4 Makkabeý kitaby -nji
Giriş Bu kitap gadymy zalymlygyň garaňky elhençliklerinden ýaňlanýan ýyldyrymyň gorkusy ýalydyr. Bu, Siriýanyň zalym Antiokusynyň yzarlamalaryna esaslanýan bap, käbirleri Epipanes, The Madman diýip atlandyrýarlar. Birinji asyrlaryň rim taryhynda şeýle zalymlaryň ikisi ýazylýar - beýlekisi Kaligula, Ikinji ajaýyp Madman. Bu ýazuwyň görnüşi bir söz. Şonuň üçin çykyşyň ýokarlanmagy we ýykylmagy seresaplylyk bilen ýerine ýetirildi; argumentleri gaty weýran edýär; üýtgewsiz logika; çuňlugy; pikirlenmesini şeýle bir salkynlaň - iň ýiti sözleýişiň nusgasy hökmünde öz ornuny alýar. Esasy çykyş - Batyrlyk. Writerazyjy Ylhamlanan sebäpler pelsepesiniň manysyz sözleri bilen başlaýar. Biz bu ýigriminji asyry “Akyl asyry” diýip pikir etmek we ony “Mifler asyry” bilen deňeşdirmek isleýäris, ýöne munuň ýaly ýazgy beýle çaklama üçin kyn. Hristian eýýamyndan ozal birinji asyra degişli bolan, iki müň ýyl mundan ozal bolşy ýaly häzirki döwürde-de güýçli Sebäp pelsepesini beýan eden ýazyjyny tapýarys. Gynamalaryň kameralarynda synlaryň ýerleşdirilmegi kän bir baglanyşyksyz. Häzirki zaman gulaklarymyzda ýumşak zatlara gabat gelýär. Yzygiderli gynamalaryň jikmejiklikleri (Ispaniýanyň inkwizisiýasynyň gurallaryny ýüzlerçe ýyl soň teklip edýär) biziň tagamymyzy haýran galdyrýan görnüşde işlenip düzüldi. Hatda gojanyň, Sevenedi doganyň we Enäniň stoiki keşpleriniň peýda bolmagy, bu oratoryň Batyrgaýlyk görkezýän gazaplylygyny ýumşatmak üçin hiç zat etmeýär. Hristian buthanasynyň gadymy atalary bu kitaby ýokary derejede ahlak taýdan öwredýän we öwredýän eser hökmünde seresaplylyk bilen gorapdyrlar we ony okamak bilen şehitlik meýdançasyna çykan ilkinji hristian şehitleriniň köpüsine şübhesiz tanyşdyr. 1-nji bap Ylhamlanan sebäp bilen gadymy döwürlerden bäri pelsepäniň bir görnüşi. Siwilizasiýa hiç haçan ýokary pikire ýetmedi. "Repressiýalar" barada çekişme. 48-nji aýat adamzadyň tutuş pelsepesini jemleýär. 1 Iň ýokary derejede filosofiki, meniň ara alyp maslahatlaşmagy teklip edýän soragym, Ylhamlanan sebäbiň höwesleriň üstünden iň ýokary hökümdardygy ýada ýokdugy; we pelsepesine çynlakaý üns bermegiňizi haýyş edýärin. 2 Sebäbi mowzuk diňe bir bilimiň bir şahasy hökmünde zerur bolman, eýsem öz-özüňi dolandyrmagy göz öňünde tutýan iň oňat ahlaklary wasp etmegi hem öz içine alýar. 3 Reagny, Sebäbi mylaýymlyga, açgözlige we höweslere garşy hyjuwlary dolandyrýandygy subut edilse, erbetlige
