniň arasyndahiçkimiňoňadogrysözlemeýändiginigördi Patyşanyňgaharygelip,içindengazapýakdy.

27Patyşaähliakyldarlaryňwejadygöýleriňhuzuryndan çykmagynybuýurdy,olaryňhemmesiutançwebiabraýlyk bilenpatyşanyňhuzuryndançykdylar.

28PatyşaMüsürdäkiählijadygöýleriöldürmekweolaryň hiçbiriniňdirigalmagynaýolberilmezligiüçinbütin Müsüreyglanedilmeginibuýurdy.

29Patyşanyňgarawullarynyňbaşlyklaryturup,herbiri gylyjynyçykaryp,Müsüriňjadygöýleriniweakyldarlaryny öldürmägebaşladylar.

30MundansoňpatyşanyňbaşhyzmatkäriMerodgelip, patyşanyňöňündetagzymetdiweonuňöňündeoturdy

31Sakýorpatyşaşeýlediýdi:«Patyşaebediýaşasyn,onuň hökümdarlygyýurtdabeýgelsin»

32Senşolgünlerde,ikiýylmundanozal,guluňa gaharlanyp,menişolpalataýerleşdirdiň.Menwe çörekçileriňbaşlygybirnäçewagtlapşolpalatadaboldum

33Biziňbilenbirlikdegarawullaryňbaşlygynadegişli bolanÝusupatlybirýewreýhyzmatkäribardy.Sebäbi onuňhojasyoňagaharlanyp,onytussaghanasalypdyweol bizeşolýerdehyzmatedipdi

34Birnäçewagtgeçensoň,bizpalatadabolanymyzda,men weçörekçileriňbaşlygybirgijedüýşgördük;herbirimiz özdüýşümiziňýorgudynagörädüýşgördük

35Bizirdengelip,olaryhyzmatkäregürrüňberdik,ol bolsabizedüşlerimizi,herbirimizdüşümizidogry düşündiripbildikmi,düşündirdi.

36Olbizedüşündirenýaly,wakahemşeýleboldy;onuň sözleriniňhiçbiriýeredüşmedi

37ŞonuňüçinjenapwepatyşamMüsürhalkynyboşuna öldürmäň;ine,olgulhenizemözhojaýynyňgarawulynyň başlygytarapyndanöýde,tussaglykdasaklanýar

38Egerpatyşaislese,onyseniňhuzuryňaçagyrtsynweol seniňgörendüýşüňiňdogrydüşündirişinisaňaaýtsyn»

39Patyşabaşsakynyňsözlerinieşidip,Müsüriň akyldarlarynyňöldürilmezliginibuýurdy.

40PatyşahyzmatkärlerineÝusubyhuzurynagetirmegi buýurdywepatyşaolara:«Onuňýanynabaryňweony gorkuzmaň,ýogsamolçaşyp,dogrygeplemegibilmez» diýdi

41PatyşanyňhyzmatkärleriÝusubyňýanynabaryp,ony derrewzyndandançykardylar.Patyşanyňhyzmatkärleri onuňsaçynysyrdylar,olbolsazyndaneşiginiçalşyp, patyşanyňhuzurynageldi.

42Patyşaşazadanyňgeýiminde,altynefodbilenbezelen şazadatagtyndaoturypdyOnuňüstündäkialtynýalpyldap durdy,gyzyldaş,ýakutwezumrut,şeýlehempatyşanyň kellesindäkiähligymmatbahadaşlargözüňeýakýardy. Ýusuppatyşahaýrangaldy

43Patyşanyňoturantagtyaltyn,kümüşweoniksdaşlary bilenörtülip,ýetmişbasgançaklydy

44Müsürýurdunyňähliýerindeolaryňdäp-dessury şeýledi:patyşabilengürleşmägegelenherbiradam,eger olşazadaýa-dapatyşanyňnazaryndaabraýlybolsa,otuz birinjibasgançagaçenlipatyşanyňtagtynaçykýardywe patyşaotuzaltynjybasgançagadüşüp,onuňbilen gürleşýärdi

45Egerolýönekeýhalkdanbolsa,üçünjibasgançaga çykardy,patyşabolsadördünjibasgançagadüşüp,onuň bilengürleşerdi,mundanbaşga-da,olaryňdäp-dessury boýunçaýetmişdildegepleşmegibilýänislendikadam ýetmişbasgançagaçykyp,patyşanyňýanynabarýança gepleýärdi

46Ýetmişitamamlapbilmedikislendikadam,bilýän dilleriniňsanynaçenliýokaryçykdy.

47ŞolgünlerdeMüsürdeýetmişdildegeplemegi bilýänlerdenbaşgahiçkimiňolaryňüstündenhöküm sürmezligidäpbolupdy.

48Ýusuppatyşanyňhuzurynagelende,patyşanyňöňünde ýereyhlasbilentagzymetdiweüçünjibasgançagaçykdy, patyşabolsadördünjibasgançagadaoturyp,Ýusupbilen gürleşdi

49PatyşaÝusubaşeýlediýdi:«Menbirdüýşgördüm, ýöneonydogrydüşündiripbiljekhiçkimýok.Menşugün Müsüriňählijadygöýleriniňweakyldarlarynyňmeniň ýanymagelmeginitabşyrdymMendüýşlerimiolara gürrüňberdim,ýönehiçkimolarymaňadogrydüşündirip bilmedi»

50Şondansoň,menşugünseniňhakdaeşitdim,seniň akyllyadamdygyňyweeşidýänherbirdüýşüňidogry ýorupbilýändigiňi

51Ýusupfyrownaşeýlejogapberdi:«Fyrownagören düýşlerinigürrüňbersin,elbetde,olaryňýorgudyHudaýa degişlidir»Fyrownaözdüýşlerini,sygyrlaryňwebugdaý başlarynyňdüýşleriniÝusubagürrüňberdi,patyşabolsa geplemeginibesetdi.

52Şeýdip,ÝusuppatyşanyňöňündeHudaýyňruhybilen örtüldiweşolgündensoňpatyşanyňbaşynageljekähli zatlarybilýärdiwepatyşanyňdüýşiniňdogryýorgudyny bilýärdiwepatyşanyňöňündegürleşdi

53Ýusuppatyşanyňnazaryndamerhemettapdy,patyşa gulagynyweýüreginisowup,Ýusubyňählisözlerinieşitdi. Ýusuppatyşaşeýlediýdi:«Olaryňikidüýşdiginipikir etme,sebäbibudiňebirdüýş,sebäbiHudaýtutuşýurtda nämeetmekisleýändiginipatyşadüýşündegörkezdiwe düýşüňiňdogrydüşündirişişudur:

54Ýedigowysygyrwedänesüňküniýediýyl,ýedierbet sygyrwedänesüňkünihemýediýyldyr;bubirdüýşdür 55Ine,ýediýylbäritutuşýurtdabolçulykbolar,ondansoň bolsaýediýylaçlykbolar,öränagyraçlykbolar;ýurtdaky

ählibolçulykunudylyp,açlykýurduňýaşaýjylarynyýok eder.

56Patyşabirdüýşgördüweşoldüýşfyrownahem gaýtalandy,sebäbibuişHudaýtarapyndanamalaaşyryldy weHudaýonytizwagtdaamalaaşyrar.

57Indimensaňamaslahatberip,seniňweýurduň ýaşaýjylarynyňjanynyaçlygyňýamanlygyndanhalas ederin.Senpatyşalygyňdaählihökümetişlerinibilýän, öränakyllywepaýhaslyadamygözläp,onyMüsür ýurdunahökümdaredipbellärsiň

58Müsürebellänadamyňyz,geljekkibolçulykýyllarynyň ählihasylynyýygnamaküçinözgözegçiligindeişgärleri belläňweolardäneýygnap,onySiziňbellenen ammarlaryňyzagoýsunlar

59Şeýlehem,olarşolazykönümleriniýediýyllapaçlyk üçinsaklasynlar,şondaolseniň,halkyňyňwetutuşýurduň üçintapylar,şeýlehemseniňweýurduňaçlykdanýok bolupgitmez

60Şeýlehem,ýurduňähliýaşaýjylarynaýediýyllyk bereketliýylyňdowamyndaherbiradamözmeýdanynyň hasylyny,dürliazykönümleriniýygnamagyweaçlyk döwründeözlerinegerekbolanzatlarytapyp,şondan ýaşamagytabşyrylsyn

61Buseniňdüýşüňiňdogrydüşündirişiweseniňweähli raýatlaryňyňjanynyhalasetmeküçinberlenmaslahatdyr.

62PatyşaÝusuba:«Kimaýdýarwekimbilýärseniň sözleriňiňdogrudygyny?»diýipjogapberdiOlpatyşa: «Bumeniňählisözlerimiňdogrudygynywemeniň maslahatymyňseniňüçinpeýdalydygynyňalamatybolar» diýdi

63Ine,aýalyňşugündogurmaküçinoturyp,saňaogul dogurar,senonuňbilenşatlanarsyň;çagaňejesiniň garnyndançykanda,şuikiýylmundanozaldoglanilkinji ogluňölerwesenşugündoguljakçagabilenteselli taparsyň

64Ýusupbusözleripatyşaaýdypgutardywepatyşa tagzymetdi-de,çykypgitdi.Ýusuppatyşanyňýanyndan çykanda,Ýusubyňpatyşaaýdanalamatlaryşolgünýerine ýetdi

65Şolgünşazenanoguldogurdy.Patyşaonuňogly baradakyhoşhabaryeşidip,begendiHabarçypatyşanyň huzuryndançykanda,patyşanyňhyzmatkärleripatyşanyň ilkinjidoglanoglunyňýerdeöliýagdaýdaýatanyny gördüler

66PatyşanyňöýündeulyagyweşowhunboldyPatyşa munyeşidip:«Öýdeeşidensesimweagynäme?»diýip soradyOlarpatyşailkinjioglunyňölendiginiaýtdylar ŞondapatyşaÝusubyňaýdanählisözleriniňdogrudygyny bildiweÝusubyňaýdyşyýaly,şolgündoglançagasy patyşaoglunateselliberdi

49-NJYBAP

1Şuwakalardansoňpatyşaadamiberip,ähli emeldarlaryny,hyzmatkärlerini,şeýlehempatyşanyňähli şazadalarynywebegleriniýygnadyweolaryňhemmesi patyşanyňhuzurynageldi.

2Patyşaolaraşeýlediýdi:«Ine,sizbuýewreýadamyňähli sözleriniweonuňaýdanählialamatlarynygörüp,eşidip dursuňyz,ýöneonuňhiçbirsözüniňýerinedüşmedi».

3Sizonuňdüýşüňdogrydüşündirişiniberendigini bilýärsiňizweolhökmanamalaaşar,şonuňüçinindi maslahatberiňwenämeetjekdigiňiziweýurduňaçlykdan nädiphalasediljekdiginibiliň.

4Indigözläňwegörüň,şeýlebiradamtapylypbilnermi, onuňýüregindeakyldarlykwebilimbar,Menonyýurduň hökümdaryederin

5Sizýewreýadamyňýurdyaçlykdanhalasetmeküçin nämemaslahatberendiginieşitdiňizwemenýurduň açlykdanhalasbolmajagyny,maňamaslahatberenýewreý adamyňmaslahatybilenhalasboljakdygynybilýärin

6Olaryňhemmesipatyşajogapberip:«Ýewreýleriňbu baradaberenmaslahatygowy;indi,jenappatyşamyz,bütin ýurtseniňeliňde,nämeisleseň,şonyet»diýdiler

7Seniňsaýlanwepaýhasyňbilenpaýhaslywepaýhasly ýurdyhalasedipbilýänadamypatyşaözgözegçiliginde ýerebellär

8Patyşaähliemeldarlaraşeýlediýdi:«Meniňpikirimçe, Hudaýýewreýadamynaonuňaýdanlarynyňhemmesini mälimedensoň,tutuşýurtdaonuňýalyakyllywepaýhasly adamýok;egerbusizeýaraýanbolsa,menonyýurduň üstündenbellärin,sebäbiolözpaýhasybilenýurdyhalas eder»

9Ähliemeldarlarpatyşaşeýlejogapberdiler:«Müsür kanunlaryndaýazylandyrwehiçkimiňMüsürdepatyşalyk edipbilmejekdigi,patyşadansoňikinjiadambolmaly däldigi,diňeynsanogullarynyňählidillerinibilýän adamyňhökümsürmelidäldigibaradakanunbozulmaly däldir»

10Indi,jenapwepatyşamyz,şuýewreýadamdiňeýewreý dilindegepleýär,ondaolnädipbiziňdilimizibilmeýän, hökümetdeikinjiorundadurýanadambolupbiler?

11Indionyçagyrypgetirmegiňihaýyşedýäris,olseniň öňüňegelip,onyählizatdasynapgörsinweözislegiň boýunçaetsin

12Patyşa:«Ertirşeýlebolar,seniňaýdanlaryňgowy» diýdiweähliemeldarlarşolgünpatyşanyňhuzuryna geldiler

13ŞolgijeRebhyzmatkärperişdeleriniňbiriniiberdiOl Müsürýurduna,Ýusubyňýanynageldi.Rebbiňperişdesi ÝusubyňüstündedurdyŞolgijeÝusuphojaýynynyň öýünde,zyndandadüşekdeýatyrdy,sebäbihojaýynaýaly sebäplionyzyndandayzynasalypdy.

14Perişdeonyukudanoýardy,Ýusupturup,aýaklarynyň üstündedurdyweRebbiňperişdesionuňgarşysyndadurdy; RebbiňperişdesiÝusupbilengepleşdiweşolgijeÝusup oňaähliadamlaryňdilleriniöwretdiweÝusuponuňadyny Ýehosefgoýdy.

15RebbiňperişdesionuňýanyndangitdiweÝusupyzyna gaýdyp,düşegindeýatdyÝusupgörengörnüşinehaýran galdy

16Ertesigünpatyşaähliemeldarlarynywe hyzmatkärleriniçagyryp,olaryňhemmesigelip,patyşanyň huzuryndaoturdylarPatyşaÝusubygetirmegibuýurdy PatyşanyňemeldarlaryÝusubyfyrownyňhuzurynaalyp gitdiler

17Patyşaçykyp,tagtyňbasgançaklaryndançykdy.Ýusup patyşabilenählidillerdegürleşdiÝusuponuňýanyna baryp,ýetmişinjibasgançakdapatyşanyňhuzuryna gelýänçä,patyşabilengürleşdi.Patyşaonuňöňündeoturdy.

18PatyşaÝusupüçinöränşatlandy,patyşanyňähli emeldarlaryhemÝusubyňählisözlerinieşidende,patyşa bilenbilelikdeöränşatlandylar

19PatyşanyňweemeldarlaryňgözündeÝusubytutuş Müsürýurdundapatyşadansoňikinjiadambellemek makulgöründiwepatyşaÝusubaşeýlediýdi:

20SenmaňaMüsürýurdunaakyllyadamybelläp,onuň paýhasybilenýurdyaçlykdanhalasetmekbaradamaslahat berdiň;indiHudaýbularyňhemmesiniweseniňaýdanähli sözleriňisaňamälimedensoň,ýurtdaseniňýalyakyllywe akyllyadamýok»

21SeniňadyňindiÝusupdäl-de,SafnatPaneýabolar;sen mendensoňikinjiadambolarsyň,meniňählihökümet işleriseniňsözüňbilenbolar,meniňhalkymseniňsözüň bilençykyp-girerler

22Şeýlehem,meniňhyzmatkärlerimweemeldarlarym aýlyklarynyseniňeliňdenalarlar,ýurduňählihalkysaňa tagzymeder,diňementagtymdasendenbeýikbolaryn»

23Patyşaelindenýüzüginiçykaryp,Ýusubyňelinedakdy weÝusubaşazadalybasynygeýdirdi,başynaaltyntäçwe boýnunaaltynzynjyrdakdy

24Patyşahyzmatkärlerinebuýurdyweolaronypatyşanyň arabasynyňgarşysyndabarýanikinjiarabasyna mündürdilerPatyşaonypatyşanyňatlaryndanbiribolan ulywegüýçliatamündürip,Müsüriňköçelerindengeçirdi.

25Patyşadep,arfawebeýlekisazgurallarynda çalýanlaryňhemmesiniňÝusupbilengitmeginibuýurdy; müňdep,müňmekolotwemüňnebalimonuňyzyndan gitdi

26Ellerindeýalpyldawukgylyçlarybolanbäşmüňadam Ýusubyňöňündeýöräp,oýnapýördüler,patyşanyňbeýik adamlaryndanýigrimimüňadamaltynbilenörtülenderi guşaklarbilenÝusubyňsagtarapyndan,ýigrimimüňadam bolsasoltarapyndanýöräpýördüler.Ähliaýallarwegyzlar üçeklereçykypýa-daköçelerdedurup,Ýusubaşatlanyp, oýnap,Ýusubyňkeşbinewegözelligineseredýärdiler

27Patyşanyňadamlaryonuňöňündenweyzyndanýöräp, ýolaladan,kassiýawedürlihoşboýyslyotlarsepip,ýol boýunçamirrawealoesepdilerÝigrimiadamonuň öňündebusözleribatlysesbilenýurduňähliýerindejar etdiler:

28Patyşanyňözikinjiwekilihökmündesaýlanbuadamy görýärsiňizmi?Döwletiňähliişlerinioldolandyrar,onuň buýruklarynybozýanýa-daonuňöňündeýereçenlitagzym etmeýänadamöler,sebäbiolpatyşaweonuňikinji wekilinegarşyçykýar.

29Jarçylarjaretmeginibesedenlerinde,Müsüriňähli halkyÝusubyňöňündeýereybadadyp:«Patyşaweonuň ikinjisihemýaşasyn!»diýdilerMüsüriňähliilatyýolda ybadadyJarçylarolaragolaýlaşanda,olarybadadywe Ýusubyňöňündedürlidepler,mekolwenebalbilen şatlandylar.

30Ýusupatynyňüstündegözlerinigögedikip,gygyrdy: «Olgarypadamytoprakdançykarýar,mätäçleriçöpden çykarýarEý,HökmürowanReb,Saňabilbaglaýanadam bagtlydyr»

31Ýusupfyrownyňhyzmatkärleriweemeldarlarybilen MüsürtopragynyaýlandyOlaroňatutuşMüsürtopragyny wepatyşanyňählihazynalarynygörkezdiler

32Ýusupşolgünfyrownyňhuzurynagaýdypgeldi.Patyşa ÝusubaMüsürýurdundameýdanlarweüzümçiliklerberdi

PatyşaÝusubaüçmüňtalantkümüşwebirmüňtalant altyn,oniksdaşlary,bdelliýweköpsowgatlarberdi.

33ErtesigünpatyşaMüsürhalkynyňhemmesineÝusuba sadakawesowgatgetirmegi,patyşanyňbuýrugyny bozanlaryňbolsaöldürilmelidiginibuýurdy.Şeýdip,olar şäheriňköçesindeseždeedilýänýergurup,şolýere geýimleriniýazdylarÝusubabirzatgetirenleronysežde edilýänýeregoýdular.

34Müsürhalkynyňhemmesiseždeedilýänýerealtyn gulakhalka,beýlekilerinebolsaýüzüklerwegulakhalkalar, altynwekümüşdenýasalandürligap-gaçlar,onikswe bdelliýdaşlarydakdy;herkimözündenbirzatberdi 35Ýusupbularyňhemmesinialyp,özhazynalarynagoýdy. PatyşanyňähliemeldarlarywebegleriÝusubyýokary göterdilerweoňaköpsowgatlarberdiler,sebäbipatyşaony özikinjiwekilihökmündesaýlady.

36PatyşaOnşäheriniňruhanysyAhyramyňogly PotiferanyiberdiPotiferaonuňkiçigyzyOsnatdan Ýusubaaýallykberdi.

37Gyzöränowadan,erkektanamaýanboýgyzdy,Ýusup onyözüneaýaledinipaldyPatyşaÝusuba:«Menfyrown, sendenbaşgahiçkimMüsürýurdundahalkymy dolandyrmaküçineliniýa-daaýagynygaldyrypbilmez» diýdi

38Ýusupfyrownyňhuzuryndadurandaotuzýaşyndady. Ýusuppatyşanyňhuzuryndançykyp,Müsürdepatyşanyň ikinjiwekiliboldy

39PatyşaÝusubaöýündehyzmatetmeküçinýüz hyzmatkärberdi,Ýusuphemköphyzmatkäriberipsatyn aldyweolarÝusubyňöýündegaldylar

40SoňraÝusuppatyşanyňköşgüniňhowlusynyňöňünde öziüçinpatyşalaryňöýlerinemeňzeşajaýypbiröýgurdy weöýdeulyybadathanagurdy,olöränowadangörnüşde weözýaşaýşyüçinamatlydy;Ýusupöýüniüçýyllap gurdy

41Ýusupözüneköpaltynwekümüşdenöränowadantagt ýasady,onyonikswebdelliýdaşlarybilenörtdiweonuň üstündetutuşMüsürýurdunyňwetutuşMüsürýurduny suwarýanMüsürderýasynyňkeşbinidöretdi;Ýusup öýündetagtyndahowpsuzoturypdyweRebÝusubyň akyldarlygynyartdyrdy

42Müsüriňähliilaty,fyrownyňhyzmatkärleriweonuň emeldarlaryÝusubyörängowygörýärdiler,sebäbibuzat RebdenÝusubaberildi

43Ýusubyňsöweşýängoşunybardy,olaryňsanykyrk müňaltyýüzadamdanybaratdy,olarpatyşaweÝusuba duşmanagarşygöreşmeküçinýaraggöteripbilýändi, patyşanyňemeldarlaryndan,hyzmatkärlerindenweMüsür ilatyndanbaşga-da,san-sajaksyzdy

44Ýusupbatyresgerlerineweähligoşunynagalkanlar, naýzalar,kepkalar,sowutlarwesapanatmaküçindaşlar berdi.

50-njiBAP

1ŞolwagtTarşyşhalkyYsmaýylogullarynagarşyçykyp, olarbilenuruşdy.TarşyşhalkyYsmaýylogullarynyuzak wagtlaptalady

2ŞolgünlerdeYsmaýylyňnesilleriazdy,şonuňüçinolar Tarşyşyňogullaryndanüstünçykypbilmedilerweolara öränezýetberildi

3YsmaýyllaryňgarrylaryMüsürpatyşasynaşeýlebir ýazgyiberdiler:«Tarşyşhalkynagarşysöweşmeküçinbize kömeketmeküçingullaryňyňserkerdeleriniwe goşunlarynyiber,sebäbibizköpwagtbäriolaryýokedip gelýäris».

4FyrownÝusubyonuňýanyndakygüýçliesgerlerwe goşunbilen,şeýlehempatyşanyňöýündäkigüýçliesgerleri bileniberdi.

5OlarTarşyşhalkynagarşygöreşmeküçinYsmaýyl nesillerinekömeketmeküçinHawilaýurdunagitdiler YsmaýylnesilleriTarşyşnesilleribilensöweşdiÝusup Tarşyşhalkynyýeňdiweolaryňähliýurdunybasypaldy Ysmaýylnesillerişugüneçenlişolýerdeýaşaýarlar.

6Tarşyşýurdybasypalnanda,ähliTarşyşlylargaçyp,öz doganlaryÝawanyňogullarynyňserhedinegeldilerÝusup bolsaählibatyresgerleriwegoşunybilenMüsüregaýdyp geldi,olaryňhiçbiriýitmedi

7ÝusubyňMüsürepatyşalykedenikinjiýylynyňikinji ýylynda,Ýusubyňaýdyşyýaly,Rebýediýyllapýer ýüzündebolçulykberdi,çünkiRebşolgünlerdeýedi ýyllapýerýüzüniňählihasylynybereketlediweolariýipiçip,doýdular.

8ŞoldöwürdeÝusubyňgaramagyndagözegçilerbardy Olargowyýyllaryňählihasylynyýygnap,herýylbugdaý ýygnap,Ýusubyňhazynalarynagoýýardylar.

9Olarazykýygnaýanwagtlarynda,Ýusupolarabugdaýy wemeýdantopragyndangetirip,onuňzaýalanmagynyň öňünialmagytabşyrdy.

10Ýusupbuýylhemşeýleetdiwedeňizçägesiýalybol hasylýygnady,sebäbionuňgorlaryöränköpdiweköplügi üçinsanapbolmajakderejedeköpdi.

11Müsüriňähliilatyýediýyllykbolçulykdadürliazyk önümleriniözammarlaryndaköpýygnadylar,ýöneolar Ýusubyňedenişinietmediler.

12Ýusupbilenmüsürlileriňýediýyllykbolçulyk döwründeýygnanähliazyklaryýediýyllykaçlyküçin, tutuşýurduňiýmitiüçinýerüçinätiýaçlykhökmünde ýygnady

13Müsürilatyaçlykdöwründeiýmithökmündeherkimiň özammarynywegizlinýerinidänebilendoldurdy.

14ÝusupýygnanähliazykönümleriniMüsüriňähli şäherlerinegoýdy,ammarlaryňhemmesiniýapyp,olaryň üstündengarawullargoýdy.

15Ýusubyňaýaly,PotyperanyňgyzyOsnatoňaManaşe weEfraýymatlyikioguldogurdyÝusupoguldoglanda otuzdörtýaşyndady.

16Oglanlarulalyp,onuňýollaryndanwegörkezmelerinden gitdiler,atalarynyňöwredenýolundansaga-da,çepden-de çykmadylar

17RebýigitlerbilenboldyOlarulalyp,ähliakyldarlykda wehökümetişlerindedüşünjewebaşarnykgazandylar PatyşanyňähliemeldarlaryweMüsürilatynyňbeýik adamlaryýigitleriýokarygöterdilerweolarpatyşanyň ogullarynyňarasyndaterbiýelendiler

18Ýusubyňaýdyşyýaly,ýurduňähliýerindebolanýedi ýyllykbolçulykgutardyweolaryňyzyndanýediýyllyk açlykgeldi.

19MüsürhalkynyňhemmesiaçlygyňMüsürýurdunda başlandygynygörüp,açlykolarybasypalandygyüçin,ähli Müsürhalkyözdäneammarlarynyaçdy.

20Olarammarlaryndakyähliazyklaryňiýmägeýaramsyz zyýanlywemör-möjeklerbilendoludygynygördüler. BütinýurtboýunçaaçlykhökümsürdiMüsüriňähliilaty gelip,fyrownyňöňündeagladylar,sebäbiaçlykolaryň başynaagyrdüşüpdi.

21Olarfyrowna:«Gullaryňaiýmitber,nämeüçinbizwe çagalarymyzseniňgözüňiňalnyndaaçlykdanölmeli?» diýdiler.

22Fyrownolaraşeýlejogapberdi:«Nämeüçinmaňa gygyrýarsyňyz?Ýusupýediýyllapbolçulykdagallanyň açlykýyllaryüçintoplanmalydygynytabşyrmadymy? Nämeüçinonuňsözünegulakasmadyňyz?»

23Müsürhalkypatyşaşeýlejogapberdi:«Janyňyzyň diriligineantiçýärin,jenap,gullaryňÝusubyň tabşyranlarynyňhemmesiniýerineýetirdiler,çünki gullaryňýediýyllykbolçulykdöwründeekin meýdanlarynyňählihasylynyýygnap,şugüneçenli ammarlaragoýdular»

24Gullaryňyňbaşyndaaçlykhökümsürende,biz ammarlarymyzyaçdykweähliönümlerimizzyýankeşler bilendolup,iýmägeýaramlydäldi

25PatyşaMüsürilatynyňbaşynagelenähliwakalary eşidende,açlykdangatygorkdywegatygorkdyPatyşa Müsürhalkynaşeýlejogapberdi:«Bularyňhemmesisiziň başyňyzagelendigiüçin,Ýusubyňýanynabaryň,olsize nämediýse,şonyediň,onuňtabşyryklarynybozmaň»

26MüsüriňählihalkyÝusubyňýanynabaryp:«Bizeazyk ber,nämeüçinbizseniňöňüňdeaçlykdanölmeli?» diýdilerSebäbibizseniňtabşyranýediýylyňdowamynda hasylymyzyýygnadykweonysakladyk,şeýleboldy 27ÝusupMüsürhalkynyňählisözleriniweolaryň başyndangeçenwakalaryeşidendensoň,ählihasyl ammarlarynyaçyp,olaryMüsürhalkynasatdy 28Açlyktutuşýurdaýaýrady,açlykähliýurtlaraýaýrady, ýöneMüsürýurdundasatylýanönümlerbardy 29Müsüriňähliilatyaçlykolarybasypalansoň,ähli ekinlerizaýalanyp,ÝusuponyhergünMüsüriňähli halkynasatyp,dänesatynalmagaÝusubyňýanynageldiler 30Kenanyňähliilaty,piliştliler,Iordanderýasynyň aňyrsyndakyilat,gündogaryňhalkyweuzakdakywe ýakynýerleriňählişäherleriMüsürdegallabardygyny eşidip,açlykolarybasypalandygyüçin,olaryňhemmesi gallasatynalmaküçinMüsüregeldiler.

31Ýusupgallaammarlarynyaçyp,olaryňüstünden gözegçilergoýdy,olarbolsahergüngelip-gidenleriň hemmesinesatýardylar.

32ÝusupdoganlarynyňhemMüsüregallasatynalmaga geljekdiginibilýärdi,sebäbiaçlykbütindünýädehöküm sürýärdiÝusupählihalkynamunyMüsürýurdundayglan etmegitabşyrdyweşeýlediýdi:

33Patyşanyň,onuňorunbasarynyňweolaryňbeýik adamlarynyňislegişeýle:Müsürdendänesatynalmak isleýänislendikadamözhyzmatkärleriniMüsüresatyn almagaibermez,diňeogullaryny,şeýlehemMüsürden dänesatynalyp,dükanlardangelip,onyýurduňdürli künjeklerinesatjakislendikmüsürliýa-dakananlynyiberse, olöler,sebäbihiçkimmaşgalasynyeklemeküçinsatyn almaz

34Ikiýa-daüçhaýwanyalypbarýanadamölýär,sebäbi adamdiňeözhaýwanynyalypbarýar.

35ÝusupMüsüriňderwezelerinegözegçilergoýdywe olaraşeýletabşyrykberdi:«Dänesatynalmagagelenleriň hemmesiniňözady,atasynyňadywekakasynyňady ýazylýança,gündiznämeýazylsa,agşamolaryňatlaryny maňaiberiň,şondamenolaryňatlarynybilerin».

36ÝusupMüsüriňähliýerinegözegçilikişgärlerinigoýdy weolarabularyňhemmesinietmegitabşyrdy

37Ýusupbularyňhemmesinietdiwedoganlarynyňhaçan Müsüregallasatynalmagageljekdiginibilmeküçinşu kanunlaryçykardy;ÝusubyňhalkyÝusubyňtabşyranşu sözlerinewekanunlarynalaýyklykda,bukanunlary Müsürdehergünyglanedýärdi

38Gündogarwegünbatarýurtlarynyň,şeýlehemdünýäniň ähliýaşaýjylaryÝusubyňMüsürdekabuledenkanunlaryny wedüzgünlerinieşitdilerÝeriňçetkikünjekleriniň ýaşaýjylarygelip,hergünMüsürdengallasatynaldylarwe soňragidipbaşladylar

39MüsüriňähliýolbaşçylaryÝusubyňtabşyrygyýaly etdiler.Müsüregallasatynalmagagelenleriňhemmesiniň derwezebanlaryözatlarynyweatalarynyňatlarynyýazyp, hergünagşamÝusubyňöňünegetiripberdiler

51-njiBAP

1SoňraÝakupMüsürdegallabardygynyeşidip, ogullarynyMüsüregallasatynalmagaçagyrdy,sebäbiolar hemaçlykdanejirçekýärdiler

2MenMüsürdegallabardygynywedünýäniňähli halkynyňolýeregallasatynalmagagidýändiginieşitdim Indinämeüçinsizbütindünýäniňöňündeözüňizi kanagatlandyrýarsyňyz?SizhemMüsüregidip,olýere gelýänleriňarasyndanbizebirazgallasatynalyň,şondabiz ölmeris

3Ýakubyňogullarykakalarynyňsözünegulakasyp, Müsüregidip,olýeregelenbeýlekiadamlaryňarasynda gallasatynaldylar

4KakalaryÝakupolaraşeýletabşyrykberdi:«Şähere gireniňizde,ýurduňilatysebäplibirderwezedengirmäň

5ÝakubyňogullaryMüsüregitdilerÝakubyňogullary kakalarynyňtabşyranlarynyňhemmesinietdiler,ýöne ÝakupBenýaminiibermedi,sebäbiol:«Agasyýalyýolda heläkçiligeuçramagyndangorkdy»diýip,Ýakubyňonogly gitdi.

6Ýakubyňogullaryýoldabarýarkalar,Ýusubaeden işlerineökündilerwebiri-biribilengürleşip:«Biz doganymyzÝusubyňMüsüregidendiginibilýäris,indi bolsaonyniredebolsak-dagözläris,egeronytapsak, hojaýynyndantölegalarys,egertapmasak,zorbilen öldürip,onuňüçinöleris»diýdiler

7ÝakubyňogullarybuişerazyboldularweÝusuby hojaýynynyňelindenhalasetmeküçinonuňüçin güýçlendiler.ÝakubyňogullaryMüsüregitdiler.Olar Müsüregolaýlandabiri-birindenaýryldylarweMüsüriňon derwezesindengeçdilerDerwezebanlarşolgünolaryň atlarynyýazyp,agşamÝusubagetirdiler

8Ýusupşäheriňderwezebanlarynyňelindenatlaryokady wedoganlarynyňşäheriňonderwezesindengirendigini gördüŞolwagtÝusupmunyMüsüriňähliýerindeyglan etmegitabşyrdy:

9Eý,ammargarawullary,çykyň,ählidäneammarlaryny ýapyňwediňebiriniaçykgoýuň,gelenlerondansatynalyp bilerler

10ŞolwagtÝusubyňähliemeldarlaryşeýleetdilerweähli ammarlaryýapdylar,diňebiriniaçykgaldyrdylar.

11Ýusupdükanyňbaşlygynadoganlarynyňýazmaça atlarynyberip,oňa:«Kimsaňagallasatynalmagagelse, onuňadynysora,şeýleatlyadamlarseniňöňüňegelse, olarytutupiber»diýdiOlarşeýlehemetdiler

12Ýakubyňogullaryşäheregelenlerinde,özlerinebugdaý satynalmazdanöňÝusubygözlemeküçinşäherde birleşdiler

13Olarkemsidijileriňdiwarlarynabaryp,Ýusubyüç günläpkemsidijileriňdiwarlaryndagözlediler,sebäbi Ýusubyňkemsidijileriňdiwarlaryndagelýändiginepikir etdiler,sebäbiÝusupöränowadanwesöýgüliadamdy. ÝakubyňogullaryÝusubyüçgünläpgözlediler,ýöne tapypbilmediler

14AçykammaryňbaşlygyÝusubyňberenatlarynygözledi, ýönetapmady

15OlÝusuba:«Üçgüngeçdi,seniňmaňaberenatlaryň gelmedi»diýiphabariberdi.Şeýdip,ÝusuptutuşMüsürde adamlarygözläp,olaryÝusubyňöňünegetirmeküçin hyzmatkärleriniiberdi

16ÝusubyňhyzmatkärleriMüsürebaryp,olarytapyp bilmedilerGoşentopragynagitdiler,ýöneolýerde tapmadylarSoňraRamsesşäherinebaryp,olarytapyp bilmediler.

17Ýusupdoganlarynygözlemeküçinonaltyhyzmatkärini iberdiOlarşäheriňdörtkünjegineýaýradylar Hyzmatkärleriňdördüsikemçinleriňöýünegirdilerweol ýerdeonadamyňdoganlarynygözleýändiginigördüler 18Şoldörtadamolaryalyp,onuňhuzurynagetirdilerwe oňaýereçenlitagzymetdiler.Ýusupözybadathanasynda tagtyndaşazadalybaslarynygeýipoturypdy,kellesindeuly altyntäçbardyweähligüýçliadamlaronuňtöwereginde oturypdylar.

19ÝakubyňogullaryÝusubygördülerOnuňkeşbi, owadanlygywemertebesigözlerineajaýypgöründiwe ýene-deoňaýereçenlitagzymetdiler.

20Ýusupdoganlarynygörüp,olarytanady,ýöneolarony tanamadylar,sebäbiÝusupolaryňgözündeöränbeýikdi, şonuňüçinolaronytanamadylar.

21Ýusupolara:«Niredengelýärsiňiz?»diýipsorady Olaryňhemmesişeýlejogapberdiler:«GullaryňyzKengan ýurdundangallasatynalmagageldiler,sebäbiaçlykbütin dünýädehökümsürýärGullaryňyzMüsürdegalla bardygynyeşidip,beýlekiadamlaryňarasyndagallasatyn almagageldiler»

22Ýusupolaraşeýlejogapberdi:«Egersizaýdyşyňyz ýalysatynalmagagelenbolsaňyz,nämeüçinşäheriňon derwezesindengirýärsiňiz?Diňeýurdygözdengeçirmek üçingelenbolmagyňyzmümkin

23OlarÝusubajogapberip:«Ýok,jenap,biz hakykatdanamdogryaýdýarysSiziňguluňyziçalydäl,biz gallasatynalmagageldik,sebäbisiziňguluňyzyňhemmesi dogan,Kenganýurdundabiradamyňogullary.Kakamyz bize:«Şäheregeleniňizde,ýurduňýaşaýjylarysebäplibir derwezedengirmäň»diýiptabşyrdy

24Ýusupolaraýene-deşeýlejogapberdi:«Mensizeşeýle diýdim:sizýurdygözdengeçirmägegeldiňiz,şonuňüçin

hemmäňizşäheriňonderwezesindengeçdiňiz;ýurduň ýalaňaçýerlerinigörmägegeldiňiz».

25Elbetde,gallasatynalmagagelenherbiradamöz ýolunagidýär,sizbolsaýurtdaüçgünläpbolarsyňyz,üç günläpgalankemsidijileriňdiwarlaryndanämeedýärsiňiz? Şpionlarhemşeýleedýärler

26OlarÝusubaşeýlediýdiler:«Bizonikidogan,atamyz Ýakubyňogullary,Kenganýurdunda,Yshagyňogly, ýewreýYbraýymyňoglyweiňkiçioglumyzşugün Kenganýurdundakakamyzyňýanynda,biriýok,sebäbiol biziňaramyzdanýitirimboldywebizonuňşuýerde bolmagynyňmümkindiginipikiretdik,şonuňüçinony tutuşýurtboýunçagözleýärisweonygözlemeküçinhatda fahişeleriňöýlerine-degeldik»

27Ýusupolaraşeýlediýdi:«Onybütindünýäde gözlediňizmi?OnygözlemeküçindiňeMüsürgaldymy?

DoganyňyzMüsürdebolsa-da,kemçinleriňöýündenäme etmeli?Siz:«BizYbraýymyňoglyYshagyň ogullaryndandyrys,Ýakubyňogullarykemçinleriňöýünde nämeetmeli?»

28Olaroňaşeýlediýdiler:«Ysmaýyllylaryňonybizden ogurlandygynyeşitdikwebizeonyMüsürdesatandyklary aýdyldySiziňguluňyz,doganymyz,öränowadanwe hormatlyadam,şonuňüçinbizonuňhökmankemçinleriň öýündeboljakdygynypikiretdik,şonuňüçinsiziňguluňyz onygözläp,tölegtölemeküçinşolýeregitdik»

29Ýusupolaraşeýlejogapberdi:«Sizhakykatdanam ýalansözläp,özleriňiziYbraýymyňogullarydiýip atlandyrýarsyňyzFyrownyňdiriligineandiçýärin,siz içalysyňyz,şonuňüçintanalmazlyküçinkemçinleriň öýlerinegeldiňiz».

30Ýusupolaraşeýlediýdi:«Egerindionytapsaňyzwe onuňhojasysizdenköppultalapetse,onyoňa berersiňizmi?»Olar:«Berler»diýdiler.

31Ýigidiňolaraşeýlediýdi:«Egeronuňhojasyondanuly bahadanaýrylyşmagarazybolmasa,sizoňanäme edersiňiz?»Olaroňaşeýlejogapberdiler:«Egerolony bizebermese,bizonyöldüreriswedoganymyzyalyp gideris»

32Ýusupolaraşeýlediýdi:«Mensizeşeýlediýdim:siz içalysyňyz,sebäbiýurduňilatynyöldürmägegeldiňiz SiziňikidoganyňyzyňgyzdoganyňyzsebäpliKengan ýurdundaŞekemiňähliilatynyöldürendiginieşitdik,indi bolsasizdoganyňyzsebäpliMüsürdehemşeýleetmäge gelýärsiňiz»

33Diňeşundansoňmensiziňhakykyadamlardygyňyzy bilerin;egersizözaraňyzdanbirinikakaňyzdaniňkiçi doganyňyzyalypgelmeküçiniberip,onyşuýere,meniň ýanymagetirseňiz,mensiziňhaklydygyňyzybilerin

34Ýusupýetmişbatyresgeriniçagyryp,olara:«Bu adamlaryalyp,olaryzyndanyňiçinealypgeliň»diýdi

35Güýçlüleronadamytutup,palatadasakladylarweolar üçgünläppalatadagaldylar

36ÜçünjigünÝusupolarypalatadançykaryp,şeýlediýdi: «Egersizdogruçyladamlarbolsaňyz,munyözüňizüçin ediň,şondadirigalarsyňyzDoganlaryňyzyňbiripalatada saklanar,sizbolsaöýüňizüçingallaalyp,Kengan topragynagidersiňizIňkiçidoganyňyzyalyp,onyşuýere, meniňýanymagetiriň,şondamensiziňdogruçyl adamlardygyňyzybilerin».

37Ýusupolardançykyp,otagagirdiweaglapaglady, sebäbiolaragynandy.Olýüzüniýuwup,ýene-deolaryň ýanynageldiŞimgonyolaryňarasyndanalyp,ony baglamagybuýurdy,ýöneŞimgonmunyetmekislemedi, sebäbiolörängüýçliadamdyweolaronybaglap bilmeýärdiler

38Ýusupbatyrýigitleriniçagyrdyweýetmişbatyrýigit ellerindegylyçbilenonuňöňünegeldi.Ýakubyňogullary olardangorkdular

39Ýusupolara:«Doganlarygelýänçä,buadamytussag ediňwezyndanasalyňÝusubyňbatyrýigitleri howlukdylarweŞimgonydaňmaküçintutdularŞimgon güýçliweelhençgygyrdywegykylykuzakdaneşidildi» diýdi

40Ýusubyňählibatyrýigitlerigykylygyňsesinden gorkdular,ýüzleriýereýykyldylarwegatygorkupgaçdylar. 41Ýusubyňýanyndakyähliadamlarjanlaryndangaty gorkandyklaryüçingaçypgitdilerOlýerdediňeÝusup bilenonuňoglyManaşegaldy.ÝusubyňoglyManaşe Şimgonyňgüýjünigörüp,gatygaharlandy

42ÝusubyňoglyManaşeŞimgonyňýanynageldiManaşe Şimgonyňboýnunyňyzynaýumrukbilenagyrurdy. Şimgonyňgaharyýatdy

43ManaşeŞimgonytutup,onygüýçbilentutdywedaňyp, tussaghanasaldy.Ýakubyňähliogullaryýigidiňişine haýrangaldylar

44Şimgondoganlarynaşeýlediýdi:«Hiçbiriňizmunuň müsürliniňurulmagydygynyaýtmaň,bumeniňkakamyň maşgalasynyňurulmagydyr»

45ŞondansoňÝusupammaryňgözegçisiniçagyrmagy, olaryňhaltalarynygöteripbiljekleriýalydänebilen doldurmagy,herkimiňpulunyhaltasynagaýtarypbermegi weýolüçinazykbermegibuýurdyŞeýdip,Ýusupolara şeýleetdi.

46Ýusupolaraşeýletabşyrykberdi:«Sizeaýdanymýaly, doganyňyzygetirmekbaradakybuýrugymybozmaň Doganyňyzyşuýeregetireniňizde,siziňhakyky adamlardygyňyzybilerinSizýurtboýunçasöwda edersiňiz,Mendoganyňyzysizegaýtarypbererin,sizbolsa parahatçylykbilenkakaňyzyňýanynagaýdypgelersiňiz».

47Olaryňhemmesijogapberip:«Hojaýynymyznäme diýse,şonyederis»diýdilerŞeýdip,olarýereçenlioňa tagzymetdiler.

48Herkimözgallasynyeşegineýükläp,Kenganýurduna, kakalarynyňýanynagitmeküçingitdilerOlar myhmanhanageldiler.Lewieşegineiýmitbermeküçin çuwalynyýazdyEmmaolpulunyňagramyhenizem çuwalyndadurandygynygördü.

49Oladamgatygorkup,doganlaryna:«Pulumyzyna gaýtaryldy,ine,olmeniňhaltamdaAdamlargatygorkup: «Hudaýbizenämeetdi?»diýdiler

50Olarhemmesi:«Rebbiňata-babalarymyza,Ybraýyma, YshagaweÝakubaberenrehimdarlygyniredegaldy?Reb bizişugünMüsürpatyşasynyňelineberip,bizegarşy hilegärliketdi?»diýdiler

51Ýahudaolaraşeýlediýdi:«Biz,hakykatdanam,öz tenimizbolandoganymyzysatyp,HudaýymyzRebbiň öňündegünäkärdirisNämeüçinsiz:«Rebbiňatababalarymyzaberenrehiminirede?»diýýärsiňiz?

52Rubenolaraşeýlediýdi:«Mensize:„Oglagarşygünä etmeň“diýmedimmi?HudaýonybizdentalapedýärSiz

bolsaRebbiňöňündegünäedenwagtyňyzda,nädip „Rebbiňata-babalarymyzabolanrehimdarlygy nirede?“diýmägehetedýärsiňiz?»

53Olarşolýerdegijänigeçirdiler.Ertirirdenturup, eşeklerinebugdaýýükläp,olaryalypgitdilerweKengan ýurduna,kakalarynyňöýünegeldiler

54Ýakupmaşgalasybilenogullarynygarşylamagaçykdy ÝakupdoganlaryŞimgonuňolaryňýanyndaýokdugyny görüp,ogullaryna:«MengörmeýändoganyňyzŞimgon nirede?»diýipsoradyOgullaryoňaMüsürdebaşlaryndan geçenähliwakalarygürrüňberdiler

52-NJIBAP

1Olaröýlerinegirip,herkimözçuwalynyaçdylarweher kimiňpulbukjasynyňşolýerdediginigördüler.Olarwe kakalarygatygorkdular

2Ýakupolaraşeýlediýdi:«Maňanämeetdiňiz?Men doganyňyzÝusubysiziňhal-ýagdaýyňyzysoramaküçin iberdim,sizbolsamaňa:«Onyýabanyhaýwaniýdi» diýdiňiz

3Şimgonsiziňbilenazyksatynalmagagitdi,sizbolsa Müsürpatyşasynyňonyzyndanasalandygynyaýdýarsyňyz

Benýaminihemöldürmeküçinalypgitmekisleýärsiňiz, BenýaminbilenonuňdoganyÝusubyňüçinmeniňçal saçlarymygynançbilengabragetirmekisleýärsiňiz

4Indioglumsiziňbilengitmez,sebäbionuňdoganyöldi weolýalňyzgaldy.Siziňbarýanýoluňyzdaonuňbaşyna betbagtçylykgelipbiler,doganynyňbaşynabetbagtçylyk gelipbiler

5Rubenkakasyna:«Egerogluňyzygetirip,siziňöňüňizde goýmasam,ikioglumyöldürersiňiz»diýdiÝakupbolsa ogullaryna:«BuýerdegalyňweMüsüregitmäň,çünki oglumsiziňbilenMüsüregitmezwedoganyýalyölmez» diýdi

6Ýahudaolara:«Düýjegutarýança,ondansaklanyň,ol bolsa:„Doganyňyzyözwemaşgalasynyňjanynyaçlykdan howpastynasalanda,onyöldüriň“diýer»diýdi

7ŞolgünleraçlyktutuşýurtdagüýçliboldyÝerýüzüniň ählihalkyazyksatynalmaküçinMüsüregitdiler,sebäbi açlykolaryňarasyndagüýçliboldyÝakubyňogullary ekinlerigutarýançabirýylikiaýKengandagaldylar 8Olarbugdaýhasylynyýygnapbolandansoň,Ýakubyň ähliöý-içerisiaçlykdanejirçekdiÝakubyňogullarynyň ähliçagalaryýygnanyp,Ýakubagolaýlaşdylarweonuň daşynygurşapaldylar.Olaroňa:«Bizeçörekber,näme üçinbiziňhemmämizseniňhuzuryňdaaçlykdanölmeli?» diýdiler.

9Ýakupoglunyňogullarynyňsözlerinieşidip,aglap aglady,olararehimigeldiÝakupogullarynyçagyrdywe olargelip,onuňöňündeoturdylar

10Ýakupolaraşeýlediýdi:«Çagalaryňyzyňşugünmeniň üçinaglap:“Bizeçörekberiň,ýönehiçzatýok”diýip aglaýandygynygörmediňizmi?Indigaýdyp,bizebiraz azyksatynalyň»

11Ýahudakakasynaşeýlejogapberdi:«Egerdoganymyzy biziňbileniberseň,bizsaňagallasatynalypgideris,eger onyibermeseň,gitmeris,sebäbiMüsürpatyşasybize: «Doganyňyzsiziňbilengelmese,meniňýüzümi görmersiňiz,sebäbiMüsürpatyşasygüýçliwegudratly

patyşa,egerdoganymyzsyzonuňýanynabarsak,biziň hemmämizöldüriler»diýiptabşyrdy.

12Senbupatyşanyňörängüýçliweakyllydygyny,bütin dünýädeoňadeňeçerýokdugynybilmeýärsiňmiwe eşitmeýärsiňmi?Ine,bizýerýüzüniňählipatyşalaryny gördükweşolpatyşaýalyMüsürpatyşasynygörmedik;ýer ýüzüniňählipatyşalarynyňarasyndafilistimlileriňpatyşasy Abymelekdenulyhiçkimýok,ýöneMüsürpatyşasyondan ulywegüýçli,Abymelekdiňeonuňemeldarlarynyňbiri bilendeňeşdirilipbilner

13Ata,senonuňköşgüni,tagtynyweähli hyzmatkärleriniňonuňöňündeduranynygörmediň;senol patyşanyňöztagtynda,şalybaslarynygeýip,başynauly altyntäçgeýipoturandygynygörmediň;senHudaýyňoňa berenhormatynyweşöhratynygörmediň,çünkibütin dünýädeoňameňzeşiýok.

