Turkish - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

1Tanrıdediki:"İnsanlarıkendisuretimizde,kendi benzerliğimizdeyaratalım."VeTanrıinsanıkendi suretindeyarattı.

2Tanrıtopraktaninsanıyarattıveburnunahayatnefesini üfledi;böyleceinsankonuşmayeteneğiyledonatılmışcanlı birruholdu.

3Rabşöylededi:“İnsanyalnızdeğildir;onabiryardımcı yaratacağım”

4Rab,Âdem'inüzerinederinbiruykuverdiveÂdem uyuduRabonunkaburgakemiklerindenbirinialdı,onun üzerineetkoydu,şekillendirdiveÂdem'egetirdi.Âdem uykusundanuyandıvekarşısındabirkadınduruyordu

5İsa,“Bubenimkemiklerimdenbirkemiktir;onakadın denilecek,çünkübuinsandanalınmıştır”dedi.Âdemona Havvaadınıverdi;çünküobütüncanlılarınannesiydi

6TanrıonlarıkutsadıveonlarıyarattığıgünonlaraAdem veHavvaadlarınıverdi.RabTanrışöylededi:"Üreyin, çoğalınveyeryüzünüdoldurun"

7RabTanrı,Âdem'ivekarısınıalıpAdenbahçesine yerleştirdi;onlarıbahçeyiekipbiçmelerivekorumalarıiçin görevlendirdiOnlaraşöylebuyurdu:"Bahçedekiher ağaçtanyiyebilirsiniz,ancakiyiyivekötüyübilme ağacındanyemeyeceksiniz;çünküondanyediğinizgün kesinlikleöleceksiniz"

8Tanrıonlarıkutsayıpbuyurduktansonrayanlarından ayrıldıveÂdemilekarısı,Rabbinkendilerinebuyurduğu gibibahçedeyaşadılar

9Tanrı'nınyeryüzündeonlarlabirlikteyarattığıyılan, onlaragelip,Tanrı'nınkendilerineemrettiğibuyruğu çiğnemeleriiçinonlarıkışkırttı

10Yılan,kadınıbilgiağacındanyemeyeiknaettivekadın yılanınsözlerinekulakverdi,Tanrı'nınsözünüçiğnedive iyiyivekötüyübilmeağacındanaldı,yediveondan kocasınadaverdi,odayedi

11Âdemvekarısı,Tanrı'nınkendilerineemrettiğibuyruğu çiğnediler;Tanrıbunubildiveöfkesionlarakarşıalevlendi veonlarılanetledi

12RabTanrıogünonlarıAdenbahçesindenkovduve alındıklarıtoprağıişlemeyegönderdi;onlardagidipAden bahçesinindoğusundayerleştilerAdemkarısıHavvaile birlikteolduveHavvaikioğulveüçkızçocuğudoğurdu.

13İlkoğlunaKayinadınıverdive“Rabbimdenbirerkek çocukaldım”dediDiğerineiseHabiladınıverdi;çünkü “Yeryüzüneboşyeregeldik,boşyeredeyokolacağız” dedi

14Oğlanlarbüyüdülervebabalarıonlaraotopraklardan birertaneverdi;Kabilçiftçi,Habilisekoyunçobanıoldu 15Birkaçyılgeçtiktensonra,Rabbeyaklaşıkbirsunu getirdiler;Kabiltoprağınürünlerinden,Habilisesürüsünün ilkdoğanlarından,onlarınyağlarındangetirdi.Tanrı Habil'evesunusunayöneldivegöktenRabbeaitbirateş indiveonuyaktı

16Rab,Kayin'eveonunsunusunayüzçevirmediveonu kabuletmedi;çünküKayin,Rabbinhuzurunatoprağın kalitesizürünlerindengetirmişti.Kayinbuyüzdenkardeşi Abel'ikıskandıveonuöldürmekiçinbahanearadı 17BirsüresonraKabilvekardeşiHabilbirgüntarlaya işleriniyapmaküzeregittiler;ikisidetarladaydı,Kabil tarlasınısürüyordu,Habilisesürüsünüotlatıyordu;sürü,

Kabil'insürdüğüyerdengeçtivebudurumKabil'içok üzdü.

18KabilöfkeylekardeşiHabil'eyaklaştıveonadediki: "Seninlearamdanevarki,gelipbenimülkemdeyaşıyorve sürünüotlatıyorsun?"

19Abel,kardeşiKabil'eşöylededi:"Benimleseninaranda nevarki,sürümünetiniyiyipyünlerinigiyesin?"

20Şimdi,giydiğinkoyunlarımınyününüçıkarveyediğin meyveveetlerininkarşılığınıbanaverBunuyaptığın zaman,dediğingibiülkenizdenayrılacağım

21KabilkardeşiHabil'edediki:"Bugünseniöldürürsem, kimbendenseninkanınınhesabınısoracak?"

22Abel,Kayin'eşöylecevapverdi:"Şüphesizki,bizi yeryüzündeyaratanTanrıbenimintikamımıalacakvebeni öldürürsenkanımınhesabınısendensoracaktırÇünküRab yargıçvehakemdir;O,insanıkötülüğünegöre,kötüinsanı dayeryüzündeişlediğikötülükleregörecezalandıracaktır" 23Eğerbeniburadaöldürürsen,Tanrıseningizli niyetlerinibiliyorvebugünbanayapmayıplanladığın kötülüktendolayıseniyargılayacaktır

24Kayin,kardeşiAbel'insöylediğisözleriişitince,bu durumubildirdiğiiçinkardeşiAbel'ekarşıöfkesikabardı. 25Kabilaceleylekalktıvesabanaletinindemirparçasını alıpkardeşineanidenvurduveonuöldürdüKabilkardeşi Habil'inkanınıyeredöktüveHabil'inkanısürününönünde yereaktı

26BununüzerineKabilkardeşiniöldürdüğünepişman oldu,çoküzüldü,onuniçinağladıvebuonusonderece üzdü

27Kayinkalkıptarladabirçukurkazdı,kardeşinin cesediniorayakoyduveüzerinitopraklaörttü.

28Rab,Kayin'inkardeşineyaptıklarınıbiliyorduve Kayin'egörünerekona,"YanındaolankardeşinAbel nerede?"dedi.

29Kayiniseyalansöyleyerek,“Bilmiyorum,ben kardeşiminbekçisimiyim?”dediRabona,“Neyaptınsen? Öldürdüğünkardeşininkanınınsesiyerdenbanaferyat ediyor!”dedi

30Çünküsenkardeşiniöldürdünvebanakarşıikiyüzlülük yaptın;kalbimdesenigörmediğimivebütünyaptıklarını bilmediğimisandın

31Fakatsenbunuyaptınvekardeşiniboşyere,sanadoğru konuştuğuiçinöldürdün;buyüzden,kardeşininkanını elindenalanveonugömdüğüntopraktanlanetliol!

32Veonusürdüğünzaman,artıksanabaşlangıçtakigibi güçvermeyecek;çünkütoprakdikenlerveyabaniotlar bitirecekvesenölümgününekadaryeryüzündedolaşıp duracaksın.

33OzamanKayin,bulunduğuyerden,Rabbinhuzurundan ayrıldıvekendisiylebirliktebütünhalkıylabirlikteAden'in doğusundakitopraklardadolaşmayabaşladı

34OgünlerdeKabilkarısıylabirlikteolduvekarısıhamile kaldıvebiroğuldoğurdu;onaHanokadınıverdiveşöyle dedi:"OzamanRabonayeryüzündehuzurvesükunet vermeyebaşladı"

35OzamanlarKayindebirşehirkurmayabaşladı;şehri kurduveoğlununadına,şehrinadınıEnochkoydu;çünkü ogünlerdeRabonayeryüzündehuzurvermiştive başlangıçtakigibidolaşıpgezipdolaşmıyordu

36İrad,Enoch'unoğluoldu;İrad,Mechuyael'idoğurdu; MechuyaeldeMetusael'idoğurdu

1Âdemyeryüzündeyaşayalıyüzotuzuncuyılında,karısı HavvailetekrarbirleştiveHavva,Adem'insuretindeve benzerindebiroğuldoğurdu.OnaŞitadınıverdiveşöyle dedi:"ÇünküTanrı,Habil'inyerinebanabaşkabirsoy verdi;çünküKabilonuöldürdü"

2VeSethyüzbeşyılyaşadıvebiroğuldoğurdu;Seth oğlunaEnoşadınıverdiveşöylededi:Çünküozamanlar insanlarçoğalmayaveTanrı'yakarşıgelipisyanederek canlarınıvekalplerinieziyetetmeyebaşladılar

3VeEnoşzamanındainsanlarTanrı'yakarşıisyanetmeye vegünahişlemeyedevamettiler;budaRabbininsanlara karşıöfkesiniartırdı

4İnsanlargidipbaşkatanrılarataptılarvekendilerini yeryüzündeyaratanRab'biunuttular.Ogünlerdeinsanlar tunçtan,demirden,tahtadanvetaştanputlaryaptılar,onlara taptılar

5Herkeskenditanrısınıyaptıveonlaratapındı. İnsanoğullarıiseEnoşveoğullarınınyaşadığıbütüngünler boyuncaRab'biterkettilerOnlarınyeryüzündeişledikleri iğrençişlervesapkınlıklaryüzündenRab'binöfkesi alevlendi

6Rab,Gihonnehrininsularınıonlarınüzerinegönderdive onlarıyokedipkületti;yeryüzününüçtebirinideyoketti. Bunarağmen,insanlarkötüyollarındandönmedilerve Rab'bingözündekötülükyapmayadevamettiler

7Ogünlerdeyeryüzündeneekimnedebiçmevardı; insanoğlunayiyecekyoktuveogünlerdekıtlıkçok büyüktü

8Ogünlerdetoprağaektikleritohumlardiken,devediken veçalıoldu;çünküÂdemzamanındanberiyeryüzü hakkındaşöylebirbildirivardı:Tanrı'nınyeryüzünelaneti, Âdem'inRabbekarşıişlediğigünahyüzündendi.

9İnsanlarTanrı'yakarşıisyanedip,O'nakarşıgünah işlemeyeveyollarınıbozmayadevamedince,yeryüzüde bozuldu.

10EnoshdoksanyılyaşadıveCainan'ıdoğurdu;

11Kayinbüyüdüvekırkyaşınageldiğindebilgeoldu,her türlübilgeliktebilgivebecerisahibiolduvebütüninsan oğullarınınüzerindehükümsürdü;insanoğullarınıbilgelik vebilgiyeyönlendirdi;çünküKayinçokbilgebiradamdı vehertürlübilgelikteanlayışsahibiydivebilgeliğiyle ruhlarınvecinlerinüzerindehükümsürdü;

12Kayin,bilgeliğiyle,Tanrı'nınyeryüzündegünah işledikleriiçininsanoğullarınıyokedeceğiniveRabbin songünlerdeüzerlerinetufansularınıindireceğinibiliyordu 13OgünlerdeKayin,gelecekteolacaklarıtaşlevhalara yazdıveonlarıhazinesinekoydu

14Kayinbütünyeryüzünehükmettiveinsanlarınbir kısmınıTanrı'nınhizmetineyönlendirdi

15Kayinyetmişyaşınageldiğindeüçoğulveikikız çocuğuoldu

16Kayinan'ınoğullarınınadlarışunlardır:İlkdoğan Mahlallel,ikinciEnan,üçüncüMered;kızkardeşleriise AdahveZillah'tırBunlarKayinan'ındoğanbeşçocuğudur 17Metusael'inoğluLameh,evlilikyoluylaKayinanile akrabaolduveonunikikızınıeşolarakaldıAdahamile kaldıveLameh'ebiroğuldoğurdu;adınıYabalkoydu

18Veoyinegebekaldıvebiroğuldoğurdu;adınıJubal koydu.OgünlerdekızkardeşiZillahkısırdıveçocuğu yoktu

19ÇünküogünlerdeinsanlarTanrı'yakarşıgünah işlemeyeveTanrı'nınÂdem'eyeryüzündeçoğalıp üreyebilmeleriiçinverdiğibuyruklarıçiğnemeyebaşladılar 20Bazıinsanlarise,güzelgörünüşlerinikorumakve solmamalarıiçin,karılarınakısırlıkyapacakbiriçki içirdiler

21Veerkeklerkarılarındanbazılarınıiçmeyeteşvikedince, Zillahdaonlarlabirlikteiçti

22Çocukdoğurankadınlar,kocalarıhayattayken, kocalarınıngözündedulkadınlargibiiğrenç görünüyorlardı;çünküonlarsadecekısırerkeklere bağlıydılar

23Günlerinveyıllarınsonunda,Zillahyaşlandığında,Rab onunrahmineaçıklıkverdi

24Vehamilekaldıvebiroğuldoğurdu;onaTubalKain adınıverdiveşöylededi:"Benkuruyupöldüktensonra, onuYüceTanrı'danaldım"

25Vetekrargebekaldıvebirkızçocuğudoğurdu;ona Naamahadınıverdi,çünküşöylededi:"Kuruyupgittikten sonrazevkvemutlulukbuldum"

26Lamehyaşlıveileriyaştaydı,gözlerizayıflamıştı, göremiyordu.OğluTübalKainonaönderlikediyordu.Bir günLamehtarlayagitti,oğluTübalKaindeonunla birlikteydiTarladayürürlerken,ÂdemoğluKainonlara doğruyaklaştı;çünküLamehçokyaşlıydıvepek göremiyordu,oğluTübalKainiseçokgençti

27VeTubalKainbabasınayayınıçekmesinisöyledi; babasıdaoklarlahenüzuzaktaolanKain'ivurduveonu öldürdü,çünküKainonlarabirhayvangibigörünüyordu

28Oklar,Kabil'inbedeninesaplandı,oysakioklardan uzaktaydı;yeredüştüveöldü.

29Rab,Kayin'inkardeşiAbel'eyaptığıkötülüğün karşılığını,kendisininsöylediğisözegöreverdi

30Kabilöldüğünde,LamekveTubalöldürdüklerihayvanı görmeyegittilervebüyükbabalarıKabil'inyereyığılmış ölüolduğunugördüler

31Lamehbuyaptığındandolayıçoküzüldüveellerini birbirinevurarakoğlunavurduveölümünesebepoldu

32Lameh'inyaptıklarınıonunkarılarıduyuncaonu öldürmeyekalkıştılar.

33Lameh'inkarılarıogündenitibarenondannefretettiler; çünküLameh,Kabil'iveTübalKabil'iöldürmüştüve Lameh'inkarılarıondanayrılıpogünlerdeonu dinlemediler

34Lamehkarılarınınyanınageldiveonlardanbukonuda kendisinidinlemeleriniricaetti

35VekarılarıAdeveZillah'aşöylededi:"EyLameh'in karıları,sesimidinleyin,sözlerimekulakverin;çünkü şimdibiradamıyaralarımla,birçocuğudayaralarımla öldürdüğümüsandınızvesöylediniz,oysaonlarhiçbir şiddetuygulamamışlardıAmabilinkibenyaşlıyım,ak saçlıyımvegözlerimyaşlılıktanağırlaşmıştır;bunu bilmedenyaptım"

36Lamek'inkarılarıbukonudaonudinledilervebabaları Adem'intavsiyesiyleonadöndüler;fakatozamandansonra ondançocuksahibiolmadılar,çünküogünlerdeTanrı'nın öfkesinininsanlarakarşıarttığınıvekötülükleriyüzünden onlarıtufansularıylayokedeceğinibiliyorlardı

37KayinoğluMahlallelaltmışbeşyılyaşadıveYared'i doğurdu;YareddealtmışikiyılyaşadıveEnoch'udoğurdu.

BÖLÜM3

1HanokaltmışbeşyılyaşadıveMetuselah'ıdoğurdu; Hanok,Metuselah'ıdoğurduktansonraTanrıilebirlikte yürüdü,Rabbehizmetettiveinsanlarınkötüyollarından nefretetti

2Hanok'unruhuiseRabbinöğretisine,bilgiyeveanlayışa dalmıştı;akıllıcadavranarakinsanlardanuzaklaştıveuzun süreonlardangizlendi

3VeuzunyıllarboyuncaRabbehizmetedipevindeO'nun önündeduaederken,Rabbinbirmeleğigöktenona seslendiveoda,"İşteburadayım,"dedi

4Vedediki:Kalk,evindenvesaklandığınyerdençık, insanoğullarınagörünki,onlaraTanrı'nınyolunagirmek içinizlemelerigerekenyoluveyapmalarıgerekenişi öğretesin.

5VeHanok,Rabbinsözünegörekalktı,evinden, bulunduğuyerdenvesaklandığıodadançıktı;insanların yanınagittiveonlaraRabbinyollarınıöğretti;ozaman insanlarınoğullarınıbirarayatopladıveonlaraRabbin öğretilerinianlattı

6Vebunu,insanlarınyaşadığıbütünyerlerdeilanettirdive şöylededi:"Rabbinyollarınıveiyiişleriöğrenmekisteyen kimdir?Hanok'agelsin"

7Ozamanbütüninsanoğullarıonunyanınatoplandılar; çünkübunuarzuedenlerinhepsiHanok'agidiyorduve Hanok,Rabbinsözünegöreinsanoğullarıüzerindehüküm sürüyordu.İnsanlargeliponunönündeeğildilerveonun sözünüdinlediler

8Tanrı'nınruhuHanok'unüzerindeydiveo,bütün adamlarınaTanrı'nınbilgeliğiniveyollarınıöğretti; insanlarHanok'unyaşadığıbütüngünlerboyuncaRabbe hizmetettilerveonunbilgeliğinidinlemeyegeldiler

9İnsanoğullarınınbütünkralları,hemilkhemde sonuncular,prensleriveyöneticileriylebirlikteEnoch'un bilgeliğiniduyuncaonunyanınageldiler,önündeeğildiler veEnoch'tankendilerinehükmetmesiniistediler;odabunu kabuletti

10Veyüzotuzkralveprensbirarayageldiler;Enoch'u başlarınakralyaptılarvehepsionunegemenliğive komutasıaltındaoldular

11VeHanokonlarabilgelik,bilgiveRabbinyollarını öğretti;aralarındabarışsağladıveHanok'unyaşamı boyuncayeryüzündebarışhükümsürdü

12Hanok,insanoğullarıüzerindeikiyüzkırküçyılhüküm sürdü;bütünhalkınaadaletvedoğrulukladavrandıve onlarıRabbinyolundayönlendirdi

13İşteHanok,Metuselah,ElişaveElimelek'inüçoğlu;kız kardeşleriMelkaveNahmaidi.Metuselahseksenyediyıl yaşadıveLameh'idoğurdu

14Lameh56yaşındaykenAdemöldü;öldüğünde930 yaşındaydıveikioğlu,EnochveoğluMetuselahile birlikte,Tanrı'nınkendisinesöylediğimağaraya,kralların cenazetörenigibibüyükbirihtişamlaonugömdüler.

15VeoyerdebütüninsanlarÂdemyüzündenbüyükbir yastuttularveağladılar;buyüzdenbu,günümüzekadar insanlararasındabirgelenekhalinegeldi.

16Âdem,bilgiağacındanyediğiiçinöldü;kendisive ondansonragelençocukları,RabTanrı'nınbuyurduğugibi öldüler

17Adem'inölümyılıolanHanok'unhükümdarlığınıniki yüzkırküçüncüyılında,Hanok,Rabbehizmetetmekiçin ilkbaştaolduğugibiinsanoğullarındanayrılıpgizlenmeye kararverdi

18Hanokdaöyleyaptı,fakatonlardantamamen gizlenmedi;üçgüninsanoğullarındanuzakkaldı,sonrabir günlüğüneyanlarınagitti

19VeodasındakaldığıüçgünboyuncaRabTanrısınadua ettiveO'nuövdü;tebaasınınyanınagittiğigüniseonlara RabbinyollarınıöğrettiveRabhakkındasorduklarıher şeyionlaraanlattı

20Veobunuuzunyıllarboyuncaböyleyaptı;sonraaltı günkendinigizlediveyedigündebirhalkınagöründü; ondansonraaydabir,sonradayıldabirkezgöründüTaki bütünkrallar,prenslerveinsanlaronuarayıp,Enoch'un yüzünütekrargörmekvesözünüduymakisteyenekadar. Fakatbunubaşaramadılar,çünkübütüninsanlarEnoch'tan çokkorkuyorlardıveyüzündekitanrısalheybetyüzünden onayaklaşmaktançekiniyorlardı;buyüzdenhiçkimseona bakamıyordu,çünkücezalandırılıpöleceğinden korkuyorlardı

21Bütünkrallarveprensler,insanoğullarınıbiraraya toplamayaveHanok'unyanınagelmeyekararverdiler; Hanokaralarınaçıktığındahepbirlikteonunla konuşabileceklerinidüşündülerveöyledeyaptılar.

22Veogüngeldi;Hanokçıktıvehepsitoplanıponun yanınageldilerHanokonlaraRabbinsözlerinianlattı, onlarabilgelikvebilgiöğretti.Onlardaonunönündeeğilip, “Kralyaşasın!Kralyaşasın!”dediler

23Bundanbirsüresonra,krallar,prenslerveinsanlar Hanok'lakonuşurlarkenveHanokonlaraTanrı'nın yollarınıöğretirken,RabbinbirmeleğigöktenHanok'u çağırdıveonugöğeçıkarıp,yeryüzündeinsanlarüzerinde hükümsürdüğügibioradadaTanrı'nınoğullarıüzerinde hükümsürmesiniistedi

24OzamanHanokbunuduyuncagidipyeryüzününbütün sakinlerinitopladı,onlarabilgelikvebilgiöğretti,ilahi öğütlerverdiveonlaradediki:"Göğeyükselmemistendi, buyüzdennezamangideceğimibilmiyorum"

25Şimdiisesizebilgelikvebilgiöğreteceğimvesiziterk etmedenönce,yeryüzündenasıldavranmanızgerektiği konusundasizeöğütvereceğimki,böyleceyaşayasınız;ve odaöyleyaptı.

26Veonlarabilgelikvebilgiöğretti,onlaraöğütverdi, onlarıazarladı,yeryüzündeyerinegetirmelerigereken kanunlarıvehükümleriönlerinekoydu,aralarındabarış sağladı,onlarasonsuzyaşamıöğrettivebirsüreonlarla birlikteyaşadı,onlarabütünbunlarıöğretti

27OsıradainsanlarHanok'labirlikteydilerveHanok onlarlakonuşuyordu;onlardagözlerinikaldırdılarve göktenbüyükbiratsuretiindiveathavadatepindi

28OnlardagördükleriniEnok'aanlattılarEnokdaonlara, "Buatbenimyüzümdenyeryüzüneindi;sizdenayrılma vaktimgeldiveartıkbenibirdahagörmeyeceksiniz"dedi.

29OsıradaatindiveHanok'unönündedurdu;Hanok'la birlikteolanbütüninsanlaronugördüler

30BununüzerineHanokyinebirsesinduyurulmasını emrettiveşöylededi:"Tanrı'nınyollarınıöğrenmekten

zevkalanadamnerede?BugünHanok'unyanınagelsin, yoksaaramızdanalınacak."

31OgünbütüninsanoğullarıtoplanıpHanok'unyanına geldiler;bütünyeryüzükralları,prenslerivedanışmanları daogünonunlabirliktekaldılar;Hanokdainsanoğullarına bilgelikvebilgiöğretti,onlarailahiöğütlerverdi;onlara RabbehizmetetmeleriniveömürleriboyuncaO'nun yolundayürümeleriniemrettivearalarındabarışı sağlamayadevametti

32Bundansonrakalkıpatabindiveyolakoyuldu;bütün insanlardaonunpeşindengittiler,yaklaşıksekizyüzbin kişi;onunlabirliktebirgünlükyolculukyaptılar

33İkincigünonlara,“Çadırlarınızadönün,neden gidiyorsunuz?Belkiöleceksiniz”dediOnlardanbazıları ondanayrıldı,kalanlariseonunlaaltıgünlükyolculuk yaptı.Hanokonlarahergün,“Çadırlarınızadönün,yoksa öleceksiniz”diyordu;fakatonlardönmekistemedilerve onunlabirliktegittiler

34Altıncıgündeadamlardanbazılarıonayapışıpkaldılar veonadedilerki:"Seningittiğinyerebizdegeleceğiz; Tanrışahitolsunki,bizisadeceölümayırabilir"

35Onlardaonunlagitmekiçinokadarısrarettilerki,o onlarlakonuşmayıkesti;onlardaonunpeşindengittilerve geridönmekistemediler

36Krallargeridöndüklerinde,Hanok'labirliktegidenlerin sayısınıöğrenmekiçinbirsayımyaptırdılar;veHanok yedincigündeateştenatlarvesavaşarabalarıylabirkasırga içindegöğeyükseldi.

37Sekizincigünde,Hanok'labirlikteolanbütünkrallar, Hanok'ungöğeyükseldiğiyerdenonunlabirlikteolan adamlarınsayısınıgerigetirmeleriiçinadamlargönderdiler.

38Bütünkrallaroyeregittilerveoradayeryüzününkarla kaplıolduğunu,karınüzerindedebüyükkartaşları olduğunugördüler.Biridiğerine,“Gel,karıyarıpbakalım, belkiHanok’labirliktekalanadamlarölmüşlerdirveşimdi kartaşlarınınaltındadırlar”dediAradılaramaonu bulamadılar,çünküogöğeyükselmişti.

BÖLÜM4

1VeHanokyeryüzündeyaşadığıbütüngünlerüçyüz altmışbeşyıloldu

2Hanokgöğeyükselince,yeryüzününbütünkrallarıkalkıp oğluMetuselah'ıalıpmeshettilervebabasınınyerineonu hükümdaryaptılar

3VeMetuselah,babasıEnoch'unkendisineöğrettiğigibi, Tanrı'nıngözündedürüstdavrandı;odaömrüboyunca insanlarabilgelik,bilgiveTanrıkorkusunuöğrettive doğruyoldannesağanedesolasapmadı

4FakatMetuselah'ınsongünlerindeinsanlarRab'denyüz çevirdiler,yeryüzünübozdular,birbirlerinisoyup yağmaladılar,Tanrı'yaisyanettiler,haddiniaştılar, yollarınısaptırdılarveMetuselah'ınsözünüdinlemediler, onakarşıisyanettiler

5RabonlarakarşıçoköfkelendiveogünlerdeRab, soylarınıyoketmeyedevametti;öylekiyeryüzündene ekimnedebiçmeoldu.

6Çünkügeçimlerinisağlamakiçinyiyecekeldeetmek amacıylatoprağaekinektiler;amaekmedikleridikenlerve yabaniotlarbitti.

7Amainsanoğullarıyinedekötüyollarındandönmediler veelleriTanrı'nıngözündekötülükyapmayadevametti; kötüyollarıylaRAB'bikızdırdılarveRABçoköfkelendi veinsanıyarattığınapişmanoldu.

8Veonlarıyoketmeyi,ortadankaldırmayıdüşündüve öyledeyaptı

9Ogünlerde,MetuselahoğluLamehyüzaltmışyaşında iken,ÂdemoğluSethöldü.

10Şeh'inyaşadığıbütüngünlerdokuzyüzonikiyılsürdü vesonraöldü

11Lameh,amcasıEnoch'unoğluElişa'nınkızıAşmua'yı aldığındayüzseksenyaşındaydıveAşmuahamilekaldı 12Ozamaninsanlartoprağıektilerveazürünaldılar;fakat insanlarkötüyollarındandönmediler,Tanrı'yakarşıgünah işledilerveisyanettiler

13Lameh'inkarısıozaman,yılınüçüncügününde,hamile kaldıveonabiroğuldoğurdu

14Metuselah,oğlunaNuhadınıverdiveşöylededi:"Onun zamanındayeryüzühuzuriçindeydivebozulmamıştı."

BabasıLamehiseoğlunaMenakemadınıverdiveşöyle dedi:"Bu,Tanrı'nınlanetlediğiyeryüzündekiişlerimizde vesefilçalışmalarımızdabizeteselliverecektir."

15Çocukbüyüdü,süttenkesildivebabasıMetuselah'ın yolundangiderek,Tanrı'nıngözündekusursuzvedürüstbir hayatsürdü.

16Ogünlerde,yeryüzündeçoğalanveoğullarilekızları olanbütüninsanlarRabbinyolundansaptılar;birbirlerine kötüuygulamalarıöğrettilerveRabbekarşıgünah işlemeyedevamettiler

17Herkeskendinebirtanrıedindivekomşusunu, akrabasınısoyupyağmaladı;yeryüzünübozduveyeryüzü şiddetiledoldu

18Veonlarınyargıçlarıveyöneticileri,insanlarınkızlarına gidip,kendiseçimlerinegörekocalarındanzorlaeşlerini aldılar;ogünlerdeinsanlarınoğullarıdayeryüzünün hayvanlarından,kırhayvanlarındanvegöktekikuşlardan alıp,birtürdendiğeriylehayvanlarıkarıştırarakRAB'bi kızdırdılar;veTanrıbütünyeryüzünügördüveyeryüzünün bozulmuşolduğunugördü;çünkübütüncanlılar,bütün insanlarvebütünhayvanlar,yeryüzündekendiyollarını bozmuşlardı

19Rabdediki:"Yeryüzündenyarattığıminsanı,gökteki kuşlarakadar,sığırlarvekırlardakivahşihayvanlarla birlikteyokedeceğim;çünküonlarıyarattığımapişman oldum"

20Rabbinyolundayürüyenbütüninsanlarogünlerde öldüler;çünküRab,insanlaraöncedenbildirdiğikötülüğü getirmedenöncebugerçekleşti.Çünkübu,Rabbin insanoğullarıhakkındasöylediğikötülüğügörmemeleri içindi

21Nuh,RabbingözündelütufbulduveRabonuve çocuklarınıseçti;onlardanbütünyeryüzünesoyüretmek üzereseçti

BÖLÜM5

1Nuh'unhayatınınseksendördüncüyılında,Şit'inoğlu Hanoköldü;öldüğündedokuzyüzbeşyaşındaydı 2Nuh'unhayatınınyüzyetmişdokuzuncuyılında,Enoş oğluKayinanöldü.Kayinan'ınömrüdokuzyüzonyılidi veodaöldü

3Nuh'unhayatınınikiyüzotuzdördüncüyılında,Kayan oğluMahalelöldü.Mahalel'inömrüsekizyüzdoksanbeş yıldıveöldü

4VeMahlalleloğluYaredogünlerde,Nuh'unhayatınınüç yüzotuzaltıncıyılındaöldü.Yared'inömrüdokuzyüz altmışikiyılolduveöldü

5Veogünlerde,Rabbinpeşindengidenlerinhepsi, Tanrı'nınyeryüzündeyapacağınıaçıkladığıkötülüğü görmedenönceöldüler

6Vearadanuzunyıllargeçtiktensonra,Nuh'unhayatının dörtyüzsekseninciyılında,Rabbinpeşindengidenbütün adamlarinsanoğluarasındanölüpgitmişveyalnızca Metuselahkalmışken,TanrıNuh'aveMetuselah'aşöyle dedi:

7İnsanoğullarınaşöylesöyleyin:"RABşöylediyor:Kötü yollarınızdandönün,yaptığınızişlerdenvazgeçin;böylece RABsizeyapmayıplanladığıkötülüktenvazgeçecekveo kötülükgerçekleşmeyecektir"

8ÇünküRabşöylediyor:İştesizeyüzyirmiyıllıkbirsüre veriyorum;eğerbanadönervekötüyollarınızdan vazgeçerseniz,bendesizesöylediğimkötülükten vazgeçeceğimveokötülükortadankalkacaktır,diyorRab.

9NuhveMetuselah,Rabbinbütünsözleriniinsanlaraher gün,aralıksızolarakanlattılar

10Fakatinsanlaronlarıdinlemediler,sözlerinekulak vermedilerveinatçıoldular

11Rabonlarayüzyirmiyılsüreverdiveşöylededi:"Eğer geridönerlerse,Tanrıkötülüktenvazgeçerveyeryüzünü yoketmez"

12LamekoğluNuhogünlerdeçocuksahibiolmakiçin evlenmektenkaçındı;çünküşöylededi:"ŞüphesizTanrı şimdiyeryüzünüyokedecek,ohaldenedençocuksahibi olayımki?"

13Nuhdoğrubiradamdı,neslindekusursuzduveRabonu yeryüzündesoyundannesilyetiştirmeküzereseçti

14RabNuh'aşöylededi:"Kendinebireşalveçocuk doğur;çünküsenibunesildebenimönümdedoğruve dürüstgördüm"

15Vesen,kendisoyundangelençocuklarıdayeryüzünün ortasındayetiştireceksin;veNuhgidipbireşaldıve Hanok'unkızıNaama'yıseçti;Naamabeşyüzseksen yaşındaydı

16Nuh,Naama'yıeşolarakaldığındadörtyüzdoksan sekizyaşındaydı

17Naamagebekaldıvebiroğuldoğurdu;onaYafetadını verdiveşöylededi:"Tanrıbeniyeryüzündeçoğalttı."

Sonratekrargebekaldıvebiroğuldoğurdu;onaŞemadını verdiveşöylededi:"Tanrıbeniyeryüzününortasındasoy yetiştirmeküzerebirkalıntıkıldı"

18NuhbeşyüzikiyaşındaykenNaama,Şem'idoğurduve çocuklarbüyüyüpRabbinyolundayürüdüler;babalarıNuh veMetuselah'ınonlaraöğrettiğiherşeyiyaptılar.

19Nuh'unbabasıLamehogünlerdeöldü;fakato, babasınınyolundantamolarakgitmediveNuh'un hayatınınyüzdoksanbeşinciyılındaöldü

20Lamek'inömrüyediyüzyetmişyılolduveöldü 21VeRabbeimanedenbütüninsanlar,Rabonlarakötülük getirmedenönceoyılöldüler;çünküRab,kardeşlerive akrabalarıüzerinegetireceğikötülüğügörmesinlerdiye onlarınölmesiniistedi;nitekimbunudahaöncebildirmişti.

22OzamanRabNuhveMetuselah'aşöylededi:"Çıkınve ogünlerdesizesöylediğimbütünsözleriinsanoğullarına bildirin;belkikötüyollarındandönerlervebende kötülüktenvazgeçerim,onugetirmem."

23NuhveMetuselahöneçıktılarveTanrı'nınonlar hakkındasöylediğiherşeyiinsanlarınönündebildirdiler

24Fakatinsanoğullarıdinlemediler,onlarıntüm açıklamalarınakulakvermediler.

25BundansonraRabNuh'aşöylededi:“Bütüncanlıların sonugeldi;kötülükleriyüzündenyeryüzünüyokedeceğim” 26Sendeyanınagopherağacındanodunal,bellibiryere gitveoradabüyükbirgemiyap,onuorayayerleştir

27Veonuşöyleyapacaksın:uzunluğuüçyüzarşın, genişliğielliarşınveyüksekliğiotuzarşın

28Kendinebirkapıyapacaksın,yanındanaçık bırakacaksınveyüksekliğinibirarşınolacakşekilde tamamlayacaksın;içinivedışınıziftlekaplayacaksın

29Veişte,yeryüzünetufangetireceğimvebütüncanlılar yokolacak;göklerinaltındabulunanherşey,yeryüzündeki herşeyhelakolacak

30Senveevhalkın,bütüncanlılardanerkekvedişiolmak üzereikişerçifttoplayıpgemiyegetireceksiniz;böylece yeryüzündeonlardansoydevamettireceksiniz

31Bütünhayvanlarınyediğibütünyiyeceklerikendine toplaki,hemkendinehemdeonlarayiyecekolsun.

32Oğullarıniçin,erkekkızlarındanüçgençkızseçeceksin; bunlaroğullarınaeşolacaklardır

33NuhkalktıveTanrı'nınkendisineemrettiğiyerde gemiyiyaptı;Nuh,Tanrı'nınkendisineemrettiğigibiyaptı 34Nuh,beşyüzdoksanbeşinciyılındagemiyiyapmaya başladıveRabbinemrettiğigibigemiyibeşyılda tamamladı

35BununüzerineNuh,Rabbinkendisineemrettiğigibi, MetuselahoğluEliakim'inüçkızınıoğullarınaeşolarak aldı

36VeosıradaEnochoğluMetuselahöldü;öldüğünde dokuzyüzaltmışyaşındaydı.

BÖLÜM6

1Ozaman,Metuselah'ınölümündensonra,RabNuh'a şöylededi:"Senveailengemiyegirin;iştebenyeryüzünün bütünhayvanlarını,kırhayvanlarınıvegöktekikuşlarısana toplayacağım;hepsigelipgemiyikuşatacaklar"

2Sendegidipgemininkapılarınınönüneoturacaksın; bütünvahşihayvanlar,kuşlarvediğerkuşlarseninönünde toplanıpyerlerinialacaklarİçlerindensanagelipönünde eğilenlerialıpoğullarınateslimedeceksin;onlardaonları gemiyegötüreceklerÖnündeduranlarınhepsiniise bırakacaksın

3VeRabertesigünbunugerçekleştirdi;hayvanlar,vahşi hayvanlarvekuşlarbüyükkalabalıklarhalindegelip sandığıkuşattılar

4Nuhgidipgemininkapısınaoturduveönündeçömelmiş olanbütüncanlılarıgemiyealdı;önündeduranlarınhepsini iseyeryüzündebıraktı

5Vebirdişiaslan,birerkekbirdişiyavrusuylageldi;üçü Nuh'unönündeyereçömeldiİkiyavruaslanasaldırdıve onudövdü;dişiaslanyerindenkaçtıvegittiDiğerleride yerlerinedöndülerveNuh'unönündeyereçömeldiler.

6Dişiaslankaçıpgittiveaslanlarınyerinegeçti

7Nuhbunugörünceçokşaşırdı,kalkıpikiyavruyualdıve gemiyekoydu.

8Nuh,yeryüzündekibütüncanlılarıgemiyealdı;Nuh'un gemiyealdığıcanlılardanbaşkahiçbirşeykalmadı.

9Nuh'unyanınaikişerikişerhayvanlarvetemizkümes hayvanlarıgeldi;fakato,Tanrı'nınkendisineemrettiğigibi, yediçifthayvanaldı

10Bütünhayvanlar,vahşihayvanlarvekuşlarhâlâ oradaydı;gemiyihertaraftankuşatmışlardıveyağmuryedi günsonrasınakadaryağmamıştı

11OgünRabbütünyeryüzünüsarstı,güneşkarardı, dünyanıntemellerisarsıldı,bütünyeryüzüşiddetlealtüst oldu,şimşeklerçaktı,gökgürlediveyeryüzündekibütün kaynaklaryarıldı;bunlardahaönceyeryüzünde yaşayanlarınbilmediğişeylerdiTanrıbukudretliişi, insanlarıkorkutmakveyeryüzündeartıkkötülükolmaması içinyaptı

12Amainsanlaryinedekötüyollarındandönmedilerveo zamanRabbinöfkesinidahadaartırdılar;üstelikbütün bunlaradagönüllerinivermediler

13Nuh'unhayatınınaltıyüzüncüyılında,yedigünün sonundatufansularıyeryüzünükapladı.

14Derinliklerinbütünkaynaklarıyarıldı,göklerin pencereleriaçıldıvekırkgünkırkgeceyeryüzüneyağmur yağdı.

15Nuhveevhalkıilebirlikteolanbütüncanlılar,tufan sularıyüzündengemiyegirdiler;Rabiseonlarıgeminin içinekapattı.

16Yeryüzündekalanbütüninsanlar,yağmuryüzünden bitkindüştüler;çünküsularyeryüzünedahaşiddetlibir şekildegeliyorduvehayvanlarvevahşihayvanlarhâlâ gemininetrafınısarmıştı

17İnsanoğullarıbirarayageldiler,yaklaşıkyediyüzbin erkekvekadın,Nuh'unyanına,gemiyegeldiler.

18OnlardaNuh'aseslenerek,"Bizekapıyıaçdagemiye binipsanagelelim;nedenöleceğiz?"dediler

19Nuh,gemidenyükseksesleonlaraşöylecevapverdi: “HepinizRABbekarşıgelip,O’nunolmadığını söylemedinizmi?İştebuyüzdenRABsizebukötülüğü getirdi,siziyokedipyeryüzündensildi.”

20Bu,sizeyüzyirmiyılöncesöylediğimşeydeğilmiydi? Rabbinsesinekulakvermediniz,şimdiiseyeryüzünde yaşamayımıarzuluyorsunuz?

21OnlardaNuh'adedilerki:"Rabbedönmeyehazırız; yeterkiyaşayalım,ölmeyelim,kapımızıbizeaçın"

22Nuhonlaraşöylecevapverdi:“İşte,canlarınızın sıkıntısınıgörüyorsunuzveRabbedönmekistiyorsunuz; Rabbinsizebelirlediğibuyüzyirmiyıllıksüreiçinde nedendönmediniz?”