garşy, adalata garşy, erkeklige garşy çykýanlara, gahar, agyry we gorky ýaly aç-açan höwesleriň üstünden höküm sürýändigi aýdyň görkezilýär. 4, öne, käbirleri sorap bilerler, Sebäbi höwesleriň ussady bolsa, näme üçin ýatdan çykarylyşy we nadanlygy dolandyrmaýar? olaryň üstünden gülmek. 5 Jogap, Sebäbiň aňda miras galan kemçilikleri däl-de, eýsem adalata, erkeklige, gylyk-häsiýetine we hökümine ters gelýän hyjuwlardan ýa-da ahlak kemçiliklerinden üstün çykmagydyr; we olaryň hereketleri hyjuwlary ýok etmek däl-de, olara üstünlikli garşy durmaga mümkinçilik bermekdir. 6 Dürli çeşmelerden alnan köp sanly mysal getirip bilerdim, bu ýerde Sebäbi hyjuwlaryň üstünden özüni ulandy, ýöne şu wagta çenli berip biljek iň gowy mysalym, Eleazar, Sevenedi dogan we ene üçin ahlaklylyk üçin ölenleriň asylly hereketidir. 7 Bularyň hemmesi agyrylary ýigrenmek bilen, hatda ölüme çenli sebäbiň hyjuwlardan has ýokarydygyny subut etdi. 8 Bu ýerde olaryň häsiýetlerini wasp edip ulaldyp bilerin, olar, Ejesi bolan erkekler, bu gün ahlak gözelligini we ýagşylygy söýmek üçin bellän günümizde ölýärler, has dogrusy, gazanan üstünlikleri bilen gutlaýaryn. 9 Diňe bir dünýä däl, eýsem ýerine ýetirijiler tarapyndan batyrgaýlygy we çydamlylygy üçin haýran galmak, olary milletimiziň astyndaky zalymlygyň ýykylmagynyň awtorlary etdi, zalymlygy çydamlylygy bilen ýeňdi, şeýdip, ýurdy arassalandy. 10 nowöne häzirki wagtda, endik edişim ýaly umumy teoriýa bilen başlanymyzdan soň, bu meseläni ara alyp maslahatlaşmaga pursat taparyn, soň bolsa ähli zady paýhasly Hudaýa şöhrat getirip, olaryň hekaýasyna dowam ederin. 11 Şeýlelik bilen, biziň gözlegimiz, Sebäbiň hyjuwlardan iň ýokary ussatdygy ýa-da däldigi. 12 justöne sebäbiň nämedigini we hyjuwyň nämedigini, hyjuwyň näçe görnüşiniň bardygyny we Sebäbiň olaryň hemmesinden ýokarydygyny kesgitlemeli. 13 Akyldaryň durmuşyny aç-açan ara alyp maslahatlaşmagy makul bilýänligimiň sebäbi. 14 Paýhas, zatlary, ylahy we ynsanlary we olaryň sebäplerini bilmek isleýärin. 15 Muny, Kanuna laýyklykda alnan medeniýet hökmünde kabul edýärin, bu arkaly Hudaýyň zatlaryna hormat bilen öwrenýäris we dünýädäki zatlary adamzadyň peýdasyna öwrenýäris. 16 Indi paýhas höküm, adalat, batyrlyk we mylaýymlyk görnüşinde ýüze çykýar. 17 judgmentöne höküm ýa-da öz-özüňi dolandyrmak olaryň hemmesine agalyk edýär, çünki munuň üsti bilen Sebäbi hyjuwlaryň üstünden öz ygtyýarlygyny tassyklaýar. 18 theöne hyjuwlardan iki sany giňişleýin çeşme bar, ýagny lezzet we agyry, ýa-da esasan jana we bedene degişlidir. 19 Lezzet we agyry meselesinde höwesleriň belli bir yzygiderliligi bolan köp ýagdaý bar. 20 Şeýlelik bilen isleg lezzetden öň gidýän bolsa, kanagat yzyndan gelýär, gorky agyrydan öň, agyry bolsa gaýgy gelýär. 21 Gahar, ýene-de bir adam öz duýgularyny dowam etdirse, lezzet bilen agyry garyşýan hyjuwdyr.