14Ata,SenHudaýyňonuňýüregineberenpaýhasyny, düşünjesiniwebiliminigörmediň,bizegepleýänwagty Onuňşirinsesinieşitmediň.

15Ata,bizonybiziňatlarymyzywebaşymyzdan geçenleriňhemmesinikimoňamälimedendigini bilmeýäris,ýöneolseniňhakyňdan:«Kakaňhenizem dirimi,onuňýagdaýygowymy?»diýipsorady

16SenMüsürhökümetiniňişlerinionuňhökümdary fyrowndansoramazdandolandyrýandygynygörmediň;sen onuňählimüsürlilerenähiligorkywegorkudöredendigini görmediň

17Bizondangidenimizde,Müsüreamorlaryňbeýleki şäherleriýalyhereketetmekbilenhaýbatatdykweonuň biziňbaradaiçalyhökmündeaýdanählisözlerinegaty gaharlandyk.Indibolsa,bizýene-deOnuňhuzuryna gelenimizde,Onuňgorkusybiziňhemmämiziňüstümize düşerwehiçbirimizoňakiçiýa-daulybirzataýdyp bilmeris.

18Indikaka,oglanyözümizbileniber,bizbaryp,saňa iýmitsatynalarysweaçlykdanölmeris»Ýakupşeýle diýdi:«Nämeüçinmaňaşeýleerbetliketdiň,patyşaseniň doganyňbardygynyaýtdyň?Maňanämeetdiň?»

19ÝahudakakasyÝakuba:«Oglanymaňaber,bizMüsüre gidip,gallasatynalarys,soňrayzynagaýdypgeleris.Eger oglanbiziňbilenbolmasa,ondaseniňgünäňihemişelik menboýnumdagötererin»diýdi

20Senbiziňähliçagalarymyzyňaçlykdanaglaýandygyny, olarydoýurmagagüýjüňiňýetmeýändiginigördüňmi?Indi olararehimetwedoganymyzybiziňbileniber,bizgideris 21Müsürpatyşasyogluňyalypgiderdiýýänwagtyňyz, Rebbiňata-babalarymyzabolanrehimdarlygysizenähili görkeziler?Rebdenantiçýärin,menonygetirip,seniň huzuryňagoýýançaonyterketmerinEmmaRebdenbiziň üçindogaet,olbizerehimdarlyketsin,biziMüsür patyşasynyňweonuňadamlarynyňöňündemähirliwe mähirlikabuletsin.Egerbizgijikdirmedikbolsak,indi ogluňbilenikinjigezekgaýdypgelerdik»

22Ýakupogullarynaşeýlediýdi:«MenRebbiňsizihalas edip,Müsürpatyşasynyňweonuňähliadamlarynyň öňündesizeýagşylyketjekdigineynanýaryn» 23Inditur,oladamyňýanynabarweýurtdagazanyp boljakzatlardansowgatalyp,onuňhuzurynagetir GudratygüýçliHudaýsizerehimedip,Benýaminbilen Şimgonydoganlaryňyzysiziňbilenibersin.

24Şeýdip,ähliadamlarturup,doganlaryBenýaminbilen ýurduňiňgowyzatlaryndanköpsowgatweikiesseköp kümüşaldylar

25ÝakupogullarynaBenýaminbaradaberktabşyrykberdi: «Gitjekýoluňyzdaondanseresapboluň,ýolda-da, Müsürde-deondanaýrylyşmaň»

26Ýakupogullarynyňýanyndanturup,elleriniuzadyp, ogullaryüçinRebbedogaetdi:«Eý,gökleriňweýeriň HudaýyReb,atamyzYbraýymbilenedenähtiňiýadyňasal, atamYshakbilenedenähtiňiýadyňasal,ogullaryma rehimliliketweolaryMüsürpatyşasynyňelineberme;eý, Hudaý,rehimiňüçinşeýleet,ähliçagalarymyhalasetwe olaryMüsüriňelindenhalaset,olaraikidoganynyiber».

27Ýakubyňogullarynyňähliaýallaryweolaryňçagalary gözlerinigögegaldyryp,RebbiňöňündeagladylarweatababalarynyMüsürpatyşasynyňelindenhalasetmegiüçin Oňaýalbardylar

28ÝakupMüsürpatyşasynabirýazgyýazyp,ony ÝahudanyňweogullarynyňelineMüsürpatyşasyüçin berdi

29Hudaýyňhökümdary,ýewreýYbraýymyňogly, YshagyňoglyguluňÝakupdangüýçliweakyllypatyşa, syrlaryaçýanMüsürpatyşasynasalam!

30Müsürpatyşasyjenaplarymamälimbolsun,Kengan ýurdundaaçlykörängüýçliboldy,şonuňüçinmen ogullarymybizeiýmithökmündesendenbirazazyksatyn almaküçinsaňaiberdim

31Çünkiogullarymmenigurşapaldylarwemenörän garrybolanymdanbärigözlerimbilengörüpbilmeýärin, sebäbiýaşymdanbärigözlerimagyrlaşdy,şeýlehem öňümdenýitipgidenoglumÝusupüçinhergünaglaýaryn. MenogullarymaMüsüregelenlerindeşäheriň derwezelerindengirmezligitabşyrdym,sebäbiýurduň ýaşaýjylaryköp.

32MenolaraoglumÝusubygözlemeküçinMüsüriňdürli künjeklerinegitmegibuýurdym,belkionyşolýerdentapyp bilerler,olarşeýlehemetdiler,senbolsaolaryýurduň içalylaryhasapladyň

33Fyrownyňdüýşüniýorup,oňadogruçylsözländigiňi eşitmedikmi?Sennädipözakylyňbilenmeniň ogullarymyňiçalydygynyýa-daiçalydäldiginibilmeýärsiň?

34Indi,eý,jenappatyşam,ogullarymaaýdanyňýaly,men oglumyseniňöňüňdeniberdim;oldoganlarybilen parahatçylykdameniňýanymagaýdypgelýänçä,oňagöz aýlamagyňyzyhaýyşedýärin

35SenHudaýymyzyňfyrownejemSaranyalandaoňa nämeedendigini,onuňüçinpiliştlileriňpatyşasy Abimelekenämeedendigini,şeýlehematamyz YbraýymyňElamyňdokuzpatyşasynanämeedendigini, ýanyndakybirnäçeadambilenolaryňhemmesininähili öldürendiginibilmeýärsiňmiýa-daeşitmeýärsiňmi?

36Şeýlehem,meniňikioglumŞimgonbilenLewi amorlaryňsekizşäherinenämeetdiler,olarözgyzdogany Dinasebäpliolarynähiliýoketdiler?

37Şeýlehem,olardoganlaryBenýaminüçinözlerini Ýusubyňölümiüçinteselliberdiler;egerolaronuňüçinbir halkyňözlerindenüstünçykýandygynygörenlerinde,oňa nämeederler?

38Eý,Müsürpatyşasy,Hudaýyňgüýjüniňbiziň bilendigini,Hudaýyňbiziňdogalarymyzyeşidýändiginiwe bizihemişeterketmeýändiginibilmeýärsiňmi?

39Ogullarymmaňaseniňolaraedenişleriňbaradagürrüň berenlerinde,menseniňüçinRebbeýalbarmadym,sebäbi oglumBenýaminseniňöňüňegelmezdenöň,senöz adamlaryňbilenbileheläkbolardyň.EmmaoglumŞimgon seniňöýüňdebolansoň,belkisenoňaýagşylykedersiň diýippikiretdim,şonuňüçinsaňaşeýleetmedim 40Indibolsa,oglumBenýaminogullarymbilenseniň ýanyňagelýär,oňaünsberweoňagözaýla,şondaHudaý seniňweseniňpatyşalygyňyňähliýerlerindegözaýlar»

41Ine,mensaňaýüregimdäkiählizadyaýtdym,ine, ogullarymdoganlarybilenseniňýanyňagelýärlerOlaryň hatyrasynabütinýerýüzünibarlaweolarydoganlarybilen parahatçylykdayzynaiber.

42ÝakupýazgynyMüsürpatyşasynabermeküçin ogullarynaÝahudanyňgözegçiligineberdi

53-njiBAP

1Ýakubyňogullaryturup,Benýaminiweählisowgatlary alyp,MüsüregitdilerweÝusubyňöňündedurdular 2ÝusupdoganyBenýaminiňolaryňýanyndadygynygörüp, olarasalamberdi.BuadamlarÝusubyňöýünegeldiler. 3Ýusupöýüniňgözegçisinedoganlarynaiýmitbermegi tabşyrdyweolaraşeýlehemetdi

4GünortanwagtyÝusupBenýaminbilenbilelikde adamlaryýanynaçagyrdyOlarÝusubyňöýüniň gözegçisinehaltalaryndagaýtarylankümüşbaradagürrüň berdiler.Ýusupolara:«Sizegowybolar,gorkmaň»diýdi. Şeýdip,ololaryňdoganyŞimgonyolaryňýanynagetirdi 5Şimgondoganlarynaşeýlediýdi:«Müsürlileriň hökümdarymaňaöränýagşylyketdi,gözüňizbilen görşüňizýaly,menitussagetmedi,çünkisizşäherden çykanyňyzda,olmeniazatetdiweöýündemaňaýagşylyk etdi».

6ÝahudaBenýaminiňelindentutdyweolarÝusubyň öňünegelip,ýereçenlioňatagzymetdiler

7AdamlarsowgatlaryÝusubaberdilerwehemmesionuň öňündeoturdylarÝusupolara:«Siziňýagdaýyňyz gowymy,çagalaryňyzgowymy,garrykakaňyzgowymy?» diýipsorady.Olar:«Gowy»diýdilerweÝahudaÝakubyň iberenýazgysynyalyp,Ýusubaberdi

8Ýusuphatyokap,kakasynyňýazuwynybildiweaglamak isledi,içkiotagagirip,ulyagladywedaşaryçykdy.

9Soňraolbaşynygaldyryp,doganyBenýaminigörüp: «Maňaaýdandoganyňyzşumy?»diýipsoradyBenýamin ÝusubagolaýlaşdyweÝusupelinionuňkellesinegoýup: «Oglum,Hudaýsaňamerhemetetsin»diýdi

10Ýusupejesiniňogluny,doganynygörende,ýene-de aglamakislediOlotagagirip,şolýerdeaglady,ýüzüni ýuwdywedaşaryçykyp,aglamadywe:«Nahartaýýarlaň» diýdi

11Ýusupiçýänbirkäsesinialdy.Olkümüşdenýasalyp, onikswebdelliýbilenowadanbezelendiÝusupdoganlary bilennaharlanmaküçinoturanlarynda,olaryňgözüniň öňündekäseurup,içdi

12Ýusupadamlaraşeýlediýdi:«Menşukäsedenbilýärin, ilkinjidoglanRubeniň,Şimgonyň,Lewiniň,Ýahudanyň, YsakaryňweZebulunyňbirenedendoglançagalary, doglanwagtyňyzdaiýiň

13Beýlekilerihemdogluşlarynagörätertiplediweşeýle diýdi:«Menseniňiňkiçidoganyňyňdoganynyň

ýokdugynybilýärin,meniňhemonuňýalydoganymýok, şonuňüçinolmeniňbilennaharlanmaküçinoturar».

14BenýaminÝusubyňöňüneçykyp,tagtaoturdy AdamlarÝusubyňişlerinigörüp,haýrangaldylar.Şolwagt olarÝusubyňýanyndaiýip-içdiler,soňraololarasowgatlar berdiÝusupBenýaminabirsowgatberdi,Manaşebilen Efraýymkakalarynyňişlerinigörüp,oňahemsowgat berdiler,OsnatoňabirsowgatberdiweolarBenýaminiň elindebäşsowgatboldy

15Ýusupolaraiçmeküçinşerapgetirdi,ýöneolariçmek islemedilerOlar:«Ýusupölengünündenbäribizşerap içmedik,hiçhilitagamlynahariýmedik»diýdiler 16Ýusupolaraantiçdiweolaryberkgysdy.Şolgünolar onuňbilenköpiçdilerSoňraÝusupdoganyBenýamin bilengürleşmeküçinoňaýüzlendiBenýaminhenizem Ýusubyňöňündetagtdaoturypdy.

17Ýusupoňa:«Senhiçhiliçagadogurdyňmy?»diýip soradyOl:«Guluňyňonoglybar,olaryňatlary:Bela, Beker,Aşbal,Gera,Nagaman,Ahi,Roş,Mupim,Çupim weOrdMenolaryňatlarynygörmedikdoganymyňadyny goýdum

18SoňraololaraÝusubyňählidöwürleribilýän ýyldyzlaryňkartasynygetirmegitabşyrdyÝusup Benýamina:«Menýewreýleriňähliakyldarlygy bilýändiginieşitdim,senmunuňbaradabirzat bilýärsiňmi?»diýdi

19Benýamin:«Guluňkakamyňmaňaöwredenähli akyldarlygynybilýär»diýdi.ÝusupBenýamina:«Indişu guralaserediňwedoganyňyzÝusubyňMüsürde niredediginibiliň,olMüsüregitdidiýdiňiz»

20Benýamingökdäkiýyldyzlaryňkartasybolanşolguraly görüp,akyllybolup,doganynyňniredediginibilmeküçin oňaseretdiBenýamintutuşMüsürýurdunydörtbölege böldiweonuňöňündäkitagtdaoturanyňdogany ÝusubdygynygördüBenýaminhaýrangaldyÝusup doganyBenýaminiňşeýlehaýrangalandygynygörüp, Benýaminden:«Nämegördüňwenämeüçinhaýran galdyň?»diýipsorady

21BenýaminÝusubaşeýlediýdi:«MenagamÝusubyňşu ýerde,meniňbilentagtdaoturandygynygörýärin.Ýusup oňa:«MenseniňaganyňÝusup,bubaradadoganlaryňa aýtmaOlargidenlerinde,menseniolaryňbilenibererin, olaryşäheregaýtarypgetirmegibuýurarynweseniolaryň ýanyndanalypgiderin»diýdi

22Egerolarjanlarynygurbanedip,seniňüçinsöweşseler, ondaMenolaryňmaňaedenişleriüçintobaedendigini bilerinweMenolaraÖzümiaýanederinEgerMenseni alypgidenimde,olarseniterketseler,ondasenmeniň ýanymdagalarsyňyz,Menolarbilenjedelleşerin,olar giderlerweMenolaramälimbolmazyn

23ŞolwagtÝusupözemeldarynaolaryňhaltalarynyazyk bilendoldurmagy,herkimiňpulunyözhaltasynasalmagy, käsesiniBenýaminiňhaltasynasalmagyweolaraýolüçin azykbermegibuýurdy,olarhemşeýleetdiler

24Ertesigünolarirdenturup,eşeklerinebugdaýýükläp, BenýaminbilenbilelikdedoganlaryBenýaminbilen Kenganýurdunagitdiler.

25OlarMüsürdenuzaklaşmankalar,Ýusupöýüniň başlygyna:«Tur,buadamlaryMüsürdenuzaklaşmazlary üçinyzarlaweolara:Nämeüçinsizmeniňhojaýynymyň käsesiniogurladyňyz?»diýiptabşyrdy

26Ýusubyňhyzmatkäriturup,olaraýetdiweÝusubyňähli sözlerinigürrüňberdi.Olarmunyeşidendegatygaharlanyp: «Hojaýynyňyzyňkäsesikimdebolsa,şolöler,bizhemgul bolarys»diýdiler.

27Olarhowlukdylarweherbiriözhaltasynyeşeklerinden düşürdilerOlarhaltalarynyňiçineseretdiler,käse BenýaminiňhaltasyndantapyldyHemmelereşiklerini ýyrtyp,şäheregaýdypgeldiler.Benýaminiýoldaurdular, şäheregirýänçäonyurdularweÝusubyňöňündedurdular

28Ýahudanyňgaharygelip:«Buadammenişugün Müsüriýoketmeküçinyzynagetirdi»diýdi

29AdamlarÝusubyňöýünegelip,Ýusubyöztagtynda oturanynyweählibatyradamlaryonuňsagyndawe çepindedurandygynygördüler

30Ýusupolaraşeýlediýdi:«Siznämeüçinmeniňkümüş käsämialypgitdiňiz?Emmamensiziňdoganyňyzyň ýurduňhaýsyýerindediginibilmeküçinmeniňkäsämi alandygyňyzybilýärin»

31Ýahudaşeýlediýdi:«Jenabymyzanämediýeris,näme diýerisweözümizinädipaklaýarys?HudaýşugünSeniň ähligullaryňyňgünäsinitapdy,şonuňüçinolşugünbiziň başymyzaşeýleetdi».

32Ýusupturup,Benýaminitutup,doganlarynyňarasyndan zorlukbilentutdyOlöýegelip,gapynyolaryňöňünde gulplady.Ýusupöýüniňbaşlygyna:«Patyşaşeýlediýýär: Ataňyzyňýanynasag-amanbaryň,ine,menelindenkäse tapylanadamyaldym»diýmegitabşyrdy

54-njiBAP

1ÝahudaÝusubyňolarbilenedýänişlerinigörende, Ýahudaonuňýanynabaryp,gapynydöwüpaçdywe doganlarybilenÝusubyňöňünegeldi

2ÝahudaÝusuba:«Jenabym,guluňyňseniňbilenbirsöz aýtmagynyhaýyşedýärin,bumeniňüçinagyr görünmesin?»diýdiÝusupoňa:«Aýt»diýdi

3ÝahudaÝusubyňöňündegepledi,doganlarybolsaolaryň öňündedurdylarÝahudaÝusubaşeýlediýdi:«Bizilkinji gezekazyksatynalmaküçinjenaplarymyzyňýanyna gelenimizde,senbiziýurduňiçalylaryhasapladyňwebiz Benýaminiseniňöňüňegetirdik,senbolsaşugüneçenli biziňbilengülüşýärsiň»

4Indipatyşameniňsözlerimieşitsinwedoganymyzy ibersin,olbiziňbilenkakamyzyňýanynagitsin,ýogsam seniňjanyňşugünMüsüriňähliilatybilenbirlikdeýok bolar».

5Meniňikidoganym,ŞimgonbilenLewiniň,uýamyz DinasebäpliŞekemşäherineweamorlaryňýedişäherine nämeedendiklerini,şeýlehemdoganlaryBenýaminiň hatyrasynanämeetjekdiklerinibilmeýärsiňmi?

6Egersendoganymyzyibermekislemeýänbolsaň,men ikisindenhemulywegüýçlibolangüýjümbilenşugün seniňweýurduňyňüstünehüjümedýärin

7BizisaýlanHudaýymyzfyrownanämeedendigini eşitmediňmi?AtamyzdanalanenemizSaraüçinfyrowna nämeedendiginieşitmediňmi?Olonyweonuň maşgalasynyagyrbetbagçylyklarauçratdy.Müsürlilerşu güneçenlibutäsinligibiri-birinegürrüňberýärler HudaýymyzBenýaminüçinsaňahemşeýleedermi?Sen onyşugünatasyndanaldyňweşugünözýurduňdabiziň başymyzaýagdyrýanýamanlyklaryňüçinÇünki

HudaýymyzatamyzYbraýymbilenbaglaşanähtiniýada salyp,seniňbaşyňabetbagtçylykgetirer,sebäbisenşugün atamyzyňjanynygynandyrdyň

8Indişugünsizeaýdansözlerimidiňläňwedoganymyzy iberiň,olgitsin,ýogsamsizweýurduňyzdakyhalk gylyçdanölersiňiz,sebäbisizmeniýeňipbilmersiňiz

9ÝusupÝahudaşeýlejogapberdi:«Nämeüçinsen agzyňygiňdenaçdyňwenämeüçinbiziňbilenöwünip, "Güýçseniňbilen"diýýärsiň?Fyrownyňdiriligineand içýärin,egermenählibatyresgerlerimeseniňbilen söweşmegitabşyrsam,senwebudoganlaryňhökman batgalygabatarsyňyz»

10ÝahudaÝusubaşeýlediýdi:«Senweseniňhalkyň MendengorkmalyRebdenantiçýärin,egermengylyjymy birgezekçykarsam,şugüntutuşMüsüriýokedýänçäm, onygynyndançykarmaryn.Sendenbaşlap,seniň hojaýynyňfyrownbilengutararyn»

11Ýusupoňaşeýlejogapberdi:«Elbetde,güýçdiňe seniňkidäl;mensendenhasgüýçliwegüýçli;egersen gylyjyňyçykarsaň,onyseniňweählidoganlaryňyň boýnunasalaryn»

12Ýahudaoňa:«Egermenşugünsaňagarşyagzymy açsam,seniýokedip,ýerýüzündenýokedip, patyşalygyňdanýokederin»diýdiÝusupoňa:«Eger agzyňyaçsaň,agzyňydaşbilenýapmagagüýjümwe güýjümýeter,senbirsözaýdypbilmeýänçäň;öňümizde näçedaşbar,gör,menbirdaşalyp,agzyňasokup,eňegiňi döwüpbilerin»diýdi.

13Ýahuda:«Hudaýşaýatbolsun,bizhenizseniňbilen söweşmekislemedik,diňedoganymyzybizeber,bizseniň ýanyňdangideris»diýdi.Ýusupbolsa:«Fyrownyň diriligineandiçýärin,egerKenganyňählipatyşalaryseniň bilenbirleşseler,onymeniňelimdenalmarsyň»diýdi

14Indikakaňyňýanynabar,doganyňmaňagulbolar, sebäbiolpatyşanyňöýünitaladyÝahuda:«Saňaýa-da patyşanyňhäsiýetinenäme?Patyşaöýündenýurduňdürli kümşüniwealtynynysowgatýa-daçykdajyhökmünde iberýär,senbolsadoganymyzyňtorbasynagoýankäseň baradagürrüňedip,onysendenogurlandygyny aýdýarsyňmy?»diýdi.

15HudaýbiziňdoganymyzBenýaminiňýa-daYbraýymyň neslindenbolanlaryňsendenýa-dabaşgabirinden, patyşadan,şazadadanýa-dabaşgabiradamdanogurlamak üçinşeýleetmeginisaklasyn

16Indibolsa,tutuşdünýäseniň:"Müsürpatyşasykiçijik kümüşüçinbuadamlarbilendawalaşyp,olaryaýyplap, doganlarynyguletdi"diýensözleriňieşitmesindiýip,bu aýyplamanybeset.

17Ýusupşeýlejogapberdi:«Bukäseniözüňealyň-da, meniňýanymagit,doganyňygulhökmündegoýuň,çünki ogrynyňgulbolmagyhökümdir»

18Ýahudaşeýlediýdi:«Nämeüçinsenbiziňdoganymyzy taşlap,özkäseňialmagautanmaýarsyň?Egersenbize käseňiýa-daondanmüňesseköpberseň,bizdoganymyzy hiçkimiňelindäkikümüşüçintaşlamarys,onuňüçin ölmeris»

19Ýusupşeýlejogapberdi:«Nämeüçindoganyňytaşlap, onyşugüneçenliýigrimikümüşteňňäsatdyň?Ondanäme üçindoganyňaşeýleetmeýärsiň?»

20Ýahudaşeýlediýdi:«Rebmeniňbilenseniňaramyzda şaýatdyr,bizseniňsöweşleriňiislemeýäris;indi doganymyzybizeber,bizseniňbilendawalaşmangideris» 21Ýusupşeýlejogapberdi:«Egerýurduňählipatyşalary ýygnansalar,olarsiziňdoganyňyzymeniňelimdenalyp bilmezler»Ýahudabolsa:«Agamyzyňbiziňbilen gelmeýändiginiweonuňüçingynanýandygynygörüp, kakamyzanämediýeris?»diýdi.

22Ýusupşeýlejogapberdi:«Kakaňa:'Arapçelekden düşdi'diýipaýtmaly

23Ýahudaşeýlediýdi:«Senhakykatdanampatyşasyň, nämeüçinbuzatlaryaýdyp,ýalňyşhökümçykarýarsyň? Seniňýalypatyşanyňhalynawaý!»

24Ýusupşeýlejogapberdi:«DoganyňyzÝusuphakda aýdansözümdeýalanhökümýok,çünkisizony midýanlylaraýigrimikümüşteňňäsatdyňyz,emma kakaňyzamunyinkäredip:«Onybirýamanhaýwaniýdi, Ýusupbölek-bölekboldy»diýdiňiz

25Ýahuda:«Ine,Samyňodymeniňýüregimdeýanýar, indimensiziňähliýeriňiziotbilenýakaryn»diýdiÝusup jogapberip:«OgullaryňyzyöldürengelnejeňizTamar Şekemiňodynyöçürdi»diýdi.

26Ýahuda:«Egermentenimdenbirtüýihemaýyrsam, bütinMüsürionuňganybilendolduraryn»diýdi

27Ýusupşeýlejogapberdi:«Siziňadatyňyzşeýle:satan doganyňyzaedenişiňizşeýle,onuňköýneginiganabatyryp, kakaňyzagetirdiňiz,şondaol:«Menibirýamanhaýwan iýdi,ine,onuňgany»diýerdi.

28Ýahudamunyeşidendegatygaharlandyweiçinden gazapýandyŞolýerdeonuňöňündeagramydörtýüzşekel töweregibolanbirdaşbardy.Ýahudanyňgaharygeldiwe oldaşybirelibilenalyp,gögezyňdyweçepelibilentutdy 29Soňraoldaşyaýaklarynyňaşagynagoýdyweähligüýji bilenonuňüstündeoturdy,şondadaşÝahudanyňgüýji bilentozanaöwrüldi

30ÝusupÝahudanyňedenişinigörüp,gatygorkdy,ýöne oglyManassatabşyrykberdiweÝahudanyňedenişiýaly başgabirdaşbilenhemetdiÝahudadoganlarynaşeýle diýdi:«Hiçbiriňiz:"Buadammüsürli,ýönemunyedip,ol biziňkakamyzyňneslindendir"diýmesin.

31Ýusupşeýlediýdi:«Kuwwatdiňesaňaberilmedi,biz hemgüýçliadamlar,nämeüçinsenbiziňhemmämize öwünýärsiň?»ÝahudaÝusuba:«Doganymyzyiber,şugün ýurduňyweýranetme»diýdi

32Ýusupolaraşeýlejogapberdi:«Gidiň-de,kakaňyza aýdyň,doganyňyzÝusupbaradaaýdanyňyzýaly,onybir ýamanhaýwaniýdi»

33ÝahudadoganyNaftalybilengepleşip,oňa:«Git, Müsüriňähliköçelerinisanapçykwemaňahabarber» diýdiŞimgonoňa:«Buzatseniňüçinkynçylyk döretmesinIndimendagyňüstüneçykyp,dagdanbiruly daşalyp,Müsürdäkiherbiradamyňüstünezyňarynwe onuňiçindeýaşaýanlaryňhemmesiniöldürerin»diýdi

34Ýusupdoganlarynyňaýdanbusözleriniňhemmesini eşitdi,ýöneolarÝusubyňolarydüşünýändiginibilmediler, sebäbiolaronuňýewreýdilindegeplemeýändiginipikir etdiler.

35ÝusupdoganlarynyňMüsüriýoketjekdiýen sözlerindengatygorkdyweoglyManaşeşeýletabşyryk berdi:«Indigit,Müsüriňähliilatynyweählibatyr adamlarymeniňýanymaýygna,olaryatly,pyýadawedürli

sazgurallarybilenmeniňýanymagetir»Manaşegidip, şeýleetdi.

36NaftalyÝahudanyňtabşyrygyýalygitdi,sebäbiNaftaly çaltaýaklymarallaryňbiriýalyýeňildiweolbugdaý sünbülleriniňüstünebasypýöräp,olaryňaşagyna degmeýärdi

37Olgidip,Müsüriňähliköçelerinisanap,olaryňon ikidiginigördüwehowlukmaçlykbilengelip,Ýahuda habarberdiÝahudadoganlaryna:«Herbiriňizgylyjyňyzy bilinedakynyň,Müsüriňüstündengeçip,olaryňhemmesini öldüreriswebiriniňhemgalanynygaldyrmaň»diýdi

38Ýahudaşeýlediýdi:«Mengüýjümbilenüçköçeni weýranederin,sizbolsabirköçeweýranedersiňiz». Ýahudabusözleriaýdypduranda,Müsüriňilatyweähli güýçliesgerlerdürlisazgurallarywebatlygygyryşlarbilen olaratarapgeldiler.

39Olaryňsanybäşýüzatly,onmüňpyýada,şeýlehem diňeelleriwegüýjibilengylyçsyzwenaýzasyzsöweşip bilýändörtýüzadamdanybaratdy.

40Ähligüýçliesgerlergüýçlitupandanwegygyryşdan gelip,Ýakubyňogullarynygurşapaldylarweolary gorkuzdylar,olaryňgygyryşyndanýertitredi.

41Ýakubyňogullarybugoşunygörenlerinde,janlaryndan gatygorkdular,ÝusupbolsaÝakubyňogullarynygorkuzyp, rahatlandyrmaküçinşeýleetdi.

42Ýahudaözdoganlarynyňkäbiriniňgorkupduranyny görüp,olara:«Hudaýyňmerhemetibiziňbilenbolsa,näme üçingorkýarsyňyz?»diýdi.ÝahudaMüsürhalkynyň Ýusubyňbuýrugybilenolarygurşapalandygynygörende, diňeÝusupolara:«Olaryňhiçbirinedegmäň»diýip tabşyrdy.

43Ýahudahowlukdy-da,gylyjynyçykardywebatlywe ajygygyrdyOlgylyjybilenurdy-da,ýerezyňyldyweähli adamlaragarşygygyrmagynydowametdirdi.

44Olşeýleedende,RebÝahudanyňweonuň doganlarynyňarasyndabatyrýigitleriňweolaryň töweregindäkiählihalkyňüstündengorkudöretdi.

45Olaryňhemmesigykylygyňsesindengaçdylar,gorkup, biri-biriniňüstüneýykyldylar,köpüsiýykylypöldi,olaryň hemmesiÝahudadan,onuňdoganlaryndanweÝusubdan gaçdylar

46Olargaçypbarýarkalar,Ýahudaweonuňdoganlary olaryfyrownyňöýüneçenliyzarladylarweolaryňhemmesi gaçypgutuldylarÝahudaýene-deÝusubyňöňündeoturdy weoňaarslanýalyarlap,ulywegüýçligygyrdy

47Gykylykuzakdaneşidildi,Sukkodyňähliýaşaýjylary onyeşitdilerBütinMüsürgykylykdantitrediMüsüriňwe Goşentopragynyňdiwarlaryýeriňtitremegindenýykyldy.

FyrownhemtagtyndanýereýykyldyMüsüriňweGoşeniň ähligöwreliaýallarytitremäniňsesinieşidip,gaty gorkdular

48Fyrown:«Müsürýurdundaşugünnämeboldy?»diýip habariberdiOlargelip,ählizadybaşyndanahyrynaçenli oňagürrüňberdilerFyrowngorkup,haýrangaldywegaty gorkdy

49Bularyňhemmesinieşidende,olgorkudanhasam beterleşdiweÝusubaşeýlediýdi:«Senýewreýleritutuş Müsüriýoketmeküçinmaňagetirdiň;senbuogrygul bilennämeetjek?Onygoýber,doganlarybilengitsin,biz, senwetutuşMüsürolaryňýamanlygyndanheläk bolmasyn»

50Egermunyetmekislemeýänbolsaň,ähligymmatly zatlarymytaşlaweisleseň,olaryňýurdunagit,sebäbiolar şugüntutuşýurdumyweýranederlerweählihalkymy öldürerler;hatdaMüsüriňähliaýallaryhemgygyryp, göwreligaldylar;diňegygyrypwegepleşipnäme edendiklerineserediň,mundanbaşga-da,egerolargylyç bilensöweşseler,ýurdyweýranederler;indiisleýän zadyňysaýla,meniýa-daýewreýleri,Müsüriýa-da ýewreýleriňýurduny

51Olargelip,fyrownyňözibaradaaýdanählisözlerini ÝusubaaýtdylarÝusupfyrownyňweÝahudanyň sözlerindengatygorkdy,onuňdoganlarybolsahenizem gahar-gazapbilenÝusubyňöňündedurdylar.Ýakubyňähli ogullarydeňiziňweonuňtolkunlarynyňgüwwüldesiýaly Ýusubagygyrdylar

52Ýusupdoganlaryndanwefyrowndangatygorkýardy, şonuňüçinÝusupdoganlarynaözünigörkezmeküçin bahanagözleýärdi,sebäbiolarbütinMüsüriýoketmezler 53ÝusupoglyManaşenitabşyrdy,ManaşeÝahudanyň ýanynabaryp,elinionuňegninegoýdyweÝahudanyň gaharyýatdy

54Ýahudadoganlarynaşeýlediýdi:«Hiçkimmuny müsürliýaşyňişidiýmesin,sebäbibumeniňkakamyň maşgalasynyňişi»

55ÝusupÝahudanyňgaharynyňýatandygynygörüpwe bilip,ýumşakdildeÝahudabilengürleşmeküçin ýakynlaşdy

56ÝusupÝahudaşeýlediýdi:«Senhakykatyaýdýarsyň weşugüngüýjüňbaradakysözleriňitassykladyň,seni söýýänHudaýyňseniňabadançylygyňyartdyrsyn,ýöne maňadogrusynyaýt,nämeüçinählidoganlaryňyň arasyndanoglanüçinmeniňbilenjedelleşýärsiň,olaryňhiç birimaňaolbaradabirsözhemaýtmady»

57ÝahudaÝusubaşeýlejogapberdi:«Senmeniňoglanyň kakasynakepilbolandygymywe'Egeronyonuňýanyna getirmesem,onuňgünäsiniebedilikçekjekdigimi' aýdandygymybilmeli.

58Şonuňüçinählidoganlarymyňarasyndansaňa ýüzlendim,sebäbiseniňonuňseniňbilengitmeginerugsat bermekislemeýändigiňigördüm;indiseniňonuňbilen gitmegineibermegiňüçinseniňhuzuryňdamerhemet taparynweine,menonuňornunagalyp,seniňisleýän zadyňdasaňahyzmatederin,sebäbimeniniräiberseň,men saňaulyhöwesbilenhyzmatederin

59Meniindisaňagarşyçykangüýçlibirpatyşanyňýanyna iber,şondasenoňaweonuňýurdunanämeetjekdigimi bilersiň;onuňatlywepyýadagoşunyýa-daörängüýçli halkybolsa-da,menolaryňhemmesiniöldürip,patyşanyň kellesiniseniňöňüňegetirerin

60AtamyzYbraýymyňözhyzmatkäriEliýezerbilen bilelikdeElamyňählipatyşalarynybirgijedegoşunlary bilengyrandygyny,olaryňhiçbirinigaldyrmadygyny bilmeýärsiňizmiýa-daeşitmeýärsiňizmi?Şolgündenbäri kakamyzyňgüýjibizewenesillerimizeebedimiras hökmündeberildi

61Ýusupşeýlejogapberdi:«Senhakykatyaýdýarsyň, ýönediliňdeýalanýok,sebäbibizeýewreýleriňgüýçkuwwatynyňbardygyweolaryňHudaýyRebbiňolardan köphoşaldygyaýdyldy,ondaolaryňöňündekimdurup biler?»

62Ýöne,şuşertbilen,egersizonuňejesiniňoglybolan doganynymeniňýanymagetirseňiz,mensiziňdoganyňyzy ibererinSizonuňsiziňterkiňizdenMüsüregitdigini aýtdyňyz.Sizonuňdoganynymeniňýanymagetireniňizde, menonyonuňýerinealarys,sebäbisiziňhiçbiriňiz kakaňyzyňöňündeoňakepilbolmadyňyzOlmeniň ýanymagelende,mensiziňbilensiziňüçinkepilbolan doganynyibererin.

63Ýusupbusözleriaýdanda,Ýahudanyňgaharygeldiwe onuňgözlerindengandamjaladyOldoganlaryna:«Bu adamnädipşugünözwetutuşMüsüriňheläkçiligini isleýär?»diýdi

64ŞimgonÝusubaşeýlejogapberdi:«Bizsaňailkibilen onuňnirededigini,öliýa-dadiridiginibilmeýändigimizi aýtmadykmy?Jenabymnämeüçinşeýlediýýär?»

65ÝusupÝahudanyňýüzünigörüp,oňa:«Budoganyň ýerinebeýlekidoganyňymeniňýanymagetir»diýende, gaharynyňýanypbaşlandygynygördü

66Ýusupdoganlarynaşeýlediýdi:«Dogry,siz doganyňyzyňölendiginiýa-daýitirilendiginiaýtdyňyz Indimenonyşugünçagyryp,olsiziňöňüňizegelse, doganynyňýerineonymaňaberersiňizmi?»

67Ýusupsözebaşladywegygyryp:«Ýusup,Ýusup,şu günmeniňöňümegel,doganlaryňagörünweolaryň öňündeotur!»diýdi.

68Ýusupbusözleriolaryňöňündeaýdanda,olarÝusubyň olaryňöňüneniredengelýändiginigörmeküçinherbiri başgaçaseretdi.

69Ýusupolaryňähliişlerinisynlap,olaraşeýlediýdi: «Nämeüçinsizolýere-buýereseredýärsiňiz?Mensiziň MüsüresatanÝusubyňyz,şonuňüçinmenisatandygyňyza gynanmaň,çünkiaçlykdöwründeHudaýmenisizdenöň goldawhökmündeiberdi»

70DoganlaryÝusubyňsözlerinieşidende,ondangorkdular, Ýahudabolsaondanörängorkdy

71BenýaminÝusubyňsözlerinieşidende,öýüňiçki bölegindeolaryňöňündedurdy.Benýamindogany Ýusubyňýanynaylgapbardyweonygujaklap,boýnuna gujakladyweaglaşdylar

72ÝusubyňdoganlaryBenýaminiňonuňdoganynyň boýnunagujaklap,onuňbilenaglandygynygörenlerinde, olarhemÝusubyňüstünegujaklap,onygujakladylarwe Ýusubyňbilenbilelikdeagladylar.

73ÝusubyňmaşgalasynaolaryňÝusubyňdoganlarydygy baradaseseşidildiwebufyrownaöränýarady,sebäbiol olaryňMüsüriýoketmegindengorkýardy.

74FyrownözhyzmatkärleriniÝusubagelendoganlary üçingutlamaküçiniberdi.Müsürdäkigoşunyňwegoşunyň ähliserkerdeleriÝusupbilenşatlanmaküçingeldiler,bütin MüsürÝusubyňdoganlaryüçinöränşatlandy

75FyrownözhyzmatkärleriniÝusubaiberip: «Doganlaryňaaýt,ählizatlarynygetirsinlerwemeniň ýanymagelsinler,menolaryMüsüriňiňgowyýerine ýerleşdirerin»diýdi

76Ýusupöýüniňbaşlygynadoganlarynasowgatlarwe geýimlergetirmegibuýurdyOlolaraköpgeýimler,ýagny şalaryňgeýimleriweköpsowgatlargetirdi.Ýusupolary doganlarynyňarasyndapaýlady

77Soňraoldoganlarynyňherbirinealtynwekümüşdenbir bölekeşikweüçýüzkümüşteňňeberdiweÝusupolaryň

hemmesineşueşiklerigeýdirip,Fyrownyňhuzuryna getirmegitabşyrdy.

78FyrownÝusubyňählidoganlarynyňbatyrweowadan adamlardygynygörüp,öränbegendi.

79Soňraolarfyrownyňýanyndançykyp,Kenganýurduna, kakalarynyňýanynagitdiler,doganlaryBenýaminhemolar bilendi

80Ýusupturup,olarafyrowndanonbirarababerdi.Ýusup olaraözarabasynyberdi,olMüsürdetäçgeýdirilengüni kakasynyMüsüregetirmeküçinşolarabadamündiÝusup doganlarynyňähliçagalarynasanynagörägeýim-gejimwe herbirineýüzkümüşteňňeiberdi,şeýlehemdoganlarynyň aýallarynapatyşanyňaýallarynyňgeýimlerindengeýimgejimiberdi

81Olözdoganlarynyňherbirineonadamberdi,olarbilen bilelikdeKengantopragynagidip,olaryňçagalarynawe Müsüregelýänählimülklerinehyzmatetmeli

82ÝusupdoganyBenýaminiňüstibilenonoglunaonsany köýnekiberdi,buköýneklerÝakubyňogullarynyň beýlekilerindenhasköp

83Fyrownyňüçinherbirineellikümüşteňňeweonaraba iberdi.FyrownyňkakasynaMüsüriňähligözellikleri ýüklenenoneşek,şeýlehemkakasynaweonuň ýanyndakylaryňhemmesineýolüçinazykhökmündedäne, çörekweiýmitýüklenenonurkaçyeşekiberdi.

84OlgyzdoganyDinäkümüşdenwealtyndan,hoşboý yslyotlardan,mirradan,aloedenweaýalşaý-seplerinden köpmukdardalybaslariberdi.Şeýlehem,fyrownyň aýallaryndanBenýaminaýallarynaşolzatlaryiberdi

85Olählidoganlaryna,şeýlehemolaryňaýallarynadürli oniksdaşlarynywebdelliýberdi,şeýlehemMüsüriňbeýik halkynyňarasyndakyähligymmatlyzatlardanÝusubyň kakasynyňöýüneiberenzatlaryndanbaşgagymmat zatlaryňhiçbirigalmady.

86Soňraoldoganlarynyugratdy,olargitdiler,olbolsa doganyBenýaminihemolaryňbileniberdi

87ÝusupolaryňbilenMüsüriňçäklerinebarýanýolda gitdiwekakasywemaşgalasybaradaolaraMüsüre gelmegitabşyrdy

88Ololara:«Ýoldadawalaşmaň,sebäbibuReb tarapyndanköphalkyaçlykdansaklamaküçinedildi,çünki ýurtdaýene-debäşýylaçlykbolar»diýdi

89Ololaraşeýletabşyrykberdi:«SizKenganýurduna geleniňizde,buişdekakamyňöňünedüşmäň,akylly hereketediň»

90Ýusupolarabuýrukbermeginibesetdiweyzyna gaýdyp,MüsüregitdiÝakubyňogullarybolsaşatlykwe şatlykbilenKenganýurduna,kakalaryÝakubyňýanyna gitdiler

91Olarýurduňçäginegelip,biri-birine:«Bumeselede kakamyzyňöňündenämeetmeli?Egerbizonuňýanyna gelip,bubaradaoňaaýtsak,olbiziňsözlerimizegaty gorkarwebizeynanmaz»diýdiler

92Olaröýlerinegolaýlaýançaýolýöräp,Aşeriňgyzy SerahyňolarygarşylamagagelýändiginigördülerGyz öränowadanweakyllydy,şeýlehemarfaçalmagybilýärdi 93Olaronyçagyrdylar,ololaryňöňünegeldiweolary öpdiOlaronyalyp,oňaarfaberdilerwe:«Kakamyzyň öňünebar,onuňöňündeotur,arfaçalweşusözleriaýt» diýdiler.

94Olaroňaöýlerinegitmegitabşyrdylar,olarfanyalyp, olaryňöňündeylgadyweÝakubyňýanynagelipoturdy.

95Olgowyçalyp,aýdymaýdyp,şirinsözleribilenşeýle diýdi:«AýymÝusupdiri,olMüsürýurdundahöküm sürýärweölmedi».

96Olbusözlerigaýtalapwegaýtalapdurdy,Ýakuponuň sözlerinieşitdiweolaroňaýarady

97Ýakupaýalyňsözleriniiki-üçgezekgaýtalaýança,ol diňlediweÝakubyňýüregineşatlykgirdi,Hudaýyňruhy onuňüstündediweÝakubonuňählisözleriniň dogrudygynybildi

98ÝakupSerahabusözleriaýdanda,oňaakpataberdiwe oloňa:«Gyzym,ölümseniňüstüňdenaslaçykmasyn, sebäbisenmeniňruhumydikeltdiň;diňemeniňöňümde aýdanyňýalygeple,sebäbisenählisözleriňbilenmeni şatlandyrdyň»diýdi.

99Olbusözleriaýtmagynydowametdirdi,Ýakupdiňledi webuoňaýarady,olşatlandyweHudaýyňruhyonuň üstündedi.

100Olhenizonuňbilengepleşipdurka,ogullaryatlar, arabalar,şalybaslaryweöňlerindeylgaýanhyzmatkärler bilenonuňýanynageldiler.

101Ýakupolaryňgarşysynaturdyweogullarynyňşa lybaslarynygeýendikleriniweÝusubyňolaraiberenähli hazynalarynygördi.

102Olaroňa:«Habarberiň,doganymyzÝusubdiri,ol Müsürýurdundahökümsürýärwesizeaýdyşymyzýaly bizehemşolgepledi»diýdiler.

103Ýakupogullarynyňählisözlerinieşitdiweolaryň sözlerindenýüregititräpgitdi,sebäbiolÝusubyňolara berenzatlarynyňhemmesini,iberenzatlarynyweÝusubyň olaraaýdanählialamatlarynygörýänçä,olaraynanmady 104Olaronuňöňündeaçylyp,Ýusubyňiberenzatlarynyň hemmesinigörkezdiler,herbirineÝusubyňiberen zatlarynyberdilerweololaryňhakykatyaýdandyklaryny bildiweoglybaradakygürrüňeöränbegendi

105Ýakup:«MaňaoglumÝusubyňdirigalmagyýeterlik, ölmezdenöňonygörmägegiderin»diýdi

106Ogullarybaşlaryndangeçenleriňhemmesinioňa gürrüňberdiler.Ýakupbolsa:«Menoglumyweonuň nesillerinigörmeküçinMüsüregiderin»diýdi

107Ýakupturup,Ýusubyňibereneşiklerinigeýdi, ýuwunyp,saçynysyrandansoň,Ýusubyňiberençalmasyny başynageýdi

108Ýakubyňöýündäkiähliadamlarweolaryňaýallary Ýusubyňibereneşiklerinigeýip,Ýusubyňhenizemdiri galandygynaweMüsürdehökümsürýändigineöränşat boldular.

109Kenanyňähliýaşaýjylarybuwakanyeşidip,Ýakubyň dirigalandygynagelip,onuňbilenşatlandylar

110ÝakupüçgünläpolarüçinzyýapatberdiKenanyňähli patyşalaryweýurduňasyllyadamlaryÝakubyňöýünde iýip-içip,şatlandylar

55-njiBAP

1MundansoňÝakup:«MenMüsüregidip,oglumygörerin, soňraHudaýyňYbraýymaaýdanKenganýurdunagaýdyp gelerin,sebäbimendogdukmekanymyterkedipbilmerin» diýdi.

2Rebbiňsözüoňageldi:«ÄhlimaşgalaňbilenMüsüregit weşolýerdegal,Müsüregitmekdengorkma,çünkiMen senişolýerdebeýikmilletederin»

3Ýakupöz-özüne:«Mengidip,oglumyňMüsüriňähli ilatynyňarasyndaHudaýdangorkýandygynygörüp göreýin»diýdi

4RebÝakubaşeýlediýdi:«Ýusubdangorkma,sebäbiol seniňgözleriňeýaraýanýaly,Maňagulluketmeküçin henizemözdogruçyllygynysaklaýarÝakupoglunaörän begendi

5ŞolwagtÝakupogullarynawemaşgalasynaRebbiň sözünelaýyklykdaMüsüregitmegibuýurdyÝakup ogullaryweählimaşgalasybilenýerindenturdyweşatlyk wegöwünaçlykbilenKenganýurdundanBeýerşebadan çykyp,Müsürýurdunagitdi

6OlarMüsüregolaýlaşanlarynda,ÝakupMüsürdäki ýagdaýygörkezmeküçinÝusubyöňündeniberdiÝahuda kakasynyňaýdyşyýalyetdiOlhowlukdyweylgap, Ýusubyňýanynageldi.OlarGoşenýurdundaähli maşgalasyüçinýerbelledilerÝahudayzynagaýdyp, kakasynyňýanynageldi

7Ýusuparabasynydakyndy,ählibatyresgerlerini, hyzmatkärleriniweMüsüriňähliýolbaşçylarynykakasy ÝakubygarşylamagaçagyrdyÝusubyňMüsürde: «Ýakubygarşylamagagitmedikleriňhemmesiöler»diýen tabşyrygyyglanedildi

8ErtesigünÝusupbütinMüsürbilenbilelikdeulywe güýçligoşunbilenýoladüşdü.Olaryňhemmesinepis ketenwegyrmyzymatadantikilenlybaslar,kümüşwe altyngurallarwesöweşgurallarybilenbardy

9OlarÝakubygarşylamagadürlisazgurallary,barapwe depbilengitdiler,ýoluňugrundamirrawealoesepdiler Olaryňhemmesişeýleetdilerweýerolaryňgykylygyndan titräpgitdi.

10MüsüriňähliaýallaryÝakupbilenduşuşmaküçin MüsüriňüçeklerinewediwarlarynaçykdylarÝusubyň kellesindefyrownyňpatyşalyktäjibardy,sebäbifyrown onykakasybilenduşuşmagagidýänwagtygeýmeküçin Ýusubaiberipdi

11Ýusupatasyndanellitirsekgolaýlaşyp,arabadandüşüp, kakasynatarapýöräpgitdiMüsüriňähliýolbaşçylarywe onuňasyllyadamlaryÝusubyňkakasynatarappyýada ýöräpgelendiginigörenlerinde,olarhemdüşüp,Ýakuba tarappyýadaýöräpgitdiler

12ÝakupÝusubyňdüşelgesinegolaýlaşanda,Ýakup Ýusupbilenbilelikdeözünetarapgelýändüşelgänigörüp, buonybegendirdiweÝakupmuňahaýrangaldy

13ÝakupÝahudadan:«Müsürdüşelgesindepatyşa lybaslarynygeýen,gyzyleşikli,başynaşatäjigeýen, arabasyndandüşüp,bizetarapgelýänadamymenkim görýärin?»diýipsoradyÝahudakakasyna:«Buseniň ogluňÝusuppatyşa»diýipjogapberdi.Ýakupoglunyň şöhratynygörüpbegendi

14Ýusupkakasynyňýanynagolaýlaşyp,oňatagzymetdi DüşelgedäkiähliadamlarÝakubyňöňündeonuňbilen birlikdeýereyhlasetdiler

15Ýakupylgap,oglyÝusubyňýanynabardyweonuň boýnunagujaklap,onyöpdiOlaragladylarÝusuphem kakasynygujaklap,onyöpdiOlaragladylarweMüsüriň ählihalkyhemolarbilenaglady.

