Injildäki köp aýallylyk Lemek özüne iki aýal aldy: biriniň ady Ada, beýlekisiniň ady Sillady. Gelip çykyş 4:19 Eger ol özüne başga bir aýal alsa, onuň iýmitini, geýimini we nikaly borjuny kemsitmeli däl. Eger ol bu üç zady oňa etmese, onda ol pulsyz azat bolar. Çykyş 21:10-11 Eger bir adamyň iki aýaly bolsa, biri söýgüli, beýlekisi ýigrenýän bolsa we oňa söýgüli we ýigrenýän aýaldan çagalar doguran bolsa; we ilkinji ogul ýigrenilen aýalyňky bolsa, onda ol öz ogullaryna emlägini miras alanda, söýgüli ilkinji ogulyň ogluny ýigrenýän aýalyň oglundan, ýagny hakyky ilkinji oguldan öň bermez. Emma ol ýigrenýän aýalyň ogluny ilkinji ogul hökmünde ykrar edip, oňa ähli emläginiň iki esse bölegini bermelidir, sebäbi ol onuň güýjüniň başlangyjydyr; ilkinji ogullyk hukugy onuňkydyr. Kanun taglymaty 21:15-17 Eger doganlar bile ýaşaýan bolsalar we olaryň biri ölse we çagasy bolmasa, ölen adamyň aýaly başga birine durmuşa çykmaly däl. Äriniň dogany onuň ýanyna baryp, ony özüne aýal edinip, äriniň doganynyň borjuny ýerine ýetirmeli. Onuň doglan ilkinji gyzy ölen doganynyň ady bilen miras galsyn, şonuň üçin onuň ady Ysraýyldan aýrylmasyn. Eger erkek doganynyň aýalyny almak islemese, onda doganynyň aýaly derwezeden ýaşulularyň ýanyna baryp: "Ärimiň dogany doganynyň adyny Ysraýylda galdyrmak islemeýär, ol äriniň doganynyň borjuny ýerine ýetirmez" diýsin. Şonda onuň şäheriniň ýaşululary ony çagyryp, gürleşsinler. Eger ol öz pikirinde durup: "Men ony almak islemeýärin" diýse, Soňra onuň doganynyň aýaly ýaşulularyň öňünde onuň ýanyna gelip, aýagyndaky köwşüni çykaryp, ýüzüne tüýkürip: «Doganynyň öýüni gurmak islemeýän adama şeýle edilsin» diýer. Ysraýylda onuň ady: «Aýagy çykarylan adamyň öýü» diýiler» (Kanun taglymaty 25:5-10). Şol gün ýedi aýal bir erkege ýapyşyp: «Öz çöregimizi iýeris, öz eşiklerimizi geýeris, diňe Seniň adyň bilen atlandyrylsyn, utançdan dynarys» diýerler. Işaýa 4:1
1
Injildäki köp aýallylyk
Ybraýym Ybram bilen Nahor özlerine aýal aldylar: Ybramyň aýalynyň ady Saraý, Nahoryň aýalynyň ady bolsa Haranyň gyzy, Milkanyň we Iskanyň kakasy Milkady. Gelip çykyş 11:29 Saraý Abramyň aýaly oňa çaga dogurmady. Onuň Hajar atly müsürli gyrnagy bardy. Saraý Abrama: «Ine, Reb meni çaga dogurmakdan saklady. Meniň gyrnagymyň ýanyna gir, belki men ondan çaga doguraryn» diýdi. Abram Saraýyň sözüne gulak asdy. Abram Kenganda on ýyl ýaşandan soň, Saraý Abramyň aýaly müsürli gyrnagy Hajary alyp, ony adamsy Abrama aýal edip berdi. Ybram Hajaryň ýanyna girdi we ol göwreli