23Fakatsizşimdicanlarınızınsıkıntısıyüzündenbana bunlarısöylüyorsunuz;fakatRabsizidinlemeyecek,bugün sizekulakvermeyecek;buyüzdenistekleriniz gerçekleşmeyecek

24İnsanlar,yağmurdandolayıdayanamadıklarıiçin, gemiyegirmeküzereyaklaştılarvegemiyizorlaaçmaya çalıştılar

25Rab,gemininetrafındaduranbütünvahşihayvanlarıve yaratıklarıgönderdiVahşihayvanlaronlarıaltediporadan kovdular;herkeskendiyolunagittiveyeryüzünedağıldılar

26Yağmuryeryüzünekırkgünkırkgeceboyunca yağmayadevamettivesularyeryüzünüçokkapladı;

yeryüzündeveyasulardabulunanbütüncanlılar,insanlar, hayvanlar,vahşihayvanlar,sürünenlervegöktekikuşlar öldü;geriyesadeceNuhveonunlabirliktegemide bulunanlarkaldı.

27Sularyükseldiveyeryüzünükaplayarakçoğaldı;gemiyi yerdenkaldırdılar

28Vegemisularınüzerindesürüklendivesularüzerinde çalkalandı;böyleceiçindekibütüncanlılarbirkazandaki çorbagibisağasolasavruldu

29Gemidekibütüncanlılarbüyükbirendişeyekapıldıve gemineredeyseparçalanacakgibiydi

30Gemidekibütüncanlılardehşetekapıldılar;aslanlar kükredi,öküzlerböğürdü,kurtlaruluduvegemidekiher canlıkendidilindekonuşupferyatetti;sesleriçokuzaklara kadarulaştıNuhveoğullarıdasıkıntıdanağlayıp sızlandılar;ölümüneşiğinegeldiklerindençokkorktular.

31NuhRabbeduaettivebudurumdandolayıO'na yalvardıvedediki:"EyRab,bizeyardımet!Çünkübizi kuşatanbukötülüğedayanacakgücümüzyok.Suların dalgalarıbizisardı,tehlikelisellerbizikorkuttu,ölüm tuzaklarıönümüzegeldiEyRab,bizecevapver,bize yüzünüçevir,bizelütfet,bizikurtarvebizeözgürlükver."

32RabNuh'unsözünüişittiveonuhatırladı

33Veyeryüzünebirrüzgâresti,sulardurgunlaştıvegemi yerindekaldı.

34Derinliklerinkaynaklarıvegöğünpencerelerikapandı, göktenyağanyağmurdurdu

35OgünlerdesularçekildivegemiAraratdağlarına oturdu

36BununüzerineNuhgemininpencereleriniaçtıveo sıradahâlâRabbeseslenerekşöylededi:"EyRab,yeri, gökleriveiçindekilerinhepsiniyaratanSensin!Canlarımızı buesaretten,bizikoyduğunbuhapishanedenkurtar!Çünkü iççekmektençokyoruldum."

37RabNuh'unsözünüdinlediveonaşöylededi:"Biryıl dolduktansonradışarıçıkacaksın"

38Veyılındönüşünde,Nuh'ungemideikametetmesinin üzerindentambiryılgeçtiktensonra,sularyeryüzünden çekildiveNuhgemininörtüsünükaldırdı

39Ozaman,ikinciayınyirmiyedincigününde,yeryüzü kurumuştu;fakatNuh,oğullarıveonunlabirlikteolanlar, Rabonlarasöylemedengemidençıkmadılar

40VeRabonlaraçıkmalarınısöylediğigüngeldivehepsi gemidençıktılar

41Veherkeskendiyolunaveyerinedöndü;Nuhve oğullarıTanrı'nınkendilerinebildirdiğidiyardayaşadılar veömürleriboyuncaRAB'behizmetettiler;RAB,Nuh'u veoğullarınıgemidençıkışlarındakutsadı.

42Veonlaradediki:"Üreyinvebütünyeryüzünü doldurun;güçlenin,yeryüzündeçoğalınveoradayayılıp artın"

BÖLÜM7

1Nuh'unoğullarınınadlarışunlardır:Yafet,HamveŞem Tufandansonraonlaraçocuklardoğdu;çünkütufandan önceevlenmişlerdi.

2BunlarYafet'inoğullarıdır:Gomer,Magog,Madai, Yavan,Tubal,MeşekveTiras;yedioğlu

3Gomer'inoğullarıiseAskinaz,RefatveTegarmahidi. 4Magog'unoğullarıElichanafveLubalidi

5Madai'ninoğullarıiseAhon,Zeelo,HazoniveLotidi

6VeYavan'ınoğullarıElişa,Tarşiş,KittimveDudonim idi

7Tubal'ınoğullarıiseAriphi,KesedveTaariidi.

8Meşek'inoğullarıiseDedon,ZaronveŞebaşniidi.

9Tiras'ınoğullarıBenib,Gera,LupirionveGilakidi; bunlarailelerinegöreYafet'inoğullarıdırveogünlerde sayılarıyaklaşıkdörtyüzaltmışkişiydi.

10Ham'ınoğullarışunlardır:Kuş,Mısır,FhutveKenan; Kuş'unoğullarıSeba,Havilah,Sabta,RamaveSatika; Rama'nınoğullarıiseŞebaveDedan'dır

11Mısır'ınoğullarıiseLud,Anom,Pathros,Chaslothve Chaphtoridi.

12Füt'ünoğullarıiseGebul,Hadan,BenahveAdanidi

13Kenan'ınoğulları:Zidon,Het,Amori,Gergaşi,Hivi, Arkee,Seni,Arodi,ZimodiveChamothi.

14Bunlar,Ham'ınoğullarıdırveailelerinegöresayılarıo günlerdeyaklaşıkyediyüzotuzkişiydi

15Şem'inoğullarışunlardır:Elam,Aşur,Arpakşad,Ludve Aram;Elam'ınoğullarıiseŞuşan,MachulveHarmon'dur 16Aşar'ınoğullarıMirusveMokil,Arpakşad'ınoğulları iseŞelah,EnarveAşkolidi.

17Lud'unoğullarıPethorveBizayon,Aram'ınoğullarıise Uz,Çul,ToprveMeşidi

18Bunlar,ailelerinegöreŞem'inoğullarıdır;ogünlerde sayılarıyaklaşıküçyüzkişiydi

19Şem'insoyuşöyledir:Şem,Arpakşad'ıdoğurdu; Arpakşad,Şelah'ıdoğurdu;Şelah,Eber'idoğurdu;Eber'in ikiçocuğuoldu;birininadıPelegidiÇünküonun zamanındainsanlarbölündü,sonzamanlardadayeryüzü bölündü.

20İkincihükümdarınadıYoktanidi;budaonun zamanındainsanlarınyaşamsürelerininkısaldığıve azaldığıanlamınageliyordu.

21Yoktan'ınoğullarışunlardır:Almodad,Şelaf, Hazarmoveth,Yerah,Hadurom,Özel,Diklah,Obal, Abimael,Şeba,Ofir,HavilahveJobab;bunlarınhepsi Yoktan'ınoğullarıdır

22VePeleg'inkardeşiYen'idoğurdu,YendeSerug'u doğurdu,SerugdaNahor'udoğurdu,NahordaTerah'ı doğurduTerahotuzsekizyaşındaydıveHaranileNahor'u doğurdu

23Nuh'unoğluHam'ınoğluKuş,ogünlerdeyaşlılığında birkadınlaevlendiveondanbiroğuldoğduOnaNimrod adınıverdilerveşöyledediler:"Ozamanlarinsanlaryine isyanedipTanrı'yakarşıgelmeyebaşladılar."Çocuk büyüdüvebabasıonuçoksevdi,çünküobabasının yaşlılığındadoğanoğluydu.

24Tanrı'nınÂdemvekarısıiçinyaptığıderigiysiler,onlar cennettençıktıklarındaKuş'averildi

25ÇünküÂdemvekarısınınölümündensonra,giysiler YaredoğluEnok'averildi;EnokTanrı'nınyanınaalınınca daonlarıoğluMetuselah'averdi

26Metuselah'ınölümündensonraNuhonlarıyanınaalıp gemiyegötürdüveNuhgemidençıkıncayakadaronunla birliktekaldılar

27Ham,dışarıçıkarkenbabasıNuh'tanogiysileriçaldıve kardeşlerindensakladı

28HamilkoğluKuş'udoğurunca,giysilerionagizlice verdiveKuşileuzunsürebirliktekaldılar.

29Kuşdabugiysilerioğullarındanvekardeşlerinden sakladı.Kuş,Nimrod'udoğurunca,onaolansevgisinden dolayıbugiysileriverdiNimrodbüyüdüveyirmiyaşına gelincebugiysilerigiydi.

30Nimrodgiysilerigiyincegüçlendi;Tanrıonakudretve güçverdi;yeryüzündegüçlübiravcıoldu,evet,tarlada güçlübiravcıoldu;hayvanlarıavladı,sunaklarkurduve Rabbinönündebusunaklardakurbanlarsundu.

31Nimrodkendinigüçlendirdi,kardeşlerininarasından kalktıvekardeşlerininsavaşlarını,etrafındakibütün düşmanlarınakarşıyaptı

32Rab,kardeşlerininbütündüşmanlarınıonunelineteslim ettiveTanrı,savaşlarındaonazamanzamanbaşarılarverdi veoyeryüzündehükümsürdü

33Bunedenleogünlerde,biradamsavaşahazırladığı askerleriniönesürerkenonlaraşöylederdi:“Tanrı, yeryüzündegüçlübiravcıolanvekardeşlerinekarşı yapılansavaşlardagalipgelenNimrod'udüşmanlarının elindenkurtardığıgibi,bugündeTanrıbizegüçversinve bizikurtarsın”

34Nimrodkırkyaşındaiken,kardeşleriileYafet'in oğullarıarasındasavaşçıktıvedüşmanlarınıneline düştüler

35OzamanNimrodyolaçıktıveKuşoğullarınınve ailelerinintamamını,yaklaşıkdörtyüzaltmışkişiyitopladı; ayrıcaarkadaşlarındanvetanıdıklarındanyaklaşıkseksen kişiyidekiraladı,onlaraücretleriniverdiveonlarlabirlikte savaşagitti.YoldaikenNimrod,kendisiylebirlikte gidenlerinyüreklerinigüçlendirdi

36Veonlaradediki:"Korkmayın,telaşlanmayın;çünkü bütündüşmanlarımızelimizeteslimedilecekveonlarla dilediğinizgibidavranacaksınız"

37Vegidenlerintoplamsayısıbeşyüzkadardı; düşmanlarıylasavaştılar,onlarıyokettilerveboyun eğdirdilerNimroddaonlarınbaşına,bulunduklarıyerlere daimisubaylaratadı

38Veonlarınçocuklarındanbazılarınıkefilolarakaldı; hepsiNimrod'unvekardeşlerininhizmetkârıoldular Nimrodveyanındakilerinhepsievlerinedöndüler

39Nimrod,düşmanlarınıyenereksavaştansevinçle döndüğünde,bütünkardeşleriveonudahaöncetanıyanlar, onukralyapmakiçintoplandılarvebaşınakrallıktacını koydular.

40Vekrallararasındaadetolduğuüzere,tebaasınınve halkınınbaşınaprensler,yargıçlarveyöneticileratadı 41VeNahoroğluTerah'ıordusununkomutanıyaptı,onu yücelttivebütünkomutanlarınınüstüneçıkardı

42Vegönlününistediğigibihükümsürerken,etrafındaki bütündüşmanlarınıyendiktensonra,danışmanlarıyla birliktesarayıiçinbirşehirinşaetmeyikararlaştırdıve onlardaöyleyaptılar

43Vedoğuda,karşıdagenişbirvadibuldularveona büyükvegenişbirşehirinşaettilerNimrod,inşaettiği şehreŞinaradınıverdi;çünküRabdüşmanlarınışiddetle sarsmışveonlarıyoketmişti

44NimrodŞinar'daikametettivegüveniçindehüküm sürdü;düşmanlarıylasavaştıveonlarıaltetti;bütün savaşlarındabaşarılıolduvekrallığıçokbüyüdü

45Bütünmilletlervedilleronunşöhretiniduydularveona toplandılar,yerekapanarakönündeeğildilerveonaadaklar sundularOdaonlarınefendisivekralıolduvehepsi

onunlabirlikteŞinarşehrindeyaşadılarNimrod,Nuh'un bütünoğullarınınüzerindeyeryüzündehükümsürdüve hepsionunegemenliğiveöğütlerialtındaydı

46Bütünyeryüzütekdillivebirlikiçindekonuşuyordu, fakatNimrodRabbinyolundangitmedivetufan günlerindenogünlerekadarkendisindenöncegelenbütün insanlardandahakötüydü

47Veo,tahtadanvetaştanputlaryaptı,onlaratapındıve RAB'beisyanetti;bütüntebaasınaveyeryüzündeki insanlarakötüyollarınıöğretti;oğluMardonise babasındandahakötüydü

48NimrodoğluMardon'unyaptıklarınıduyanherkesonun hakkında,"Kötüdenkötülükçıkar"derdi;buyüzdenbusöz bütündünyadabiratasözühalinegeldiveozamandan bugüneinsanlarınsözlerindeyaygınlaştı 49OgünlerdeNimrod'unordusununkomutanıNahor'un oğluTerah,kralvetebaasınezdindeçoksaygınbiriydi; kralveprensleronuçokseviyorveonuçokyüksek mevkilereyükseltiyorlardı.

50Terabirkadınlaevlendi;onunadıKornebo'nunkızı AmtheloidiOgünlerdeTera'nınkarısıhamilekaldıveona biroğuldoğurdu.

51Terah,oğlunudoğurduğundayetmişyaşındaydıve doğanoğlunaİbrahimadınıverdi;çünkükralogünlerde onuyetiştirmişveyanındakibütünprenslerdenüstünbir konumagetirmişti

BÖLÜM8

1İbrahim'indoğduğugece,Terah'ınbütünhizmetkarları, Nimrod'unbütünbilginlerivebüyücüleriTerah'ınevine gelipyiyipiçtilerveogeceonunlabirliktesevindiler

2BütünbilgeadamlarvebüyücülerTerah'ınevinden çıktıklarında,ogecegözlerinigöğekaldırıpyıldızlara baktılarvegördülerki,doğudançokbüyükbiryıldızgeldi vegöklerdekoştu;göklerindörttarafındakidörtyıldızı yuttu.

3Kralınbütünbilgeadamlarıvebüyücüleribumanzaraya hayretettiler;bilginlerbumeseleyianladılarveönemini kavradılar.

4Vebirbirlerinededilerki:“BugeceTerah'ındoğan çocuğu,büyüyüpüreyecek,çoğalacakvebütünyeryüzüne sahipolacakolan,kendisiveçocuklarısonsuzadekorada kalacak,büyükkrallarıöldürecekvetopraklarınamirasçı olacakolançocuktur”

5Bilgeadamlarvebüyücülerogeceevlerinegittilerve sabahleyinbütünbubilgeadamlarvebüyücülererkenden kalkıpbelirlenmişbirevdetoplandılar.

6Onlardakendiaralarındaşöyledediler:“İştedüngece gördüğümüzmanzarakraldangizlikaldı,onabildirilmedi”

7Eğerbuolaysongünlerdekralınkulağınagelirse,bize, ‘Bunubendennedengizlediniz?’diyecekvehepimiz öleceğizBuyüzdenşimdigidipkralagördüğümüz manzarayıveyorumunuanlatalım,böyleceaklanmış oluruz

8Onlardaöyleyaptılarvehepsikralınyanınagidipyere kapanarakönündeeğildilerve"Kralyaşasın,kralyaşasın!" dediler

9OrdununkomutanıNahoroğluTerah'ınbiroğlu olduğunuduydukvedüngeceonunevinegittik,onunla birlikteyedikiçtikvesevindik

10HizmetkârlarınTerah'ınevindençıkıpgeceyigeçirmek üzerekendievlerinegittiklerinde,gözlerimizigöğe kaldırdıkvedoğudangelenbüyükbiryıldızgördük;bu yıldızbüyükbirhızlahareketettivegöğündörttarafındaki dörtbüyükyıldızıyuttu.

11Vekullarıngördüklerimizehayretettilerveçok korktularGördüklerimizüzerinehükümverdikve bilgeliğimizlebunundoğruyorumunubildik:Buşey, Terah'ındoğacakçocuğuylailgilidir;obüyüyüpçoğalacak, güçlüolacak,yeryüzündekibütünkrallarıöldürecekve bütüntopraklarınımirasalacak,kendisivesoyusonsuza dek

12Eyefendimizvekralımız,iştebuçocuklailgili gördüklerimizisanadoğrubirşekildeanlattık

13Eğerkralbuçocuğababasınadeğervermeyiuygun görürse,obüyüyüpülkedeçoğalmadanvebizekarşı kötülüğüartmadanönceonuöldüreceğiz;böylecebizve çocuklarımızonunkötülüğüyüzündenhelakolacağız

14Kralonlarınsözleriniişittivebunlaronahoşgeldi. BununüzerineTerah'ıçağırmasıiçinadamgönderdive Terahkralınhuzurunageldi

15KralTerah'adediki:"Banadüngecesanabiroğul doğduğubildirildivedoğumundagöklerdeşöylebirolay yaşandı"

16Şimdibanaçocuğuverki,kötülüğübizezararvermeden önceonuöldürelim;bendesanaonundeğerikarşılığında gümüşvealtındoluevinivereyim

17Terahkralaşöylecevapverdi:"Efendimvekralım, sözleriniişittim;kulunkralınındilediğiherşeyiyerine getirecektir"

18Amaefendimvekralım,düngecebaşımagelenlerisana anlatacağımki,kralınhizmetkârınaneöğütvereceğini göreyimvesonrakralınazöncesöylediklerinecevap vereyim;vekral,'Söyle'dedi.

19Terahkralaşöylededi:"MoredoğluAyondüngece banageldivedediki,

20Kralınsanaverdiğiobüyükvegüzelatıbanaver,ben desanaonundeğerikarşılığındagümüş,altın,samanve yemvereceğimBendeonadedimki:Sözlerinhakkında kralınhuzurunaçıkayım,kralnederseonuyapacağım.

21Eyefendimvekralım,iştesanabunubildirdim; kralımınkulunavereceğiöğüdüdeyerinegetireceğim 22Kral,Terah'ınsözleriniişittiveöfkesikabardı;onubir aptalzannetti

23KralTerah'aşöylecevapverdi:"Bukadarakılsız,cahil veyaanlayışsızmısınki,güzelatınıgümüşvealtın karşılığında,hattasamanveyemkarşılığındasatıyorsun?"

24Gümüşünvealtınınmıazaldıki,atınıbeslemekiçin samanveyembulamadığındanbunuyapıyorsun?Altın, samanveyemseniniçinneifadeederki,sanaverdiğimo güzelatı,yeryüzündebenzeribulunmayanoatı,başkasına veriyorsun?

25KralsözünükestiveTerahkralaşöylecevapverdi: "Kraldahizmetkârınaişteböylekonuştu; 26Eyefendimvekralım,sanayalvarıyorum,bana söylediğinşusözneanlamageliyor:“Oğlunuverdeonu öldürelim,bendesanaonundeğerikarşılığındagümüşve altınvereyim”Oğlumunölümündensonragümüşve altınlaneyapacağım?Kimbanamirasçıolacak?Ohalde, benimölümümdensonragümüşvealtın,bunlarıbana verenkralımageridönecektir

27Kral,Terah'ınsözleriniveonunkralhakkındaanlattığı benzetmeyiişitinceçoküzüldü,budurumaçoksinirlendi veöfkesiiçindealevlendi

28Terah,kralınkendisinekarşıöfkelendiğinigörünce kralaşöylecevapverdi:“Sahipolduğumherşeykralın elindedir;kralkulunaneyapmakisterseyapsın,evet, oğlumbile,hiçbirbedelkarşılığıolmaksızın,kralın elindedir;kendisiveondanbüyükikikardeşide.”

29KralTerah'a,"Hayır,amaküçükoğlunubirbedel karşılığındasatınalacağım"dedi

30Terahkralaşöylecevapverdi:"Efendimvekralım,rica ediyorum,kulunuzunhuzurunuzdabirsözsöylemesineizin verinvekralkulununsözünüdinlesin."Terah,"Kralım,bu meseleyikendiiçimdedüşünüpailemleistişareedeyim diyebanaüçgünsüreverin"dedivekralıbunukabul etmesiiçinçokuğraştırdı.

31KralTerah'ıdinledivedediğigibiyaptı;onaüçgün süreverdiTerahkralınhuzurundanayrılıpailesininyanına gittiveonlarakralınbütünsözlerinianlattı.Halkçok korktu

32ÜçüncügünkralTerah'ahabercigönderdiveşöylededi: "Sözverdiğimgibioğlunubedelkarşılığındabanagönder; eğerbunuyapmazsan,evindekibütüninsanları öldürteceğim,birköpeğinbilekalmayacak"

33Terahaceleetti(çünkükralınisteğiçokacildi)ve cariyesininogündoğurduğuçocuğukralagötürdüve bedelinialdı

34RabbukonudaTerah'labirlikteydi;Nimrod,İbrahim'in ölümünesebepolmasındiyeKralçocuğuTerah'tanaldıve bütüngücüylebaşınıyerevurdu,çünküonunİbrahim olduğunusanıyordu.Buolayogündensonraondan gizlendivekraltarafındanunutuldu;çünküİbrahim'in ölmesineizinvermemek,Tanrı'nıntakdiriydi

35Tera,oğluİbrahim'i,annesinivedadısınıgizliceyanına alıpbirmağarayasakladıveonlaraherayyiyeceklerini getirdi

36Rab,Abram'labirliktemağaradaydıveAbrambüyüdü. AbramonyılmağaradakaldıKralveprensleri,kahinlerve bilginler,kralınAbram'ıöldürdüğünüsandılar

BÖLÜM9

1Ogünlerdeİbrahim'inenbüyükağabeyiTerah'ınoğlu Haranbirkadınlaevlendi

2Haran,bukadınıaldığındaotuzdokuzyaşındaydı; Haran'ınkarısıhamilekaldıvebiroğuldoğurdu;onaLut adınıverdi

3Vetekrargebekaldıvebirkızçocuğudoğurdu;ona Milkaadınıverdi;sonratekrargebekaldıvebirkızçocuğu doğurdu;onadaSaraiadınıverdi

4Haran,Sarai'yidoğurduğundakırkikiyaşındaydı;bu, İbrahim'inhayatınınonuncuyılındaydı.Ogünlerde İbrahim,annesivedadısımağaradançıktılar,çünkükralve halkıİbrahim'inolayınıunutmuşlardı

5İbrahimmağaradançıktıktansonraNuhveoğluŞem'in yanınagittiveRabbinöğretileriniveyollarınıöğrenmek içinonlarlabirliktekaldı.İbrahim'inneredeolduğunu kimsebilmiyorduveİbrahimuzunsüreNuhveoğluŞem'e hizmetetti

6İbrahim,Nuh'unevindeotuzdokuzyılkaldı.İbrahim,üç yaşındanberiRAB'bitanıyorduveNuhileoğluŞem'in

öğrettiğigibi,ölümünekadarRAB'binyolundayürüdüO günlerdeyeryüzününbütünoğullarıRAB'bekarşıbüyük günahişlediler,O'naisyanettilervebaşkatanrılarataptılar; kendileriniyeryüzündeyaratanRAB'biunuttular.O zamanlaryeryüzününsakinleri,herbirikendinebirtanrı edindi;tahtadanvetaştan,konuşamayan,duyamayanve kurtaramayantanrılarİnsanlardaonlarataptılarvebu tanrılaronlarınilahlarıoldular.

7Kralvebütünhizmetkarları,Terahvebütünailesideo zamanlartaştanvetahtadanputlaratapanlarınilkleriydiler 8Tera'nın,yılınonikiayınıtemsileden,tahtavetaştan yapılmış,büyükonikitanrısıvardıveherayonlarakurban sunardı;Terahergünböyledevametti.

9OneslintamamıRabbingözündekötüydü;herbirikendi tanrısınıedindi,fakatkendileriniyaratanRab'biterkettiler 10Ogünlerde,Nuhveailesiileonunöğütlerineuyanların hepsihariç,bütünyeryüzündeRAB'bitanıyanbirkimse yoktu(çünküherkeskenditanrısınatapıyordu)

11OgünlerdeTerahoğluİbrahimNuh'unevindehızla büyüyorduvekimsebunubilmiyordu;Rabdeonunla birlikteydi

12Rab,İbrahim'eanlayışlıbirkalpverdiveodaoneslin bütünişlerininboşolduğunu,bütüntanrılarınındaboşve faydasızolduğunuanladı

13İbrahim,güneşinyeryüzünüaydınlattığınıgördüve kendikendineşöylededi:"Şüphesizki,yeryüzünü aydınlatanbugüneşTanrı'dırvebenO'nakulluk edeceğim."

14Ogünİbrahimgüneşekullukettiveonaduaetti Akşamoluncagüneşherzamankigibibattıveİbrahim kendikendine,"BuTanrıolamazherhalde?"dedi.

15İbrahimkendikendinekonuşmayadevametti:"Gökleri veyeriyaratankimdir?Yeryüzünüyaratankimdir?O nerededir?"

16Geceçöktüvegözlerinibatıya,kuzeye,güneyeve doğuyaçevirdi;güneşinyeryüzündenkaybolduğunuve gününkarardığınıgördü.

17İbrahimönündeyıldızlarıveayıgördüvedediki: "Şüphesizbu,bütünyeryüzünüveinsanıyaratanTanrı'dır; işte,O'nunkullarıdaO'nunçevresindeilahlargibidir."Ve İbrahimbütüngeceayatapındıveonaduaetti

18Sabahleyin,herzamankigibigüneşyeryüzünü aydınlatırken,İbrahimRabTanrı'nınyeryüzündeyarattığı herşeyigördü

19İbrahimkendikendine,“Şüphesizbunlaryeryüzünüve bütüninsanlığıyaratantanrılardeğil,Tanrı’nınkullarıdır” dediİbrahimNuh’unevindekaldıveoradaRAB’bive O’nunyollarınıtanıdı.ÖmrününtamamıboyuncaRAB’be hizmetettiOneslintamamıiseRAB’biunuttu,tahtadan vetaştanbaşkatanrılarataptılarveömürleriboyuncaisyan ettiler

20KralNimrodgüveniçindehükümsürdüvebütün yeryüzüonunyönetimialtındaydı;bütünyeryüzütekdilli vebirlikiçindekonuşuyordu

21Nimrod'unbütünprensleriveilerigelenleri,Fhut,Mısır, KuşveKenanaileleriylebirliktebirarayagelipistişarede bulundularvebirbirlerineşöyledediler:"Gelin,kendimize birşehirveonuniçindegöğeuzanangüçlübirkulekuralım; böylecebütündünyayahükmedelim,düşmanlarımızın kötülüğübizdenuzaklaşsın,onlarakarşıgüçlübirşekilde

hükümsürelimvesavaşlarıyüzündenyeryüzüne dağılmayalım."

22Vehepsikralınhuzurunaçıktılarvebusözlerikrala bildirdiler;kraldabukonudaonlarlahemfikirolduveöyle yaptı.

23Bütünailelertoplandı,sayılarıaltıyüzbiniaşkındı Şehrivekuleyiinşaetmekiçingenişbiraraziaramaya koyuldular.Bütünyeryüzündearadılar,amaŞinar ülkesinindoğusunda,yaklaşıkikigünlükyürüyüş mesafesindekibirvadigibibiryerbulamadılarOraya gidiporadayerleştiler

24Vehayalettiklerişehrivekuleyiinşaetmekiçintuğla yapmayaveateşyakmayabaşladılar.

25Kuleyiinşaetmekonlariçinbirisyanvegünahtı;onu inşaetmeyebaşladılarvegöklerinTanrısıRAB'bekarşı inşaederken,yüreklerindeO'nakarşısavaşmayıvegöğe çıkmayıtasarladılar

26Bütünbuinsanlarvebütünailelerüçkısmaayrıldılar; birincisi,"Göğeçıkıponunlasavaşacağız"dedi;ikinci kısım,"Göğeçıkıpkenditanrılarımızıorayayerleştirip onlaratapacağız"dedi;üçüncükısımise,"Göğeçıkıponu okvemızraklarlavuracağız"dedi.Allahonlarınbütün işlerinivebütünkötüdüşüncelerinibiliyordu;inşaettikleri şehrivekuleyidegördü

27İnşaatabaşladıklarındakendilerinebüyükbirşehirve çokyüksekvesağlambirkuleinşaettiler;yüksekliği nedeniyle,kuleyeçıkanlarbiryılgeçenekadarharçve tuğlalarinşaatçılaraulaşmadı;ondansonradainşaatçılara ulaşıpharcıvetuğlalarıverdiler;buhergünböyledevam etti

28Vebakın,bütüngünbunlarçıkıpiniyorlardı;ellerinden birtuğladüşüpkırılsa,hepsiağlıyorlardı;biradamdüşüp ölse,hiçbirionabakmıyordu

29Rabonlarındüşüncelerinibiliyorduveonlaryapıyıinşa ederkenoklarıgöğedoğruattılar;bütünoklarkanladolu olaraküzerlerinedüştüBunugörüncebirbirlerine, "Şüphesizgöktekilerinhepsiniöldürdük!"dediler.

30Çünkübu,onlarıyoldançıkarmakveyeryüzünden silmekiçinRabtarafındanyapılmıştır

31Kuleyiveşehriinşaettilervebunugünlerce,yıllarca hergünyaptılar

32Tanrı,önündeenöndeduranyetmişmeleğeve kendisineyakınolanlaraşöylededi:“Gelin,inelimve dillerinikarıştıralımki,kimsekomşusunundilini anlamasın”Veonlardaöyleyaptılar

33Veogündensonraherkesbirbirinindiliniunuttu,tekdil konuşmayıanlayamadılar;birinşaatçıkomşusununelinden istemediğikireciveyataşıaldığında,onufırlatıp komşusununüzerineatardı,böylecekomşusuölürdü

34Bunuuzungünlerboyuncayaptılarvebuşekilde birçoğunuöldürdüler

35Raboradakiüçbölüğüvurduveonlarıyaptıklarıişlere veniyetlerinegörecezalandırdı:“Göğeçıkıptanrılarımıza kullukedeceğiz”diyenlermaymunlarvefillergibioldular; “Göğeoklaryağdıracağız”diyenleriRaböldürdü,herbiri komşusununeliyleöldü;“GöğeçıkıpO’nakarşı savaşacağız”diyenüçüncübölüğüiseRabyeryüzüne dağıttı

36Onlardangeriyekalanlar,başlarınagelecekkötülüğü bilipanladıklarızaman,obinayıterkettilervebütün yeryüzünedağıldılar

37Şehrivekuleyiinşaetmeyibıraktılar;buyüzdenoyere Babiladınıverdi;çünküoradaRabbütündünyanındilini karıştırdı;işteoyerŞinarülkesinindoğusundaydı

38İnsanoğullarınıninşaettiğikuleyegelince,yerağzını açtıveonunüçtebiriniyuttu;göktendebirateşindive diğerüçtebiriniyaktı;geriyekalanüçtebiriisebugüne kadarkaldıveo,yukarıdaolankısımdandır;çevresiüç günlükyürüyüşmesafesindedir.

39Veokuledeinsanoğullarındançoksayıdainsanöldü; sayılarısayısızdı

BÖLÜM10

1EberoğluPelegogünlerde,TerahoğluAbram'ınkırk sekizinciyılındaöldüPeleg'inömrüikiyüzotuzdokuzyıl oldu.

2Rab,kuledeişlediklerigünahyüzündeninsanları dağıttığında,onlarbirçokgrubaayrıldılarvebütüninsanlar dünyanındörtbiryanınadağıldılar.

3Vebütünaileler,dillerine,topraklarınaveyaşehirlerine göreayrıştılar

4Veinsanoğulları,gittikleriheryerdeveRabbinonları dağıttığıyeryüzününhertarafında,ailelerinegörebirçok şehirkurdular

5Onlardanbazıları,dahasonrakovulduklarıyerlerde şehirlerkurdularvebuşehirlerekendiadlarını, çocuklarınınadlarınıveyabaşlarınagelenolaylaragöread verdiler.

6NuhoğluYafet'inoğullarıgidipdağıldıklarıyerlerde kendilerineşehirlerkurdularvebütünşehirlerinekendi adlarınıverdiler.Yafet'inoğullarıyeryüzündeçeşitli bölgelerevedillereayrıldılar

7Vebunlar,soylarınagöreYafet'inoğullarıdır:Gomer, Magog,Medai,Yavan,Tubal,MeşekveTiras;bunlar, nesillerinegöreYafet'inçocuklarıdır

8GomeroğullarıiseşehirlerinegöreFranzülkesinde, FranznehrikıyısındaveSenahnehrikıyısındayaşayan Frankumhalkıydı

9Refatoğullarıise,sularınıbüyükGihondenizine,yani okyanusadökenLedahnehrikıyısındakiBartonya ülkesindeyaşayanBartonimlerdir

10Tugarma'nınoğullarıonailedenoluşuyorduveisimleri şunlardı:Buzar,Parzunac,Balgar,Elicanum,Ragbib,Tarki, Bid,Zebuc,OngalveTilmazBunlarınhepsikuzeye yayılıpyerleştilervekendilerineşehirlerkurdular

11Veşehirlerinekendiadlarınıverdiler;bunlar,Hithlahve İtalaknehirlerininkıyısındabugünekadarikamet edenlerdir.

12Angoli,BalgarveParzunacaileleriisebüyükDubnee nehrikıyısındayaşarlar;şehirlerininisimleridekendi isimlerinegöredir

13Yavanoğulları,Makdoniaülkesindeyaşayan Yavanlılardır;Medayareoğulları,Cursonülkesinde yaşayanOrelumlardır;TubaloğullarıisePaşiyanehri kıyısındakiTuskanahülkesindeyaşayanlardır

14MeşekoğullarındanŞibaşni,Tirasoğullarındanise Ruşaş,KuşniveOngolivardır;bunlarınhepsigidip kendilerineşehirlerkurdular;bunlar,Yabusdenizi kıyısında,TragannehrinedökülenKuranehrikenarında bulunanşehirlerdir.

15Elişa'nınoğullarıAlmanimlerdirveonlardagidip kendilerineşehirlerkurdular;bunlarEyüpveŞibatmo dağlarıarasındabulunanşehirlerdir;veonlardanEyüpve ŞibatmodağlarınınkarşısındaoturanLumbardihalkıda vardıveonlarİtalyatopraklarınıfethettilervebugüne kadaroradakaldılar

16Kittim'inoğullarıiseTibreunehrikıyısındakiKanopia vadisindeyaşayanRomimlerdir.

17DudonimoğullarıiseBordnaülkesindekiGihondenizi şehirlerindeyaşayanlardır

18Bunlar,kuleyıkıldıktansonradağıldıklarızamanYafet oğullarınınaileleri,şehirlerivedillerinegöre;şehirlerine kendiadlarınıveolaylarınadlarınıverdiler;vebunlar,kule yıkıldıktansonraogünlerdekurdukları,ailelerinegöre bütünşehirlerininadlarıdır

19Ham'ınoğullarıisesoylarınaveşehirlerinegöreKuş, Mısır,FhutveKenanidi

20Bütünbunlargidipkendilerineuygunyerlerbulup şehirlerkurdularveşehirlerineatalarınınadlarınıverdiler: Kuş,Mısır,FhutveKenan

21MısıroğullarıiseLudim,Anamim,Lehabim, Naphtuchim,Pathrusim,CasluchimveCaphturimolmak üzereyediailedir

22BütünbunlarMısırderesiolanSihornehrikıyısında yaşadılarvekendilerineşehirlerkuruponlarakendiadlarını verdiler

23PathrosveCaslochoğullarıkendiaralarındaevlendiler veonlardanPelishtim,Azathim,Gerarim,Githimve Ekronimolmaküzerebeşailetüredi;bunlardakendilerine şehirlerkurdularveşehirlerineatalarınınadlarınıverdiler, buisimgünümüzekadarkaldı.

24Kenanoğullarıdakendilerineşehirlerkurdularve şehirlerinekendiadlarınıverdiler;onbirşehirvesayısız başkaşehir.

25Hamsoyundandörtadamovalarülkesinegittiler;bu dörtadamınisimlerişunlardır:Sodom,Gomorra,Admah veZeboyim.

26Buadamlarovabölgesindekendilerinedörtşehir kurdularveşehirlerinekendiisimleriniverdiler

27Onlarveçocuklarıveonlaraaitolanherkesoşehirlerde yaşadılar;çoğaldılar,çokçaüredilervehuzuriçinde yaşadılar

28Huroğlu,Hivioğlu,KenanoğluSeir,ParanDağı'nın karşısındabirvadibulduveoradabirşehirkurduKendisi, yedioğluveailesioradayaşadılarKurduğuşehrekendi adınaSeiradınıverdi;bu,bugünekadarSeirülkesidir.

29Bunlar,Ham'ınoğullarınınaileleridir;kuledensonra ülkelerinedağıldıklarızamankidillerineveşehirlerinegöre.

30NuhoğluŞem'in(Eber'inbütünoğullarınınatası) oğullarındanbazılarıdagidipdağıldıklarıyerlerde kendilerineşehirlerkurdularveşehirlerinekendiadlarını verdiler.

31Şem'inoğullarıElam,Aşur,Arpakşad,LudveAramidi Kendilerineşehirlerkurdularvebütünşehirlerinekendi adlarınıverdiler

32OzamanŞemoğluAşur,çocuklarıveevhalkıçok kalabalıkbirgruphalindeyolaçıktılarveuzakbirdiyara gittilerGittikleridiyardaçokgenişbirvadiyerastladılarve kendilerinedörtşehirkurdularŞehirlerekendiadlarınıve bulunduklarıyerleregöreisimlerverdiler.

33Aşuroğullarınınkurduğuşehirlerinadlarışunlardır: Ninova,Resen,KalahveRehobother;Aşuroğullarıbugün bileoradayaşamaktadırlar

34Aramoğullarıdagidipkendilerinebirşehirkurdularve şehreenbüyükkardeşlerininadını,Uzadınıverdilerve oradaikametederler;Uzülkesibugünekadarbu topraklardır

35Kuleninyıkılmasındanikiyılsonra,Aşursoyundan Belaadındabiradam,ailesiylebirlikteNinovadiyarından ayrılıpyerleşebilecekleriherhangibiryeregitti;Sodom'un karşısındakiovaşehirlerininyanınakadargeldilerveorada yerleştiler

36Adamkalkıporadaküçükbirşehirkurduveadınıkendi adındanesinlenerekBelakoydu;bu,bugünekadarZoar ülkesidir

37Şem'inoğullarınınaileleri,kuleyıkıldıktansonra yeryüzünedağıldıktansonra,dillerineveşehirlerinegöre şunlardır

38BundansonraNuh'unoğullarınınherkrallığı,şehrive ailesikendilerinebirçokşehirkurdu

39Veonlar,kendişehirlerindeyönetimlerkurdularvebu yönetimlerinkurallarınagöreyönetildiler;Nuh'un oğullarınınbütünaileleridesonsuzadekböyleyaptılar

BÖLÜM11

1KuşoğluNimrodhâlâŞinarülkesindeydi;oradahüküm sürdü,oradayaşadıveŞinarülkesindeşehirlerkurdu.

2Vebunlar,kurduğudörtşehrinadlarıdır;buadları, kulenininşasısırasındabaşlarınagelenolaylaragöre koymuştur.

3VeilkineBabiladınıverdiveşöylededi:"ÇünküRab oradabütündünyanındilinikarıştırdı"İkinciyedeErek adınıverdi;çünküTanrıonlarıoradandağıttı.

4ÜçüncüsüneEchedadınıverdiveoradabüyükbirsavaş olduğunusöyledi;dördüncüsüneiseCalnahadınıverdi, çünküoradaprenslerivegüçlüadamlarıyokedilmiştive Rabbekarşıgelmiş,isyanetmişveO'nakarşıgünah işlemişlerdi

5NimrodŞinarülkesindebuşehirlerikurduktansonra, krallığındakalanhalkının,prenslerininvegüçlü adamlarınıngerikalanınıbuşehirlereyerleştirdi

6NimrodBabil'deikametettiveoradatebaasınıngeri kalanıüzerindeegemenliğiniyeniledivegüveniçinde hükümsürdüNimrod'untebaasıveprensleriona Amrapheladınıverdilervekuledeprenslerininve adamlarınınonunyüzündenöldüğünüsöylediler

7BunarağmenNimrodRabbedönmedivekötülük yapmaya,insanlarakötülüköğretmeyedevametti;oğlu Mardonisebabasındandahakötüydüvebabasının iğrençliklerineyenilerinieklemeyedevametti

8Veinsanoğullarınıgünahasevketti;buyüzden, "Kötülükkötüdendoğar"denilmiştir

9Ozamanlar,Hamoğullarınınkabileleri,kurdukları şehirlerdeyaşadıklarıyerlerdendolayıaralarındasavaş çıkmıştı

10ElamkralıChedorlaomer,Hamoğullarınınailelerinden ayrıldı,onlarlasavaştıveonlarıboyuneğdirdi;ovadakibeş şehregitti,onlarlasavaştıveonlarıboyuneğdirdi;böylece oşehirleronunkontrolüaltınagirdi.