16ÝakupÝusuba:«Indiseniňýüzüňigörenimdensoň, şatlykbilenölerin,senhenizemdiriweşöhratly ýaşaýarsyňyz»diýdi

17Ýakubyňogullary,aýallary,çagalary,hyzmatkärleriwe Ýakubyňähliöý-içeriÝusupbilenbirlikdeagladylar,ony öpüşdilerweaglaşdylar

18SoňraÝusupweonuňähliadamlaryMüsüregaýdyp geldiler.Ýakup,onuňogullaryweonuňöýündäkiähli çagalaryÝusupbilenMüsüregeldilerÝusupolary Müsüriňiňgowyýerinde,Goşentopragyndaýerleşdirdi

19Ýusupkakasynawedoganlarynaşeýlediýdi:«Men gidip,fyrowna:„Doganlarym,kakamyňmaşgalasywe olaryňähliemlägimeniňýanymageldi,olarGoşen ýurdunda“diýiphabarbererin»

20ÝusupşeýleetdiweözdoganlaryndanRubeni,Ysakar ZebulunyweonuňdoganyBenýaminialyp,fyrownyň huzurynagoýdy

21Ýusupfyrownaşeýlediýdi:«Doganlarym,kakamyňöýiçerisiweolaryňähliemlägi,sürüleriwemallarybilen bilelikdeMüsürdeýaşamaküçinKenganýurdundanmeniň ýanymageldiler,sebäbiaçlykolaryňbaşynyagyrdýardy»

22FyrownÝusuba:«Kakaňywedoganlaryňyýurduňiň gowyýerineýerleşdir,olardanähligowyzatlarysowurma weolaryňtopragyňmiwesindeniýmegineýolberme» diýdi.

23Ýusupşeýlejogapberdi:«MenolaryGoşenýurdunda ýerleşdirdim,sebäbiolarçopanlar,şonuňüçingoý,olar sürülerinimüsürlilerdenaýry,Goşendegalsynlar».

24FyrownÝusuba:«Doganlaryňsaňanämediýseler,şony et»diýdiÝakubyňogullaryfyrownatagzymetdilerwe onuňýanyndanparahatçylykbilençykdylar.SoňraÝusup kakasynyfyrownyňhuzurynaalypgeldi

25Ýakupgelip,fyrownatagzymetdi,Ýakupfyrownaak pataberdi,soňraolçykypgitdi;Ýakupähliogullarywe onuňähliöý-içeriGoşentopragyndaýaşadylar 26Ýakubyňömrüniňikinjiýylynda,ýagnyýüzotuzynnjy ýylynda,Ýusupaçlykdöwründekakasyny,doganlaryny wekakasynyňähliöý-içerisiniçagalarynagöräiýmitbilen üpjünetdi;olarhiçzatdangytçylykçekmediler 27Ýusupolaratutuşýurduňiňgowyýerleriniberdi; ÝusubyňömrüniňdowamyndaMüsüriňiňgowyýerlerine eýeboldular;Ýusuphemolarawekakasynyň öýündäkileriňhemmesineherýylgeýim-gejimberdi; Ýakubyňogullarydoganlarynyňömrüniňdowamynda Müsürdehowpsuzýaşadylar

28ÝakuphemişeÝusubyňsaçagyndannaharlanardy. Ýakupweonuňogullarygije-gündizÝusubyňsaçagyndan çykmadylar,Ýakubyňçagalaryöýlerindeiýýän naharlaryndanbaşga

29AçlykdöwründebütinmüsürlilerÝusubyňneslinden iýdiler,sebäbiaçlyksebäpliählimüsürlilerözlerinedegişli zatlaryňhemmesinisatdylar.

30ÝusupfyrownyňhasabynaMüsüriňähliýerleriniwe ekinmeýdanlarynyçöreküçinsatynaldyAçlyk günlerindeÝusupbütinMüsüriçörekbilenüpjünetdi Ýusupýurduňdürliýerlerindensatynalandäneüçinözüne gelenählikümüşwealtynyýygnady.Olköpaltynwe kümüştoplady,mundanbaşga-da,köpmukdardaoniks daşlaryndan,bdelliýdenwegymmatbahageýimlerden başga-da,olarpullarygutaranda,ýurduňähliýerlerinden Ýusubagetirdiler

31Ýusupelinegelenählikümüşwealtyny,ýetmişiki talanttöweregialtynwekümüş,şeýlehemköpmukdarda oniksdaşlarynywebdelliýialdyÝusupgidip,olarydört bölegeböldi.BirböleginiGyzyldeňziňgolaýyndakyçölde, birböleginiPeratderýasynyňkenarynda,üçünjiwe dördünjiböleginibolsaParsweMidiýaçölüniň garşysyndakyçöldegizledi

32Olgalanaltyn-kümüşiňbirböleginialyp,ähli doganlaryna,kakasynyňähliöý-içerisinewekakasynyň öý-içerisindäkiähliaýallaraberdi,galanynybolsa fyrownyňöýüneýigrimitalanttöweregialtyn-kümüş getirdi

33Ýusupgalanählialtyn-kümüşifyrownaberdi,fyrown bolsaolaryhazynagoýdy,şondansoňýurtdaaçlykgünleri togtadyOlartutuşýerdeekinekip,hasylýygnadylarwe herýylözisleglerinegörähasylaldylar;hiçzatýetmedi.

34ÝusupMüsürdehowpsuzýaşadywetutuşýurtonuň ygtyýaryndadyOnuňkakasyweählidoganlaryGoşen ýurdundaýaşap,onyeýelediler.

35Ýusupörängarrap,ýaşybirnemeartypdyOnuňiki oglyEfraýymweManaşe,Ýakubyňogullarynyňnesilleri bilenbilelikde,özdoganlarybilenbirlikde,Rebbiň ýollarynywekanunlarynyöwrenmeküçin,hemişe Ýakubyňöýündegalýardylar

36ÝakupweonuňogullaryMüsürde,Goşenýurdunda ýaşadylarweolýerdeösüp,köpeldiler

56-NJYBAP

1ÝakupMüsürýurdundaonýediýylýaşadyÝakubyň ömrüniňýyllaryýüzkyrkýediýylboldy.

2ŞolwagtÝakupölümhowplykeselbilenkesellediwe oglyÝusubyMüsürdençagyrdyOglyÝusupMüsürden geldi,Ýusupbolsakakasynyňýanynageldi.

3ÝakupÝusubaweonuňogullarynaşeýlediýdi:«Men ölüpbarýaryn,ata-babalaryňyzyňHudaýysizegelip,sizi Rebbiňsizewesizdensoňkyçagalaryňyzabermägekasam edenýurdunagaýtarypgetirerIndimenölenimdensoň, meniata-babalarymyňgolaýynda,Kenganýurdunda, HebrondakyMakpeladakygowakdajaýlaň».

4ÝakupogullarynaonyHebrondakyMakpelada jaýlamagaantiçdirdi,ogullarybolsabubaradaoňaant içdiler.

5Ololaraşeýletabşyrykberdi:«HudaýyňyzRebbegulluk ediň,çünkiata-babalaryňyzyhalasedensiziähli kynçylyklardanhalaseder».

6Ýakup:«Ähliçagalaryňyzymeniňýanymaçagyryň» diýdi.Ýakupyňogullarynyňähliogullarygelip,onuň öňündeoturdylarÝakupolaraakpataberip,şeýlediýdi: «Ata-babalaryňyzyňHudaýyRebsizemüňesseköpbersin wesiziaklasyn,şeýlehemataňyzYbraýymyňakpatasyny bersin».ŞolgünÝakupyňogullarynyňähliogullary gitdiler

7ErtesigünÝakupogullarynyýeneçagyrdyOlar ýygnanyp,onuňýanynagelip,onuňöňündeoturdylarŞol günÝakupölmezindenöňogullarynaakpataberdi,her biriözakpatasynagöräakpataberdi;buRebbiňYsraýyla degişlikanunkitabyndaýazylandyr

8ÝakupÝahudaşeýlediýdi:«Menoglumyňseniň doganlaryňüçingüýçliadamdygyňybilýärin.Senolara

hökümsür,ogullaryňbolsaolaryňogullarynaebedihöküm sürerler».

9Ogullaryňyzadiňeýaýweählisöweşýaraglarynyöwret, şondaolarduşmanlarynahökümsürjekdoganlarynyň söweşlerindesöweşerler.

10Ýakupşolgünogullarynaýene-deşeýletabşyrykberdi: «Ine,menşugünözhalkymyňýanynaýygnanaryn;meni Müsürdenalypgidiňwesizetabşyryşymýaly,Maçpela gowagyndajaýlaň»

11Ýönesizdenhaýyşedýärin,ogullaryňyzyňhiçbirimeni götermesin,diňeözüňizmenigöteriňMeniňjesedimi Kengantopragynajaýlamaküçinalypgideniňizde,maňa şeýleediň.

12Ýahuda,YsakarweZebulungündogartarapda,Ruben, ŞimgonweGatgünortada,Efraýym,ManaşeweBenýamin günbatarda,Dan,AşerweNaftalydemirgazykdameniň tabutymygötererler

13Lewiözýanyňyzbilengötermesin,sebäbiolweonuň ogullaryysraýyllarbilendüşelgedeRebbiňÄhtsandygyny götererler,oglumÝusuphemgötermesin,sebäbipatyşa nähilibolsa,onuňşöhratyşeýlebolsun,ýöneEfraýym bilenManaşeolaryňýerinegeler.

14Menialypgideniňizde,maňaşeýleediň;sizetabşyrýan ählizadyňhiçbiriniretetmeň;maňaşeýleedeniňizde,Reb siziwesizdensoňkyçagalaryňyzyebediýadyndasaklar.

15Siz,ogullarym,herbiriňizözdoganyňyzywe garyndaşyňyzyhormatlaň,çagalaryňyzawesizdensoňky çagalaryňyzaata-babalaryňyzyňHudaýyRebbeömürboýy gulluketmegitabşyryň

16Şeýdip,siz,siziňçagalaryňyzwenesilleriňizýurtda ebediýaşaýarsyňyz,HudaýyňyzRebbiňöňündeýagşywe dogruçylişleriedip,Onuňähliýollaryndanýöreýärsiňiz

17Sen,oglumÝusup,doganlaryňyňgünäleriniwesaňa ýetirenzyýanlarynybagyşla,sebäbiHudaýmunyseniňwe çagalaryňyňbähbidiüçinniýetledi

18Eýoglum,doganlaryňyMüsüriňýaşaýjylarynataşlama weolaryňgöwnünedegme,çünkimenolaryHudaýyň elineweseniňeliňetabşyrýaryn,olarymüsürlilerden goraýarynÝakubyňogullarykakalarynaşeýlejogap berdiler:«Eý,kaka,bizetabşyranlaryňhemmesiniýerine ýetireris;Hudaýbiziňbilenbolsun»

19Ýakupogullarynaşeýlediýdi:«EgersizOnuňähli ýollaryndanýöreseňiz,Hudaýsiziňbilenbolsun;Onuň öňündeýagşywedogruçylişlerietmekdeOnuňýolundan saga-da,çepe-deöwrülmäň

20Sebäbimenbilýärin,soňkygünlerdeýurtdaköpwe agyrkynçylyklaraduçarbolarsyňyz,çagalaryňyzwe ogluňyzyňogullary,diňeRebbegullukediň,şondaOlsizi ählikynçylyklardanhalaseder

21SizHudaýagulluketmeküçinyzynadüşüp,öz çagalaryňyzaweçagalaryňyzyňçagalarynaRebbi tanamagyöwredeniňizde,Rebsizeweçagalaryňyza çagalaryňyzyňarasyndanbirhyzmatkärçykararweReb siziählikynçylyklardanhalaseder,siziMüsürdençykaryp, ata-babalaryňyzyňýurdunahowpsuzmirasalmaküçin gaýtarypgetirer

22Ýakupogullarynaöwütbermeginibesetdi,aýaklaryny düşegeçekdiweöldiweözhalkynagoşuldy

23Ýusupkakasynyňüstüneýykyldyweaglap,onyöpdi Ýusupajysesbilengygyryp:«Eý,kakam,kakam!»diýdi.

24Oglunyňaýallaryweonuňähliöý-içerisigelip,Ýakuba düşüp,onuňüçinagladylarweÝakupüçinbatlysesbilen agladylar

25Ýakubyňähliogullarybirýeregalyp,egin-eşiklerini ýyrtdylar,hemmesiçuwalgeýip,ýüzlerineýykyldylarwe başlaryndantopraksepip,gögeçykdylar

26BuwakaÝusubyňaýalyOsnatdaeşidildiweolturup, çuwalgeýdiweählimüsürliaýallarbilenbilelikdeÝakup üçinýastutupaglady

27Şeýlehem,Ýakubytanaýanählimüsürlilerbuwakany eşidenlerinde,şolgüngeldilerwebütinmüsürlilerköp günläpagladylar

28ÝakubyňölendiginieşidenaýallarKenganýurdundan Müsüregelip,onuňüçinMüsürdeýetmişgünläpagladylar

29Mundansoň,Ýusuphyzmatkärleribolanlukmanlara kakasynyňbedeninimirra,ladanwedürlihoşboýysly zatlarbilenbalzamlamagybuýurdyLukmanlarbolsa ÝusubyňtabşyrygyboýunçaÝakubybalzamladylar

30Müsüriňählihalky,ýaşulularyweGoşentopragynyň ähliýaşaýjylaryÝakupüçinagladylarweýastutdular, onuňähliogullaryweonuňmaşgalasynyňçagalarybolsa köpgünläpatalaryÝakupüçinýastutdular.

31Ýetmişgündensoň,agysygutarandansoň,Ýusup fyrowna:«Mengidip,kakamyňmaňaantiçdirişiýaly,ony Kenganýurdundajaýlaaryn,soňrayzynagaýdypgelerin» diýdi

32FyrownÝusubyiberip:«Git-de,kakaňyňaýdyşyýaly weseniňantiçmegiňýalyonyjaýla»diýdi.Şeýdip,Ýusup ählidoganlarybilenbilelikdekakalaryÝakubyjaýlamak üçinKengantopragyna,onuňtabşyrygyboýunçaýola düşdüler.

33FyrownmunyMüsüriňähliýerindeyglanetmegi buýurdyweşeýlediýdi:«KimÝusupweonuňdoganlary bilenÝakubyjaýlamaküçinKenganýurdunagitmese,ol öler»

34Bütinmüsürlilerfyrownyňbuhabarynyeşidip, hemmesibirýereýygnandylar.Fyrownyňähli hyzmatkärleri,onuňöýüniňýaşulularyweMüsürýurdunyň ähliýaşulularyÝusupbilenbilegitdilerFyrownyňähli emeldarlarywebeýikadamlaryÝusubyňhyzmatkärleri ýalyÝakubyKenganýurdundajaýlamagagitdiler

35Ýakubyňogullaryonuňýatantabutynygöterdiler; kakalarynyňtabşyranlarynyňhemmesiniogullaryoňahem etdiler

36Tabutarassaaltyndanýasalyp,daş-töweregionikswe bdelliýbilenbezelipdi;tabutyňörtügialtyndanörülip, sapaklarbilenbirleşdirilendiweolaryňüstündeonikswe bdelliýdenilgeklerbardy.

37ÝusupkakasyÝakubyňkellesineulyaltyntäçgeýdirdi weelinealtyntaýajykberdiPatyşalaryňdiriwagtydäp bolşyýaly,olartabutyňdaşynygurşapaldylar

38Müsüriňähligoşunlary,ilkifyrownyňähligüýçli adamlaryweÝusubyňgüýçliadamlary,soňrabolsa Müsüriňgalanilatyonuňöňündenýöräp,gylyçbilen gurşalyp,sowutgeýip,söweşzynjyrlarynygeýipdiler

39Ähliaglaýanlarweýastutýanlartabutyňgarşysynda uzakdanbaryp,aglapwenalaetdiler,galanlarybolsa tabutyňyzynadüşdi

40Ýusupweonuňöý-içerisiýalaňaçaýaklyweaglaptabut ýanynageldiler,Ýusubyňgalanhyzmatkärleribolsaonuň töweregindeaýlandylar;herbiriniňgeýimindeşaý-sepler

bardyweolaryňhemmesisöweşýaraglarybilen ýaraglanandy.

41Ýakubyňellihyzmatkäritabutyňöňündengeçip,ýola mür,aloewedürlihoşboýyslyotlarsepdiler.Tabut göterýänÝakubyňähliogullaryhoşboýyslyotlaryň üstündeýöräp,Ýakubyňhyzmatkärleriolaryňöňünden geçip,ýolahoşboýyslyotsepdiler

42Ýusupagyrdüşelgebilenýoladüşdiweolarhergün şeýleetdiler,täKenganýurdunaýetýänçäler,Iordan derýasynyňbeýlekitarapyndakyAtadyňharmanyna ýetdilerweşolýerdeöränulyweagyrýastutdular

43Kenanyňählipatyşalarybuwakanyeşidip,özöýünden çykdylar.KenanyňotuzbirpatyşasyÝakupüçinýastutup, aglamagaözadamlarybilengeldiler

44BupatyşalaryňhemmesiÝakubyňtabutyna,Ýusubyň täjiniňüstündediginigördüler.Olarhemtäçlerinitabutyň üstünegoýup,onuňdaşynytäçlerbilengurşapaldylar

45BupatyşalaryňhemmesişolýerdeÝakubyňogullary weMüsürbilenbilelikdeÝakubüçinulyweagyrýas tutdular,sebäbiKenanyňählipatyşalaryÝakubyňweonuň ogullarynyňedermenliginibilýärdiler

46ÝakupMüsürdeöldi,ogullarywebütinmüsürlilerony jaýlamaküçinKenganýurdunaalypgidýärlerdiýenhabar Esawyňýanynaýetdi

47Esawmunyeşidip,Seirdagyndaýaşaýardy.Ologullary, ählihalkyweöý-içeribilen,öränulybirhalkbilen,Ýakup üçinýastutup,aglamagageldi

48Esawgelip,doganyÝakupüçinýastutdy.BütinMüsür webütinKenganýene-deturup,Ýakupüçinşolýerdeuly ýastutdy

49ÝusupweonuňdoganlarykakalaryÝakubyşolýerden alypgeldilerweÝakubyatalarynyňýanynda,gowakda jaýlamaküçinHebronagitdiler

50OlarKirýat-Arbagowagynageldiler.Olargelipýetende, YsawogullarybilenÝusubaweonuňdoganlarynagarşy durup:«Ýakupşolgowakdajaýlanmasyn,sebäbiolbize wekakamyzadegişli»diýdi.

51ÝusupweonuňdoganlaryYsawyňogullarynyň sözlerinieşidip,gatygaharlandylarÝusupYsawa ýakynlaşyp:«Bunämediýdiler?KakamÝakuponysenden ýigrimibäşýylmundanozalYshagyňaradan çykmagyndansoňulybaýlygasatynaldy,şeýlehemtutuş Kengantopragynysenden,seniňogullaryňdanweseniň nesilleriňdensatynaldy»diýdi

52Ýakuponyogullarynaweözündensoňkynesillerine ebedimirashökmündesatynaldy.Sennämeüçinbu zatlaryşugünaýdýarsyň?

53Esawjogapberdi:«Senýalansözleýärsiňweýalan sözleýärsiň,sebäbiseniňaýdyşyňýaly,menbuýerde özümedegişlihiçzadysatmadym,doganymÝakuphem buýerdenmaňadegişlihiçzatsatynalmady»

54EsawÝusubyaldamaküçinşuzatlaryaýtdy,sebäbi EsawKenganýurdundakyähliemläginiÝakubasatan günlerindeÝusubyňýokdugynybilýärdi

55ÝusupYsawa:«Dogrudan-da,kakambuzatlaryseniň bilensatynalyşresminamasynagoşup,şaýatlarbilen tassyklady,ine,olbiziňMüsürdebar»diýdi.

56Esawoňa:«Ýazgydanämetapsaň,şonygetir,bizhem şonyederis»diýdi

57ÝusupdoganyNaftalynyçagyryp:«Çaltbol,galma, Müsüregaçweähliýazgylary,satynalyşýazgylaryny,

möhürlenenýazgylaryweaçykýazgylary,şeýlehem dogluşhukugynyňähligeleşikleriniňýazylanilkinji ýazgylarynygetir»diýdi

58Senolaryşuýeregetir,şondabizYsawyňweonuň ogullarynyňşugünaýdanählisözleriniolardanbilýäris.

59NaftalyÝusubyňsözünegulakasdyweMüsüregitmek üçinhowlukdyNaftalyçöldäkikeýikleriňhemmesinden ýeňilpyýadaýöreýärdi,sebäbiolbugdaýsünbülleriniň üstündenýöräp,olaryezmeýärdi

60EsawNaftalynyňýazgylarygetirmägegidendigini görende,ogullarybilengowagagarşyhas-dagarşylyk görkezdilerweEsawweonuňählihalkyÝusubaweonuň doganlarynagarşysöweşeçykdylar.

61ÝakubyňähliogullaryweMüsürhalkyEsawweonuň adamlarybilensöweşdilerEsawyňogullaryweonuň adamlaryÝakubyňogullarynyňöňündeýeňildilerwe ÝakubyňogullaryEsawyňhalkyndankyrkadamy öldürdiler

62ŞolwagtÝakubyňoglyDanyňoglyKuşimÝakubyň ogullarybilenbiledi,ýönesöweşýerindenýüztirsek uzaklykdady,sebäbiolÝakubyňogullarynyňarasynda Ýakubyňtabutynyňýanyndagalyp,onygorapsaklady.

63Kuşimlalwekerbolsa-da,adamlaryňarasyndaky gorkunçsesieşitdi

64Ol:«Nämeüçinölülerijaýlamaýarsyňyz?Bunähiliuly howsala?»diýipsoradyOlaroňaYsawyňweogullarynyň sözlerinijogapberdilerYsawsöweşiňortasyndaYsawyň ýanynaylgady.Ysawgylyçbilenöldürdiwekellesini kesdi,kellesiuzaklarasekirdiweYsawsöweşdäki adamlaryňarasyndaýykyldy

65Kuşimşeýleedende,ÝakubyňogullaryYsawyň ogullaryndanüstünçykdylarweÝakubyňogullary kakalaryÝakubyzorbilengowagajaýladylar,Ysawyň ogullarybolsaonygörüpdurdular.

66ÝakupHebronda,YbraýymyňHetogullaryndan jaýlanmaküçinsatynalanMaçpelagowagyndajaýlandy weörängymmatbahaeşiklerdejaýlandy.

67Hiçbirpatyşakakasynyňölümindeoňaberenhormaty ýalyhormatgoýmady,sebäbiolonypatyşalaryňjaýlanyşy ýalyulyhormatbilenjaýlady.

68Ýusupweonuňdoganlarykakalaryüçinýedigünýas tutdular

57-NJIBAP

1Şondansoň,YsawyňogullaryÝakubyňogullarybilen uruşdylarYsawyňogullaryHebrondaÝakubyňogullary bilensöweşdiler.Ysawhenizemölüpýatyrdy, jaýlanmandy

2OlaryňarasyndakysöweşgüýçliboldyweYsawyň ogullaryÝakubyňogullaryndanýeňildiÝakubyňogullary Ysawyňogullaryndansegsenadamyöldürdiler,ýöne ÝakubyňogullaryndanhiçbiriölmediÝusubyňeli YsawyňogullarynyňählihalkyndanüstünçykdyOl YsawyňoglyElipazyňoglySefonyweonuňelliadamy bilenýesiralyp,olarydemirzynjyrlarbilenbagladywe olaryMüsüregetirmeküçinhyzmatkärleriniňelineberdi.

3ÝakubyňogullarySefonyweonuňhalkynyýesiralanda, galanlaryňhemmesiYsawyňmaşgalasyndangaty gorkdular,sebäbiolarhemýesiralynmazlardiýip, janlaryndangorkdularOlarYsawyňoglyElipazweonuň

halkybilenbilelikdeYsawyňjesedibilengaçdylarweSeir dagynatarapýoladüşdüler.

4OlarSeirdagynagelip,EsawySeirdejaýladylar,ýöne onuňkellesiniözleribilenSeiregetirmändiler,sebäbiol Hebrondasöweşbolanýerdejaýlanypdy.

5EsawyňogullaryÝakubyňogullaryndangaçyp gidenlerinde,ÝakubyňogullaryolarySeiriňçäklerineçenli yzarladylar,ýöneolaryňyzyndankowalanlaryndaolaryň arasyndanbiradamyhemöldürmediler,sebäbiözleribilen alypgidenEsawyňjesediolaryaldadyŞeýdip,olargaçyp gitdilerÝakubyňogullaryolardanyzynagaýdyp, doganlarynyňHebronatarapgitdilerweşolgünweertesi günsöweşdendynçalýançaşolýerdegaldylar.

6ÜçünjigünolarHoriSeýiriňähliogullarynywe gündogaryňähliogullaryny,deňizçägesiýalyköpsanly halkyýygnadylarwedoganlarynyhalasetmeküçinÝusup weonuňdoganlarybilensöweşmeküçinMüsüregitdiler

7ÝusupweÝakubyňähliogullaryYsawyňogullarynyň wegündogarhalklarynyňözdoganlarynyhalasetmeküçin söweşeçykandyklarynyeşitdiler

8Ýusup,onuňdoganlaryweMüsüriňgüýçliadamlary çykyp,Ramsesşäherindesöweşdiler.Ýusupweonuň doganlaryEsawyňogullarynawegündogarhalklarynauly zarbaurdular

9Olarolardanaltyýüzmüňadamyöldürdilerweolaryň arasyndaHoriSeirogullarynyňählibatyresgerlerini öldürdiler;olardandiňeazsanlysygaldy,şeýlehem gündogarogullaryndanweEsawogullaryndanköpadamy öldürdiler;EsawoglyElipazwegündogarogullary Ýusubyňweonuňdoganlarynyňöňündengaçdylar 10ÝusupweonuňdoganlaryolarySukkotaçenli yzarladylar,ýöneSukkotadaolardanotuzadamyöldürdiler, galanlarybolsagaçyp,herbiriözşäherinegaçdylar 11Ýusup,onuňdoganlaryweMüsüriňgüýçliadamlary olardanşatlykwegöwünaçlykbilengaýdypgeldiler, sebäbiolarähliduşmanlarynyýeňipdiler

12ElipazyňoglySefoweonuňadamlaryhenizem MüsürdeÝakubyňogullarynyňgulçulygyndagalýardylar weolaryňejirçekmegiartýardy

13YsawyňweSeiriňogullaryözýerlerinegaýdyp gelenlerinde,SeiriňogullaryYsawyňogullarynyňsöweşi sebäpliÝakubyňogullarynyňweMüsürhalkynyňeline düşendiklerinigördüler.

14SeirogullaryYsawyňogullarynaşeýlediýdiler:«Sizbu düşelgänisiziňüçingurandygynywebirgüýçliadamyň ýa-dasöweşussatlarynyňgalmandygynygördüňizwe şonuňüçinbilýärsiňiz»

15Indibiziňtopragymyzdançykyň,biziňýanymyzdan Kenganýurduna,ata-babalaryňyzyňýaşaýanýerinegidiň; nämeüçinsiziňçagalaryňyzbiziňçagalarymyzdanmiras alarlar?

16EmmaYsawyňnesilleriSeiriňogullarynagulak asmadylar,şonuňüçinSeiriňogullaryolarbilenuruşmagy maksatedindiler

17YsawyňogullaryAfrikanyňpatyşasyAngeýas,ýagny Dinhabagizlinlikdeşeýlediýdiler:

18Özadamlaryňdankäbirinibizeiber,olarbizegelsinler, bizHoriSeiriňnesilleribilenbilelikdesöweşeris,sebäbi olarbiziýurtdankowupçykarmaküçinbiziňbilen söweşmägekararberdiler.

19DinhabapatyşasyAngeasşeýleetdi,sebäbiolşol günlerdeYsawyňogullarynadostluklygaraýardy.Angeas Ysawyňogullarynabäşýüzbatyrpyýadaesgerwesekiz ýüzatlyesgeriberdi.

20SeirhalkygündogaraweMidýanaşeýlehabariberdi: «SizYsawyňnesilleriniňbizenämeedendiginigördüňiz, şonuňüçinÝakubyňogullarybilenbolansöweşdebiziň hemmämiziňtasýokbolandygymyzüçin».

21Indibizekömekediň,bizolarbilenbilelikdesöweşeris, olaryýurtdankowupçykararyswedoganlarymyzÝakubyň ogullarybilenbolansöweşdeölendoganlarymyzyňaryny alarys

22GündogaryňählihalkySeirhalkynyňsözünegulakasdy weolaryňüstünegylyçlysekizýüztöweregiadamgeldi ŞolwagtEsawyňnesilleriParançölündeSeirhalkybilen söweşdi.

23ŞondaSeirhalkyYsawyňogullaryndanüstünçykdywe şolgünSeirhalkyDinhabapatyşasyAngeýanyňhalkyndan ikiýüztöweregiadamyöldürdi.

24IkinjigünYsawyňnesilleriSeirogullarybilenikinji gezeksöweşmägeýene-degeldilerBugezeksöweş YsawyňogullarybilenikinjigezekgüýçliboldyweSeir ogullarysebäpliolarygatyhowsalasaldy

25YsawyňnesilleriSeirhalkynyňözlerindenhas güýçlidiginigörenlerinde,Ysawyňnesillerindenkäbir adamlaryzynagaýdyp,Seirhalkynyňduşmanlaryna kömeketdiler

26DinhabapatyşasyAngeýasdabolanikinjisöweşde Ysawyňogullaryndanýene-deellisekizadamöldi

27ÜçünjigünYsawyňogullarydoganlarynyňkäbiriniň ikinjisöweşdeolaragarşysöweşmeküçinolardanýüz öwürendiginieşitdilerweYsawyňogullarymunyeşidip, ýastutdular

28Olar:«DuşmanlarymyzaSeirhalkynakömeketmek üçinbizdenýüzöwürendoganlarymyzanämeetmeli?» diýdilerYsawyňnesilleriýene-deDinhabanyňpatyşasy Angeýasyňýanynaadamiberip:

29Seirogullarybilensöweşmeküçinbizebaşgaadamlary iber,sebäbiolarbizdenikiesseagyr

30Angeasýene-deEsawyňnesillerinealtyýüztöweregi batyrýigitiberdiweolarEsawyňnesillerinekömeketmäge geldiler

31OngündensoňEsawyňnesilleriParançölündeSeir nesilleribilenýene-desöweşebaşladylarweSeirnesilleri bilensöweşörängüýçliboldyŞolwagtEsawyňnesilleri SeirogullaryndanüstünçykdylarweSeirogullaryEsawyň ogullaryndanýeňildilerweEsawyňnesilleriolardaniki müňtöweregiadamyöldürdiler.

32Seirhalkynyňählibatyrýigitleribusöweşdeöldüler, şäherlerindediňeýaşçagalarygaldy

33Midýanlaryňwegündogaryňählihalkysöweşdengaçyp, Seiriňnesillerinitaşlapgaçdylar.Olarsöweşiňözlerine agyrdüşýändiginigörüp,gaçdylarYsawyňnesilleri gündogaryňählinesilleriniözýerlerineýetýänçäler yzarladylar

34Ysawyňnesilleriolaryňýene-deikiýüzellitöweregini öldürdiler,Ysawyňnesillerindenbolsaotuztöweregiadam şolsöweşdeöldi,emmabubetbagtçylykolaryňbaşyna geldi,sebäbidoganlaryHoriSeiriňnesillerinekömek etmeküçinolardanýüzöwürdilerweYsawyňnesilleri

doganlarynyňerbetişleriniýene-deeşidip,ýene-debu wakaüçinýastutdular.

35Söweşdensoň,Ysawyňogullaryyzynagaýdyp,Seire gaýdypgeldiler.YsawyňogullarySeirhalkynyňýurdunda galanlaryöldürdiler;olaryňaýallarynyweçagalarynyhem öldürdiler,elliýaşoglandanwegyzdanbaşgahiçkimidiri galdyrmadylar,olaryňdirigalmagynarugsatberdiler Ysawyňogullaryolaryöldürmediler,oglanlarolaryň gullarynaöwrüldilerwegyzlaryaýaledindiler

36YsawyňnesilleriSeiriňogullarynyňýerineSeirde ýaşadylarweolaryňýerlerinimirasaldylarweony eýelediler

37YsawyňnesilleriSeiriňnesillerineýurduňähliemlägini, şeýlehemolaryňsürülerini,öküzleriniweemläklerini, şeýlehemSeiriňnesillerinedegişliählizadyaldylar YsawyňnesillerişugüneçenliSeiriňýerlerindeýaşap gelýärlerYsawyňnesilleriýurdymaşgalalarynagörä Ysawyňbäşoglunabölüpberdiler

38ŞolgünlerdeYsawyňnesilleriözlerineberlenýerlerinde patyşabellemekkararynageldilerOlarbiri-birine:«Ýok, olbiziňýerimizdebizepatyşalykeder,bizonuň maslahatynaeýererisweolbiziňduşmanlarymyzagarşy söweşer»diýdiler

39Ysawyňähliogullary:«Doganlarynyňhiçbiriolarahiç haçanpatyşalyketmez,diňeözdoganlaryndanbaşgabir adamhökümsürer»diýipkasametdilerSebäbiYsawyň ähliogullarySeirhalkybilensöweşendedoganlaryndan ejirçekendikleriüçinogluna,doganynawedostuna gaharlandylar

40ŞonuňüçinYsawyňogullary:«Şolgündenbaşlap,olar özdoganlaryndanpatyşasaýlamazlar,şugüneçenlibaşga ýurtdanpatyşasaýlamazlar»diýipkasametdiler 41ŞolýerdeDinhabapatyşasyAngeýasyňhalkyndan BeoryňoglyBelaatlybiradambardy.Olöränbatyr, owadan,owadanweähliakyldarlykbabatdapaýhasly, akyllywegeňeşçiadamdyAngeýasyňhalkyndaonuňýaly adamýokdy.

42Esawyňähliogullaryonyalyp,ýagçalyp,patyşadiýip yglanetdilerweoňatagtgoýdularOňatagzymedip: «Patyşaýaşasyn,patyşaýaşasyn»diýdiler.

43Olarýaglygyýaýyp,herbirioňaaltynwekümüşden ýasalangulakhalka,ýüzükýa-dabilezikgetirdilerOňa kümüşwealtyn,onikswebdelliýdaşlarybilen baýlaşdyrdylarOňaşatagtynyýasadylar,başynaşatäjini geýdirdilerOňaköşkgurdularweolşolýerdeýaşadyOl Ysawyňähliogullarynyňüstündenpatyşaboldy.

44AngeashalkyEsawyňogullaryndansöweşüçin haklarynyalyp,şolwagtDinhabadakyhojaýynlarynyň ýanynagitdiler

45BelaotuzýyllapYsawyňnesillerinepatyşalyketdi YsawyňnesilleriSeiriňnesilleriniňýerineşolýerdeýaşap, şugüneçenliolaryňýerlerindehowpsuzýaşapgelýärler.

58-njiBAP

1YsraýyllaryňMüsüregitmeginiňotuzikinjiýylynda, ýagnyÝusubyňömrüniňýetmişbirinjiýylynda,şolýylda Müsüriňpatyşasyfyrownaradançykdyweonuňýerine oglyMagronpatyşaboldy

2FyrownÝusubyňölmezindenöňoglyMagronaata bolmagyweMagronyňÝusubyňgözegçiligindeweonuň maslahatyndabolmagynytabşyrdy 3BütinmüsürlilerÝusubyňözlerinepatyşabolmagyna razyboldular,sebäbiählimüsürlilerÝusubyöňküdenbäri söýýärdiler,diňefyrownyňoglyMagronkakasynyň tagtyndaoturypdyweşolgünlerkakasynyňýerinepatyşa boldy.

4Magronpatyşalykedendekyrkbirýaşyndadywe MüsürdekyrkýylpatyşalyketdiBütinmüsürlileronuň adynyatasynyňadybilenFyrowndakdylar,bubolsa Müsürdeözlerinehökümsürýänherbirpatyşaüçinedilýän däp-dessurdy.

5Fyrownkakasynyňýerinepatyşabolanda,kakasynyň tabşyrygyboýunçaMüsüriňkanunlarynyweählidöwlet işleriniÝusubyňelineberdi.

6ÝusupMüsüriňpatyşasyboldy,sebäbiolbütinMüsüre hökümsürýärdiweähliMüsüronuňgözegçiligindewe maslahatyndady,sebäbifyrownyňölümindensoňähli müsürlilerÝusubameýiletdilerweolarözlerinehöküm sürmeküçinonyöränsöýdüler

7Emmaolaryňarasyndaonyhalamaýankäbiradamlar bardyOlar:«Biziňüstümizdenhiçbirdaşaryýurtly hökümsürmez»diýýärdilerEmmaşolgünlerdefyrownyň ölümindensoň,MüsüriňählihäkimiýetiÝusubyňeline geçdiOlhiçkimiňgoşulyşmazlygysebäplitutuşýurtdaöz islegiboýunçahereketedýärdi

8BütinMüsürÝusubyňgözegçiligiastyndadywe töweregindäkiähliduşmanlarybilensöweşip,olaryboýun egdirdi;şeýlehemKenganyňçäklerineçenliähliýeriwe ählifilistimlileriÝusubboýunegdirdiweolaryňhemmesi onuňygtyýaryndadyweÝusubaýyllyksalgyttöleýärdiler 9Müsürpatyşasyfyrownkakasynyňýerinetagtynda oturdy,ýöneolilkikakasynyňgözegçiligindebolşyýaly, Ýusubyňgözegçiligindewemaslahatyndaboldy 10OldiňeMüsürýurdunda,Ýusubyňmaslahatybilen hökümsürmedi,şoldöwürdeÝusupMüsürdenbeýikPerat derýasynaçenlitutuşýurdahökümsürdi 11ÝusupähliişlerindeüstünlikgazandyweRebonuň bilenboldy.RebÝusubamüsürlileriňwetutuşýurduň ýüregindehasköpakyldarlyk,hormat,şöhratwesöýgi berdiÝusuptutuşýurdakyrkýyllappatyşalyketdi

12Piliştlileriň,Kenanyň,SidonyňweIordanderýasynyň beýlekitarapyndakyähliýerlerÝusubasowgatlar getirýärdiBütinýurtÝusubyňelindediweolaroňaherýyl salgyttöleýärdiler,sebäbiÝusuptöweregindäkiähli duşmanlarynagarşysöweşip,olaryboýunegdiripdiBütin ýurtÝusubyňelindediweÝusupMüsürdetagtynda howpsuzoturypdy 13Şeýlehem,onuňählidoganlary,Ýakubyňogullary, Ýusubyňömrüniňahyrynaçenliýurtdahowpsuzýaşadylar Olarýurtdaösüp,köpelip,atalaryÝakubyňtabşyryşyýaly, ömürboýyRebbegulluketdiler

14Birnäçegünweýylgeçendensoň,Ysawyňnesilleriöz ýerlerindepatyşalaryBelabilenasudaýaşapýörkä,olaryň nesilleriösüp,ýurtdaköpeldilerOlarÝakubyňogullary webütinMüsürbilensöweşmäge,şeýlehemdoganlary Sefony,ElipazyňoglySefonyweonuňadamlarynyhalas etmägekararberdiler,sebäbiolarşolgünlerdeÝusubyň gullarydy.

15Ysawyňnesillerigündogaryňählihalklarynaadam iberdilerweolarbilenýaraşykbaglaşdylar.Gündogaryň ählihalklaryYsawyňogullarybilenMüsüresöweşmäge gitmeküçinolaryňýanynageldiler.

16DinhabapatyşasyAngeasyňhalkyndanhemolaryň ýanynageldiler,olarYsmaýylyňogullarynahemadam iberdiler,olarhemolaryňýanynageldiler

17Buhalklaryňhemmesiýygnanyp,Esawyňnesillerine söweşdekömeketmeküçinSeiregeldilerBudüşelgeörän ulyweagyradamlydy,deňizçägesiýalyköpdi,takmynan sekizýüzmüňadam,pyýadaweatlyesgerlerbardyBu goşunlaryňhemmesiÝakubyňogullarybilensöweşmek üçinMüsüregitdilerweRamesesgolaýyndadüşelge gurdular

18ÝusupdoganlarybilenMüsüriňbatyresgerleribolan altyýüztöweregiadambilenýoladüşdüweolarRamses topragyndaolarbilensöweşdiler;şolwagtÝakubyň ogullaryýene-deEsawyňogullarybilensöweşdiler, ÝakubyňogullarynyňMüsüregitmeginiňellinjiýylynda, ýagnyBelanyňSeirdeEsawyňogullarynapatyşalyk etmeginiňotuzynnjyýylynda

19RebYsawyňwegündogaryňählibatyrýigitlerini Ýusubyňweonuňdoganlarynyňelineberdi,Ysawyňwe gündogaryňhalkyÝusubyňöňündeýeňlipdi

20Ýakubyňogullaryndanwegündogarhalklaryndan öldürilenikiýüzmüňegolaýadamÝakubyňogullarynyň öňündeöldiweolaryňpatyşasyBeoroglyBelasöweşde olarbilenbileöldi.Ýakubyňogullaryözpatyşalarynyň söweşdeölendiginigörenlerinde,söweşdeellerigowşady 21Ýusup,onuňdoganlarywetutuşmüsürlilerhenizem Ysawyňnesillerinigyrypýördüler.Ysawyňählihalky Ýakubyňogullaryndangorkup,olardangaçdy

22Ýusup,onuňdoganlarywetutuşmüsürlilerolarybir günlükýoldayzarladylarweolardanüçýüztöweregi adamyöldürdiler,ýoldaolarygyrdylar,soňbolsaolar olardanýüzöwürdiler

23ÝusupweonuňählidoganlaryMüsüregaýdypgeldiler, olaryňhiçbiriýitmedi,ýönemüsürlilerdenonikiadam öldi

24ÝusupMüsüregaýdypgelende,Sefonyweonuň adamlarynygoşmaçabaglamagybuýurdy,olarbolsaolary demirbilenbagladylarwebuolaryňgynanjynyhas-da artdyrdy.

25Ysawyňählihalkywegündogarhalklaryutançbilenöz şäherlerinegaýdypgeldiler,sebäbiolaryňýanyndakyähli batyresgerlersöweşdeheläkbolupdy.

26Ysawyňnesilleriözpatyşalarynyňsöweşdeölendigini görenlerinde,howlukmaçlykbilengündogarhalklaryndan BotsraýurdundanZaragyňoglyÝobapatlybiradamy tutup,patyşalaryBelanyňýerinepatyşaetdiler

27ÝobaponuňýerineBelanyňtagtyndapatyşaboldy ÝobapEdomdaonýyllapYsawyňähliogullaryna patyşalyketdiŞolgündenbaşlap,Ysawyňogullary Ýakubyňogullarybilensöweşmägegitmedi,sebäbi YsawyňogullaryÝakubyňogullarynyňedermenligini bilýärdilerweolardangatygorkýardylar

28Şolgündenbaşlap,EsawyňogullaryÝakubyň ogullaryndanýigrenýärdilerweolaryňarasyndaşugüne çenliýigrençweduşmançylykörängüýçlidi 29Mundanonýylsoň,BotsradanZaragyňoglyÝobap aradançykdyYsawyňnesilleriTemanýurdundanKuşam

atlybiradamysaýlapaldylarweonyÝobabyňýerine özlerinepatyşaetdiler.KuşamEdomdaYsawyňähli nesillerineýigrimiýyllappatyşalyketdi

30ŞolgünlerdeMüsürpatyşasyÝusup,onuňdoganlary weähliysraýylhalkyÝusubyňähliogullaryweonuň doganlarybilenbirlikdeMüsürdehowpsuzýaşaýardylar, hiçhilipäsgelçilikýa-dabetbagtçylykbolmadyweMüsür ýurdyÝusubyňweonuňdoganlarynyňdöwründeuruşdan dynçaldy

59-NJYBAP

1ÝakupbilenMüsürdeýaşaýanysraýylogullarynyňatlary şulardyr:Ýakubyňähliogullaryözmaşgalasybilen Müsüregeldiler

2LeýanyňogullaryRuben,Şimgon,Lewi,Ýahuda,Ysakar weZebulun,şeýlehemolaryňgyzdoganyDina 3RaheliňogullaryÝusupweBenýamindi

4LeýanyňgyrnagyZilpanyňogullaryGatweAşerdi.

5RaheliňgyrnagyBilhanyňogullaryDanweNaftalydy 6KakalaryÝakupbilenMüsüregelmezdenöň,Kengan ýurdundadoglannesillerişulardy.

7RubeniňogullaryHanok,Pallu,KesronweKarmidi 8Şimgonyňogullary:Ýemuel,Ýamin,Ohad,Ýakin,Zohar weKenanlyaýalyňoglyŞawul.

9LewiniňogullaryGerşon,KehatweMerari,şeýlehem olaryňMüsüregaýdypgelenlerindedoglangyzdogany Ýokebetdi.

10ÝahudanyňogullaryEr,Onan,Şela,PeresweZarakdy 11ErbilenOnanKenganýurdundaöldüler;Peresiň ogullaryKesronbilenKamul.

12YsakaryňogullaryTola,Puwa,EýýupweŞomrondy 13ZebulunyňogullarySered,ElonweÝakleel,Danyň oglybolsaKuşimdi.

14Naftalynyňogullary:Ýakzel,Guni,ÝetserweŞilam 15Gatyňogullary:Zipýon,Çaggi,Şuni,Ezbon,Eri,Arody weAreli.

16Aşeriňogullary:Ýimna,Ýişwa,Ýişwi,Beriýawe olaryňgyzdoganySerah;BeriýanyňogullarybolsaKeber weMalkiýeldi.

17Benýaminiňogullary:Bela,Beker,Aşbel,Gera, Nagaman,Ahy,Roş,Mupim,HupimweOrd

18ÝusubyňMüsürdedoglanogullaryManaşewe Efraýymdy

19Ýakubyňneslindençykanlaryňhemmesiýetmişjandy; bularyňhemmesikakasyÝakupbilenMüsüreýaşamaga gelenlerdirÝusupweonuňählidoganlaryMüsürde howpsuzýaşadylarweÝusubyňömrüniňahyrynaçenli Müsüriňiňgowytagamlaryndaniýdiler

20ÝusupMüsürdedoksanüçýylýaşadywetutuş Müsürdesegsenýylpatyşalyketdi

21Ýusubyňöljekgünlerigolaýlanda,oldoganlarynywe kakasynyňähliöý-içeriniçagyryp,olaryňhemmesi ýygnanyp,onuňöňündeoturdy

22Ýusupdoganlarynawekakasynyňählimaşgalasyna şeýlediýdi:«Menölüpbarýaryn,Hudaýsizihökmangörer wesizibuýerdenata-babalaryňyzakasamedenýurduna alypgeler»

23Hudaýsizibuýerdenata-babalaryňyzyňýurduna getirmeküçinsizegelende,meniňsüňklerimihemşu ýerdenalypgelersiňiz

24ÝusupYsraýylogullarynaözlerindensoňkynesilleri üçinantiçdirip:«Hudaýsizehökmangeler,sizmeniň süňklerimibuýerdenözleriňizbilenalypgelersiňiz»diýdi 25Mundansoň,Ýusupşolýylda,ysraýyllaryňMüsüre gidenleriniňýetmişbirinjiýylyndaaradançykdy.

26ÝusupMüsürýurdundaýüzonýaşyndaaradançykdy Onuňählidoganlaryweählihyzmatkärleriturup, adatdakysyýalyÝusubybalzamladylar.Onuňdoganlary webütinMüsürýetmişgünläponuňüçinýastutdular

27OlarÝusubydürliyslyotlarwehoşboýyslyotlarbilen doldurylantabutasaldylarweonySihorderýasynyň kenarynda,ogullaryweählidoganlary,şeýlehem kakasynyňähliöý-içerisiýedigünläpýastutdular.

28Ýusupölendensoň,şolgünlerdeählimüsürlilerysraýyl ogullarynahökümsürmägebaşladylarAtasynyňýerine hökümsürenMüsürpatyşasyfyrownMüsüriňähli kanunlarynykabuledip,Müsüriňählihäkimiýetiniöz geňeşibilendolandyrdyweözhalkynyňüstündenhowpsuz hökümsürdi.

60-NJYBAP

1Ýusubyňaradançykmagyndansoň,ysraýyllaryňMüsüre gitmeginiňýetmişikinjiýylybolanda,Esawyňogly ElipazyňoglySepoözadamlarybilenMüsürdengaçyp gitdi

2OlAfrika,ýagnyDinhaba,AfrikapatyşasyAngeasyň ýanynageldi.Angeasolaryulyhormatbilengarşyladywe Sefonyözgoşunynyňserkerdesietdi

3SefoAngeýanyňweonuňhalkynyňnazaryndamerhemet tapdy,SefoköpgünläpAfrikapatyşasyAngeýanyň goşunbaşysyboldy

4SefoAfrikanyňpatyşasyAngeasyähligoşunynyýygnap, müsürlilerweÝakubyňogullarybilensöweşmägewe olardandoganlarynyňarynyalmagahöweslendirdi

5EmmaAngeýasSefonyňbuişietmeginegulakasmady, sebäbiAngeýasÝakubyňogullarynyňgüýjüniweolaryň Esawyňogullarybilensöweşdeonuňgoşunynanäme edendiklerinibilýärdi

6ŞolgünlerdeSefoAngeýanyňweonuňählihalkynyň gözündeöränbeýikdiweolaryMüsüregarşyuruşmaga yzygiderlihöweslendirýärdi,ýöneolarislemeýärdiler

7ŞolgünlerdeKittimýurdundaPuzimnaşäherindeUzu atlybiradambardyOlKittimogullarytarapyndanjyns taýdanhudaýlaşdyryldyOladamöldiweoglybolmady, diňeJanýaatlybirgyzyboldy.

8Gyzöränowadan,owadanweakyllydy,tutuşýurtda onuňýalygözellikweakyllylykgörlüp-eşidilmedi.

9AfrikanyňpatyşasyAngeasyňhalkyonygörüp,gelip, oňaöwgüleraýtdyAngeasKittimogullarynaadamiberdi weolonyözüneaýalhökmündealmagyhaýyşetdiKittim halkyonyoňaaýalhökmündebermägerazyboldy.

10AngeasyňçaparlaryKittimýurdundanýoladüşüp barýarkalar,BibentupatyşasyTurnusyňçaparlaryKittim şäherinegeldiler,sebäbiBibentupatyşasyTurnushemöz çaparlarynyÝaniýadanözüneaýalalmaküçinhaýyşetmek üçiniberdi,sebäbionuňähliadamlaryhemonyöwüpdiler, şonuňüçinolählihyzmatkärlerinionuňýanynaiberdi 11TurnusyňhyzmatkärleriKittimşäherinegelip, ÝaniýanyözpatyşalaryTurnusyňýanynaaýallygaalmak üçinalypgitmeklerinihaýyşetdiler

12Kittimhalkyolara:«Bizonyberipbilmeris,sebäbi AfrikanyňpatyşasyAngeassengelmezdenöňonyözüne aýaledinmeginiwebizonyoňabermegimiziisledi,şonuň üçinindibizAngeasygyzdanmahrumedip,onyTurnusa bermeküçinşeýleedipbilmeris»diýdi.