boldy. Hajar göwreli bolandygyny görende, onuň mähribanyna ýigrenç bilen garady. Gelip çykyş 16:1-4 Soňra Ybraýym ýene-de Ketura atly bir aýal aldy. Ol oňa Zimran, Ýokşan, Medan, Midýan, Yşbak we Şuah atly ogullaryny dogurdy. Ýokşan Şeba we Dedan atly ogullaryny dogurdy. Dedanyň ogullary Aşurym, Letuşim we Leummym atly ogullarydy. Midýanyň ogullary: Efa, Eper, Hanok, Abida we Eldaa atly ogullarydy. Bularyň hemmesi Keturanyň ogullarydy. Ybraýym ähli emlägini Yshaga berdi. Emma Ybraýymyň gyrnaklarynyň ogullaryna sowgatlar berip, ogly Yshak diri wagty olary gündogara, gündogara iberdi. Gelip çykyş 25:1-6
Esaw Esaw kyrk ýaşyndaka, het Beeriniň gyzy Ýuditi we het Elunyň gyzy Başematy özüne aldy. Bu Yshagyň we Rebekanyň ýüregine agyry boldy. Gelip çykyş 26:34-35 Soňra Esaw Ysmaýylyň ýanyna gitdi we Ybraýymyň ogly Ysmaýylyň gyzy, Nebaýotyň gyz dogany Mahalaty özüne aýal edindi. Gelip çykyş 28:9 Esawyň, ýagny Edomyň nesilleri şeýledir. Esaw Kengan gyzlaryndan, het Elonanyň gyzy Adadan we hiwi Sibeonyň gyzy Ananyň gyzy Oholibamadan aýal aldy. Başemat Ysmaýylyň gyzy, Nebaýotyň gyz dogany. Gelip çykyş 36:1-3
Ýakup Ýakup Labana: «Maňa aýalymy ber, sebäbi meniň günlerim doldy, men onuň ýanyna girerin» diýdi. Laban ol ýerdäki ähli adamlary ýygnap, toý tutdy. Agşam bolsa, ol gyzy Leýany alyp, onuň ýanyna getirdi we ol onuň ýanyna girdi. Laban öz hyzmatkäri Zilpany gyzy Leýa hyzmatkär edip berdi. Irden bolsa, ol Leýa eken. Ol Labana: «Maňa näme etdiň? Men Rahel üçin saňa hyzmat etmedimmi? Onda näme üçin meni aldadyň?» diýdi. Laban şeýle diýdi: «Biziň ýurtda kiçi gyzy uly gyzdan öň bermek bolmaz». Onuň hepdesini tamamla, biz saňa muny hem bereris, sen ýene ýedi ýyl meniň bilen gulluk edersiň. Ýakup şeýle hem etdi we onuň hepdesini tamamlady. Ýakup gyzy Rahely hem oňa aýallyk berdi. Laban öz gyrnagy Bilhany gyzy Rahele hyzmatkär edip berdi. Ol Raheliň ýanyna hem girdi we ony Leýadan has köp söýdi we onuň ýanynda ýene ýedi ýyl gulluk etdi ( Başlangyç 29:21-30) . Rahel Ýakuba çaga dogurmaýandygyny görüp, gyz doganyna göriplik edip, Ýakuba: «Maňa çaga ber, ýogsam ölerin» diýdi. Ýakup Rahele gaharlanyp: «Men seniň göwreliligiň miwesini bermeýän Hudaýyň ýerinemi?» diýdi. Ol: «Meniň gyzym Bilha, onuň ýanyna bar, ol meniň dyzlarymda çaga dogursyn, şonda men hem ondan çaga doguraryn» diýdi. Ýakup onuň ýanyna girdi (Bilhany oňa aýallyga berdi). Gelip çykyş 30:1-4 2
Injildäki köp aýallylyk
Leýa göwreliligini bes edendigini görüp, hyzmatkäri Zilpany alyp, Ýakuba aýallyk berdi. Gelip çykyş 30:9