11Onlardaonaonikiyılhizmetettilerveheryılvergi verdiler.

12Ozamanlar,TerahoğluAbram'ınkırkdokuzuncu yaşındaSerugoğluNahoröldü.

13TerahoğluAbram,hayatınınellinciyılındaNuh'un evindenayrılıpbabasınınevinegitti

14İbrahimRAB'bitanıdıveO'nunyollarındave öğütlerindeyürüdü;RABTanrısıdaonunlabirlikteydi.

15OgünlerdebabasıTerah,KralNimrod'unordusunun komutanıydıvehâlâyabancıtanrılaratapıyordu

16Abrambabasınınevinegeldiveoradatapınaklarında duranonikitanrıgördüBabasınınevindebuheykelleri görünceAbram'ınöfkesikabardı.

17Abramdediki:"Rabbinhakkıiçinyeminederimki,bu putlarbabamınevindekalmayacak;beniyaratanRab,eğer üçgüniçindehepsinikırmazsam,banaböyleyapacaktır."

18Abramonlarınyanındanayrıldıveiçindeöfkealevlendi Abramaceleyleodadanbabasınınavlusunagittive babasınıavludabütünhizmetkârlarıylabirlikteotururken buldu;Abramdageliponunönüneoturdu

19Abrambabasınasordu:“Baba,banasöyle,göğüveyeri, yeryüzündekibütüninsanlarıvesenivebeniyaratanTanrı nerede?”TerahoğluAbram'aşöylecevapverdi:“İşte,bizi yaratanlarınhepsibizimlebirlikteevdebulunuyorlar”

20Abrambabasına,“Efendim,lütfenbanaonlarıgöster,” dediTerahdaAbram'ıiçavlununodasınagötürdüve Abramgördüki,odatahtadanvetaştanyapılmış,oniki büyükvesayısızküçükputladoluydu.

21Terahoğlunadediki:"İştebunlar,yeryüzünde gördüğünherşeyiyaratanlar,beni,senivebütüninsanlığı yaratanlardır."

22Terahtanrılarınasecdeettiveonlardanuzaklaştı;oğlu İbrahimdeonunlabirliktegitti

23İbrahimonlarınyanındanayrılıpannesininyanınagitti veonunönüneoturduAnnesine,“Bak,babambanagöğü veyeriyaratanlarıvebütüninsanoğullarınıgösterdi”dedi 24Şimdi,aceleetvesürüdenbiroğlakgetir,ondanlezzetli biretyapki,onubabamıntanrılarınakurbanolarak sunayım;belkiböyleceonlarıngözündemakbulolurum

25Annesideöyleyaptı,biroğlakgetirdi,ondanlezzetlibir ethazırladıveİbrahim'egetirdiİbrahimdeannesindeno lezzetlietialıpbabasınıntanrılarınınönünegetirdive onlarayaklaştıkiyesinler;babasıTerahisebundan habersizdi

26İbrahim,onlarınarasındaoturduğugün,onlarınne seslerinin,neduyduklarının,nedehareketlerinin olmadığını,hiçbirinineliniuzatıpyemekyiyemediğini gördü.

27İbrahimonlarlaalayederekşöylededi:"Hazırladığım lezzetliyemekonlarımemnunetmedi,yadabelkide onlaraazgeldivebuyüzdenyemediler;buyüzdenyarın dahaiyivedahabol,tazevelezzetlibiryemek hazırlayacağımkisonucugöreyim"

28ErtesigünAbramannesinelezzetliyemeğianlattıve annesikalkıpsürüdenüçgüzeloğlakgetirdiveonlardan oğlununsevdiğinefisbiryemekyaptıveoğluAbram'a verdi;babasıTerahbundanhabersizdi.

29Abram,annesininverdiğilezzetliyemeğialıpbabasının tanrılarınınhuzuruna,odayagetirdi;yemekyemeleriiçin onlarayaklaştıveyemeğiönlerinekoydu.Abrambütün günonlarınönündeoturdu,belkiyerlerdiyedüşündü

30İbrahimonlarabaktıvegördüki,nekonuşma yeteneklerivardınededuyuyorlardı;hiçbiriyemeğeelini uzatmadı

31Ogününakşamında,oevdeİbrahimTanrı'nınruhuyla giydirildi.

32Veşöyleseslendi:"Babamınvebukötüneslinvay haline!Kalpleritamamenboşşeylereyönelmiş,ne yiyebilen,nekoklayabilen,neduyabilennedekonuşabilen, ağızlarıkonuşamayan,gözlerigörmeyen,kulakları duymayan,ellerihissetmeyenveayaklarıhareket edemeyenbutahtavetaşputlaratapanlarınvayhaline! Onlarıyapanlarveonlaragüvenenlerdeonlarabenzer!"

33İbrahimbütünbunlarıgörüncebabasınakarşıöfkelendi; hemenelinebirbaltaalıptanrılarınodasınagittive babasınınbütüntanrılarınıkırdı

34Heykellerikırdıktansonra,baltayıönlerindeduran büyüktanrınınelineverdivedışarıçıktı;babasıTerahda kapıdabaltanınçarpmasesiniduyduğuiçinevegeldi; Terahnelerolupbittiğiniöğrenmekiçinevegirdi.

35Terah,putlarınbulunduğuodadabaltanınsesini duyuncaputlarınbulunduğuodayakoştuveoradaİbrahim'i dışarıçıkarkengördü.

36Terahodayagirdiğindebütünputlarındevrilmişve kırılmışolduğunu,enbüyüğününelindekibaltanınise kırılmamışolduğunuveoğluİbrahim'inhazırladığılezzetli yemeğinhâlâönlerindedurduğunugördü

37Terahbunugörünceöfkesiçokkabardıveaceleyle odadançıkıpİbrahim'inyanınagitti.

38İsa,oğluİbrahim'ihâlâevdeotururkenbulduveona, "Tanrılarımayaptığınbuişnedir?"dedi

39AbrambabasıTerah'aşöylecevapverdi:"Hayır efendim,öyledeğilÇünkübenonlaralezzetliyemekler getirdimYemeğionlarasunmakiçinyanlarına yaklaştığımda,büyükadamdahaeliniuzatmadanhepsi birdenelleriniuzatıpyemeyebaşladılar"

40Büyükolan,onlarınönündeyaptıklarıişlerigördüve onlarakarşıöfkesişiddetlealevlendi;gidipevdekibaltayı aldı,yanlarınageldivehepsinikırdı;işte,gördüğüngibi baltahâlâonunelindedir

41BusözlerisöylediğindeTera'nınöfkesioğluAbram'a çokkabardı;TeraöfkeyleoğluAbram'a,"Söylediğinbu hikayedene?Banayalansöylüyorsun,"dedi

42Butanrılarınruhu,canıveyagücüvarmıkibana anlattığınherşeyiyapabilsinler?Onlartahtavetaştandeğil mi,onlarıbenkendimyaratmadımmı?Vesen,onlarla birlikteolanbüyüktanrınınonlarıvurduğunusöyleyerek böyleyalanlarmısöylüyorsun?Baltayıonunelinesen verdinvesonradahepsinivurduğunusöylüyorsun.

43Abrambabasınaşöylecevapverdi:“Öyleyse,hiçbirişe yaramayanbuputlaranasıltapacaksın?Güvendiğinbu putlarsenikurtarabilirmi?Onlarayalvardığındadualarını işitebilirlermi?Senidüşmanlarınınelindenkurtarabilirler mi,yoksaseniniçindüşmanlarınakarşısavaşabilirlermiki, senkonuşamayanveduyamayantahtavetaşatapasın?”

44Şimdi,buişleriyapmanıznesiziniçinnedesizinle bağlantılıolaninsanlarınoğullarıiçiniyidir;tahtayavetaşa tapınacakveböyledavranacakkadarakılsız,ahmakveya anlayışsızmısınız?

45Gökleriveyeriyaratan,siziyeryüzündeyaratanRab Tanrı'yıunutup,taşvetahtayataparakbukonuda canlarınızabüyükbirkötülükmügetiriyorsunuz?

46Eskizamanlardaatalarımızbukonudagünah işlemedilermi?BununüzerineevreninTanrısıRab, üzerlerinetufansularınıgönderipbütünyeryüzünüyok etmedimi?

47Pekinasılolurdabunuyapmayadevamedersinizve siziduymayan,konuşamayanvesizizulümden kurtaramayantahtavetaştanputlarataparsınız?Böylece evreninTanrısınıngazabınıüzerinizeindirirsiniz.

48Şimdibabam,bundansakınvenekendicanınanedeev halkınıncanınakötülükgetirme

49Abramaceleylebabasınınönündenfırladıvebabasının enbüyükputundanbaltayıalıponunlaputukırdıvekaçtı 50Terah,İbrahim'inbütünyaptıklarınıgörünceaceleyle evindençıktı,kralınyanınagittiveNimrod'unönünde durupeğildiKral,"Neistiyorsun?"diyesordu

51Odadediki:"Efendim,yalvarıyorumsana,benidinle! Elliyılöncebanabirçocukdoğduvetanrılarımaböyle davrandı,böylekonuştuBuyüzden,efendimvekralım, onuçağırtınkihuzurunagelsinvekanunagöreyargılasın ki,bizonunkötülüğündenkurtulalım"

52Kral,hizmetkarlarındanüçadamgönderdi;onlarda gidipİbrahim'ikralınhuzurunagetirdiler.OgünNimrod vebütünprenslerivehizmetkarlarıonunönünde oturuyorlardı;Terahdaonlarınönündeoturuyordu

53Kral,İbrahim'e,"Babanavetanrılarınaneyaptın?"dedi. İbrahimdebabasınasöylediğisözlerlekralacevapverdive şöylededi:"Evdeonlarlabirlikteolanbüyüktanrı,senin duyduğunşeyionlarayaptı."

54Kralİbrahim'e,"Onlarınkonuşma,yemevesenin dediğingibiyapmagücüvarmıydı?"dediİbrahimkrala, "Eğeronlardaböylebirgüçyoksa,nedenonlarahizmet ediyorsunveakılsızlığınlainsanlarısaptırıyorsun?"diye cevapverdi

55Onlarınsenikurtarabileceğiniveyasanaküçükyada büyükbirşeyyapabileceklerinimisanıyorsunki,onlara hizmetetesin?Veseniyaratan,öldürmeyeveyaşatmaya gücüyetenbütünevreninTanrısınınedenhissetmiyorsun? 560Akılsız,safvecahilkral,sonsuzadeksanayazıklar olsun

57Benseninkullarınadoğruyoluöğreteceğinisanıyordum; fakatsenbunuyapmadın,bütünyeryüzünükendi günahlarınlaveseninyolunuizleyenleringünahlarıyla doldurdun.

58Bilmiyormusun,yadaduymadınmıki,yaptığınbu kötülüğüatalarımızeskizamanlardaişlemiştiveebedi Tanrıonlaratufansularınıgöndererekhepsinivebütün yeryüzünüyoketmişti?Şimdisenvehalkınkalkıpda aynısınıyaparak,evreninTanrısıRab'bingazabını üzerinizeçekmekvesizevebütünyeryüzünekötülük getirmekmiistiyorsunuz?

59ŞimdibukötüişinibırakveevreninTanrısınakulluket; çünkücanınO'nunelindedir.Ozamanherşeyyoluna girecektir

60Eğerkötüyüreğin,senikötüyollarındanvazgeçirmek veebediTanrı'yahizmetetmenisağlamakiçinsözlerime kulakvermezse,ozamansen,halkınveseninlebağlantılı olanherkes,sözlerinidinleyerekveyakötüyollarında yürüyerek,songünlerdeutançiçindeöleceksin

61İbrahimkralveprenslerinönündekonuşmasını bitirdiktensonragözlerinigöğekaldırdıveşöylededi: "RABbütünkötülerigörüyorveonlarıyargılayacak"

BÖLÜM12

1Kral,İbrahim'insözleriniişitinceonuhapseattırdı; İbrahimongünhapistekaldı.

2Ogünlerinsonundakral,bütünkralları,prensleri,valileri vebilginlerihuzurunaçağırdı;hepsionunhuzuruna oturdularveİbrahimhâlâhapisevindeydi.

3Kral,prenslervebilginlereşöylededi:“Terahoğlu İbrahim’inbabasınaneyaptığınıduydunuzmu?Onaşöyle yaptı;bendeonuhuzurumagetirilmesiniemrettimveoda şöylekonuştu:Kalbionuterketmedi,huzurumdada kıpırdamadı;işteşimdihapiste.”

4Öyleyse,kralahakareteden,bütünbunlarısöyleyenve yapanbuadamanasılbirhükümverileceğinekararverin 5Onlardakralaşöylecevapverdiler:“Kralıaşağılayan kişiağacaasılmalıdır;fakato,söylediğiherşeyiyapmışve tanrılarımızıhorgörmüşolduğundan,yakılarak öldürülmelidir;çünkübukonudakanunböyledir.”

6Eğerkralbunuuygungörürse,hizmetkârlarınatuğla fırınındagecegündüzateşyakmalarınıemretsin;sonrada buadamıiçineatacağız.Kraldaöyleyaptıve hizmetkârlarınaKasdim'dekikralınfırınındaüçgünüç geceboyuncaateşhazırlamalarınıemretti;vekralonlara İbrahim'ihapistençıkarıpyakılmaküzeregetirmelerini emretti

7Kralınbütünhizmetkarları,prensleri,beyleri,valilerive yargıçlarıileülkeninbütünhalkı,yaklaşıkdokuzyüzbin kişi,İbrahim'igörmekiçinfırınınkarşısındatoplandılar 8Bütünkadınlarveçocuklar,İbrahim'inyaptıklarını görmekiçinçatılaravekuleleredoluştular;hepsibirarada, uzaktandurdular;ogünbumanzarayıgörmeyegelmeyen tekbirerkekbilekalmadı

9İbrahimgeldiğinde,kralınkâhinlerivebilginlerİbrahim'i gördülervekralaşöyleseslendiler:"Efendimiz,şüphesiz bu,elliyılöncekralabildirdiğimiz,büyükyıldızındört yıldızıyuttuğuçocuğunoğludur."

10Bak,babasıdaseninbuyruklarınıçiğnedivesanabaşka birçocukgetirerekseninlealayetti;sendeonuöldürdün

11KralonlarınsözleriniişitinceçoköfkelendiveTerah'ın huzurunagetirilmesiniemretti

12Kraldediki:"Büyücülerinsöyledikleriniduydunmu? Şimdibanadoğruyusöyle,neyaptın?Eğerdoğrusöylersen beraatedeceksin"

13KralınöfkesininiyicealevlendiğinigörenTerah,krala şöylededi:“Efendimvekralım,gerçeğiduydunve bilginlerinsöyledikleridoğruçıktı”Kraliseşöylededi: “Nasılolurdabenimemirlerimiçiğnersin,banakendi doğurmadığınbirçocuğuverirsinveondandeğerbiçersin?”

14Terakralaşöylecevapverdi:"Osıradaoğluma duyduğumsevgikabarmıştıvecariyeminoğullarından birinialıpkralınhuzurunagetirdim."

15Kraldediki:"Bunusanakimöğütledi?Söylebana, bendenhiçbirşeygizleme,ozamanölmeyeceksin"

16Terah,kralınhuzurundaçokkorktuvekralaşöylededi: "BunubanaenbüyükoğlumHarantavsiyeetti;Haran, İbrahim'indoğduğugünlerdeotuzikiyaşındaydı."

17FakatHaranbabasınahiçbirşeyöğütlemedi;çünkü Terah,canınıkraldankurtarmakiçinbunukralasöylemişti, ziraçokkorkuyordu.KraldaTerah'a,"Sanabunu öğütleyenoğlunHaran,İbrahim'lebirlikteateşteyanarak

ölecek;çünkübuişiyaparakkralınisteğinekarşıgeldiği içinölümcezasınaçarptırıldı"dedi.

18OzamanlarHaran,İbrahim'inyolunuizlemeyemeyletti, fakatbunukendinesakladı.

19Haraniçindenşöylededi:“İşte,kralİbrahim’ibu yaptıklarındandolayıyakaladıEğerİbrahimkralaüstün gelirse,bendeonuizleyeceğim;amaeğerkralüstün gelirse,kralınpeşindengideceğim.”

20Terah,oğluHaranhakkındakralabunlarısöylediğinde, kralHaran'ınİbrahimilebirlikteyakalanmasınıemretti

21Veİbrahim'ide,kardeşiHaran'ıdaateşeatmakiçin getirdiler;ogünbütünülkehalkı,kralınhizmetkarları, prensler,bütünkadınlarveçocuklaronlarınbaşında duruyorlardı

22Kralınhizmetkarlarıİbrahim'ivekardeşiniyakalayıp, üzerlerindekialtgiysilerihariçbütünelbiseleriniçıkardılar.

23Elleriniveayaklarınıketeniplerlebağladılarvekralın hizmetkarlarıonlarıkaldırıpfırınaattılar

24Rabİbrahim'isevdiveonaacıdı;Rabindiveİbrahim'i ateştenkurtardı,İbrahimyanmadı

25Fakatonubağladıklarıiplerinhepsiyandı;İbrahimise ateşiniçindedolaştı.

26Haranateşeatıldığındaöldü;küloldu,çünkükalbi RabbekarşıtamdeğildiOnuateşeatanlarınüzerineateşin aleviyayıldıveyandılar;içlerindenonikikişiöldü.

27İbrahimüçgünüçgeceateşinortasındayürüdüKralın bütünhizmetkarlarıonuateşiniçindeyürürkengördülerve gelipkralaşöyledediler:"İşteİbrahim'iateşinortasında yürürkengördükÜzerindekialtgiysileriyanmadı,fakat bağlandığıipyandı"

28Kralonlarınsözleriniişitinceyüreğiüşüdüveonlara inanmadı;buyüzdenbumeseleyigörmeleriiçinbaşka sadıkprenslergönderdiOnlardagidipdurumugördülerve kralabildirdiler.Kraldagidipdurumugörmeyekararverdi veİbrahim'inateşinortasındabiroyanabirbuyana yürüdüğünü,Haran'ıncesedininyanmışolduğunugördü Kralçokhayretedüştü.

29Kral,İbrahim'inateştençıkarılmasınıemretti; hizmetkârlarıonuçıkarmakiçinyaklaştılar,ama çıkaramadılar,çünküateşhertarafınısarmıştıvealevler fırındanonlaradoğruyükseliyordu

30Kralınhizmetkarlarıoradankaçtılarvekralonları azarlayarak,"Çabukolunveİbrahim'iateştençıkarınki ölmeyesiniz"dedi

31Kralınhizmetkarlarıİbrahim'idışarıçıkarmakiçin tekraryaklaştılar;alevleronlarınüzerinegeldiveyüzlerini yaktı,sekiziöldü

32Kral,hizmetkarlarınınyanmamakiçinateşe yaklaşamayacaklarınıgörünce,İbrahim'eşöyleseslendi: "EygöklerdekiTanrı'nınkulu,ateşiniçindençıkıpyanıma gel!"İbrahimkralınsözünüdinledi,ateştençıktı,geldive kralınönündedurdu.

33İbrahimdışarıçıktığında,kralvebütünhizmetkarları İbrahim'inkralınhuzurunageldiğinigördüler;İbrahim'in altgiysileriüzerindeydi,çünküaltgiysileriyanmamıştı, fakatbağlandığıipyanmıştı

34Kralİbrahim'e,"Ateştenasılyanmadın?"dedi.

35İbrahimkralaşöylededi:"GöğünveyerinTanrısı,ki onagüvenirim,herşeyegücüyetenO'dur,benisenin attığınateştenkurtardı."

36İbrahim'inkardeşiHaraniseyakılarakküloldu Cesediniaradılarveyanmışhaldebuldular.

37Haran,Kasdimateşindeöldüğündesekseniki yaşındaydı.Kral,prenslerveülkehalkı,İbrahim'inateşten kurtarıldığınıgörüncegelipİbrahim'inönündesecdeettiler.

38İbrahimonlaradediki:“Banadeğil,siziyaratan dünyanınTanrısı'nasecdeedin,O'nakullukedinveO'nun yolundayürüyün.ÇünkübenibuateştenkurtaranO'dur; bütüninsanlarınruhlarınıvecanlarınıyaratanO'dur;insanı anasınınrahmindeşekillendiripdünyayagetirendeO'dur; O,kendisinegüvenenlerihertürlüacıdankurtaracaktır”

39Buolay,kralveprensleringözündeçokşaşırtıcıydı: İbrahimateştenkurtarılmış,Haraniseyanmıştı.Kral İbrahim'ebirçokhediyeverdiveonasarayındanikibaş hizmetkarınıverdi;birininadıOni,diğerininadıiseEliezer idi.

40Bütünkrallar,prenslervehizmetkarlarİbrahim'eçok sayıdagümüş,altınveincihediyeettiler;kralveprensleri onugönderdilerveodahuzuriçindegitti.

41İbrahimkralınyanındanbarışiçindeayrıldı;kralın birçokhizmetkarıdaonutakipettiveyaklaşıküçyüzadam daonakatıldı.

42VeAbramogüngeridöndüvebabasınınevinegitti; kendisiveyanındakiadamlardaonunlabirliktegittiler AbramömrüboyuncaTanrısıRAB'behizmetetti,O'nun yolundayürüdüveO'nunkanununauydu

43VeogündenitibarenAbram,insanlarınkalplerini Rabbehizmetetmeyeyöneltti.

44OzamanlarNahorveAbram,kardeşleriHaran'ın kızlarınıeşolarakaldılar;Nahor'unkarısınınadıMilka, Abram'ınkarısınınadıiseSaraiidi.Abram'ınkarısıSarai kısırdı;ogünlerdeçocuğuyoktu

45İbrahim'inateştençıkışındanikiyılsonra,yanielli ikinciyaşında,Babil'deKralNimrodtahttaoturuyordu. Kraluykuyadaldıverüyasındaordusuylabirlikte,kralın fırınınınkarşısındakibirvadidedurduğunugördü

46Vegözlerinikaldırdıvefırındanİbrahim'ebenzeyenbir adamınçıktığınıgördü;adamkılıcınıçekmişhaldekralın önündedurduvesonrakılıcıylakralasaldırdıKral adamdankorktuğuiçinkaçtı;kaçarkenadamkralınbaşına biryumurtaattıveyumurtabüyükbirnehiroldu

47Kralrüyasındabütünaskerlerininonehirdebattığınıve öldüğünügördü;kral,önündekiüçadamlabirliktekaçtıve kurtuldu

48Kralbuadamlarabaktıveonlarınkrallarayakışır,prens kıyafetlerigiymişolduklarını,krallarıngörünüşüneve ihtişamınasahipolduklarınıgördü

49Onlarkoşarlarken,nehirkralınönündeyinebir yumurtayadönüştüveyumurtadanbirkuşçıktı;kralın önünegeldi,başınadoğruuçtuvekralıngözünüoydu

50Kralbumanzarayıgörünceçoküzüldü,uykusundan uyandıveruhualtüstoldu;büyükbirkorkuhissetti.

51Sabahleyinkralkorkuiçindeyatağındankalktıvebütün bilginlerivesihirbazlarıhuzurunaçağırdı;ardındanonlara rüyasınıanlattı

52KralınbilgehizmetkârlarındanAnukiadındakikişi kralaşöylecevapverdi:“Bu,İbrahim'invesoyununson günlerdeRabbimvekralımakarşıçıkaracağıkötülükten başkabirşeydeğildir”

53Veişte,İbrahimvesoyuileevhalkınınçocuklarının kralımlasavaşacağıvekralınbütünordularınıve askerlerinibozgunauğratacağıgüngelecek

54Üçadamhakkındasöylediklerinegelince,onlardan kendingibigördüklerinvekurtulmuşolanlardan bahsediyorsun;bu,savaştaseninlebirlikteolacakolan yeryüzükrallarındanyalnızcaüçkrallabirlikte kurtulacağınanlamınagelir.

55Venehrinilkbaştaolduğugibiyumurtayadönüştüğünü vegençkuşungözünüoyduğunugördüğünolay,İbrahim'in soyundangelenvesongünlerdekralıöldürecekolanlardan başkabirşeyifadeetmez

56Bu,kralımıngördüğürüyadırvebudaonunyorumudur; rüyagerçektirvekulununsanaverdiğiyorumdadoğrudur

57Eykralım,elbettebiliyorsunki,bilgelerinİbrahim'in doğumundabunugördüklerindenberielliikiyılgeçti.Eğer kralımİbrahim'inyeryüzündeyaşamasınaizinverirse,bu efendimvekralımiçinzararlıolur;çünküİbrahimyaşadığı sürecenesennedekrallığınkurulacaktır,zirabuonun doğumundaöncedenbiliniyorduPekikralımnedenonu öldürmüyorki,kötülüğüsendenuzaktutulsun?

58Nimrod,Anuki'ninsözünüdinledivebazı hizmetkarlarınıgizlicegöndererekİbrahim'iyakalayıp kralınhuzurunagetiripölümcezasınaçarptırılmasını emretti.

59Veosıradakralınİbrahim'everdiğihizmetkârıEliyzer, kralınhuzurundaydıveAnuki'ninkralaverdiğitavsiyeyive kralınİbrahim'inölümünesebepolacaksözleriniişitti.

60Eliyzer,İbrahim'eşöylededi:"Çabukkalkvecanını kurtarkikralınelindenölmeyesin;çünküoseninhakkında rüyasındaböylegördü,Anukideonuböyleyorumladıve Anukidekralaseninhakkındaböyleöğütverdi"

61Abram,Eliez'insözünüdinlediveNuhileoğluŞem'in evinekoşaraksığındıveoradakendinigizledi,güvenlibir yerbulduKralınhizmetkarlarıAbram'ıaramakiçinevine geldiler,amaonubulamadılarÜlkeninheryeriniaradılar, amabulunamadı.Heryönegidiparadılar,amaona rastlamadılar

62Kralınhizmetkarlarıİbrahim'ibulamayıncakralın yanınadöndüler,fakatonubulamayıncakralınİbrahim'e olanöfkesidindivekralİbrahim'leilgilibumeseleyi aklındançıkardı

63İbrahimbirayboyuncaNuh'unevindegizlikaldı;kral bumeseleyiunutuncayakadaroradakaldıFakatİbrahim hâlâkraldankorkuyorduTeraiseoğluİbrahim'igizlice Nuh'unevindeziyaretetti.Terakralıngözündeçokbüyük biradamdı

64Abrambabasına,“Kralınbeniöldürmeyivekötü danışmanlarınıntavsiyesiyleadımıyeryüzündensilmeyi düşündüğünübilmiyormusun?”dedi

65Şimdiburadakiminvar,buülkedeneyinvar?Kalk,hep birlikteKenandiyarınagidelimki,onunelindenkurtulalım; yoksasendesongünlerdeonunyüzündenhelakolursun

66Bilmiyormusun,yadaduymadınmıki,Nimrodsana bütünbuonurusevgidendolayıdeğil,yalnızcakendiçıkarı içinbahşediyor?

67Eğersanabundandahabüyükbiriyilikyaparsa,bunlar dünyanimetlerindenbaşkabirşeydeğildir;çünkügazapve öfkegünündeservetvezenginlikhiçbirişeyaramaz

68Öyleyseşimdisesimidinleyin,kalkıpKenandiyarına gidelim,Nimrod'unzararındanuzaklaşalım;seni

yeryüzündeyaratanRabbekulluket,böyleceherşey yolunagirecektir;peşindenkoştuğunbütünboşşeyleribir kenarabırak

69Abramkonuşmayıkesti;bununüzerineNuhveoğlu Şem,Tera'yaşöylecevapverdiler:"Abram'ınsana söylediğisözdoğrudur"

70Tera,oğluAbram'ınsözünüdinlediveAbram'ın söylediğiherşeyiyaptı;çünkübu,Rab'dengelenbiremirdi: KralAbram'ınölümünesebepolmasın

BÖLÜM13

1Terah,oğluAbram'ı,HaranoğlutorunuLut'u,oğlu Abram'ınkarısıgeliniSarai'yivebütünevhalkınıyanına alarakUr-Kasdim'denKenandiyarınagittiHarandiyarına vardıklarındaoradakaldılar;çünküorasıotlakiçinson dereceverimliveyanlarındakileriçinyeterincegenişbir araziydi

2Haranhalkı,İbrahim'inTanrıveinsanlarnezdindeiyive dürüstolduğunu,Tanrı'nındaonunlabirlikteolduğunu gördülerHaranhalkındanbazılarıgelipİbrahim'e katıldılarveİbrahimonlaraRabbinöğretileriniveyollarını öğrettiBuadamlarİbrahim'inevindeonunlabirlikte kaldılarveonabağlıkaldılar

3İbrahimüçyılboyuncaodiyardakaldı.Üçyılınsonunda Rabİbrahim'egöründüveonaşöylededi:"SeniUr Kasdim'dençıkaranvebütündüşmanlarınınelinden kurtaranRabbenim."

4Şimdieğersesimidinlerveemirlerimi,hükümlerimive yasalarımıyerinegetirirsen,düşmanlarınıönündeyere sereceğim,soyunugöktekiyıldızlargibiçoğaltacağımve ellerininbütüneserlerinebereketimigöndereceğim;hiçbir şeydenyoksunkalmayacaksın

5"Kalkşimdi,karınıvebütünmalınıal,Kenandiyarınagit veoradakal;oradabensanaTanrıolacağımveseni kutsayacağım"Veİbrahimkalktı,karısınıvebütünmalını aldıveRabbinkendisinesöylediğigibiKenandiyarınagitti; İbrahimHaran'danayrıldığındaelliyaşındaydı

6VeİbrahimKenandiyarınageldiveşehrinortasında yerleşti;oradaKenanoğulları,yanioülkeninsakinleri arasındaçadırınıkurdu

7Rab,İbrahimKenandiyarınavardığındaonagöründüve şöylededi:“Budiyarısanavesendensonrakisoyuna sonsuzadekverdimSoyunugöktekiyıldızlargibi yapacağımvegördüğünbütündiyarlarısanamirasolarak vereceğim.”

8Veİbrahim,Tanrı'nınkendisiylekonuştuğuyerdebir sunakyaptıveoradaRabbinadınıçağırdı.

9Ozaman,İbrahim'inKenandiyarındaikametininüçüncü yılında,Nuhöldü;bu,İbrahim'inhayatınınellisekizinci yılıydıNuh'unömrüdokuzyüzelliyıldıveöldü 10İbrahim,karısıvebütünmalvarlığıylabirlikte,ona eşlikedenlerleveoülkeninhalkındanonakatılanlarla birlikteKenandiyarındayaşadıFakatİbrahim'inkardeşi Nahor,babasıTerahveHaranoğluLutveonlaraaitolan herkesHaran'dayaşadı

11İbrahim'inKenandiyarındayaşadığıbeşinciyılda, SodomveGomorrahalkıveovadakibütünşehirler,Elam kralıChedorlaomer'inyönetiminekarşıayaklandılar;çünkü ovadakibütünşehirlerinkrallarıonikiyılboyunca Chedorlaomer'ehizmetetmişveonayıllıkvergi

vermişlerdi,fakatogünlerde,onüçüncüyılda,onakarşı isyanettiler.

12İbrahim'inKenandiyarındayaşadığıonuncuyıldaŞinar kralıNimrodileElamkralıChedorlaomerarasındasavaş çıktı.Nimrod,Chedorlaomer'ialtetmekiçinonunla savaşmayageldi

13ÇünküozamanlarChedorlaomer,Nimrod'unordusunun prenslerindenbiriydivekuledekibütünhalkdağılıpgeriye kalanlardayeryüzünesaçılınca,ChedorlaomerElam ülkesinegidiporadahükümsürdüveefendisineisyanetti

14OgünlerdeNimrod,ovadakişehirlerinisyanettiğini görünce,gururveöfkeyleChedorlaomer'esavaşaçmaya geldi.Nimrod,bütünprenslerinivetebaasını,yaklaşıkyedi yüzbinadamınıtopladıveChedorlaomer'ekarşıyürüdü ChedorlaomerisebeşbinadamıylaonakarşıçıktıveElam ileŞinararasındabulunanBabilvadisindesavaşa hazırlandılar

15BütünkrallaroradasavaştılarveNimrodileadamları Chedorlaomerhalkınınönündeyenilgiyeuğradılar; Nimrod'unadamlarındanaltıyüzbinkadarkişiöldüve kralınoğluMardondaonlarınarasındaöldü

16Nimrodkaçtıveutançverezaletiçindeülkesinedöndü; uzunsüreChedorlaomer'inyönetimialtındakaldı Chedorlaomerülkesinedöndüveordusununprenslerini çevresindekikrallara,ElasarkralıArioch'aveGoyimkralı Tidal'agönderdiveonlarlabirantlaşmayaptı;hepside onunemirlerineitaatetti

17İbrahim'inKenandiyarındayaşadığıonbeşinciyılda, yaniİbrahim'inyetmişinciyılında,Rabİbrahim'egöründü veonaşöylededi:"Ben,seniUrKasdim'dençıkarıpbu topraklarısanamirasolarakverenRab'bim."

18Şimdiönümdeyürü,kusursuzolvebuyruklarımıtut; çünküMısırnehrindenbüyükFıratnehrinekadarolanbu topraklarısanavesoyunamirasolarakvereceğim.

19Vesenatalarınınyanınabarışiçindevesağlıklıbiryaşta döneceksin;dördüncükuşakbutopraklaradönecekve burayısonsuzadekmirasalacak.İbrahimbirsunakyaptı vekendisinegörünenRabbinadınıçağırdı;sunaktaRabbe kurbanlarsundu

20OzamanAbramgeridöndüvebabasını,annesinive babasınınailesinigörmekiçinHaran'agittiAbram,karısı vebütünmallarıHaran'adöndülerveAbrambeşyıl Haran'dakaldı.

21Haranhalkındanyetmişikikadaradamİbrahim'in peşindengittiİbrahimonlaraRabbinöğretilerinive yollarınıöğretti,onlaraRabbitanımayıöğretti.

22OgünlerdeRab,Haran'daİbrahim'egöründüveona şöylededi:"İşte,yirmiyılöncesanaşöyledemiştim:

23Doğduğunyerden,babanınevindenayrılıp,sanave çocuklarınavermeküzeregösterdiğimtoprağagit;çünkü oradasenikutsayacağım,senibüyükbirmilletyapacağım, adınıyücelteceğimveseninaracılığınlayeryüzününaileleri kutsanacak

24Şimdikalkın,buradançıkın;sen,karınvesanaaitolan herkes,evinizdedoğanherkesveHaran'dayarattığınbütün canlar,onlarıdayanınızaalıpburadançıkınveKenan diyarınadönmeküzereyolakoyulun.

25İbrahimkalktı,karısıSarai'yi,kendisineaitolanherkesi, evindedoğanbütünçocuklarıveHaran'daedindikleri canlarıyanınaalarakKenandiyarınagitmeküzereyola çıktı

26VeAbram,RabbinsözünegöreKenandiyarınageri döndü.KardeşiHaran'ınoğluLutdaonunlabirliktegitti. Abram,Haran'danKenandiyarınadönmeküzereyola çıktığındayetmişbeşyaşındaydı.

27VeRabbinİbrahim'everdiğisözüzerineKenandiyarına geldi;çadırınıkurduveMamreovasındaoturduYanında kardeşininoğluLutvebütünailesidevardı

28Rab,İbrahim'etekrargöründüveşöylededi:"Bu topraklarıseninsoyunavereceğim"İbrahimdekendisine görünenRabiçinbirsunakyaptırdı;busunak,Mamre ovalarındabugünekadardurmaktadır

BÖLÜM14

1OgünlerdeŞinarülkesindehertürlübilgeliğesahip, güzelgörünüşlü,amafakirvemuhtaçbirbilgeadamvardı; adıRikayon'duvegeçiminizorluklasağlıyordu

2Rikayon,MısırkralıAnom'unoğluOswiris'egidip,krala bilgeliğinigöstermeyekararverdi;belkikralıngözünde lütufbulur,onuyükseltirvegeçindirirdi;veRikayonöyle yaptı

3RikayonMısır'avardığında,Mısırhalkınakralhakkında sorularsorduMısırhalkıonaMısırkralınınadetinianlattı; çünküozamanlarMısırkralınınadetişuydu:yıldasadece birgünsarayındanayrılırvedışarıdagörünür,ondansonra dasarayınadönerveoradakalırdı

4Kralogündışarıçıktığında,ülkedehükümverdive davasıolanherkesisteğinieldeetmekiçinogünkralın huzurunageldi

5Rikayon,Mısır'dakiadetivekralınhuzuruna çıkamayacağınıduyuncaçoküzüldüvekederlendi.

6AkşamleyinRikayondışarıçıktıveMısır'daeskidenfırın olan,harabehalindebirevbulduGeceyiorada,yüreğiacı veaçlıkiçindegeçirdi;gözlerindenuykukaçtı.

7Rikayon,kralgelenekadarşehirdeneyapacağınıve oradanasılgeçineceğinikendikendinedüşündü

8Sabahleyinkalkıpdolaştıveyoldasebzeveçeşitli tohumlarsatan,bunlarlahalkınihtiyaçlarınıkarşılayan kişilerlekarşılaştı

9Rikayondaşehirdegeçiminisağlamakiçinaynışeyi yapmakistedi,fakathalkınadetlerinibilmediğiiçin aralarındakörgibiydi

10Adamgidipgeçiminisağlamakiçinsebzetopladıve sattı;etrafınısarankalabalıkonualayaaldı,sebzelerini elindenaldıveonahiçbirşeybırakmadı

11Veo,yüreğindeburukbiracıylaoradankalktıvebir öncekigecebütüngecekaldığıfırınagidipiççekerek ikincigeceyideoradageçirdi.

12Ogecedekendikendineaçlıktannasılkurtulabileceğini düşündüvebirplankurdu

13Sabahleyinkalktıvekurnazcadavranarak,ellerinde savaşaletleritaşıyanotuzgüçlüadamıkiraladıveonları Mısırmezarlığınıntepesinegötürüporayayerleştirdi

14Veonlaraşöylebuyurdu:“Kralşöylediyor:Kendinizi güçlendirinveyiğitolun;ikiyüzgümüşparçasıverilmeden kimseburadagömülmesin;ondansonragömülebilir”Veo adamlar,oyılboyuncaMısırhalkınaRikayon'unemrine görehareketettiler

15SekizayiçindeRikayonveadamlarıçokmiktarda gümüşvealtıntopladılar.Rikayonçoksayıdaatvebaşka

hayvanlaraldı,dahafazlaadamtuttuveonlaraatlarverdi; onlardaonunlabirliktekaldılar.

16Yıldolduğuzaman,kralşehregittiğinde,Mısır'ınbütün halkıRikayonveadamlarınınyaptıklarınıanlatmakiçinbir arayatoplandı.

17Kral,belirlenengündedışarıçıktıvebütünMısırlılar onunönünegeliponaşöyleseslendiler:

18Kralsonsuzadekyaşasın.Şehirdehizmetkârlarına yaptığınbuşeynedir?Ölüleringömülmesiiçinbellibir miktargümüşvealtınverilmesinimiistiyorsun?Eski krallarınzamanından,hattaÂdemzamanındanbugüne kadar,bütünyeryüzündeböylebirşeyhiçyapıldımı? Ölüleringömülmesiiçinbelirlibirbedelödenmesimi gerekiyor?

19Krallarınyaşayanlardanyıllıkvergialmageleneği olduğunubiliyoruz;fakatsenbunuyapmaklakalmıyorsun, ölülerdendehergünvergialıyorsun

20Eykral,artıkbunadahafazladayanamıyoruz;çünkübu yüzdenbütünşehirharapoldu,senbunubilmiyormusun?

21Kral,onlarınsöylediklerininhepsiniduyuncaçok öfkelendivebuolaydanhaberiolmadığıiçinkızgınlığı iyicearttı.

22Kraldediki:"Benimemrimolmadanülkemdebu kötülüğüyapmayacüretedenkimvenerededir?Elbette banasöyleyeceksin."

23OnlardaRikayonveadamlarınınbütünyaptıklarınıona anlattılarBununüzerinekralınöfkesikabardıveRikayon ileadamlarınınhuzurunagetirilmesiniemretti.