13SebäbibizAngeasdangatygorkýarys,sebäbiolbize garşysöweşeçykyp,biziýokeder,şeýlehemhojaýynyň Turnusbizionuňelindenhalasedipbilmez.

14TurnusyňçaparlaryKittimhalkynyňählisözlerini eşidenlerinde,özhojaýynlarynagaýdyp,Kittimhalkynyň ählisözlerinioňaaýtdylar

15KittimogullaryAngeasahatiberip:«TurnusÝaniýany özüneaýaledinmeküçinçagyrtdy,bizoňaşeýlejogap berdik;weonuňseniňbilensöweşmeküçinähligoşunyny ýygnap,doganyňLukasbilensöweşmeküçinSarduniýa ýolundangeçmegimeýilleşdirýändiginiweşondansoň seniňbilensöweşmägegeljekdiginieşitdik»diýdiler

16AngeasKittimogullarynyňýazgydaoňaiberen sözlerinieşidip,gaharygeldiweturup,ähligoşunyny ýygnadywedeňziňadalaryndangeçip,Sarduniýabarýan ýolbilenSarduniýanyňpatyşasydoganyLukusyňýanyna geldi.

17LukusyňoglyNiblosdaýysyAngeasyňgelýändigini eşidip,onuňgarşysynaköpgoşunbilençykdyweonyöpüp, gujaklady.NiblosAngeasdan:«Kakamdanhal-ýagdaýyny soranda,menseniňbilenTurnusbilensöweşmägegitjek wagtym,ondanmenigoşunynyňserkerdesietmeginisora» diýdi.Angeasşeýleetdiwedoganynyňýanynageldi, doganyhemonygarşylamagageldiweolondanhalýagdaýynysorady

18AngeasdoganyLukdanhal-ýagdaýynyweoglyNiblosy özgoşunynyňserkerdesietmeginihaýyşetdi,Lukusşeýle etdiAngeasweonuňdoganyLukusturup,söweşeTurnusa tarapgitdiler,olaryňýanyndaulygoşunweagyradamlar bardy

19OlgämilerbilengeldiweolarAştoraşwelaýatyna geldiler,şondaTurnusolaratarapgeldi,sebäbiol Sarduniýagitdiweonyýoketmek,soňrabolsaolýerden Angeasşäherinegeçip,onuňbilensöweşmekisledi

20AngeasweonuňdoganyLukusKanopiýajülgesinde Turnusbilenduşuşdylarweşolýerdeolaryňarasynda güýçliwegüýçlisöweşboldy

21SarduniýanyňpatyşasyLukbilensöweşgüýçliboldy weonuňähligoşunyýykyldy,oglyNibloshemşol söweşdeýykyldy

22OnuňdaýysyAngeashyzmatkärlerinebuýrukberdiwe olarNiblosüçinaltyntabutýasap,onyşoltabutyňiçine saldylar.Angeasýene-deTurnusatarapsöweşebaşlady. Angeasondangüýçlidiweonyöldürdi,ählihalkyny gylyçdangeçirdiAngeasdoganynyňoglyNiblosyňwe doganyLukusyňgoşunynyňsebäbiniňöjünialdy

23Turnusölendensoň,söweşdendirigalanlaryňelleri gowşadyweolarAngeasbilenonuňdoganyLukusdan gaçypgitdiler

24AngeasweonuňdoganyLukusolaryAlfanubilen Romanyňarasyndakyulyýolaçenliyzarladylarwe Turnusyňähligoşunynygylyçdangeçirdiler.

25SarduniýanyňpatyşasyLukashyzmatkärlerine bürünçdentabutýasamagyweoglyNiblosyňjesedinişol ýeregoýmagybuýurdyweonyşolýerdejaýladylar.

26Olarşolýerde,ulyýoluňüstündebeýikbirdiňgurdular weşugüneçenlionuňadynyNiblosyňadybilen atlandyrdylar,şeýlehemBibentunyňpatyşasyTurnusyşol ýerde,Niblosyňýanyndajaýladylar.

27Ine,AlfanubilenRomanyňarasyndakyulyýoldabir tarapdaNiblosyňmazary,beýlekitarapdabolsaTurnusyň mazarybar,olaryňarasyndaşugüneçenliýolbar 28Niblosjaýlanandansoň,onuňkakasyLuközgoşuny bilenSarduniýaýurdunagaýdypgeldi,onuňdogany AfrikanyňpatyşasyAngeasbolsaözhalkybilenBibentu şäherine,ýagnyTurnusşäherinegitdi

29Bibentunyňýaşaýjylaryonuňşöhratynyeşidip,ondan gatygorkdularweaglapweýalbaryp,onygarşylamaga çykdylarBibentunyňýaşaýjylaryAngeasdanolary öldürmezligiweşäherleriniýoketmezligihaýyşetdiler;ol şeýleetdi,sebäbişolgünlerBibentuKittimogullarynyň şäherleriniňbirihasaplanýardy;şonuňüçinolşäheriýok etmedi

30Şolgündenbaşlap,Afrikapatyşasynyňgoşunlary Kittimşäherinebaryp,onytalaňçylykwetalaňçylyk edýärdiler,olarhergezekgidenlerinde,Angeasgoşunynyň serkerdesiSefoolaryňbilengidýärdi.

31ŞondansoňAngeasgoşunybilenyzynagaýdyp, PuzimnaşäherinegeldiAngeasolýerdenUzunyňgyzy Ýaniýanyaýaledipalyp,onyAfrikadakyözşäherine getirdi

61-njiBAP

1ŞolwagtMüsürpatyşasyfyrownözhalkynaMüsürde berkköşkgurmagybuýurdy.

2Şeýlehem,olÝakubyňogullarynamüsürlilere gurluşykdakömeketmegitabşyrdywemüsürlilerpatyşa jaýyüçinowadanweajaýypköşkgurdular,olşolýerde ýaşadyweözhäkimiýetinitäzedendikeltdiwehowpsuz patyşalyketdi

3ÝakubyňoglyZebulunşolýylda,ysraýyllaryňMüsüre göçüpbaranlarynyňýetmişikinjiýylyndaaradançykdy Zebulunýüzondörtýaşyndaaradançykdywetabuta goýlup,ogullarynyňelineberildi.

4ÝetmişbäşinjiýyldaonuňagasyŞimgonaradançykdy OlýüzýigrimiýaşyndadyOnuňjesedihemtabuta goýulyp,çagalarynaberildi.

5DinhabapatyşasyAngeýanyňgoşunbaşysy,Ysawyňogly ElipazyňoglySefo,AngeýanyMüsürdeÝakubyňogullary bilensöweşmeküçinsöweşetaýýarlanmagahergün höweslendirýärdi,emmaAngeýasmunyetmekislemedi, sebäbionuňhyzmatkärlerioňaÝakubyňogullarynyňähli güýjüni,Ysawyňogullarybilensöweşdeolaranäme edendiklerinigürrüňberdiler 6ŞolgünlerdeSefohergünAngeýasyÝakubyňogullary bilensöweşmägehöweslendirýärdi.

7BirnäçewagtdansoňAngeasSefonyňsözlerinidiňläp, oňaMüsürdeÝakubyňogullarybilensöweşmägerazy boldyAngeasählihalkyny,deňizkenaryndakyçägeýaly köphalkytertip-düzgünegetirdiweMüsüresöweşmäge gitmegiýüreginedüwdi.

8Angeasyňhyzmatkärleriniňarasyndaonbäşýaşlybir ýigitbardy,onuňadyBeoryňoglyBalamdyBuýigitörän akyllydywejadygöýliksungatynybilýärdi.

9AngeasBilamdan:«Häzirkisöweşimizdekimiň ýeňjekdiginibilmeküçinbizejadygöýlikgörkez»diýdi. 10BilammumgetirmegibuýurdyweondanAngeas goşunynyweMüsürgoşunynyalamatlandyrýanarabalaryň weatlylaryňşekiliniýasadyweolarybumaksatüçin taýýarlansuwlarynasaldyElinemirtagaçlarynyň şahalarynyalyp,özhilegärliginiulanyp,olarysuwuň üstündenbirleşdirdi.SuwdaoňaAngeasgoşunlarynyň şekillerimüsürlileriňweÝakubyňogullarynyňşekilleriniň öňündeýykylypduranşekillergöründi

11BilambuwakanyAngeasyňýanynagürrüňberdi,emma AngeasumytsyzlandyweMüsüresöweşmägegitmeküçin ýaraglanmadyweözşäherindegaldy.

12ElipazyňoglySefoAngeasyňmüsürlilerbilen söweşmägegitmekdenumydynyüzýändiginigörende,Sefo AfrikadanAngeasdangaçyp,Kitimegeldi.

13Kittimiňählihalkyonyulyhormatbilengarşyladywe onyähligünsöweşlerindealypbarmaküçinişealdyŞol günlerdeSefoöränbaýboldyweAfrikapatyşasynyň goşunlaryşolgünlerdehemýaýradyKittimiňçagalary ýygnanyp,AfrikapatyşasyAngeasyňgoşunlarynyňolara hüjümetmegisebäpliKuptisiýadagynagitdiler.

14BirgünZepoýaşbirsygyrynyýitirdiweonygözläp gitdiweonuňdagyňtöweregindemöňňürýändiginieşitdi

15Zepobaryp,dagyňetegindeulybirgowakwegowagyň agzyndaulybirdaşbardygynygördiZepodaşybölüp, gowagagirdiweseretdi,ulybirhaýwanöküziňöküzini iýýändiginigördi;ortasyndanýokarytarapynaadama, ortasyndanaşaklygynabolsahaýwanameňzeýärdiZepo haýwanagarşyçykyp,onygylyçlarybilenöldürdi

16Kittimiňýaşaýjylarybuwakanyeşidip,öränşatlanyp: «Sarylarymyzyiýenbuhaýwanyöldürenbuadamanäme etmeli?»diýdiler

17Olarýylyňbirgününioňabagyşlamaküçinýygnandylar weonuňadynyZephogoýdularŞolgünherýyloňaiçgi sadakalarynywesowgatlarygetirdiler

18ŞolwagtpatyşaAngeasyňaýalyUzunyňgyzyÝanýa syrkawladyweonuňkeseliniAngýasweonuňemeldarlary agyrduýdularAngýasakyldarlaryndan:«Ýanýanäme etmeliweonykeselindennädipsagaldaryn?»diýipsorady. Akyldarlaryoňa:«ÝurdumyzyňhowasyKittimýeriniň howasyýalydäldigiwesuwumyzolaryňsuwyýalydäldigi üçin,şazenanhemşonuňüçinsyrkawlady»diýdiler.

19Sebäbihowanyňwesuwuňüýtgemegisebäpli,şeýle hemözýurdundadiňeata-babalarynyňköprülerbilen ösdüripýetişdirenPurmasuwunyiçýändigiüçinol keselledi

20AngeashyzmatkärlerinebuýurdyweolarKittimiň Purmasuwlaryndangap-gaçlarbilengetirip,şolsuwlary Afrikanyňählisuwlarybilenölçedilerweşolsuwlaryň Afrikanyňsuwlaryndanýeňildiginigördüler

21Angeasmunygörüp,ähliemeldarlarynamüňlerçewe onmüňlerçedaşkesijileriýygnamagybuýurdyOlarsansajaksyzdaşkesdilerGurluşykçylargelip,öränberkköpri gurdularweKittimýurdundanAfrikasuwçeşmesini getirdilerŞolsuwlarşazenanJaniýaweonuňähli aladalaryüçin,şolsuwdaniçmek,bişirmek,ýuwunmakwe ýuwunmak,şeýlehemiýmitalypboljakählitohumlarywe ýeriňählimiwelerinisuwarmaküçinulanyldy

22PatyşaKittimtopragyndanulygämilerdegetirmegi buýurdy,şeýlehemgurluşyküçindaşlargetirdiler

GurluşykçylarşaaýalyÝanýaüçinköşklergurdular,şa aýalybolsakeselindensagaldy.

23ÝylyňöwrülişigindeAfrikagoşunlaryadatdakysyýaly Kittimýurdunatalaňçylyketmägegeldiler.Elipazyňogly Sefoolaryňhabarynyeşidip,olaragarşybuýrukberdiwe olarbilensöweşdi,olaronuňöňündengaçdylarweol Kittimýurdunyolardanhalasetdi

24KitimhalkySefonyňedermenliginigörüp,onyözlerine patyşaedipgoýdularSefoolaryňüstündenpatyşaboldy SefopatyşalykedýändöwründeolarTubalhalkynywe töweregindäkiähliadalarybasypalmagagitdiler 25OlaryňpatyşalarySefoolaryňgarşysynaçykdywe Tubalweadalarbilenuruşbaşladylar,olaryboýun egdirdilerwesöweşdengaýdypgelenlerinde,onuňüçin häkimiýetinitäzelediler,onuňüçinşaöýüweoturgyjyüçin öränulyköşkgurdular,onuňüçinulytagtgurdularwe SefotutuşKittimýurdundaweItaliýaýurdundaelliýyl hökümsürdi

62-NJIBAP

1Şolýyl,ysraýyllaryňMüsüregitmeginiňýetmiş dokuzynjyýylynda,ÝakubyňoglyRubenMüsürýurdunda aradançykdy;Rubenýüzýigrimibäşýaşyndaaradan çykdyweonytabutagoýdularweolözogullarynyňeline berildi

2SegseninjiýyldaonuňdoganyDanaradançykdy;olýüz ýigrimiýaşyndaaradançykdyweonuňjeseditabuta goýulyp,çagalarynaberildi

3ŞolýylEdompatyşasyKuşamaradançykdy,ondansoň BedadyňoglyHadadotuzbäşýylpatyşalyketdi,segsen birinjiýyldaÝakubyňoglyYsakarMüsürdearadançykdy YsakarýüzýigrimiikiýaşyndaaradançykdyweMüsürde tabutagoýuldyweogullarynyňelineberildi.

4SegsenikinjiýyldaonuňagasyAşeraradançykdyOl ýüzýigrimiüçýaşyndadyweMüsürdetabutagoýuldywe ogullarynyňelineberildi.

5GatsegsenüçünjiýyldaaradançykdyOlýüzýigrimi bäşýaşyndadyweMüsürdetabutagoýuldyweogullarynyň elineberildi.

6EdompatyşasyBedadyňoglyHadadyňpatyşalygynyň segsendördünjiýylynda,ýagnyellinjiýylyndaHadad Ysawyňähliogullarynyýygnadywedörtýüzmüň töweregigoşunynytaýýarladyOlMowabýurdunatarap ýoladüşdiweMowabbilensöweşmägeweolaryözüne salgyttölemägegitdi.

7Mowaphalkymunyeşidip,gatygorkdyweEdom patyşasyBedadyňoglyHadadagarşysöweşmeküçin Midýanhalkynakömekbermeküçinadamiberdi 8HadadMowabýurdunageldiMowabweMidýanhalky onuňgarşysynaçykdylarweMowabmeýdanyndaoňa garşysöweşebaşladylar.

9Hadadmowaplylarbilensöweşdiwemowaplylardanwe midýanlylardanikiýüzmüňegolaýadamöldürildi

10MowabyňüstündesöweşörängüýçliboldyMowab halkysöweşiňözlerineagyrdüşýändiginigörüp,ellerini gowşadyp,yzaçekildilerweMidýanhalkynysöweşi dowametdirmeküçingaldyrdylar

11MidýanhalkyMoabyňniýetinibilmese-de,söweşde güýçlenip,Hadadweonuňähligoşunybilensöweşdiwe ähliMidýanhalkyonuňöňündeýykyldy

12HadadMidýanlaryňählisinigüýçliurdyweolary gylyçdangeçirdi,Mowabakömeketmägegelenleriňhiç birinigaldyrmady

13Midýanlaryňähliogullarysöweşdeheläkbolandanwe Mowabdakyçagalargaçypgutulandansoň,Hadadşolwagt ähliMowabyözünesalgyttölediweolaronuňgolastynda boldularOlarherýylsalgyttöleýärlerHadadözýurduna gaýdypgitdi.

14Şolýylyňahyrybolanda,ýurduňgalanMidýanhalkyöz doganlarynyňhemmesiniňMowabüçinHadadyň garşysynasöweşdeölendiginieşidende,Mowabhalky söweşdeyzaçekilip,Midýandansöweşmägegidenlerinde, Midýanhökümdarlarynyňbäşisiözýurdundagalan doganlarybilenbilelikdedoganlarynyňarynyalmaküçin Mowabbilensöweşmägekararberdiler

15MidýanhalkyMowabagarşysöweşmeküçin Midýanlarakömeketmeküçingelengündogardakyähli doganlarynaweähliKeturadakydoganlarynaiberdi

16Mowabhalkymunyeşidip,gündogaryňählihalkynyň özlerinegarşysöweşeýygnanandygyndangatygorkdy MowabhalkyEdomýurdunaBedadyňoglyHadadaşeýle birhatiberdi:

17Indibizekömekediň,MidýanlaryýeňerisSebäbiolar söweşdeölenMidýanlaryňarynyalmaküçin,gündogaryň ählidoganlarybilenbilelikdebizegarşysöweşeçykdylar.

18EdompatyşasyBedadyňoglyHadadbütingoşunybilen MowabýurdunaMidýanlarbilensöweşmägegitdi MidýanlarwegündogarhalklaryMowabmeýdanynda Mowabbilensöweşdilerweolaryňarasyndakysöweşörän gazaplyboldy

19HadadMidýanlaryňwegündogaryňählihalkyny gylyçdangeçirdiŞolwagtHadadMowabyMidýanlaryň elindenhalasetdiMidýanlaryňwegündogaryňgalanlary Hadadyňweonuňgoşunynyňöňündegaçdylar.Hadad olaryözýerlerineçenliyzarladyweolaraagyr gyrgynçylyketdi,öldürilenlerbolsaýoldaýykyldy 20HadadMowabyMidýanlaryňelindenhalasetdi,sebäbi MidýanlaryňähliogullarygylyçdangeçirildiweHadadöz ýurdunagaýdypgitdi

21Şolgündenbaşlap,MidýanhalkyMowabhalkyny ýigrenýärdi,sebäbiolarsöweşdeýeňlipdiweolaryň arasyndagünlerboýyulywegüýçliduşmançylykbardy 22MowabýurdunyňýolundaMidýandantapylanlaryň hemmesiMowabyňgylyjyndanöldi,Midýanýurdunyň ýolundaMowabdantapylanlaryňhemmesiMidýanyň gylyjyndanöldi;MidýanlarMowaba,Mowapbolsa Midýanaköpgünläpşeýleetdiler

23ŞolwagtÝakubyňoglyÝahudaMüsürde,Ýakubyň Müsüregitmeginiňsegsenaltynjyýylyndaaradançykdy ÝahudaölendeýüzýigrimidokuzýaşyndadyOny balzamlap,tabutagoýdularweolözogullarynyňeline berildi.

24Naftalysegsendokuzynjyýyldaýüzotuzikiýaşynda aradançykdyOltabutagoýulyp,ogullarynyňelineberildi 25YsraýyllaryňMüsüregitmeginiňtogsanbirinjiýylynda, ýagnyEsawyňoglyElipazyňoglySefonyňKitim nesillerinepatyşalyketmeginiňotuzynjyýylynda AfrikanyňhalkyKitimnesillerinitalamaküçinolarahüjüm etdi,ýöneolaronüçýylyňdowamyndaolarahüjüm etmändiler.

26ŞolýylolarolaryňýanynageldilerElipazyňoglySefo özadamlarynyňbirnäçesibilenolaryňüstüneçykyp,olary çynlakaýurdyAfrikagoşunlarySefonyňöňünden gaçdylarweöldürilenleronuňöňündeýykyldylar.Sefowe onuňadamlaryolaryyzarlap,Afrikagolaýlaýançaolary urdular

27AfrikanyňpatyşasyAngeasSefonyňedenişinieşidip, gatygaharlandyweAngeashemişeSefodangorkýardy.

63-njiBAP

1ÝakubyňoglyLewitogsanüçünjiýyldaMüsürdearadan çykdy.Lewiýüzotuzýediýaşyndaaradançykdy.Ony tabutagoýdularweçagalarynaberdiler 2Lewiölendensoň,bütinmüsürlilerÝusubyňdoganlary Ýakubyňogullarynyňölendiginigörenlerinde,şolgünden başlap,Müsürdençykangünlerineçenliählimüsürliler Ýakubyňogullarynaazarberip,olaryňjanyny gazaplandyrypbaşladylar.OlarÝusubyňberenähli üzümçilikleriniwemeýdanlaryny,ysraýylhalkynyň ýaşaýanähliowadanöýleriniweMüsüriňähli baýlyklarynyellerindenaldylar.Şolgünlermüsürliler Ýakubyňogullaryndanählizadyaldylar 3Şolgünlerdebütinmüsürlileriňeliysraýylhalkynagarşy has-daagyrlaşdywemüsürlilerysraýyllaraazarberdiler, hatdaysraýyllarmüsürlileriňelindenjanlaryndanýadadylar 4Şolgünlerde,YsraýylyňMüsüregöçüpbarşynyňýüz ikinjiýylynda,Müsüriňpatyşasyfyrownaradançykdy, onuňýerineoglyMelolpatyşaboldy,Müsüriňählibatyr adamlaryweÝusubyweonuňdoganlarynytanaýanähli nesilşolgünlerdearadançykdy.

5OlaryňýerineÝakubyňogullarynyweolaryňMüsürde edenähliýagşylyklaryny,ähligüýjünibilmeýänbaşgabir nesilpeýdaboldy.

6Şonuňüçinşolgündenbaşlap,bütinMüsürÝakubyň ogullarynyňjanynaajylyksalyp,olaradürliagyrişlerbilen ezýetbermägebaşlady,sebäbiolaraçlykdöwründe özlerinihalasedenata-babalarynytanamadylar

7BuhemRebtarapyndanysraýylogullaryüçin,olaryň soňkygünlerindepeýdabermeküçin,ähliysraýyl ogullarynyňözleriniňHudaýyRebbitanamaklaryüçin edildi

8Şeýlehem,RebbiňÖzhalkyYsraýylüçinMüsürdeetjek alamatlarynywegudratlarynybilmeküçin,Ysraýyl ogullaryata-babalarynyňHudaýyRebdengorksunlarwe Onuňähliýollaryndanýörsünler,olarweolaryňnesilleri ömürboýyýaşasynlar

9Melolpatyşabolandaýigrimiýaşyndadywetogsandört ýylpatyşalyketdiBütinmüsürlileronuňadynyatasynyň adybilenFyrowndakdylar,bubolsaMüsürdeözlerine hökümsürenherbirpatyşaüçindäpbolupdy

10ŞolwagtAfrikanyňpatyşasyAngeasyňähligoşunlary, adatdakysyýaly,Kittimýurdunatalaňçylyketmeküçin ýaýramagagitdiler

11EsawyňoglyElipazyňoglySefoolaryňhabarynyeşidip, goşunybilenolaryňgarşysynaçykdyweýoldaolaragarşy söweşdi.

12SefoAfrikapatyşasynyňgoşunlarynygylyçdangeçirdi weolardanhiçkimigaldyrmady,hatdaAfrikadaky hojaýynynyňýanynahemgaýdypgelmedi.

13AngeasElipazyňoglySefonyňähligoşunlarynaeden işlerini,olaryýokedendiginieşitdiweähligoşunlaryny, Afrikaýurdunyňähliadamlaryny,deňizkenaryndakygum ýalyköpsanlyhalkyýygnady.

14AngeasdoganyLukusa:«Ähliadamlaryňbilenmeniň ýanymagelwemeniňadamlarymyýokedenSefonywe Kitimiňähliogullarynyýeňmägekömeket»diýiphabar iberdi.Lukusözgoşuny,öränulygoşunybilendogany AngeasyňSefoweKitimiňogullarybilensöweşmegine kömeketmeküçingeldi

15SepoweKitimogullarymunyeşidip,gatygorkdularwe ýüreklerineulygorkyçökdi

16SefoşeýlehemEdomýurduna,Edompatyşasy BedadyňoglyHadadaweYsawyňähliogullarynahat iberdi:

17AfrikanyňpatyşasyAngeasyňbizegarşysöweşmek üçindoganybilenbizegelýändiginieşitdimwebizondan gatygorkýarys,sebäbionuňgoşunyöränuly,esasanamol doganywegoşunybilenbizegarşygelýänwagty.

18Indisizhemmeniňbilengelip,maňakömekediň,biz AngeasbilenonuňdoganyLukasyňgarşysynabilelikde söweşeris,sizbiziolaryňelindenhalasedersiňiz,ýöneeger şeýleetmeseňiz,biziňhemmämiziňölerisdigimizibiliň

19EsawyňnesilleriKittimogullarynaweözpatyşalary Sefohatiberdiler.Hatdaşeýlediýilýärdi:«BizAngeaswe onuňhalkynagarşysöweşipbilmeris,sebäbibiziň aramyzdaparahatçylykähtibar,ilkinjipatyşaBelanyň döwründenbäriweMüsürpatyşasyÝakubyňogly Ýusubyňdöwründenbäri,bizonuňbilenIordan derýasynyňbeýlekitarapynda,kakasynyjaýlanda söweşdik».

20Sefoözdoganlarynyň,ýagnyEsawyňogullarynyň sözlerinieşidende,olardansaklandy,şonuňüçinSefo Angeýasdangatygorkdy.

21AngeasweonuňdoganyLukusözleriniňähligüýçlerini, takmynansekizýüzmüňadamy,Kittimhalkynagarşy düzdüler.

22KittimiňähliogullarySefoşeýlediýdiler:«AtababalaryňyňHudaýynabiziňüçindogaet,belkiolbizi Angeasyňweonuňgoşunynyňelindenhalaseder,çünki bizonuňbeýikHudaýdygynyweOňabilbaglaýanlaryň hemmesinihalasedýändiginieşitdik»

23Sepoolaryňsözlerinieşidip,Rebbidilegetdiweşeýle diýdi:

240Eý,ata-babalarymYbraýymyňweYshagyňHudaýy Reb,şugünmenSeniňhakykyHudaýdygyňyweähli milletleriňhudaýlarynyňboşwepeýdasyzdygynybilýärin 25Ata-babalarymyzyňbizeberenähtinişugünmaňa ýadyňasalweşugünata-babalarymyzYbraýymwe Yshagyňhatyrasynamaňaýagşylyket,meniweKittim nesillerinibizegarşysöweşegelýänAfrikapatyşasynyň elindenhalaset.

26RebSefonyňsesinieşitdiweYbraýymweYshagüçin oňaünsberdiRebSefonyweKittimogullaryny Angeýanyňweonuňhalkynyňelindenhalasetdi

27ŞolgünSefoAfrikanyňpatyşasyAngeasweonuňähli halkybilensöweşdiweRebAngeasyňählihalkynyKittim halkynyňelineberdi

28AngeasdasöweşgüýçliboldySefoAngeasyňähli adamlarynyweonuňdoganyLukusygylyçdangeçirdiwe

şolgünüňagşamynaçenliolardandörtýüzmüňegolaý adamöldi.

29Angeasözadamlarynyňhemmesiniňölendiginigörüp, Afrikanyňähliýaşaýjylarynasöweşdekömeketmeküçin hatiberdiwehatdaşeýleýazdy:«Afrikadaýaşaýanlaryň hemmesionýaşdanýokarymeniňýanymagelsin;olaryň hemmesimeniňýanymagelsin,egerolgelmese,öler,onuň ähliemläginiwetutuşöýünipatyşaalar».

30AfrikanyňgalanýaşaýjylarynyňhemmesiAngeasyň sözlerindengorkdularweonýaşdanýokaryüçýüzmüň töweregierkekweoglanşäherdençykyp,Angeasşäherine geldiler

31OngünüňahyryndaAngeasSefoweKittimogullaryna garşysöweşitäzedenbaşladyweolaryňarasyndakysöweş örängüýçliwegüýçliboldy

32AngeasweLukusgoşunyndanSefoýaralananlaryň köpüsini,takmynanikimüňadamyelineiberdiweAngeas goşunynyňserkerdesiSosiptarşolsöweşdeöldi

33Sosiptarýykylanda,afrikalygoşunlargaçmaküçin yzlarynaöwrüldilerweolargaçdylar,Angeasweonuň doganyLukushemolaryňýanyndady

34SefoweKitimogullaryolaryyzarladylarweýoldaiki ýüztöweregiadamyagyröldürdilerOlarkakasybilen gaçypgidenAngeasyňoglyAzdrubalyyzarladylarwe ýoldaonuňýigrimiadamynyöldürdiler.AzdrubalKitim ogullaryndangaçypgutuldy,ýöneonyöldürmediler

35AngeasweonuňdoganyLukusgalanadamlarybilen gaçypgitdiler,olargaçyp,gorkudanwehowsaladanAfrika geldilerAngeasbolsaElipazyňoglySefonyňözibilen söweşegitmegindenhemişegorkýardy

64-NJIBAP

1ŞolwagtBeoroglyBilamAngeýasbilensöweşdedi. SefonyňAngeýasdanüstünçykandygynygörüp,olýerden gaçyp,Kitimegeldi

2SefoweKitimogullaryonyulyhormatbilen garşyladylar,sebäbiSefoBilamyňpaýhasynybilýärdiwe Bilamyňýanyndagaldy

3Sefouruşdangaýdypgelende,özibilensöweşegiren Kittimhalkynyňhemmesinisanapçykmagybuýurdy,ýöne olaryňhiçbiriýitirilmedi

4Sefobuzadabegendiwepatyşalygynytäzedendikeltdi weähliraýatlaryüçintoýetdi

5EmmaSefoRebbiýadasalmadyweRebbiňoňasöweşde kömekedendigini,onywehalkynyAfrikapatyşasynyň elindenhalasedendiginipikiretmedi,ýöneKittim ogullarynyňweYsawyňerbetogullarynyňýollaryndan ýöräp,doganlaryYsawyňogullarynyňöwredenbaşga hudaýlaragulluketdi;şonuňüçin:«Ýamandanerbetlik çykýar»diýilýär

6SefoKitimiňähliogullarynahowpsuzhökümsürdi,ýöne onyweonuňählihalkynyAfrikapatyşasynyňelinden halasedenRebbitanamady;Afrikagoşunlarybolsa,adatça bolşyýaly,talaňçylyketmeküçinKitimşäherine gelmediler,sebäbiolarSefonyňgüýjünibilýärdiler,ol olaryňhemmesinigylyçdangeçirdi,şonuňüçinAngeas ElipazyňoglySefodanweKitimiňogullaryndanhemişe gorkýardy

7ŞolwagtSefouruşdangaýdypgelende,SefoAfrikanyň ählihalklaryndanüstünçykyp,olarysöweşdegylyçdan

geçiripýeňendiginigörende,SefoKittimogullaryna Müsüregidip,ÝakubyňogullaryweMüsürpatyşasy fyrownbilensöweşmegimaslahatberdi

8SefoMüsüriňbatyrýigitleriniňölendigini,Ýusubyňwe onuňdoganlarynyň,Ýakubyňogullarynyňölendigini,şeýle hemolaryňähliogullarynyň,ysraýylhalkynyňMüsürde galandygynyeşitdi

9SefoözdoganlaryYsawyňogullarynyň,ýagnyHebronda Ýakubyjaýlamagagidenlerinde,Ýusupweonuňdoganlary webütinMüsürlilerKenganýurdundaolaryöldürendikleri üçin,olarawebütinMüsüregarşysöweşmägegitmek kararynageldi

10SefoEdompatyşasyBedadyňoglyHadadaweonuň ählidoganlary,Ysawyňnesillerineçaparlariberip,şeýle diýdi:

11SenAfrikanyňpatyşasynagarşysöweşmejekdigiňi aýtmadyňmy,sebäbiolseniňähtiňiňagzasy?Ine,men onuňbilensöweşdimweonyweonuňählihalkyny öldürdim.

12ŞonuňüçinMenMüsüreweolýerdeýaşaýanÝakubyň ogullarynagarşysöweşmegiýüregimedüwdümÝusubyň, onuňdoganlarynyňweata-babalarynyňHebrona kakalarynyjaýlamagagidenlerindeKenganýurdundabize edenişleriüçinolardanaralaryn

13Indi,egersizolaraweMüsüregarşysöweşdemaňa kömeketmeküçinýanymagelseňiz,ondabiz doganlarymyzyňarynyalarys

14YsawyňnesilleriSefonyňsözlerinidiňledilerwe Ysawyňnesilleriöränulybirhalkbolup,SefoweKitim nesillerinesöweşdekömeketmägegitdiler

15SefogündogaryňählihalkynaweYsmaýylyňähli nesillerineşuňameňzeşsözlerbilenhabariberdi,olarbolsa ýygnanyp,MüsüregarşyuruşdaSefobilenKittim nesillerinekömeketmägegeldiler.

16Şupatyşalaryňhemmesi,Edompatyşasy,gündogar halky,YsmaýylyňähliogullaryweKitimpatyşasySefo gidip,ähligoşunlarynyHebrondadüzdüler.

17Düşelgeöränagyrdy,uzynlygyüçgünlükýolaralygyna deňdi,adamlaryňsanydeňizkenaryndakygumýalyköpdi, olarysanapbolmaýardy.

18Bupatyşalaryňhemmesiweolaryňgoşunlaryaşak düşüp,tutuşMüsüregarşysöweşebaşladylarwePatros jülgesindedüşelgegurdular.

19BütinMüsürolaryňhabarynyeşitdiweolarhem ýygnandylar,MüsürýurdunyňweMüsüredegişliähli şäherleriňähliilaty,takmynanüçýüzmüňadam.

20Şeýlehem,müsürlilerşolgünlerdeGoşenýurdunda ýaşaýanysraýylhalkynahemadamiberip,bupatyşalar bilensöweşmeküçinolaryňýanynageldiler

21Ysraýyllarýygnanyp,ýüzellitöweregiadamboldular wemüsürlilerekömeketmeküçinsöweşegirdiler

22Ysraýylwemüsürliadamlar,takmynanüçýüzmüň adamwebirýüzelliadam,söweşeçykyp,şolpatyşalara tarapgitdilerweGoşenýurdunyňdaşyndanPatrosyň garşysyndaýerleşdiler

23MüsürlilerYsraýylyňdüşelgelerindesöweşegitmegine ynanmadylar,sebäbiählimüsürliler:«Belki,Ysraýyl ogullarybiziYsawyňweYsmaýylyňogullarynyňeline bererler,sebäbiolarolaryňdoganlarydyr»diýdiler

24Şondaählimüsürlilerysraýylhalkyna:«Şuýerde, bilelikdeözornuňyzdaduruň,bizgidip,Ysawyňwe

YsmaýylyňogullarynagarşysöweşerisEgerbupatyşalar bizegarşyçyksalar,ondasizbilelikdeolaryňüstünegelip, bizekömekediň»diýdilerYsraýylogullaryhemşeýle etdiler.

25KitimpatyşasyEsawyňoglyElipazyňoglySefo,Edom patyşasyBedadyňoglyHadadweolaryňählidüşelgeleri, gündogaryňählihalkywegumýalyköpsanlyYsmaýylyň nesilleriTakpankesiňgarşysyndakyPatrosjülgesinde düşelgegurdular

26AramlyBeoryňoglyBilamSeponyňdüşelgesindedi, sebäbiolKittimogullarybilensöweşegeldiweBilam Seponyňweonuňadamlarynyňnazaryndaulyhormataeýe adamdy.

27SefoBilamjana:«Söweşdekimiňýeňjekdiginibilmek üçinbizepalçylyket»diýdi

28Bilamturup,palçylyksungatynysynapgördüwebu ugurdaussatdy,ýöneolçaşdyweişionuňelibilenýok boldy

29Olýene-desynanyşdy,ýönebaşartmady.Bilam umytdandüşüp,onytaşladywetamamlamady,sebäbibu RebtarapyndanedildiSefoweonuňhalkyuruşdaatababalarynyňHudaýyRebbebilbaglaýanysraýylhalkynyň elinedüşsünüçinedildi

30SepobilenHadadözgoşunlarynysöweşetaýýarladylar weählimüsürliler,takmynanüçýüzmüňadam,ýekelikde olaragarşyçykdylar,ysraýyllardanbolsaolaryňýanynda hiçkimýokdy

31PatrosweTakpankesiňgarşysyndaählimüsürlilerbu patyşalarbilensöweşdilerwemüsürlileregarşysöweşörän güýçliboldy

32Şolsöweşdepatyşalarmüsürlilerdengüýçliboldular. Şolgünmüsürlilerdenýüzsegsentöweregiadam, patyşalaryňgoşunlaryndanotuztöweregiadamöldiweähli müsürlilerpatyşalardangaçdylar.ŞonuňüçinYsawbilen Ysmaýylyňogullarymüsürlileriyzarlap,olaryysraýyl halkynyňdüşelgesiniňýerleşýänýerineçenligyrdylar

33Şondaählimüsürlilerysraýylhalkynagygyryp:«Bize kömekediň,biziEsawyň,YsmaýylyňweKitim ogullarynyňelindenhalasediň»diýdiler

34Ysraýylogullarynyňýüzelliadamyözýerlerindenbu patyşalaryňdüşelgelerinegaçdylarweysraýylhalkyöz HudaýyRebbeýalbaryp,olaryhalasetmeginisorady

35RebYsraýylydiňlediwepatyşalaryňähliadamlaryny olaryňelineberdiYsraýylhalkybupatyşalaragarşy söweşdiweysraýylhalkypatyşanyňdörtmüňegolaý adamynyöldürdi.

36Rebpatyşalaryňdüşelgesindeulyhowsalasaldy,şonuň üçinysraýylhalkynyňgorkusyolaryňüstüneçökdi.

37Patyşalaryňähligoşunlaryysraýylogullaryndan gaçdylarweysraýylogullaryolaryKuşýurdunyň serhedineçenliyzarlap,olarygyryptaşladylar

38Ysraýyllarýoldaolaryňikimüňüsiniöldürdiler,ýöne ysraýyllaryňhiçbiriölmedi

39Müsürlilerysraýylhalkynyňpatyşalarbilenazsanly adambilensöweşendiginiwesöweşiňolaragarşyörän güýçlibolandygynygörenlerinde,

40Güýçlisöweşsebäpliählimüsürlilerjanyndangaty gorkdularBütinmüsürlilergaçdylar,herbiriözjanyny syp-sypedýängoşundangizlenip,ýoldagizlenip, ysraýyllarysöweşmägegoýdular.

41Ysraýylhalkypatyşanyňadamlarynaagyrzarbaurdy weolaryKuşýurdunyňserhedineçenlikowup,yzyna gaýtdylar

42Bütinysraýylhalkymüsürlileriňözlerinenäme edendigini,söweşdeolardangaçyp,ýekesöweşmägetaşlap gidendiklerinibildi

43Şeýdip,ysraýylhalkyhemhilegärlikbilenhereket etdiler.Ysraýylhalkysöweşdengaýdypgelýärkä,ýolda müsürlileriňkäbirinitapyp,olaryşolýerdeöldürdiler

44Olarolaryöldürip,şeýlediýdiler:

45Nämeüçinbiziazsanlyhalkhökmündetaşlap,köp halkybilenbiziöldürenbupatyşalaragarşysöweşip,öz janyňyzyhalasetmeküçinbizitaşlapgitdiňiz?

46Ysraýyllylaryňýoldaduşankäbirzatlarybarada ysraýyllarbiri-biribilengürleşip:«Ur,ur,sebäbiol ysmaýyllyýa-daedomlyýa-dakitimlilerden»diýdiler. Olaronuňmüsürlidiginibilip,onuňüstüneçykyp öldürdiler

47Ysraýylhalkymüsürlileregarşyşeýlehilegärliketdi, sebäbiolarsöweşdeolaryterkedip,olardangaçypdylar 48Ysraýylhalkyýoldaikiýüztöweregimüsürliadamy öldürdi.

49Müsürlileriňhemmesiysraýylhalkynyňözlerineeden ýamanlygynygörüp,olaryňulygüýjüniwehiçbiriniň ölmändiginigörüp,ondangatygorkdular.

50Şeýdip,ähliysraýyllarGoşentopragynaşatlykbilen gaýdypgeldiler,Müsüriňgalanbölegibolsaözýerlerine gaýdypgeldi.

65-njiBAP

1Şuwakalardansoň,Müsürpatyşasyfyrownyňähli geňeşçileriweMüsüriňähliýaşulularyýygnanyp, patyşanyňhuzurynageldilerweýereçenlitagzymetdiler weonuňöňündeoturdylar

2Müsüriňgeňeşçileriweýaşulularypatyşaşeýlediýdiler: 3Ine,ysraýylhalkybizdenhasulywegüýçli,webiz söweşdengaýdypgelenimizde,olaryňýoldabizeedenähli ýamanlyklarynybilýärsiň

4Şeýlehem,olaryňgüýçligüýjünigördüň,sebäbibugüýç olaraatalaryndanbärigelýärÇünkidiňebirnäçeadam gumýalyköpsanlyhalkyňgarşysynaçykyp,olary gylyçdangeçirdi,ýöneolaryňhiçbiriölmedi,şonuňüçin köpsanlybolsalar,olarydüýbündenýokederdiler

5Indibolsa,olaryaramyzdanýokedýänçä,bizemaslahat beriň,ýogsamolarýurtboýunçabiziňüçinjudaköpelip gitmezler

6Egerysraýylogullaryýurtdaköpelseler,olarbize päsgelçilikdörederlerweegeruruşbolsa,olarözleriniňuly güýçleribilenduşmanlarymyzagoşulyp,bizegarşy söweşerler,biziýurtdanýokedip,ondançykypgiderler

7PatyşaMüsürýaşulularynaşeýlejogapberdi:«Ysraýyla garşyşeýlemeýilnamakabuledildi,bizondançykmarys 8Ine,ýurtdasöweşegarşyberkberkidilmedikPitomwe RamsesşäherleribarOlarygurup,berkitmegiňizsiziňwe biziňborjumyzdyr

9Indibolsa,senhembar-da,olaragarşyhilegärliketwe patyşanyňtabşyrygyboýunçaMüsürdeweGoşendeses çykaryp:

10Eý,Müsüriňähliadamlary,Goşen,Patrosweolaryň ähliilaty!PatyşabizePitomweRamsesigurmagywe

söweşüçinberkitmegitabşyrdyBütinMüsürden,ysraýyl ogullaryndanweşäherleriňähliýaşaýjylaryndanbiziň bilengurluşykgurmakisleýänleriňherbiriniňhaky patyşanyňbuýrugybilenhergünberler.Şonuňüçinilki gidip,ussatlykbilenişläň,ýygnanyp,gurluşyküçinPitom weRamsesegeliň

11Gurluşykişleribilenmeşgullanýanwagtyňyz, patyşanyňbuýrugybilenhergünMüsürdeşeýleyglanediň.

12Ysraýylogullarynyňkäbiriseniňbilengurluşykişlerine gelende,senolarabirnäçegünlükhergünhaklaryny bermeli

13Olargündeliktöleghökmündesiziňbilengurluşyk işlerinibitirendensoň,gizlinlikdehergünbir-birden olardandaşlaşyň,şondasizturup,olaryňişgözegçileriwe işgärleribolarsyňyz,soňrabolsaolaryaýlyksyzgurluşyk etmägegoýarsyňyz,egerolarboýungaçyrsalar,ondaolary gurluşykişlerineähligüýjüňizbilenmejburediň

14Egersizşeýleetseňiz,biziňüçinýerimiziysraýyl ogullarynagarşyberkitmekgowybolar,sebäbigurluşyk weişýadawlygysebäpliysraýylogullaryazalar,sebäbisiz olarygün-gündenaýallaryndanmahrumedersiňiz

15Müsüriňähliýaşulularypatyşanyňmaslahatynyeşitdiler webumaslahatolaryň,fyrownyňhyzmatkärleriniňwe tutuşmüsürlileriňgözündegowygöründiweolar patyşanyňsözünelaýyklykdahereketetdiler.

16Şeýdip,ählihyzmatkärlerpatyşanyňýanyndangitdiler webütinMüsürde,Takpankesde,GoşendeweMüsüriň töweregindäkiählişäherlerdejarçekip:

17Sizbiziňbilenuruşmagagelenwebiziýoketmek isleýänYsawyňweYsmaýylyňnesilleriniňbizenäme edendiginigördüňiz.

18Şonuňüçinpatyşabizeýeriberkitmegi,Pitomwe Ramsesşäherlerinigurmagyweegerolarýene-debize garşyçyksalar,söweşüçinolaryberkitmegitabşyrdy.

19Müsürdenweysraýylhalkyndanbiziňbilengurluşyk işlerinegelýänleriňiziňherbiriniňgündelikhakypatyşa tarapyndanbizetabşyrylyşyýalyberler.

20Müsürlilerweähliysraýylhalkyfyrownyň hyzmatkärleriniňaýdanlarynyňhemmesinieşidenlerinde, müsürlilerdenweysraýylhalklaryndanfyrownyň hyzmatkärleriPitomweRamsesbilenbilelikdegurluşyk işlerinegeldiler,ýöneLewiogullaryndanhiçbiriöz doganlarybilengurluşykişlerinegelmedi.

21Fyrownyňählihyzmatkärleriweonuňemeldarlaryilki başdahilebilengurluşykişlerinebaşladylarweähli ysraýyllylarygündelikişçihökmündeişealdylar.

22Fyrownyňhyzmatkärleriähliysraýyllarbilenbilelikde gurluşykişlerinietdilerwebiraýlapYsraýylbilen bilelikdeşolişdeişlediler

23Aýyňahyryndafyrownyňählihyzmatkärlerihergün ysraýylhalkyndangizlinlikdeçekilmägebaşladylar 24Şolwagtysraýyllarişinidowametdirdiler,ýöneşonda olargündelikhaklarynyaldylar,sebäbişolwagt müsürlileriňkäbirihenizemysraýyllarbilenişleýärdi; şonuňüçinmüsürlilerşolgünlerdeYsraýylahaklaryny berdiler,şeýdipolar,işdeşleribolanmüsürlilerhemöz zähmetleriniňhakynyalypbilýärdiler.

25Birýyldörtaýyňahyryndaählimüsürlilerysraýyllardan çekildiler,şonuňüçinysraýyllarişbilenýekegaldylar

26Müsürlileriňhemmesiysraýyllardanaýrylandansoň, olaryzynagaýdypgeldilerweolarazulumedijilerwe

gözegçilerboldularOlaryňkäbiriysraýyllaryňöňündeiş dolandyryjylarybolup,olardanzähmetleriniňtölegi hökmündeberenzatlarynyňhemmesinialdylar

27Müsürlilerysraýylhalkynahergünşeýleedýärler, olaryňişindeejirçekýärler.

28Ysraýylogullarynyňhemmesiýekeözizähmetçekýärdi, müsürlilerbolsaşondansoňysraýylhalkynahiçhilihak tölemekdensaklandylar.

29Käbirysraýyllylaraýlyklarynyňberilmeýändigisebäpli işlemekdenboýungaçyranda,fyrownyňhyzmatkärleriwe kärendeçileriolarazulumedip,agyrzarbalarbilenurdular weolaryzorbilenyzynagaýtaryp,doganlarybilen bilelikdeişlemägemejburetdiler;ählimüsürlilerysraýyl halkynahemişeşeýleetdiler

30Bumeseledeähliysraýylhalkymüsürlilerdengaty gorkdyweähliysraýylhalkygaýdypgelip,ýekeözimugt işledi

31YsraýylhalkyPitomweRamesesşäherlerinigurdy Ähliysraýylhalkykäbirikerpiçguýup,käbirigurluşyk işlerinietdiYsraýylhalkyMüsüriňähliýeriniweonuň diwarlarynygurup,berkitdiYsraýylhalkyköpýyllap, Rebbiňolaryýadynasalyp,Müsürdençykarýanwagty gelýänçä,işbilenmeşgulboldy

32EmmaLewiogullaryMüsürdençykangünündenbaşlap, ysraýyldoganlarybilenbilelikdeişlemediler.

33Lewiniňähliogullarymüsürlileriňbusözleriň hemmesiniysraýyllaraaldawbilenaýdandyklaryny bilýärdiler,şonuňüçinLewiniňogullaryözdoganlarybilen işeýakynlaşmakdansaklandylar

34MüsürlilerLewiogullarynysoňraişesalmagaüns bermediler,sebäbiolarbaşdaözdoganlarybilenbile bolmandylar,şonuňüçinmüsürlilerolaryýekegoýdular

35Müsürlileriňellerişolişdeysraýylhalkynagarşy yzygiderlirehimsizlikbilenulanyldywemüsürlilerysraýyl halkynyagyrişleremejburetdiler

36Müsürlilerysraýylhalkynyňjanynyagyrişler,palçyk wekerpiçörüp,şeýlehemmeýdandakydürliişlerbilen gazaplandyrdylar

37YsraýylhalkyMüsürpatyşasyMelolyMerordiýip atlandyrdy,sebäbionuňdöwründemüsürlilerdürliişler bilenolaryňdurmuşynyynjalyksyzlandyrypdylar

38Müsürlilerysraýylhalkynyagyrzähmetemejburedýän ähliişleri,ysraýylhalkynyezmeküçinberktalap edýärdiler,ýöneolarolaranäçeköpezýetýetirseler,şonçadaköpelýärdilerwemüsürlilerysraýylhalkysebäpli gynanýardylar.

66-NJYBAP

1ŞolwagtEdompatyşasyBedadyňoglyHadadaradan çykdyweonuňýerinegündogarhalklarynyňýurdundan MesrekadanSamlapatyşaboldy.