Gideon Gideonyň köp aýallary bolandygy üçin, onuň bedeninden ýetmiş ogul dünýä indi. Şekemde ýaşaýan gyrnagy hem oňa bir ogul dünýä indirdi, onuň adyny Abymelek goýdy. Kazylar 8:30-31
Jair Ondan soň Gileadly Ýaýyr çykdy we Ysraýyla ýigrimi iki ýyl höküm sürdi. Onuň otuz eşek taýyna münýän otuz ogly bardy we olaryň Gilead ýurdunda şu güne çenli Hawotýaýyr diýlip atlandyrylýan otuz şäheri bardy. Kazylar 10:3-4
Ibzan Ondan soň Beýtullahamly Ibsan Ysraýyla hökümdarlyk etdi. Onuň otuz ogly we otuz gyzy bardy, olary daşary ýurtlara iberdi we ogullary üçin daşary ýurtlardan otuz gyz aldy. Ol ýedi ýyllap Ysraýyla hökümdarlyk etdi. Kazylar 12:8-9
Abdon Ondan soň, piratonly Hilleliň ogly Abdon Ysraýyla höküm sürdi. Onuň kyrk ogly we otuz ýegeni bardy, olar ýetmiş eşek taýyna münýärdiler we sekiz ýyl Ysraýyla höküm sürdi. Kazylar 12:13-14
Elkana Efraýym daglygyndaky Ramataýmzofim şäherinde Elkana atly bir adam bardy. Ol Ýerohamyň ogly, Elihunyň agtygy, Tohunyň agtygy, Efraýymly Zupyň agtygydy. Onuň iki aýaly bardy; biriniň ady Hanna, beýlekisiniň ady Peninnady; Peninnanyň çagalary bardy, ýöne Hannanyň çagalary ýokdy. Bu adam her ýyl öz şäherinden çykyp, Şiloda Hökmürowan Rebbe sežde edip, gurbanlyk bererdi. Eliniň iki ogly, Rebbiň ruhanylary Hofni bilen Pinehas hem şol ýerdedi. Elkana sadaka berýän wagty aýaly Peninna we onuň ähli ogullaryna we gyzlaryna paý berdi. Emma Hanna oňa mynasyp paý berdi, sebäbi ol Hannany söýýärdi, emma Reb onuň göwresini ýapypdy. Reb onuň göwresini ýapyp goýandygy üçin, duşmany hem ony gaharlandyrmak üçin gaharlandyrdy. Her ýyl şeýle edýärdi, aýal Rebbiň öýüne gidende, aýal ony gaharlandyrýardy, şonuň üçin aýal aglaýardy we hiç zat iýmeýärdi. Şonda äri Elkana oňa: «Hanna, näme üçin aglaýarsyň? Näme üçin iýmeýärsiň? Näme üçin ýüregiň gamgyn? Men seniň üçin on oguldan gowy dälmi?» diýdi. 1 Şamuwel 1:1-8
Şawul Şawulyň aýalynyň ady Ahinoamdy, ol Ahymagasyň gyzydy ... 1 Şamuwel 14:50 Şawulyň Aýanyň gyzy Rispa atly bir gyrnagy bardy... 2 Şamuwel 3:7
3
Injildäki köp aýallylyk
Deýwid Dawut öz adamlary bilen gidip, iki ýüz piliştlini öldürdi; Dawut olaryň sünnetlerini getirip, patyşa giýew bolmak üçin olary doly sanda berdi. Şawul gyzy Mikaly oňa aýallyga berdi. 1 Şamuwel 18:27 Abigaýil derrew turup, eşege mündi, onuň yzyndan bäş gyzy geldi; ol Dawudyň çaparlarynyň yzyna düşüp, onuň aýaly boldy. Dawut ýizreelli Ahinoamy hem aldy; ikisi hem onuň aýallary boldular. 