24Rikayonyaklaşıkbinkadaroğlanvekızçocuğualdı, onlarıipekveişlemelielbiselergiydirdi,atlarabindirdive adamlarıaracılığıylakralagönderdi.Ayrıcaçokmiktarda gümüş,altınvedeğerlitaşlarilegüçlüvegüzelbiratıda kralahediyeolarakaldıBuatlakralınhuzurunaçıktıve önündeyerekadareğildi.Kral,hizmetkarlarıveMısır'ın bütünhalkıRikayon'unbuyaptıklarına,zenginliğineve kralagetirdiğihediyeyehayrankaldılar 25Budurumkralıçokmemnunettivehayretedüşürdü; Rikayononunhuzurunaoturduğundakralonabütün yaptıklarınısorduveRikayonkralın,hizmetkarlarınınve Mısırhalkınınönündebütünsözlerinibilgeceanlattı.

26Kral,Rikayon'unsözlerinivebilgeliğiniişitince, Rikayononungözündelütufbulduvebilgeliğivegüzel konuşmalarısayesindekralınbütünhizmetkarlarıveMısır halkınıntamamıtarafındansevgivesaygıgördü;o zamandanitibarendeonuçoksevdiler

27Kral,Rikayon'aşöylecevapverdi:"ArtıkadınRikayon değil,Firavunolacak;çünküölülerdenvergialdın"Ve adınıFiravunkoydu.

28KralvetebaasıRikayon'ubilgeliğindendolayıçok sevdilerveonukralınemrindevaliyapmakiçinMısır'ın bütünhalkıylaistişareettiler

29Mısır'ınbütünhalkıveilerigelenlerideöyleyaptılarve buMısır'dakanunoldu

30VeRikayonFiravunuMısırkralıOswiris'inyönetimine valiolarakatadılarRikayonFiravunuMısır'ıyönettiveher güntümşehreadaletdağıttıKralOswirisiseyıldabirgün, halkınyargısınısunmaküzeredışarıçıktığındayapardı.

31VeFiravunRikayon,hileyleMısır'ınyönetiminiele geçirdiveMısırhalkınıntamamındanvergitopladı

32MısırhalkınıntamamıFiravunRikayon'uçoksevdive Mısır'dakendilerinevesoylarınahükmedecekherkrala Firavundenmesiyönündebirkararnameçıkardılar 33BunedenleozamandanitibarenMısır'dahükümsüren bütünkrallarbugünekadarFiravundiyeanıldılar.

BÖLÜM15

1OyılKenandiyarındaşiddetlibirkıtlıkbaşgösterdive kıtlıkokadarşiddetliydiki,halkoradakalamadı

2AbramvebütünmalıkıtlıkyüzündenkalkıpMısır'a gittilerveMısırderesikenarınavardıklarında,yolculuğun yorgunluğunuatmakiçinbirsüreoradakaldılar.

3İbrahimveSaraMısırderesikıyısındayürüyorduve İbrahimkarısıSara'yıgörünceonunçokgüzelolduğunu farketti.

4İbrahimkarısıSarai'yeşöylededi:"Tanrıseniböylesine güzelbiryüzleyarattığınagöre,Mısırlılardankorkuyorum; beniöldürüpsenidegötürmelerindenendişeediyorum, çünkübuyerlerdeTanrıkorkusuyok"

5Öyleyseşunuyapacaksın:Sanasoranherkese,'Ben benimkızkardeşimim'diyeceksin.Böylecebanaiyilik olsun,bizyaşayalımveöldürülmeyelim

6Abram,kıtlıkyüzündenMısır'akendisiylebirlikte gelenlerinhepsinedeaynışeyiemretti;yeğeniLut'ada şöylebuyurdu:"MısırlılarsanaSaraihakkındasorarlarsa, onunAbram'ınkızkardeşiolduğunusöyle"

7AmabütünbuemirlererağmenAbramonlaragüvenmedi, Sarai'yialıpbirsandığakoyduveeşyalarınınarasına sakladı;çünküAbram,Mısırlılarınkötülüklerindendolayı Saraiiçinçokendişeleniyordu.

8İbrahimveonaaitolanherkesMısırderesindenkalkıp Mısır'ageldiler;şehrinkapılarındaniçerigirergirmez muhafızlaronlarayaklaşıp,"Sahipolduklarınızdankrala ondalıkverin,sonraşehregirebilirsiniz"dediler;İbrahim veyanındakilerdeöyleyaptılar

9İbrahim,yanındakilerlebirlikteMısır'ageldi. Geldiklerinde,Sarai'ninsaklandığısandığıdagetirdilerve Mısırlılarsandığıgördüler

10Kralınhizmetkarlarıİbrahim'eyaklaşıp,"Busandıkta görmediğimiznevar?Şimdisandığıaçveiçindekilerin hepsininondabirinikralaver"dediler

11İbrahim,“Busandığıaçmayacağım,amaiçindekiher şeyisizevereceğim”dediFiravunungörevlileriise İbrahim'e,“Budeğerlitaşlarladolubirsandık,bizeonda biriniverin”diyecevapverdiler.

12Abramdediki:"Dilediğinizherşeyivereceğim,fakat sandığıaçmayın."

13Kralıngörevlileriİbrahim'ebaskıyaptıvesandığa ulaşıponuzorlaaçtılar;sandığıniçindegüzelbirkadın olduğunugördüler

14KralıngörevlileriSarai'yigörüncegüzelliğinehayran kaldılarveFiravun'unbütünprenslerivehizmetkarları Sarai'yigörmekiçintoplandılar,çünküoçokgüzeldi KralıngörevlilerikoşarakFiravun'agördüklerinianlattılar veSarai'yikralınhuzurundaövdüler;Firavundaonu getirtmeleriniemrettivekadınkralınhuzurunageldi.

15FiravunSarai'yigörünceondançoketkilendi; güzelliğinehayrankaldıveondandolayıçoksevindiOna habergetirenlerihediyelerleödüllendirdi.

16KadınFiravun'unevinegetirildiveİbrahimkarısıiçin üzüldü;Rabbe,onuFiravun'unelindenkurtarmasıiçindua etti

17OsıradaSaradaduaettiveşöylededi:"EyRabbim,sen Rabbimİbrahim'eülkesindenvebabasınınevindenayrılıp Kenandiyarınagitmesinisöylemiştinveeğersenin emirlerineuyarsaonaiyilikedeceğinesözvermiştin;işte bizdeseninemrettiğingibiyaptık,ülkemiziveailelerimizi bırakıpyabancıbirdiyaravedahaöncetanımadığımızbir halkınyanınagittik"

18Bizkıtlıktankaçmakiçinbudiyarageldik,amabukötü olaybaşımageldi;eyRabbimiz,bizibuzaliminelinden kurtarvemerhametinlebanaiyiliket.

19RabSarai'ninsözünüişittiveSarai'yiFiravun'un elindenkurtarmakiçinbirmelekgönderdi 20KralgeldiveSarai'ninönüneoturdu.İşte,Rabbinbir meleğionlarınüzerindeduruyorduMelekSarai'ye göründüveona,"Korkma,çünküRabduanıişitti,"dedi 21KralSarai'yeyaklaştıveona,"Seniburayagetireno adamseniniçinkim?"dediSaraide,"Obenimkardeşim," diyeyanıtladı

22Kraldediki:"Onuyüceltmek,onuyükseltmekvebize emredeceğinbütüniyiliklerionayapmakbizim görevimizdir"Bununüzerinekral,İbrahim'ebolmiktarda gümüş,altınvedeğerlitaşlar,büyükbaşhayvanlar,erkek vekadınhizmetçilergönderdiKral,İbrahim'in getirilmesiniemrettiveİbrahimkralınsarayınınavlusunda oturdu.Kralogeceİbrahim'içokyüceltti.

23KralSaraiilekonuşmakiçinyaklaştıveonadokunmak üzereeliniuzattı;osıradamelekonuşiddetlevurduvekral çokkorktu,onaeliniuzatmaktanvazgeçti.

24KralSarai'yeyaklaşıncamelekonuyereserdivebütün geceonaböyledavrandı;kralçokkorktu

25Ogecemelek,Saraiyüzündenkralınbütün hizmetkârlarınıvetümmaiyetiniağırşekildecezalandırdı veFiravun'unsarayhalkıarasındaogecebüyükbirağıt koptu.

26Firavun,başınagelenbukötülüğügörünce,"Şüphesiz bukadınyüzündenbaşımabunlargeldi,"dediveondan birazuzaklaşarakonahoşsözlersöyledi.

27KralSarai'ye,"Lütfenbanaburayabirliktegeldiğin adamhakkındabilgiver,"dediSaraide,"Buadam kocamdır.Sanaonunkardeşimolduğunusöyledim,çünkü kötülükyaparakonuöldürmendenkorktum,"dedi 28KralSarai'denuzakdurduveRabbinmeleğininbelaları ondanveevhalkındanuzaklaştı;Firavun,Saraiyüzünden cezalandırıldığınıanladıvebudurumaçokşaşırdı

29Sabahleyinkralİbrahim'içağırdıveona,"Banane yaptınböyle?Neden'Obenimkızkardeşimdir,buyüzden onukendimeeşolarakaldım'dedin?Buyüzdenbuağır belabanaveevhalkımageldi"dedi

30İştekarınburada,onualveülkemizdengit,yoksa hepimizonunyüzündenöleceğizFiravundaİbrahim'e vermeküzeredahaçokbüyükbaşhayvan,erkekvekadın hizmetçi,gümüşvealtınaldıvekarısıSarai'yionageri verdi

31Kral,cariyelerindendoğurduğubirkızıalıpSarai'ye cariyeolarakverdi

32Kralkızınaşöylededi:“Kızım,bukadınınyüzünden başımızagelenkötülüğügördüktensonra,benimevimde

hanımefendiolmaktansa,buadamınevindecariyeolman seniniçindahaiyidir.”

33İbrahimkalktıvebütünmalıylabirlikteMısır'dan ayrıldı;Firavundaadamlarındanbazılarınaonunlave onunlabirliktegidenlerlebirliktegitmeleriniemretti.

34VeAbramKenandiyarına,sunakkurduğuyere,ilk baştaçadırınıkurduğuyeredöndü

35HaranoğluLut,İbrahim'inkardeşi,çoksayıda büyükbaşhayvan,koyunveçadırasahipti;çünküRab, İbrahim'dendolayıonlarabolcanimetvermişti

36İbrahimoülkedeyaşarken,Lut'unçobanlarıile İbrahim'inçobanlarıarasındakavgaçıktı;çünkümalları çokfazlaydıvebirlikteoülkedeyaşamalarımümkün değildi,ayrıcaülkedehayvanlarınınçokluğuyüzünden onlarıgeçindiremiyordu

37İbrahim'inçobanlarısürüleriniotlatmayagittiklerinde,o ülkeninhalkınıntarlalarınagirmezlerdi;fakatLut'un çobanlarınınhayvanlarıfarklıdavranırdı,çünküonlarıno ülkeninhalkınıntarlalarındaotlamalarınaizinverilmişti.

38Veoülkeninhalkıbuolayıhergüngörüyorduve Abram'ınyanınagelipLut'unçobanlarıyüzündenonunla çekişmeyebaşladılar.

39Abram,Lut'adediki:"Bananeyapıyorsun?Benibu ülkeninhalkınıngözündeaşağılıkhalegetirmekiçin, çobanınahayvanlarınıbaşkalarınıntarlalarındaotlatmasını emrediyorsunBenbuülkede,Kenanoğullarıarasında yabancıolduğumubilmiyormusun?Bunubananeden yapıyorsun?"

40BuyüzdenAbramhergünLut'latartıştı,fakatLut Abram'ıdinlemediveaynışekildedavranmayadevametti BununüzerineülkeninhalkıgelipAbram'adurumuanlattı.

41Abram,Lut'adediki:"Nezamanakadarbuülkenin halkıiçinbirtökezlemetaşıolacaksın?Yalvarıyorumsana, artıkaramızdakavgaolmasın,çünkübizakrabayız."

42Fakatsendenricam,bendenayrıl,gitvehayvanlarınla vebütünmallarınlabirlikteoturabileceğinbiryerseç;fakat senveevhalkınbendenuzakdurun.

43Bendenuzaklaşmaktankorkma;çünküeğerbirisana zararverirse,banahaberver,bendeonunintikamınıalırım; sadecebendenuzaklaş.

44İbrahimbütünbusözleriLut'asöylediktensonraLut ayağakalktıvegözleriniÜrdünovasınaçevirdi

45Vebuyerintamamınınbolsukaynaklarınasahip olduğunu,insanlariçindeverimliolduğunu,hayvanlariçin deotlaksağladığınıgördü

46Lut,İbrahim'denayrılıpoyeregittiveoradaçadırını kurupSodom'daoturdu;böylecebirbirlerindenayrıldılar

47İbrahim,Hebron'dabulunanMamreovasındaoturduve çadırınıorayakurdu;İbrahimoyerdeuzunyıllarkaldı

BÖLÜM16

1OzamanElamkralıChedorlaomer,bütünkomşukrallara, osıradakendiegemenliğialtındaolanŞinarkralıNimrod'a, GoyimkralıTidal'aveElasarkralıArioch'abirantlaşma göndererekşöylededi:"Banagelinvebanayardımedinki, Sodom'unbütünşehirlerinivehalkınıyokedelim;çünkü onlaronüçyıldırbanakarşıisyanediyorlar"

2Budörtkral,sekizyüzbinkadaraskerdenoluşan ordularıylabirlikteyolakoyuldularveyollarında bulduklarıheradamıöldürdüler

3SodomveGomorra'nınbeşkralı,AdmahkralıŞinab, ZeboyimkralıŞemeber,SodomkralıBera,Gomorrakralı BerşaveZoarkralıBela,onlarıkarşılamakiçinyola çıktılarvehepsiSiddimvadisindebirarayageldiler.

4BudokuzkralSiddimvadisindesavaştılar;Sodomve GomorrakrallarıElamkrallarınınönündeyenilgiye uğradılar

5SiddimvadisikireçocaklarıyladoluyduveElamkralları SodomkrallarınıkovaladılarSodomkrallarıordularıyla birliktekaçıpkireçocaklarınadüştülervegeriyekalanların hepsigüvenlikiçindağaçıktıBeşElamkralıdaonların peşindengelipSodom'unkapılarınakadarkovaladılarve Sodom'dabulunanherşeyielegeçirdiler.

6VeSodomveGomorraşehirlerinintamamını yağmaladılar;ayrıcaİbrahim'inkardeşininoğluLut'uve mallarınıdaaldılar;Sodomşehrininbütünmallarınael koyupgittilerSavaştabulunanİbrahim'inhizmetkârıUnik bunugördüvekrallarınSodomşehrineyaptıklarınıve Lut'unesiralındığınıİbrahim'eanlattı.

7Abrambunuduyduveyanındakiüçyüzonsekizkadar adamlabirliktekalktıOgecebukrallarıtakipettiveonları öldürdü.HepsiAbramveadamlarınınönündeöldüler. Geriyesadecekaçandörtkralkaldıveherbirikendi yolunagitti

8VeİbrahimSodom'unbütünmallarınıgerialdı;Lut'uve mallarını,karılarını,çocuklarınıveonaaitolanherşeyide gerialdı;böyleceLuthiçbirşeydenyoksunkalmadı 9Vebukrallarıyenilgiyeuğrattıktansonrageri döndüğünde,adamlarıylabirliktekrallarınsavaştığıSiddim vadisindengeçti

10SodomkralıBeraveyanındakidiğeradamları, düştüklerikireçocaklarındançıkarakAbramveadamlarını karşılamayagittiler

11YeruşalimkralıAdonizedek(Şem),adamlarıylabirlikte ekmekveşaraplaİbrahimvehalkınıkarşılamayaçıktıve birlikteMelekvadisindekaldılar

12Adonizedek,Abram'ıkutsadıveAbramda düşmanlarındanaldığıganimetlerinondabirinionaverdi; çünküAdonizedekTanrı'nınhuzurundabirrahipidi

13OradabulunanSodomveGomorrakrallarınınhepsi, hizmetkârlarıylabirlikteİbrahim'eyaklaştılarveesiraldığı hizmetkârlarınıgerivermesinivebütünmallarınıkendisine almasınıricaettiler.

14Abram,Sodomkrallarınaşöylecevapverdi:“Göğüve yeriyaratan,canımıhertürlüsıkıntıdankurtaran,bugün benidüşmanlarımdankurtarıponlarıelimeverenRab'bin adınayeminederimki,yarın‘Abram,kurtardığımallardan zenginoldu’diyerekövünmeyesinizdiye,sizdenhiçbirşey almayacağım”

15ÇünkügüvendiğimTanrımRABbanaşöylededi: “Hiçbirşeydenyoksunkalmayacaksın,çünküellerinin bütünişlerinibereketlendireceğim.”

16İştesizeaitolanherşeyburada,alınvegidin;Rab'bin hayatıüzerineyeminederimki,sizinlebirliktesavaşa gidenlerinyiyecekmasraflarıhariç,diribircandan ayakkabıbağcığına,ipliğekadarhiçbirşeyalmayacağım AyrıcabenimlebirliktesavaşagidenAnar,Aşkolve Mamre'ninveadamlarınınpaylarıileganimetlerikorumak içinkalanlarınpaylarıdaganimettenkendilerinedüşeni alacaklardır.

17SodomkrallarıAbram'asöylediğiherşeyiverdilerve onadilediğiherşeyialmasıiçinısrarettiler,fakato istemedi

18VeSodomkrallarınıvegerikalanadamlarınıgönderdi; onlaraLuthakkındaemirlerverdiveonlardakendi yerlerinegittiler

19KardeşininoğluLut'udamallarıylabirliktegönderdive Lutonlarlabirliktegitti.LutmemleketiSodom'adöndü; İbrahimvehalkıdayurtlarına,Hebron'dakiMamre ovalarınadöndüler

20OzamanRab,Hebron'daİbrahim'etekrargöründüve onaşöylededi:"Korkma,ödülünbenimönümdeçok büyüktür;seniçoğaltıp,senikutsayıp,soyunugökteki yıldızlargibi,ölçülemeyecekvesayılamayacakkadarçok kılıncayakadarseniyalnızbırakmayacağım"

21Vebubütüntopraklarıseninsoyunavereceğim, gözlerinlegördüğünbutopraklarıonlarasonsuzadekmiras olarakvereceğim;güçlüol,korkma,önümdeyürüve kusursuzol.

22İbrahim'inyetmişsekizinciyılında,Peleg'inoğluReu öldüReu'nunömrüikiyüzotuzdokuzyıldıveöldü

23Haran'ınkızıveİbrahim'inkarısıSaraiogünlerdehâlâ kısırdı;İbrahim'eneoğulnedekızçocuğudoğurdu

24Çocukdoğuramadığınıgörünce,Firavun'unkendisine verdiğicariyesiHacer'ialıpkocasıİbrahim'eeşolarak verdi

25ÇünküHacer,Sarai'ninöğrettiğibütünyollarıöğrendi; onuniyiyollarınıizlemektehiçbirşekildeeksikkalmadı. 26Sarai,İbrahim'edediki:"İştecariyemHacer,onagitki dizleriminüzerindebirçocukdoğursun,böylecebende ondançocuksahibiolayım."

27İbrahim'inKenandiyarındaonyılkaldıktansonra,yani hayatınınseksenbeşinciyılında,SaraionaHacer'iverdi 28İbrahimkarısıSarai'ninsözünüdinledivecariyesi Hacer'iyanınaaldı;İbrahimonunlabirlikteolduveHacer hamilekaldı

29Hacerhamilekaldığınıgörünceçoksevindiveefendisi Sarai'yigözündehorgördüKendikendine,"Buancak efendimSarai'dendahaüstünolduğumanlamınagelebilir; çünküefendimSarai,efendimlebirliktegeçirdiğibütün günlerboyuncahamilekalmadı,amaRabbimbeniçokkısa birsüredeonunlahamilebıraktı"dedi

30Sarai,Hagar'ınİbrahim'denhamilekaldığınıgörünce cariyesinikıskandıvekendikendine,"Bu,onunbenden dahaiyiolduğuanlamınageliyor,değilmi?"diyedüşündü 31Sarai,İbrahim'edediki:"Sanahaksızlıkediyorum! ÇünküsenRabbinhuzurundaçocuksahibiolmakiçindua ettiğinhalde,nedenbenimiçindeduaetmedin?Rabbana sendensoyversindiyeduaetmedin?"

32SeninhuzurundaHagar'lakonuştuğumda,osözlerimi horgördü,çünkühamilekalmıştı;sendeonahiçbirşey söylemedin.Banayaptığınbuşeydendolayı,Rabbenimle seninarandahükümversin

33İbrahimSarai'ye,"İştecariyenseninelindedir,ona dilediğingibidavran"dediBununüzerineSaraiona zulmettiveHacerondankaçarakçölegitti

34Rabbinmeleğionukaçtığıyerde,birkuyununyanında bulduveonaşöylededi:“Korkma,soyunuçoğaltacağım; biroğuldoğuracaksınveadınıİsmailkoyacaksınŞimdi efendinSarai'ninyanınadönveonunemrineboyuneğ.”

35HacerokuyununbulunduğuyereBeer-lahai-roiadını verdi;okuyuKadeşileBeredçölüarasındadır.

36OzamanHacerefendisininevinedöndüvegünün sonundaHacer,İbrahim'denbiroğuldoğurdu;İbrahimona İsmailadınıverdi;İbrahimonudoğurduğundaseksenaltı yaşındaydı

BÖLÜM17

1Ogünlerde,İbrahim'inhayatınındoksanbirinciyılında, KittimoğullarıTubaloğullarıylasavaşagirdiler;çünkü Rabinsanoğullarınıyeryüzünedağıttıktansonra,Kittim oğullarıgidipKanopiaovasındabirarayageldiler,orada şehirlerkurupTibreunehrikıyısındayerleştiler

2TubaloğullarıToskana'dayaşadılarvesınırlarıTibre nehrinekadaruzandı.TubaloğullarıToskana'dabirşehir kurdularvebabalarıTubal'ınoğluSabina'nınadınıvererek şehreSabinaadınıkoydularvebugünekadarorada yaşadılar.

3İşteozamanKittimoğullarıTubaloğullarıilesavaşa girdilerveTubaloğullarıKittimoğullarınınönünde yenilgiyeuğradılar;KittimoğullarıTubaloğullarındanüç yüzyetmişkişiyiöldürdüler

4OzamanTubaloğulları,Kittimoğullarınayeminederek şöyledediler:"Aramızdakimseyleevlenmeyeceksinizve hiçkimsekızınıKittimoğullarındanbirinevermeyecek"

5ÇünküogünlerdeTubal'ınbütünkızlarıgüzeldi;çünküo zamanlaryeryüzündeTubal'ınkızlarıkadargüzelkadın bulunmazdı

6KadınlarıngüzelliğindenhoşlananlarınhepsiTubal kızlarınagidiponlardaneşleraldılar;erkeklerinoğulları, krallarveprenslerde,kadınlarıngüzelliğindençok hoşlandıklarıiçinogünlerdeTubalkızlarındaneşleraldılar

7Tubaloğullarının,Kittimoğullarınakızlarınıkendilerine eşolarakvermeyeceklerinedairyeminetmelerindenüçyıl sonra,KittimoğullarındanyirmikadaradamTubal'ın kızlarındanbazılarınıalmakiçingittiler,fakathiçbirini bulamadılar

8ÇünküTubal'ınoğullarıonlarlaevlenmeyeceklerinedair verdikleriyeminleresadıkkaldılarveyeminlerini bozmadılar

9HasatgünündeTubaloğullarıhasatlarınıtoplamakiçin tarlalarınagittiler;osıradaKittim'ingençleritoplanıp SabinaşehrinegittilerveherbiriTubalkızlarındanbirer gençkızalıpkendişehirlerinedöndüler

10Tubaloğullarıbunuduyuncaonlarlasavaşmayagittiler, amaonlaraüstünlüksağlayamadılar;çünküdağonlardan çokyüksekti.Üstünlüksağlayamayacaklarınıanlayınca kendiülkelerinegeridöndüler

11YılındevrimindeTubaloğulları,yakınlarındaki şehirlerdenonbinkadaradamkiralayıpKittimoğullarıyla savaşagittiler.

12Tubaloğulları,Kittimoğullarıilesavaşagirdiler; onlarıntopraklarınıyıkmakveonlarısıkıntıyasokmak istedilerBusavaştaTubaloğullarıKittimoğullarınaüstün geldilerKittimoğulları,büyüksıkıntıyadüştüklerini görünce,Tubal'ınkızlarındanolançocuklarını,Tubal oğulları'nıngözleriönünde,inşaedilmişolansurunüzerine çıkardılar

13Kittimoğullarıonlaradedilerki:“Kendiözoğullarınız vekızlarınızlasavaşmayamıgeldiniz?Bizozamandan beriözakrabalarınızsayılmadıkmı?”

14Tubaloğullarıbunuduyunca,Kittimoğullarıyla savaşmayıbıraktılarveoradanayrıldılar.

15Veonlarşehirlerinedöndüler;osıradaKittimoğulları birarayagelipdenizkıyısındaikişehirkurdular;birine Purtu,diğerineArizaadınıverdiler.

16Terahoğluİbrahimozamandoksandokuzyaşındaydı

17OzamanRabonagöründüveşöylededi:“Benimle seninarandabirantlaşmayapacağımvesoyunuçok çoğaltacağımİşteseninlearamdayaptığımantlaşmaşudur: Senvesendensonragelensoyununhererkekçocuğu sünnetolsun”

18Sekizgünlükkensünnetedilecekvebuantlaşma sonsuzadekbedeninizdekalacak.

19BunedenleartıkadınAbramdeğil,İbrahimolacak; karınınadıdaSaraideğil,Saraolacak

20Çünkübenikinizidekutsayacağımvesizdensonra soyunuzuçoğaltacağım;büyükbirmilletolacaksınızve aranızdankrallarçıkacak

BÖLÜM18

1İbrahimkalktıveTanrı'nınkendisineemrettiğiherşeyi yaptı;evhalkınıveparasıylasatınaldığıadamlarıyanına aldıveRabbinkendisineemrettiğigibionlarısünnetetti 2Vesünnetetmediğikimsekalmadı;İbrahimveoğlu İsmaildesünnetedildiler;İsmailsünnetedildiğindeonüç yaşındaydı

3Üçüncügünİbrahimçadırındançıktıvebedeninin ağrısınarağmengüneşinsıcaklığındanfaydalanmakiçin kapınınönündeoturdu

4Rab,Mamreovasındaonagöründüveonuziyaret etmeleriiçinüçhizmetçimeleğinigönderdiO,çadırın kapısındaoturuyordu;gözlerinikaldırdıvebaktı,uzaktan üçadamgeliyordu.Ayağakalktı,koşarakonlarıkarşıladı, önlerindeeğildiveonlarıevinealdı

5İsaonlara,“Eğerşimdigözünüzdelütufbulmuşsam,içeri gelinvebirlokmaekmekyiyin”dedi.Onlarıısrarladavet etti,onlardaiçerigirdilerİsaonlarasuverdi,ayaklarını yıkadılarveonlarıçadırınkapısındakibirağacınaltına oturttu.

6İbrahimkoşarakgitti,tazevegüzelbirbuzağıaldı,onu kesmekiçinaceleettivehazırlamasıiçinhizmetçisi Eliezer'everdi.

7İbrahim,Sara'nınyanınaçadırageldiveona,"Çabuküç ölçekinceunhazırla,yoğurveetinbulunduğutencereyi örtecekşekildehamurtoplarıyap"dediSaradaöyleyaptı 8İbrahimaceleylegidiponlaratereyağı,süt,sığıretive koyunetigetirdivebuzağıetipişmedenönceonlara yedirdi;onlardayediler.

9Yemeklerinibitirdiktensonraiçlerindenbiriona, “ÖmrününsonunadoğrusanadöneceğimvekarınSara'nın biroğluolacak”dedi

10Veadamlardahasonraayrılıpgönderildikleriyerlere gittiler.

11OgünlerdeSodomveGomorrahalkıvebeşşehrin tamamıRabbekarşısonderecekötüvegünahkârdı; iğrençlikleriyleRabbekarşıöfkeduyuyorlardıve yaşlandıkçaRabbinönündeiğrençvealaycıbirşekilde

güçleniyorlardı;kötülüklerivesuçlarıogünlerdeRabbin önündeçokbüyüktü.

12Onlarıntopraklarında,yaklaşıkyarımgünlükyürüyüş mesafesinde,çokgenişbirvadivardı;buvadidesu kaynaklarıvesuyunetrafındabolmiktardaotbulunuyordu.

13SodomveGomorrahalkınıntamamı,eşleri,çocukları vetümmallarıylabirlikteyıldadörtkezorayagittilervetef çalıpdansedereksevinçgösterilerindebulundular.

14Sevinçzamanındahepsikalkıpkomşularınınkarılarını, bazılarıdakomşularınınbakirekızlarınıyakalayıponlarla birlikteoluyorlardı;heradamkarısınıvekızını komşusununelindegörüyor,amabirşeydesöylemiyordu

15Bunusabahtanakşamakadaryaptılarvesonrahererkek kendievine,herkadındakendiçadırınadöndü;bunuher yıldörtkeztekrarladılar

16Ayrıca,yabancıbirisişehirlerinegelip,oradasatmak amacıylasatınaldığımallarıgetirdiğinde,buşehirlerin halkı,erkekler,kadınlar,çocuklar,gençlerveyaşlılar, toplanıpadamagidervemallarınızorlaalırlardı;herbirine birazvererek,sahibininülkeyegetirdiğitümmallarbitene kadarbuişlemisürdürürlerdi

17Mallarınsahibionlarlatartışıp,“Banayaptığınızbuiş dene?”derse,hepsibirerbireryanınagelir,aldıklarıazıcık şeyigösterip,“Bensadecebanaverdiğinoazıcıkşeyi aldım”diyerekalayederlerdi.Bunuhepsindenduyunca, kederveacıiçindekalkıpgiderdi;onlardakalkıppeşinden gider,büyükbirgürültüvekargaşaylaonuşehirden kovarlardı.

18Elamülkesindenbiradamvardı;eşeğinebinmiş,yolda ağırağırilerliyorduEşeğintaşıdığı,rengarenkgüzelbir pelerin,biripleeşeğinboynunabağlanmıştı.

19Adam,Sodomsokaklarındangeçerkenakşamgüneş batıyorduvegeceyioradageçirmekiçinkaldı;fakatkimse onuevinealmadı.OzamanlarSodom'dakötüvefesatlık yapmayameraklı,adıHedadolanbiradamvardı 20Vegözlerinikaldırdı,şehrinsokağındayolcuyugördü veonayaklaşıp,“Neredengeliyorsunvenereye gidiyorsun?”dedi

21Adamonadediki:"Hebron'danmemleketimElam'a doğruyolculukediyorum.Geçerkengüneşbattıvekimse benievinealmadıEkmeğim,suyum,eşeğimiçinsamanım veyemimvardı,hiçbirşeyimeksikdeğildi"

22Hedadonaşöylecevapverdi:“İhtiyaçduyacağınher şeyibenkarşılayacağım,fakatgeceyisokakta geçirmeyeceksin”

23Hedadonuevinegötürdüveeşeğinüzerindekiörtüyü iplebirlikteçıkarıpevinegetirdiYolcuHedad'ınevinde yiyipiçerken,Hedadeşeğesamanveyemverdiveogece oradakaldı

24Sabahleyinyolcuyolculuğunadevametmekiçin erkendenkalktıHedadona,“Bekle,birparçaekmekle yüreğinirahatlat,sonragit,”dedi.Adamdaöyleyaptı; Hedadonunlakaldıvegünboyuncabirlikteyiyipiçtiler Sonraadamkalkıpgitti

25Hedadona,“Bak,günbatıyor,yüreğinrahatlasındiye bütüngeceburadakalsaniyiolur”dediAdamonuısrarla oradabütüngecekaldıveikincigünerkendenkalkıp gitmeküzereykenHedadısrarla,“Yüreğinibirlokma ekmeklerahatlat,sonragit”dediAdamikincigünde onunlabirliktekaldı,yemekyedivesonraadam yolculuğunadevametmeküzerekalktı

26Hedadonadediki:"Bak,günbatıyor;yüreğini rahatlatmakiçinbenimlekal,sabahleyinerkendenkalkıp git"

27Adamoradakalmadı,kalkıpeşeğinieyerledi.Eşeğini eyerlerkenHedad'ınkarısıkocasına,"Bak,buadamiki gündürbizimlebirlikte,yiyipiçti,bizehiçbirşeyvermedi Şimdidebizehiçbirşeyvermedengidecekmi?"dedi Hedadona,"Sus!"dedi.

28AdameşeğinieyerlediveHedad'daneşeğibağlamak içinipveörtüistedi

29Hedadona,"Nediyorsun?"dediOdaona,"Efendim, banaevindesakladığın,çeşitlirenklerdekiipiveörtüyü ver,"dedi.

30Hedadadamaşöylecevapverdi:“Rüyanınyorumu şudur:Gördüğünip,ömrününbiripgibiuzayacağına; çeşitlirenklerleboyanmışpeleringörmenise,hertürlü meyveağacınıdikeceğinbirbağasahipolacağınaişaret eder”

31Yolcu,"Hayırefendim,öyledeğil.Sanaipivefarklı renklerdedokunmuşbirpeleriniverdiğimdeuyanıktım Sendeonlarıeşeğinüzerindenalıpbenimiçinbirkenara koymuştun."dedi.Hedadda,"Sanarüyanınyorumunu anlattım,güzelbirrüyadırİşteyorumu"dedi

32Şimdiinsanoğullarıbanarüyalarıyorumlamaücretim olarakdörtgümüşveriyorlar;sendeniseüçgümüş istiyorum

33Adam,Hedad'ınsözlerineöfkelendiveacıacıağladı; Hedad'ıSodom'unkâhyasıSerak'ınyanınagötürdü.

34AdamdavasınıyargıçSerak'ınönünegetirdiHedad, "Öyledeğil,durumşöyledir"diyecevapverdiYargıçda yolcuya,"Hedadsanadoğrusöylüyor,çünküoşehirlerde rüyalarıdoğruyorumlamasıylaünlüdür"dedi

35Adam,hakiminsözüüzerinebağırdıveşöylededi: "Hayırefendim,öyledeğil.Çünküonaeşeğinüzerindeki ipiveörtüyüevindesaklamasıiçinverdiğimgünöyle oldu"İkisidehakiminönündetartıştılar;biri"İşte böyleydi"derken,diğeriaksiniiddiaetti.

36Hedadadamadediki:"Rüyalarınyorumlanması karşılığındaaldığımdörtgümüşparayıbanaver;hiçbir tavizvermeyeceğim;ayrıcaevimdeyediğindörtöğün yemeğinmasrafınıdaver"

37AdamHedad'adediki:"Evindeyediğimşeyinparasını sanaödeyeceğim,yeterkievindesakladığınipivepelerini banaver"

38Hedad,hakiminhuzurundaadamaşöylecevapverdi: “Sanarüyanınyorumunusöylememişmiydim?İp, günlerininbiripgibiuzayacağıanlamınagelir;pelerinise, hertürlümeyveağacınıdikeceğinbirbağınolacağı anlamınagelir”

39Bu,rüyanındoğruyorumudur;şimdibanatazminat olarakistediğimdörtgümüşparayıver,çünküsanahiçbir tavizvermeyeceğim.

40Adam,Hedad'ınsözleriüzerinebağırdıveikiside hakiminönündetartıştılarHakimdehizmetkârlarınaemir verdiveonlardaonlarıaceleyleevdenkovdular

41Yargıcınyanındankavgaederekuzaklaştılar;Sodom halkıonlarıişitti,etraflarınatoplandılarveyabancıyakarşı bağırdılar,onuaceleyleşehirdenkovdular

42Adam,yüreğindeburukbiracılıkla,feryatederekve ağlayarakeşeğininüzerindeyolculuğunadevametti.

43Veyoldagiderken,yozlaşmışSodomşehrindebaşına gelenlereağladı.

BÖLÜM19

1Sodomşehrinindörtşehrinedörtayrıyöneticiatandı; bunlarınisimlerişunlardı:SodomşehrindeSerak, Gomorra'daŞarkad,Admah'taZebnakveZeboyim'de Menon

2İbrahim'inhizmetkârıEliyzeronlarafarklıisimlerverdi veSerak'ınadınıŞakra,Şarkad'ınadınıŞakrura,Zebnak'ın adınıKezobimveMenon'unadınıMatzlodinolarak değiştirdi.

3DörtyöneticilerininisteğiüzerineSodomveGomorra halkışehirlerinsokaklarınayataklarkurdurdular;buyerlere gelenleriyakalayıpyataklarındanbirinegötürdülervezorla yatırdılar

4Adamyatağauzandığında,üçadambaşucunda,üçadam daayakucundaduruponuyatağınuzunluğuylaölçerdi. Eğeradamyataktankısaise,bualtıadamonuyatağıniki ucundangererdiveadamonlaraseslendiğindeonacevap vermezlerdi.

5Veeğeradamyataktandahauzunsa,adamölümkapısına ulaşanakadaryatağınikiucunubirarayagetirirlerdi

6Eğeronlaraseslenmeyedevamederse,onlardaonaşöyle cevapvereceklerdir:"Ülkemizegelenadamaböyle yapılacaktır"

7Sodomhalkınınbuyaptıklarınıduyanlar,oraya gelmektenvazgeçtiler

8Birfakironlarıntopraklarınageldiğindeonagümüşve altınverirlerdivebütünşehirdeonabirlokmaekmekbile vermemeleriiçinilançıkarırlardıEğeryabancıorada birkaçgünkalırvebirlokmaekmekbilebulamadan açlıktanölürse,öldüğündeşehrinbütünhalkıgelirveona verdiklerigümüşvealtınıgerialırlardı

9Veonaverdiklerigümüşüveyaaltınıtanıyanlaronugeri aldılar;ölümündedeelbiselerinisoyupaldılarveelbiseleri içinkavgaettiler;komşusunaüstüngelenelbiselerialdı

10Bundansonraonutaşıyıpçöllerdekiçalılıklarınaltına gömerlerdi;böylece,ülkelerinegelipölenherkesebütün günlerboyuncaböyleyaparlardı

11ZamanlaSara,Lut'uziyaretetmesivehalinihatırını sormasıiçinEliyzer'iSodom'agönderdi.

12EliyzerSodom'agittiveoradaSodomlubiradamınbir yabancıylakavgaettiğinigördüSodomluadamzavallı adamınbütüngiysilerinisoyduveoradanuzaklaştı.

13Buzavallıadam,Sodomluadamınkendisine yaptıklarındandolayıEliyzer'eyalvardıveondaniyilik diledi

14İsaona,“Ülkenegelenbuyoksuladamanedenböyle davranıyorsun?”dedi

15SodomluadamEliyzer'eşöylecevapverdi:"Buadam seninkardeşinmi,yoksaSodomhalkısenibugünyargıçmı yaptıdabuadamhakkındakonuşuyorsun?"

16Eliezer,fakiradamyüzündenSodomluadamla çekişmeyegirdiEliezer,fakiradamıngiysileriniSodomlu adamdangerialmakiçinyaklaştığında,Sodomluadam aceleylebirtaşlaEliezer'inalnınavurdu

17Eliezer'inalnındanbolcakanaktıAdamkanıgörünce Eliezer'iyakalayıp,"Alnındakibukötükanıtemizlediğim

içinbanaücretimiver;çünküülkemizdekigelenekve kanunböyledir"dedi.

18Eliyzerona,“Beniyaraladınvebendenücretini ödememiistiyorsun”dedi.Eliyzer,Sodomluadamın sözlerinekulakasmadı.

19AdamEliezer'iyakalayıpSodom'unyargıcıŞakra'ya götürdü

20Adamyargıcaşöylededi:"Efendim,sizeyalvarıyorum, buadamişteböyleyaptı!Onutaşlavurdum,alnındankan aktı,oysabanaücretimivermekistemiyor"

21YargıçEliyzer'e,"Buadamsanadoğrusöylüyor,ona ücretiniver,çünkübubizimülkemizdekiadettir"dedi Eliyzeryargıcınsözleriniişitti,birtaşalıpyargıcavurdu; taşyargıcınalnınaisabetettivealnındanbolcakanaktı Eliyzer,"Eğerbusizinülkenizdeadetise,onabenim vermemgerekenisenver,çünkübuseninkararın,sen böyleemrettin"dedi

22Eliyzer,Sodomluadamıyargıcınyanındabırakıpgitti 23ElamkrallarıSodomkrallarıylasavaşagirince,Elam krallarıSodom'unbütünmallarınıelegeçirdilerveLut'uda mallarıylabirlikteesiraldılarBudurumİbrahim'e anlatılınca,odagidipElamkrallarıylasavaştıveLut'un mallarınıveSodom'unmallarınıonlarınelindengerialdı 24OzamanLut'unkarısıonabirkızçocuğudoğurduve LutonaPaltitadınıverdi.Bununsebebinin,Tanrı'nın kendisinivebütünailesiniElamkrallarındankurtarmış olmasıolduğunusöylediLut'unkızıPaltitbüyüdüve Sodomluerkeklerdenbirionueşolarakaldı.