2Müsürpatyşasyfyrownyňşalygynyňonüçünjiýylynda, ysraýyllaryňMüsüregirmeginiňýüzýigrimibäşinji ýylyndaSamlaEdomdaonsekizýylpatyşalyketdi 3Olpatyşabolandansoň,goşunlarynyElipazyňoglySefo weKittimogullarybilensöweşmeküçinçykardy,sebäbi olarAfrikapatyşasyAngeasbilenuruşedip,onuňähli goşunynyýokedipdiler

4Emmaolonuňbilengatnaşykgurmady,sebäbiYsawyň ogullary:«Ololaryňdogany»diýip,oňapäsgelberdiler

ŞonuňüçinSamlaYsawyňogullarynyňsözünegulakasyp, ähligoşunybilenEdomýurdunagaýdypgitdiweElipazyň oglySefobilensöweşmedi

5Müsürpatyşasyfyrownbusözlerieşidip:«Edom patyşasySamlaKitimogullarybilensöweşmegiýüregine düwdi,şondansoňolMüsüregarşysöweşmägegeler» diýdi

6Müsürlilerbuhabaryeşidende,Hadadyňdöwründe Ysawyňnesilleribilenuruşdaysraýyllaryňözlerineeden işlerinietmezligiüçin,ysraýyllaryňözlerineedýänişlerini has-daartdyrdylar

7Şeýdip,müsürlilerysraýylhalkyna:«Işiňiziçaltediň, işleriňizitamamlaňweýurdyberkitiň,ýogsam doganlaryňyzYsawyňnesilleribizegarşysöweşegelmez, sebäbiolarsiziňüçinbizegarşyçykarlar»diýdiler

8Ysraýylhalkygün-gündenmüsürlileriňişiniedýärdi, müsürlilerbolsaysraýylhalkynyýurtdaezmeküçinolara zulmedýärdiler

9Emmamüsürlilerysraýylhalkynyňüstünedüşýän zähmetiköpeltdikçe,ysraýylhalkyhemköpeldiweköpeldi, bütinMüsürysraýylhalkybilendoldy

10YsraýyllaryňMüsüregirmeginiňýüzýigrimibäşinji ýylyndaählimüsürlilerözniýetleriniňYsraýylagarşybaşa barmandygyny,gaýtam,olaryňbarhaköpelýändiginiwe MüsürweGoşenýerleriniňysraýylhalkybilen dolandygynygördüler

11Şeýdip,Müsüriňähliýaşulularyweonuňakyldarlary patyşanyňhuzurynagelip,oňatagzymetdilerweonuň öňündeoturdylar

12Müsüriňähliýaşulularyweonuňakyldarlarypatyşa: «Patyşaebediýaşasyn!Senbizeysraýylhalkynagarşy maslahatberdiň,bizbolsapatyşanyňaýdyşyýalyolara jogapberdik»diýdiler

13Emmazähmetiňartmagynagörä,olarýurtdahem köpelýärlerweösýärler,ine,tutuşýurtolarbilendoldy 14Indi,jenappatyşamyz,bütinmüsürlileriňgöziseniň ýanyňda,olarapaýhasyňbilenmaslahatberip,Ysraýyly ýoketmekýa-daýurtdançykarmaküçinolarakömek bermegiňüçinPatyşaolaraşeýlejogapberdi:«Bu meseledesizemaslahatberiň,bizolaranäme etmelidigimizibileris»

15Patyşanyňgeňeşçileriniňbiribolan,Mesopotamiýadan, UzýurdundanbolanEýýupatlybiremeldarpatyşaşeýle jogapberdi:

16Egerpatyşarazybolsa,hyzmatkäriniňmaslahatyny diňlesinwepatyşaoňa:«Aýt»diýdi.

17Eýýuppatyşanyň,hökümdarlaryňweMüsüriňähli ýaşulularynyňöňündeşeýlediýdi:

18Patyşanyňysraýylhalkynyňzähmetibaradaöňki maslahatyörängowy,sizolaryebedilikaýyrmalydälsiňiz

19Emmapatyşaolarygynamakisleýänbolsa,olary gowşatmaküçinsizemaslahatşudur.

20Ine,bizköpwagtbäriuruşdangorkýardykwe:"Ysraýyl ýurtdaköpelse,uruşbolsa,biziýurtdankowupçykararlar" diýýärdik

21Egerpatyşarazybolsa,goý,patyşapermanyçykarsyn weMüsürkanunlaryndaýatyrylmajakpermanýazylsyn: ysraýyllardandoglanherbirerkekçaganyňganytopraga dökülsin

22Senşeýleedeniňbilen,Ysraýylyňählierkekogullary ölendensoň,olaryňuruşlarynyňýamanlygybesediler;goý,

patyşaşeýleetsinweähliýewreýmamaçalarynyçagyryp, olarabuişiýerineýetirmegitabşyrsyn;buişpatyşanyňwe begleriňgöwnündenturdywepatyşaEýýupyňsözüne laýyklykdaetdi.

23Patyşaýewreýmamaçalarynyçagyrtmaküçinadam iberdiOlaryňbiriniňadyŞefra,beýlekisiniňadyPuady 24Doganlarpatyşanyňhuzurynagelip,onuňhuzurynda durdular.

25Patyşaolara:«Sizýewreýaýallarynaakuşerlikedip, olaryňtaburetkadaoturanlarynygöreniňizde,egerogul bolsa,onyöldüriň,egergyzbolsa,dirigalar»diýdi 26Emmaegersizmunyetmeseňiz,Mensiziweähli öýleriňiziotbilenýakaryn.

27EmmagöbeklerHudaýdangorkýardylarweMüsür patyşasynaweonuňsözlerinegulakasmaýardylarÝewreý aýallargöbeklereogulýa-dagyzdogranda,göbeklerçaga üçinzerurbolanählizadyedip,onydirigaldyrýardylar; göbeklerhemişeşeýleedýärdiler

28Buwakapatyşahabarberdiweoladamiberip, mamaçalaryçagyrdyweolara:«Nämeüçinsizşeýle etdiňizweçagalarydirigaldyrdyňyz?»diýipsorady 29Şondamamaçalarpatyşanyňöňündebilelikdeşeýle diýdiler:

30Patyşaýewreýaýallarynyňmüsürliaýallarýalydygyny pikiretmesin,sebäbiähliysraýylogullarysagdynwe olaryňýanynaakuşergelmezindenöňdogurýarlarBiz, siziňgyrnaklaryňyz,köpgünbärihiçbirýewreýaýalybize dogurmady,sebäbiähliýewreýaýallaryözleriniň akuşerleri,sebäbiolarsagdyn

31Fyrownolaryňsözlerinieşidip,olaraynandy, mamaçalarpatyşanyňýanyndangitdiler,Hudaýbolsaolara ýagşylyketdi,halkbolsaöränköpeldiweköpeldi

67-NJIBAP

1MüsürýurdundaLewineslindenbolanAmramatlybir adambardy.OlKehatyňogly,LewibolsaYsraýylyň oglydy

2Buadamgidip,LewiniňgyzdoganyÝokebediňgyzyny aldy.Olýüzýigrimialtyýaşlydy.

3Aýalgöwrelibolup,gyzdogurdyweonuňadynyMirýam goýdy,sebäbişolgünlerdemüsürlilerysraýylhalkynyň janynygazaplandyrypdylar.

4Olýene-degöwrelibolup,biroguldogurdyweonuň adynaHarundakdy,sebäbiolgöwrelibolandöwründe fyrownysraýylogullarynyňganynydökmägebaşlady.

5ŞolgünlerdeKittimpatyşasyEsawyňagtygy,Elipazyň oglySefoaradançykdyweonuňýerineÝaneaspatyşa boldy

6SefoKitimogullarynaelliýylpatyşalykedendensoň aradançykdyweKitimýurdundakyNabnaşäherinde jaýlandy.

7KittimogullarynyňiňbatyrýigitleriniňbiribolanÝaneas ondansoňpatyşalyketdiweelliýylpatyşalyketdi

8Kittimpatyşasyölendensoň,BeoroglyBilamKittim ýurdundangaçyp,Müsüre,Müsürpatyşasyfyrownyň ýanynageldi.

9Fyrownonuňakyldarlygybaradaeşidip,onyulyhormat bilengarşylady,oňasowgatlarberdi,geňeşçiedipbelledi weonybeýgeltdi.

10BilamMüsürdepatyşanyňählibegleribilenbirlikde hormatlanypýaşadywebegleronyýokarygöterdiler, sebäbiolaryňhemmesionuňakyldarlygynyöwrenmäge höwesedýärdiler.

11YsraýylyňMüsüregöçüpbarşynyňýüzotuzynnjy ýylyndafyrownözpatyşalyktagtyndaoturandygynydüýş gördiBaşynygaldyryp,öňündebirgarryadamyň durandygynywegarryadamyňelindesöwdagärleriň ulanýanterezileribardygynygördi

12Garryadamterezilerialyp,olaryfyrownyňöňündeasdy

13GarryadamMüsüriňähliýaşulularyny,ähliasylly adamlarynyweulyadamlarynyalyp,olarybirterezide baglady.

14Soňrasüýtowlagynyalyp,beýlekiterezigesaldy,owlak bolsahemmelerdenöňegeçdi

15Fyrownbuelhençgörnüşehaýrangaldy,sebäbiçaga nämeüçinhemmelerdenagdyklykedýärdiFyrownoýanyp, munuňdüýşdiginigördü

16Fyrownirdenturup,ählihyzmatkärleriniçagyryp,olara düýşünigürrüňberdiŞoladamlargatygorkdular 17Patyşaähliakyldarlaryna:«Mengörendüýşümi düşündiripberiň,şondamenonybilerin»diýdi.

18BeoroglyBilampatyşaşeýlejogapberdi:«Bu,soňky günlerdeMüsüriňüstüneulybirbetbagtçylykdanbaşgazat däl.

19ÇünkiYsraýylüçinbiroguldünýäiner,olbütinMüsüri weonuňilatynyýokederweysraýyllylarygüýçlielbilen Müsürdençykarar.

20Indi,eýpatyşa,Müsüregarşybubetbagtçylykýüze çykmazdanöň,ysraýylhalkynyňumydynyweumytlaryny ýoketmeküçinşumeseleboýunçamaslahatber.

21PatyşaBilamdan:«Ysraýylanämeetmeli?»diýip soradyBizilkibaşdaolaragarşybellibirýolbilen geňeşdik,ýöneolaryýeňipbilmedik.

22Indibolsa,olaragarşymaslahatber,bizolaryýeňip bileris

23Bilampatyşaşeýlejogapberdi:«Indiikigeňeşçiňizi çagyryň,olaryňbumeseledenähilimaslahatberjekdigini göreris,soňbolsaguluňyzgepleşer»

24Patyşaikigeňeşçisini,midýanlyRegueliweuzyly EýýubyçagyrypgetirdiOlargelip,patyşanyňöňünde oturdylar

25Patyşaolaraşeýlediýdi:«Ine,sizmeniňgörendüýşümi weonuňýorgudynyeşitdiňizIndimaslahatberiň,biliňwe ysraýylogullarynanämeedilmelidiginigörüň,şondabiz olaryňüstündenýeňişgazanypbileris,sebäbiolarbize garşyçykmaz»

26MidýanlyReuelpatyşajogapberip:«Patyşaýaşasyn, patyşaebediýaşasyn»diýdi

27Egerpatyşaislese,ýewreýlerdenýüzöwürsinweolary taşlasyn,olaragarşyeliniuzatmasyn

28ÇünkiRebbiňgadymydöwürlerdesaýlanlaryşulardyr, olarýerýüzüniňählimilletleriniňweýerýüzüniň patyşalarynyňarasyndanmirashökmündesaýlanlardyr, olaryňHudaýyüçinöçalynmadyk,jezasyzolaragarşy eliniuzadankimbar?

29YbrahymMüsürebaranda,öňkiMüsürpatyşasy fyrownyňaýalySaranygörüp,oňaaýallykedendigini bilýärsiňSebäbiYbraýym:«Olmeniňgyzdoganym» diýdi,sebäbiolaýalysebäplimüsürlileriňony öldürmegindengorkýardy

30MüsürpatyşasySaranyäkidende,Hudaýonyweonuň maşgalasynyagyrbetbagçylyklarasezewaretdi,soňbolsa olaýalySaranyYbraýymagaýtarypberdiwesagaldy 31PiliştlileriňgerarlypatyşasyAbimelekYbraýymyň aýalySaraüçinjezalandyryldy.Oladamdanhaýwanaçenli ähligöwrelileriňdöllenmeginitogtadypgoýdy 32OlaryňHudaýygijekidüýşdeAbimelekegelip,ony gorkuzdy,sebäbiolYbraýymyňSaranyyzynagaýtaryp bererdiSoňraGeraryňählihalkySarasebäpli jezalandyryldyYbraýymHudaýynaolarüçindogaetdi,ol hemonuňýalbaryşlarynykabuletdiweololarysagaltdy 33Abymeleközünewehalkynagelýänähli betbagtçylykdangorkup,aýalySarabilenbirlikde Ybraýymyňýanynagaýdypgeldiweoňaköpsowgatlar berdi

34YshagyGerardankowupçykarandansoň,Hudaýoňa hemşeýleetdi:Geraryňählisuwakabalarygurap,miweli agaçlarymiwebermedi

35GerarlyAbymelek,onuňdostlarynyňbiriAhuzatwe goşunbaşysyPikolonuňýanynabaryp,egilip,ýereçenli tagzymetdiler

36Olarondanözleriüçindogaetmeginihaýyşetdiler,ol olarüçinRebbedogaetdi,Rebonuňýalbaryşynykabul edip,olarysagaltdy

37Şeýlehem,Ýakupözdogruçyllygybilendogany EsawyňweejesiniňdoganyaramiýalyLabanyňelinden, şeýlehemoňaweonuňçagalarynagarşyçykyp,olaryýok etmeküçinbirleşenKenganpatyşalarynyňelindenhalas boldyRebolaryolaryňelindenhalasetdi,olarhüjümedip, olaryurdylar,çünkikimolarajezasyzeliniuzatdy?

38Elbetde,öňkifyrown,seniňkakaňyňkakasy,Ýakubyň oglyÝusubyňpaýhasynygörüp,onyMüsüriňähli hökümdarlaryndanýokarygaldyrdy,sebäbiolözpaýhasy bilenýurduňähliilatynyaçlykdanhalasetdi.

39SoňraolÝakubaweonuňçagalarynaMüsüregelmegi buýurdy,şondaolaryňýagşylygybilenMüsürweGoşen ýerleriaçlykdanhalasbolardy.

40Indi,egerbuSaňaýaraýanbolsa,ysraýylhalkynyýok etmekdenelçekEmmaolaryňMüsürdeýaşamagyny islemeýänbolsaň,olarybuýerdençykarypgoýber,şonda olarata-babalarynyňýaşanýeribolanKenganýurduna gitsinler

41FyrownÝetronyňsözlerinieşidende,oňagaty gaharlandyweutançbilenpatyşanyňhuzuryndanturdywe Ýusubyňtaýagynyalyp,onuňýurduna,Midýanýurduna gitdi.

42PatyşaUzlyEýýupdan:«EýEýýup,sennämediýýärsiň weýewreýlerbaradanämemaslahatberýärsiň?»diýip sorady

43Eýýuppatyşaşeýlediýdi:«Ine,ýurduňähliilatyseniň ygtyýaryňda,goý,patyşaözisleginegöräetsin»

44PatyşaBilamdan:«Eý,Bilam,nämediýersiň,bize-de diňläli»diýdi

45Bilampatyşaşeýlediýdi:«Patyşaýewreýleregarşy maslahatberenählizatlaryndanhalasbolar,patyşabolsa olaryhiçhilimaslahatbilenýeňipbilmez»

46Egerolaryýanýanotbilenpeseltmekisleseň-de,olary ýeňipbilmersiň,sebäbiolaryňHudaýyatalaryYbraýymy haldeýlileriňUrşäherindenhalasetdi;egerolarygylyç bilenýoketmekisleseň,ondaolaryňatalaryYshakondan halasedildiweonuňýerinegoçgoýuldy

47Egeragyrweagyrzähmetbilenolarykemsitjekbolsaň, buişde-deüstünlikgazanypbilmersiň,sebäbiolaryň kakasyÝakupLabanadürliagyrişlerdehyzmatedip, üstünlikgazandy.

48Indi,eýpatyşa,meniňsözlerimidiňle,sebäbiolara garşyşeýlemaslahatberilýär,senolaryňüstündenýeňiş gazanarsyňweşondançykmazsyň

49Egerpatyşaislese,şugündenbaşlapdoguljakähli çagalarynysuwataşlamagybuýursyn,sebäbisenolaryň adynyşeýlesüpüripbilmersiň,sebäbiolaryňhiçbiriwe atalaryşeýlesudedilmedi

50PatyşaBilamyňsözlerinieşitdiwebupatyşawe emeldarlaraýarady.PatyşaBilamyňaýdyşyýalyetdi.

51PatyşaMüsürýurdunda:«Şugündenbaşlap, ýewreýlerdendoglanherbirerkekçagasuwataşlansyn» diýenpermanwekanunçykarmagybuýurdy.

52Fyrownählihyzmatkärleriniçagyryp:«Indigidip, ysraýylhalkynyňýaşaýanGoşentopragynygözläňwe ýewreýleriňdoglanherbirogulderýataşlansyn,herbir gyzdirigalsyn»diýdi

53Ysraýylogullaryfyrownyňerkekçagalarynyderýa taşlamagybuýranynyeşidende,käbirleriaýallaryndan aýrylyşdylar,käbirleribolsaolaraýapyşdylar

54Şolgündenbaşlap,ärleribilengalanysraýyl aýallarynyňdogurmakwagtygelende,olarmeýdanaçaga dogurmagagitdilerwemeýdandaçagadogurdylar, çagalarynybolsameýdandagaldyryp,öýlerinegaýtdylar

55Ata-babalarynaolaryköpeltmägeantiçenReb,herbir çaganysuwbilenýuwmak,ýaglamakwesüpürmek,eline ikisanyýumşakdaşbermeküçingökdäkihyzmatkär perişdeleriniňbiriniiberdi,şoldaşlaryňbirindensüýt, beýlekisindenbalemdiweonuňtüýlerinidyzlarynaçenli ösdürdi,şonuňbilenözüniörtdi;oňabolanrehimdarlygy arkalyonyteselliedip,oňaýapyşdy.

56Hudaýolararehimedip,olaryýerýüzündeköpeltmegi isleýänwagty,olaryulalýançasaklamaküçintopragyna buýurdy.Şondansoňýeragzynyaçyp,olarygaýtardywe olarşäherdenýeriňösümlikleriwetokaýyňotlaryýaly ösüpçykdylarOlarherbiriözmaşgalasynaweatasynyň öýünegaýdyp,olaryňýanyndagaldylar.

57YsraýylogullarynyňçagalaryHudaýyňrehimibilenýer ýüzündemeýdanotlaryýalyboldular

58Munygörenmüsürlileriňhemmesiözmeýdanyna öküzleriwekotanlarybilengitdilerweekinmeýdanyny ekinmöwsümindeýersürýänýalysürdüler

59Olarýersürýänlerinde,ysraýylogullarynyňçagalaryna zyýanýetiripbilmediler,şonuňüçinhalkköpelip,örän köpeldi.

60FyrownözemeldarlarynahergünGoşentopragyna gidip,ysraýylogullarynyňçagalarynygözlemeklerini buýurdy

61Olarbirinigözläp,tapyp,onyzorbilenejesiniň gujagyndanalyp,derýataşladylar,gyzçaganybolsaejesi bilengaldyrdylar;müsürlilerysraýyllarahemişeşeýle etdiler

68-njiBAP

1ŞolwagtHudaýyňruhyHarunyňaýaldoganyAmramyň gyzyMirýamadüşdi.Mirýamöýbaradapygamberlikedip:

«Ine,bugezekkakamdanweejemdenbiroguldünýäiner weolYsraýylyMüsüriňelindenhalaseder»diýdi.

2Amramgyzynyňsözlerinieşidendensoň,gyzynyyzyna alypgitdi.Olgyzynyöýünealypgitdi.FyrownÝakup neslindenählierkekçagalarynysuwataşlamagybuýuran mahaly,onykowupçykarypdy

3Şeýdip,AmramaýalyÝokebedikowupçykarandanüç ýylsoň,aýalynyaldyweonuňýanynageldi.

4Göwrelibolanyndanýediaýsoň,ologuldogurdywe tutuşöýGünweAýşöhlesiýalyulyýagtylykbilendoldy 5Aýalçaganyňgowywegözeldiginigörüp,onyüçaýlap içkiotagdagizledi

6Şolgünlerdemüsürlilerolýerdäkiähliýewreýleriýok etmeküçindildüwşükgurdular

7MüsürliaýallarysraýylhalkynyňýaşaýanGoşen topragynagitdilerwehenizgepleşipbilmeýänçagalaryny eginlerinealypgitdiler

8Şolgünlerdeysraýylaýallarynyňçagadogurýanlarynda, herbiraýalözoglunymüsürlileriňöňündegizleýärdi, şonuňüçinmüsürlilerolaryňçagadogurýandygyny bilmezlerweolaryýurtdanýoketmezlerdi

9MüsürliaýallarGoşentopragynageldiler,olaryň geplemeýänçagalarybolsaolaryňegnindediBirmüsürli aýalýewreýaýalynyňöýünegirende,onuňçagasyaglap başlady.

10Olgygyranda,içkiotagdakyçagajogapberdiMüsürli aýallargidip,munyfyrownyňöýüneaýtdylar

11Fyrownözemeldarlarynyçagalaryalypöldürmeküçin iberdi;müsürlilerýewreýaýallarybilenhemişeşeýle etdiler

12Şolwagt,Ýokebediňoglunygizlänindenüçaýçemesi geçensoň,buwakafyrownyňöýünemälimboldy 13Aýalgözegçilergelmezdenöňoglunyalypgitmeküçin howlukdy.Olgamyşdanýasalanbirsandykalyp,onylaý weçilimbilençylap,çaganyşolýeregoýdyweony derýanyňkenaryndakybaýdaklaryňiçinegoýdy

14OnuňuýasyMerýemoňanämeediljekdiginiwe sözleriniňnähiliboljakdygynybilmeküçinuzakdadurdy 15ŞolwagtHudaýMüsürýurdunagüýçliyssyiberdi,ol adamyňbedeninionuňtöweregindäkigünýalyýakdywe müsürlilereöränagyryssylykgetirdi

16Müsürlileriňhemmesisuwadüşmägegitdiler,sebäbi olaryňbedenleriýakylyp,yssyhowadanejirçekdiler.

17FyrownyňgyzyBatiýahemyssyhowasebäpliderýada suwadüşmägegitdi,onuňgyzlaryweMüsüriňähli aýallaryderýanyňkenaryndaýöräpgitdiler.

18Batiýagözleriniderýatarapgaldyrdywesuwuňüstünde sandykgördiweonygetirtmeküçinhyzmatkäriniiberdi. 19Olgapysyaçyp,çaganygördi,bäbegaglapdurdywe oňarehimedip:«Buýewreýçagalaryndanbiri»diýdi 20Müsüriňderýanyňkenaryndaýöreýänähliaýallaryony emdirmekisleýärdiler,ýöneolemdirmekislemeýärdi, sebäbibuRebtarapyndanedildi,onyejesiniňgöwresine gaýtarmaküçin

21OnuňgyzdoganyMerýemşolwagtderýanyň kenaryndakymüsürliaýallaryňarasyndadyOlmunygörüp, fyrownyňgyzyna:«Çaganyemdiripbiljekýewreý aýallaryndanbiremdirijiniçagyrypgetireýinmi?»diýdi 22Fyrownyňgyzyoňa:«Bar»,diýdiGyzbaryp,çaganyň ejesiniçagyrdy.

23FyrownyňgyzyÝokebede:«Buçaganyalypgit-de, maňaemdir,mensaňahergünikiteňňekümüştöleýärin» diýdiAýalçaganyalyp,emdirdi

24Ikiýyldansoň,çagaulalanda,onyfyrownyňgyzyna getirdi.Olgyzonuňüçinogulýalyboldy.Gyz:«Menony suwdançykardym»diýip,onuňadynyMusagoýdy 25KakasyAmramonuňadynyHabargoýdy,sebäbiol: «Aýalybilengatnaşykdabolanda,olaýalynyterketdi» diýdi

26EjesiÝokebetonuňadynyÝekutiýelgoýdy,sebäbiol: «MenonyGudratygüýçlidenumytedýärin,Hudaýony maňagaýtarypberdi»diýdi

27OnuňuýasyMerýemonuňsoňunyňnämeboljakdygyny bilmeküçinonuňyzyndanderýadüşüp,oňaÝeretdiýipat goýdy

28DoganyHarunonuňadynyAbyZanuhgoýup:«Kakam ejesinitaşlap,onuňüçinonuňýanynagaýdypgeldi»diýdi

29AmramyňkakasyKehatonuňadynaAbigdordakdy, sebäbiHudaýÝakubyňnesliniňarasyndakydeşigionuň üçindüzedipdi,şonuňüçinolarözerkekçagalarynysuwa taşlapbilmediler

30OlaryňşepagatuýasyoňaAbySokodiýipatgoýdywe: «Hamogullarysebäpliolüçaýlapözçadyryndagizlendi» diýdi

31BütinysraýylhalkyoňaNetaneliňoglyŞemaýadiýipat berdiler,sebäbiolar:«Hudaýonuňdöwründeolaryň nalyşlarynyeşitdiweolaryzulumçylardanhalasetdi» diýdiler.

32Musafyrownyňöýündeýaşaýardywefyrownyňgyzy BatýanyňoglyhökmündeýaşaýardyMusapatyşanyň ogullarynyňarasyndaulaldy.

69-NJYBAP

1Edompatyşasyşolgünlerde,patyşalygynyňonsekizinji ýylyndaaradançykdyweEdomýurdundaöziüçinşaöýü hökmündeguranybadathanasyndajaýlandy.

2YsawyňnesilleriderýanyňkenaryndakyPetoraadam iberdilerweolýerdenSaulatlyowadangözliweowadan ýigitgetirdilerweonySamlanyňýerineözlerinepatyşa etdiler

3ŞawulEdomýurdundakyrkýyllapYsawyňähli nesillerinepatyşalyketdi.

4MüsürpatyşasyfyrownBilamyňysraýylhalkynaberen maslahatynyňnetijebermändigini,emmaolaryňMüsür topragyndaköpelip,ösüp,ösüpbarýandygynygörende, 5ŞolgünlerdefyrownbütinMüsürdeysraýylhalkyna: «Hiçkimözgündelikzähmetindenhiçzatazaltmasyn» diýenjarnamanyyglanetmegibuýurdy

6Egerbiradamhergünedýänişinde,palçykýa-da kerpiçdekemçilikgörse,onuňýerinekiçioglygoýular

7ŞolgünlerdeMüsüriňzähmetiysraýylhalkynyň üstündengüýçlenýärdiEgerbiradamyňgündelik zähmetindebirkerpiçýetmezçiliketse,müsürlileronuňiň kiçioglunyejesindenzorbilenalyp,kakasynyň ýetmezçilikedenkerpiçiniňýerinejaýasalýardylar 8Müsürlileruzakwagtlapähliysraýylhalkybilenhergün şeýleetdiler

9EmmaLewitiresibaşdanbäriysraýyllylarbilen işleşmedi,sebäbiLewitiresimüsürlileriňbaşda ysraýyllylaragarşyulanýanhilegärliklerinibilýärdi

70-njiBAP

1Musanyňdoglangününiňüçünjiýylynda,fyrownşa aýalyAlparanitonuňsagtarapynda,Batiýabolsasol tarapyndaotyrdy,ýaşMusaonuňdöşündeýatyrdy,Beor oglyBilamikioglybilenwepatyşalygyňählişazadalary patyşanyňhuzuryndasaçakbaşyndaotyrdylar.

2Ýigitelinipatyşanyňkellesineuzatdywetäjinipatyşanyň kellesindenalyp,özkellesinegeýdirdi

3Patyşaweşazadalaroglanyňedenişinigörenlerinde, patyşaweşazadalargorkupbaşladylarwebiradam goňşusynahaýrangalandygynyaýtdy.

4Patyşaözöňündeoturanşazadalardan:«Eýşazadalar,bu meseledenämediýýärsiňizwebuişüçinoglananähili hökümçykarylar?»diýipsorady.

5JadygöýBeoryňoglyBilampatyşanyňwebegleriň öňündejogapberip:«Eý,jenappatyşam,köpgünbäri görendüýşüňiweguluňyňsaňanämeýumurandygyny ýadyňasal!»diýdi

6Indibuýewreýçagalaryndanbolançaga,ondaHudaýyň ruhybar.Patyşajenabym,buýaşyňmunybilmezlikden edendiginipikiretmesin

7Sebäbiolýewreýoglany,henizçagabolsa-da,onuň ýanyndaakyldarlykwedüşünjebar.Olmunyakyldarlyk bilenetdiweözüneMüsürpatyşalygynysaýlady 8Çünkiähliýewreýlerpatyşalaryweolaryňasylly adamlarynyaldap,ýerýüzüniňpatyşalarynyweolaryň adamlarynytitretmeküçinbularyňhemmesinihilegärlik bilenedýärler

9SenolaryňatasyYbraýymyňşeýleedendigini,Babyl patyşasyNimrodyňweGerarpatyşasyAbimelekiň goşunynyaldap,HethalkynyňweKenganyňähli patyşalyklarynyňýeriniözüneelegeçirendiginibilýärsiň.

10OlMüsürebaryp,aýalySarabarada:«Olmeniňgyz doganym»diýdiweMüsüriweonuňpatyşasynyaldady 11OnuňoglyYshakGeraragidip,şolýerdeýaşandahem şeýleetdiweonuňgüýjipiliştlileriňpatyşasyAbymelekiň goşunyndanhasgüýçliboldy

12Şeýlehem,olaýalyRebekanyňözgyzdoganydygyny aýdyp,filistinlileriňpatyşalygynybüdretmegipikiretdi 13Ýakuphemdoganynadönükliketdi,onuňilkinjidoglan hukugynyweberekedinielindenaldy.

14SoňraolPadanarama,ejesiniňdoganyLabanyňöýüne gitdiweondangyzyny,mal-garasynyweähliemlägini mekirlikbilenelegeçirdi,soňragaçyp,Kenganýurduna, kakasynyňýanynagaýdypgeldi

15OgullarydoganlaryÝusubysatdylar.ÝusupMüsüre gidip,gulboldyweonikiýyllapzyndanadüşdi

16Öňkifyrowndüýşgörüp,onyzyndandançykaryp, düýşlerinioňaýorupberendigiüçinonyMüsürdäkiähli şazadalardanýokaryderejäçykarýança.

17Hudaýtutuşýurdaaçlykiberende,oladamiberip,onuň kakasyny,ählidoganlarynywekakasynyňähliöý-içerini çagyrdyweolarymugtwesylagsyzgoldady,şeýlehem müsürlilerigulhökmündesatynaldy

18Indi,jenappatyşam,buçagaMüsürdeolaryňýerine çykdy,olaryňedenişleriniedip,herbirpatyşa,şazadawe kazybilenoýnaşmaküçin

19Egerpatyşarazybolsa,onuňganynyýeredökeliň, ýogsamolulalyp,hökümetiseniňeliňdenalyp,Müsüriň umydyolpatyşalykedendensoňýokbolupgitmez»

20Bilampatyşaşeýlediýdi:«Müsüriňählikazylarynywe akyldarlarynyçagyryp,seniňaýdyşyňýalybuoglanaölüm jezasyberilmelidiginibizehabarberiň,şondabizony öldüreris»

21FyrownMüsüriňähliakyldarlarynyçagyrypçagyrdy. OlarpatyşanyňhuzurynageldilerŞondaRebbiňperişdesi olaryňarasynageldiOlMüsüriňakyldarlarynyňbiri ýalydy

22Patyşaakyldarlara:«Öýdebolanbuýewreýoglanyň nämeedendiginieşitdiňizmiweBilambuişdeşeýlehöküm çykardy»diýdi

23Indisizhemhökümçykaryňweoglanyňedenişiüçin oňanämetölenmelidiginigörüň.

24Fyrownyňakyldarlarynyňbiriýalygörünýänperişde Müsüriňähliakyldarlarynyň,patyşanyňweemirleriň öňündeşeýlejogapberdi:

25Egerpatyşaislese,goý,patyşaözöňüneoniksdaşyny weýanýankömürgetirip,çaganyňöňünegoýýanadamlary ibersin.Egerçagaeliniuzadyponiksdaşynyalsa,ondabiz ýigidiňedenişleriniňhemmesiniakyllylykbilenedendigini bileriswebizonyöldürmelidiris

26Emmaolelinikömüriňüstüneuzatsa,ondabizonuňbu işibilgeşleýinetmändiginibilerisweoldirigalar

27Buişpatyşanyňwebegleriňgözündegowygöründi, şonuňüçinpatyşaRebbiňperişdesiniňaýdyşyýalyetdi.

28Patyşaoniksdaşynywekömürinigetirip,Musanyň öňünegoýmagybuýurdy

29Oglanyolaryňöňünegoýdular,oglanelinioniksdaşyna uzatmagasynanyşdy,ýöneRebbiňperişdesionuňelini tutup,kömüriňüstünegoýdywekömüronuňelindeöçdi Olonygaldyryp,agzynasaldywedodaklarynyňwediliniň birböleginiýakdy,agzywediliagyrlaşdy

30Patyşawebeglermunygörenlerinde,Musanyň patyşanyňbaşyndakytäjiniaýyrmakdaakyllylykbilen hereketetmändiginibildiler

31Şeýdip,patyşawebeglerçaganyöldürmekden saklandylar,şonuňüçinMusaulalyp,fyrownyňöýünde galdyweRebonuňbilenboldy

32Oglanpatyşanyňöýündebolanda,gyrmyzylybas geýipdiwepatyşanyňogullarynyňarasyndaösüpulaldy.

33Musapatyşanyňöýündeulalanda,fyrownyňgyzyBatýa onyözoglyhasapladywefyrownyňähliöý-içeriony hormatlady,ählimüsürlilerondangorkýardylar.

34Olhergünözdoganlarybolanysraýylhalkynyň ýaşaýanGoşentopragynagidýärdiweMusaolaryňhergün demgysmaweagyrzähmetçekýändiginigörýärdi

35Musaolardan:«Nämeüçinbuzähmetihergün çekýärsiňiz?»diýipsorady

36Olarbaşlaryndangeçenleriňhemmesiniwefyrownyň dogulmazdanöňolaraberenählitabşyryklarynyoňa gürrüňberdiler

37OlarBeoroglyBilamyňözlerinegarşyaýdanähli maslahatlarynywepatyşanyňtäjinibaşyndanaýyrandan soň,onyöldürmeküçinnämeniýetedendiginioňagürrüň berdiler

38Musabuzatlaryeşidende,Bilamyňgarşysynagahary geldiweonyöldürmekisledi,emmaolhergünonuň garşysynapusgudadurdy

39BilamMusadangorkdyweikioglybilenturup, Müsürdençykdylar.Olargaçyp,janlarynyhalasedip,Kuş ýurduna,KuşpatyşasyKikianusyňýanynagitdiler

40Musapatyşanyňöýündebolup,girip-çykypýörkä,Reb oňafyrownyň,onuňählihyzmatkärleriniňwetutuşMüsür halkynyňgözündemerhemetetdiOlarMusanyörän söýýärdiler

41MusaözdoganlarynygörmeküçinGoşentopragyna gidengünigeldiOlysraýylhalkynyňagyrzähmet çekýändiginiweolaryňüçingynanýandygynygördü

42MusaMüsüregaýdypgeldiwefyrownyňöýünegeldi wepatyşanyňhuzurynageldiMusapatyşanyňöňünde tagzymetdi.

43Musafyrowna:«Eý,jenap,mensendenkiçibirhaýyş soramagageldim,meniňýüzümiboşöwürme»diýdi Fyrownoňa:«Gürle»diýdi.

44Musafyrownaşeýlediýdi:«Goşendeýaşaýangullaryň bolanysraýylhalkynazähmetlerindendynçalmaküçinbir günber».

45PatyşaMusaşeýlejogapberdi:«Ine,menseniň haýyşyňyýerineýetirmeküçinseniňýüzüňigaldyrdym»

46FyrownMüsürdeweGoşendeşeýlediýilýänjarnamany yglanetmegibuýurdy:

47Patyşasize,ähliysraýylhalky,şeýlediýýär:altygünläp işiňiziwezähmetiňiziediň,ýedinjigünbolsadynçalyňwe hiçhiliişetmeň,patyşaweBatýanyňoglyMusa tabşyryşlaryýaly,ähligünlerşeýleediň

48Musapatyşanyňoňaberenbuzadynabegendiweähli ysraýylhalkyMusanyňbuýrugyýalyetdi

49BuzatRebdenysraýylogullaryüçinboldy,sebäbiReb ata-babalarynyňhatyrasynaysraýylogullarynyhalasetmek üçinolaryýatdasaklamagabaşlady

50RebMusabilendiweonuňşöhratybütinMüsüre ýaýrady.

51MusaözhalkyYsraýylüçingowyzatlarygözläp, patyşaolarbaradaparahatçylyksözleriniaýdyp,ähli müsürlileriňweähliysraýylhalkynyňgözündebeýikboldy.

71-njiBAP

1Musaonsekizýaşyndaka,kakasynyweejesinigörmek isleýärdiweGoşentopragyna,olaryňýanynagitdiMusa Goşenegolaýlap,ysraýylhalkynyňişbilenmeşgullanýan ýerinegeldiweolaryňagyrýüklerinigörüp,birmüsürliniň ýewreýdoganlarynyňbiriniurýandygynygördü

2UrlanadamMusanygörende,kömeksorap,oňaylgady, sebäbiMusafyrownyňöýündeöränhormatlanýardyOl oňa:«Jenabym,maňaünsberiň,bumüsürligijeöýüme gelip,menibagladyweaýalymyňýanynageldi,indibolsa olmeniňjanymyaljakbolýar»diýdi

3Musabuýamanzadyeşidende,müsürliadama gaharlanyp,olbirtarapa,birtarapaöwrüldi.Olýerdehiç kimiňýokdugynygörüp,müsürliniurdyweonygumuň içinegizledi,şeýlehemýewreýionyurýanadamyňelinden halasetdi

4Şeýdip,ýewreýöýünegitdi,Musabolsaöýünegaýdyp geldiwepatyşanyňöýünegaýdypgeldi.

5Oladamöýünegaýdypgelende,aýalynyterketmek isledi,sebäbiÝakupneslindehiçkimiňaýalynyňhapa edilendensoňýanynagelmegidogrydäldi.

6Aýalbaryp,doganlarynagürrüňberdi,aýalyňdoganlary onyöldürmekislediler,ýöneolöýünegaçypgutuldy.

7IkinjigünMusadoganlarynyňýanynagitdiweiki adamyňdawalaşýandygynygörüp,zalymadama:«Näme üçingoňşyňyurýarsyň?»diýdi.

8Musaoňaşeýlejogapberdi:«Senibizekimhökümdar wekazyedipbelledi?Senmüsürliniöldürenýalymeni hemöldürjekbolýarmyň?»Musagorkup:«Bu hakykatdanambellidirmi?»diýdi

9Fyrownbuwakanyeşidip,Musanyňöldürilmegini buýurdyHudaýperişdesiniiberdiweolfyrowna garawullaryňbaştutanykeşbindegöründi

10Rebbiňperişdesigarawulyňbaşlygynyňelindengylyjy alyp,onuňkellesinihemaldy,sebäbigarawulyň başlygynyňkeşbiMusanyňkeşbineöwrüldi

11RebbiňperişdesiMusanyňsagelindentutup,ony MüsürdençykardyweMüsüriňçägindenkyrkgünlükýol uzaklygynaýerleşdirdi

12OnuňdoganyHarunMüsürýurdundagaldyweysraýyl halkynapygamberlikedip:

13Ata-babalaryňyzyňHudaýyRebşeýlediýýär:«Her biriňizözgözleriňizdäkiýigrenjizatlarytaşlaňweMüsür butlarybilenözüňizihapaetmäň»

14ŞolwagtysraýylhalkyHarunyňsözünegulakasmady weoňagarşyçykdy.

15EgerRebYbraýym,YshakweÝakupbilenbaglaşan ähtiniýadynasalmadykbolsa,Rebolaryýoketmeginiýet etdi.

16Şolgünlerdefyrownyňeliysraýylogullarynagarşy güýçliboldyweHudaýözsözüniiberip,olaraüns berýänçä,olaryezdiweezdi.

72-NJIBAP

1ŞolgünlerdeKuşhalkybilengündogaryňweAramyň halkynyňarasyndaulyuruşboldyweolarözlerinielinde saklaýanKuşpatyşasynagarşygozgalaňturuzdylar.

2Şeýdip,KuşpatyşasyKikianusgumýalyköpsanlyKuş halkynyňählisibilenýoladüşdiweolaryboýunegdirmek üçinAramwegündogarhalklarynagarşysöweşegitdi.

3Kikianusdaşaryçykanda,jadygöýBilamyweonuňiki oglynyşäheriweýurduňiňpesderejeliadamlaryny goramaküçingaldyrdy.

4Şeýdip,KikianusAramawegündogarhalklarynatarap gitdiweolaragarşysöweşip,olaryýeňdi,olaryňhemmesi Kikianusyňweonuňhalkynyňöňündeýaralanypýykyldy.

5Ololaryňköpüsiniýesiralyp,ilkibaşdakyýalyolara tabynetdiweadatyýalyolardansalgytalmaküçinolaryň ýurdundadüşelgegurdy

6KuşpatyşasyBeoroglyBilamyşäheriwegaryplary goramagagoýanda,olýurduňhalkybilenbilelikde Kikianuspatyşagarşygozgalaňturuzmagyweöýüne gaýdypgelendeşäheregirmegineýolbermezligimaslahat berdi

7Ýurduňhalkyoňagulakasdywekasamiçdi,ony özlerinepatyşa,ikioglunybolsagoşunbaşyedipbelledi 8Şeýdip,olarturup,şäheriňikiburçundakydiwarlaryny galdyrdylarweöränberkbinagurdular

9Üçünjiburçdabolsa,şäheriňwetutuşKuşýurduny gurşapalýanderýanyňarasyndasan-sajaksyzçukurlar gazdylarwederýanyňsuwunyşolýerdençykardylar

10Dördünjiburçdaolarözleriniňtilsimleriwe jadygöýlikleribilenköpsanlyýylanlarytopladylarwe şäheriberkitdilerweondaýaşadylar,olaryňöňündehiç kimdaşaryçykmadyýa-dagirmedi.

11KikianusAramwegündogarhalklarynagarşysöweşdi weolaryöňküsiýalyboýunegdirdi,olarbolsaoňaadaty salgytlarynyberdiler,olbolsaözýurdunagaýdypgitdi 12KuşpatyşasyKikianusweonuňbilenbirlikdeähli goşunserkerdeleriözşäherinegolaýlaşanda,olargözlerini galdyryp,şäheriňdiwarlarynyňberkweöränbeýikdigini gördüler,şonuňüçinadamlarmuňahaýrangaldylar 13Olarbiri-birine:«Biziňsöweşdeyzagalandygymyzy görüp,bizdengatygorkdular,şonuňüçinolarmunyetdiler, şäheriňdiwarlarynygaldyrdylarweberkitdiler,şonda Kenganpatyşalaryolaragarşysöweşegirmezler»diýdiler 14Patyşawegoşunşäheriňderwezesinegolaýlaşdylarwe başlarynygaldyryp,şäheriňähliderwezeleriniň ýapykdygynygördülerOlargarawullara:«Şäheregirmäge mümkinçilikbermeküçinbizeaçyň»diýipgygyrdylar.

15EmmagarawullarpatyşalarybolanjadygöýBilamyň buýrugybilenolaragapyaçmakdanýüzöwürdiler,şonuň üçinolarşäherlerinegirmägerugsatbermediler.

16Şeýdip,olarşäherderwezesiniňöňündeolaragarşy söweşbaşladylarweşolgünKikianusdaýüzotuzgoşun esgeriöldi.

17Ertesigünolarsöweşidowametdirdilerwederýanyň kenaryndasöweşdiler;olargeçmägesynanyşdylar,ýöne başarypbilmediler,şonuňüçinolaryňkäbiriçukurlara batypöldi

18Şeýdip,patyşaolarasalýasamakweolaryňüstünden geçirmeküçinagaçlarykesmegibuýurdy,olarşeýlehem etdiler

19Olarhendekleriňýerineýetende,suwdegirmenlerbilen aýlandyweonsaldaikiýüzadamsuwagarkboldy.

20Üçünjigünolarýylanlaryňbolantarapynasöweşmäge geldiler,ýöneolýereýakynlaşypbilmediler,sebäbi ýylanlarolaryňýüzýetmişiniöldürdiweolarKuşagarşy söweşmegibesetdilerweKuşadokuzýyllapgabadylar, hiçkimçykmadyýa-dagirmedi

21ŞoluruşweKuşagarşygabawdowamedende,Musa MüsürdengaçypgitdiFyrownbolsaKuşagarşygöreşip, onyöldürmekisledi

22Musaonsekizýaşyndaka,fyrownyňhuzuryndangaçyp, MüsürdenKikianusyňdüşelgesinegaçypgitdi,şolwagt Kuşşäherinigabapdurandy

23MusaKuşpatyşasyKikianusyňdüşelgesindedokuz ýyllap,Kuşşäherinigabawdasaklandöwründeboldywe Musaolaryňbilenbirlikdeçykyp,içerigirdi.

24Patyşa,beglerweählisöweşijilerMusanysöýýärdiler, sebäbiolbeýikwemynasypdy,onuňboýyasyllyarslan ýalydy,ýüzigünýalydy,güýjibolsaarslanýalydyweol patyşanyňgeňeşçisidi.

25DokuzýylyňahyryndaKikianusölümcülkeseleduçar boldywekeselionyýeňip,ýedinjigüniaradançykdy

26Şeýdip,hyzmatkärlerionybalzamladylar,äkidip,Müsür ýurdunyňdemirgazygynda,şäherderwezesiniňgarşysynda jaýladylar.

27Olaronuňüstündenowadan,berkwebeýikbina gurdularweonuňaşagynaulydaşlargoýdular

28PatyşanyňkätiplerişoldaşlarapatyşalaryKikianusyň ähligüýjüniweonuňalypbaranählisöweşlerinioýup ýazdylar,ine,olarşugüneçenlişolýerdeýazylypdyr

29KuşpatyşasyKikianusölendensoň,uruşsebäplionuň adamlarywegoşunlarygatygynandylar.

30Şeýdip,olarbiri-birine:«Bizemaslahatberiň,şuwagt nämeetmelidigimizi,sebäbibizdokuzýyllapçöldeýaşap, öýümizdendaşdaýaşadyk»diýdiler.

31Egerbizşäheregarşysöweşerisdiýsek,köpümiz ýaralanypýa-daöleris,egerbizgabawdagalsak,bizhem öleris

32IndiAramyňwegündogaryňählipatyşalarybiziň patyşamyzyňölendiginieşidip,bizegarşyhüjümederler, bizegarşysöweşerlerwebizdenhiçkimigaldyrmazlar

33Indibolsa,geliň,gidip,özümizepatyşabelläliňwe şäherbizeberilýänçä,gabawdagalalyň.

34ŞolgünolarKikianusyňgoşunyndanbiradamypatyşa saýlamakislediler,emmaMusaýalyözlerinepatyşalyk etjekbirinitapmadylar.

35Olarderreweşikleriniçykaryp,ýeretaşladylarweuly birüýşmeleňýasap,Musanyonuňüstünegoýdular 36Olarturup,surnaýçalyp,onuňöňündegygyryp:«Patyşa ýaşasyn,patyşaýaşasyn!»diýdiler

37ÄhlihalkwebegleroňaKikianusyňaýaly,kuşly Adoniýaşaaýalynyaýallygabermägekasametdilerweşol günMusanyözlerinepatyşaetdiler

38ŞolgünKuşhalkynyňhemmesi:«Herkimöz emlägindenMusabirzatbersin»diýipyglanetdiler.

39Olarüýşmegiňüstünebirçarşafýazdylarweherkim özünedegişlizatlaryndanbirzat,birialtyngulakhalka, beýlekisibolsateňňeatdy.

40KuşhalkyMusaüçinoniks,bdelliý,merjenwemermer daşlaryny,şeýlehemköpmukdardakümüşwealtyny üýşürdiler.

41MusaKuşhalkynyňberenählikümüşlerini,altynlaryny, ähligap-gaçlaryny,bdelliumweoniksdaşlarynyalyp, olaryözhazynalarynyňarasynagoýdy.

42ŞolgünMusaKuşpatyşasyKikianusyňýerineKuş ogullarynapatyşalyketdi

73-njiBAP

1Müsürpatyşasyfyrownyňşalygynyňellibäşinjiýylynda, ýagnyysraýylhalkynyňMüsüregirmeginiňýüzelliýedinji ýylyndaMusaKuşdapatyşalyketdi

2MusaKuşdapatyşalykedipbaşlandaýigrimiýedi ýaşyndadywekyrkýylpatyşalyketdi

3RebKuşhalkynyňgözündeMusamerhemetwe merhemetberdi,Kuşhalkyonyöränsöýdüler,şonuňüçin MusaRebbiňweadamlaryňsöýgüsinemynasypboldy

4OnuňpatyşalygynyňýedinjigünündeKuşuňähli ogullaryýygnanyp,Musanyňhuzurynagelip,ýereçenli oňatagzymetdiler

5Ähliçagalarpatyşanyňöňündebilelikde:«Buşähere nämeetmelidiginigörmeküçinbizemaslahatberiň» diýdiler

6Indidokuzýylbärişäheriňdaş-töwereginigabapýörüs, çagalarymyzyweaýallarymyzygörmängelýäris

7Patyşaolaraşeýlejogapberdi:«Egersizmeniňsize tabşyrjakählizatlarymagulakassaňyz,Rebşäheribiziň elimizebererwebizonyboýunegdireris»

8EgerbizKikianusyňölümindenöňolarbilenbolanöňki söweşimizdäkiýalysöweşsek,köpümizöňküsiýaly ýaralanypýykylarys

9Indibolsa,şumeseledesizemaslahatberilýär:egersiz meniňsözümegulakassaňyz,şäherbiziňelimizeberler.

10Şeýdip,ähligoşunpatyşaşeýlejogapberdi: «Hojaýynymyznämetabşyrsa,şonyederis»

11Musaolaraşeýlediýdi:«Düşelgäniňiçindengeçip,ähli adamlaraşeýlediýiň:

12Patyşaşeýlediýýär:«Tokaýagit-de,leýlek çagalaryndanbirinielinealypgel»

13Patyşanyňbuýrugynybozup,çagasynygetirmedikadam öldürilerwepatyşaonuňähliemläginialar.

14Olarygetireniňizde,olarsiziňgözegçiligiňizdebolar, ulalýançaolaryterbiýelärsiňizweolaragargyşlaryň çagalaryýalyokatmagyöwredersiňiz.