1 Şamuwel 25:42-43 Dawudyň Hebronda ogullary dünýä indi: ilkinji ogly ýizregelli Ahinoamdan Amnon; ikinji ogly karmelli Nabalyň aýaly Abigaýldan Kilýab; üçünji ogly Geşur patyşasy Talmaýyň gyzy Makadan doglan Abyşalom; dördünji ogly Haggitden doglan Adoniýa; bäşinji ogly Abytalyň ogly Şefatýa; altynjy ogly bolsa Dawudyň aýaly Egladan bolan Ýitream. Bularyň hemmesi Dawudyň Hebronda dünýä indi. 2 Şamuwel 3:2-5 Dawut Rebbiň ony Ysraýyla patyşa edip belländigini we öz halky Ysraýyl üçin onuň patyşalygyny beýgeldendigini düşündi. Dawut Hebrondan geleninden soň, Iýerusalimden ýene-de gyrnaklar we aýallar aldy. Dawudyň ýene-de ogul-gyzlary dünýä indi. 2 Şamuwel 5:12-13 Uriýanyň aýaly adamsynyň ölendigini eşidip, äriniň ýasyny tutdy. Ýas gutarandan soň, Dawut adam iberip, ony öýüne getirdi. Ol onuň aýaly bolup, oňa ogul dogurdy. Emma Dawudyň eden işi Rebbe ýaramady. 2 Şamuwel 11:26-27 Natan Dawuda şeýle diýdi: «Sen şol adamsyň. Ysraýyl Hudaýy Reb şeýle diýýär: Men seni Ysraýyla patyşa edip belledim we seni Şawulyň elinden halas etdim. Men saňa hojaýynyň öýüni we hojaýynyň aýallaryny berdim, şeýle hem Ysraýyl we Ýahuda öýlerini berdim. Eger bu az bolsa, men saňa şeýleşeýle zatlary bererdim. Näme üçin Rebbiň buýrugyny ret edip, Onuň öňünde ýamanlyk etdiň? Sen hetli Uriýany gylyç bilen öldürdiň, onuň aýalyny özüne aýal etdiň we ony ammon halkynyň gylyjy bilen öldürdiň». 2 Şamuwel 12:7-9 Patyşa we onuň ähli maşgalasy gitdiler. Patyşa öýüň gözegçiligini öz üstüne almak üçin on gyrnak aýalyny galdyrdy. 2 Şamuwel 15:16 Dawut Iýerusalimdäki öýüne geldi we patyşa öýüni saklamak üçin goýup giden on gyrnagyny alyp, gözegçilikde saklady we iýmitlendirdi, ýöne olaryň ýanyna girmedi. Şeýdip, olar ölýänçä dullykda ýaşap, tussaglykda galdylar. 2 Şamuwel 20:3
Süleýman Süleýman patyşa fyrownyň gyzy bilen birlikde mowaplylaryň, ammonlylaryň, edomlylaryň, sidonlylaryň we hetlileriň köp sanly daşary ýurtly aýallary söýýärdi; Reb ysraýyl halkyna: «Olara ýakynlaşmaň, olar hem size ýakynlaşmasyn, sebäbi olar siziň ýüregiňizi öz hudaýlaryna tarap öwürerler» diýen halklar barada Süleýman olara söýgi bilen ýapyşdy. Onuň ýedi ýüz aýaly, şazadalary we üç ýüz gyrnagy bardy, aýallary bolsa onuň ýüregini sowdular. Süleýman garranda, aýallary onuň ýüregini başga hudaýlara tarap öwürdiler. Süleýmanyň ýüregi atasy Dawudyň ýüregi ýaly Hudaýy Reb bilen doly däldi. Süleýman sidonlylaryň hudaýy Aştoretiň we ammonlylaryň ýigrenji hudaýy Milkomyň yzyndan gitdi. Süleýman Rebbiň nazarynda ýaman işler etdi we kakasy Dawut ýaly Rebbiň yzyna doly eýermedi. Süleýman Iýerusalimiň öňündäki dagda Mowabyň ýigrenji zady Kemoş we Ammon halkynyň ýigrenji zady Molek üçin sežde edilýän ýer gurdy. Şeýle hem, ol