25Vefakirbiradamgeçiminisağlamakiçinşehregeldive birkaçgünşehirdekaldıSodomhalkı,geleneklerinegöre buadamaölüpyereyığılıncayakadarbirlokmaekmek vermeyeceklerinedairbirbildiriyayınladılarveöylede yaptılar

26Lut'unkızıPaltit,buadamısokaklardaaçlıktanölmek üzereyatarkengördü;kimseonahayattakalmasıiçinbir şeyvermiyorduveadamölümdöşeğindeydi

27Kadın,adamaacıdıveonugünlercegizliceekmekle doyurdu;böyleceadamınruhudirildi

28Çünkükadınsualmayagittiğindeekmeğisutestisine koyar,yoksuladamınyanınavardığındaisetestiden ekmeğialıponayedirirdi;bunubirçokgünyaptı

29SodomveGomorrahalkı,buadamınbuncagünaçlığa nasıldayanabildiğinehayretetti.

30Vebirbirlerinededilerki:"Buancakyiyipiçtiği anlamınagelir;çünkühiçbirinsanbukadaruzunsüreaç kalamaz,yüzündehiçbirdeğişiklikolmadanbuadamgibi yaşayamaz"Üçadamda,onayiyecekgetireninkim olduğunuöğrenmekiçin,yoksuladamınbulunduğuyere saklandılar

31Lut'unkızıPaltiogünsualmayaçıktı,sutestisine ekmekkoyduvefakiradamınbulunduğuyerdensu çekmeyegitti.Testidenekmeğiçıkarıpfakiradamaverdi veodayedi

32Üçadam,Paltith'inzavallıadamayaptıklarınıgörünce onaşöyledediler:"Onusendestekledin,buyüzdeno açlıktanölmedi,görünüşüdeğişmedivediğerlerigibi ölmedi."

33VeüçadamsaklandıklarıyerdençıktılarvePaltith'ive fakiradamınelindekiekmeğialdılar

34OnlardaPaltith'ialıpyargıçlarınınönünegetirdilerve onlaradedilerki:"İşteböyleyaptı,oyoksuladamaekmek

verdi,buyüzdenadambuncazamandırölmedi;şimdibize bukadınınkanunumuzuçiğnediğiiçinhakettiğicezayı bildirin"

35SodomveGomorrahalkıtoplandıveşehrincaddesinde birateşyaktılar;kadınıalıpateşeattılarvekadınküloldu.

36Admahşehrindedeonaaynışeyiyaptıklarıbirkadın vardı

37Admahşehrinebiryolcugeldi;geceyioradageçirmek vesabahevedönmekniyetindeydiGüneşbatmışolduğu içinorayavardığında,gençkızınbabasınınevininkapısının karşısınaoturduveoradakaldıGençkızonuevin kapısındaotururkengördü

38Adamondanbirbardaksuistedi.Kadınona,"Sen kimsin?"diyesorduAdamona,"Bugünyoldaydımve güneşbatarkenburayavardımBuyüzdenbütüngece buradakalacağım,sabaherkenkalkıpyolculuğumadevam edeceğim"dedi

39Gençkadınevegirdiveadamayiyecekveiçecekolarak ekmekvesugetirdi.

40BuolayAdmahhalkıarasındaduyulduveonlarda toplanıpgençkızıbudavranışındandolayıyargılanmaları içinhakimlerinönünegetirdiler.

41Hakimşöylededi:"Bukadınhakkındaölümcezası verilmelidir,çünküokanunumuzuçiğnedi;bunedenle onunhakkındaverilenkararbudur."

42Oşehirlerinhalkıtoplandıvegençkadınıdışarı çıkardılar,hakiminbuyurduğugibibaştanayağaballa meshettilerveonukovanlarındabulunanbirarısürüsünün önünekoydular;arılarüzerineüşüştülerveonusoktular, böylecebütünvücuduşişti

43Gençkadınarılaryüzündenferyatetti,fakatkimseona aldırışetmedi,acımadıveferyatlarıgöğeyükseldi

44Rab,hembudurumdanhemdeSodomşehirlerinin bütünbuyaptıklarındanöfkelendi;çünkübolbol yiyeceklerivardı,aralarındahuzurhükümsürüyordu,ama yinedeyoksullarıvemuhtaçlarıdoyurmuyorlardıveo günlerdekötülüklerivegünahlarıRabbingözündeçok büyükbirsorunhalinegelmişti

45Rab,Sodom'uveşehirleriniyoketmekiçinİbrahim'in evinegelenmeleklerdenikisiniçağırdı.

46Vemelekler,yiyipiçtiktensonraİbrahim'inçadırının kapısındankalktılarveakşamvaktiSodom'avardılarLuto sıradaSodom'unkapısındaoturuyorduveonlarıgörünce ayağakalkıponlarıkarşıladıveyerekadareğildi

47Adamonlarıçoksıkıştırdıveevinegötürdü;onlara yiyecekverdi,yedilervebütüngeceonunevindekaldılar.

48MeleklerLut'aşöyledediler:"Kalk,senvebütünmal varlığınbuşehirdençıkın;yoksabuşehrinkötülüğü yüzündenhelakolursunuz,çünküRabbuşehriyıkacaktır"

49MeleklerLut'un,karısınınveçocuklarınınveonaait olanherkesinellerindentuttularveonuşehirlerindışına çıkardılar.

50VeLut'a,"Canınıkurtarmakiçinkaç!"dedilerOda bütünmalvarlığıylabirliktekaçtı

51BununüzerineRab,Sodom'un,Gomorra'nınvebütün buşehirlerinüzerinegöktenkükürtveateşyağdırdı

52Veo,buşehirleri,bütünovayıveşehirlerinbütün sakinleriniveyerdeyetişenherşeyiyerlebirettiLut'un karısıAdo,şehirlerinyıkımınıgörmekiçingeriyebaktı; çünküSodom'dakalankızlarınaacımıştı,çünkükızları onunlabirliktegitmemişlerdi

53Geriyebaktığındatuzdanbirsütunolduveosütun bugünekadaroradadurmaktadır.

54Oyerdeduranöküzlerhergüntuzlarıayaklarının uçlarınakadaryalarlardıvesabahleyintuzyenidenortaya çıkardı;öküzlerdebugünekadartuzlarıyalamayadevam ettiler

55LutveyanındakalanikikızıkaçarakAdullam mağarasınasığındılarveoradabirsürekaldılar.

56İbrahimsabaherkendenkalkıpSodomşehirlerinene olduğunugörmekistedi;bakındıveşehirlerdenfırın dumanıgibiyükselendumanıgördü

57Lutveikikızımağaradakaldılar;babalarınaşarap içirdilerveonunlayattılar.Çünküyeryüzünde kendilerindensoyüretebilecekhiçbirerkekolmadığını, bütünyeryüzününyokolduğunudüşünüyorlardı

58İkisidebabalarıylayattılarveikisindendeçocuksahibi oldularİkioğul,ilkdoğanoğlunaMoabadınıverdive şöylededi:"Onubabamdandoğurdum;o,bugünekadar Moablılarınatasıolmuştur."

59KüçükkızdaoğlunaBenamiadınıverdi;o,Ammon oğullarınınbugünekadarkiatasıdır

60BundansonraLutveikikızıoradanayrılıpÜrdün'ün öteyakasında,ikikızıveoğullarıylabirlikteyaşadılar Lut'unoğullarıbüyüyüpKenandiyarındankendilerine eşleraldılar,çocuksahibioldular,çoğaldılarvenesilleri uzadı

BÖLÜM20

1OzamanİbrahimMamreovasındanayrılıpFilistliler ülkesinegittiveGerar'dayerleşti.İbrahim'inKenan ülkesindebulunduğuyirmibeşinciyılvehayatının yüzüncüyılındaFilistlilerülkesindekiGerar'ageldi

2Veülkeyegirdiklerinde,karısıSara'yaşöylededi:"Sana soranherkese'Benkızkardeşimim'deki,böyleceülke halkınınkötülüğündenkurtulalım"

3İbrahimFilistlilerülkesindeyaşarken,Filistlilerkralı Abimelek'inhizmetkarlarıSara'nınçokgüzelolduğunu gördülerveİbrahim'eonunhakkındasordularİbrahimde, "Obenimkızkardeşimdir,"dedi.

4Abimelek'inhizmetkarlarıAbimelek'egidipşöyledediler: "Kenanülkesindenbiradambuülkeyeyerleşmeyegeldive çokgüzelbirkızkardeşivar."

5Abimelek,hizmetkârlarınınSara'yıövdükleriniişittive görevlilerinigöndererekSara'yıkralınhuzurunagetirdiler 6Sara,Abimelek'inevinegeldivekralSara'nıngüzel olduğunugörünceondançokhoşlandı

7Veonayaklaşıp,“Ülkeyebirliktegeldiğinoadamsenin içinkim?”dediSarada,“ObenimkardeşimdirveKenan ülkesinden,yerbulabildiğimizheryereyerleşmekiçin geldik”diyecevapverdi

8AbimelekSara'yadediki:"İşteülkemönündedir; kardeşinibuülkenindilediğinherhangibiryerineyerleştir Kardeşinolduğuiçinonubütünhalkınüstüneyükseltmek veyüceltmekbizimgörevimizdir"

9Abimelekİbrahim'içağırdıveİbrahimAbimelek'in yanınageldi.

10Abimelekİbrahim'edediki:"Bak,kızkardeşinSara'nın hatırıiçindilediğingibionurlandırılmanıemrettim" 11İbrahimkralınyanındanayrıldıvekralınmaiyetideonu izledi

12Akşamvakti,insanlaryatmadanönce,kraltahtında oturuyordu;derinbiruykuyadaldıvesabahakadar tahtındayatıpuyudu

13VerüyasındaRabbinbirmeleğininelindeçekilmişbir kılıçlakendisinegeldiğinigördü;melekAbimelek'in üzerindedurduveonukılıçlaöldürmekistediKral rüyasındaçokkorktuvemeleğe,"Sanakarşınegünah işledimdegelipbenikılıcınlaöldürüyorsun?"dedi.

14MelekAbimelek'eşöylecevapverdi:"İşte,düngece evinegetirdiğinkadınyüzündenölüyorsun;çünküoevli birkadın,evinegelenİbrahim'inkarısıdırŞimdioadama karısınıgeriver,çünküoonunkarısıdırEğeronugeri vermezsen,bilkisenvesanaaitolanherkeskesinlikle öleceksiniz"

15OgeceFilistlilerülkesindebüyükbirferyatkoptuÜlke halkıelindeçekilmişbirkılıçtutanbiradamgördülerve adamülkehalkınıkılıçlavurdu,hattavurmayadevametti 16OgeceRabbinmeleğiFilistlilerinbütünülkesinivurdu veogeceveertesisabahbüyükbirkargaşaoldu.

17İbrahim'inkarısıSara'nın,Abimelek'inaldığıSara yüzündenherrahimkapandı,bütünyavrulardakesildive Rabbinelionlarınüzerindeydi.

18SabahleyinAbimelekdehşetveşaşkınlıkiçinde,büyük birkorkuylakalktı;hizmetkârlarınıçağırdıveonlara rüyasınıanlattı.Halkçokkorktu.

19Kralınhizmetkârlarıarasındabulunanbiradamkrala şöylecevapverdi:“Eyyücekral,bukadınıkocasınageri ver;çünküoonunkocasıdır.ÇünkübuadamMısır'a geldiğindeMısırkralınınbaşınadaaynısıgelmişti”

20Vekarısıhakkında,“Obenimkızkardeşimdir”dedi; çünküo,yabancıbirülkedeyerleşmeyegeldiğindeböyle davranır

21Firavunadamlargönderipbukadınıkendineeşolarak aldıveRab,kadınıkocasınageriverinceyekadarona şiddetlifelaketlergönderdi

22Eyyücekral,düngecebütünülkedeolanlarıbil;çünkü oradabüyükbirkargaşa,büyükbiracıveağıtvardıve biliyoruzkibu,seninaldığınkadınyüzündendi

23Bunedenle,MısırkralıFiravunvetebaasınınbaşına gelenlerbizimbaşımızagelmesinveölmeyelimdiye,bu kadınıkocasınageriverinAbimelekaceleylegidipSara'yı çağırdıveSaraonunhuzurunageldiAbimelekİbrahim'i çağırdıveodaonunhuzurunageldi.

24Abimelekonlaradediki:"Kendinizikardeşolarak tanıtıp,'Bendebukadınıeşolarakaldım'diyerekne yapıyorsunuzsiz?"

25İbrahim,“Karımyüzündenöleceğimisandım”dedi Abimelekdesürüler,büyükbaşhayvanlar,erkekvekadın hizmetçilervebingümüşparaalıpİbrahim'everdive Sara'yıonageriverdi

26Abimelekİbrahim'edediki:"İştebütünülkeönündedir, dilediğinyerdeyaşa."

27İbrahimvekarısıSara,kralınhuzurundanşerefvesaygı içindeayrıldılarveGerar'da,otopraklardayerleştiler

28Filistlilerülkesininbütünhalkıvekralınhizmetkarları, meleğinSarayüzündenbütüngeceonlaraverdiğiveba yüzündenhâlâacıçekiyorlardı.

29Abimelekİbrahim'içağırdıveonaşöylededi:"Şimdi RabTanrın'akullarıniçinduaetki,buölümlülüğü aramızdanuzaklaştırsın."

30İbrahim,Abimelekvetebaasıiçinduaetti;Rab İbrahim'induasınıişittiveAbimelekilebütüntebaasını iyileştirdi

BÖLÜM21

1İbrahim'inFilistlilerülkesinde,Gerar'daikametetmesinin üzerindenbiryıldörtaygeçtiktensonra,TanrıSara'yı ziyaretetti;RabonuhatırladıveSarahamilekaldıve İbrahim'ebiroğuldoğurdu

2İbrahim,Sara'dandoğanoğlunaİshakadınıverdi 3İbrahim,Tanrı'nınkendisindensonrakinesliiçin yapmasınıemrettiğigibi,oğluİshak'ısekizgünlükken sünnetettiİshakdoğduğundaİbrahimyüz,Saraisedoksan yaşındaydı

4Çocukbüyüdüvesüttenkesildi;İbrahim,İshak'ınsütten kesildiğigünbüyükbirziyafetverdi

5Şem,Eberveülkeninbütünilerigelenleri,Filistlilerkralı Abimelekvehizmetkarları,ordusununkomutanıFikol, İbrahim'inoğluİshak'ınsüttenkesildiğigünverdiği ziyafetegelipyemekyediler,içtilervesevindiler

6İbrahim'inbabasıTerahvekardeşiNahordaHaran'dan geldiler;kendilerivebütünaileleri,Sara'yabiroğul doğduğunuduyuncaçoksevinmişlerdi

7Veİbrahim'inyanınageldiler;İbrahim'inİshak'ınsütten kesildiğigünverdiğiziyafetteyiyipiçtiler

8TerahveNahordaİbrahim'lebirliktesevindilerve Filistlilerülkesindeonunlabirlikteuzunsürekaldılar.

9Ozamanlar,İbrahimoğluİshak'ındoğumununbirinci yılında,ReuoğluSerugöldü

10Serug'unömrüikiyüzotuzdokuzyılolduveöldü.

11İbrahim'inoğluİsmailogünlerdeyetişkinbirgençti; Sara,İbrahim'eİshak'ıdoğurduğundaİsmailondört yaşındaydı.

12Tanrı,İbrahim'inoğluİsmaililebirlikteydi;İsmail büyüdü,yaykullanmayıöğrendiveokçuoldu

13İshakbeşyaşındaykenİsmaililebirlikteçadırın kapısındaoturuyordu

14İsmailİshak'ınyanınageldi,karşısınaoturdu,yayıaldı, gerdi,okuyerleştirdiveİshak'ıöldürmeyeniyetlendi.

15Sara,İsmail'inoğluİshak'ayapmayıplanladığışeyi gördüveoğluiçinçoküzüldüİbrahim'içağırdıveona şöylededi:"Bucariyeyiveoğlunukov;çünküonunoğlu benimoğlumlabirliktemirasçıolmayacakÇünküİsmail bugünonaböylebirşeyyapmayaçalıştı"

16İbrahimSara'nınsözünüdinledi,sabaherkenkalktı,on ikiekmekvebirşişesualdı,bunlarıHacer'everdiveonu oğluylabirliktegönderdi.Haceroğluylabirlikteçölegitti veParançölünde,çölhalkıylabirlikteyaşadılarİsmail okçuidiveuzunsüreçöldekaldı

17OveannesidahasonraMısırülkesinegittilerveorada yaşadılar.Hacer,oğluiçinMısır'danbireşaldı;onunadı Meribeidi

18İsmail'inkarısıhamilekaldıvedörtoğulikikızçocuğu doğurduİsmail,annesi,karısıveçocuklarıdahasonraçöle geridöndüler

19Çöldekendilerineçadırlarkurdularveoradayaşadılar; yolculukedipaydabirveyıldabirdinlenmeyegittiler

20Tanrı,İbrahim'inanısınaİsmail'esürüler,büyükbaş hayvanlarveçadırlarverdi;böyleceİsmail'inhayvansayısı arttı

21İsmailçöllerdeveçadırlardayaşadı,uzunsüreyolculuk edipdinlendivebabasınınyüzünügörmedi.

22BirsüresonraİbrahimkarısıSara'ya,"Oğlumİsmail'i görmeyegideceğim,çünküonugörmekistiyorum;uzun zamandıronugörmedim"dedi.

23İbrahim,oğluİsmail'iaramakiçindevelerindenbirine binipçölegitti;çünküİsmail'inbütünmalvarlığıyla birlikteçöldebirçadırdayaşadığınıduymuştu.

24İbrahimçölegittiveöğlevaktiİsmail'inçadırınaulaştı İsmail'isorduveİsmail'inkarısınıçocuklarıylabirlikte çadırdaotururkenbulduKocasıİsmailveannesiise yanlarındadeğildi

25İbrahim,İsmail'inkarısına,"İsmailnereyegitti?"diye sorduKadın,"Avlanmayagitti"dediİbrahimhâlâdeveye binmişti,çünkükarısıSara'yadevedeninmeyeceğinedair yeminetmişti.

26İbrahim,İsmail'inkarısına,"Kızım,banabirazsuverde içeyim,çünküyolculuktançokyoruldum,"dedi

27İsmail'inkarısıİbrahim'e,"Nesuyumuznede ekmeğimizvar"dediveçadırdaoturmayadevametti; İbrahim'ifarketmediveonakimolduğunusormadı

28Fakatkadınçadırdaçocuklarınıdövüyor,onlara küfrediyor,kocasıİsmail'edeküfrediyorveonu azarlıyorduİbrahim,İsmail'inkarısınınçocuklarına söylediğibusözleriişittiveçoköfkeleniphoşnutsuzoldu.

29İbrahimkadınıçadırdanyanınaçağırdı;kadıngeldive İbrahim'inkarşısındadurdu,çünküİbrahimhâlâdeveye binmişti.

30İbrahim,İsmail'inkarısınaşöylededi:"Kocanİsmail evedöndüğündeonaşusözlerisöyle:

31Filistlilerülkesindençokyaşlıbiradamseniaramak içinburayageldi;görünüşüvesuretişöyleydiOnakim olduğunusormadımvesenburadaolmadığıniçinbana şöylededi:Kocanİsmaildöndüğündeonabuadamın dediğinisöyle:Evedöndüğündeburayakoyduğunçadırın buçivisinisökveyerinebaşkabirçivikoy

32İbrahimkadınaverdiğitalimatlarıbitirdivedevesine binipevinedoğruyolakoyuldu

33Bundansonraİsmailavdanannesiylebirliktedöndüve çadırageldi.Karısıonaşusözlerisöyledi:

34Filistlilerülkesindençokyaşlıbiradamseniaramaya geldi;görünüşüvesuretişöyleydi:Onakimolduğunu sormadımvesenevdeolmadığıniçinbana,“Kocaneve geldiğindeona,yaşlıadamındediğigibi,çadırakurduğun çiviyikaldırveyerinebaşkabirçiviçak”dedi

35İsmailkarısınınsözleriniişittiveonunbabasıolduğunu, karısınınkendisinesaygıgöstermediğinianladı

36İsmailbabasınınkarısınasöylediğisözlerianladıve babasınınsözünüdinledi;okadınıterkettivekadıngitti

37İsmaildahasonraKenanülkesinegitti,başkabir kadınlaevlendiveonu,yaşadığıyerdekiçadırınagetirdi

38Üçyılınsonundaİbrahim,"Oğlumİsmail'itekrar görmeyegideceğim,çünküonuuzunzamandırgörmedim" dedi

39Vedevesinebinipçölegittiveöğlevaktiİsmail'in çadırınaulaştı

40İbrahim,İsmail'isordu.Karısıçadırdançıktıve "Efendim,oburadadeğil;tarlalardaavlanmayavedeveleri otlatmayagitti"dediKadınİbrahim'e,"Efendim,çadıra girinvebirazekmekyiyin;çünküyolculuktanyorgun düşmüşolmalısınız"dedi

41İbrahimona,“Duraklamayacağım,çünküyolculuğuma devametmekiçinacelemvar;banabirazsuver,susadım” dediKadınaceleyleçadırakoştuveİbrahim'esuveekmek getirdi,bunlarıönünekoyduveyemesiiçinısraretti. İbrahimyedi,içtiveyüreğirahatladı;oğluİsmail'ikutsadı. 42YemeğinibitirdiktensonraRabbeşükrettiveİsmail'in karısına,"İsmailevegeldiğindeonaşusözlerisöyle,"dedi 43Filistlilerülkesindençokyaşlıbiradamburayageldive senisordu;senburadayoktunOnaekmekvesugetirdim, yediiçtiveyüreğirahatladı

44Vebanaşusözlerisöyledi:Kocanİsmailevegeldiğinde onadeki:"Çadırınınçivisiçokiyidir,onuçadırdan sökme."

45İbrahimkadınaemriniverdiktensonraFilistliler ülkesindekievinedoğruyolaçıktı;İsmailçadırına vardığındakarısıonusevinçveneşeylekarşılamayaçıktı.

46Kadınonaşöylededi:“Filistlilerülkesindenyaşlıbir adamburayageldi,görünüşüşöyleydiSenisordu,amasen buradadeğildin.Bendeonaekmekvesugetirdim.Yedi, içtiveyüreğirahatladı”

47Vebanaşusözlerisöyledi:"Kocanİsmaileve geldiğindeonadeki:'Sahipolduğunçadırınçivisiçok iyidir,onuçadırdansökme'"

48İsmailonunbabasıolduğunuvekarısınınkendisine saygıgösterdiğinibiliyorduveRabİsmail'ikutsadı.

BÖLÜM22

1Bununüzerineİsmailkalktı,karısını,çocuklarını, hayvanlarınıvekendisineaitherşeyialıporadanayrıldıve Filistlilerülkesindekibabasınınyanınagitti.

2İbrahim,oğluİsmail'e,İsmail'inilkkarısıylaolan ilişkisini,onunyaptıklarınagöreanlattı

3İsmailveoğullarıuzunsüreİbrahim'lebirlikteoülkede yaşadılar;İbrahimdeuzunsüreFilistlilerülkesindekaldı 4VegünlerçoğaldıveyirmialtıyılaulaştıBundansonra İbrahim,hizmetkârlarıylavebütünmalıylabirlikte Filistlilerülkesindenayrılıpuzakbiryeregittilerve Hebronyakınlarınageldilerveoradakaldılarİbrahim'in hizmetkârlarısukuyularıkazdılarveİbrahimilebütün malısuyunkenarındaoturdularFilistlilerkralı Abimelek'inhizmetkârları,İbrahim'inhizmetkârlarının ülkeninsınırlarındasukuyularıkazdıklarınıduydular.

5Gelipİbrahim'inhizmetkârlarıylakavgaettilerve kazdıklarıbüyükkuyuyuyağmaladılar

6FilistlilerkralıAbimelekbuolayıduyduveordusunun komutanıFikolveyirmiadamıylabirlikteİbrahim'in yanınageldi.Abimelek,İbrahim'ehizmetkarlarıhakkında konuştuveİbrahim,hizmetkarlarınınkendisinisoyduğu kuyuyüzündenAbimelek'iazarladı

7Abimelekİbrahim'edediki:"Yeryüzünüyaratan RAB'binadınayeminederimki,kullarımınseninkullarına yaptıklarıbukötülüğübugünekadarduymadım"

8İbrahimyedidişikuzualıpAbimelek'everdiveşöyle dedi:"Lütfenbunlarıelimdenal;bukuyuyubenim kazdığımadairbirşahitlikolsun"

9Abimelek,İbrahim'inkendisineverdiğiyedidişikuzuyu aldı;çünküİbrahimonabolmiktardabüyükbaşhayvanve sürüdevermiştiAbimelek,kuyuhakkındaİbrahim'e yeminetti;buyüzdenİbrahimokuyuyaBeerşebaadını

verdi,çünküikisideoradaokuyuhakkındayemin etmişlerdi.

10İkisideBeerşeba'dabirantlaşmayaptılarveAbimelek, ordusununkomutanıFikolvebütünadamlarıylabirlikte kalkıpFilistlilerülkesinedöndüler.İbrahimveonaaitolan herkesBeerşeba'dayaşadıveoülkedeuzunsürekaldı

11İbrahim,Beerşeba'dabüyükbirkorulukdiktiveona dünyanındörttarafınabakandörtkapıyaptırdı;ayrıca orayabirbağdiktiBöylece,İbrahim'egelenbiryolcu, yolundabulunanherhangibirkapıdangiriporadakalsın, yesin,içsin,doysunvesonraayrılsındiye

12Çünküİbrahim'inevi,gelipgeçeninsanlaraherzaman açıktı;hergünİbrahim'inevindeyemekyiyipiçerlerdi.

13İbrahim'inevineaçgelenherkeseİbrahim,yiyipiçmesi vedoymasıiçinekmekverirdi;evineçıplakgelenkimseyi dedilediğigibigiydirir,onagümüşvealtınverir,kendisini yeryüzündeyaratanRab'bitanıtırdıİbrahimbunuhayatı boyuncayaptı

14İbrahimveçocuklarıveonaaitolanherkesBeerşeba'da yaşadılarveçadırınıHebron'akadarkurdu

15İbrahim'inkardeşiNahor,babasıvebütünailesi Haran'dayaşadılar;çünküonlarİbrahim'lebirlikteKenan diyarınagelmediler

16Veİbrahim'inkarısıSara'nınkızkardeşiHaran'ınkızı Milka'danNahor'açocuklardoğdu.

17Veonadoğanlarınisimlerişunlardır:Uz,Buz,Kemuel, Kesed,Chazo,Pildash,TidlafveBethuelBunlar, İbrahim'inkardeşiNahor'danMilka'nındoğurduğusekiz oğludur

18Nahor'unbircariyesivardıveonunadıReumahidi;o daNahor'aZebach,Gachash,TachashveMaachaadında dörtoğuldoğurdu

19Nahor'unkızlarınınyanısıraonikioğluolduveonların daHaran'daçocuklarıoldu.

20Nahor'unilkoğluUz'unçocuklarıAbi,Cheref,Gadin, MelusvekızkardeşleriDeborahidi

21Buz'unoğullarıiseBerachel,Naamath,Shevave Madonuidi

22Kemuel'inoğullarıAramveRechobidi

23Kesed'inoğullarıAnamlech,Meshai,BenonveYifi; Chazo'nunoğullarıisePildash,MechiveOpheridi

24Pildaş'ınoğullarıiseArud,Hamum,MeredveMolok idi.

25Tidlaf'ınoğullarıiseMushan,CushanveMutziidi

26Betuel'inoğullarıiseSekar,Labanvekızkardeşleri Rebekaidi.

27Bunlar,Haran'dadoğanNahor'unçocuklarının aileleridir;Kemuel'inoğluAramvekardeşiRechob Haran'danayrılıpFıratNehrikıyısındakibirvadiye yerleştiler

28VeoradabirşehirkurdularveşehreAramoğlu Pethor'unadınıverdiler;buisimbugünekadarAram Naherayimolarakkalmıştır

29Kesedoğullarıdayerleşebilecekleribiryerbulmakiçin orayagittilerveŞinarülkesininkarşısındabirvadibuldular veorayayerleştiler

30Veoradakendilerinebirşehirkurdularveşehre babalarınınadındanesinlenerekKesedadınıverdiler;bu ülke,bugünekadarKasdimtopraklarıdırveKasdimlero topraklardayaşadılar,verimlioldularveçokçaçoğaldılar.

31Nahorveİbrahim'inbabasıTerah,yaşlılığındagidip başkabirkadınlaevlendi;onunadıPelilah'tı.Pelilah hamilekaldıveonabiroğuldoğurdu;TerahoğlunaZoba adınıverdi.

32Terah,Zoba'yıdoğurduktansonrayirmibeşyıldaha yaşadı

33VeTerahoyıl,yaniİbrahimoğluİshak'ındoğumundan otuzbeşinciyıldaöldü.

34Terah'ınömrüikiyüzbeşyılolduveHaran'dagömüldü

35TerahoğluZobaotuzyılyaşadıveAram,Achlisve Merik'idoğurdu

36ZobaoğluTerahoğluAram'ınüçkarısıvardıveondan onikioğluveüçkızıoldu.Rab,ZobaoğluAram'a zenginlik,malmülk,bolmiktardabüyükbaşhayvan,sürü vebüyükbaşhayvanverdiveadamçokçoğaldı

37ZobaoğluAram,kardeşivebütünailesiHaran'danyola çıktılarvekendilerineyerbulabilecekleribiryeregittiler; çünkümallarıHaran'dakalamayacakkadarçoktu;Nahor oğullarıylabirlikteHaran'dakalamazlardı.

38ZobaoğluAramkardeşleriylebirliktegittivedoğu ülkesinedoğruuzaktabirvadibuldularveorayayerleştiler 39Veoradabirşehirkurdularveonaenbüyük kardeşlerininadındanesinlenerekAramadınıverdiler;bu şehirbugündeAramZobaolarakbilinir

40Ogünlerdeİbrahim'inoğluİshakbüyüyorduvebabası İbrahimonaRabbinyolunu,O'nutanımayıöğretti;Rabde onunlabirlikteydi

41İshakotuzyediyaşındaiken,kardeşiİsmaildeonunla birlikteçadırdadolaşıyordu

42İsmail,İshak'aövünerekşöylededi:"Rabbabamabizi sünnetetmelerinisöylediğindebenonüçyaşındaydımve Rabbinbabamasöylediğisözüyerinegetirdim,canımı Rabbeverdimvebabamaemrettiğisözünüçiğnemedim" 43İshak,İsmail'eşöylecevapverdi:"Rabbinsana emrettiği,bedenindenaldığınbuazıcıketparçasıylaneden banaövünüyorsun?"

44Babamİbrahim'inTanrısıRab'binhakkıiçinyemin ederimki,eğerRabbabama,"Oğlunİshak'ıalvebana kurbanolarakgetir"dese,bentereddütetmez,sevinçle kabulederdim.

45Rab,İshak'ınİsmail'esöylediğisözüişittivebusöz Rab'bingözündeiyigöründü;bukonudaİbrahim'i denemeyekararverdi.

46Veogüngeldi;Tanrı'nınoğullarıgelipRabbin huzurunaçıktılar;ŞeytandaTanrı'nınoğullarıylabirlikte Rabbinhuzurunageldi.

47Rab,Şeytan'a,"Neredengeliyorsun?"dediŞeytanda Rabbe,"Yeryüzündedolaşıpdurdum,oradabiraşağıbir yukarıyürüdüm"diyecevapverdi

48Rab,Şeytan'a,"Yeryüzündekibütünçocuklarhakkında bananediyeceksin?"dediŞeytandaRabbe, "Yeryüzündekibütünçocuklarıgördüm;sanakulluk ediyorlarvesendenbirşeyistediklerindeseni hatırlıyorlar"diyecevapverdi

49Senonlaraistedikleriniverdiğinzaman,rahatlarına bakarlar,seniterkederlervesenibirdahahatırlamazlar

50Terahoğluİbrahim'igördünmü?Başlangıçtaçocuğu yoktuSanahizmetetti,gittiğiheryerdesanasunaklar kurdu,onlardakurbanlarsunduveadınıyeryüzündeki bütünçocuklarasürekliduyurdu.

51Oğluİshakdoğuncaseniterketti,bütünülkehalkıiçin büyükbirziyafetverdiveRab'biunuttu.

52Çünkübütünyaptıklarınarağmensanahiçbirkurban sunmadı;neyakmalıkkurban,nebarışkurbanı,nede oğlununsüttenkesildiğigünkestiğiöküz,kuzuveyakeçi kurbanı

53Oğlunundoğumundanbugüne,yaniotuzyediyılakadar, seninönündehiçbirsunakkurmadı,sanahiçbirkurban sunmadı;çünküseninonunistekleriniyerinegetirdiğini gördüvebuyüzdenseniterketti

54Rab,Şeytan'aşöylededi:"Kulumİbrahim'iböylemi düşündün?Çünküyeryüzündeonungibisiyok;benim gözümdekusursuzvedürüstbiradam,Allah'tankorkanve kötülüktensakınanbiridirYeminederimki,ona'Oğlun İshak'ıhuzurumagetir'desem,onubendenesirgemez;hele kionasürüsündenveyahayvanlarındanyakmalıkkurban getirmesinisöylesem,hiçesirgemez"

55ŞeytandaRabbeşöylecevapverdi:“Öyleyseİbrahim’e söylediğingibisöyle,göreceksinkibugünsanakarşıgelip sözlerinibirkenaraatmayacakmı?”

BÖLÜM23

1OsıradaRabİbrahim'eşöylededi:"İbrahim!"İbrahimde "İşteburadayım"dedi.

2İsaonaşöylededi:“Şimdioğlunu,tekoğlunu,sevdiğin İshak'ıalveMoriahdiyarınagitOradasanagösterilecek dağlardanbirininüzerindeonuyakmalıkkurbanolaraksun. ÇünküoradabirbulutveRabbingörkemigöreceksin”

3İbrahimkendikendine,“Oğlumİshak’ıannesiSara’dan nasılayıracağımdaonuRabbinhuzurundayakmalık kurbanolaraksunacağım?”diyedüşündü

4İbrahimçadıragirdi,karısıSara'nınönüneoturduveona şusözlerisöyledi:

5OğlumİshakbüyüdüvebirsüredirTanrısınahizmet etmeyiöğrenmediYarıngidiponuŞem'eveoğluEber'e götüreceğim;oradaRabbinyollarınıöğrenecek.Çünkü onlaronahemRabbinnasılolduğunu,hemdeRabbin önündesürekliduaettiğindedualarınınkabuledileceğini öğretecekler.BöyleceoradaTanrısıRabbenasılhizmet edeceğiniöğrenecek

6Saradediki:"İyisöyledin,efendim,gitvedediğingibi yap;fakatonubendençokuzaklaştırma,oradadaçokuzun sürekalmasınaizinverme;çünküruhumonunruhuna bağlıdır"

7İbrahimSara'yadediki:"Kızım,RabbimizTanrı'yadua edelimki,bizeiyiliketsin"

8Saraoğluİshak'ıyanınaaldıveİshakbütüngeceonunla kaldıSaraonuöptü,kucakladıvesabahakadaronaöğütler verdi

9Veonadediki:"Eyoğlum,canımsendennasıl ayrılabilir?"Veonuöptü,onasarıldıveİbrahim'eonun hakkındatalimatlarverdi

10Saraİbrahim'edediki:"Eyefendim,lütfenoğlunagöz kulakol,onugözet;çünküondanbaşkaoğlumyadakızım yok"

11Onuyalnızbırakmayın.Açsaekmekverin,susamışsasu verin;onuyürüyerekyürütmeyin,güneşteoturmasınada izinvermeyin

12Onuyoldayalnızbırakma,nedearzuettiğişeydenonu zorlaalıkoyma;sananederseonuyap

13Sara,İshakyüzündenbütüngeceacıacıağladıve sabahakadaronatalimatlarverdi.

14SabahleyinSara,evdebulunanveAbimelek'in kendisineverdiğiçokgüzelveincebirelbiseseçti.

15Veo,oğluİshak'ıbununlagiydirdi,başınabirsarıktaktı vesarığıntepesinedeğerlibirtaşyerleştirdiOnlara yolculukiçinyiyecekverdiveyolaçıktılarİshakbabası İbrahimilebirliktegittivebazıhizmetkarlarıdaonları uğurlamakiçinonlaraeşliketti

16Saradaonlarlabirlikteçıktıveonlarıuğurlamakiçin yoldaonlaraeşlikettiOnlardaona,“Çadırageridön,” dediler

17Sara,oğluİshak'ınsözleriniduyuncahıçkırahıçkıra ağladı;kocasıİbrahimdeonunlabirlikteağladı;oğullarıda onlarlabirlikteçokağladı;onlarlabirliktegidenlerdeçok ağladılar.

18Saraoğluİshak'ıtuttu,onukucakladıveonunlabirlikte ağlamayadevamettiSara,"Bugündensonrasenibirdaha görüpgörmeyeceğimikimbilir?"dedi.

19İbrahim,Saraveİshakhepbirlikteağladılar;yolda onlaraeşlikedenlerinhepsideonlarlabirlikteağladıSara dahasonraacıacıağlayarakoğlundanyüzçevirdivebütün erkekvekadınhizmetçilerideonunlabirlikteçadıra döndüler

20İbrahim,Rabbinkendisineemrettiğigibi,oğluİshak'ı kurbanolaraksunmaküzereonunlabirliktegitti

21İbrahimyanınaikigençadamını,Haceroğluİsmail'ive hizmetkârıEliezer'ialdı.Onlarlabirlikteyolakoyuldular veyoldayürürlerkengençlerkendiaralarındaşusözleri söylediler:

22İsmail,Eliyzer'edediki:"Babamİbrahim,Rabbin emrettiğigibi,İshak'ıyakmalıkkurbanolaraksunmak üzereonunlabirliktegidiyor"

23Ogeridöndüğünde,kendisindensonramirasolarak banabütünmalvarlığınıverecektir;çünkübenonunilk doğançocuğuyum

24Eliyzer,İsmail'eşöylecevapverdi:"Şüphesizİbrahim seniannenlebirlikteterkettivebütünmallarındanhiçbir şeymirasalmayacağınayeminettiBütünmallarını,bütün hazinelerinikimeverecekki?Bana,evindesadıkolan, gecegündüzonahizmetedenveistediğiherşeyiyapan kulunaverecekÖlümündebütünmallarınıbanamiras bırakacak."

25İbrahimoğluİshakileyoldailerlerken,Şeytan İbrahim'eyaşlı,alçakgönüllüvepişmanbiradamsuretinde göründüveİbrahim'eyaklaşıp,"Senaklınımıkaçırdın yoksavahşimisinki,bugünbiricikoğlunabunuyapmaya gidiyorsun?"dedi.

26ÇünküTanrısanayaşlılığında,songünlerindebiroğul verdi;senisebugüngidiponu,hiçbirşiddetsuçu işlemediğiiçinöldürecekmisin?Biricikoğlununcanının yeryüzündensilinmesinemisebepolacaksın?

27BununRab'denolamayacağınıbilmiyorveanlamıyor musun?ÇünküRab,insanayeryüzünde,"Git,çocuğunu öldür"diyerekböylebirkötülükyapamaz 28İbrahimbunuişittivebunun,kendisiniRabbin yolundansaptırmayaçalışanŞeytan'ınsözüolduğunu anladıFakatİbrahimŞeytan'ınsözlerinekulakvermedive onuazarlayarakuzaklaştırdı 29Şeytangeridöndüveİshak'ınyanınageldi;İshak'a yakışıklıvegüzelbirgençadamsuretindegöründü

30İsaİshak'ayaklaştıveonadediki:"Yaşlı,akılsız babanınsenibugünhiçbirsebepyokkenkurbanetmeye götürdüğünübilmiyormusun?"

31Bunedenle,oğlum,onudinlemeveonakulakverme; çünküo,akılsızbirihtiyardır.Değerliruhunvegüzel suretinyeryüzündensilinmesin

32İshakbunuişittiveİbrahim'edediki:"Babam,bu adamınsöyledikleriniduydunmu?Aynenböylesöyledi."