15KuşuňählihalkyMusanyňsözlerinieşidip,turup, düşelgädeşeýlejarçekdiler:

16Eý,Kuşhalky,patyşanyňbuýrugyşudur:ähliňiz bilelikdetokaýagidip,herbiriňizözçagasynyelinealyp, şolýerdeýaşleýlekleritutuňweolaryöýegetiripberiň

17Patyşanyňbuýrugynybozanherbiradamölýärwe patyşaözünedegişliählizadyalar

18Ähliadamlarşeýleetdiler:tokaýaçykyp,arça agaçlarynadyrmaşdylarweherbirielinebirleýlek çagasynytutdularOlarleýlekçagalarynyçölegetirip, patyşanyňbuýrugybilenterbiýeledilerweýaşşahinlerýaly okatmagyöwretdiler.

19Ýaşleýleklerulaldylandansoň,patyşaolaryüçgünaç saklamagybuýurdy,ähliadamlaraçgaldylar

20Üçünjigünpatyşaolara:«Güýçleniňwebatyrýigitler boluň,herbiriňizözýaragyňyzygeýiň,gylyjyňyzy dakynyň,herbiriňizözatyňyzamünüňweherbiriňizöz ýaşleýlekiňizieliňizbilenalyň»diýdi.

21Bizturup,ýylanlaryňbolýanýerindeşäheregarşy söweşeris;weähliadamlarpatyşanyňbuýrugyýalyetdiler 22Olarherbiriözçagasynyelinealypgitdiler.Ýylanlaryň ýerinegelenlerinde,patyşaolara:«Herbiriözçaga leýlekleriniýylanlaryňüstüneibersin»diýdi

23Patyşanyňbuýrugybilenherkimözýaşleýleklerini iberdi,ýaşleýleklerbolsaýylanlaryňüstünegaçyp,olaryň hemmesiniiýip,şolýerdenýoketdiler

24Patyşawehalkşolýerdeähliýylanlaryňýok edilendiginigörenlerinde,ählihalkulygygyryşdy

25Olarşäheregolaýlaşyp,söweşdiler,onybasypaldylar webasypaldylar,soňraşäheregirdiler.

26Şolgünşäheriňilatyndanbirmüňbirýüzadamöldi, şäheriňähliýaşaýjylaryöldi,ýönegabawdakyadamlaryň hiçbiriölmedi

27Şeýdip,Kuşuňähliogullaryözöýlerine,aýalyna, çagalarynaweählimaşgalasynagitdiler

28JadygöýBalamşäheriňbasylypalnandygynygörüp, derwezäniaçdyweikioglywesekizdoganybilengaçyp, Müsüre,Müsürpatyşasyfyrownyňýanynagaýtdy

29OlarRebMüsürebetbagçylyklaryiberendeMusagarşy çykan,Kanunkitabyndaagzalýanjadygöýlerwe jadygöýlerdir.

30Şeýdip,MusaözakyllylygybilenşäherieýelediweKuş halkyonyKuşpatyşasyKikianusyňýerinetagtaçykardy 31Olaronuňbaşynaşatäjinigeýdirdilerweoňa Kikianusyňaýaly,KuşşaaýalyAdoniýaaýallykberdiler

32Musaata-babalarynyňHudaýyRebdengorkýardy, şonuňüçinoňaýakynlaşmadyweoňagözlerinihem öwürmedi

33MusaYbraýymyňözhyzmatkäriEligezerden:«Oglum YshaküçinKengangyzlaryndanbirgyzalma»diýip,ant içdirendiginiýadynasaldy

34Ýakupdoganyndangaçypgidende,Yshakoňa: «Kangangyzlaryndanaýalalma,Hamogullarynyňhiçbiri bilenylalaşykbaglaşma»diýiptabşyranda,nämeetdi?

35HudaýymyzRebNuhuňoglyHamy,onuňogullaryny weählinesilleriniSamyňogullarynaweÝafesiň ogullaryna,şeýlehemolardansoňkynesillerineebedi gulçulyketdi.

36ŞonuňüçinMusaKuşdapatyşalykedendöwründe ýüreginiwegözleriniKikianusyňaýalynaöwürmedi

37MusaömrüniňahyrynaçenliözHudaýyRebdengorkdy webütinýüregiwejanybilenRebbiňöňündehakykatda ýöredi,ömrüniňahyrynaçenlidogryýoldançykmady, Ybraýymyň,YshagyňweÝakubyňýörenýolundansagada,çepe-deçykmady

38MusaKuşhalkynyňpatyşalygyndagüýçlendiweadaty akyldarlygybilenKuşhalkynaýolgörkezdi,şonuňüçin Musaözpatyşalygyndaüstünlikgazandy

39ŞolwagtAramwegündogarhalklaryKuşpatyşasy Kikianusyňölendiginieşidip,şolgünlerAramwe gündogarhalklaryKuşagarşygozgalaňturuzdylar

40MusaKuşuňählinesillerini,otuzmüňegolaýgüýçli halkyýygnadyweAramwegündogarhalklarybilen söweşmägegitdi

41Olarilkigündogarhalklarynatarapgitdiler,gündogar halklaryolaryňhabarynyeşidenlerinde,olaryňgarşysyna çykyp,söweşebaşladylar

42Gündogarhalklarynagarşyuruşgüýçliboldy,şonuň üçinRebgündogaryňählihalklarynyMusanyňelineberdi weüçýüztöweregiadamöldürildi

43Gündogaryňählihalkyyzynagaýdyp,yzaçekildi, şondaMusaweKuşhalkyolaryňyzyndangitdiler,olary boýunegdirdilerweadatdakysyýaly,olarasalgytsaldylar 44Şeýdip,Musaweonuňýanyndakyähliadamlar söweşmeküçinolýerdenAramýurdunagitdiler.

45Aramhalkyhemolaryňgarşysynaçykdyweolarbilen söweşdi,RebolaryMusanyňelineberdiwearamlylaryň köpüsiýaralanypýykyldy.

46AramhemMusaweKuşhalkytarapyndanboýun egdirildiweadatdakysyýalysalgyttöledi

47MusaAramywegündogarhalklarynyKuşhalklaryna tabynetdiMusaweonuňýanyndakyähliadamlarKuş ýurdunatarapgaýtdylar.

48MusaKuşhalkynyňpatyşalygyndagüýçlendiweReb onuňbilendi,Kuşhalkynyňhemmesiondangorkýardy 74-njiBAP

1Birnäçeýylgeçensoň,EdompatyşasyŞawularadan çykdyweonuňýerineAkboryňoglyBaalhananpatyşa boldy

2MusanyňKuşpatyşasynyňonaltynjyýylyndaAkboryň oglyBaalhananEdomýurdundaotuzsekizýyllapähli Edomhalkynapatyşalyketdi

3OnuňdöwründeMowapEdomyňgüýjünegarşy gozgalaňturuzdyHadadBedadyňoglyEdomyň

döwründenbäriEdomyňhökümdarlygyndaýaşaýardy Hadadolarywemidýanlaryýeňip,MowabyEdomyň hökümdarlygynatabşyrdy

4AkboryňoglyBaalhananEdomdapatyşalykedende, MowabyňählihalkyEdomdangaýdypgeldi.

5ŞolgünlerdeAfrikanyňpatyşasyAngeasaradançykdy weonuňýerineoglyAzdrubalpatyşaboldy

6ŞolgünlerdeKittimhalkynyňpatyşasyÝaneasaradan çykdyweonyöziüçinKanopiýadüzlügindejaýlan ybadathanasyndajaýladylarweonuňýerineLatinuspatyşa boldy

7MusanyňKuşhalkynyňüstündenhökümsürenýigrimi ikinjiýylynda,LatinusKittimhalkynyňüstündenkyrkbäş ýylhökümsürdi

8Şeýlehem,olöziüçinulywekuwwatlybirdiňgurdywe däpbolşyýaly,özhökümetinidolandyrmaküçinşolýerde özýaşaýşyüçinajaýypybadathanagurdy

9Patyşalygynyňüçünjiýylyndaolähliussatadamlaryna jaretdiweolaröziüçinköpgämiýasadylar.

10Latinusähligoşunlarynyýygnadywegämilerdegelip, AfrikanyňpatyşasyAngeasyňoglyAzdrubalbilen söweşmeküçinşolýeregitdiler.OlarAfrikagelip, Azdrubalweonuňgoşunybilensöweşegirdiler

11LatinusAzdrubaldanüstünçykdyweLatinus kakasynyňUziniňgyzyÝanyýanyaýaledinip,Kittim ogullaryndangetirensuwgeçirijisiniAzdrubaldanaldy Şeýdip,Latinussuwgeçirijisiniňköprüsiniagdaryp, Azdrubalyňähligoşunynagüýçlizarbaurdy.

12Azdrubalyňgalangüýçliadamlarygüýçlendilerwe ýüreklerigöriplikdendoldy,ölümehöweslendilerweýenedeKittimpatyşasyLatinusbilensöweşegirdiler.

13Afrikanyňählierkekleriüçinsöweşgüýçliboldywe olaryňhemmesiLatynweonuňhalkynyňöňünde ýaralandy,patyşaAzdrubalhemşolsöweşdeöldi.

14PatyşaAzdrubalyňUşpezenaatlyöränowadangyzy bardyweAfrikanyňählierkeklerionuňajaýypgözelligi weowadankeşbiüçinözgeýimlerineonuňkeşbini keşdelediler

15LatynlylarAzdrubalyňgyzyUşpezenanygörüp,onyöz patyşalaryLatynlylaraöwdüler.

16Latinusonyýanynagetirmegibuýurdy,Latinusbolsa Uşpezenanyaýaledinip,Kittimtarapýoladüşdi

17AngeasyňoglyAzdrubalölendensoň,Latinus söweşdenözýurdunagaýdypgelende,Afrikanyňähli ýaşaýjylaryaýagagalyp,Azdrubalyňkiçidogany AngeasyňoglyAnibalytutup,onuňýerinedoganynyň ýanyndaAfrikadakytutuşýurdapatyşaetdiler

18Olpatyşabolanda,doganyAzdrubalyňweAfrikanyň ýaşaýjylarynyňbähbitleriüçinaralmaküçinKittim ogullarybilensöweşmeküçinKittimşäherinegitmegi ýüreginedüwdiweşeýlehemetdi

19Olköpgämiýasadyweähligoşunybilenşolýeregelip, Kittimşäherinegitdi

20Şeýdip,AnibalKittimogullarybilensöweşdiweKittim ogullaryAnibalbilenonuňgoşunynyňöňündeýaralanyp ýykyldylarweAnibaldoganynyňüçinaraldy

21AnibalonsekizýyllapKittimogullarybilenuruşdywe AnibalKittimýurdundaýaşap,uzakwagtlapşolýerde düşelgegurdy

22AnibalKittimhalkynyöränagyrurdy,olaryňuly adamlarynyweşazadalarynyöldürdi,galanadamlaryň bolsasegsenmüňtöwereginiöldürdi

23GünleriňweýyllaryňahyryndaAnibalAfrikaýurduna gaýdypgeldiwedoganyAzdrubalyňýerinehowpsuz patyşalyketdi

75-njiBAP

1Şolwagt,ysraýyllaryňMüsüregirmeginiňýüzsegsen ýylynda,ÝusubyňoglyEfraýymyňnesillerinden, ysraýyllardanotuzmüňbatyrýigitMüsürdençykdy

2SebäbiolarRebbiňYbraýymaaýdangadymydöwürlerde ysraýylogullarynabelländöwrüniňtamamlanandygyny aýtdylar

3Buadamlarguşanlarynydakyndylar,herbirigylyjyny ýanlaryna,herbiriýaragynydakyndylar,özgüýjünebil bagladylarweMüsürdengüýçlielbilençykdylar

4Emmaolarýolüçinhiçhiliazykgetirmediler,diňe kümüşwealtyn,hatdaşolgünüçinçörekhemgetirmediler, sebäbiolarözazyklarynyfilistinlilerdenhakalmak isleýärdiler,egeralmasalar,onyzorbilenalardylar.

5Buadamlarörängüýçliwebatyradamlardy,biradam müňadamyyzarlapbilýärdi,ikiadambolsaonmüňadamy ýeňipbilýärdi,şonuňüçinolarözgüýjünebilbaglap, bilelikdegitdiler

6OlarGatýurdunatarapugradylarweaşakdüşüp,Gatyň çopanlarynyňGathalkynyňmallarynyotlaýandygyny gördüler

7Olarçopanlara:«Bizeşugünçörekiýmedikaçlygymyz üçiniýmägehaktöleýängoýunlarymyzdanberiň»diýdiler. 8Çopanlar:«Olarbiziňgoýunlarymyzmyýa-da mallarymyzmy,sizetölegtölemelimi?»diýip,Efraýym ogullaryolaryzorbilenalmagagolaýlaşdylar.

9Gatyňçopanlaryolaryňüstündengygyrdylar,olaryň gykylygyuzakdaneşidildi,şonuňüçinGatyňähliadamlary olaryňýanynagitdiler.

10GathalkyEfraýymhalkynyňerbetişlerinigörüp,yzyna gaýdypgeldilerweGathalkynyýygnadylar,herbiriöz ýaragynygeýip,Efraýymhalkynyňüstünesöweşe çykdylar

11OlarGatjülgesindeolarbilensöweşdilerwesöweş güýçliboldy,şolgünolarbiri-birindenköpadamygyrdylar.

12IkinjigünGathalkyPiliştlileriňählişäherlerinekömek üçinadamiberip,şeýlediýdi:

13Biziňýanymyzagelip,bizekömekediň,sebäbisebäpsiz bizegarşyuruşmaküçinMüsürdençykanEfraýym ogullarynyöldüripbileris.

14Efraýymogullarynyňjanyaçlykdanwesuwsuzlykdan ýadady,sebäbiolarüçgünläpçörekiýmändiler PiliştlileriňşäherlerindenkyrkmüňadamGatilatyna kömeketmägegitdi.

15BuadamlarEfraýymogullarybilensöweşegirdilerwe RebEfraýymogullarynypiliştlileriňelineberdi 16OlarMüsürdençykanEfraýymyňähliogullaryny öldürdiler,söweşdengaçypgidenonadamdanbaşgahiç kimgalmady.

17ÇünkibubetbagtçylykEfraýymogullarynaRebden geldi,sebäbiolarRebbiňgadymydöwürlerdeYsraýylüçin belländöwrigelmezdenöň,Müsürdençykyp,Rebbiň sözünibozdular

18Piliştlilerdenhemöränköpadam,takmynanýigrimi müňadamöldi,olaryňdoganlaryolaryäkidip,öz şäherlerindejaýladylar

19EfraýymogullarynyňöldürilenleriGatjülgesindeköp günlerweýyllarlaptaşlanyp,jaýlanmadylar,jülgebolsa adamsüňkleribilendoldy

20SöweşdengaçypgutulanadamlarMüsüregelip, başlaryndangeçenleriňhemmesiniähliysraýylhalkyna gürrüňberdiler

21OlaryňkakasyEfraýymköpgünläpolaryňýasynytutdy, doganlarybolsaoňatesellibermägegeldiler

22Olaýalybilenýakynlaşdyweaýalybiroguldogurdy OlonuňadynyBeriýagoýdy,sebäbiolöýündebetbagt adamdy

76-NJYBAP

1ŞoldöwürlerdeAmramyňoglyMusaKuşýurdunda patyşadyweözpatyşalygyndagülläpösdi,Kuş ogullarynyňhäkimiýetiniadalatly,dogruçylwe dogruçyllykbilendolandyrdy

2KuşuňähliogullaryMusanyňözlerinehökümsüren döwründeonysöýýärdilerweKuşýurdunyňähli ýaşaýjylaryondangatygorkýardylar

3MusanyňKuşpatyşasynyňkyrknjyýylyndaMusaşalyk tagtyndaoturypdy,şaaýalyAdoniýabolsaonuňöňünde, ählibeglerbolsaonuňtöweregindeoturypdylar

4ŞaaýalyAdoniýapatyşanyňweşazadalaryňöňünde şeýlediýdi:«Eý,Kuşhalky,şuwagtaçenlinämeetdiňiz?»

5BuadamyňKuşdakyrkýyllaphökümsürenindenbäri maňaýüztutmaýandygynyweKuşhalkynyňhudaýlaryna gulluketmeýändiginibilýärsiňiz

6Indi,eýKuşogullary,diňleň,buadambiziňtenimizden däldigiüçin,sizepatyşalyketmesin.

7Ine,oglumMenakulaldy,goý,olsizepatyşalyketsin, sebäbiMüsürpatyşasynyňguluna,daşaryýurtlyadama gulluketmekden,hökümdaryňyzyňoglunagulluketmek sizehasgowudyr

8Kuşhalkynyňählihalkywehökümdarlaryşaaýaly Adoniýanyňözgulaklarynaaýdansözlerinieşitdiler.

9Ählihalkagşamaçenlitaýýarlykgörýärdi,irdenbolsa irdenturup,KikianusyňoglyMenakryözlerinepatyşaedip goýdular.

10KuşuňählihalkyMusagarşyelgaldyrmakdan gorkdular,sebäbiRebMusabilendiweKuşuňhalkyMusa berenkasamynyýadyndasaklap,oňahiçhilizyýan ýetirmediler

11EmmaKuşhalkyMusaköpsowgatlarberip,onyuly hormatbileniberdiler

12Şeýdip,MusaKuşýurdundançykyp,öýünegaýtdywe KuşuňhökümdarlygynybesetdiMusaKuşýurdundan çykandaaltmyşaltyýaşyndady,sebäbibuRebdendi,çünki olgadymydöwürlerdeYsraýylyHamhalkynyňjebirjepasyndançykarmaküçinbellänwagtygelipýetdi 13Musafyrowndangorkup,Müsüregaýdypbarmakdan gorkanMidýanýurdunagitdiweMidýandakybirsuw guýusynyňbaşyndaoturdy.

14MidýanlyRegueliňýedigyzykakalarynyňsürülerini otlatmagagitdiler

15Olarkakalarynyňsürülerinisuwarmaküçinguýunyň ýanynagelip,suwçekdiler

16Şeýdip,Midýançopanlarygelip,olarykowupgitdiler, Musabolsaturup,olarakömeketdiwesürülerisuwaýakdy. 17OlaröýlerinekakalaryRegueliňýanynagelip,Musanyň olarüçinnämeedendiginioňagürrüňberdiler.

18Olar:«Müsürlibiradambiziçopanlaryňelindenhalas etdi,olbizesuwçekip,sürülerisuwardy»diýdiler

19Reuelgyzlaryndan:«Olnirede?Nämeüçinoladamy taşlapgitdiňiz?»diýipsorady.

20Reuelonyçagyryp,öýünegetirdi,olonuňbilen naharlandy

21MusaReueleMüsürdengaçyp,Kuşdakyrkýyllap patyşalykedendigini,soňrabolsaonuňhäkimiýetielinden alandygynyweonyparahatçylykbilenhormatwe sowgatlarbileniberendiginigürrüňberdi

22ReuelMusanyňsözlerinieşidendensoň,öz-özüne: «Menbuadamyzyndanasalaryn,Kuşyňogullaryny ýaraşdyraryn,sebäbiololardangaçypdyr»diýdi 23Olaronytutup,zyndanasaldylarMusaonýyllap zyndanadüşdi.Musazyndanadüşende,Regueliňgyzy Sipporaoňarehimedip,onyhemişeçörekwesuwbilen goldady

24YsraýyllaryňhemmesihenizemMüsürýurdunda müsürlileredürliagyrişlerdegullukedýärdilerweşol günlerdeMüsürysraýyllaragarşyberkgöreşýärdi

25ŞolwagtRebMüsürpatyşasyfyrownajezaberdiweol onuňaýagynyňdabanyndanbaşynyňdepesineçenli heýwerekeseliniýaýratdyYsraýylogullarynyň rehimsizligisebäpli,RebşolwagtMüsürpatyşasyfyrowna bubetbagtçylygyiberdi

26ÇünkiRebÖzhalkynyň,ysraýylhalkynyňdogasyny eşitdiweolaryňagyrzähmetisebäpliperýadyOňaýetdi.

27EmmaonuňgaharyolardanaýrylmadyFyrownyňeli henizemysraýylhalkynagarşyuzadyFyrownRebbiň öňündeboýnunyberkitdi,ysraýylogullarynyňüstüne boýunegdirip,dürliagyrişlerbilenolaryňdurmuşyny gamgynetdi

28RebMüsürpatyşasyfyrownyňüstünebetbagtçylyk äkidendensoň,akyldarlaryndanwejadygöýlerindenony sagaltmagynyhaýyşetdi

29Onuňakyldarlarywejadygöýlerioňa:«Egerkiçi çagalaryňganyýaralarynaçalynsa,olsagalar»diýdiler

30Fyrownolaryňsözünegulakasdyweözgullukçylaryny kiçijikçagalarynyalypgitmeküçinYsraýylogullarynyň ýanynaGoşentopragynaiberdi

31Fyrownyňhyzmatkärlerigidip,ysraýylogullarynyň bäbeklerinieneleriniňgujagyndanzorbilenaldylarwe olaryhergün,hergünbirçaganyfyrownagetirdiler, lukmanlarbolsaolaryöldürip,gyrykeseliniňüstüne goýdular;olarhemişeşeýleetdiler

32Fyrownyňöldürençagalaryňsanyüçýüzýetmişbäşdi

33EmmaRebMüsürpatyşasynyňlukmanlarynagulak asmady,şonuňüçinbetbagçylykhas-dagüýçlendi.

34Fyrownonýyllapşolbetbagçylykdanejirçekdi,ýöne fyrownyňýüregiYsraýylogullarynagarşyhas-da gatylaşdy

35OnýyldansoňRebfyrownaýokedijibetbagçylyklary ibermeginidowametdirdi.

36Rebonuňgaryn-garynyndaerbetşişweagyrydöretdi, şolçybanagyrylyçişmegeöwrüldi

37Şolwagtfyrownyňikiweziriähliysraýylhalkynyň ýaşaýanGoşenýurdundangelip,fyrownyňöýünebaryp:

«Bizysraýylhalkynyňişindeýadawlykwebiperwaýlyk edýändiginigördük»diýdiler.

38Fyrownözhyzmatkärleriniňsözlerinieşidende,ysraýyl halkynagarşygatygaharlandy,sebäbiolbedenagyrysyna örängynandy.

39Oljogapberip:«Ysraýylhalkymeniňsyrkawdygymy bilende,bizegülýärlerIndimeniňarabamymeniňüçin goýuň,menGoşentopragynagidip,ysraýylhalkynyňmeni nähiligülýändiginigörerinŞeýdip,onuňhyzmatkärleri onuňüçinarabanygoýdular

40Olaronytutup,atamündürdiler,sebäbiolözimünüp bilmeýärdi

41Olözibilenonatlyweonpyýadaesgeralyp,Goşendäki ysraýylhalkynyňýanynagitdi

42OlarMüsürserhedinegelenlerinde,patyşanyňaty üzümçiligiňboşböleginde,ikitarapyndanhemgurşalan, peslikwedüzlükýerbeýlekitarapdaýerleşýändarýere girdi

43Atlarşolýerdeçaltçapyp,biri-birinigysyşdyrdylar, beýlekiatlarbolsapatyşanyňatynygysyşdyrdylar

44Patyşanyňatyüstündebarýarka,onuňatypeslik düzlügeýykyldy.Olýykylanda,arabapatyşanyňýüzüne öwrüldiweatpatyşanyňüstünedüşdiPatyşagygyrdy, sebäbionuňbedeniöränagyrdy

45Patyşanyňetiniýyrtyp,süňklerinidöwüp,olatmünüp bilmedi,sebäbibuzatRebdendi,sebäbiRebÖzhalkynyň, ysraýylhalkynyňnalyşlarynyweolaryňejirçekişlerini eşitdi.

46Hyzmatkärlerionyeginlerinealyp,az-azdanMüsüre getirdiler,onuňbilenbilebolanatlylarhemMüsüre gaýdypgeldiler.

47Olaronydüşegineýatyrdylarwepatyşaonuňölüminiň golaýlaşýandygynybildiŞeýdip,aýalyAparanit,şaaýaly, patyşanyňhuzuryndaaglady.Patyşahemonuňbilen birlikdeaglady

48Şolgünonuňählibegleriwehyzmatkärlerigelip, patyşanyňşolbetbagtçylygynygörüp,onuňbilenbilelikde agladylar

49Patyşanyňhökümdarlaryweonuňähligeňeşçileri patyşaogullaryndansaýlanbiriniözýerineýurtdapatyşa etmegimaslahatberdiler

50PatyşanyňaýalyAparanitiňpatyşaaýallaryndanbolan çagalaryndanbaşga-da,üçoglyweikigyzybardy.

51Olaryňatlaryşulardy:ilkinjioglyOtri,ikinjisiAdikam, üçünjisiMorion,şeýlehemgyzdoganlary,ulyoglyBatýa webeýlekisiAkuzi.

52PatyşanyňilkinjioglyOtriahmak,çaltsözleýänwe howlukmaçadamdy.

53Adikambolsamekirwepaýhasly,Müsüriňähli akyldarlygyndanhabarlyadamdy,ýöneolowadandäldi, semizdiweboýyöränpesdi;onuňboýybirtirsekdi

54PatyşaoglyAdikamyňählizatdaakyllywe paýhaslydygynygörende,onuňölümindensoňonuňýerine patyşabolmagykararetdi

55IbrahimonýaşlyAbilotyňgyzyGedudabilenaýallyk etdiGedudaoňadörtoguldogurdy

56Soňraolgidip,üçaýalaldywesekizogulweüçgyz dünýäindi

57Patyşanyňüstündenbetbagtçylykhökümsürdiweonuň etitomuspaslynda,günüňyssysyndameýdanataşlanan malyňetiýalyyslydy

58Patyşakeseliniňözündenhasgüýçlenendiginigörüp, oglyAdikamyýanynagetirmegibuýurdyweolarony ýurduňpatyşasyetdiler

59Üçýyldansoňpatyşautanç,abraýweýigrençiçinde aradançykdy.Hyzmatkärlerionyalypgidip,SowanMisraýymdaMüsürpatyşalarynyňmazaryndajaýladylar 60Emmaolaronypatyşalarbilenadatdakysyýaly balzamlamadylar,sebäbionuňetiçüýräpdiweyslyys sebäplionybalzamlamagaýakynlaşypbilmediler,şonuň üçinonyhowlukmaçlykbilenjaýladylar

61ÇünkibuýamanlykoňaRebdengeldi,sebäbiRebonuň döwründeYsraýylaedenýamanlygyüçinoňaýamanlyk bilenjogapberdi.

62Olgorkudanweutançdanölüp,onuňýerineogly Adikampatyşaboldy

77-NJIBAP

1AdikamMüsürdepatyşalykedendeýigrimiýaşyndady wedörtýylpatyşalyketdi

2YsraýylyňMüsüregöçüpbaranynyňikiýüzaltynjy ýylyndaAdikamMüsürdepatyşalyketdi,ýöneolatababalarynyňpatyşalykedendöwründeMüsürdeuzak wagtlappatyşalyketmedi

3OnuňkakasyMelolMüsürdetogsandörtýylpatyşalyk etdi,ýöneolonýyllapsyrkawlapöldi,sebäbiolRebbiň öňündeerbetdi

4MüsürlileriňhemmesiMüsürdedäpbolşyýaly,Adikam fyrownyňadynyata-babalarynyňadyýalyatlandyrdylar

5FyrownyňähliakyldarlaryAdikamyňadynyAhuzdiýip atlandyrdylar,sebäbiolmüsürdilindegysgaçaAhuz diýilýär

6Adikamöränçirkinadamdy,boýybirtirsek,ýaşybolsa aýaklarynyňdabanynaçenliýetýänulysakgalybardy.

7FyrownMüsürepatyşalyketmeküçinkakasynyň tagtyndaoturyp,Müsüriözpaýhasybilendolandyrdy 8Olpatyşalykedendöwründeýamanlykdaatasyndanwe öňkiählipatyşalardanhasköpboldyweYsraýyl ogullarynyňüstündenözboýunturugynyartdyrdy

9OlözhyzmatkärleribilenGoşentopragyndakyysraýyl halkynyňýanynagitdiweolaryňüstündeişleýänişlerini güýçlendirdiOlaraşeýlediýdi:«Hergünüňişinitamamlaň wekakamyňdöwründeedişiňizýaly,şugündenbaşlap, elleriňizbiziňişimizdenboşalmasyn»

10Olysraýylhalkynyňarasyndanolaryňüstünden gözegçilergoýdy,şolgözegçileriňüstündenbolsaöz hyzmatkärleriniňarasyndangözegçilergoýdy

11Şeýdip,olarhergünşolsandaetmelidiýip,olaryň üstünebirölçegkerpiçgoýdyweyzynagaýdyp,Müsüre gitdi

12Şolwagtfyrownyňgözegçilerifyrownyňtabşyrygy boýunçaysraýylogullarynyňgözegçilerineşeýlebuýruk berdiler:

13Fyrownşeýlediýýär:«Hergünözişiňiet,işiňigutar, hergünkerpiçleriňmöçberinisakla,hiçzadyazaltma»

14Egergündelikkerpiçleriňizýetmezçiliketse,Men olaryňýerinekiçiçagalaryňyzygoýaryn.

15Müsüriňgözegçilerişolgünlerdefyrownyňbuýrugy ýalyetdiler

16Ysraýylogullarynyňgündelikkerpiçleriniňmöçberinde kemçilikýüzeçykanda,fyrownyňişgözegçileriysraýyl

ogullarynyňaýallarynabaryp,ysraýylogullaryndan kemçiliklikerpiçleriňsanynaçenliçagalaryalyp,olaryzor bileneneleriniňgujagyndanalyp,kerpiçleriňýerine binanyňiçinegoýardylar.

17Olaryňata-eneleribinanyňdiwaryndabäbekleriniň aglaýanseslerinieşidip,olaryňüstündeaglaýardylar

18Işgözegçileriysraýyllylaryözçagalarynybinanyňiçine ýerleşdirmägemejburetdiler.Şeýdip,biradamogluny diwaragoýup,onuňüstünepalçykgoýdy,şolbirwagtyň özündeonuňgözleriýaşlandywegözýaşlaryoglunyň üstünedamdy

19Müsüriňişgözegçileriysraýyllaryňçagalarynaköp günläpşeýleetdiler,emmaysraýylhalkynyňçagalaryna hiçkimrehimetmediýa-darehimetmedi

20Binadaöldürilençagalaryňsanyikiýüzýetmişdi, olaryňkäbiriniata-babalaryndangalankerpiçleriňýerine gurupdyrlar,käbirinibolsabinadanölüpçykarypdyrlar

21Adikamyňdöwründeysraýylogullarynaberlenzähmet, onuňkakasynyňdöwründeýerineýetirenzähmetindenhas köpdi

22Ysraýylogullaryagyrişlerisebäplihergünah çekýärdiler,sebäbiolaröziçlerinden:«Fyrownölende, onuňoglygelip,işimiziýeňilleşdirer!»diýýärdiler

23Emmaolaröňkisindenhasköpişetdiler,ysraýylhalky muňaahçekdiwezähmetlerisebäpliolaryňperýady Hudaýaýetdi

24ŞolgünlerdeHudaýysraýylhalkynyňsesiniweolaryň nalyşlarynyeşitdiweolaraYbraýym,YshakweÝakup bilenbaglaşanähtiniýatlady

25Hudaýşolgünlerysraýylhalkynyňagyrýüküniwe olaryňagyrişlerinigörüp,olaryhalasetmekkararynageldi.

26ŞolgünlerdeAmramyňoglyMusahenizemmidýanly Regueliňöýündezyndandasaklanýardy,Regueliňgyzy Sipporabolsaonyhergüngizlinlikdeiýmitbilenüpjün edýärdi

27MusaonýyllapRegueliňöýündezyndandasaklandy 28FyrownyňkakasynyňýerineMüsürdehökümsüren ilkinjiýylybolanonýylyňahyrynda,

29SipporakakasyReuele:«Onýylbäritussaglykda saklaýanýewreýadamynyňyzyndanhiçkimsoragýa-da gözleggeçirmeýär»diýdi

30Indi,egerbuseniňgözleriňeýarasa,onuňdiridiginiýadaölüdiginigörüpgöreliň,ýönegyzyňkakasygyzyňoňa goldawberendiginibilmeýärdi

31GyzyňkakasyReueloňaşeýlejogapberdi:«Hiçhaçan biradamonýyllapaç-açantürmedesaklanyp,diri galypmy?»

32Sipporakakasynaşeýlejogapberdi:«Ýewreýleriň Hudaýynyňbeýikweelhençdigini,olaryňüçinhemişe gudratlargörkezýändiginieşitdiň

33OlYbraýymyhaldeýlileriňUrşäherinden,Yshagy atasynyňgylyjyndan,ÝakubybolsaÝabbukgeçidindeözi bilengöreşenRebbiňperişdesindenhalasetdi

34Şeýlehem,olbuadambilenköpzatlaretdi,onyMüsür derýasyndan,fyrownyňgylyjyndanweKuşogullaryndan halasetdi,şonuňüçinhemonyaçlykdanhalasedip,diri galdyrypbiler.

35BuişRegueliňgöwnüneýaradywegyzynyňaýdyşy ýalyetdiMusanyňnämebolandygynybilmeküçin zyndanaadamiberdi.

36OlMusanyňzyndandaýaşaýanadamynygördi,olaýak üstündedurup,ata-babalarynyňHudaýynaşüküredip,doga edýärdi

37ReuelMusanyzyndandançykarmagybuýurdy,olar onuňsaçynysyrdylarweolzyndangeýimleriniçalşyp, çörekiýdi

38SoňraMusaöýüňarkasyndakyReuelbagynagirip,ol ýerdeöziüçinbeýikgudratlargörkezenHudaýyRebbe dogaetdi

39Oldogaedipdurka,oňagarşytarapseretdiwebagyň ortasyndaekilenýeregöksapfirtaýajygygoýulandygyny gördü

40Oltaýagagolaýlaşyp,seretdiwegördi,taýagyňüstünde HökmürowanRebbiňadyoýulyp,ýazylypdyr

41Olonyokap,eliniuzadyp,taýagyelindetutup,ony tokaýagajyýalygyrymsyagaçdanýolupaldy.

42Hudaýymyzgökleriweýeri,olaryňähligoşunlaryny, deňizleri,derýalaryweolaryňählibalyklarynyýaradandan soň,onuňähliişleriniýerineýetirentaýagyşudur.

43HudaýAdamyErembagyndankowupçykarandansoň, olelinetaýagyalyp,özüniňsaýlanantopragynysürdi

44TaýakNuhadüşüp,ýewreýYbraýymyňelinedüşýänçä, Sambilenonuňnesillerineberildi

45YbraýymoglyYshagaählizadynyberendensoň,oňaşu taýagyhemberdi.

46ÝakupPadan-Aramagaçypgidende,onyelinealdywe kakasynyňýanynagaýdypgelende,onyyzynda galdyrmady.

47Müsürebaranda,olbuýerielinealyp,Ýusuba doganlaryndanbirpaýköpberdi,sebäbiÝakupony doganyEsawdanzorbilenalypdy.

48Ýusupölendensoň,MüsüriňasyllyadamlaryÝusubyň öýünegeldilerwetaýakmidýanlyRegueliňelinedüşdiOl Müsürdençykanda,taýakelinealyp,özbagynaekdi.

49KinlileriňählibatyrýigitlerigyzyZipporanyalmaga synanyşanda,onyalmagasynanyşdylar,ýöne başartmadylar.

50Şeýdip,şolçybykReueliňbagyndaoturdyldy,ony almagahukugybolanadamgelip,onyalýança

51ReuelMusanyňelindäkitaýagygörüp,haýrangaldywe gyzySipporanyoňaaýallygaberdi

78-njiBAP

1ŞolwagtEdompatyşasyAkboryňoglyBaalhannan aradançykdyweEdomýurdundakyöýündejaýlandy.

2Olölendensoň,YsawyňnesilleriEdomýurdunaadam iberip,olýerdenEdomdaýaşaýanHadadatlybiradamy alypgeldilerweonyözpatyşalaryBaalhannanyňýerine patyşaetdiler

3HadadEdomhalkynakyrksekizýylpatyşalyketdi

4Olpatyşabolandansoň,Mowabogullarynagarşy söweşip,olaryöňküleriýalyYsawogullarynyňygtyýaryna bermekkararynageldi,ýöneMowabogullarymuny eşidensoň,olarturup,özdoganlarynyňarasyndanözlerine patyşasaýlamaküçinhowlukdylar

5SoňraolarköpadamýygnadylarweEdompatyşasy HadadagarşysöweşmeküçinolaryňdoganlarynyAmmon ogullarynakömeküçiniberdiler

6Hadadmowaplylaryňedenişinieşidip,olardangaty gorkdyweolaragarşysöweşmekdensaklandy

7ŞolgünlerdeMidýanýurdundaAmramyňoglyMusa MidýanlyRegueliňgyzySipporanyözüneaýaledinipaldy. 8SipporaÝakubyňgyzlarynyňýolundanýöräp,Sara, Rebekka,RahelweLeaýalydogruçyldy.

9Sipporagöwrelibolup,biroguldogurdyweonuňadyny Gerşomgoýdy,sebäbiol:«Mendaşaryýurtda gelmişekdim»,ýönegaýynatasyRegueliňtabşyrygy boýunçasünnetetmedi.

10Olýene-degöwrelibolup,oguldogurdyEmmaMusa: «Ata-babalarymyňHudaýymeniňkömekçimboldywe menifyrownyňgylyjyndanhalasetdi»diýip,onuň sünnetinikesip,Eliezeregoýdy

11Müsürpatyşasyfyrownşolgünlerdeysraýylhalkynyň zähmetinihas-daartdyrdyweysraýylhalkynyňüstüne ýüklenenboýuntyrygyhas-daagyrlaşdyrdy

12OlMüsürdeyglanedilmeginibuýurdy:«Butlarakerpiç ýasamaküçinsamanbermäň,goý,olargidip,saman ýygnasynlar»

13Şeýlehem,olarhergüngurjakkerpiçleriniňsanyny bersinlerweolardanhiçzatazaltmasynlar,sebäbiolar işlerindeboşişleýärler

14Ysraýylhalkymunyeşidip,ýastutup,ahçekdiwe janlarynyňgamgynlygyndanRebbeýalbardy

15Rebysraýylhalkynyňperýatlarynyeşitdiwe müsürlileriňolaranähilizulumedýändiginigördü.

16RebÖzhalkynawemirasynagöriplikedip,olaryň sesinieşitdiweolaryMüsüriňjebir-jepasyndanhalas etmek,olaraKenganýurdunymülkhökmündebermek kararynageldi

79-NJYBAP

1ŞolgünlerdeMusagaýynatasyRegueliňsürüsiniSin çölüniňaňyrsyndaotlaýardy,gaýynatasyndanalantaýagy bolsaelindedi

2BirgünbirgeçisürüdenazaşdyMusaonuňyzyndan kowaladyweolHudaýyňdagyna,Horebegeldi.

3OlHorebegelende,Reboňaşolýerde,gyrymsy agaçlaryňarasyndagöründiweolgyrymsyagajyňotbilen ýanýandygynygördü,ýöneotgyrymsyagajyňüstüne ýakypbilmedi

4Musabugörnüşehaýrangaldy,sebäbigyrymsyagaç ýanmadyweolbubeýikzadygörmeküçingolaýlaşdy. RebMusanyotdançagyrdyweoňaysraýylhalkyny gullugyndançykarmaküçinMüsüre,Müsürpatyşasy fyrownyňýanynagitmegibuýurdy.

5RebMusa:«Bar,Müsüregaýt,çünkiseniňjanyňy gözleýänleriňhemmesiöldi,senbolsafyrownaYsraýyl ogullarynyözýurdundançykarmagyaýt»diýdi

6ReboňaMüsürdefyrownyňweonuňraýatlarynyň gözüniňöňündealamatlarwegudratlargörkezmegini görkezdi,şondaolaronyRebbiňiberendigineynanarlar.

7MusaRebbiňözünetabşyranlarynyňhemmesinidiňledi wegaýynatasynyňýanynagaýdypgelip,bolanwakanyoňa gürrüňberdiRegueloňa:«Asudalykbilengidiň»diýdi 8MusaMüsüregitmeküçinturdyOlaýalynywe ogullarynyözibilenalyp,ýoluňugrundaky myhmanhanadaotyrka,Hudaýyňperişdesiaşakdüşüp,oňa garşyçykjakboldy

9Olilkinjioglysebäplionyöldürmekisledi,sebäbiolony sünnetlemändiweRebbiňYbraýymbilenbaglaşanähtini bozypdy

10Musagaýynatasynyňilkinjioglunysünnetlemezligi baradakysözlerinidiňledi,şonuňüçinonysünnetlemedi.

11SipporaRebbiňperişdesiniňMusagarşybahana gözleýändiginigörüp,munuňonuňoglyGerşomy sünnetlemänligisebäplibolandygynybildi.

12Sipporaderrewşolýerdäkiýitigaýadaşlaryndanbirini alyp,oglunysünnetledi,şeýlehemadamsynyweogluny Rebbiňperişdesiniňelindenhalasetdi

13ŞolgünMusanyňdoganyAmramyňoglyHarun Müsürdederýanyňkenaryndaýöräpýördi.

14Rebşolýerdeoňagöründiweoňa:«ÇöldeMusanyň ýanynabar»diýdiOlHudaýyňdagyndaMusabilen duşuşdyweonyöpdi.

15Harunbaşynygaldyryp,MusanyňaýalySipporanywe onuňogullarynygörüp,Musadan:«Bularyňkimleriseniň üçin?»diýipsorady.

16Musaoňa:«Bularmeniňaýalymweogullarym,olary HudaýyňmaňaMidýandaberen»diýdiBuwakaHarunyň aýalweonuňçagalaryüçingynanmagynasebäpboldy.

17HarunMusa:«Aýalyweonuňçagalarynyatasynyň öýünegoýberiň»diýdiMusaHarunyňsözünegulakasyp, şeýleetdi.

18SipporaçagalarybilengaýdypgeldiweolarRegueliň öýünegitdilerweRebbiňÖzhalkynabaryp,olary fyrownyňelindenMüsürdençykarýanwagtygelýänçä,şol ýerdegaldylar

19MusabilenHarunMüsüre,ysraýylhalkynyňýanyna gelip,olaraRebbiňählisözleriniaýtdylar.Halkörän şatlanyp,ulyşatlykduýdy

20ErtesigünMusabilenHarunirdenturup,Hudaýyň taýagynyellerinealyp,fyrownyňöýünegitdiler.

21Olarpatyşanyňderwezesinegelenlerinde,ikiýaşarslan demirgurallarbilenşolýerdesaklanýardyPatyşanyň buýrugyboýunçaarslanlaryçagyryp,olaryyzynaalyp gelenlerinde,olaryňöňündenhiçkimçykmaýardyweiçeri girmeýärdiPatyşanyňbuýrugyboýunçaarslanlaryyzyna alypgelenlerhembardy.

22Musaderrewtaýagyarslanlaryňüstünegaldyryp,olary goýberdiMusabilenHarunpatyşanyňöýünegirdiler

23Arslanlarhemşatlykbilenolaryňýanybilengeldiler, olarhemolaryňyzyndangeldilerweitiňmeýdandangelen eýesineşatlanyşyýalyşatlandylar

24Fyrownmunygörüphaýrangaldywebuhabardangaty gorkdy,sebäbiolaryňkeşbiHudaýyňogullarynyňkeşbine meňzeýärdi.

25FyrownMusadan:«Nämeisleýärsiň?»diýipsorady Olaroňa:«ÝewreýleriňHudaýyRebbiziseniňýanyňa iberdi,maňagulluketsinlerdiýipaýtmaga»diýdiler 26Fyrownolaryňsözlerinieşidende,olaryňöňündegaty gorkdyweolara:«Şugüngidiň,ertirmeniňýanyma gaýdypgeliň»diýdiOlarpatyşanyňaýdyşyýalyetdiler

27Olargidendensoň,fyrownjadygöýBilamy,onuň ogullaryÝannisbilenÝambris,şeýlehempatyşanyňähli jadygöýlerini,jadygöýleriniwegeňeşçileriniçagyrtdy. Olaryňhemmesigelip,patyşanyňöňündeoturdylar

28PatyşaMusabilenonuňdoganyHarunyňaýdanlarynyň hemmesiniolaragürrüňberdi.Jadygöýlerpatyşa:

«Derwezedesaklananarslanlarsebäpliadamlarseniň ýanyňanädipgeldiler?»diýdiler.

29Patyşa:«Sebäbiolararslanlaragarşytaýaklaryny galdyryp,olaryboşadyp,meniňýanymageldiler,arslanlar hemolaraitiňözhojaýynybilenduşuşmagaşatlanýşyýaly şatlandylar»diýdi

30JadygöýBeoryňoglyBilampatyşajogapberip: «Bularyňhiçbiribiziňýalyjadygöýlerdäl»diýdi.

31Indiolaryçagyryň,gelsinler,bizolarysynapgöreris, patyşaşeýlehemetdi

32ErtesigünfyrownMusabilenHarunypatyşanyň huzurynaçagyrtdy,olarHudaýyňtaýagynyalyp,patyşanyň ýanynagelip,oňaşeýlediýdiler:

33ÝewreýleriňHudaýyRebşeýlediýýär:«Maňagulluk etsinlerdiýip,Meniňhalkymyiber

34Patyşaolaraşeýlediýdi:«EmmasiziňHudaýyň iberenleridigiňizeweonuňbuýrugybilenmeniňýanyma gelýändigiňizekimynanar?»

35Indibuişdebirgudratýa-daalamatgörkeziň,şonda aýdýansözleriňizeynanarlar

36Harunderrewelindäkitaýagyfyrownyňweonuň hyzmatkärleriniňöňünezyňdywetaýakýylanaöwrüldi.

37Jadygöýlermunygörüp,herbiriöztaýagynyýere taşladyweolarýylanlaraöwrüldi

38Harunyňtaýagynyňýylanybaşynygaldyryp, jadygöýleriňtaýaglarynyýuwutmaküçinagzynyaçdy

39JadygöýBalamşeýlejogapberdi:«Buzatgadymy döwürlerdenbärişeýle:ýylanözýoldaşynyýuwudýarwe jandarlarbiri-biriniiýýär»

40Indionyilkibaşdakyýalytaýagaöwür,bizhem taýagymyzyilkibaşdakyýalyederis.Egertaýagyň taýagymyzyýuwutsa,ondaHudaýyňruhynyňsendedigini bileris,egerbeýlebolmasa,sendiňeözümizýalybir ussatsyň.

41Harunçalteliniuzadyp,ýylanyňguýrugynytutdyweol elindäkitaýagaöwrüldiJadygöýlerhemtaýaklarybilen şeýleetdilerweherbiriözýylanyňguýrugynytutdywe olaröňkiýalytaýaklaraöwrüldi

42Olargaýtadantaýaklaraöwrülenlerinde,Harunyň taýagyolaryňtaýaklarynyýuwutdy.

43Patyşamunygörüp,Müsürpatyşalarybaradaky ýazgylarkitabynygetirmegibuýurdyOlarMüsür patyşalarynyňýylýazgylaryny,Müsüriňählibutlarynyň ýazylankitabygetirdiler,sebäbiolarşolkitapdaRebbiň adynytapmagypikiretdiler,ýöneonytapmadylar

44FyrownMusabilenHaruna:«MensiziňHudaýyňyzyň adynybukitapdatapmadymweonuňadynyhem bilmeýärin»diýdi.

45Maslahatçylarweakyldarlarpatyşaşeýlejogapberdiler: «BizýewreýleriňHudaýynyňakyldarlaryňogly,gadymy patyşalaryňoglydygynyeşitdik»

46FyrownMusabilenHarunaýüzlenip:«Mensiziňyglan edenRebbiňizitanamaýaryn,onuňhalkynyhem ibermerin»diýdi

47Olarpatyşaşeýlejogapberdiler:«OnuňadyHudaýyň HudaýyRebdirOlata-babalarymyzyňdöwründenbäri biziňüstümizeÖzadynyyglanetdiwebiziiberip: „Fyrownyňýanynabaryň-da,oňa:„Maňagulluketsinler diýipaýt“diýipaýt“diýdiler

48Indibiziiber,çöldeüçgünläpsyýahatedip,oňa gurbanlykgetiripbileris,sebäbiMüsüregiden

günlerimizdenbäriolbiziňelimizdenýakma gurbanlyklaryny,sadakalaryýa-dagurbanlyklaryalmady. Egerbiziibermeseň,Onuňgaharysaňagarşyalarwe Müsüriýabetbagçylyk,ýa-dagylyçbilenurar».

49Fyrownolara:«Maňaonuňgüýjüniwegudratyny aýdyň»diýdiOlaroňa:«Olgökleriweýeri,deňizleriwe olaryňählibalyklarynyýaratdy,ýagtylygydöretdi, garaňkylygydöretdi,ýereýagyşýagdyrdyweonysuwardy, ot-çöpleriweösümlikleriösdürdi,adamlary,haýwanlary wetokaýhaýwanlaryny,howaguşlarynywedeňiz balyklarynyýaratdy,olaronuňagzybilenýaşaýarlarwe ölürler»diýdiler

50Olsenieneňiňgarnyndaýaratdy,saňaýaşaýyşdemini berdi,seniulaldyp,Müsüriňşalyktagtynaoturtdy,seniň demiňiwejanyňysendenalyp,senigöçüpgelentopragyňa gaýtarypgetirer.

51Patyşaolaryňsözlerinegaharlanyp,olaraşeýlediýdi: «Barbolanählimilletleriňhudaýlarynyňarasyndamuny kimedipbiler?Meniňderýammeniňkidirwemenony özümüçindöretdim»

52Şeýdip,ololaryözündenkowupçykardyweYsraýyla düýnkiweöňküdenhasagyrzähmetçekmegibuýurdy.

53MusabilenHarunpatyşanyňhuzuryndançykyp,ysraýyl halkynyňagyrýagdaýdabolandygynygördüler,sebäbiiş gözegçileriolaryňişiniöränagyrlaşdyrypdylar.

54MusaRebbiňhuzurynagaýdypgelip:«Nämeüçinöz halkyňaerbetliketdiň?Menseniňmeniiberenzadyňy fyrownaaýtmagagelenimdenbäri,olysraýylogullaryna öränerbetliketdi»diýdi

55RebMusaşeýlediýdi:«Ine,sengörersiň,fyrown Ysraýylogullarynyözýurdundanuzadyp,agyr betbagçylyklarbilenkowupçykarar»

56MusabilenHarunMüsürdeözdoganlarybolanysraýyl halkynyňarasyndaýaşadylar.