4
Injildäki köp aýallylyk
öz hudaýlaryna ýakymly ysly tütetgi ýakyp, gurbanlyk berýän ähli daşary ýurtly aýallary üçin şeýle etdi. Süleýmanyň ýüregi iki gezek görnen Ysraýyl Hudaýy Rebden öwrülendigi üçin, Rebbiň Süleýmana gahary geldi. Ol başga hudaýlaryň yzyna düşmezligi tabşyrypdy, ýöne ol Rebbiň tabşyranlaryny ýerine ýetirmedi. 1 Patyşalar 11:1-10
Rehabgam Rehabgam Dawudyň ogly Ýerimotyň gyzy Mahalaty we Ýesseniň ogly Eliýabyň gyzy Abyhaýyly özüne aýal edip aldy. Ol oňa Ýeuş, Şemarýa we Zaham atly çagalary dogrup berdi. Ondan soň ol Abyýamyň gyzy Maakany öýlendi, ol oňa Abyýa, Ataý, Ziza we Şelomy dogrup berdi. Rehabgam Absalomyň gyzy Maakany ähli aýallaryndan we gyrnaklaryndan has gowy görýärdi (çünki ol on sekiz aýal we altmyş gyrnak aldy; ýigrimi sekiz ogul we altmyş gyz dünýä indi). 2 Ýyl Ýazgylary 11:18-21
Abiýa Emma Abyýa güýçlenip, on dört aýal aldy we ýigrimi iki ogul we on alty gyz dünýä indi. 2 Ýyl Ýazgylary 13:21
Ahab Aram patyşasy Benhadat ähli goşunyny ýygnady. Onuň bilen otuz iki patyşa, atlar we söweş arabalary bardy. Ol baryp, Samarýany gabady we oňa garşy söweşdi. Ol şähere Ysraýyl patyşasy Ahaba çaparlar iberip, oňa şeýle diýdi: «Benhadat şeýle diýýär: 'Seniň kümüşüň we altynyň meniňkidir; aýallaryň we çagalaryň, iň owadanlarym hem meniňkidir'». Ysraýyl patyşasy jogap berip: «Eý, patyşa, seniň aýdyşyň ýaly, men we ähli zadym seniňkidirin» diýdi. Çaparlar ýene gelip: «Benhadat şeýle diýýär: 'Men saňa: 'Kümşüňi, altynyňy, aýallaryňy we çagalaryňy maňa berersiň' diýip adam iberen bolsam-da, ertir şu wagtlar gullarymy seniň ýanyňa ibererin. Olar seniň öýüňi we gullaryňyň öýlerini gözden geçirerler. Sen näme halaýan bolsa, şony ellerine berip, alyp giderler». Soňra Ysraýyl patyşasy ýurduň ähli ýaşulularyny çagyryp: «Bar, bu adamyň nähili ýamanlyk gözleýändigini görüň. Ol maňa aýallarymy, çagalarymy, kümüşümi we altynymy sorap adam iberdi, men bolsa oňa garşy çykmadym» diýdi. Ähli ýaşulular we ähli halk oňa: «Oňa gulak asma we razy bolma» diýdiler. 1 Patyşalar 20:1-8 Ahabyň Samariýada ýetmiş ogly bardy... 2 Patyşalar 10:1
Ýoaş Ýoaş patyşa bolanda ýedi ýaşyndady we Iýerusalimde kyrk ýyl patyşalyk etdi. Onuň ejesiniň ady Beýerşebadan Sibiýady. Ýoaş ruhany Ýehoýadanyň ömrüniň dowamynda Rebbiň nazarynda dogry işleri etdi. Ýehoýada iki aýal aldy we ondan ogul-gyz dünýä indi. 2 Ýyl Ýazgylary 24:1-3
5