33İbrahimoğluİshak'aşöylededi:“Onadikkatet, sözlerinekulakverme,onaönemverme;çünküoşeytandır, bugünbiziTanrı'nınbuyruklarındanuzaklaştırmaya çalışıyor”

34İbrahimşeytanıazarlamayadevamettiveşeytan onlardanuzaklaştı;onlaraüstüngelemeyeceğinigörünce kendinionlardangizlediveyoldaonlarınönündengeçti; yoldabüyükbirsuakıntısınadönüştüveİbrahim,İshakve ikigençadamıorayavardıklarında,kudretlisulargibi büyükvegüçlübirakıntıgördüler

35Vedereyegirdiler,içindengeçtilervesularönce ayaklarınakadargeldi

36Dereboyuncadahaderineindilervesularboylarına kadaryükseldi;suyunyüksekliğindenhepsiçokkorktular. Dereyigeçerlerkenİbrahimoyeritanıdıveoradadaha öncesuolmadığınıanladı

37İbrahimoğluİshak'adediki:"Benbuyeribiliyorum; oradanederevardıBütünbunlarıbizeşeytanyapıyor,bizi bugünTanrı'nınbuyruklarındanuzaklaştırmakistiyor"

38İbrahimonuazarlayarakşöylededi:“EyŞeytan,Rab seniazarlasın!Bizdenuzaklaş,çünkübizTanrı'nın buyruklarınagöreyürüyoruz”

39Şeytanİbrahim'insesindençokkorktuveonlardan uzaklaştı;böyleceoyerilkbaştaolduğugibitekrarkuru toprakoldu

40İbrahim,İshakilebirlikteTanrı'nınkendisinebildirdiği yeredoğrugitti

41ÜçüncügünİbrahimgözlerinikaldırdıveTanrı'nın kendisinebildirdiğiyeriuzaktangördü.

42Veonayerdengöğeuzananbirateşsütunugöründü; dağınüzerindebirihtişambulutuvardıvebuluttaRabbin ihtişamıgörüldü.

43İbrahimİshak'adediki:"Oğlum,uzaktangördüğümüz şudağda,benimgördüğümşeyisendegörüyormusun?"

44İshakbabasınaşöylededi:"İşte,birateşsütunuvebir bulutgörüyorum;bulutunüzerindeRabbingörkemi görünüyor"

45İbrahim,oğluİshak'ınRabbinhuzurundayakmalık kurbanolarakkabuledildiğinibiliyordu

46İbrahim,Eliyzer'eveoğluİsmail'edediki:"Uzaktaki dağdagördüğümüzşeyisizdegörüyormusunuz?"

47Onlarda,“Yeryüzünündiğerdağlarındanfarklıbirşey görmüyoruz”diyecevapverdilerİbrahim,Rabbinonları kabuletmeyeceğinibiliyorduveonlara,“Sizburada eşeğinizlekalın,benveoğlumİshakiseötedağagidip oradaRabbinönündeibadetedeceğiz,sonrasizedöneceğiz” dedi

48Veİbrahim'inemrettiğigibiEliyzerveİsmailoyerde kaldılar.

49İbrahimyakmalıkkurbaniçinodunaldı,oğluİshak'ın üzerinekoydu;ateşivebıçağıdaalıpikisibirlikteoyere gittiler.

50Onlaryoldagiderkenİshakbabasına,“İşteburadaateş veodungörüyorum,pekiRabbinhuzurundayakılacak kurbanolacakkuzunerede?”dedi

51İbrahimoğluİshak'aşöylecevapverdi:“Rabseni, oğlum,kuzuyerinekusursuzbiryakmalıkkurbanolarak seçti”

52İshakbabasına,“Rabbinsanasöylediğiherşeyisevinç veneşeyleyapacağım”dedi.

53İbrahimoğluİshak'atekrardediki:"Bukonuda aklındangeçen,uygunsuzbirdüşünceveyaplanvarmı? Lütfenbanasöyleoğlum,bendengizleme"

54İshakbabasıİbrahim'eşöylecevapverdi:"Eybabam, Rab'binvesenincanınadınayeminederimki,O'nunsana söylediğisözdennesağanedesolasapmamasebepolacak hiçbirşeykalbimdeyoktur"

55Buolaykarşısındaneuzuvlarımnedekaslarım kıpırdadı,kalbimdedebukonudakötübirdüşünceyada planyok

56Amabenbukonudasevinçlivemutluyumvediyorum ki:Bugünbenikendihuzurundayakmalıkkurbanolarak seçenRAB'benemutlu!

57İbrahim,İshak'ınsözlerineçoksevindivebirlikte Rabbinbahsettiğiyerevardılar

58İbrahimoyerdesunakyapmakiçinyaklaştı;İbrahim ağlıyorduveİshaktaşlarıveharcıalıpsunağıtamamlayana kadarçalıştı

59İbrahimodunlarıalıp,inşaettiğisunağınüzerine düzenlibirşekildeyerleştirdi.

60Oğluİshak'ıalıpbağladıveonuRabbinhuzurunda yakmalıkkurbanolarakkesmeküzeresunağınüzerindeki odunlarınüzerinekoydu.

61İshakbabasına,“Benisıkıcabağlavesonradasunağın üzerinekoyki,dönüpkıpırdamayayımvebıçağın bedenimeuyguladığıkuvvettenkurtulupyakılankurbanı kirletmeyeyim”dediİbrahimdeöyleyaptı

62İshakbabasınaşöylededi:"Eybabam,beniöldürüp kurbanolarakyaktığınzaman,küllerimdengeriyekalanları dayanınaalıpannemSara'yagötürveonadeki:'Bu, İshak'ıngüzelkokulukülüdür'Amaeğerbirkuyunun yanındaveyayüksekbiryerdeoturuyorsa,onabunu söyleme;yoksacanınıbenimardımdanatıpölebilir"

63İbrahim,İshak'ınsözleriniişittiveİshakbusözleri söylediğindesesiniyükseltipağladı;İbrahim'ingözyaşları oğluİshak'ınüzerinedöküldüveİshakacıacıağladıve babasınadediki:"Eybabam,aceleetveTanrımızRAB'bin sanaemrettiğigibibanaitaatet."

64İbrahimveİshak,Rabbinkendilerineemrettiğibuşey karşısındasevinçduydular;fakatyüreklerisevinçle dolarkengözleriacıacıağladı

65İbrahimoğluİshak'ıbağladıveonuodunlarınüzerine, sunağınüzerinekoyduİshakboynunubabasınınönünde sunağauzattı.İbrahimdeeliniuzatıpbıçağıaldıveoğlunu Rabbinhuzurundayakmalıkkurbanolarakkesti

66OzamanmerhametmelekleriRabbinhuzurunagelip İshakhakkındaonaşöyledediler:

670YaRab,sengökteveyerdeyarattığınherşeyin üzerindemerhametliveşefkatlibirKralsınvehepsini desteklersin;bunedenlekulunİshak'ınyerinefidyeve kurtuluşvervebugünseninemirleriniyerinegetiren İbrahim'eveoğluİshak'aacıveşefkatgöster.

68EyRab,İbrahimoğluİshak'ın,kulunolaraknasılbir hayvangibikesimegötürüldüğünügördünmü?EyRab, onlaraacı!

69OzamanRabİbrahim'egöründüvegöktenona seslenerekşöylededi:“Çocuğaelinisürme,onahiçbirşey yapma;çünkübiliyorumki,bunuyaparakvebiricikoğlunu bendenesirgemeyerekTanrı'dankorkuyorsun”

70İbrahimgözlerinikaldırdıvebaktı;birkoçun boynuzlarındançalılığatakıldığınıgördüBu,Rab Tanrı'nınyerivegöğüyarattığıgünyeryüzündeyarattığı koçtu

71ÇünküRab,İshak'ınyerineyakılacakkurbanolarakbu koçuogündenberihazırlamıştı.

72Bukoçİbrahim'edoğruilerlerken,Şeytanonuyakaladı veboynuzlarınıçalılığadoladıkiİbrahim'eyaklaşamasın; böyleceİbrahimoğlunukesebilsin.

73İbrahim,kendisinedoğruyaklaşankoçuveşeytanınonu engellemesinigörünce,koçugetiripsunağınönünekoydu; oğluİshak'ıbağlarındançözdüveonunyerinekoçukoydu. İbrahimkoçusunağınüzerindekestiveoğluİshak'ınyerine kurbanolaraksundu

74İbrahim,koçunkanındanbirkısmınısunağınüzerine serptiveşöylededi:"Bu,oğlumunyerinekonmuştur; bugünRabbinhuzurundaoğlumunkanıgibikabuledilsin!"

75İbrahimogünsunağınönündeyaptığıherşeyiçinşöyle haykırırvederdi:“Bu,oğlumunyerineyapılmıştırve bugünRab'binhuzurundaoğlumunyerinesayılacaktır” İbrahimsunağınönündebütünibadetitamamladıveibadet Rab'binhuzurundakabuledildiveİshak'ınyaptığıgibi sayıldı;Rabogünİbrahim'ivesoyunukutsadı

76ŞeytanSara'nınyanınagittiveonaçokalçakgönüllüve uysalbiryaşlıadamsuretindegöründüİbrahimiseo sıradaRabbinhuzurundayakmalıkkurbanısunmakla meşguldü.

77Veonadediki:“İbrahim’inbugüntekoğluİshak’la yaptığıbütünişibilmiyormusun?Birsunakyaptı,onu öldürdüvekurbanolaraksunağaçıkardı.İshakbabasının önündeağladı,feryatetti;amababasıonabakmadı,ona acımadı”

78Şeytanbusözleritekrarladıveondanuzaklaştı.Sara şeytanınbütünsözleriniişittiveonu,oğlununyanındaolan, gelipkendisinebunlarıanlatanyaşlıbiradamsandı 79Sarasesiniyükseltipağladıveoğlununacısıylaferyat etti;yerekapandı,başınatoprakserptivedediki:"Ey oğlum,eyİshak,eyİshak,eybugünseninyerineben ölmüşolsaydım!"Ağlamayadevamettivedediki:"Senin içinçoküzülüyorum,eyoğlum,eyİshak,eybugünsenin yerinebenölmüşolsaydım!"

80Kadınağlamayadevamettiveşöylededi:"Seni büyütüpyetiştirdiğimhalde,şimdiseniniçinçok üzülüyorum;seniniçinduyduğumsevinç,yasadönüştü Senidoksanyaşındadoğururken,sanahasretduydum, Tanrı'yayalvardımveağladımŞimdiisebıçakveateşe kurbanedildin"

81Amaben,oğlum,bununRabbinsözüolduğunainanarak seninletesellibuluyorum;çünküsenTanrınınemrini yerinegetirdin.Çünkühercanlınınruhuelindeolan Tanrımızınsözünükimçiğneyebilir?

82EyRabbimizTanrı,senadilsin;çünkübütünişleriniyi vedoğrudur.Seninbuyurduğunsözünlebendesevinç

duyuyorum;gözlerimacıacıağlarkenkalbimsevinçle doludur.

83Sarabaşınıhizmetçilerindenbiriningöğsünekoyduve taşgibihareketsizkaldı.

84BununüzerinekadınkalkıpHebron'akadargidip soruşturmayaptıveyoldakarşılaştığıherkesesordu;ama hiçkimseonaoğlunaneolduğunusöyleyemedi

85Veo,cariyeleriveerkekhizmetçileriylebirlikteKireatarba'ya(Hebron)geldiveoğlunusorduOradakaldıve İbrahim'inİshak'labirliktenereyegittiğinibulmakiçinbazı hizmetçilerinigönderdi;ŞemveEber'inevindeonu aramayagittiler,amabulamadılar;bütünülkeyiaradılar, amaoradayoktu.

86Veişte,ŞeytanyaşlıbiradamsuretindeSara'nınyanına geldi,önündedurduveonadediki:"Sanayalansöyledim, çünküİbrahimoğlunuöldürmediveoğluölmedi."Sarabu sözüişitince,oğlunaduyduğusevinçokadarşiddetlioldu ki,canısevinçtendışarıçıktı;öldüvehalkınınyanına katıldı.

87İbrahimhizmetinibitirinceoğluİshakilebirlikte gençlerininyanınadöndü;kalkıpbirlikteBeerşeba'ya gittilerveevlerinedöndüler.

88İbrahimSara'yıaradı,amabulamadıOnunhakkında bilgialdıveonaşöyledediler:"Sizinnereyegittiğinizi öğrenmekiçinHebron'akadargitti."

89İbrahimveİshak,Hebron'aonunyanınagittilerveonu ölübuluncasesleriniyükseltiphıçkırahıçkıraağladılar; İshakannesininyüzünekapanıpağladıvedediki:"Ey annem,eyannem,beninasılterkettin,nereyegittin?Ey nasıl,nasılbeniterkettin!"

90İbrahimveİshak,Sara'nınölümüyüzündençok ağladılar;bütünhizmetkârlarıdaonlarlabirlikteağladılar veonuniçinbüyükveağırbiryastuttular

BÖLÜM24

1Sara'nınömrüyüzyirmiyediyılolduveSaraöldü. İbrahim,karısıSara'yıgömmekiçinbirmezaryeriaramak üzereonunölümündensonrakalktıvegidipoülkenin sakinleriolanHitoğullarınaşöylededi:

2Bensizinülkenizdeyabancıvemisafirim;banaülkenizde birmezarlıkyeriverinki,ölülerimiönümdengömeyim

3VeHitoğullarıİbrahim'ededilerki:"İştebutopraklar önündedir;ölülerinibizimmezarlarımızdandilediğinegöm; kimseseniölülerinigömmektenalıkoyamaz"

4İbrahimonlaradediki:"Eğerbunukabulederseniz,gidin veZokaroğluEfron'ayalvarın;tarlasınınsonundabulunan Makpelahmağarasınıbanavermesiniricaedin.Bendeonu, dilediğifiyataondansatınalacağım"

5Efron,HitoğullarıarasındaoturuyorduOnlargidiponu çağırdılarEfronİbrahim'inhuzurunageldiveİbrahim'e, "İşte,kulunneistersenonuyapacaktır"dedi.İbrahimise, "Hayır,amasenindeğerliolanmağarayıvetarlayısatın alacağımBöyleceorasısonsuzadekmezarlıkolarakbana aitolacaktır"dedi

6Efroncevapveripdediki:"İştetarlavemağara önündedir,nedilersenver."İbrahimisedediki:"Onu ancaktambedeliylesenden,şehrininkapısındangirenlerin ellerindenvesoyundansonsuzadeksatınalacağım"

7Efronvebütünkardeşleribunuişittilerveİbrahim, Efron'unvebütünkardeşlerininelindedörtyüzşekel

gümüştarttı;İbrahimbuişlemiyazdıvedörtşahitle birliktetasdiketti.

8Şahitlerinisimlerişunlardır:HititliAbişnaoğluAmigal, HivliAşunakoğluAdikorom,GomerliAkiramoğluAbdon, SidonluEbudişoğluBakdil.

9İbrahim,satınalmabelgesinialıphazinesinekoyduve İbrahimobelgeyeşunlarıyazdı:

10İbrahim'inHititliEfron'dan,onunsoyundanveonun şehrindençıkanlardanveonlarınsoyundansonsuzadek satınaldığımağaravetarla,İbrahim'e,onunsoyunave onunsoyundangelenleresonsuzadekbirmezarlıkyeri olarakkalacaktır;veİbrahimbunabirmühürvurduve şahitlerletasdiketti.

11Veotarla,içindekimağaravebütünoyer,İbrahim'eve ondansonragelenHitoğullarındanolansoyunakesin olarakverildi;işteorasıKenandiyarındakiHebron'da, Mamre'ninönündedir

12BundansonraİbrahimkarısıSara'yıorayagömdüveo yervebütünsınırlarıİbrahim'evesoyunamezarlıkmülkü olarakkaldı

13İbrahim,Sara'yıkrallarıncenazetörenlerindeolduğu gibibüyükbirihtişamlagömdü;Saraçokgüzelvezarif giysileriçindegömüldü

14CenazealayınınbaşındaŞem,oğullarıEberve Abimelek,Enar,AşkolveMamrevardı;ülkeninbütünileri gelenleridecenazealayınıtakipettiler

15Sara'nınömrüyüzyirmiyediyılolduveöldüİbrahim büyükbiryastuttuveyedigünboyuncayasritüellerini yerinegetirdi

16VeülkeninbütünhalkıSarayüzündenİbrahim'iveoğlu İshak'ıtesellietti.

17Yasgünlerisonaerdiğinde,İbrahimoğluİshak'ı gönderdiveİshak,Rabbinyollarınıveöğütleriniöğrenmek içinŞemveEber'inevinegitti;İbrahimoradaüçyılkaldı.

18Ozamanİbrahimbütünhizmetkârlarıylabirliktekalktı, gidipBeerşeba'dakievlerinedöndülerveİbrahimilebütün hizmetkârlarıBeerşeba'dakaldılar.

19YılınbaşındaFilistlilerkralıAbimeleköldü;öldüğünde yüzdoksanüçyaşındaydıİbrahimhalkıylabirlikte Filistlilerülkesinegitti,bütünevhalkınıvehizmetkârlarını teselliettivesonrageridönüpevinegitti

20Abimelek'inölümündensonraGerarhalkı,oğlu Benmalik'ialdılar;odahaonikiyaşındaydıveonu babasınınyerineyatırdılar

21VebabasınınadındandolayıonaAbimelekadını verdiler;çünküGerar'daböyleyapılmasıadetti.Abimelek, babasıAbimelek'inyerinetahtageçtiveonuntahtına oturdu.

22HaranoğluLutdaogünlerde,İshak'ınotuzdokuzuncu yılındaöldüLut'unömrüyüzkırkyıldıveodaöldü

23BunlarLut'unkızlarındandoğançocuklarıdır;ilkdoğan oğlununadıMoab,ikincisininadıiseBenamiidi.

24Lut'unikioğlugidipKenanülkesindenkendilerineeşler aldılarveonlardançocuklarıolduMoaboğullarıEd, Mayon,TarsusveKanvil'di;bunlar,bugünekadarMoab oğullarınınbabalarıdır

25Lut'unoğullarınınbütünaileleri,bulduklarıheryere yerleştiler;çünküverimlioldularveçoğaldılar

26Vegittikleriülkedekendilerineşehirlerkurdularve kurduklarışehirlerekendiisimleriniverdiler.

27İbrahim'inkardeşiTerahoğluNahor,ogünlerde İshak'ınkırkıncıyaşındaöldü.Nahor'unömrüyüzyetmiş ikiyılolduveHaran'dagömüldü

28İbrahimkardeşininöldüğünüduyuncaçoküzüldüve uzungünlerboyuncakardeşininyasınıtuttu.

29İbrahim,evinedairemirlervermeküzerebaşhizmetkârı Eliyzer'içağırdı;Eliyzergeliponunönündedurdu

30İbrahimonadediki:"Bak,benyaşlandım,ölüm günümübilmiyorum;çünküömrümilerlediŞimdikalk,git veoğlumiçinbuyerden,buülkeden,aramızdayaşadığımız Kenanlıkızlardanbirinieşolarakalma"

31Amasenbenimülkeme,doğduğumyeregitveoradan oğlumiçinbireşbul.Benibabamınevindenalıpburaya getirenvebana,‘Butopraklarıseninsoyunasonsuzadek mirasolarakvereceğim’diyen,göklerinveyerinTanrısı RAB,seninönündemeleğinigönderecekveyolunu kolaylaştıracakki,oğlumiçinbabamınevinden,ailemden bireşbulabilesin

32Hizmetçiefendisiİbrahim'eşöylecevapverdi:"Bak, senindoğduğunyere,babanınevinegidiyorumveoradan oğluniçinbireşalacağım;fakateğerkadınbenimlebu diyaragelmekistemezse,oğlunudoğduğuyeregerimi götüreyim?"

33İbrahimonadediki:"Oğlumuburayatekrargetirme sakın;çünküönündeyürüdüğümRab,seninönünde meleğinigönderecekveyolunubereketlendirecektir"

34Eliyzer,İbrahim'inkendisineemrettiğigibiyaptıvebu konudaefendisiİbrahim'eyeminetti.Eliyzerkalkıp efendisininondevesiniveefendisininonhizmetkarını yanınaalarak,İbrahimveNahor'unşehriHaran'a, İbrahim'inoğluİshak'aeşgetirmeküzeregittiler.Onlar yokkenİbrahim,ŞemveEber'inevinehabergönderdive oradanoğluİshak'ıgetirdiler

35İshakbabasınınevine,Beerşeba'yadöndü;Eliyzerve adamlarıiseHaran'ageldilerŞehirde,sukaynağının yanındadurdularvedevelerinisuyunkenarınadiz çöktürdüler;oradakaldılar.

36İbrahim'inhizmetçisiEliyzerduaederekşöylededi:"Ey efendimİbrahim'inTanrısı;lütfenbanabugüniyişans gönderveefendimelütufgösterki,bugünefendimin oğlunaailesindenbireştayinet"

37Rab,kuluİbrahimhatırınaEliezer'insözünüdinledive Eliezer,İbrahim'inkardeşiNahor'unkarısı,Milkaoğlu Betuel'inkızıylakarşılaştıveonunevinegeldi

38Eliezeronlarabütündertlerinianlattıveİbrahim'in hizmetkârıolduğunusöyledi;bununüzerineçoksevindiler.

39VehepsibuolayıgerçekleştirenRabbeşükrettilerve İshak'aBetuel'inkızıRebeka'yıeşolarakverdiler.

40Gençkızçokgüzelbirgörünüşesahipti,bakireydiveo zamanlarRebekaonyaşındaydı

41OgeceBetuel,Labanveçocuklarıbirziyafetverdiler; Eliyzerveadamlarıdageliporadayiyipiçtilerve sevindiler

42Eliyzersabahleyinkalktı,yanındakiadamlarlabirlikte Betuel'inbütünevhalkınaseslenerek,"Beniefendimin yanınagöndereyim"dediOnlardakalkıpRebeka'yıve dadısıUz'unkızıDebora'yıgönderdiler,onagümüşvealtın verdiler,erkekvekadınhizmetçilerverdilerveonu kutsadılar

43VeEliezer'iadamlarıylabirliktegönderdiler; hizmetkârlarRebeka'yıyanlarınaaldılarveEliezergidip efendisininyanına,Kenandiyarınadöndü

44İshak,Rebeka'yıaldıveonunlaevlendi;onuçadıra getirdi.

45İshak,amcasıBetuel'inkızıRebeka'yıeşolarak aldığındakırkyaşındaydı

BÖLÜM25

1Ozamanİbrahimyaşlılığındayinebireşaldı;bueşinadı KenanülkesindenKeturaidi

2VeonaZimran,Yokşan,Medan,Midyan,İşbakveŞuah adındaaltıoğuldoğurduZimran'ınçocuklarıiseAbihen, MolichveNarimidi

3Jokshan'ınoğullarıŞebaveDedan,Medan'ınoğulları Amida,Yoab,Gochi,ElishaveNotah,Midyan'ınoğulları iseEfah,Efer,Hanok,AbidaveEldaahidi

4İşbak'ınoğullarıiseMakiro,BeyoduaveTatoridi.

5Şuah'ınoğullarıBildad,Mamdad,MunanveMeban'dı; bunlarınhepsi,İbraniİbrahim'edoğurduğuKenanlıkadın Ketura'nınçocuklarınınaileleridir.

6İbrahimbunlarınhepsinigönderdi,onlarahediyelerverdi veonlardaoğluİshak'ınyanındanayrılıp,buldukları herhangibiryereyerleştiler.

7Vebunlarınhepsidoğudakidağagittilervekendilerine altışehirkurdular;buşehirlerdebugünekadarikamet etmektedirler.

8FakatŞebaveDedanoğulları,Yokşanoğulları, çocuklarıylabirlikteşehirlerindekardeşleriylebirlikte yaşamadılar;yolculukedip,bugünekadarçeşitliülkelerde veıssızyerlerdekonakladılar

9İbrahimoğluMidyanlılar,Kuşülkesinindoğusuna gittilerveoradadoğubölgesindebüyükbirvadibuldular. Oradakaldılar,birşehirkurdularveoradayaşadılarBu, bugünekadarMidyanülkesidir

10Midyan,onuninşaettiğişehirde,kendisi,beşoğluve tümmalvarlığıylabirlikteyaşadı

11Midyanoğullarınınşehirlerindekiadlarınagöreisimleri şunlardır:Efah,Efer,Hanok,AbidaveEldaah.

12Efah'ınoğullarıMethach,Meshar,AviveTzanua; Efer'inoğullarıEphron,Zur,AlirunveMedin;Hanok'un oğullarıiseReuel,Rekem,Azi,AlyoshubveAladidi.

13Abida'nınoğullarıÇur,Melud,Kerury,Molchi; Eldaah'ınoğullarıiseMiker,Reba,MalchiyahveGabolidi Bunlar,Midyanlılarınailelerinegöreisimleridir.Daha sonraMidyanaileleriMidyantopraklarınayayıldılar

14İşteİbrahim'incariyesiHacer'inİbrahim'edoğurduğu oğluİsmail'insoyu:

15İsmailMısırülkesindenbirkadınlaevlendi;onunadı Ribah'tı,yaniMeribah

16Ribah,İsmail'eNebayot,Kedar,Adbeel,Mibsamvekız kardeşleriBosmath'ıdoğurdu

17İsmailkarısıRibah'ıterkettiveRibahondanayrılıp Mısır'a,babasınınevinedöndüveoradayaşadı;çünkü Ribah,İsmail'invebabasıİbrahim'ingözündeçokkötübir kadınolmuştu.

18BununüzerineİsmailKenanülkesindenMalçutadında birkadınlaevlendiveondanNişma,Dumah,Masa,Çardad, Tema,Yetur,NafişveKedmaadındaikiçocuğuoldu.

19Bunlarİsmail'inoğullarıdırvemilletlerinegöreoniki prenstirler;İsmail'inailesidahasonradağıldıveİsmail çocuklarını,edindiğibütünmalları,evhalkınıncanlarınıve kendisineaitolanherşeyialıp,kendilerineyerbuldukları yereyerleşmeküzeregittiler.

20OnlardagidipParançölününyakınlarındayerleştiler; meskenleriHavilah'tanŞur'akadar,yaniAsur'adoğru giderkenMısır'ınönündeydi.

21İsmailveoğullarıoülkedeyaşadılar;çocuklarıoldu, çoğaldılarvenesilleribollaştı

22İsmail'inilkoğluNebayot'unoğullarınınadlarışunlardır: Mend,Send,Mayon;Kedar'ınoğullarıiseAlyon,Kezem, ChamadveEliidi.

23Adbeel'inoğullarıChamadveJabin;Mibsam'ınoğulları iseObadiah,EbedmelechveYeushidi;bunlarİsmail'in karısıRibah'ınçocuklarınınaileleridir.

24İsmailoğluMişma'nınoğullarıŞamua,Zekaryonve Obed;Dumah'ınoğullarıiseKezed,Eli,MakmadveAmed idi.

25Masa'nınoğullarıMelon,MulaveEbidadon;Chadad'ın oğullarıAzur,MinzarveEbedmelek;Tema'nınoğullarıise Seir,SadonveYakolidi.

26Yetur'unoğullarıMerith,Yaish,AlyovePachoth; Naphish'inoğullarıEbed-Tamed,AbiyasaphveMir; Kedma'nınoğullarıiseCalip,TachtiveOmiridi.Bunlar, ailelerinegöreİsmail'inkarısıMalchuth'unçocuklarıydı 27Bunlarınhepsi,nesillerinegöreİsmail'inaileleridirveo topraklarda,kendilerineşehirlerkurmuşlardırvebugüne kadaroradayaşamışlardır

28İbrahim'inoğluİshak'ınkarısıBetuel'inkızıRebekao günlerdekısırdı,çocuğuyoktu;İshakbabasıylaKenan diyarındayaşıyordu;Rabİshak'labirlikteydi;Nuh'unoğlu Şem'inoğluArpakşaddaogünlerde,İshak'ınkırksekizinci yılındaöldü.Arpakşad'ınömrütoplamdadörtyüzotuz sekizyıldıveodaöldü

BÖLÜM26

1İbrahimoğluİshak'ınellidokuzuncuyılında,karısı Rebekaogünlerdehâlâkısırdı.

2Rebekaİshak'adediki:"Efendim,doğrusunuduydumki, annenSaraçokuzunsürekısırdıBabanİbrahimonuniçin duaettiveondanhamilekaldı."

3Şimdiayağakalk,sendeTanrı'yaduaet;Oduanı işitecekvemerhametiylebizihatırlayacaktır

4İshakkarısıRebeka'yaşöylecevapverdi:"İbrahimbenim içinTanrı'yayalvardıki,soyunuçoğaltsın;şimdibu kısırlıksendenbizegeçmelidir."

5Rebekaonadediki:"Sendekalkveduaetki,Rabduanı işitsinvebanaçocukversin"İshakkarısınınsözlerini dinledivekarısıylabirliktekalkıpMoriahdiyarınagittiler; oradaduaetmekveRabbeyönelmekiçin.Oraya vardıklarındaİshakayağakalktıvekarısınınkısırlığı yüzündenRabbeduaetti

6İshakdediki:"EygöklerinveyerinTanrısıRab,iyiliğin vemerhametinyeryüzünüdolduran!Babamıbabasının evindenvedoğduğuyerdenalıpbudiyaragetiren,ona'Bu topraklarıseninsoyunavereceğim'diyen,'Soyunugöklerin yıldızlarıvedenizinkumlarıgibiçoğaltacağım'diyesöz verenveonabildirensen!Babamasöylediğinsözlerin gerçekleşsin"

7ÇünküsenRabbimizTanrı'sın,gözlerimizsana çevrilmiştir;bizeinsansoyuvermeniçin,sözverdiğingibi, çünküsenRabbimizTanrı'sınvegözlerimizyalnızcasana çevrilmiştir.

8VeRab,İbrahimoğluİshak'ınduasınıişitti;İshak'ın yalvarışındansonrakarısıRebekagebekaldı

9Vebundanyediaykadarsonraçocuklaronunkarnında birbirleriyleboğuşmayabaşladılarvebudurumonuçok üzdü,onlardandolayıçokyorulduveosıradaülkede bulunanbütünkadınlara,“Sizindebaşınızaböylebirşey geldimi?”diyesorduOnlardaona,“Hayır”dediler 10Veonlaradediki:“Yeryüzündekibütünkadınlar arasındanedenyalnızımbukonuda?”Vebuyüzden RAB'bedanışmaküzereMoriahülkesinegitti;bukonuda onlardanbilgialmakvekendisiyleilgilibumeselede RAB'beyönelmeleriniistemekiçinŞemveoğluEber'in yanınagitti

11Ayrıcaİbrahim'denbaşınagelenherşeyhakkında RabbedanışmasınıveO'ndanbilgialmasınıistedi.

12VehepsibumeselehakkındaRAB'bedanıştılarve RAB'denonaşuhaberigetirdiler:"Rahmindeikiçocukvar; onlardanikimilletdoğacak;birmilletdiğerindendaha güçlüolacakvebüyükolanküçükolanahizmetedecek"

13DoğumgünleritamamlandığındadizçöktüveRabbin kendisinesöylediğigibi,karnındaikizlerolduğunugördü.

14İlkdoğan,tüylübirelbisegibibaştanaşağıkırmızıydı veülkeninbütünhalkıonaEsauadınıverdiveşöyle dediler:"Bu,anarahmindenitibareneksiksizdoğmuştur."

15OndansonrakardeşigeldiveEsau'nuntopuğundantuttu; buyüzdenonaYakupadınıverdiler

16İbrahim'inoğluİshak,onlarıdoğurduğundaaltmış yaşındaydı

17Oğlanlaronbeşyaşınageldilerveerkeklertopluluğuna katıldılar.Esauhilekârvekurnazbiradamdı,tarladausta biravcıydı;Yakupisekusursuzvebilgebiradamdı, çadırlardayaşar,sürüleriotlatır,Rabbinöğütlerinive annesiylebabasınınemirleriniöğrenirdi.

18İshakveevhalkı,Tanrı'nınkendilerineemrettiğigibi, babalarıİbrahim'inyanındaKenandiyarındayaşadılar

19İbrahim'inoğluİsmail,çocuklarıylavebütünailesiyle birlikteHavilahdiyarınadöndüveoradayerleşti

20İbrahim'incariyelerininbütünoğullarıdoğuülkesine gittiler;çünküİbrahimonlarıoğlundanuzaklaştırmış, onlarahediyelervermişveonlardagitmişlerdi

21İbrahim,sahipolduğuherşeyioğluİshak'averdi;ayrıca bütünhazinelerinideonaverdi.

22Veonaşöylebuyurdu:“RabbingöklerdeveyerdeTanrı olduğunu,O'ndanbaşkaTanrıolmadığınıbilmiyormusun?”

23Benibabamınevindenvedoğduğumyerdenalan,bana yeryüzündekibütünzevkleriveren,benikötülerin öğütlerindenkurtaranO'ydu;çünkübenO'nagüvendim

24VebeniburayagetirdivebeniUrKasdim'denkurtardı; vebanadediki:"Bütünbutopraklarıseninsoyuna vereceğim;onlar,sanaemrettiğimveonlarada emredeceğimbuyruklarımı,kanunlarımıvehükümlerimi yerinegetirdiklerizamanbutopraklaramirasçı olacaklardır."

25Şimdioğlum,sözümekulakvervesanabuyurduğum RabTanrınınemirlerinitut;doğruyoldannesağanede solasapmaki,senvesendensonragelençocukların sonsuzadekiyiolsunlar

26Rabbinharikaişlerinivebizegösterdiğiiyiliğihatırla; bizidüşmanlarımızınelindenkurtardıveRabbimizTanrı onlarıbizimelimizedüşürdüŞimdidesanabuyurduğum herşeyitut,TanrınınbuyruklarındansapmaveO'ndan başkakimseyekulluketmeki,seninvesendensonragelen soyununiyiliğiolsun

27ÇocuklarınavesoyunaRabbinöğütlerinive buyruklarınıöğret;onlaradoğruyolu,yaniyürüyecekleri yoluöğretki,sonsuzadekiyiveesenolsunlar

28İshakbabasınaşöylecevapverdi:“Rabbiminemrettiği herşeyiyapacağım,RabbimTanrı'nınemirlerinden ayrılmayacağım,banaemrettiğiherşeyitutacağım” İbrahimoğluİshak'ıvediğerçocuklarınıkutsadı;İbrahim Yakup'aRabbinöğretileriniveyollarınıöğretti

29İbrahim,İshak'ınoğullarıYakupveEsau'nunonbeşinci yılındaöldü.İbrahim'inömrüyüzyetmişbeşyıldı.Yaşlıve huzurlubirhalde,halkınınyanınakaldırıldıOğullarıİshak veİsmailonugömdüler

30Kenanhalkıİbrahim'inöldüğünüduyunca,kralları, prenslerivebütünadamlarıylabirlikteİbrahim'igömmek içingeldiler

31İbrahim'inölümünüduyuncaHaranülkesininbütün halkı,İbrahim'insoyundangelenbütünaileler,bütün prensler,ilerigelenlerveİbrahim'incariyelerindenolan oğullarıgeldiler;İbrahim'iniyiliğinekarşılıkverdiler,oğlu İshak'ıteselliettilerveİbrahim'i,HititliEfronve çocuklarındanmezaryeriolaraksatınaldığımağaraya gömdüler.

32Kenan'ınbütünhalkıveİbrahim'itanıyanherkes,biryıl boyuncaİbrahimiçinağladı;erkeklervekadınlaronuniçin yastuttular.

33Bütünküçükçocuklarvebütünülkehalkıİbrahim'in yüzündenağladılar;çünküİbrahimonlarakarşıiyi davranmış,Tanrı'yaveinsanlarakarşıdürüstolmuştu.

34İbrahimgibiTanrı'dankorkanbiradamçıkmadı;çünkü ogençliğindenberiTanrı'sındankorkmuş,Rabbehizmet etmişveçocukluğundanölümünekadarhayatıboyunca O'nunyolundangitmişti

35RabonunlabirlikteydiveonuNimrod'unvehalkının planlarındankurtardı;Elam'ındörtkralıylasavaşa girdiğindeonlarıyendi

36VebütünyeryüzüçocuklarınıTanrı'nınhizmetine getirdi,onlaraRabbinyollarınıöğrettiveRabbinkim olduğunuanlamalarınısağladı

37Vebirkorulukoluşturdu,orayabirbağdiktive çadırında,ülkedengeçenlereyiyecekveiçecek hazırlayarak,evindedoymalarınısağladı

38VeRabTanrı,İbrahimyüzündenbütünyeryüzünü kurtardı

39İbrahim'inölümündensonraTanrıoğluİshak'ıve çocuklarınıkutsadıveRab,babasıİbrahim'leolduğugibi İshak'ladabirlikteoldu;çünküİshak,babasıİbrahim'in kendisineemrettiğibütünbuyruklarıyerinegetirdi; babasınınkendisineemrettiğidoğruyoldansağaveyasola sapmadı

BÖLÜM27

1İbrahim'inölümündensonraEsavsıksıkavlanmaya giderdi.

2BabilkralıNimrod,yaniAmraphel,sıksıkgüçlü adamlarıylabirliktetarladaavlanmayavegünün serinliğindeadamlarıylabirliktedolaşmayagiderdi

3NemrodisebütüngünEsav'ıgözetliyordu;çünkü Nemrod'unkalbindeEsav'akarşıbütüngünbirkıskançlık oluşmuştu

4BirgünEsauavlanmayaçıktıveNimrod'uikiadamıyla birlikteçöldeyürürkenbuldu.

5Bütüngüçlüadamlarıvehalkıçöldeonunlabirlikteydi, fakatondanuzaklaştılarveavlanmakiçinfarklıyönlere gittilerEsauiseNimrod'dansaklandıveçöldeonupusuya düşürdü

6Nimrodveyanındakiadamlarıonutanımıyorlardı. Nimrodveadamları,gününserinliğindesıksıktarlada dolaşıyorveadamlarınıntarladaneredeavlandığını öğreniyorlardı.

7Nimrodveyanındakiikiadamıbulunduklarıyeregeldiler; bununüzerineEsausaklandığıyerdenanidenfırladı, kılıcınıçekti,aceleyleNimrod'unyanınakoştuveonun başınıkesti

8VeEsav,Nimrod'unyanındakiikiadamlaşiddetlibir mücadeleyegirdi;onlarEsav'aseslendiler,Esavonlara döndüvekılıcıylaonlarıöldürdü

9Nimrod'un,onubırakıpçölegitmişolanbütüngüçlü adamları,uzaktangelençığlığıduydularveoikiadamın seslerinitanıdılarBununsebebiniöğrenmekiçinkoştular vekrallarınıveyanındakiikiadamıçöldeölüolarak buldular.

10Esau,Nimrod'ungüçlüadamlarınınuzaktangeldiğini görüncekaçtıveböylecekurtuldu;Nimrod'unbabasının onamirasbıraktığıveNimrod'unbütünülkeye hükmetmesinisağlayandeğerligiysilerinialıpevinekoştu vesakladı

11EsavogiysilerialıpNimrod'unadamlarıyüzünden şehrekaçtıvesavaştanyorgunvebitkinbirhaldebabasının evinegeldiKardeşiYakup'unyanınavardığındakederden ölmeküzereydiveonunönüneoturdu.

12VeEsaukardeşiYakup'adediki:"İşte,benbugün öleceğim,öyleysemirashakkımınedenisteyeyimki?" YakupbukonudaEsau'yakarşıakıllıcadavrandıveEsau mirashakkınıYakup'asattı;çünkübu,Rabtarafından böylegerçekleştirilmişti

13İbrahim'in,mezarlıkyeriolarakkullanmaküzereHit oğullarındansatınaldığı,Makpelahtarlasındaki mağaradakiEsau'nunpayınıdaEsauYakup'asattıve YakupdabütünbunlarıkardeşiEsau'danbedelkarşılığında satınaldı

14Yakupbunlarınhepsinibirkitabayazdı,şahitler huzurundatasdikettivekitabımühürledi;kitapYakup'un elindekaldı

15KuşoğluNimrodöldüğünde,adamlarıonudehşet içindekaldırıpşehrinegötürdülervegömdüler.Nimrodiki yüzonbeşyılyaşadıveöldü

16Nemrod'unoülkehalkıüzerindehükümsürdüğügünler yüzseksenbeşyıloldu;Nemrod,Esau'nunkılıcıylautanç veaşağılanmaiçindeöldüveİbrahim'insoyu,rüyasında gördüğügibionunölümünesebepoldu.

17Nimrod'unölümündensonrakrallığıbirçokbölüme ayrıldıveNimrod'unhükümsürdüğübütünbölgeler, Nimrod'unölümündensonraonlarıgerialanülkenin

krallarınaiadeedildi;Nimrod'unhanedanındanolanbütün halkiseuzunbirsüreülkenindiğerkrallarınınkölesioldu.

BÖLÜM28

1Ogünlerde,İbrahim'inölümündensonra,oyılRab ülkeyeşiddetlibirkıtlıkgetirdiKenanülkesindekıtlık şiddetlenirken,İshakdababasıİbrahimgibikıtlık yüzündenMısır'agitmeküzereyolaçıktı

2OgeceRabİshak'agöründüveonaşöylededi:“Mısır'a inme,kalk,FilistlilerkralıAbimelek'inyanına,Gerar'agit vekıtlıksonaerenekadaroradakal”

3İshak,RabbinkendisineemrettiğigibikalkıpGerar'agitti veoradabiryılkaldı

4İshakGerar'avardığında,halkkarısıRebeka'nıngüzelbir kızolduğunugördüveİshak'akarısıhakkındasordular. İshak,"Obenimkızkardeşimdir"dedi;çünkühalkınonu kızkardeşiyüzündenöldürmesindenkorktuğuiçinkarısı olduğunusöylemektençekinmişti.