57MüsürlilerYsraýylogullarynaagyrişbilenolaryň janynygamgynetdiler

80-NJIBAP

1Ikiýyldansoň,RebysraýylhalkynyMüsürdençykarmak üçinMusanyýene-defyrownyňýanynaiberdi

2Musagidip,fyrownyňöýünegeldiweoňaonyiberen Rebbiňsözleriniaýtdy,ýönefyrownRebbiňsesinegulak asmadyHudaýMüsürdefyrownaweonuňraýatlaryna garşygüýjüniartdyrdyHudaýfyrownaweonuňhalkyna öränagyrweagyrbetbagçylyklarbilenurdy.

3RebHarunyňelibilenMüsüriňählisuwlaryny, derýalarynywederýalarynyganaöwürdi.

4Birmüsürlisuwiçmägeweçekmägegelende,küýzesine seretdiwegördi,ählisuwganaöwrüldiOlözkäsesinden içmägegelende,käsedäkisuwganaöwrüldi

5Biraýalhamyrýuguryp,iýmitinibişirende,olaryňkeşbi ganaöwrüldi

6Rebýene-deadamiberip,olaryňählisuwlaryndan gurbagalaryçykardyweähligurbagalarmüsürlileriň öýlerinegirdi

7Müsürlilersuwiçende,garynlarygurbagalardandolup, derýadatansedenlerindegarynlaryndatansedýärdiler

8Olaryňiçýänwebişirýänsuwlarynyňhemmesigurbaga öwrüldi,düşeklerindeýatanlarynda-da,derlerinden gurbagalarçykdy

9Muňagaramazdan,Rebbiňgazabyolardanýüzöwürmedi weOlählimüsürlileregarşyeliniuzadyp,olaryagyr betbagçylyklarbilenurdy

10Oladamiberip,olaryňtozanynabitleriurdy,şonda bitlerMüsürdeikitirsekbeýiklikdeýerýüzündepeýda boldy

11Müsüriňähliýaşaýjylarynda,adamlaryňwe haýwanlaryňetindebitleröränköpdi.Rebpatyşabilenşa aýalynyňüstünebitleriiberdiwebitlerMüsüriörän gynandyrdy

12Muňagaramazdan,RebbiňgazabysowulmadyweOnuň eliMüsüriňüstüneuzady

13RebMüsüredürlihaýwanlaryiberdi.Olargelip,bütin Müsüri,adamlary,haýwanlary,agaçlaryweMüsürdäki ählizatlaryýoketdiler

14Rebtozaniçindesüýrenýänotlyýylanlary,içýanlary, syçanlary,kelleleri,gurbagalarywebaşga-daköpzatlary iberdi

15Çybynlar,eşşekler,bürgeler,mör-möjeklerweçybynlar, herbiriözgörnüşinegöräsürünýär

16ÄhlisüýrenijilerweganatlyhaýwanlarMüsüregelip, müsürlilerigatygynandyrdylar.

17Müsürlileriňgözlerinewegulaklarynaburgalarwe çybynlargirdi

18Şerşekelolaryňüstünegelip,olarykowdy,olarbolsa öziçkiotaglarynagirdiler,şerşekelbolsaolaryyzarlady

19Müsürlilerhaýwanlaryňköplügindengizlenenlerinde, gapylarynygulpladylarweHudaýdeňizdäkiSulanutlara Müsüregitmegibuýurdy

20Onuňgollaryuzyndy,ontirsekuzynlykdaerkek adamyňtirsegiýalydy.

21Olüçeklereçykyp,tirleriňwepollaryňdaşynyaçyp, olarykesdiweeliniöýeuzatdy,gulpunywedyrnagyny çykaryp,Müsüröýleriniaçdy.

22SoňrahaýwanlaryňsürüsiMüsüriňöýlerinegirdiwe haýwanlaryňsürüsimüsürlileriýoketdiwebuolarygaty gynandyrdy.

23Muňagaramazdan,Rebbiňgazabymüsürlilerden sowulmadyweeliolaragarşyuzady

24HudaýgyrgynäkitdiwegyrgynäkidiMüsüre,atlara, eşeklere,düýelere,öküzlere,goýunlaraweadamlara ýaýrady

25Müsürlilerirdenmallarynyörimeýdanaçykarmaküçin turanda,ählimallarynyňölendiginigördüler

26Müsürlileriňmallaryndandiňeonsanydanbirigaldy, YsraýyllaryňGoşendäkimallaryndanbolsahiçbiriölmedi.

27Hudaýmüsürlileriňetineýangynlyçişmeiberdi,derileri ýaryldyweählimüsürlileriňaýaklaryndanbaşlarynyň depelerineçenligüýçligyjyndy

28Olaryňetindeköpçişenlerbardy,şonuňüçinolaryň etleriçüýräp,çüýräpgitdi

29Muňagaramazdan,RebbiňgazabysowulmadyweOnuň elitutuşMüsüriňüstüneuzady

30Rebörängüýçlidoluýagdyrdy,ololaryňüzüm baglarynaurdy,miweliagaçlarynydöwüp,gurady

31Şeýlehem,dolunyňarasyndaotdüşüp,doluweotähli zadyýakypýoketdi,şonuňüçinähligökotlargurap,ýok boldy

32Daşardatapylanadamlarwehaýwanlarotwedoludan öldüler,ýaşarslanlaryňhemmesibolsaýadapgaldy.

33RebMüsüreköpsanlyçekirtgeleri,ýagnyÇesel,Salom, ÇargolweÇagoleçekirtgeleriniiberdi.Çekirtgelerdoludan galanählizadyiýdi

34Müsürlilerçekirgelerebegendiler,emmaolarmeýdanyň hasylynyiýdiler,olaryköptutup,iýmithökmünde duzladylar

35Rebdeňizdengüýçliýelöwrüp,duzlananähli çekirgelerialyp,Gyzyldeňzezyňdy;Müsüriňçägindebir çekirgehemgalmady

36HudaýMüsüriňüstünegaraňkylykiberdi,şonuňüçin tutuşMüsürwePatrosýurdyüçgünläpgaraňkyboldy, şonuňüçinhiçkimeliniagzynaalypbarandagörmän galdy.

37ŞolwagtysraýylhalkynyňköpüsiRebbegarşypitne turuzdylar,MusabilenHarunyňsözünegulakasmadylar weHudaýyňolaryiberendigineynanmadylar.

38Olar:«BizMüsürdençykmarys,ýogsamçöldeaçlykdan öleris»diýenweMusanyňsözünegulakasmadyk

39Rebolaryüçgünüňdowamyndagaraňkylykda jezalandyrdyŞolgünlerdeysraýyllarolaryjaýladylar, müsürlilerolaryňbardygyndanhabarsyzýa-dabegenmän 40Müsürdeüçgünläpgaraňkylykgatygüýçliboldy. Garaňkylykdüşendeduranherbiradamýerindegaldy, oturanhemoturdy,ýatanhemşolbirýagdaýdaýatdy, ýöreýänhemşolbirýerdeoturdy;buzatgaraňkylykýitip gidýänçäählimüsürlileriňbaşynageldi 41GaraňkygünlergeçipgitdiweRebMusabilenHaruny ysraýylhalkynaiberip:«BaýramyňyzybelläňwePesah baýramynybelläň,çünkiMengijäniňortasyndaähli müsürlileriňarasynagelip,olaryňilkinjidoglanlaryny, adamyňilkinjidoglanyndanhaýwanyňilkinjidoglanyna çenliöldürerinwePesahbaýramyňyzygörenimde,siziň ýanyňyzdangeçipgiderin»diýdi

42YsraýylhalkyRebbiňMusabilenHaruna tabşyranlarynyňhemmesinişolgijeýerineýetirdiler

43GijäniňortasyndaRebMüsüriňortasynaçykyp, müsürlileriňilkinjidoglanlaryny,ynsanyňilkinji doglanyndanhaýwanyňilkinjidoglanynaçenliähliilkinji doglanlarynyöldürdi

44Fyrown,onuňählihyzmatkärleriweählimüsürlilergije turdularŞolgijeMüsürdeulygygyryşboldy,sebäbijeset bolmadyköýýokdy

45Müsüriňilkinjidoglanlarynyňöýleriniňdiwarlaryna oýulypçekilenşekillerihemýokedilip,ýereýykyldy

46ŞolgijeMüsüriňitleritarapyndanmundanöňölenwe öýlerindejaýlananilkinjiogullarynyňsüňklerihem ýygnalyp,müsürlileriňöňünesüýräptaşlandy

47Bütinmüsürlilerözlerineduýdansyzgelenbu betbagtçylygygörüp,batlysesbilengygyrdylar

48ŞolgijeMüsüriňählimaşgalalary,herbiriözoglywe herbiriözilkinjigyzyüçinagladyŞolgijeMüsüriň howsalasynyňsesiuzakdaneşidildi.

49ŞolgijefyrownyňgyzyBatiýaMusabilenHarunyň öýlerindeolarygözlemeküçinpatyşanyňýanynagitdi Olarolaryöýlerindebütinysraýylhalkybilenbilelikde iýip-içip,şatlanypýörkänlerindetapdylar

50BatýaMusa:«Seniterbiýeläp,uzadyp,maňawe kakamyňmaşgalasynabubetbagtçylygygetirenimüçinşu ýagşylykmy?»diýdi

51Musaoňa:«RebMüsüreonbetbagtçylykiberdiOlaryň haýsysyndansaňabirbetbagtçylykgeldimi?Olaryňbiri saňatäsiretdimi?»diýdiOl:«Ýok»diýdi

52Musaoňaşeýlediýdi:«Senejeňiňilkinjioglybolsaň-da, ölmersiňweMüsüriňiçindesaňahiçhilibetbagtçylyk ýetmez»

53Ol:«Patyşa,doganym,onuňählimaşgalasywe raýatlarybilenşeýlebetbagtçylykdabolanda,olaryňilkinji ogullaryMüsüriňähliilkinjiogullarybilenbirlikde ölýänlerinde,maňanämepeýdabar?»diýdi

54Musaoňa:«Doganyň,onuňmaşgalasyweMüsüriň raýatlaryRebbiňsözlerinidiňlemekislemedi,şonuňüçin olaryňbaşynabubetbagtçylykgeldi»diýdi.

55MüsürpatyşasyfyrownMusa,Harunweşolýerde olaryňbilenbolankäbirysraýylogullarynyňýanynabaryp, olaraşeýlediýdi:

56Tur,ýurtdaýaşaýanähliysraýyldoganlaryňy, goýunlaryny,öküzleriniweählimülklerinialypgitOlar hiçzatgaldyrmasynlar,diňemeniňüçinHudaýyňyzRebbe dogaediň

57Musafyrownaşeýlediýdi:«Senejeňiňilkinjiogly bolsaň-da,gorkma,çünkisenölmersiň,çünkiRebsaňa beýikgüýjüniweuzadylangüýçligolunygörkezmeküçin ýaşamagytabşyrdy»

58Fyrownysraýylogullarynyibermegibuýurdy,emma ählimüsürlilerolaryibermägegüýçlendiler,sebäbiolar: «Hemmämizheläkbolýarys»diýdiler

59Şeýlelikde,ählimüsürlilerysraýyllylaryulybaýlyklar, goýunlar,öküzlerwegymmatbahazatlarbileniberdiler,bu, RebbiňAtamyzYbraýymbilenedenkasamydyr

60Ysraýylogullarygijelerinegitmegigijägaldyrdylar. Müsürlilerolaryçykarmaküçinolaryňýanynagelenlerinde, olara:«Bizogrymyka,gijelerinegitmeli?»diýdiler

61Ysraýylhalkymüsürlilerdenkümüş,altyngap-gaçlar weegin-eşiklersorady,ysraýylhalkybolsamüsürlileriň geýimlerinisoýdy

62Musaderrewturup,Müsürderýasynagitdiweolýerden Ýusubyňtabutynyalyp,özibilenalypgitdi

63Ysraýylogullaryhemözatalarynyňweöztiresiniň tabutlarynyalypgeldiler.

81-njiBAP

1YsraýylhalkyRamsesdenSukkotaçenliýoladüşdüler, çagalaryweolaryňaýallaryndanbaşga,altyýüzmüň töweregipyýadaadambardy.

2Şeýlehem,dürlihalk,sürülerwemal-gara,hatdaköp sanlymal-garahemolarbilengitdi.

3YsraýylogullarynyňMüsürýurdundaagyrzähmetçekip ýaşamagyikiýüzonýyldowametdi

4IkiýüzonýylyňahyryndaRebysraýylhalkynygüýçliel bilenMüsürdençykardy.

5YsraýylhalkyMüsürden,GoşendenweRamsesden göçüp,birinjiaýyňonbäşinjigüniSukkodadüşledi

6MüsürlilerRebbiňöldürenilkinjiogullarynyňhemmesini jaýladylar,şeýlehemählimüsürlileröldürilenleriniüç günläpjaýladylar.

7YsraýylogullarySukkotdançykyp,çölüňugrundaky Etomdadüşlediler

8Müsürlilerilkinjiogullarynyjaýlanlaryndansoň,üçünji günköpadamlarMüsürdençykyp,ysraýyllylaryMüsüre

gaýtarmaküçinyzarladylar,sebäbiolarysraýyllylary gulçulykdankowupçykarandyklarynaökündiler.

9Biradamgoňşusyna:«MusabilenHarunfyrowna:„Biz çöldeüçgünlükýolgidip,HudaýymyzRebbegurbanlyk bereris“diýdiler»diýdi.

10Şonuňüçinindiertirirdenturup,olaryyzynagaýtaryp getireliňEgerolarbiziňbilenMüsüre,özhojaýynlarynyň ýanynagaýdypgelseler,ondaolaryňynamynyňbardygyny bilerisEgerolargaýdypgelmeseler,ondabizolarbilen söweşerisweolaryulygüýçwegüýçlielbilenyzyna gaýtarypgetireris

11Fyrownyňähliýolbaşçylaryirdenturup,ýediýüzmüňe golaýadambilenbirlikdeşolgünMüsürdençykyp,ysraýyl halkynyňýaşaýanýerinegeldiler

12BütinmüsürlilerMusanyň,Harunyňweähliysraýyl halkynyňPi-Hahirotyňöňündeoturyp,iýip-içip,Rebbiň baýramynybelläpoturandyklarynygördüler

13Şondaählimüsürlilerysraýylhalkyna:«Siz:"Bizçölde üçgünläpsyýahatedip,Hudaýymyzagurbanlykgetirip, gaýdypgeleris"diýdiňizmi?»diýdiler

14Indibolsa,bugünseniňgideniňebäşgünboldy,näme üçinhojaýynlaryňyňýanynagaýdypbarmaýarsyňyz?

15MusabilenHarunolaraşeýlejogapberdiler:«Sebäbi HudaýymyzRebbize:“SizindiMüsüregaýdyp barmarsyňyz,bizbolsaata-babalarymyzabizeberjekdigi baradakasamedensüýtwebalakýanýurdagideris”diýip şaýatlyketdi

16Müsüriňhökümdarlaryysraýylhalkynyňözlerinegulak asman,Müsüregaýdypbarmaýandygynygörenlerinde, ysraýyllarbilensöweşmeküçinguşaklarynydakyndylar 17Rebysraýylhalkynyňýüreginimüsürlileregarşy berkitdi,şonuňüçinolarolaryagyrurdularSöweş müsürlileriňüstünegüýçliboldyweählimüsürlilerysraýyl halkynyňöňündegaçdylar,sebäbiolaryňköpüsi ysraýyllaryňelindenheläkboldy

18FyrownyňhökümdarlaryMüsürebaryp,fyrowna: «YsraýylogullarygaçypgitdilerweindiMüsüregaýdyp gelmezler»diýdilerMusabilenHarunbizeşeýlediýdiler 19Fyrownbuzadyeşidende,onuňweonuňähli raýatlarynyňýüregiYsraýylagarşyöwrüldiweolar Ysraýylyiberendiklerineökündiler;weählimüsürliler fyrownaysraýylogullarynyyzynagaýtarypgetirmeküçin olaryňyzyndankowmagymaslahatberdiler.

20Olarherbiriözdoganyna:«BiznämeüçinYsraýyly gulçulykdanboşatdyk?»diýdiler

21RebmüsürlileriGyzyldeňizdeýeňmekisleýändigiüçin, ysraýyllaryňyzyndankowmaküçinählimüsürlileriň ýüreginegüýçberdi.

22Fyrownturup,arabasynydakyndyweählimüsürlilere ýygnanmagybuýurdy,çagalardanweaýallardanbaşgahiç kimgalmady

23Ählimüsürlilerysraýylogullarynyyzarlamaküçin fyrownbilenbilelikdegitdilerMüsürdüşelgesiöränuly weagyrdüşelgebolup,takmynanonýüzmüňadamdan ybaratdy

24BudüşelgäniňähliagzalaryysraýylogullarynyMüsüre gaýtarmaküçinolaryňyzyndangitdilerweGyzyldeňziniň kenaryndadüşelgegurup,olaraýetdiler

25Ysraýylhalkybaşlarynygaldyryp,ählimüsürlileriň özleriniyzarlaýandygynygördüler.Ysraýylhalkyolardan gatygorkdyweRebbeýalbardy

26Müsürlileriňsebäpliysraýylhalkydörtbölegebölündi weolarmüsürlilerdengorkandyklaryüçinpikirlerindeiki bölegebölündilerMusaolaryňherbiribilengürleşdi 27BirinjitoparRuben,ŞimgonweYsakarogullaryndan ybaratdyweolarmüsürlilerdengatygorkandyklaryüçin özlerinideňzetaşlamagyýüreginedüwdüler

28Musaolaraşeýlediýdi:«Gorkmaň,birýerdeduruňwe Rebbiňşugünsiziňüçinnähilihalasetjekdiginigörüň». 29IkinjibölümZebulun,BenýaminweNaftaly ogullaryndanybaratdyweolarmüsürlilerbilenMüsüre gaýdypgitmegiýüreginedüwdüler

30Musaolaraşeýlediýdi:«Gorkmaň,çünkişugün müsürlilerinähiligörýänbolsaňyz,olaryhiçhaçan görmersiňiz»

31ÜçünjibölümÝahudaweÝusubyňogullaryndan ybaratdyweolarmüsürlilerbilensöweşmeküçinolaryň garşysynaçykmagakararberdiler

32Musaolara:«Ýeriňizdeduruň,çünkiRebsiziňüçin söweşer,sizbolsadymyň»diýdi.

33DördünjibölümLewi,GatweAşerogullaryndan ybaratdyweolarmüsürlilerialdamaküçinolaryňarasyna girmegiýüreginedüwdüler.Musaolara:«Özýeriňizde galyňwegorkmaň,diňeRebbeýüzleniň,Olsiziolaryň elindenhalasetsin»diýdi

34MundansoňMusahalkyňarasyndanturup,Rebbeşeýle dilegetdi:

35Eý,bütinýerýüzüniňHudaýyReb,Müsürdençykaran halkyňyhalaset,müsürlilergüýç-kuwwatyňözleriniňki diýipöwünmesinler

36RebMusa:«Nämeüçinmaňagygyrýarsyň?Ysraýyl ogullarynaaýt,olarýoladüşsünlerwesentaýagyňydeňze uzadyp,onyböl,şondaysraýylhalkydeňizdengeçsin»

37Musaşeýleetdiwetaýagynydeňziňüstünegaldyryp, onyböldi.

38Deňizsuwlaryonikibölegebölündiweysraýylhalky öňündentaýýarlananýoldangeçýänadamýaly,aýakgaply pyýadageçdiler.

39RebMusabilenHarunyňeliarkalyMüsürdewe deňizdeözgudratlarynyysraýylhalkynagörkezdi

40Ysraýylogullarydeňzegirende,müsürlilerolaryň yzyndangeldilerwedeňziňsuwygaýtadanolaryňüstüne geldiweolaryňhemmesisuwabatdyRebbeşüküredip, oňaynananfyrowndanbaşgahiçkimgalmady,şonuňüçin Rebonyşolwagtmüsürlilerbilenbirlikdeheläketmedi

41Rebbirperişdäonymüsürlileriňarasyndanalypgitmegi buýurdy.MüsürlileronyNinewaýurdunataşladylarweol uzakwagtlapşolýerdehökümsürdi

42ŞolgünRebYsraýylyMüsüriňelindenhalasetdiwe ähliysraýylhalkymüsürlileriňheläkbolandygynygördüler weRebbiňMüsürdewedeňizdeedenişlerindäkibeýik elinigördüler

43MusaweysraýylhalkyRebmüsürlileriolaryňöňünde ýeňlengüniRebbeşuaýdymyaýtdylar

44Bütinysraýylhalkybirýerdeaýdymaýdyp,şeýlediýdi: «Rebbeaýdymaýdaryn,çünkiOlöränbeýikdir,atywe onuňçapyksuwarynydeňzezyňdy;ine,buHudaýyňkanun kitabyndaýazylandyr».

45Şondansoňysraýylhalkyýoladüşüp,Maradadüşelge gurdyRebysraýylhalkynaMaradaparzlarwehökümler berdi.RebysraýylhalkynaOnuňähliýollaryndan ýöremegiweOňagulluketmegibuýurdy

46OlarMaradanýoladüşüp,ElimegeldilerElimdeoniki suwçeşmesiweýetmişhurmaagajybardy,çagalarbolsa şolýerdesuwuňkenaryndadüşelgegurdular

47OlarElimdenýoladüşüp,Müsürdençykanlaryndansoň, ikinjiaýyňonbäşinjigüniSinçölünegeldiler.

48ŞolwagtRebysraýylhalkynaiýmeküçinmannaberdi weRebysraýylhalkyüçingökdenhergüniýmitýagdyrdy

49Ysraýylhalkyçöldeýaşangünleriniňdowamynda, Kengantopragynaeýebolýança,kyrkýyllapmannaiýdi

50OlarSinçölündençykyp,Aluşdadüşelgegurdular

51OlarAluşdançykyp,Refidimdedüşelgegurdular

52YsraýyllarRefidimdebolanda,Sefonyňdogany, Esawyňagtygy,ElipazyňoglyAmalekysraýyllaragarşy söweşmägegeldi

53Olözibilensekizýüzbirmüňjadygöýwejadygöý adamyalypgeldiweRefidimdeYsraýylbilensöweşe taýýarlandy

54OlarYsraýylagarşyulywegazaplysöweşalypbardylar weRebAmalekhalkynyweonuňhalkynyMusanyňwe ysraýylhalkynyňeline,şeýlehemMusanyňhyzmatkäri, efratlyNunoglyÝeşuwanyňelineberdi

55YsraýylogullaryAmalekhalkynyweonuňhalkyny gylyçdangeçirdiler,emmasöweşysraýylhalkynyňbaşyna öränagyrgeldi

56RebMusaşeýlediýdi:«Buzadyözüňüçinýadygärlik hökmündekitabaýazweonyguluňNunoglyÝeşuwanyň elineberweysraýylhalkynaşeýletabşyr:'Kenganýurduna geleniňizde,Amalekleriňýatlamasynyasmanyňaşagyndan dolyýokediň'»

57Musaşeýleetdiwekitabyalyp,üstüneşusözleriýazdy:

58Müsürdençykanyňda,Amalekleriňýoldasaňanäme edendiginiýadyňasal

59Ýoldasaňagarşyçykdylar,yzyňdanurdular,hatdaejiz weýadawwagtyňdayzyňdanejizgelenleriňihem.

60ŞonuňüçinHudaýyňyzRebsizemirashökmünde berýänýurdundatöweregiňizdäkiähliduşmanlaryňyzdan rahatlykberende,Amalekleriňýatlamasynyasman astyndanýokedersiňiz,onyýatdançykarmarsyňyz

61Amaleklilere,onuňýadygärligineýa-daneslinerehim edenpatyşabolsa,Menonytalapederinweonyöz halkynyňarasyndanýokederin

62MusabularyňhemmesinikitapdaýazdyweYsraýyl ogullarynabularyňhemmesinitabşyrdy.

82-NJIBAP

1YsraýylhalkyRefidimdençykyp,Müsürden çykanlarynyňüçünjiaýyndaSinaýçölündedüşledi.

2ŞolwagtMusanyňgaýynatasy,midýanlyReuelgyzy Sipporaweikioglybilengeldi,sebäbiolRebbiňYsraýyla edengudratlaryny,olaryMüsüriňelindenhalasedendigini eşidipdi.

3ReuelMusanyňdüşelgegurançölüne,Hudaýyňdagynyň ýerleşýänýerinegeldi

4Musagaýynatasynygarşylamagaulyhormatbilençykdy, bütinysraýylhalkyhemonuňbilendi

5Reuelweonuňogullaryysraýyllaryňarasyndaköpgün galdylarweşolgündenbaşlap,ReuelRebbitanaýardy

6YsraýylogullaryMüsürdençykanlaryndansoň,üçünji aýyňaltynjygünündeRebSinaýdagyndaYsraýylaon tabşyrykberdi

7Bütinysraýylhalkybutabşyryklaryňhemmesinieşitdi weşolgünbütinysraýylhalkyRebdeöränşatlandy.

8RebbiňşöhratySinaýdagyndaboldyweOlMusany çagyrdy,Musabolsabulutlaryňarasyndagelip,dagyň üstüneçykdy.

9Musadagdakyrkgünwekyrkgijeboldy;olçörek iýmediwesuwiçmedi,Rebbolsaysraýylhalkyna öwretmeküçinoňakanunlarywehökümleriöwretdi.

10Rebysraýylhalkynatabşyranontabşyrygyikidaştagta ýazdyweolaryMusapygamberetabşyrdy

11RebSinaýdagyndaMusabilengepleşipbolandansoň, kyrkgünwekyrkgijegeçendensoň,RebMusaHudaýyň barmagybilenýazylandaşlistleriberdi.

12YsraýylhalkyMusanyňdagdanaşakdüşmän galandygynygörüp,Harunyňýanynaýygnanyp:«Bu Musanyňnämebolandygynybilmeýäris»diýdiler.

13Indibolsa,bizeöňümizdeýörejekhudaýýasa,şonda senölmersiň

14Harunhalkdangatygorkdyweolaraaltyngetirmegi buýurdyweondanhalküçinguýmagöleýasady

15Musadagdanaşakdüşmezdenöň,Reboňa:«Aşakdüş, çünkiseniňMüsürdençykaranhalkyňözleriniazgyn etdiler»diýdi

16Olarözlerineguýmagöleşekiliniýasap,oňasežde etdiler,indibolsaMeniterkediň,Menolaryýerýüzünden ýokedipbilerin,sebäbiolarboýnunyberktutýanhalk

17MusaRebbiňýüzüniýalbardyweolaryňýasangölesi üçinhalküçinRebbeýalbardy.Soňraoldagdanaşakdüşdi weelindeHudaýyňysraýylhalkynatabşyrmaküçinberen ikidaştagtabardy

18Musadüşelgägolaýlaşyp,halkyňýasangölesini görende,Musanyňgaharygeldiweoldagyňaşagyndaky tagtalarydöwdi

19Musadüşelgägelip,gölänialyp,otdaýakdywetozana öwrülýänçäowradyp,suwuňüstünesepdiweysraýyllara içirdi

20Göleşekiliniýasanüçmüňegolaýadambiri-biriniň gylyçlaryndanöldi

21ErtesigünMusahalka:«MenRebbiňýanynaçykaryn, belki,Rebbiňöňündeedengünäleriňizüçingünäňizi ýuwupbilerin»diýdi

22Musaýene-deRebbiňýanynaçykdywekyrkgünwe kyrkgijeRebbiňýanyndagaldy.

23MusakyrkgünüňdowamyndaysraýylhalkyüçinRebbe ýalbardyweRebMusanyňdileginieşitdiweRebondan ysraýylhalkyüçinýalbardy.

24SoňraRebMusaikidaştagtasynykesip,olaryRebbe getirmegitabşyrdy.RebbolsaolaraOntabşyrygyýazardy.

25Musaşeýleetdiweaşakdüşüp,ikilavhanykesdiwe Sinaýdagyna,RebbiňýanynaçykdyRebbolsalavhalara ontabşyrygyýazdy

26MusakyrkgünwekyrkgijeRebbiňýanyndagaldywe ReboňaYsraýylaöwretmeküçinkanunlarywehökümleri öwretdi

27RebysraýylhalkynaRebbiňadynyňşolýerde saklanmagyüçinmukaddesýergurmagytabşyrdyweReb oňamukaddesýeriňweonuňählienjamlarynyňkeşbini görkezdi

28Kyrkgündensoň,Musadagdanaşakdüşdiweikilagta onuňelindedi.

29Musaysraýylhalkynyňýanynagelip,olaraRebbiňähli sözleriniaýtdyweRebbiňoňaöwredenkanunlaryny, permanlarynywehökümleriniöwretdi

30MusaysraýylogullarynaRebbiňsözüniaýtdy:«Onuň üçinysraýylogullarynyňarasyndaýaşamaküçinmukaddes ýergurulmaly»

31HalkRebbiňMusaarkalyaýdanähliýagşylyklaryna öränbegendiwe:«Rebbiňsaňaaýdanlarynyňhemmesini ederis»diýdiler

32Halkbiradamýalyturup,Rebbiňmukaddesöýüne sadakaberdilerweherbirimukaddesöýüňgurluşygywe onuňählihyzmatlaryüçinRebbiňsadakasynygetirdi

33YsraýylhalkynyňherbiriRebbiňmukaddesöýüniň gurluşygyüçinözemlägindebolanählizatlary,altyn, kümüşwebürünçzatlarywemukaddesöýüçinulanylýan ählizatlarygetirdi.

34Işbilenmeşgullanýanähliakyldarlargelip,Rebbiň buýrugyýaly,herbiriözişindeişleýänwagty,Rebbiň mukaddesöýünigurdular;ähliakyldarlarRebbiňMusa buýrugyýaly,mukaddesöýü,onuňenjamlarywe mukaddeshyzmatüçinählienjamlaryözýürekleribilen gurdular.

35Mukaddesçadyryňişibäşaýyňahyryndatamamlandy weysraýylhalkyRebbiňMusatabşyranlarynyňhemmesini ýerineýetirdi.

36OlarmukaddesjaýyweonuňählienjamlarynyMusa getirdiler;RebbiňMusagörkezenalamatyýaly,ysraýyl halkyhemşeýleetdi.

37Musaişigörüp,olarRebbiňbuýruşyýalyetdiler Şeýdip,Musaolaraakpataberdi

83-NJIBAP

1OnikinjiaýyňýigrimiüçünjigüniMusaHarunyweonuň ogullarynyalyp,olarageýimlerinigeýdirdi,olaryýaglady weRebbiňtabşyrygyýalyetdiMusaşolgünRebbiň tabşyrygyboýunçaähligurbanlyklarygetirdi.

2SoňraMusaHarunyweonuňogullarynyçagyryp,olara şeýlediýdi:«Maňaşeýletabşyrykberildi,sizýedigünläp mukaddesçadyryňgirelgesindegalyň».

3HarunweonuňogullaryRebbiňMusaarkaly tabşyranlarynyňhemmesiniýerineýetirdilerweýedi günläpmukaddesçadyryňagzyndagaldylar.

4YsraýyllylaryňMüsürdençykmagynyňikinjiýylynyň, birinjiaýyňbirinjigünibolansekizinjigünMusa mukaddesjaýygurdy.Musaçadyryňählienjamlarynywe mukaddesjaýyňählienjamlarynygoýdyweRebbiňoňa tabşyranlarynyňhemmesinietdi.

5MusaHarunyweonuňogullarynyçagyrdy,olarRebbiň Musatabşyryşyýaly,özleriweysraýylhalkyüçinýakma gurbanlygynywegünägurbanlygynygetirdiler

6ŞolgünHarunyňikioglyNadabbilenAbyhuözlerine tabşyrmadykbaşgabirotalyp,Rebbiňhuzurynagetirdiler Rebbiňhuzuryndanotçykyp,olaryýakdyweolarşolgün Rebbiňhuzuryndaöldüler

7Musamukaddesjaýygurupgutarangüni,ysraýyl halkynyňýolbaşçylarygurbanlyksypasynyňbagyşlanyş dabarasyüçinRebbiňhuzurynaözsadakalarynygetirip başladylar

8Olarherbirbaştutanbirgün,hergünbirbaştutanoniki günläpsadakalarynygetirdiler

9Herbiradamyňözdöwründegetirenählisadakalary: agramyýüzotuzşekelbolanbirkümüşşarba,agramy ýetmişşekelbolanbirkümüşkäse,ikisihemetsadakaüçin ýagbilengarylanýokaryhilliunbilendolduryldy.

10Içinehoşboýyslytütetgidoldurylan,agramyonşekel altynbolanbirçemçe

11Ýakmagurbanlygyüçinbirýaşöküz,birgoç,birýaşar erkekguzy.

12Günägurbanlygyüçinbirgeçioglunyhödürläň 13Şeýlehem,parahatçylykgurbanlygyhökmündeikiöküz, bäşgoç,bäşgeçi,bäşbirýaşarerkekguzy

14Ysraýylyňonikihökümdaryhergün,herbiriöz döwründeşeýleedýärdi.

15Mundansoň,aýyňonüçünjigüniMusaysraýylhalkyna Pesahbaýramynybellemegitabşyrdy

16YsraýylhalkyRebbiňMusabuýruşyýaly,şolaýyňon dördünjigüniözwagtyndaPesahbaýramynybelledi, ysraýylhalkyhemşeýleetdi

17IkinjiaýyňbirinjigünündeRebMusaşeýlediýdi:

18Sen,doganyňHarunweYsraýylyňonikibaştutany, ýigrimiweondanýokaryýaşlyysraýylhalkynyňähli erkekleriniňbaşlarynysanapçyk.

19MusaşeýleetdiHarunYsraýylyňonikibaştutanybilen geldiweolarSinaýçölündeysraýylogullarynysanap çykdylar.

20Ysraýylogullarynyňýigrimiweondanýokary ýaşlylarynyňsanyata-babalarynagöräaltyýüzüçmüňbäş ýüzelliboldy.

21EmmaLewinesilleriözdoganlarybolanysraýyl halkynyňarasyndahasabaalynmady

22Ysraýylhalkynyňbiraýlykweondanýokaryýaşly erkekleriniňsanyýigrimiikimüňikiýüzýetmişüçboldy 23Lewiniňbiraýlykweondanýokaryýaşlyogullarynyň sanyýigrimiikimüňdi.

24MusaRebbiňMusatabşyryşyýaly,ruhanylarywe lewileriözişineweýükünegörämukaddesçadyryň hyzmatynyýerineýetirmägebelledi.

25Aýyňýigriminjigünibulutähtçadyryndanaýryldy 26ŞolwagtysraýyllarSinaýçölündenýoladüşüp,üç günlükýolýöräp,bulutParançölündegaldy;şolýerde RebbiňgaharyYsraýylagarşytutaşdy,sebäbiolarRebden iýmitsorap,onygaharlandyrypdylar

27Rebolaryňsesinieşitdiweolarabiraýlapiýýän iýmitleriniberdi

28EmmaşondansoňRebbiňgaharyolaragarşytutaşdy weolaryulygyrgynçylykbilenurdyweolarşolýerde jaýlandylar

29YsraýylhalkyşolýereKebrotHattaawadiýipatberdi, sebäbiolarşolýerdeethöwesliadamlaryjaýladylar

30OlarKebrotHattaawdançykyp,Parançölünde ýerleşýänHazerotdadüşlediler

31YsraýylhalkyHaserotadabolanda,RebbiňMusa sebäpliMerýemegarşygaharygeldiweolderikeselinden ejirçekip,garýalyakboldy

32Olýedigünläpdüşelgedendaşardasaklandy,soňbolsa ýene-degetirildi

33ŞondansoňysraýylhalkyHaserotdançykyp,Paran çölüniňçetindedüşledi

34ŞolwagtRebMusabilenYsraýylogullaryndanoniki adamy,hertaýpadanbiradamy,Kengantopragyny öwrenmeküçinibermegiaýtdy

35MusaonikiadamyiberdiOlarKengantopragyna baryp,onygözdengeçirdiler.SinçölündenRehobaçenli, ýagnyHamotaçenlitutuşýurdygözdengeçirdiler

36KyrkgündensoňolarMusabilenHarunyňýanynagelip, ýüreklerindebolanhabaryaýtdylar.Olaryňonadamy ysraýylhalkynaözleriniňgözdengeçirenýerleribarada erbethabargetirip:«Buýere,ilatynyýokedýänýere gitmegimizden,Müsüregaýdypbarmagymyzgowudyr» diýdiler

37EmmaýeriöwrenenleriňarasyndaNunoglyÝeşuwa bilenÝepunäniňoglyKaleb:«Ýerörängowy»diýdiler

38EgerRebbizerazybolsa,bizişuýeregetirip,onybize berer,sebäbiolsüýtwebalakýanýerdir.

39Emmaysraýylhalkyolaragulakasmadyweýurduň erbethabarynyýaýradanonadamyňsözlerinidiňledi

40Rebysraýylhalkynyňmyş-myşlarynyeşidip, gaharlandyweantiçipşeýlediýdi:

41Buerbetnesliňhiçbiri,ÝepunäniňoglyKalebbilen NunyňoglyÝeşuwadanbaşga,ýeriýigrimiýaşdanýokary ýaşlylaryňhiçbirigörmez

42Emmabuerbetnesilbuçöldeýokbolar,olaryňçagalary ýurdagelip,onyeýelärler;şonuňüçinRebbiňgahary Ysraýylagarşytutaşdyweolarykyrkýyllapçöldegezdirdi, sebäbiolarRebbiňyzynaeýermedi

43HalkParançölündeuzakwagtlapýaşadywesoňra Gyzyldeňziniňýolybilençöletarapgitdi

84-NJIBAP

1ŞolwagtLewiniňoglyKehatyňagtygy,Ýetseriňogly Koraysraýylogullaryndanköpadamyalyp,Musa,Harun wetutuşjemagatbilendawalaşdy

2Rebolaragaharlandy,ýeragzynyaçyp,olary,öýlerini, ähliemläginiweKoranyňähliadamlarynyýuwutdy.

3ŞondansoňHudaýadamlarySeirdagynyňýolundan uzakwagtlapaýlanypýörmägemejburetdi

4ŞolwagtRebMusaşeýlediýdi:«Esawyňogullaryna garşyuruşbaşlatma,çünkiMenSeýirdagynyYsawamiras hökmündeberenimüçin,olaryňhiçbirzadynysize bermerin.

5ŞonuňüçinYsawyňnesilleriöňSeiriňnesillerinegarşy söweşdiler,RebbolsaSeiriňnesilleriniYsawyň nesilleriniňelineberip,olaryňöňündenýokedipdi. Ysawyňnesillerişugüneçenliolaryňýerlerindeýaşaýarlar 6ŞonuňüçinRebysraýylhalkynaşeýlediýdi: «DoganlaryňyzEsawyňnesillerinegarşyuruşmaň,çünki olaryňýurdundasizedegişlizatýokSizolardanpulaiýmit satynalypiýipbilersiňiz,olardanpulasuwsatynalypiçip bilersiňiz»

7YsraýylhalkyRebbiňsözünelaýyklykdahereketetdi

8YsraýylogullaryçöldeuzakwagtlapSinaýdagynyň ugrundanaýlanyp,Esawyňogullarynadegmedilerweşol ýerdeondokuzýyllapgaldylar

9ŞolwagtKittimhalkynyňpatyşasyLatinus patyşalygynyňkyrkbäşinjiýylynda,ýagnyysraýyl halkynyňMüsürdençykmagynyňondördünjiýylynda aradançykdy.

10OnyKittimýurdundaöziüçinguranýerindejaýladylar weAbimnasonuňýerindeotuzsekizýylpatyşalyketdi

11Şolgünlerde,ondokuzýylyňahyryndaysraýyllar YsawyňnesilleriniňçägindengeçdilerweMowabçölüniň ýolundangeçdiler

12RebMusaşeýlediýdi:«Moabyňdaşynaçykmawe olaragarşysöweşme,sebäbiMensaňaolaryňýerindenhiç zatbermerin»

13YsraýylhalkyondokuzýyllapMowabçölündeýöräp, olaragarşysöweşmedi.

14YsraýylhalkynyňMüsürdençykmagynyňotuzaltynjy ýylyndaRebamorpatyşasySihonyňýüregineurdyOl uruşbaşladyweMowabhalkynagarşysöweşmägeçykdy 15SihonMüsürpatyşasynyňgeňeşçisi,Bilamyňagtygy ÝaneasyňoglyBeoraweonuňoglyBilamyňýanyna MowabynäletlemeküçinçaparlariberdiweolarySihonyň elinebermeküçiniberdi

16Habarçylargidip,ÝaneasyňoglyBeoryweonuňogly BilamyMesopotamiýadakyPetordangetirdilerBeorwe onuňoglyBilamSihonyňşäherinegelip,amorpatyşasy SihonyňöňündeMowabyweolaryňpatyşasyny näletlediler

17Şeýdip,SihontutuşgoşunybilenMowabagitdiwe olaragarşysöweşdi,olaryýeňdi.Rebolaryonuňeline berdi,SihonbolsaMowabpatyşasynyöldürdi

18SihonsöweşdeMowabyňählişäherlerinibasypaldy;ol Heşbonyhemolardanaldy,sebäbiHeşbonMowabyň şäherleriniňbiridiSihonözşazadalarynyweasylly adamlarynyHeşbonaýerleşdirdiweşolgünlerHeşbon Sihonadegişlidi.

19ŞonuňüçintymsallaryaýdanBeorweonuňoglyBilam şeýlediýdiler:«Heşbonageliň,Sihonyňşäherigurularwe berkidiler».

20Waý,Mowab,seniňhalyňa!Eý,Kemoşhalky,sen ýitdiň!Ine,buHudaýyňkanunkitabyndaýazylandyr 21SihonMowabybasypalandansoň,Mowabdanbasyp alanşäherlerinegarawullargoýdyweMowabhalkynyň köpbölegisöweşdeSihonyňelinedüşdiSihonolaryňköp sanlyogullarynywegyzlarynyýesiraldyweolaryň patyşalarynyöldürdiŞeýdip,Sihonözýurdunagaýdyp gitdi

22SihonBeorbilenoglyBilamyňelineköpsanlykümüş wealtynsowgatlarberdiBilamolaryýolasaldyweolar Mesopotamiýadakyözýerlerinegitdiler

23ŞolwagtähliysraýylhalkyMowabçölündengeçip, yzynagaýdyp,Edomçölünigurşapaldy

24Şeýdip,tutuşjemagatMüsürdençykanlaryndansoň kyrknjyýylyňbirinjiaýyndaSinçölünegeldi.Ysraýyl ogullaryşolýerde,Sinçölünde,Kadeşdeýaşadylar Merýemşolýerdearadançykdyweşolýerdejaýlandy.

25ŞolwagtMusaEdompatyşasyHadadaçaparlariberip: «DoganyňyzYsraýylşeýlediýýär:Maňasiziň ýurduňyzdangeçmägerugsatberiň,bizmeýdandanýa-da üzümçilikdengeçmeris,guýudansuwiçmeris,patyşanyň ýolundanýöreris»diýdi

26Edomoňa:«Senmeniňýurdumdangeçmersiň»diýdi Edombolsaysraýylhalkynygarşylamaküçingüýçlihalk bilençykdy

27EmmaYsawyňnesilleriysraýylhalkynyňöz ýerlerindengeçmeginerugsatbermediler,şonuňüçin ysraýyllarolardançykyp,olaragarşyuruşmadylar

28ÇünkimundanöňRebysraýylhalkyna:«SizEsawyň ogullarynagarşysöweşmäň»diýiptabşyrypdy,şonuňüçin ysraýyllarolardançekilip,olaragarşysöweşmediler 29Şeýdip,ysraýylhalkyKadeşdençykyp,ählihalkHor dagynageldi.

30ŞolwagtRebMusaşeýlediýdi:«DoganyňHarunaaýt, olşolýerdeöler,sebäbiolMeniňysraýylhalkynaberen ýerimegelmez».

31HarunRebbiňbuýrugybilenkyrknjyýylyňbäşinji aýynyňbirinjigüniHordagynaçykdy

32HarunHordagyndaýüzýigrimiüçýaşyndaaradan çykdy

85-njiBAP

1GünortadaýaşaýanKenanpatyşasyAradysraýyllaryň içalylaryňýolybilengelýändiginieşidip,özgoşunyny ysraýyllaragarşysöweşmeküçindüzdi

2Ysraýylhalkyondangatygorkýardy,sebäbionuňulywe agyrgoşunybardy,şonuňüçinysraýylhalkyMüsüre gaýdypgitmegiýüreginedüwdi

3YsraýylhalkyAradpatyşasyndangatygorkansoň,üç günlükýoldaMaseratBeniÝakonagaýdypgeldi

4Ysraýylogullaryözýerlerinegaýdypgelmediler,şonuň üçinBeniÝakondaotuzgüngaldylar.

5Lewilerysraýylhalkynyňyzynagaýdypbilmejekdigini görüp,Rebbiňhatyrasynagöripliketdilerweözdoganlary bolanysraýyllaragarşysöweşdiler,olaryňköpsanlysyny gyryp,özýerlerine,Hordagynagaýdypgitmägemejbur etdiler

6Olargaýdypgelenlerinde,Aradpatyşahenizemöz goşunynyysraýyllaragarşysöweşetaýýarlaýardy

7Ysraýyllarkasamiçip:«EgerSenbuhalkymeniňelime berseň,olaryňşäherlerinidolyýokederin»diýdiler.

8Rebysraýyllaryňsesinieşidip,kenganlylaryolaryňeline berdi,olaryweşäherlerinidolyýoketdiweşolýereHorma adynydakdy.

9YsraýylogullaryHordagyndanýoladüşüp,Obotda düşledilerweObotdanýoladüşüp,Mowabyňserhedindäki Iýe-Abarimdedüşlediler.

10YsraýylhalkyMowabaadamiberip:«Indiseniň ýeriňdengeçip,özýerimizegitmägerugsatberiň»,diýdi EmmaMowabhalkyysraýylhalkynyňözýerlerinden geçmeginerugsatbermediMowabhalkyolaryňýerlerini basypalyp,köpüsiniöldürenamorpatyşasySihonyňeden işiniysraýylhalkynyňözlerine-deederöýdüpgorkdy.

11ŞonuňüçinMoabysraýyllaryňözýurdundan geçmeginerugsatbermedi.Rebysraýylhalkyna:«Olar Moabbilensöweşmelidäl»diýiptabşyrdyŞeýdip, ysraýyllarMoabdançykdylar

12YsraýylogullaryMoabyňserhedindenýoladüşüp, MoabbilenamorlaryňarasyndakyArnonyňserhedine geldilerweKedemotçölündeamorlaryňpatyşasySihonyň serhedindedüşlediler

13YsraýylhalkyamorlaryňpatyşasySihonaçaparlar iberip,şeýlediýdi:

14Bizeseniňýurduňdangeçmägerugsatber,bizekin meýdanlarynaýa-daüzümçilikleregirmeris,seniň serhediňdengeçýänçäpatyşanyňýolunyňugrundangideris, ýöneSihonysraýyllaryňgeçmeginerugsatbermedi.

15Şeýdip,Sihonähliamorhalkynyýygnap,çöle,ysraýyl ogullarybilenduşuşmagagitdiweÝahazdaysraýyllara garşysöweşdi

16RebamorlaryňpatyşasySihonyysraýylhalkynyňeline berdiweysraýyllarSihonyňählihalkynygylyçdan geçirdilerweMowabyňarynyaldylar

17YsraýyllarAramdanÝabukaçenlibolanSihonyňýerini, ammonlaryňählioljasynyaldylar.

18Ysraýyllarbuşäherleriňhemmesinibasypaldylarwe amorlaryňählişäherlerindeýaşadylar

19Şeýdip,ähliysraýylhalkyammonlaragarşysöweşip, olaryňýerlerinihembasypalmagyýüreginedüwdi 20Rebysraýylhalkynaşeýlediýdi:«Ammonlarygabawda saklamaňweolaragarşysöweşebaşlamaň,çünkiMensize olaryňýurdundanhiçzatbermerinYsraýylhalkyRebbiň sözünegulakasdyweammonlaragarşysöweşmedi».

21YsraýyllarBaşanýolybilenBaşanpatyşasyOguň ýurdunatarapýoladüşdülerBaşanpatyşasyOgysraýyllar bilensöweşeçykdy.Onuňýanyndaköpbatyresgerlerwe amorhalkyndanörängüýçligoşunbardy

22BaşanyňpatyşasyOgörängüýçliadamdy,ýöneonuň oglyNaaronondanhemgüýçli,örängüýçlidi.

23Ogöziçindenşeýlediýdi:«Ine,inditutuşYsraýyl düşelgesiüçparsaýertutýar,indimenolarygylyçsyzwe naýzasyzderrewuraryn».

24OgÝahazdagynaçykyp,ondanüçparsauzynlykdaky ulydaşyalyp,kellesinegoýdyweonyysraýylhalkynyň düşelgesinetaşlap,ähliysraýyllaryşoldaşbilenöldürmegi ýüreginedüwdi

25Rebbiňperişdesigelip,daşyOguňkellesinesanjdywe daşOguňboýnunadüşdi.Ogboýnundakydaşyňagramy sebäpliýereýykyldy

26ŞolwagtRebysraýylhalkynaşeýlediýdi:«Ondan gorkmaň,çünkiMenony,onuňählihalkynywetutuş ýurdunysiziňeliňizeberdim,sizbolsaSihonaeden zadyňyzyoňaedersiňiz»

27Musaysraýylogullarynyňazsanlysybilenonuňýanyna geldiweMusaOguňaýaklarynyňtopuklaryndantaýak bilenurdyweonyöldürdi

28YsraýylhalkyOguňogullarynyweonuňählihalkyny yzarladyweolardanhiçkimgalmaýançaolaryurdywe ýoketdi

29SoňraMusaysraýylogullaryndankäbirleriniÝazer şäherinigözegçiligeiberdi,sebäbiÝazeröränmeşhur şäherdi

30IçgyçylarÝazerebaryp,onyöwrendiler,içgyçylar RebbebilbagladylarweÝazeriňadamlarynagarşy söweşdiler.

31OlarÝazeriweonuňobalarynybasypaldylar,Rebolary olaryňelineberdiweolarolýerdebolanamorlarykowup çykardylar

32Ysraýylhalkyamorlaryňikipatyşasynyňýerini,Arnon derýasyndanHermandagynaçenliIordanderýasynyň beýlekitarapyndaýerleşýänaltmyşşäheribasypaldy

33Ysraýylogullaryýoladüşüp,Iordanderýasynyňbu tarapynda,ÝerihonyňgolaýyndakyMowabdüzlügine geldiler.

34Mowabhalkyysraýylhalkynyňamorlaryňikipatyşasy SihonaweOgunaedenähliýamanlyklarynyeşidenlerinde, Mowabyňähliadamlaryysraýyllardangatygorkdular.