5Abimelek'inprenslerigidipkralakadınıövdüler,fakat kralonlaracevapvermedi,sözlerinedekulakasmadı

6Fakatkral,İshak'ınonukızkardeşiolaraktanıttığını duyuncabubilgiyikendiiçindesakladı

7İshakülkedeüçaykaldıktansonra,Abimelekpencereden dışarıbaktıveİshak'ınkarısıRebekaileeğlendiğinigördü; çünküİshakkralaaitdışevdeoturuyordu,yaniİshak'ınevi kralınevininkarşısındaydı

8Kralİshak'adediki:"Karıniçin,'Obenimkız kardeşimdir'diyerekbizeneyaptın?Halkınileri gelenlerindenbirionunlakolaycabirlikteolabilirdivesen deozamanbizisuçaltınasokardın."

9İshakAbimelek'edediki:"Karımyüzündenölmekten korktuğumiçin,'Obenimkızkardeşimdir'dedim"

10BununüzerineAbimelekbütünprenslerineveileri gelenlerineemirverdi;onlardaİshak'ıvekarısıRebeka'yı alıpkralınhuzurunagetirdiler

11Kral,onlarıprenskıyafetlerigiydirmelerini,şehrin sokaklarındadolaştırmalarınıveheryerdeşöyleilan etmeleriniemretti:"Buadamvebudakarısıdır;buadama veyakarısınadokunanherkesölecektir."İshakkarısıyla birliktekralınevinedöndü;Rabİshak'labirlikteydiveo büyümeyedevametti,hiçbirşeydenyoksunkalmadı

12Rab,İshak'ınAbimelek'invebütüntebaasınıngözünde itibarkazanmasınısağladıveAbimelek,İshak'aiyi davrandı;çünküAbimelek,babasıİbrahimilearalarındaki yeminiveantlaşmayıhatırladı.

13Abimelekİshak'adediki:"İştebütünyeryüzü önündedir;diyarınadönenekadardilediğinyerdeyaşa." Abimelekİshak'atarlalar,bağlarveGerartopraklarınınen iyikısmınıverdi;kıtlıkgünlerigeçinceyekadarekineksin, biçsinvetoprağınürünleriniyesindiye

14İshakotoprağaekinektiveaynıyılyüzkatürünaldı; Rabdeonubereketlendirdi

15Adamzenginleşti,sürülervebüyükbaşhayvanlarile çoksayıdahizmetçiyesahipoldu

16KıtlıkgünlerisonaerdiğindeRabİshak'agöründüve ona,“Kalk,buradanayrılveülkene,Kenandiyarınadön” dediİshakkalktıveRabbinemrettiğigibi,kendisineait olanherşeylebirlikteKenandiyarındakiHebron'adöndü

17Bundansonra,YakupveEsau'nunyaşamlarınınon sekizinciyılında,Arpakşad'dabulunanŞelahöldü;Şelah'ın ömrüdörtyüzotuzüçyıldıveöldü

18Ozamanİshak,küçükoğluYakup'uŞemveEber'in evinegönderdi;YakuporadaRabbinöğütleriniöğrendive ŞemveEber'inevindeotuzikiyılkaldıKardeşiEsauise gitmekistemediğiiçingitmediveKenanülkesindeki babasınınevindekaldı.

19Esau,avlayabildiğiherşeyievegetirmekiçinsürekli olaraktarlalardaavlanıyordu;Esaubunubütüngünler boyuncayaptı

20Esauisehilekârvedüzenbazbiradamdı;insanların kalpleriniavlayanveonlarıkandıranbiriydi.Esausavaş alanındacesurbiradamdıvezamanlaherzamankigibiava çıktı;Seirovasına,yaniEdom'akadargeldi

21Veo,Seirülkesindebiryıldörtayboyuncatarlada avlanarakkaldı

22VeEsav,SeirülkesindeKenanlıbiradamınkızınıgördü; adıYehudithidi,EpheroğluBeeri'ninkızıydıveKenan oğluHeth'insoyundandı

23VeEsauonukendineeşolarakaldıveonunlaevlendi; Esauonualdığındakırkyaşındaydıveonubabasının memleketiolanHebron'agötürdüveoradayerleşti

24Ogünlerde,İshak'ınhayatınınyüzonuncuyılında,yani Yakup'unhayatınınellinciyılında,Nuh'unoğluŞemöldü; Şemöldüğündealtıyüzyaşındaydı

25ŞemöldüğündeYakupbabasınınyanına,Kenan diyarındakiHebron'adöndü.

26Yakup'unhayatınınellialtıncıyılındaHaran'dan gelenler,Rebeka'yaBetueloğlukardeşiLabanhakkında haberverdiler.

27ÇünküogünlerdeLaban'ınkarısıkısırdıvehiççocuğu olmamıştı;cariyelerininhiçbirideondançocuk doğurmamıştı.

28RabdahasonraLaban'ınkarısıAdina'yıhatırladıve AdinahamilekaldıveikizkızçocuklarıdoğurduLaban kızlarına,büyüğüneLea,küçüğünedeRaheladınıverdi.

29OkişilergelipbunlarıRebeka'yaanlattılarveRebeka, Rabbinkardeşiniziyaretetmesindenveonunçocuksahibi olmasındandolayıçoksevindi.

BÖLÜM29

1İbrahimoğluİshakyaşlandı,ömrüilerledivegözleri yaşlılıktanağırlaştı;görmeyetisiazaldı,artıkgöremiyordu 2OsıradaİshakoğluEsau'yuçağırdıveşöylededi: "Lütfensilahlarını,oktorbanıveyayınıal,kalktarlayagit, banabirazavetigetir,lezzetlibiryemekyapvebanagetir ki,yaşlanıpsaçlarımağardığıiçinölmedenönceseni kutsayayım"

3VeEsauöyleyaptı;silahınıaldıveherzamankigibi babasınınemrettiğigibionagetirmeküzereavlanmakiçin tarlayaçıktı;böylecebabasıonukutsasın

4Rebeka,İshak'ınEsau'yasöylediğibütünsözleriişittive hemenoğluYakup'uçağırdıveonadediki:"Baban kardeşinEsau'yaböylesöyledi,bendeböyleişittimŞimdi aceleetvesanasöyleyeceklerimiyerinegetir."

5Lütfenkalkvegit,sürüyegitvebanaikigüzelkeçi yavrusugetir;bendebabaniçinlezzetliethazırlayacağım Baban,kardeşinavdandönmedenönceolezzetlietiyesin diyegetir;böylecebabansenikutsasın

6Yakupaceleyleannesininemrettiğigibiyaptı,lezzetli yemeğihazırladıveEsauavdandönmedenöncebabasının önünegetirdi

7İshakYakup'a,"Senkimsin,oğlum?"dedi.Yakupda, "BenseninilkdoğanoğlunEsau'yum.Banaemrettiğinher şeyiyaptımŞimdilütfenkalkveavladığımettenyeki, banasöylediğingibibenikutsasın,"dedi

8İshakkalktı,yediiçtiveyüreğirahatladı.Yakup'u kutsadıveYakupbabasınınyanındanayrıldıİshak Yakup'ukutsayıpoayrıldıktanhemensonra,Esauavdan tarladangeldiOdalezzetlibiryemekhazırlayıpbabasına getirdi,odayesinveonukutsasın

9İshak,Esau'yadediki:"Sengelmedenöncebanaaveti getiripkutsadığımokimdi?"Esau,bunukardeşiYakup'un yaptığınıbiliyorduveYakup'unkendisineböyle davranmasındandolayıEsau'nunöfkesikabardı.

10Esavdediki:"OnaYakupdenmesidoğrudeğilmi? Çünküobeniikikezyerimegeçti,mirashakkımıaldı, şimdidekutsamamıaldı."Esavçokağladı.İshak,oğlu Esav'ınağlamasınıduyunca,Esav'adediki:"Neyapayım oğlum,kardeşinkurnazlıklagelipkutsamanıaldı"Esav, babasınınkendisineverdiğikutsamayüzündenkardeşi Yakup'tannefretettiveonakarşıöfkesiçokkabardı

11Yakup,kardeşiEsau'dançokkorktuvekalkıpŞemoğlu Eber'inevinekaçtıvekardeşiyüzündenoradasaklandı. Yakup,KenandiyarındanHebron'danayrıldığındaaltmış üçyaşındaydıvekardeşiEsauyüzündenEber'inevindeon dörtyılsaklandıveoradaRabbinyollarınıveemirlerini öğrenmeyedevametti

12Esau,Yakup'unkaçıpkurtulduğunuveYakup'un kurnazcabereketieldeettiğinigörünceçoküzüldü; babasınaveannesinedekızdıOdakalkıpkarısınıaldıve babasıylaannesininyanındanayrılıpSeirülkesinegittive oradayaşadı.Orada,HititliElon'unkızıolan,Heth kızlarındanBosmatadındabirkadıngördüveonuilk karısınınyanısıraeşolarakaldıEsau,onaAdaadınıverdi vebereketinozamankendisindengeçtiğinisöyledi.

13Esau,altıayboyuncaSeirülkesindekaldı,babasınıve annesinigörmediSonrakarılarınıalıpkalktıveKenan ülkesinedöndü.Esau,ikikarısınıdaHebron'dakibabasının evineyerleştirdi

14Esau'nunkarılarıiseyaptıklarıylaİshakveRebeka'yı kızdırdılarvekışkırttılar;çünküonlarRabbinyolunda yürümediler,babalarınınkendilerineöğrettiğigibitahtadan vetaştanputlarataptılarvebabalarındandahakötüoldular 15Onlardakalplerininkötüarzularınagörehareketettiler; Baalimlerekurbankestilervebuhuryaktılarİshakve Rebekaonlardanbıktılar.

16Rebekadediki:"Hethkızlarındanbıktımusandım; YakupHethkızlarından,yanibuülkeninkızlarındanbirini eşolarakalırsa,hayatımınbananefaydasıolurki?"

17OgünlerdeEsau'nunkarısıAdehamilekaldıveonabir oğuldoğurduEsau,doğanoğlunaElifazadınıverdiEsav, oğuldoğduğundaaltmışbeşyaşındaydı

18İbrahimoğluİsmailogünlerde,Yakup'unhayatının altmışdördüncüyılındaöldüİsmail'inömrüyüzotuzyedi yıldıveöldü.

19İshak,İsmail'inöldüğünüduyuncaonuniçinyastuttuve günlerceonuniçinağıtyaktı

20Yakup,Eber'inevindeondörtyılkaldıktansonra babasınıveannesinigörmekistediveHebron'daki

babasınınveannesininevinegeldiOgünlerdeEsau, Yakup'unkendisindenkutsamayıalmasıylayaptığıhatayı unutmuştu

21Esau,Yakup'unbabasınınveannesininyanınageldiğini görünce,Yakup'unkendisineyaptıklarınıhatırladıveona karşıçoköfkelendi;onuöldürmeyekalkıştı

22İbrahimoğluİshakyaşlanmışveömrününsonuna yaklaşmıştı.Esau,“Babamınölümvaktiyaklaşıyor;öldüğü zamankardeşimYakup’uöldüreceğim”dedi

23BudurumRebeka'yabildirildiveodaaceleylegidip oğluYakup'uçağırdıveonaşöylededi:"Kalk,gitve Haran'a,kardeşimLaban'ınyanınakaçOradabirsürekal, kardeşininöfkesidininceyekadar.Sonrageridöneceksin."

24İshakYakup'uçağırdıveonadediki:"Kenan kızlarındanbirinieşolarakalma;çünkübabamızİbrahim, Rabbinkendisinebuyurduğusözünegörebizeşöyle buyurmuştu:'Butopraklarıseninsoyunavereceğim;eğer çocuklarınbenimleyaptığımantlaşmayauyarlarsa,bende sanasöylediğimsözüyerinegetireceğimveonlarıterk etmeyeceğim'"

25Şimdioğlum,sözümekulakver,sanaemredeceğimher şeyeuyveKenankızlarındanbirinieşolarakalmaktan sakın;kalk,anneninbabasıBetuel'inevine,Haran'agitve oradananneninerkekkardeşiLaban'ınkızlarındanbirini kendineeşolarakal.

26Bunedenle,gideceğinülkedeRabTanrınıvebütün yollarınıunutmamaya,oradakiinsanlarakatılmamaya,boş şeylerekapılmamayaveRabTanrınıterketmemeyedikkat et 27FakatoülkeyevardığındaoradaRAB'bekulluket;sana buyurduğumveöğrendiğinyoldansağayadasolasapma.

28YüceTanrısanayeryüzündekiinsanlarıngözündelütuf versinki,oradadilediğingibi,Rabbinyolundaiyive dürüstbirkadınlaevlenebilesin.

29Tanrısanavesoyunababanİbrahim'inbereketiniversin, seniverimlikılsın,çoğaltsınvegittiğinülkedekalabalıkbir halkolasın.Tanrıseni,babanınyurduna,çocuklarınla, büyükzenginliklerle,sevinçvemutlulukiçindegeri döndürsün

30İshak,Yakup'aemirleriniveriponukutsadıktansonra onabirçokhediye,gümüşvealtınverdiveonugönderdi Yakupdababasınıveannesinidinledi,onlarıöptü,kalkıp Padan-aram'agitti.Yakup,Kenandiyarından,Beerşeba'dan ayrıldığındayetmişyediyaşındaydı

31YakupHaran'agitmeküzereyolaçıktığında,Esauoğlu Elifaz'ıçağırdıveonagizliceşöylededi:"Hemenaceleet, kılıcınıelineal,Yakup'utakipet,yoldaönündengeç,onu pusuyadüşürvedağlardanbirindekılıcınlaöldür,bütün malınıalvegeridön"

32Esau'nunoğluElifazisebabasınınöğrettiğigibigüçlü veyaykullanmadaustaydı;ayrıcaavcılıktadabaşarılıve cesurbiradamdı.

33ElifazbabasınınkendisineemrettiğigibiyaptıO zamanlaronüçyaşındaolanElifazkalktı,annesininon erkekkardeşinideyanınaalarakYakup'unpeşinedüştü

34VeYakup'uyakındanizlediveKenanülkesinin sınırında,Şekemşehrininkarşısındaonupusuyadüşürdü.

35Yakup,Elifazveadamlarınınkendisinikovaladığını gördüveneolduğunuanlamakiçingittiğiyerdedurdu; çünkübudurumubilmiyordu.Elifazkılıcınıçektive adamlarıylabirlikteYakup'adoğruilerlemeyebaşladı

Yakuponlara,"Burayagelmenizinsebebinedir? Kılıçlarınızlakovalamanızınanlamınedir?"dedi.

36ElifazYakup'ayaklaştıveYakuponaşöylededi: "Babambanaböyleemretti,buyüzdenbabamınbana verdiğiemirlerdensapmayacağım."Yakup,Esau'nun Elifaz'azorkullanmaemriverdiğinigörünce,Elifaz'ave adamlarınayalvararakşöylededi:

37İşte,babamınveanneminbanaverdiğiherşeyesahipsin; bunlarıalıpbendenuzaklaşırsan,beniöldürme;busenin içinbirdoğruluksayılsın

38Rab,Yakup'unEsauoğluElifazveadamlarının gözündelütufbulmasınısağladı;onlarYakup'unsözünü dinledilerveonuöldürmediler.Elifazveadamları,Yakup'a aitolanherşeyi,Beerşeba'dangetirdiğigümüşvealtınla birliktealdılar;onahiçbirşeybırakmadılar

39ElifazveadamlarıondanayrılıpBeerşeba'dakiEsau'nun yanınadöndülerveYakup'lailgilibaşlarınagelenherşeyi onaanlattılarveYakup'tanaldıklarıherşeyionaverdiler 40Esau,oğluElifaz'aveyanındakiadamlarına,Yakup'u öldürmedikleriiçinçokkızmıştı

41OnlardaEsau'yaşöylecevapverdiler:"Yakupbu konudabizikendisiniöldürmemeyeyalvardığıiçinona acıdıkveonaaitolanherşeyialıpsanagetirdik"Esauda Elifaz'ınYakup'tanaldığıbütüngümüşvealtınıalıpevinde sakladı.

42OzamanEsav,İshak'ınYakup'ukutsadığınıveona, "Kenankızlarındanbirinieşolarakalmayacaksın"diye buyurduğunu,KenankızlarınınİshakveRebeka'nın gözündekötüolduğunugörünce,

43Sonraamcasıİsmail'inevinegittiveöncekikarılarının yanısıraİsmail'inkızı,Nebayot'unkızkardeşiMachlath'ı daeşolarakaldı

BÖLÜM30

1YakupyolunadevamederekHaran'agittiveMoriah dağınakadargeldi.Orada,Luzşehrininyakınlarındabütün gecekaldıOgeceRabYakup'agöründüveonaşöylededi: "Ben,İbrahim'invebabanİshak'ınTanrısıRab'bim Üzerindeyattığınbutopraklarısanavesoyunavereceğim."

2Veiştebenseninleyimvenereyegidersengitseni koruyacağım;soyunugöktekiyıldızlargibiçoğaltacağım vebütündüşmanlarınıönündeyeresereceğim;sanasavaş açtıklarızamansanaüstüngelemeyeceklervesenibu diyarasevinçle,çocuklarlavebüyükzenginliklerlegeri getireceğim.

3Yakupuykusundanuyandıvegördüğübugörümden dolayıçoksevindi;oyeredeBeyteladınıverdi.

4Yakupoyerdensevinçlekalktı;yürürkenayakları sevinçtenhafiflediveoradandoğudakiülkelerinegitti, Haran'adöndüveçobankuyusununyanınaoturdu

5OradaHaran'dansürüleriniotlatmayagidenbazıadamlar bulduYakuponlarasorduveonlarda,"BizHaran'dan geliyoruz,"dediler

6İsaonlara,“NahoroğluLaban'ıtanıyormusunuz?”dedi Onlarda,“OnutanıyoruzİştekızıRaheldebabasının sürüsünüotlatmayageliyor”dediler.

7Odahaonlarlakonuşurken,Laban'ınkızıRahel, babasınınkoyunlarınıotlatmayageldi;çünküobirçobandı 8Yakup,annesininerkekkardeşiLaban'ınkızıRahel'i görüncekoşuponuöptüveyükseksesleağladı

9Yakup,Rahel'ebabasınınkızkardeşiRebeka'nınoğlu olduğunusöyledi.Rahelkoşarakbabasınaanlattı.Yakup iseLaban'ınevinegötüreceğihiçbirşeyiolmadığıiçin ağlamayadevametti.

10Laban,kızkardeşininoğluYakup'ungeldiğiniduyunca koşuponuöptü,kucakladı,evegötürdü,onaekmekverdi veYakupyedi

11Yakup,Laban'akardeşiEsau'nunveoğluElifaz'ınyolda kendisineyaptıklarınıanlattı

12YakupbirayboyuncaLaban'ınevindekaldı,Laban'ın evindeyediiçtiSonraLabanYakup'a,"Bananekadar ücretödeyeceksin?Çünkünasılolurdabanakarşılıksız hizmetedersin?"dedi.

13Laban'ınoğullarıyoktu,sadecekızlarıvardıvediğer karılarıvecariyeleriogünlerdekısırdı;Laban'ınkarısı Adinah'tandoğankızlarınınisimlerişunlardı:büyükkızın adıLea,küçükkızınadıiseRahelidi;Lea'nıngözleri masumdu,RahelisegüzelvealımlıydıveYakuponu severdi.

14YakupLaban'a,"KüçükkızınRaheliçinsanayediyıl hizmetedeceğim"dediLabandabunukabulettiveYakup kızıRaheliçinLaban'ayediyılhizmetetti.

15Yakup'unHaran'dayaşadığıikinciyılda,yaniYakup'un yetmişdokuzuncuyılında,Şem'inoğluEberöldü; öldüğündedörtyüzaltmışdörtyaşındaydı.

16Yakup,Eber'inöldüğünüduyuncaçoküzüldüveuzun günlerboyuncaonuniçinyastuttu

17Yakup'unHaran'dayaşadığıüçüncüyılda,Esau'nun karısıİsmail'inkızıBosmat,onabiroğuldoğurduveEsau onaReueladınıverdi

18Yakup'unLaban'ınevindekaldığıdördüncüyılda,Rab Laban'ıziyaretettiveYakup'tandolayıonuhatırladı; Laban'aoğullardoğdu;ilkoğluBeor,ikincisiAlib, üçüncüsüiseKoraşoldu.

19RabLaban'azenginlikveşerefverdi,oğullarvekızlar verdi;LabanYakupsayesindeçokzenginleşti

20OgünlerdeYakup,Laban'aevdevetarladahertürlüişte hizmetediyorduveRabbinbereketiLaban'aaitolanher şeyde,evdevetarladabulunuyordu

21Beşinciyılda,Esau'nunkarısıBeeri'ninkızıYehudith, Kenanülkesindeöldü;onunoğluyoktu,sadecekızları vardı

22Esau'dandoğurduğukızlarınınadlarışunlardı:Büyük kızınadıMarzith,küçükkızınadıisePuithidi

23Yehudithöldüğünde,Esaukalkıpherzamankigibi avlanmakiçinSeir'egittiveEsauuzunsüreSeirülkesinde yaşadı

24AltıncıyıldaEsau,diğereşlerininyanısıra,Hivli Zebeon'unkızıAhlibame'yideeşolarakaldıveonuKenan diyarınagötürdü

25AhlibamehamilekaldıveEsau'yaYeşus,Yaalanve Korahadındaüçoğuldoğurdu.

26OgünlerdeKenanülkesinde,Esau'nunçobanlarıile Kenanhalkınınçobanlarıarasındabirkavgaçıktı;çünkü Esau'nunsığırlarıvemallarıokadarçoktuki,babasının evindeKenanülkesindekalmasımümkündeğildiveKenan ülkesideonunsığırlarınınçokluğuyüzündenonu kaldıramıyordu

27Esau,Kenanhalkıylaolananlaşmazlığınınarttığını görünce,kalkıpkarılarını,oğullarını,kızlarınıvekendisine aitolanherşeyi,sahipolduğuhayvanlarıveKenan

ülkesindeedindiğibütünmallarınıyanınaalarakSeir ülkesinegitti.EsauvekendisineaitolanherşeySeir ülkesindeyaşadı

28FakatEsauzamanzamanKenandiyarındakibabasınıve annesiniziyaretegiderdi.Esau,Horitlerleevlendive kızlarınıHoritliSeir'inoğullarınaverdi

29VebüyükkızıMerzit'ikarısınınkardeşiZebeon'unoğlu Ana'yaverdi;Puith'iiseHoritliBilhan'ınoğluAzar'averdi. Esauveçocuklarıdağdayaşadılar,çoğaldılarvenesilleri yeşerdi

BÖLÜM31

1YedinciyıldaYakup'unLaban'aolanhizmetisonaerdi veYakupLaban'a,"Banakarımıver,çünkühizmet günlerimdoldu"dedi.LabandaöyleyaptıveYakupile Labanoyerinbütünhalkınıtopladılarvebirziyafet verdiler

2AkşamleyinLabanevegeldi;ondansonraYakupda bayramkalabalığıylabirlikteorayageldiveLabanevdeki bütünışıklarısöndürdü

3YakupLaban'a,"Bizebununedenyapıyorsun?"dedi. Labanda,"Butopraklardaböyledavranmakadetimizdir," diyecevapverdi

4SonraLabankızıLea'yıalıpYakup'unyanınagetirdi. YakuponunLeaolduğunubilmiyordu

5Laban,kızıLea'yacariyesiZilpah'ıcariyeolarakverdi 6ZiyafettebulunanlarınhepsiLaban'ınYakup'a yaptıklarınıbiliyordu,fakatbunuYakup'asöylemediler 7OgecebütünkomşularYakup'unevinegeldiler,yediler içtiler,sevindilerveLea'nınönündetefçalıpdansettiler; Yakup'unönündede"Helea,Helea"diyekarşılıkverdiler 8Yakuponlarınsözleriniişitti,fakatanlamınıanlamadı; ancakbununbuülkedeadetleriolabileceğinidüşündü.

9KomşularbusözlerigeceleyinYakup'unönünde söyledilerveLabanogeceevdekibütünışıklarısöndürdü 10Sabahleyin,günağarıncaYakupkarısınadöndüvebaktı; kucağındayatanLea'ydıYakup,"İşteşimdikomşuların düngecenedediklerinianladımLea,demişler,ben bilmiyordum,"dedi.

11YakupLaban'ıçağırdıveonadediki:"Banayaptığınbu nedir?BensanaRaheliçinhizmetettim,nedenbeni aldattınvebanaLea'yıverdin?"

12LabanYakup'aşöylecevapverdi:"Bizimyerimizde küçüğübüyüğündenöncevermekadetdeğildirEğerkız kardeşinidealmakistiyorsan,onudayanınaal;çünkübana yediyıldahahizmetedeceksin"

13YakupdaöyleyaptıveRahel'ikendineeşolarakaldı. Laban'ayediyıldahahizmetettiYakupRahel'inyanına geldiveLea'dandahaçokRahel'isevdiLabandaona cariyesiBilha'yıverdi

14Rab,Lea'nınnefretedildiğinigörünce,onunrahmine bereketverdiveLeahamilekaldıveogünlerdeYakup'a dörtoğuldoğurdu

15Onlarınisimlerişunlardı:Ruben,Şimeon,Levive YahudaOndansonrakadınçocukdoğurmayıbıraktı 16OzamanlarRahelkısırdıveçocuğuyoktu.Rahel,kız kardeşiLea'yıkıskanıyorduveLea'nınYakup'açocuk doğuramadığınıgörüncecariyesiBilha'yıyanınaaldıve BilhaYakup'aDanveNaftaliadındaikioğuldoğurdu.

17Leaartıkçocukdoğuramadığınıgörüncecariyesi Zilpa'yıdayanınaalıpYakup'aeşolarakverdi.Yakupda Zilpa'yıistediveZilpaYakup'tanGadveAşeradındaiki oğuldoğurdu.

18LeaogünlerdetekrarhamilekaldıveYakup'tanikioğul vebirkızçocuğudoğurduBunlarınisimleriİssakar, ZebulonvekızkardeşleriDinah'tır

19OgünlerdeRahelhâlâkısırdıveRahelosıradaRabbe duaettiveşöylededi:"EyRabTanrım,benihatırlave banamerhametet,yalvarıyorumsana;çünkükocambeni terkedecek,çünküonahiççocukdoğurmadım"

20EyRabbim,yakarışımıişit,çektiğimsıkıntıyıgörve banacariyelergibiçocuklarverki,artıkbuayıbı taşımayayım

21Tanrıonunduasınıişittiverahminiaçtı;Rahelgebe kaldıvebiroğuldoğurdu.Rahel,“RABbenimayıbımı kaldırdı”dediveonaYusufadınıverdi“RABbanabir oğuldahaversin”dediYakup,onudoğurduğundadoksan biryaşındaydı.

22OsıradaYakup'unannesiRebeka,dadısıUz'unkızı Debora'yıveİshak'ınikihizmetkarınıYakup'agönderdi

23Haran'daYakup'unyanınageldilerveonadedilerki: "Rebekabizisanagönderdi,babanınevine,Kenandiyarına döneceksin"Yakupannesininsözünüdinledi

24OzamanYakup'unRaheliçinLaban'ahizmetettiği diğeryediyıldatamamlanmıştıveHaran'daondörtyıl kaldıktansonraYakupLaban'aşöylededi:"Bana karılarımıvervebenigönderki,memleketimegideyim; çünküannemKenandiyarındanbanahabergönderdi, babamınevinedönmemiistedi"

25Labanonadediki:"Hayır,ricaederim;eğersenin gözündelütufbulmuşsambenibırakma;banaücretini belirle,onuvereyimvebenimlekal"

26Yakuponadediki:"Bugünbütünsürünüdolaşıp, benekli,lekelivekahverengiolanbütünkuzuları ayıklayacağım;eğerbunubenimiçinyaparsan,geridönüp sürünüotlatacağımveonlarıeskisigibikoruyacağım."

27LabandaöyleyaptıveYakup'unsöylediğibütün hayvanlarısürüsündenayırıponaverdi

28Yakup,Laban'ınsürüsündenaldığıbütünhayvanları oğullarınınelineverdiveLaban'ınsürüsününgerikalanını kendisiotlattı

29İshak'ınYakup'agönderdiğihizmetkârlar,Yakup'un kendileriylebirlikteKenandiyarına,babasınınyanına dönmekistemediğinigörünce,ondanayrılıpkendi yurtlarına,Kenandiyarınageridöndüler.

30DeboraiseHaran'daYakup'labirliktekaldıveİshak'ın hizmetkarlarıylabirlikteKenandiyarınadönmedi;Debora, Haran'daYakup'uneşleriveçocuklarıylabirlikteyaşadı

31Yakup,Laban'ınyanındaaltıyıldahahizmetettive koyunlardoğurunca,Laban'laanlaştığıgibi,beneklive lekeliolanlarıayırdı.Yakup,Laban'ınyanındaaltıyıl böyledevamettiveadamçokçoğaldı;büyükbaş hayvanları,cariyeleri,erkekhizmetçileri,develerive eşeklerioldu

32Yakup'unikiyüzsürüsığırıvardı;sığırlarıiri,güzel görünüşlüveçokverimliydi.Bütüninsanoğullarının aileleriYakup'unsığırlarındanedinmekistiyordu,çünkü sığırlarsonderecebereketliydi

33VebirçokinsanoğluYakup'unsürüsündenhayvan almakiçingeldi;Yakuponlarabirerkekhizmetçi,bir

kadınhizmetçi,bireşekveyabirdevekarşılığındabir koyunverdi;Yakup'unonlardandilediğiherşeyiverdiler.

34Yakup,insanoğullarıylayaptığıbualışverişler sayesindezenginlik,şerefvemalmülkeldeetti;Laban oğullarıisebuşerefikıskandılar.

35ZamanlaLaban'ınoğullarınınşusözleriniişitti:“Yakup babamızınbütünmallarınıaldı,babamızınmallarındanise buşanşöhretieldeetti.”

36Yakup,Laban'ınveoğullarınınyüzlerinebaktıveo günlerdekigibikendisinekarşıaynışekilde davranmadıklarınıgördü

37AltıyılınsonundaRabYakup'agöründüveonaşöyle dedi:"Kalk,budiyardançık,doğduğundiyaradön;ben seninlebirlikteolacağım"

38OzamanYakupkalktı,çocuklarını,karılarınıvebütün mallarınıdevelerebindirdivebabasıİshak'ınyanına, Kenandiyarınagitmeküzereyolaçıktı

39Laban,Yakup'unkendisindenayrıldığınıbilmiyordu; çünküLabanogünkoyunkırkıyordu.

40Rahelbabasınınheykelleriniçaldı,onlarıalıpbindiği deveyesakladıveyolunadevametti

41.İşteputlarınyapılışşeklişöyledir:İlkdoğanbiradamı kesipsaçlarınıyolarlar,başınatuzserperlerveyağla meshederlerSonraküçükbirbakırveyaaltınlevhaalıp üzerineisminiyazarlar,levhayıdilininaltınakoyarlar. Levhadilininaltındaolanadamıalıpevekoyarlar,önüne mumlaryakıpönündesecdeederler

42Onlaronasecdeettiklerizaman,içindeyazılıolanismin gücüyle,ondanistedikleriherkonudaonlaracevapverir

43Kimilerideonlarıinsansuretinde,altındanvegümüşten yaparlarvebildiklerizamanlardaonlaragiderler;bu suretleryıldızlarınetkisinegirerveonlarageleceği anlatırlarRahel'inbabasındançaldığıheykellerdebu şekildeyapılmıştı.

44Rahel,Laban'ınYakup'unnereyegittiğinibuheykeller aracılığıylaöğrenmemesiiçin,babasınınbuheykellerini çaldı.

45LabanevegeldiveYakupileevhalkınısordu,ama Yakup'ubulamadıLaban,Yakup'unnereyegittiğini öğrenmekiçinputlarınabaktı,onlarıdabulamadı.Başka putlaragittiveonlarasordu;putlardaYakup'unbabasının yanına,Kenandiyarınakaçtığınısöylediler

46BununüzerineLabankalktı,kardeşlerinivebütün hizmetkârlarınıyanınaaldı,Yakup'unpeşinedüştüveonu GileadDağı'ndayakaladı

47LabanYakup'adediki:"Benikandırıp,kızlarımıve onlarınçocuklarınıkılıçlaesiralınmışgibiyanımda götürmekdenedemek?"

48Vesenonlarınöpülmelerinevesevinçle uğurlanmalarınaizinvermedin,tanrılarımıçaldınvegittin

49YakupLaban'aşöylecevapverdi:"Kızlarımızorla bendenalmandankorktum;şimdiisehangitanrıyıbulursan onunyanındaölecek"

50LabanputlarıaradıveYakup'unbütünçadırlarınıve eşyalarınıinceledi,fakatonlarıbulamadı

51LabanYakup'adediki:"Bizseninlebirantlaşma yapacağızvebuantlaşmaaramızdaşahitlikolsun;eğer kızlarımazulümedersenveyakızlarımdanbaşkakadınlarla evlenirsen,bukonudaAllaharamızdaşahitliketsin"

52OnlardataşlaralıpbiryığınyaptılarLaban,"Buyığın, benimleseninarandaşahittir"dedivebuyığınaGilead adınıverdi

53YakupveLabandağdakurbansundular,oradayığın halindeyedilervebütüngecedağdakaldılar.Labansabah erkendenkalktı,kızlarıylabirlikteağladı,onlarıöptüve yerinedöndü

54VeaceleyleonyediyaşındaolanoğluBeor'u,Uzoğlu NahoroğluAbihorofilebirliktegönderdi;yanlarındaon adamvardı

55OnlardaaceleyleyolakoyuldularveYakup'unönünden geçerekbaşkabiryoldanSeirülkesinevardılar

56VeEsau'nunyanınageliponadedilerki:"Kardeşinve akraban,anneninkardeşiBetueloğluLabanşöylediyor:

57KardeşinYakup'unbanayaptıklarınıduydunmu?İlk öncebanaçıplakveyalınayakgeldi,bendeonu karşılamayagittim,evimeşereflegetirdim,onuyücelttim veonaikikızımıveikicariyemieşolarakverdim

58Tanrıdabenimyüzümdenonubereketlendirdi;çoğaldı, oğulları,kızlarıvecariyelerioldu

59Ayrıcaçoksayıdakoyunvesığırı,develeriveeşekleri, bolmiktardagümüşüvealtınıvardı;servetininarttığını görünce,benkoyunlarımıkırkmayagiderkenbenibırakıp gizlicekaçtı

60Karılarınıveçocuklarınıdevelerebindirdi;bütün hayvanlarınıveülkemdeedindiğimallarınıalıpgitti; yüzünüyukarıkaldırarakbabasıİshak'ınyanına,Kenan diyarınagitmeküzereyolakoyuldu.

61Kızlarımıvetorunlarımıöpmemeizinvermedi; kızlarımıkılıçlaesiraldıvetanrılarımıdaçalıpkaçtı

62ŞimdionuveonaaitolanherkesiYabukderesi kıyısındakidağabıraktım;hiçbireksiğiyok

63Eğeronunyanınagitmekistiyorsan,git;oradaonu bulacaksınvegönlünistediğinionayapabilirsin.Laban'ın elçileridegelipEsau'yabütünbunlarıanlattılar

64Esau,Laban'ınelçilerininbütünsözleriniişittive Yakup'akarşıöfkesiçokkabardı;nefretinihatırladıve öfkesiiçindealevlendi

65VeEsauaceleyleçocuklarını,hizmetkarlarınıveev halkınıncanlarını,yanialtmışadamıyanınaaldıvegidip HoritliSeir'inbütünoğullarınıvehalkını,yaniüçyüzkırk adamıtopladıvekılıçlarınıçekmişdörtyüzadamınhepsini yanınaalarakYakup'uöldürmekiçinyanınagitti.

66Esaubusayıyıbirkaçparçayaböldüvealtmışadamını, oğullarıvehizmetkarlarınıveevhalkınıncanınıbiraraya getirerekenbüyükoğluElifaz'ınhimayesineverdi.

67GeriyekalanbaşlarıiseHoritliSeir'inaltıoğlunun bakımınaverdiveherbirinikendineslininveçocuklarının başınagetirdi

68BütünorduolduğugibigittiveEsaudaaralarında Yakup'adoğruilerlediveonlarıhızlayönlendirdi

69Laban'ınhabercileriEsau'danayrılıpKenandiyarına gittilerveYakupileEsau'nunannesiRebeka'nınevine vardılar

70Onlardaonaşöyledediler:“İşteoğlunEsau,Yakup’un geldiğiniduyuncadörtyüzadamlakardeşiYakup’akarşı savaşagitti;onuöldürmekvebütünmalınıalmakiçingitti.”

71Rebekaaceleyleİshak'ınhizmetkarlarındanyetmişiki adamıYakup'uyoldakarşılamalarıiçingönderdi;çünkü şöylededi:"BelkiEsauyoldaYakup'lakarşılaştığındaona savaşaçar"

72BuhabercilerYakup'ukarşılamaküzereyolakoyuldular veYakup'ladereninkarşıtarafındakidereyolunda karşılaştılarYakuponlarıgörünce,"BukampTanrı tarafındanbanaverilmiştir"dediveoyereMachnayim adınıverdi.

73Yakupbabasınınbütünhalkınıtanıdı,onlarıöptü, kucakladıveonlarlabirlikteyürüdüYakuponlarababası veannesihakkındasorularsordu;onlarda,"İyiler,"dediler.

74BuhabercilerYakup'aşöyledediler:"AnnenRebeka bizisanagönderdiveşöylededi:'Oğlum,kardeşin Esau'nun,HorluSeiroğullarıilebirlikteyoldasanakarşı çıktığınıduydum'"

75Bunedenle,oğlum,sesimidinleveaklınlane yapacağınakararver;osanageldiğindeonayalvar,aceleci konuşmavesahipolduklarındanveAllah'ınsana lütfettiklerindenonabirhediyever.

76Veo,seninişlerinhakkındasanasorduğunda,ondan hiçbirşeygizleme;belkisanaolanöfkesindenvazgeçerve böylecehemkendicanınıhemdesanaaitolanherkesi kurtarırsın;çünküonasaygıgöstermekseningörevindir, ziraoseninbüyükkardeşindir

77Yakup,habercilerinkendisineilettiğiannesinin sözleriniişitince,sesiniyükseltiphıçkırahıçkıraağladıve annesininkendisineemrettiğiherşeyiyaptı

BÖLÜM32

1OzamanYakup,kardeşiEsau'yaSeirülkesinedoğru habercilergönderdiveonayalvaransözlersöyledi

2Veonlaraşöylebuyurdu:“EfendimEsau'yaşöyle söyleyin:KulunuzYakupşöylediyor:Efendim,babamın banaverdiğikutsamanınbanayararlıolduğunusanmasın”

3ÇünküyirmiyıldırLaban'ınyanındayımveobenialdattı, ücretimionkezdeğiştirdi;bunlarınhepsiefendimedaha önceanlatılmıştı

4Bendeonunevindeçokçalışarakonahizmetettim;Tanrı sonradançektiğimsıkıntıları,emeğimiveelleriminişini gördüvebenikendigözündelütufveiyilikbulmayavesile etti

5VebendeTanrı'nınbüyükmerhametiveiyiliği sayesindeöküzler,eşeklervediğerbüyükbaşhayvanlarile erkekvekadınhizmetçileredindim

6Şimdiisememleketime,babamınveanneminyanına, KenandiyarınadönüyorumEfendimingözündeitibar kazanmakvekendibaşımazenginlikeldeettiğimiyada babamınbanabahşettiğibereketinbanafaydasağladığını düşünmemesiiçin,bütünbunlarıonabildirmemiçinelçiler gönderdim.

7VeohabercilerEsau'yagittilerveonuEdomülkesinin sınırlarında,Yakup'adoğrugiderkenbuldular;HoritliSeir oğullarındandörtyüzadamdakılıçlarınıçekmişhalde oradaduruyordu.

8Yakup'unelçilerideYakup'unEsauhakkındakendilerine söylediğibütünsözleriEsau'yailettiler

9Esauonlarakibirveküçümsemeylecevapverdiveşöyle dedi:“Şüphesizbenişittimvebanadoğruanlatıldıki, YakupLaban’aneyaptıysayaptı.Labanonuevinde yüceltti,kızlarınıonaeşolarakverdiveYakupondan oğullarvekızlardoğurdu,Laban’ınevindekendisayesinde servetvezenginliğiartırdı.”