35Mowabyňýaşulularyşeýlediýdiler:«Ine,amorlaryňiki patyşasy,SihonweOg,ýerýüzüniňählipatyşalaryndan hasgüýçlibolanlary,ysraýylhalkynagarşydurup bilmediler,ondabiznädipolaryňöňündedurupbileris?»

36Elbetde,olarbizeöňýoldabiziňtopragymyzdan geçmegimizihaýyşediphabariberdiler,bizbolsaolara rugsatbermedik,indiolaragyrgylyçlarybilenbizehüjüm edip,biziýokederler;Mowapysraýylogullarysebäpli gynandyweolardangatygorkdy,şeýlehemysraýyl ogullarynanämeetmelidigibaradamaslahatlaşdylar

37Mowabyňýaşulularyözadamlarynyňbirini,mowaply ZipporyňoglyBalagyözlerinepatyşaedipbellediler Balaköränakyllyadamdy.

38Mowabyňýaşulularyturup,Midýanhalkybilenýaraşyk baglaşmaküçinolaraadamiberdiler,sebäbişolgünler MowabbilenMidýanhalkynyňarasyndaulysöweşwe duşmançylykdowamedýärdiŞolgünlerEdompatyşasy BedadyňoglyHadadyňdöwründenbaşlap,Mowab meýdanyndaMidýanhalkynyýeňendöwründenşugüne çenliMowabbilenMidýanyňarasyndaulysöweşwe duşmançylykdowamedýärdi

39MowabhalkyMidýanhalkynaadamiberdi,olarbolsa olarbilenýaraşykbaglaşdylarMidýanýaşulularyMidýan halkyüçinýaraşykbaglaşmaküçinMowabýurduna geldiler.

40MowabyňýaşulularyMidýanýaşulularybilenöz janlarynyYsraýyldanhalasetmeküçinnämeetmelidigini maslahatlaşdylar.

41MowabyňählihalkyMidýanýaşulularyna:«Indi ysraýyllartöweregimizdäkileriňhemmesiniöküzmeýdan otunyýalanýalyýalýarlar,sebäbiolarbizdengüýçliiki amorpatyşasynaşeýleetdiler»diýdiler

42MidýanyňýaşulularyMowabaşeýlediýdiler:«Amor patyşasySihonsiziňbilensöweşende,siziňüstüňizibasyp alyp,ýeriňizibasypalanda,MesopotamiýadanÝaneasyň oglyBeoraweonuňoglyBilamyňýanynaadam iberendiginieşitdik.Olargelip,sizenäletaýtdylar.Şonuň üçinSihonyňelisiziňüstüňizdenbasypalyp,ýeriňizi basypaldy»

43Indibolsa,onuňoglyBilamyňýanynaiberiň,sebäbiol henizemözýurdundagalýarweoňahakynyberiň,şondaol gelip,siziňgorkýanählihalkyňyzynäletlesinMowabyň ýaşulularybuzadyeşidip,BeoryňoglyBilamyňýanyna ibermegimakulbildiler

44Şeýdip,MowabpatyşasyZipporyňoglyBalakBilamyň ýanynaçaparlariberip:

45Ine,Müsürdenbirhalkçykdy,olarýerýüzüniörtdüler wemeniňgarşymdaýaşaýarlar.

46Indigelip,buhalkymeniňüçinnäletle,sebäbiolar mendengüýçli,belkimenolaragarşysöweşip,olary kowupçykarypbilerin,sebäbiseniňnäletleýäniň näletlenýändiginieşitdim.

47Şeýdip,BalagyňelçileriBalamyňýanynabaryp, Mowabagarşysöweşmeküçinhalkynäletlemeküçin Bilamygetirdiler

48BilamYsraýylynäletlemeküçinBalagyňýanynageldi RebBilamaga:«Buhalkynäletleme,sebäbiol bereketlidir»diýdi

49BalakhergünBalagyYsraýylanäletaýtmaga çagyrýardy,ýöneBalagaRebbiňBalagaaýdansözüni diňlemedi

50BalakBilamyňözisleginiýerineýetirmeýändigini görüp,turup,öýünegitdi.Bilamhemözýurdunagaýdyp, olýerdenMidýanýurdunagitdi

51YsraýylogullaryMowabdüzlügindenýoladüşüp, Iordanderýasynyňkenarynda,BeýtýesimotdanMowab düzlüginiňugrundakyAbelşittimeçenlidüşelgegurdular

52YsraýylhalkyŞittimdüzlügindeýaşanda,Mowab gyzlarybilenzynaetmägebaşladylar.

53YsraýylhalkyMowabagolaýlaşdyweMowabhalkyöz çadyrlarynyysraýylhalkynyňdüşelgesiniňgarşysynda gurdy

54Mowabhalkyysraýylogullaryndangorkdy,şonuňüçin Mowabhalkyolaryňowadanweowadangyzlarynywe aýallarynyalyp,olaraaltyn,kümüşwegymmatbaha geýimlergeýdirdi

55Mowabhalkyşolaýallaryözçadyrlarynyňgapysynda oturtdy,şondaysraýylhalkyolarygörüp,olaratarap öwrülip,Mowabagarşysöweşmezdi

56Mowabyňählihalkyysraýyllaraşeýleetdiweherkim aýalynywegyzynyçadyrynyňgapysynagoýdy YsraýyllaryňählihalkyMowabyňgyzlarynyňedenişini görüp,Mowabyňgyzlarynatarapöwrüldiweolarahöwes edip,olaryňýanynagitdiler

57BirýewreýMowabyňçadyrynyňgapysynagelip, Mowabyňgyzynygörüp,oňaiçdenhöwesedip,çadyryň gapysyndaonuňbilenisleýänzadynygürleşende,olar bilelikdegürleşýänlerinde,çadyrdakyadamlarçykyp, ýewreýbilenşusözleriaýdardylar:

58Biziňdogandygymyzy,Lutyňweonuňdogany Ybraýymyňnesilleridigimizibilýärsiňizmi?Ondanäme üçinbiziňbilengalmarsyňyz,nämeüçinbiziňçöregimizi wegurbanlyklarymyzyiýmeýärsiňiz?

59Mowabhalkyözsözleribilenonyşeýlebeýdip,ýalta sözleribilenaldap,onyçadyrdaoturtdylarweonuňüçin naharbişirip,gurbanlykberdiler,olbolsaolaryň gurbanlyklaryndanweçöreklerindeniýdi

60Soňraoňaşerapberdiler,oliçip,serhoşboldy.Onuň öňüneowadanbirgyzygoýdularOlgyzbilenisleýşiýaly etdi,sebäbiolşerapdanköpiçipdi

61MowaphalkyŞitimdüzlügindeysraýyllaraşeýleetdiler. RebbiňgaharyYsraýylagarşygeldiweolaryňarasyna gyrgynkeseliniiberdiYsraýyllardanýigrimidörtmüň adamöldi.

62ŞimgonogullaryndanSalunyňoglyZimriatlybiradam bardyOlähliysraýylhalkynyňgözüniňöňündeMidýan patyşasyZuryňgyzy,midýanlyKosbibilengatnaşykgurdy. 63RuhanyHarunyňagtygy,ElazeriňoglyPinehas Zimriniňedenbuerbetişinigörüp,naýzasynyalyp,olaryň yzyndangitdiweikisinihemdeşipöldürdiŞeýdip,ysraýyl halkynyňarasyndagyrgynçylyktogtady

86-NJYBAP

1Şolwagtwabakeselindensoň,RebMusaweruhany HarunyňoglyElezereşeýlediýdi: 2Ysraýylhalkynyňýigrimiweondanýokaryýaşly, söweşegatnaşanählihalkynyňbaştutanlarynysanapçykyň. 3MusabilenElazerysraýylhalkynyuruglarynagörä hasabaaldylarweähliysraýyllaryňsanyýediýüzmüň ýediýüzotuzboldy.

4Lewiniňbiraýlykweondanýokaryýaşlyogullarynyň sanyýigrimiüçmüňdi,olaryňarasyndaSinaýçölünde MusabilenHarunyňhasabaalanlaryndanhiçkimýokdy

5ÇünkiRebolaraçöldeöljekdikleriniaýdandy,şonuňüçin olaryňhemmesiöldi,ÝepunäniňoglyKalebbilenNunyň oglyÝeşuwadanbaşgaolardanhiçkimgalmady

6ŞondansoňRebMusaşeýlediýdi:«Ysraýylogullaryna aýt,olarözdoganlarybolanysraýylogullarynyňgünäsi üçinMidýanlardanöçalsynlar»

7Musaşeýleetdiweysraýylhalkyolaryňarasyndanher taýpadanmüňadam,ýagnyonikimüňadamysaýlap, Midýanagitdiler

8YsraýyllarMidýanlaragarşysöweşip,ählierkekleri, şeýlehemMidýanyňbäşbeginiöldürdiler,Beorogly Bilamybolsagylyçbilenöldürdiler

9YsraýylogullaryMidýanaýallaryny,olaryňçagalaryny, mallarynyweähliemläginiýesiraldylar

10Olarählioljanyweählioljanyalyp,onyMowab düzlügine,MusabilenElezaragetirdiler.

11Musa,Elezerwejemagatyňähliýolbaşçylaryolary şatlykbilengarşylamagaçykdylar

12OlarMidýanlaryňählioljasynypaýlaşdylarweysraýyl halkyözdoganlarybolanysraýylhalkynyňhatyrasyna Midýanlardanöçaldy

87-NJIBAP

1ŞolwagtRebMusaşeýlediýdi:«Ine,seniňgünleriň gutarýarIndiguluňNunoglyÝeşuwanyalyň-da,ony çadyrdagoýuňMenoňabuýrukbererin,Musahemşeýle etdi».

2Rebbulutsütüniiçindeçadyrdapeýdaboldy,bulutsütüni bolsaçadyryňgirelgesindedurdy

3RebNunoglyÝeşuwatabşyrykberip,oňaşeýlediýdi: «Güýçliwebatyrbol,çünkisenysraýylhalkynyMeniň olarabermägeantiçenýerimealypbararsyň,Menseniň bilenbolaryn».

4MusaÝeşuwaşeýlediýdi:«Güýçliwebatyrbol,çünki senysraýylhalkynybuýeremirasdaredersiň,Rebseniň bilenbolar,Olseniterketmezwetaşlamaz,gorkmawe ruhdandüşme»

5Musaähliysraýylhalkynyçagyryp,olaraşeýlediýdi: «SizRebbiňçöldesiziňüçinedenähliýagşylyklaryny gördüňiz

6Şonuňüçinşukanunyňählisözleriniýerineýetiriňwe HudaýyňyzRebbiňýolundanýöreň,Rebbiňsizetabşyran ýolundansaga-da,çepe-deöwrülmäň

7MusaysraýylhalkynaRebbiňbuýruşyýalyýurtdanähili hereketetmelidiginiöwretdi

8OlolaraRebbiňýolunywekanunlarynyöwretdi;ine, olarHudaýyňMusaarkalyysraýylhalkynaberenkanun kitabyndaýazylandyr.

9MusaysraýylhalkynatabşyrygytamamladyweReboňa şeýlediýdi:«Abarimdagynaçyk-da,şolýerdeölwe doganyňHarunyňýygnanyşyýaly,özhalkynyňarasyna goşul»

10MusaRebbiňbuýrugyýalygitdiweysraýyllaryň Müsürdençykanlarynyňkyrkynnjyýylynda,Rebbiň buýrugybilenMowapýurdundaaradançykdy

11YsraýylhalkyMowabdüzlügindeMusaüçinotuz günläpagladyweMusaüçinaglap,ýastutdy

88-njiBAP

1Musanyňölümindensoň,RebNunoglyÝeşuwaşeýle diýdi:

2TurweIordanderýasyndangeçip,Menysraýylhalkyna berenýerimebarSenbolsaysraýylhalkynabuýerimiras berersiň.

3Aýaklaryňyzyňdabanynyňbasjakherýerisiziňkibolar, LiwançölündenbeýikPeratderýasynaçenliserhediňiz bolar

4Ömrüňiňdowamyndahiçkimsaňagarşyçykmaz;Men Musabilennähilibolsam,seniňbilenhemşeýlebolaryn. DiňeMusanyňsaňatabşyranählikanunlarynyberjaý etmeküçinberkwebatyrgaýbol,edýänähliişiňdeüstünlik gazanmaküçinýoldansagaýa-daçepeöwrülme.

5Ýeşuwaysraýylýolbaşçylarynaşeýlebuýrukberdi: «Düşelgäniňiçindengeçip,halkaşeýlebuýrukberiň: „Özüňizüçinazyktaýýarlaň,sebäbiüçgündensoňýeri eýelemeküçinIordanderýasyndangeçersiňiz“»

6Ysraýylogullarynyňýolbaşçylaryşeýleetdiler,olar halkabuýrukberdilerweolarÝeşuwanyňtabşyranlarynyň hemmesiniýerineýetirdiler

7ÝeşuwaÝerihoýurdunygözlemeküçinikiadamyiberdi, olarbolsagidip,Ýerihonygözlemeküçingeldiler.

8ÝedigündensoňolardüşelgedebolanÝeşuwanyň ýanynagelip:«Rebtutuşýurdybiziňelimizeberdi,onuň ýaşaýjylarybizdengorkýarlar»diýdiler.

9Şondansoň,Ýeşuwairdenturup,ähliysraýyllarbilen birlikdeŞitimdenýoladüşdülerÝeşuwaweähliysraýyllar Iordanderýasyndangeçdiler.ÝeşuwaYsraýyllarbilen bilelikdeIordanderýasyndangeçendesegseniki ýaşyndady

10HalkbirinjiaýyňonunjygüniIordanderýasyndan çykyp,ÝerihonyňgündogarkünjegindäkiGilgaldadüşledi 11YsraýylhalkyMusanyňkanunyndaýazylyşyýaly,her aýyňondördünjigüniÝerihodüzlügindäkiGilgaldaPesah baýramynybelledi

12Pashabaýramynyňertesigünimannaşolwagtkesildi weysraýylhalkyüçinmannagalmady,olarKengan topragynyňmiwelerindeniýdiler

13Ýerihoysraýylhalkynyňöňündedüýbündenýapykdy, hiçkimolýerdençykmadywegirmedi.

14IkinjiaýyňbirinjigünündeRebÝeşuwaşeýlediýdi: «Tur,ine,MenÝerihonyweonuňähliilatynyseniňeliňe berdim.Ählisöweşijileriňşäheriňdaşyndanhergünbir gezekaýlanypçyksynlar,altygünüňdowamyndaşeýleet»

15Ruhanylarsurnaýçalarlar,surnaýyňsesinieşideniňizde, ählihalkgüýçligygyryp,şäheriňdiwarlaryýykylar,ähli halközgarşydaşynagarşyçykar

16ÝeşuwaRebbiňoňatabşyranlarynyňhemmesiniýerine ýetirdi.

17Ýedinjigünolarşäheriňdaşyndanýedigezek aýlandylar,ruhanylarbolsasurnaýçaldylar

18Ýedinjigezekhüjümedende,Ýeşuwahalka:«Gygyryň, çünkiRebtutuşşäheribiziňelimizeberdi»diýdi 19DiňeşäherweonuňiçindäkilerRebbenäletbolsun, emmaYsraýyldüşelgesininäletläp,oňazyýanýetirmezlik üçin,näletlenenzatlardandaşdaduruň 20Emmaählikümüş,altyn,bürünçwedemirRebbe bagyşlanar,olarRebbiňhazynasynagirer

21Halksurnaýçalyp,ulygygyryşbilengygyrdy Ýerihonyňdiwarlaryýykyldy.Ählihalk,herbirionuň öňündedurdyOlarşäheribasypaldylarweonuňiçinde bolanlaryňhemmesini,erkek-aýal,ýaş-garry,öküz,goýun weeşekhemmesinigylyçdangeçirdiler.

22Olartutuşşäheriotbilenýakdylar,diňekümüşden, altyndan,bürünçdenwedemirdenýasalangap-gaçlary Rebbiňhazynasynagoýdular.

23ŞolwagtÝeşuwaantiçip:«Ýerihonygurýanadama näletbolsun!Olilkinjioglunyň

24ÝahudanyňoglyZeranyňagtygy,Zabdiniňagtygy, KarmynyňoglyAkanharamedilenzatbaradadönüklik etdiweharamedilenzatdanalyp,onyçadyrdagizledi.

Şeýdip,RebbiňgaharyYsraýylagarşytutaşdy

25YsraýylhalkyÝerihonyýakyp,gaýdypgelenlerinden soň,ÝeşuwaAýşäherinigözegçiligealyp,oňagarşy söweşmägeadamlariberdi

26Adamlargidip,Aýşäherinigözdengeçirdilerweyzyna gaýdypgelip:«ÄhliadamlarseniňbilenAýşäherine gitmesin,diňeüçmüňtöweregiadamgidip,şäherigyrsyn, sebäbionuňilatyaz»diýdiler

27Ýeşuwaşeýleetdiweysraýyllardanüçmüňegolaý adamonuňbilenbilelikdeAýyňilatynagarşysöweşdi

28YsraýyllaragarşysöweşgüýçliboldyAýhalkyotuz altyysraýyllynyöldürdi.YsraýylhalkyAýhalkyndan gaçdy

29Ýeşuwamunygörende,geýimleriniýyrtyp,Rebbiň huzuryndaýüzinýereýykyldy,ysraýylýaşulularybilen bilelikdebaşlarynatopraksepdiler

30Ýeşuwaşeýlediýdi:«Eý,Reb,nämeüçinbuhalky Iordanderýasyndangeçirdiň?Ysraýyllarduşmanlaryndan ýüzöwürendensoň,mennämediýerin?»

31Indibuýurduňýaşaýjylarybolanählikenganlarmuny eşidip,bizigurşapalarlarweadymyzyýokederler.

32RebÝeşuwaşeýlediýdi:«Nämeüçinýüzüňiýere gaçyrýarsyň?Tur,git,çünkiysraýyllargünäetdilerwe näletlenenzadyaldylar.Egerolarnäletlenenzadyolaryň arasyndanýoketmeseler,Menolaryňbilenbolmaryn»

33Ýeşuwaturup,halkyýygnadyweRebbiňbuýrugy boýunçaUrimgetirdi.Şeýdip,Ýahudatiresisaýlandy, KarminiňoglyAkanbolsasaýlandy

34ÝeşuwaAhana:«Oglum,nämeetdiň,maňaaýt»diýdi Akan:«MentalaňçylygyňarasyndaŞinaryňowadaneşigini, ikiýüzşekelkümüşweagramyellişekelbolanaltyn bölejiginigördümMenolarahöwesedip,olaryaldym,ine, olarçadyryňortasyndaýerdegizlenipdir»diýdi.

35Ýeşuwaadamlariberip,olaryAhanyňçadyryndanalyp gitdilerweolarolaryÝeşuwanyňýanynagetirdiler.

36ÝeşuwaAhanyweonuňşugap-gaçlaryny,ogullaryny wegyzlaryny,şeýlehemoňadegişliählizatlaryalyp,Ahor jülgesinegetirdi

37Ýeşuwaolaryşolýerdeotbilenýakdy,ähliysraýyllar Ahanydaşlapöldürdilerweonuňüstünedaşüýşürdiler ŞonuňüçinolşolýeriAkorjülgesidiýipatlandyrdy,şonuň üçinRebbiňgaharyýatyşdyŞondansoňÝeşuwaşähere gelip,onuňgarşysynasöweşdi

38RebÝeşuwaşeýlediýdi:«Gorkmawegorkma,ine, MenAýşäherini,onuňpatyşasynywehalkynyseniňeliňe berdimSenbolsaÝerihoweonuňpatyşasynaedeniňýaly, olara-daedersiň,diňeonuňtalanlarynywemallaryny özleriňizealarys;şäheriňarkasyndapusguguruň»

39ÝeşuwaRebbiňsözünelaýyklykdahereketetdiwe söweşijileriňarasyndanotuzmüňbatyresgerisaýladywe olaryşähereiberdi,olarbolsabukudadurdular

40Ololaraşeýletabşyrykberdi:«Bizigörenwagtyňyz,biz olaryňöňündenhilegärlikbilengaçarys,olarbolsabizi yzarlarlar,şondasizpusgudançykyp,şäheribasypalyň, olarşeýlehemetdiler»

41Ýeşuwasöweşdi,şäheriňadamlaryysraýyllaryň tarapynaçykdylar,emmaolaryňşäheriňarkasynda pusgudadurandyklarynybilmediler

42Ýeşuwaweähliysraýyllarolaryňöňündeýadawbolup göründilerwehilegärlikbilençölüňýolybilengaçdylar

43Aýyňhalkyysraýyllaryyzarlamaküçinşäherdebolan ähliadamlaryýygnadyOlarçykyp,şäherdençekildiler, hiçkimgalmadyOlarşäheriaçykgoýup,ysraýyllary yzarladylar.

44Bukudaduranlarýerlerindenturup,şäheretarap howlukdylar,onybasypaldylarweotladylarAýyň adamlaryyzynadolandylarweşäheriňtüssesiasmana galandygynygördüler,şonuňüçinolarhiçhiliýolbilen yzaçekilipbilmediler

45Aýşäheriniňähliadamlaryysraýyllaryňarasynda, käbiriikitarapda,käbiribolsabeýlekitarapdaýerleşýärdi Olarysraýyllarygyrdylar,olaryňhiçbirigalmady

46YsraýylhalkyAýpatyşasyMeloşydiritutup, ÝeşuwanyňýanynagetirdilerÝeşuwaonyagaçdanasdy weolöldi

47Ysraýylhalkyşäheriýakyp,yzynagaýdypgeldiwe onuňiçindebolanlaryňhemmesinigylyçdangeçirdi

48Aýşäheriniňerkekleriniňweaýallarynyňarasynda ölenleriňsanyonikimüňdi;diňemal-garaweşäherden alnanoljalaryözlerinealdylar,bubaradaRebbiňÝeşuwa aýdansözünelaýyklykdaboldy

49Iordanderýasynyňgünbataryndakyählipatyşalar, KenganyňählipatyşalaryysraýylhalkynyňÝerihoweAý şäherlerineedenýamanlyklarynyeşidip,Ysraýylagarşy söweşmeküçinýygnandylar.

50DiňeGibgonyňýaşaýjylaryysraýyllylarbilen söweşmekdengatygorkýardylar,şonuňüçinolarhilegärlik etdilerweÝeşuwanyňweähliysraýyllaryňýanynagelip: «Bizuzakýurtdangeldik,indibiziňbilenähtbaglaşyň» diýdiler

51Gibeonilatyysraýylogullarynaýetdi.Ysraýylogullary olarbilenähtbaglaşyp,parahatçylykbaglaşdylar Jemgyýetiňýolbaşçylaryolarakasametdiler,emmasoň ysraýylhalkyolaryňgoňşusydygynyweolaryňarasynda ýaşaýandygynybildiler

52Emmaysraýylhalkyolaryöldürmedi,sebäbiolar Rebbiňadyndankasamiçip,odunkesýänwesuwdaşaýan boldular

53Ýeşuwaolara:«Nämeüçinmenialdap,bizeşeýle etdiňiz?»diýipsorady.Olaroňa:«Sebäbiamor patyşalarynyňählisineedenişleriňiňhemmesigullaryňa aýdylypdywebizjanymyzdangatygorkdukweşeýle etdik»diýdiler

54Ýeşuwaşolgünolaryagaçkesmägewesuwçekmäge tabşyrdyweolaryYsraýylyňählitirelerinegulhökmünde paýlady

55IýerusalimpatyşasyAdonisdekysraýylhalkynyň ÝerihoweAýşäherlerineedenişleriniňhemmesini eşidende,HebronpatyşasyHoham,Ýarmutdakypatyşa

Piram,LakyşpatyşasyÝapiýaweEglonyňpatyşasy Debereşeýlehabariberdi:

56Maňagelip,maňakömekediň,bizysraýylhalkynywe ysraýylhalkybilenparahatçylykbaglaşanGibgonyň ilatynyöldüripbileris.

57Olarýygnandylarweamorlaryňbäşpatyşasydeňiz kenaryndakyçägeýalyköpsanlygüýçlihalkbolanähli goşunlarybilenýoladüşdüler.

58Bupatyşalaryňhemmesigelip,Gibgonyňöňünde düşelgegurup,Gibgonyňilatynagarşysöweşebaşladylar GibgonyňähliadamlaryÝeşuwaadamiberip:«Biziň ýanymyzaçaltgelip,bizekömekediň,sebäbiamorlaryň ählipatyşalarybizegarşysöweşmeküçinýygnandylar» diýdiler

59ÝeşuwaweählisöweşijigoşunGilgaldançykdylar Ýeşuwaduýdansyzolaryňýanynagelip,bubäşpatyşany ulygyrgynçylykbilenöldürdi

60RebolaryysraýylhalkynyňöňündeutançlyetdiOlar GibeondaolaraelhençgyrgynçylyketdilerweMakedanyň Beýt-HoronaçykýanýolundanyzarladylarOlarysraýyl halkynyňöňündegaçypgitdiler

61Olargaçypbarýarkalar,Rebolaryňüstünegökdendolu ýagdyrdyweolaryňYsraýylogullarynyňgyrylmagyndan hasköpdoluýagdyrypölenleribardy

62Ysraýylogullaryolaryňyzyndankowaladylar,ýöneolar ýoldaolaryurýardylar,öňegidip,urýardylar

63Olarhüjümedýänlerinde,günagşamagolaýlaşypdy Ýeşuwaählihalkyňöňünde:«Eý,Gün,Gibgonyňüstünde dur,Aý,Aýalonjülgesindedur,milletduşmanlaryndanöç alýança!»diýdi

64RebÝeşuwanyňsesinieşitdiweGüngökleriňortasynda durdy,otuzaltyminutlapdurdy,Aýhemdurdywetutuş günbatmagahowlukmady

65RebYsraýylüçinsöweşenligiüçin,ondanöň-de,soň-da hiçbirgünşeýlebolmady

89-NJYBAP

1RebamorlaryÝeşuwanyňweysraýylhalkynyňeline berengüniÝeşuwaşuaýdymyaýtdyweähliysraýyl halkynyňöňündeşeýlediýdi:

2ÝaReb,Sengudratlyişleretdiň,Senbeýikişleretdiň; Seniňýalykimbar?DodaklarymSeniňadyňy şöhratlandyrar

3Meniňýagşylygym,meniňgalam,meniňbeýikdiňim, Saňatäzeaýdymaýdaryn,Saňaşükürlerbilenaýdym aýdaryn,Senmeniňhalasedişimiňgüýjisiň

4ÝerýüzüniňählipatyşalarySaňaöwgüleraýdarlar, dünýäniňşazadalarySaňaaýdymaýdarlar,Ysraýyl ogullarySeniňhalasedişiňeşatlanarlar,olarSeniňgüýjüňe aýdymaýdyp,öwgüleraýdarlar

5ÝaReb,bizSaňaynandyk,bizSenbiziňHudaýymyzsyň diýdik,çünkiSenbiziňduşmanlarymyzagarşypenamyz weberkgalamyzdyň

6Saňagygyrdykweutanmadyk,Saňabilbagladykwe halasbolduk;Saňagygyranda,sesimizieşitdiň,janymyzy gylyçdanhalasetdiň,bizerehimdarlygyňygörkezdiň,bize halasedişiňiberdiň,güýjüňbilenýüreklerimizi şatlandyrdyň

7Senbiziňhalasbolmagymyzüçinöňeçykdyň,Özgoluň bilenhalkyňyhalasetdiň;mukaddesligiňasmanyndanbize

jogapberdiň,bizionmüňlerçeadamyňarasyndanhalas etdiň.

8GünweAýgökdedurdy,Senbolsazulumedýänlerimize garşygazabyňbilendurduňweolaryňüstünden hökümleriňiberdiň.

9Dünýäniňählihökümdarlaryaýagagaldylar,milletleriň patyşalaryýygnandylar,Seniňhuzuryňdaolar ynjalmadylar,Seniňsöweşleriňiisleýärdiler.

10Sengaharyňbilenolaragarşyçykdyň,gazabyňyolaryň üstüneinderdiň,olarygaharyňbilenýoketdiň,ýüregiňde kesiptaşladyň

11MilletlerSeniňgazabyňbilenýokboldy,patyşalyklar Seniňgazabyňsebäplipesegaçdy,Sengazabyňyňgününde patyşalaryýaraladyň

12Senolaryňüstünegazabyňydöküp,gazaplygazabyň olarygurşapaldy;Senolaryňgünälerinibaşlarynaöwürdiň weolaryýamanlyklaryndaýoketdiň

13Olarduzakgurdular,oňadüşdüler,tordagizlendiler, aýaklaryilişdi.

14«Gylyçlarybilenýurdyeýelediler,gollarybilenşäherde ýaşadylar»diýenähliduşmanlaryňagarşyeliňtaýýardy Senolaryňýüzleriniutançbilendoldurdyň,şahlarynyýere ýykdyň,gazabyňbilenolarygorkuzdyňwegazabyňbilen ýoketdiň

15Olaryňüstüneýagdyrýantupanyňyňsesindenýertitredi wetiträpgitdi,Senolaryňjanynyölümdensaklamadyňwe olaryňjanynygabraäkitdiň

16Senolarytupandayzarladyň,tupandaýoketdiň, ýagyşlarynydolunaöwürdiň,olarçuňçukurlaraýykyldylar, şonuňüçinturupbilmediler

17Olaryňjesetleriköçeleriňortasynataşlananzir-zibil ýalydy

18OlarSeniňgazabyňdaýokedilip,ýokedildi,SenÖz halkyňygüýjüňbilenhalasetdiň.

19ŞonuňüçinýüregimizSendeşatlanýar,janymyzSeniň halasedişiňdebeýgelýär

20DillerimizSeniňgüýjüňigürrüňberer,ajaýypişleriňi aýdymaýdyp,waspederis

21Senbiziduşmanlarymyzdanhalasetdiň,bizegarşy çykanlardanhalasetdiň,olaryöňümizdenýoketdiňwe aýaklarymyzyňaşagynasaldyň

22ÝaReb,Seniňähliduşmanlaryňşeýleýokbolar, erbetlerýeliňsowurýansamanýalybolar,söýgülileriň suwuňkenaryndaekilenagaçlarýalybolar

23Şeýdip,Ýeşuwaweonuňbilenbilelikdeähliysraýyllar ählipatyşalaryýeňip,olardanhiçkimiňgalmadygysebäpli Gilgaldakydüşelgegaýdypgeldiler

24Bäşpatyşasöweşdenýekeözipyýadagaçyp,bir gowakdagizlendiÝeşuwaolarysöweşmeýdanynda gözledi,ýönetapypbilmedi

25SoňraÝeşuwa:«Patyşalartapyldyweolarbirgowakda gizlenipýatyrlar»diýiphabarberdiler.

26Ýeşuwa:«Olarygorapsaklamaküçingowagyňagzyna adamlarbelläň,ýogsamolarözlerinialypgitmezler»diýdi Ysraýylogullaryşeýlehemetdiler

27SoňraÝeşuwaähliysraýyllaryçagyryp,söweş serkerdelerine:«Aýaklaryňyzyşupatyşalaryňboýnuna goýuň»diýdiÝeşuwa:«Rebähliduşmanlaryňyzaşeýle eder»diýdi

28ŞondansoňÝeşuwapatyşalaryöldürip,gowaga taşlamagywegowagyňagzynaulydaşlargoýmagy buýurdy

29ŞondansoňÝeşuwaşolgünýanyndakyähliadamlar bilenMakkedaşäherinegitdiweolaryňilatynygylyçdan geçirdi

30Olşäheriňählijandarlarynyweähliemläginibütinleý ýoketdiweÝerihodaedeninipatyşaweonuňhalkybilen etdi

31SoňraolýerdenLibnaşäherinebaryp,onuňbilen söweşdiRebonyonuňelineberdiÝeşuwaşäheriweonuň ählijandarlarynygylyçdangeçirdiÝeşuwaÝerihodaeden zadynyLibnaweonuňpatyşasynaetdi.

32OlýerdenLakyşşäherinehüjümetmeküçingitdiGaza patyşasyHoramLakyşhalkynakömeketmeküçinçykdy Ýeşuwaonyweonuňhalkynyhiçkimigaldyrmangyrdy.

33ÝeşuwaLakişiweonuňähliilatynybasypaldywe Libnadaedeninietdi

34ÝeşuwaolýerdenEglonagitdiweonyhembasypaldy, onyweonuňähliilatynygylyçdangeçirdi

35OlýerdenHebronabaryp,onuňbilensöweşdi,ony basypaldywebütinleýýoketdi.Soňrabolsaähli ysraýyllarbilenbilelikdeDebiregaýdypgeldiweonuň bilensöweşip,onygylyçdangeçirdi

36Olşäherdäkiählijandarlaryýoketdi,hiçkimidiri galdyrmadyÝerihodaedeninişähereweonuňpatyşasyna hemetdi

37ÝeşuwaKadeşbarneýadanAzagaçenliamorlaryňähli patyşalarynyýeňdiweolaryňýurdunyderrewbasypaldy, sebäbiRebYsraýylüçinsöweşipdi

38ÝeşuwabütinYsraýylbilenGilgaldakydüşelgägeldi.

39ŞolwagtHasorpatyşasyÝabinÝeşuwanyňamor patyşalarynaedenähliişlerinieşidende,Midýanpatyşasy Ýobada,ŞimronpatyşasyLabana,AkşafpatyşasyÝefala weähliamorpatyşalarynaşeýlehabariberdi:

40Israillilerbiziňüstümizegelip,amorlaryňbeýleki patyşalarynaedenleriýalybize-deetmezlerindenöň,biz olaryöldüripbilerisdiýip,bizederrewgelip,kömekediň

41BupatyşalaryňhemmesiHasorpatyşasyÝabiniň sözlerinidiňledilerweonýedipatyşadanybaratähli goşunlarybilenýoladüşdülerOlaryňhalkydeňiz kenaryndakyçägeýalyköpdi,atlarwearabalarbolsasansajaksyzdy.Olargelip,Meromsuwlarynyňýanynda düşelgegurdularweYsraýylagarşysöweşmeküçin bilelikdeduşuşdylar

42RebÝeşuwaşeýlediýdi:«Olardangorkma,ertirşu wagtlarMenolaryňhemmesiniseniňöňüňdeöldürip bererin,senolaryňatlarynyňdişlerinikesersiňwe arabalarynyotdaýakyptaşlarsyň»

43Ýeşuwaähliesgerleribilenbirdenolaryňüstünehüjüm edip,olaryurdyweolarolaryňelinedüşdi,sebäbiReb olaryysraýylhalkynyňelineberipdi.

44Şeýdip,ysraýyllarbupatyşalaryňählisinidüşelgeleri bilenyzarladylarweolaryhiçkimgalmaýançagyrdylar ÝeşuwaRebbiňaýdanynyedip,olaraşeýleetdi

45ŞolwagtÝeşuwaHasoragaýdypgeldiweonygylyç bilenöldürdi,içindäkiähliadamlaryýoketdiweotbilen ýakdyÝeşuwaHasordanŞimronabaryp,onyderbi-dagyn etdi

46OlýerdenAkşafagitdiweŞimronaedenzadynyol ýerdehemetdi

47OlýerdenAdulamşäherinegeçdiweolýerdäkiähli adamlarygyrdy.OlAkşafbilenŞimronaedenini Adulamyňhemüstüneetdi

48Ololardangaçyp,özýeňenpatyşalarynyňähli şäherlerinebardyweolaryňgalanähliadamlarynyöldürip, olarydüýbündenýoketdi

49Ysraýyllardiňeözoljalarynywemallarynyözlerineele geçirdiler,ýöneöldürenherbiradamydirigaldyrmadylar.

50RebbiňMusatabşyrygyýaly,Ýeşuwaweähliysraýyl halkyhemşeýleetdiler,olarhiçzatdakemçiliketmediler

51Şeýdip,ÝeşuwaweähliysraýylhalkyRebbiňbuýrugy ýalytutuşKenganýurdunybasypaldylarweolaryňotuz birpatyşasynyöldürdiler,ysraýylhalkybolsaolaryňtutuş ýurdunybasypaldylar

52Mundanbaşga-da,MusaIordanderýasynyňbeýleki tarapyndaýerleşýänSihonweOgpatyşalyklary,olaryň köpşäherlerinibasypalypdyweolaryrubenlere,gatlara weManaşetiresiniňýarysynaberdi

53ÝeşuwaIordanderýasynyňgünbatartarapyndakyähli patyşalaryöldürip,olarydokuztaýpaweYsraýylyňýarym taýpasynamirashökmündeberdi

54Ýeşuwabäşýyllapbupatyşalarbilenuruşdyweolaryň şäherleriniysraýyllaraberdi,şondaamorlaryňwe kenganlaryňählişäherlerindeuruşdansoňýurtasudaboldy

90-NJYBAP

1YsraýylhalkyIordanderýasyndangeçendensoň,ysraýyl halkykenganlylarbilenbolanurşundandynçalandansoň, bäşinjiýylyňşoldöwründeEdombilenKittimhalkynyň arasyndaulyweagyrsöweşlerboldyweKittimhalky Edombilensöweşdi

2KitimpatyşasyAbianuspatyşalygynyňotuzbirinji ýylynda,şolýyldaKitimhalkynyňgüýçliesgerlerinden ybaratulygoşunbilenhüjümeçykdyweEsawyň nesillerinegarşysöweşmeküçinSeiregitdi

3EdompatyşasyHadadonuňhabarynyeşidip,köpsanly goşunwegüýçligoşunbilenonuňgarşysynaçykdywe Edommeýdanyndaonuňbilensöweşegirdi

4KitimiňeliYsawyňogullaryndanhasgüýçliboldy. KitimiňogullaryYsawyňogullaryndanýigrimiikimüň adamyöldürdiler,Ysawyňähliogullarybolsaolaryň öňündengaçdylar.

5Kitimhalkyolaryňyzyndankowaladyweolaryň öňündenylgaýanEdompatyşasyHadadaýetdilerHadad onydiritutup,KitimpatyşasyAbianusyňýanynagetirdiler. 6AbianusonyöldürmegibuýurdyweEdompatyşasy Hadadonuňpatyşalygynyňkyrksekizinjiýylyndaaradan çykdy

7KitimhalkyEdomyyzarlamagynydowametdirdiwe olaryulygyrgynçylykbilenýeňdiEdomKitimhalkyna tabynboldy.

8KitimhalkyEdomdahökümsürdiweEdomKitim halkynyňgolastynageçdiweşolgündenbaşlapbir patyşalygaöwrüldi

9Şondansoňolarbaşlarynygaldyrypbilmedilerweolaryň patyşalygyKittimogullarybilenbirleşdi.

10AbianusEdomdaserkerdelergoýdyweEdomyňähli ogullaryAbianusatabynwesalgyttöleýänboldular, Abianusbolsaözýurduna,Kittimşäherinegaýdypgitdi.

11Olgaýdypgelende,özhäkimiýetinitäzelediweözüne şaöýüüçingiňweberkköşkgurdy,şeýlehemKittimwe Edomogullarynahowpsuzhökümsürdi

12Şolgünlerde,ysraýyllarählikanganlylarywe amorlylarykowupçykarandansoň,Ýeşuwagarrap,ýaşy birnemeartypdy

13RebÝeşuwaşeýlediýdi:«Sengarrap,ýaşulyweýeriň köpbölegieýelenilmeli.

14IndibuýerimirashökmündedokuztaýpaweManaşe taýpasynyňýarymynapaýlaňÝeşuwaturup,Rebbiňoňa aýdanlarynyetdi

15OltutuşýeriYsraýyltirelerinemirashökmündeolaryň bölünişlerinegöräpaýlady.

16EmmaLewitiresinemirasbermändi,RebbiňMusa arkalyolaraaýdanyýaly,Rebbiňsadakalaryolaryň mirasydyr.

17RebbiňMusaarkalyaýdanyýaly,ÝeşuwaÝepunanyň oglyKalebeHebrondagynyözdoganlaryndanbirpaý ýokaryberdi.

18ŞonuňüçinHebronşugüneçenliKalebbilenonuň ogullarynyňmirasyboldy

19ÝeşuwaRebbiňbuýruşyýaly,tutuşýerimiras hökmündeähliysraýyllarabijearkalypaýlady

20Ysraýylhalkyözmiraslaryndanlewilereşäherleri, mallarywemülkleriüçinörimeýdanlarynyberdi.Reb Musabuýruşyýaly,ysraýylhalkyhemýeriulyýa-dakiçi bolsun,bijeboýunçapaýlaşdy

21Olarözçäklerinegöräýerimirasalmagagitdilerwe ysraýylhalkyözaralaryndaNunoglyÝeşuwamiras berdiler

22RebbiňbuýrugybilenoňaEfraýymdaglygyndaky Timnat-SerahşäheriniberdilerOlşäherigurup,şolýerde ýaşady

23RuhanyElazer,NunoglyÝeşuwawetireleriň urugbaşylaryŞiloda,Rebbiňhuzurynda,çadyryň girelgesindeysraýylhalkynabijeboýunçapaýlapberdiler, ýöneýeripaýlaşmagybesetdiler.

24RebysraýyllaraýeriberdiweolarRebbiňolaraaýdany ýalyweata-babalarynakasamedeniýaly,onyeýelediler

25Rebysraýyllaratöweregindäkiähliduşmanlaryndan dynçlykberdi,hiçkimolaragarşyçykmadyRebähli duşmanlarynyolaryňelineberdiweRebbiňysraýyl halkynaaýdanähliýagşylyklarynyňhiçbiriboşgalmady, hatdaRebählizadyýerineýetirdi

26Ýeşuwaähliysraýylhalkynyçagyrdyweolaraakpata berdi,Rebbegulluketmegitabşyrdy.Soňraolaryýola saldy,olarherbiriözşäherine,herbiriözmirasynagitdiler

27YsraýylhalkyÝeşuwanyňbütinömründeRebbegulluk etdiweRebolaratöweregindäkiähliýerlerdendynçlyk berdi,şonuňüçinolarözşäherlerindehowpsuzýaşadylar 28ŞolgünlerdeKittimpatyşasyAbianuspatyşalygynyň otuzsekizinjiýylynda,ýagnyEdomyňüstünden patyşalygynyňýedinjiýylyndaaradançykdyOnyöziüçin guranýerindejaýladylarweLatinusonuňýerineelliýyl patyşalyketdi

29Patyşalygynyňdöwründeolgoşunçykaryp,Ýawanyň oglyElişanyňogullarybolanBritaniýanyňwe Kernaniýanyňýaşaýjylarynagarşysöweşdiweolarybasyp alyp,salgyttöledi

30SoňraolEdomyňKitimiňelindençykandygynyeşitdi welatynlarolaryňüstünebaryp,olaryýeňip,boýun

egdirdilerweKitimogullarynyňelineberdiler,şeýlelikde EdomKitimogullarybilenbirpatyşalygaöwrüldi.

31Edomdaköpýyllaryňdowamyndapatyşabolmady, olaryňhökümetiKittimogullarynyňweolaryň patyşalarynyňelindeboldy.

32YsraýylogullarynyňIordanderýasyndangeçenleriniň ýigrimialtynjyýylynda,ýagnyysraýylogullarynyň MüsürdençykanlarynyňaltmyşaltynjyýylyndaÝeşuwa garrap,ýaşybirýüzsekizýaşyndady

33Rebähliysraýylhalkynatöweregindäki duşmanlaryndandynçlykberendensoň,Ýeşuwaähli ysraýyllary,olaryňýaşulularyny,kazylarynywe ýolbaşçylarynyçagyrdy.ÝeşuwaYsraýylyňýaşulularyna wekazylarynaşeýlediýdi:«Ine,mengarrap,ýaşym birnemeartdy,Rebbiňsiziňöňüňizdenkowupçykaranähli milletlerenämeedendiginigördüňiz,çünkiRebsiziňüçin söweşdi»

34ŞonuňüçinindiMusanyňkanunynyňählisözlerini berjaýetmägeberkduruň,ondansaga-da,çepe-deçykmaň, ýurtdagalanmilletleriňarasyndabolmaň,olaryň hudaýlarynyňadynyagzamaň,şugüneçenliedeniňizýaly, HudaýyňyzRebbeýapyşyň.

35ÝeşuwaysraýylhalkynaömürboýyRebbegulluk etmekleriniberkündedi

36Ähliysraýyllarşeýlediýdiler:«Biz,çagalarymyz, nerwlerimiziňnesilleriwenesillerimizömürboýy HudaýymyzRebbegullukederis»

37ŞolgünÝeşuwahalkbilenähtbaglaşdyweysraýyl halkynyiberdi,olarherbiriözmülküneweözşäherine gitdiler

38Şolgünlerde,ysraýylhalkyözşäherlerindehowpsuz ýaşaýarka,ata-babalarynyňMüsürdengetirentaýpalarynyň tabutlarynyherbiriözçagalarynyňmirasyndajaýlady YsraýylhalkyÝakubyňonikioglunyözçagalarynyň mirasyndajaýlady

39YsraýylogullarynyňMüsürdenalypgelenÝakubyňon ikioglunyjaýlanşäherleriniňatlaryşulardyr.

40OlarRubenbilenGadyMusanyňolaryňçagalaryna berenRomiýada,Iordanderýasynyňgündogartarapynda jaýladylar.

41ŞimgonbilenLewiniŞimgonogullarynaberenMauda şäherindejaýladylar,şäheriňtöweregiLewiogullaryna degişliboldy.

42ÝahudanyBenýaminşäherinde,Beýtullahamyň garşysyndajaýladylar

43YsakarbilenZebulunyňsüňkleriniSidonda,öz çagalarynadüşenpaýdajaýladylar

44DanözogullarynyňEştaýelşäherindejaýlandy,Naftaly bilenAşerbolsaKadeş-Naftalyda,herbiriözogullaryna berenýerindejaýlandy

45ÝusubyňsüňkleriniŞekemde,ÝakubyňHamordan satynalanweÝusubamirashökmündeberlenmeýdan bölegindejaýladylar

46OlarBenýaminleriIýerusalimde,Benýaminlereberlen ýabuslylaryňgarşysyndajaýladylar;ysraýyllaratababalarynyözogullarynyňşäherindejaýladylar

47Ikiýyldansoň,NunoglyÝeşuwaýüzonýaşynda aradançykdyÝeşuwaYsraýylaýigrimisekizýylhöküm sürdiYsraýylömrüniňahyrynaçenliRebbegulluketdi

48Ýeşuwanyňbeýlekiişleri,onuňsöweşleriweYsraýyly ýazgarmagy,olaraberenählitabşyryklaryweonuň

döwründeysraýylhalkynyňeýebolanşäherleriniňatlary, ine,olarÝeşuwanyňysraýylhalkynaaýdansözleri kitabyndaweMusa,Ýeşuwaweysraýylhalkynyňýazan Rebbiňsöweşlerikitabyndaýazylandyr.

49YsraýylhalkyÝeşuwanymirasalanýerinde,Efraýym daglygyndakyTimnat-Serahdajaýlady

50ŞolgünlerdeHarunyňoglyElazeraradançykdyweony oglyPinehasyňEfraýymdaglygyndakybirdagda jaýladylar

91-njiBAP

1Şolwagt,Ýeşuwanyňölümindensoň,Kenganlylaryň halkyhenizemýurtdaýaşaýardyweysraýyllarolarykowup çykarmagyýüreginedüwdüler

2YsraýyllarRebden:«Kenganlylaragarşysöweşmeküçin biziňüçinilkikimçykmalydyr?»diýipsoradylarReb: «Ýahudaçyksyn»diýdi

3ÝahudahalkyŞimgonlara:«Biziňbilenbiziňýerimize çyk,bizKenanlylaragarşysöweşeris,seniňbilenhem seniňýeriňeçykarys»diýdilerŞeýdip,Şimgonhalky Ýahudahalkybilengitdi.

4Ýahudahalkyçykyp,kenganlylaragarşysöweşdiReb kenganlylaryÝahudahalkynyňelineberdiweolar Bezekdeonmüňadamyöldürdiler.

5OlarBezekdeAdonibezekbilensöweşdiler,ololaryň öňündengaçypgitdiOlaronyyzarlaptutdularwetutup, barmaklarynyweaýaklarynyňulybarmaklarynykesdiler.

6Adonibezekşeýlediýdi:«Barmaklarynyňwe aýaklarynyňulybarmaklarykesilenaltyýüzpatyşameniň saçagymyňaşagyndaniýmitýygdylar,menhemşeýle etdim,Hudaýmaňaşeýlejezaberdiweolarony Iýerusalimegetirdiler,olşolýerdeöldi»

7Şimgonlarýahudalarbilenbilelikdegidip,kenganlylary gylyçdangeçirdiler

8RebÝahudanyňogullarybilenboldyweolardaglygy eýelediler.ÝusubyňogullaryBeýtele,ýagnyLuzaçykdylar weRebolarbilenboldy

9ÝusubyňogullaryBeýteligözegçiligealdylar Garawullarşäherdençykypbarýanbiradamygörüp,ony tutup:«Bizeşäheriňgirelgesinigörkez,bizsaňarehim ederis»diýdiler

10Şoladamolaraşäheriňgirelgesinigörkezdi,Ýusubyň ogullarygelip,şäheriňilatynygylyçdangeçirdiler

11OlaradamymaşgalasybileniberdilerOlhetleriň ýanynagitdiwebirşähergurdyweonuňadynyLuzgoýdy. Şeýdip,ähliysraýyllarözşäherlerindeýaşadylar, ysraýyllaryňçagalaryhemözşäherlerindeýaşadylar. YsraýyllarÝeşuwanyňweÝeşuwadansoňömrüniuzaldyp, RebbiňYsraýylüçinedenbeýikişlerinigörenýaşulularyň ähligünlerindeRebbegulluketdiler

12ÝaşulularÝeşuwanyňölümindensoňonýediýyllap Ysraýylahökümetdiler

13Şeýlehem,ähliýaşulularysraýyllaryňkenganlylara garşysöweşlerindesöweşdilerweRebysraýyllaryöz ýerlerindeýerleşdirmeküçinkenganlylaryysraýyl halkynyňöňündenkowupçykardy.

14Şeýdip,olYbraýyma,YshagaweÝakubaaýdanähli sözlerini,şeýlehemolaraweolaryňçagalaryna Kenanlylaryňýurdunybermekbaradaantiçeniniýerine ýetirdi

15Rebata-babalarynakasamedişiýaly,ysraýylhalkyna tutuşKengantopragynyberdiweolara töweregindäkilerdenrahatlykberdi,ysraýylhalkyöz şäherlerindehowpsuzýaşady.

16Rebbiebedialkyşlasyn,aminweamin.

17ÖzüňizigüýçlendiriňweRebbebilbaglaýanlaryň ählisiniňýüregibatyrbolsunSoňy