10Servetininbolvezenginolduğunugörünce,Laban'ın evindenmalvarlığıylabirliktekaçtıveLaban'ınkızlarını dababalarınıngözündenuzaklaştırarak,onlarahaber vermedenkılıçlaesiredilmişgibigötürdü.

11Yakup,bunusadeceLaban'adeğil,banadayaptıve beniikikezyerimegeçirdiBensessizmikalacağım?

12BunedenlebugünordumlabirlikteO'nukarşılamaya geldimveO'nagönlümünistediğigibidavranacağım.

13ElçilergeridöndülerveYakup'ageliponadedilerki: "KardeşinEsau'yagittikveonabütünsözlerinianlattık;o dabizeşöylecevapverdi:İşteo,senikarşılamayadörtyüz adamlageliyor"

14Şimdineyapacağınıbilvegör;ondankurtulmakiçin Tanrı'yaduaet

15KardeşininYakup'unelçilerinesöylediğisözleriişitince Yakupçokkorktuvesıkıntıyadüştü.

16Yakup,TanrısıRAB'beduaettiveşöylededi:"Ey atalarımİbrahimveİshak'ınTanrısıRAB!Babamın evindenayrıldığımzamanbanaşöyledemiştin:

17Ben,babanİbrahim'inveİshak'ınTanrısıRAB'bimBu topraklarıvesendensonragelensoyunusanaveriyorum

Soyunugöktekiyıldızlargibiçoğaltacağım;sengöğündört tarafınayayılacaksınveseninvesoyunaracılığıyla yeryüzündekibütünailelerkutsanacak

18Sendesözünütuttunvebanazenginlik,çocuklarve büyükbaşhayvanlarverdin;gönlümünenbüyükarzusu olanherşeyikulunaverdin;sendenistediğimherşeyibana verdin,böylecehiçbirşeyimeksikkalmadı.

19Sendedahasonrabana,“Annebabanavedoğduğun yeredön,benyinedesanaiyilikyapacağım”dedin 20VeşimdibengeldimvesenbeniLaban'dankurtardın, amaşimdiEsau'nunelinedüşeceğimveobeni, çocuklarımınanneleriylebirlikteöldürecek

21Bunedenle,eyTanrım,yalvarırım,benikardeşim Esau'nunelindendekurtar;çünküondançokkorkuyorum

22Eğerbendedoğrulukyoksa,bunuİbrahimvebabam İshakhatırınayapın.

23Çünkübiliyorumki,buzenginliğiiyilikvemerhamet sayesindeeldeettim;buyüzdensendenbugünbeni iyiliğinlekurtarmanıvedualarımacevapvermenirica ediyorum

24YakupRabbeduaetmeyibıraktıveyanındakihalkı, sürülerivebüyükbaşhayvanlarıylabirlikteikiordugaha ayırdıOrdugahaİbrahim'inhizmetkârıEliyzer'inoğlu Damesik'e,çocuklarıylabirliktebirordugahaverdi;diğer yarısınıdaEliyzer'inoğlukardeşiElianus'a,çocuklarıyla birliktebirordugahaverdi

25Veonlaraşöylebuyurdu:“Tarlalarınızdanuzaktadurun, birbirinizeçokyaklaşmayınEğerEsaubirordugahagelir veonuöldürürse,uzaktaolandiğerordugahadokunulmaz” 26Yakupogeceoradakaldıvebütüngeceboyunca hizmetkârlarınaorduveçocuklarıhakkındatalimatlarverdi. 27OgünRabYakup'unduasınıişittiveYakup'ukardeşi Esau'nunelindenkurtardı

28Rabgöktekimeleklerdenüçünügönderdi;onlar Esau'nunönündengidiponageldiler

29Vebumelekler,Esau'yavehalkına,hertürlüsavaş aletiyledonatılmışatlarabinmişikibinadamşeklinde göründüler;Esau'nunvebütünadamlarınıngözüönünde dörtorduyaayrılmışveherordunundörtkomutanıvardı.

30BirorduilerlediveEsau'nundörtyüzadamıylakardeşi Yakup'adoğrugeldiğinigördüler.BuorduEsau'yave adamlarınadoğrukoştuveonlarıkorkuttuEsaukorkudan atındandüştüvebütünadamlarıoandaondanayrıldılar, çünküçokkorkmuşlardı.

31Esau'dankaçtıklarısıradabütünordugâharkalarından bağırdıvebütünsavaşçılarşöylekarşılıkverdi:

32"Şüphesizbiz,Tanrı'nınkuluolanYakup'unkullarıyız. Öyleysekimbizekarşıdurabilir?"dediEsauonlara"Ey efendimvekardeşimYakup,sizinefendinizdir;onuyirmi yıldırgörmedim,bugünonugörmeyegeldim,banaböyle midavranıyorsunuz?"

33Melekleronaşöylecevapverdiler:“Rabbinhakkıiçin yeminederimki,bahsettiğinYakupseninkardeşin olmasaydı,sendenvehalkındantekbirkişiyibilesağ bırakmazdık;fakatYakupyüzündenonlarahiçbirşey yapmayacağız”

34BuorduEsauveadamlarındanayrılıpgittiveEsauile adamlarıonlardanyaklaşıkbirfersahuzaklaşmışlardıki, ikinciorduhertürlüsilahlaonlaradoğrugeldiveonlarda Esauveadamlarına,birinciordununonlarayaptığıgibi davrandılar.

35Onlaryolakoyulduktansonra,üçüncübirorduona doğrugeldiHepsiçokkorktu;Esauattandüştüvebütün ordubağırarak,"BizgerçektendeTanrı'nınkuluolan Yakup'unkullarıyızKimbizekarşıdurabilir?"dedi

36Esavonlaratekrarşöylecevapverdi:"Eyefendim Yakup,benimvesizinefendiniz,benimkardeşimdir.Yirmi yıldıryüzünügörmedimBugüngeleceğiniduyuncaonu karşılamayagittimSizbanaböylemidavranıyorsunuz?"

37Onlardaonaşöylecevapverdiler:“Tanrışahitolsunki, Yakupdediğingibikardeşinolmasaydı,sendenve adamlarındanbirartakalanbırakmazdıkAmabahsettiğin Yakupseninkardeşinolduğuiçin,sanaveadamlarına karışmayacağız”

38Üçüncüordudaonlardanayrıldıveo,adamlarıyla birlikteYakup'adoğruyolunadevametti.Busırada dördüncüorduonadoğrugeldiveonlardaonave adamlarınadiğerlerigibidavrandılar

39Esav,dörtmeleğinkendisineveadamlarınayaptığı kötülüğügörüncekardeşiYakup'tançokkorktuvebarış içindeonunkarşısınaçıktı

40Esau,Yakup'aolannefretinigizledi;çünkühemkardeşi Yakup'tandolayıcanındankorkuyordu,hemderastladığı dörtordugâhınYakup'unhizmetkârlarıolduğunusanıyordu 41Yakupogecehizmetkârlarıylabirliktekamplarında kaldıvehizmetkârlarıylabirlikte,yanındabulunanbütün mallarındanvebütünmülkündenEsau'yabirhediye vermeyekararverdiYakupsabahleyinadamlarıylabirlikte kalktıveEsauiçinhayvanlararasındanbirhediyeseçtiler 42Yakup,kardeşiEsau'yavermeküzeresürüsündeniki yüzkırkbaşhayvanseçti;develerdenveeşeklerdenotuzar tane,büyükbaşhayvanlardaniseellitaneinekseçti

43Veonlarıonsürühalindeayırdı;hersürüyüayrıbir yerekoyduveherbirinikendibaşınaonhizmetçisinin elineverdi

44Veonlaraşöylebuyurdu:“Birbirinizdenuzakdurun, sürülerarasındamesafebırakınEsauveyanındakilersize rastlayıp,‘Kimsiniz?Nereyegidiyorsunuz?Önünüzdeki bütünbunlarkimeait?’diyesorduklarında,onlara,‘Biz Yakup’unhizmetkarlarıyız,Esau’yubarışiçinde

karşılamayageldikİşteYakupdaarkamızdangeliyor’ deyin.”

45ÖnümüzdekişeyiseYakup'unkardeşiEsau'ya gönderdiğibirhediyedir.

46Eğersize,‘Kardeşiylebuluşmakveyüzünügörmekiçin nedensizdensonragecikiyor?’derlerse,onlaraşöyledeyin: ‘Şüphesizo,kardeşiylebuluşmakiçinsevinçlearkamızdan geliyor;çünküşöylededi:‘Onagidenhediyeyleonu yatıştıracağım,ondansonrayüzünügöreceğim,belkibeni kabuleder’

47Böylecebütünarmağan,hizmetkârlarınınelinde ilerleyerekogünonunönündengittiveogeceordunun kampıylabirlikteYabukderesikıyısındakonakladı.Gece yarısıkalktı,karılarını,cariyelerinivekendisineaitolan herkesiyanınaaldıveogeceonlarıYabukgeçidinden geçirdi.

48Vebütünmallarınıdereninkarşıyakasınageçirdiğinde, YakupyalnızkaldıBiradamonunlakarşılaştıveogece, şafaksökenekadaronunlagüreşti.GüreşmektenYakup'un uylukkemiğiyerindençıktı

49VeşafaksökerkenadamYakup'uoradabıraktı,Yakup onukutsadıvegitti.Yakupdaşafaksökerkendereyigeçti veuyluğununüzerineçöktü

50Dereyigeçtiktensonragüneşdoğduvehayvanlarınınve çocuklarınınbulunduğuyereçıktı.

51Veöğlevaktinekadaryürüdüler;yoldagiderken hediyelerdeönlerindengeçipgidiyordu

52Yakupgözlerinikaldırdıvebaktı;Esau'nunuzaktan, dörtyüzkadaradamlabirliktegeldiğinigördüveYakup kardeşindençokkorktu

53Yakupaceleylegidipoğullarınıkarılarıvecariyeleri arasındapaylaştırdı;kızıDinah'ıisebirsandığakoyup hizmetkârlarınateslimetti

54VeEsau,kardeşiylebuluşmakiçinçocuklarınınve karılarınınönündengeçtiveyerekadareğildi;evet, kardeşineyaklaşıncayedikezyerekadareğildiTanrı, Yakup'unduasınıişittiğiiçin,Yakup'unEsauve adamlarınıngözündelütufveiyilikbulmasınısağladı

55Yakup'unkorkusuvedehşetikardeşiEsau'yadadüştü; çünküEsau,Tanrı'nınmeleklerininkendisine yaptıklarındandolayıYakup'tançokkorkuyorduve Esau'nunYakup'akarşıduyduğuöfke,şefkatedönüştü

56Esau,Yakup'unkendisinedoğrukoştuğunugörünce,o daonadoğrukoştu,onukucakladı,boynunasarıldı, öpüştülerveağladılar

57Tanrı,Esauilebirliktegelenadamlarınkalplerine Yakup'akarşıkorkuveşefkatyerleştirdi;onlardaYakup'u öptülerveonasarıldılar.

58Esau'nunoğluElifazda,Esau'nundörtoğluolanerkek kardeşiylebirlikteYakup'labirlikteağladılar,onuöptüler vekucakladılar;çünküYakup'tanduyduklarıkorkuhepsini sarmıştı.

59VeEsaugözlerinikaldırdıveYakup'unarkasından yürüyen,yoldaEsau'yadoğrueğilenkadınlarıve çocuklarını,yaniYakup'unoğullarınıgördü

60EsavYakup'a,"Yanındakilerkimler,kardeşim? Çocuklarınmı,yoksahizmetkârlarınmı?"dedi.Yakup Esav'a,"Onlarbenimçocuklarım;Allahonlarısenin kulunalütfetti"diyecevapverdi

61Yakup,Esauveadamlarıylakonuşurken,Esaubütün orduyugördüveYakup'a,"Düngecekarşılaştığımbu

orduyuneredenbuldun?"dediYakupda,"Efendimin gözündelütufbulmakiçin,Tanrı'nınkulunalütfettiğibu orduyusanagetirdim"dedi

62HediyeEsau'nunönünegetirildiveYakupEsau'ya, "Efendimiçingetirdiğimhediyeyilütfenal,"dedi.Esauise, "Bunedenböyleolsunki?Sahipolduğunşeyikendine sakla,"dedi

63Yakupdediki:"Seninyüzünügördüğümevehâlâhuzur içindeyaşadığınagöre,bütünbunlarıvermekbanadüşen birgörevdir"

64EsavhediyeyialmayıreddettiYakupona,“Efendim, yalvarıyorumsana;eğerşimdiseningözündelütuf bulmuşsam,hediyemielimdenkabulet.Çünküsenin yüzünü,sankitanrısalbiryüzgörmüşgibigördüm;çünkü senbendenhoşnutoldun,”dedi

65Esauhediyeyialdı;YakupdaEsau'yagümüş,altınve bdelyumverdi,çünküEsauonuçoksıkıştırmıştıve sonundabunlarıalmıştı

66Esau,ordugâhtakisığırlarıpaylaştırdı;yarısını kendisiylebirliktegelen,ücretkarşılığıgelenadamlara verdi,diğeryarısınıdaçocuklarınınelineteslimetti

67Gümüşü,altınıvebedelyumuenbüyükoğluElifaz'ın elineverdiveEsauYakup'adediki:"Seninlekalalım,sen benimyerimegelenekadaryavaşyavaşseninlebirlikte yürüyelimkioradabirlikteyaşayalım."

68Yakupkardeşineşöylecevapverdi:"Efendimin dediğiniyapmakisterim,fakatefendimçocuklarınküçük olduğunu,yanımdabulunansürülerinveyavrularınında yavaşgitmelerigerektiğinibiliyor;çünkühızlıgitseler hepsiölürdüSenonlarınyükleriniveyorgunluklarını biliyorsun."

69Bunedenleefendimhizmetkarınınönündengeçsin,ben deçocuklarınvesürününhatırıiçinyavaşyavaş ilerleyeceğim,takiefendiminSeir'dekievinevarıncaya kadar

70EsauYakup'a,"Yoldasanayardımcıolmaları, yorgunluğunuveyükünütaşımalarıiçinyanımda olanlardanbazılarınıyanınaalacağım"dediYakupise, "Efendim,eğerseningözündelütufbulursam,bunane gerekvar?"diyekarşılıkverdi.

71İşte,seninsözüngibi,seninlebirlikteyaşamaküzere Seir'egeleceğim;sendehalkınlabirliktegit,çünküben senitakipedeceğim.

72Yakup,Esau'yuveadamlarınıkendisinden uzaklaştırmakvedahasonrababasınıneviolanKenan diyarınagitmekiçinEsau'yabunlarısöyledi.

73Esau,Yakup'unsözünüdinlediveyanındakidörtyüz adamlabirlikteSeir'edöndü.Yakupveonaaitolanherkes ogünKenantopraklarınınsınırındakienuçnoktasına kadargittiveoradabirsürekaldı

BÖLÜM33

1BirsüresonraYakupülkesınırlarındanayrılıpŞalem ülkesine,yaniKenanülkesindekiŞekemşehrinegeldive şehrinönündedinlendi

2Veoradakitarlanınbirbölümünü,Hamoroğullarından, yanioülkeninhalkından,beşşekelkarşılığındasatınaldı 3Yakuporadakendinebirevyaptı,çadırınıkurduve hayvanlarıiçinbarınaklaryaptı;buyüzdenoyereSukkot adınıverdi

4YakupSukkot'tabiryılaltıaykaldı

5Ozamanlar,ülkeninkadınlarındanbazıları,şehrin kızlarıylabirliktedansedipsevinmekiçinŞekemşehrine gittiler.Onlargittiktensonra,Yakup'uneşleriRahelveLea daaileleriylebirlikteşehrinkızlarınınsevincinigörmek içinorayagittiler

6Yakup'unkızıDinahdaonlarlabirliktegittiveşehrin kızlarınıgördü.Şehrinbütünhalkıonlarınsevinçlerini izlemekiçinyanlarındatoplanmışken,onlardabukızların önündekaldılarŞehrinbütünilerigelenlerideoradaydı

7HamoroğluŞekem,ülkeninhükümdarıdaonlarıgörmek içinoradaydı

8Şekem,Yakup'unkızıDinah'ıannesiylebirlikteşehrin kızlarınınönündeotururkengördüKızdançokhoşlandıve oradaarkadaşlarınavehalkınasordu:"Buşehirde tanımadığım,kadınlarınarasındaoturanbukızkiminkızı?"

9Onlardaonadedilerki:"Şüphesizbu,İbraniİshakoğlu Yakup'unkızıdırBirsüredirbuşehirdeikametediyordu Ülkeninkızlarınınsevinçledışarıçıktığıhaberigelince, annesivecariyeleriylebirliktearalarınaoturmayagitti, gördüğüngibi"

10Şekem,Yakup'unkızıDinah'ıgördüveonabaktığında gönlüDinah'atakıldı

11VeadamadamlarınıgöndererekDinah'ızorlayakalattı; DinahŞekem'inevinegeldiveadamonuzorlayakalayıp onunlayattı,onualçalttı;onaçokaşıkolduveonukendi evineyerleştirdi

12OnlargelipdurumuYakup'aanlattılar.Yakup,Şekem'in kızıDinah'ıkirlettiğiniduyunca,Dinah'ıŞekem'inevinden getirmeleriiçinonikihizmetkarınıgönderdiOnlarda gidipDinah'ıoradanaldılar.

13OnlargeldiğindeŞekemadamlarıylabirliktedışarıçıktı veonlarıevindenkovdu;Dinah'ınyanınagelmelerineizin vermedi.AmaŞekemonlarıngözleriönündeDinahile oturuponuöpüyorvekucaklıyordu

14Yakup'unhizmetkarlarıgeridönüponaşöyledediler: "BizgeldiğimizdeoveadamlarıbizikovdularveŞekem, Dinah'agözümüzünönündeböyleyaptı"

15Yakup,Şekem'inkızınıkirlettiğinibiliyordu,fakat hiçbirşeysöylemedi;oğullarıtarladahayvanlarını otlatıyorlardıveYakuponlarındönüşünekadarsessizkaldı 16OğullarıevegelmedenönceYakup,Dinah'abakmaları veonunlabirliktekalmalarıiçinhizmetkârlarının kızlarındanikigençkızıŞekem'inevinegönderdiŞekem debabasıHamor'a,KiddikemoğluPeredoğluHamor'a, "Banabukızıeşolarakal,"diyereküçarkadaşınıgönderdi. 17HivliKiddikem'inoğluHamor,oğluŞekem'inevine geldiveonunönüneoturdu.Hamoroğluna,"Şekem, halkınınkızlarıarasında,kendihalkındanolmayanbir İbranikadınıalacakkadarkadınyokmu?"dedi

18Şekemona,“Yalnızcaonubenimiçinalacaksın,çünkü obenimgözümdeçokhoştur”dedi.Hamordaoğlunun sözünüdinledi,çünküoğluonuntarafındançokseviliyordu 19HamorbumeselehakkındaYakup'lakonuşmakiçin onunyanınagittiOğluŞekem'inevindenayrıldıktansonra, Yakup'lakonuşmakiçinyanınagelmedenönce,Hamor oğluŞekem'inyaptığınıduyarduymazYakup'unoğulları tarladangelmişlerdi 20Adamlarkızkardeşleriiçinçoküzüldülerve hayvanlarınıtoplamavaktindenöncehepsiöfkeyleevlerine döndüler

21Onlardagelipbabalarınınönüneoturdularveöfkeyle onaşöyledediler:“Şüphesizbuadamveailesiölüm cezasınaçarptırılmalıdır;çünkübütünyeryüzününTanrısı RAB,Nuh'aveoğullarına,insanınaslahırsızlık yapmayacağınıvezinaetmeyeceğiniemretmişti.İşte Şekem,kızkardeşimizlehemyağmalamahemdezina etmeeylemigerçekleştirdiveşehrinhalkındanhiçkimse onabirsözbilesöylemedi.”

22Şüphesizki,Şekem'in,babası'nınvebütünşehrin yaptığıbuşeyyüzündenölümcezasınaçarptırılacağını biliyorveanlıyorsun

23Onlarbumeseleyibabalarınınönündekonuşurlarken, Şekem'inbabasıHamor,oğluDinahhakkındaYakup'a sözleriniiletmeküzeregeldiveYakup'unveoğullarının önüneoturdu

24Hamoronlaraşöylededi:“OğlumŞekemsizinkızınıza özlemduyuyor;yalvarıyorum,onuonaeşolarakverinve bizimleevlenin;bizekızlarınızıverin,bizdesize kızlarımızıverelimvesizdebizimülkemizdebizimle birlikteyaşayın,böyleceoülkedetekbirhalkolalım”

25Çünküülkemizçokgeniştir;oradayerleşin,ticaret yapın,mülkedininvedilediğinizgibidavranın;kimsesize birsözsöyleyereksiziengellemesin

26Hamor,Yakupveoğullarıylakonuşmayıkestiveişte oğluŞekemonunardındangelmişveonlarınönüne oturmuştu

27Şekem,Yakupveoğullarınınönündeşöylededi:"Bana kızınızıvermenizivenedersenizonuyapmamıdilerim."

28Bendenbolcaçeyizvehediyeisteyin,vereceğim;ne dersenizyapacağım;emirlerinizekarşıgelenölecektir; yeterkibanaokızıeşolarakverin.

29SimeonveLevi,HamorveoğluŞekem'ehilelibir şekildeşöylecevapverdiler:"Bizesöylediğinizherşeyi siziniçinyapacağız."

30Kızkardeşimizsizinevinizdedir,fakatbumesele hakkındababamızİshak'ahabergönderinceyekadarondan uzakdurun;çünküonunizniolmadanhiçbirşeyyapamayız.

31Çünküo,atamızİbrahim'inyollarınıbilirvebizene söylersesizebildireceğiz,sizdenhiçbirşeyi gizlemeyeceğiz.

32SimeonveLevi,Şekemvebabasınabunuanlattılar; böylecebirbahanebulup,Şekemveşehrinebukonudane yapılacağınadairtavsiyealabileceklerdi.

33ŞekemvebabasıSimeonveLevi'ninsözleriniişitince, busözleronlarahoşgeldiveŞekemilebabasıevlerine gitmeküzeredışarıçıktılar.

34OnlargittiktensonraYakup'unoğullarıbabalarınaşöyle dediler:“Bakın,bukötülerinveşehirlerininölümcezasına çarptırıldığınıbiliyoruz;çünküonlarTanrı'nınNuh'a, çocuklarınaveonlardansonragelensoyunaemrettiğişeyi çiğnediler”

35AyrıcaŞekem'inkızkardeşimizDinah'ıkirletmesi yüzünden,aramızdaböylebiralçaklıkaslayapılmayacaktır

36Şimdineyapacağınızıbilinvegörün;buşehrinbütün sakinleriniöldürmekiçinonlaraneyapılacağınadair planlaryapınvebahanelerarayın

37Simeononlaraşöylededi:"İştesizeuygunbirtavsiye: Onlara,bizimsünnetolduğumuzgibi,aralarındakitüm erkeklerisünnetetmelerinisöyleyinEğerbunuyapmak istemezlerse,kızımızıonlardanalıpgideceğiz."

38Eğerbunuyapmayarazıolurlarsavebunuyapacak olurlarsa,acıdanbitkindüştüklerizaman,bizdeonlara kılıçlarımızla,sakinvebarışseverbirinesaldırırgibi saldıracağızvearalarındakihererkeğiöldüreceğiz.

39Simeon'untavsiyesionlarınhoşunagittiveSimeonile Levi,önerilenionlarayapmayakararverdiler

40ErtesisabahŞekemvebabasıHamor,Dinahhakkında konuşmakveYakupoğullarınınsözlerineverecekleri cevabıdinlemekiçintekrarYakupveoğullarınınyanına geldiler

41Yakup'unoğullarıonlarahilelibirşekildeşöyledediler: "Babamızİshak'abütünsözlerinizianlattıkvesözleriniz onumemnunetti."

42Fakatobizeşöylededi:“Babasıİbrahim,bütün yeryüzününRabbiolanTanrı'danonaşöylebuyurmuştu: Onunsoyundanolmayankimse,kızlarındanbirinialmak isterse,kendierkeklerininhepsinibizimgibisünnetettirsin; sonrabizdeonakızımızıeşolarakverelim”

43Babamızınbizesöylediğibütünyolumuzusizebildirdik; çünkübizesöylediğinizbusözü,yanikızımızısünnetsiz biradamavermeyiyapamayız,çünkübubizimiçinbir utançtır.

44Fakatbizbukonudasizerazıolacağız:Kızımızısize vereceğiz,sizinkızlarınızıdakendimizealacağızvesizin sözverdiğinizgibiaranızdayaşayıptekbirhalkolacağız; yeterkibizidinleyinvebizimgibiolmayıkabuledin, aramızdakihererkeğibizimgibisünnetedin

45Eğerbizekulakvermezsenizvebizimemrettiğimizgibi hererkeğisünnetettirmezseniz,ozamansizegelipkızımızı sizdenalıpgideceğiz

46ŞekemvebabasıHamor,Yakupoğullarınınsözlerini işittilervebudurumonlarıçokmemnunettiŞekemve babasıHamor,Yakupoğullarınınistekleriniyerine getirmekiçinaceleettiler;çünküŞekemDinah'ıçok seviyorduvegönlüonakilitlenmişti

47ŞekemvebabasıHamorşehrinkapısınakoştularve şehrinbütünerkeklerinitopladılarveonlaraYakup oğullarınınsözlerinibildirdiler:

48Yakupoğullarıolanbuadamlaragittikveonlarlakızları hakkındakonuştuk.Buadamlardabizimisteklerimizi yerinegetirmeyerazıoldularİşte,topraklarımızonlaraçok geniştir;oradayaşayacaklar,ticaretyapacaklarvebiztek birhalkolacağız.Onlarınkızlarınıalacağız,kendi kızlarımızıdaonlaraeşolarakvereceğiz

49Fakatbuadamlar,ancakşuşartlabuişiyapmayarazı olacaklardır:Bizimaramızdakihererkek,Tanrı'nın kendilerineemrettiğigibi,onlarınsünnetedildiğigibi sünnetedilecektir.Onlarıntalimatlarınagöresünnet olduktansonra,hayvanlarıvemallarıylabirliktearamızda yaşayacaklarveonlarlatekbirhalkolacağız

50ŞehrinbütünerkekleriŞekemvebabasıHamor'un sözleriniişitince,buteklifikabulettilervesünnetolmayı kabulettiler;çünküŞekemvebabasıHamor,ülkeninileri gelenleriolduklarıiçinonlararasındaçoksaygıgörüyordu

51ErtesigünŞekemvebabasıHamorsabaherkenden kalkıpşehrinbütünerkeklerinişehrinortasınatopladılarve Yakup'unoğullarınıçağırdılar;onlardaogünveertesigün bütünerkekçocuklarınısünnetettiler

52VeŞekem'i,babasıHamor'uveŞekem'inbeşkardeşini sünnetettiler;sonraherkeskalkıpevinegitti.Çünkübu, Rab'binŞekemşehrinekarşıbiremriydiveŞimeon'unbu

konudakitavsiyesideRab'dendi;böyleceRab,Şekem şehriniYakup'unikioğlununelineteslimetsindiye.

BÖLÜM34

1Sünnetedilenerkeklerintoplamsayısıaltıyüzkırkbeş erkekveikiyüzkırkaltıçocuktu

2FakatHamor'unbabasıPered'inoğluKiddikemvealtı kardeşi,Şekem'ivebabasıHamor'udinlemedilervesünnet olmayıreddettiler;çünküYakupoğullarınınbuteklifi onlarıngözündeiğrençtiveşehirhalkınınonları dinlememesiöfkeleriniçokkabartmıştı

3İkincigününakşamında,sünnetedilmemişsekizküçük çocukbuldular;çünküannelerionlarıŞekem'den,babası Hamor'danveşehrinerkeklerindensaklamışlardı

4ŞekemvebabasıHamor,onlarısünnetettirmeküzere huzurlarınagetirtmekiçinadamlargönderdiler;bunun üzerineKiddikemvealtıkardeşikılıçlarıylaüzerlerine atılıponlarıöldürmeyeçalıştılar.

5BuolayyüzündenŞekem'ivebabasıHamor'uda öldürmeyekalkıştılar;Dinah'ıdaonlarlabirlikteöldürmeye çalıştılar.

6Onlardaonlara,“Buyaptığınıznedir?Kenanlı kardeşlerinizinkızlarıarasındahiçkadınyokmuki,daha öncetanımadığınızİbranikızlarınıkendinizealıp, atalarınızınsizeaslaemretmediğibuişiyapacaksınız?” dediler

7Yaptığınbuişlebaşarılıolacağınımısanıyorsun?Yarın gelipbukonudasanasorusoracakolanKenanlıkardeşlerin karşısındanecevapvereceksin?

8Eğeryaptığınızişonlarıngözündeadilveiyigörünmezse, bizimsözlerimizekulakvermeyerekkendicanlarınıziçin, benimcanlarımiçinneyapacaksınız?

9Eğerülkeninhalkıvebütünkardeşleriniz,Hamoğulları, sizinbudavranışınızıduyupşöylederlerse:

10İbranibirkadınyüzündenŞekemvebabasıHamorile şehrinbütünhalkı,dahaöncebilmedikleriveatalarınında aslaemretmediğibirşeyiyaptılarÖyleysenereye kaçacaksınız,utancınızınereyegizleyeceksiniz,bütün gününüzdeKenandiyarınınhalkıolankardeşlerinizin önünde?

11Bunedenle,yaptığınızbuşeyeartıktahammül edemeyiz;atalarımızınbizeemretmediğibuboyunduruğu dataşıyamayız

12Yarıngidipbütünkardeşlerimizi,oülkedeyaşayan Kenanlıkardeşlerimizitoplayacağızvehepimizgelipsizi vesizegüvenenlerinhepsinivuracağız;nesizdennede onlardantekbirkişikalmasın.

13Hamor,oğluŞekemveşehrinbütünhalkı,Kiddikemve kardeşlerininsözleriniduyuncacanlarındançokkorktular veyaptıklarındanpişmanoldular

14ŞekemvebabasıHamor,babalarıKiddikemve kardeşlerineşöylecevapverdiler:"Bizesöylediğinizbütün sözlerdoğrudur"

15Şimdi,atalarımızınbizeemretmediğibuşeyi,İbranilere duyduğumuzsevgiyüzündenyaptığımızısöylemeyin, aklınızdanbilegeçirmeyin.

16Fakatkızlarınıalmamızkonusundaisteklerimize,bu şartdışında,razıolmakistemediklerinigörünce,onların sözlerinekulakverdikveonlardanisteğimizieldeetmek içingördüğünüzbuişiyaptık

17Onlardanisteğimizialdıktansonraonlaradöneceğizve bizesöylediğinizşeyionlarayapacağız.

18Bunedenlesizdenricaediyoruz,bedenimiziniyileşmesi veyenidengüçlenmemiziçinbekleyinvesabredin;o zamanhepbirlikteonlarakarşıyürüyeceğizvesizinve bizimkalplerimizdeolanıonlarakarşıyapacağız

19Yakup'unkızıDinah,Kiddikemvekardeşlerinin söyledikleribütünbusözleriveHamorileoğluŞekemve şehirhalkınınonlaraverdiklericevaplarıişitti

20KadınaceleylebabasınınŞekem'dekievindekendisine bakmasıiçingönderdiğihizmetçilerindenbirinibabası Yakup'avekardeşlerinegöndererekşöylededi:

21Kiddikemvekardeşlerisizinhakkınızdaböyleöğüt verdiler;Hamor,Şekemveşehirhalkıdaonlaraböyle cevapverdiler

22Yakupbusözleriişitinceöfkeyledoldu,onlaraçok kızdıvegazabıalevlendi

23SimeonveLeviyeminederekşöyledediler: "YeryüzününTanrısıRAB'binhakkıiçinyeminederimki, yarınbusaattebütünşehirdetekbirkişibilekalmayacak"

24Sünnetsizyirmigençadamkendilerinigizlemişlerdive bugençlerSimeonileLevi'yekarşısavaştılar.Simeonve Levionlardanonsekiziniöldürdüler,ikisiisekaçarak şehirdekikireçocaklarınasığındılarSimeonveLevionları aradılar,amabulamadılar.

25SimeonveLevişehirdedolaşmayadevamettilerve şehrinbütünhalkınıkılıçzoruylaöldürdüler,hiçkimseyi sağbırakmadılar.

26Şehrinortasındabüyükbirkargaşaoldu;şehirhalkının feryadıgöğeyükseldi;bütünkadınlarveçocuklaryüksek sesleağladılar.

27SimeonveLevibütünşehriöldürdüler;şehirdetekbir erkekbilesağbırakmadılar

28Hamor'uveoğluŞekem'ikılıçtangeçirdilerveDinah'ı Şekem'inevindenalıporadanayrıldılar

29Yakup'unoğullarıgidipgeridöndülerveöldürülenlerin üzerinegelerekşehirdekivetarladakibütünmallarını yağmaladılar

30Onlarganimetleritoplarken,üçyüzadamayağakalkıp onlaratozattılarvetaşlarlasaldırdılar.Bununüzerine SimeononlaradöndüvehepsinikılıcıylaöldürdüSimeon Levi'ninönündendöndüveşehregirdi

31Koyunlarını,öküzlerinivediğerbüyükbaşhayvanlarını, ayrıcakadınlarınveküçükçocuklarıngerikalanınıdaalıp götürdüler;birkapıaçıpdışarıçıktılarvebabaları Yakup'unyanınabüyükbirgüçlegeldiler.

32Yakup,onlarınşehreyaptıklarıherşeyivealdıkları ganimetlerigörünceonlaraçokkızdıveonlaraşöylededi: "Bananeyaptınızböyle?İştebenKenanlılararasında huzurbuldumvehiçbiribanakarışmadı" 33VeşimdibeniKenanlılarvePerizitlerarasında,o ülkeninhalkıarasındanefretedilenbirihalinegetirdiniz. Benazsayıdabirtopluluğuzvekardeşleriylebirlikte yaptığınızbuişiduyduklarındahepsibanakarşıtoplanıp beniöldürecekler;benveevhalkımyokolacağız

34Simeon,Leviveonlarlabirlikteolanbütünkardeşleri babalarıYakup'aşöylecevapverdiler:"İştebizbuülkede yaşıyoruz,Şekemkızkardeşimizebunumuyapacak? Şekem'inyaptıklarınanedensessizkalıyorsun?Kız kardeşimizesokaktakibirfahişegibimidavranacak?"

35SimeonveLevi'ninŞekemşehrindenesiraldıklarıve öldürmediklerikadınlarınsayısı,erkekleilişkiyegirmemiş olanseksenbeşidi

36Aralarındagüzelgörünüşlüvealımlıbirgençkızvardı; adıBunahidi.Simeononukendineeşolarakaldı.Esir aldıklarıveöldürmediklerierkeklerinsayısıkırkyediidi; gerikalanınıöldürdüler

37SimeonveLevi'ninŞekemşehrindenesiraldıkları bütüngençerkeklervekadınlar,Yakup'unoğullarının MısırdiyarındançıkışgününekadarYakup'unoğullarına veonlardansonragelençocuklarınahizmetçioldular

38SimeonveLevişehirdenayrıldıktansonra,şehirde saklananveşehirhalkıarasındaölmeyenikigençadam ayağakalktıBugençlerşehregiripdolaştılarveşehriıssız, kimsesizvesadeceağlayankadınlarolarakbuldular Haykırarakşöyledediler:“İşte,İbraniYakupoğullarının buşehreyaptığıkötülükbudur!BugünKenanşehirlerinden biriniyıktılarveKenandiyarınıntamamındancanlarını bileumursamadılar.”

39BuadamlarşehriterkedipTapnahşehrinegittilerve orayavardıklarındaTapnahhalkınabaşlarınagelenher şeyiveYakupoğullarınınŞekemşehrineyaptıklarını anlattılar

40BuhaberTapnahkralıYaşub'aulaştıveodabu gençlerigörmekiçinŞekemşehrineadamlargönderdi; çünkükralonlarınanlattıklarınainanmadıveşöylededi: "İkiadamŞekemgibibüyükbirşehrinasılyerlebir edebilir?"

41Yakub'unelçilerigeridönüponaşöyledediler:"Şehre geldik,şehiryıkılmıştıOradatekbirerkekbileyoktu; sadeceağlayankadınlarvardı.Nesürünedebüyükbaş hayvankalmıştıŞehirdebulunanherşeyiYakupoğulları alıpgötürdüler"

42VeYakubbunahayretederek,“İkiadamböylebirşeyi nasılyapabilir,bukadarbüyükbirşehrinasılyerlebir edebilirdetekbiradambileonlarakarşıkoyamaz?”dedi 43ÇünküNimrodzamanındanberi,hattaenuzak zamanlardanberiböylebirşeyolmamıştı;Tapnahkralı Yakubhalkınaşöylededi:Cesurolun,gidipbuİbranilere karşısavaşacağızveşehreyaptıklarıgibionlarada yapacağızveşehirhalkınınintikamınıalacağız

44TapnahkralıYakubbukonudadanışmanlarıylaistişare ettivedanışmanlarıonaşöyledediler:"İbranileretek başınaüstüngelemezsin;çünkübuişibütünşehirde yapabilmekiçingüçlüolmalarıgerekir"

45Eğeronlardanikisibütünşehriyerlebirettiysevekimse onlarakarşıkoymadıysa,senonlarakarşıharekete geçersen,hepsibirdenbizekarşıayaklanıpbizideaynı şekildeyokedeceklerdir

46Fakateğerbiziçevreleyenbütünkrallarahabergönderip onlarıbirarayagetirirsen,bizdeonlarlabirliktegidip Yakupoğullarınakarşısavaşacağız;ozamansenonlara karşıüstüngeleceksin

47VeYakubdanışmanlarınınsözlerinidinledi;sözleronu vehalkınımemnunettiveöyleyaptıTapnahkralıYakub, ŞekemveTapnah'ıçevreleyenbütünAmorilerkrallarına şöylebirmesajgönderdi:

48Benimlebirlikteyukarıçıkınvebanayardımedin; İbraniYakup'uvebütünoğullarınıvurupyeryüzünden sileceğiz.Çünküo,Şekemşehrineböyleyaptı;sizbunu bilmiyormusunuz?

49Amorilerinbütünkralları,YakupoğullarınınŞekem şehrineyaptıklarıkötülüğüduydularveonlaraçok şaşırdılar

50Amorilerinyedikralı,kılıçlarıçekilmişyaklaşıkonbin askerdenoluşanordularıylabirarayagelipYakup'un oğullarınakarşısavaşmayageldilerYakup,Amorilerin krallarınınoğullarınakarşısavaşmakiçintoplandığını duyuncaçokkorktuvebuonuçoküzdü.

51Yakup,SimeonveLevi'yekarşışöylehaykırdı:"Bu yaptığınızdane?Nedenbanazararverdiniz?Beniveev halkımıyoketmekiçinbütünKenanoğullarınıüzerimemi getirdiniz?Benveevhalkımhuzuriçindeydik,sizisebana bunuyaptınızvebudavranışlarınızlaülkeninhalkınıbana karşıkışkırttınız"

52Yahudababasınaşöylecevapverdi:“Kardeşlerim ŞimeonveLevi'ninŞekem'inbütünhalkınıöldürmeleri boşunamıydı?Şekemkızkardeşimizialçalttığıve Tanrı'nınNuhveoğullarınaverdiğiemriçiğnediğiiçin öldürdüler;çünküŞekemkızkardeşimizizorlakaçırdıve onunlazinaetti”

53Şekembütünbukötülükleriyaptıveşehrin sakinlerindenhiçbiriona,“Bununedenyapıyorsun?Çünkü kardeşlerimgidipşehrivurdularveRabonuonlarıneline teslimetti;çünküşehirsakinleriTanrımızınbuyruklarını çiğnediler.Öyleysebütünbunlarıboşunamıyaptılar?” demedi

54Pekişimdinedenkorkuyorsun,nedenendişeleniyorsun? Kardeşlerimenedenkızıyorsun?Onlarakarşınedenöfken alevleniyor?

55ŞüphesizTanrımız,Şekemşehrinivehalkınıonların elineteslimedenTanrı,bizekarşıgelenbütünKenan krallarınıdabizimelimizeteslimedecektirvebizdeonlara, kardeşleriminŞekem'eyaptıklarınıyapacağız

56Şimdionlarakarşısakinolvekorkularınıbirkenara bırak,fakatRabbimizTanrı'yagüvenveO'naduaetkibize yardımetsin,bizikurtarsınvedüşmanlarımızıellerimize teslimetsin.

57Yahudababasınınhizmetkarlarındanbiriniçağırdı:"Git şimdi,bizekarşıgelenkrallarınordularıylanerede konuşlandıklarınıgör."

58Hizmetçigidipuzaklarabaktı,SihonDağı'nınkarşısına çıktıvebütünkrallarınordugahlarınıtarlalardagördü Yahuda'yadöndüvedediki:"İştekrallarbütün ordugahlarıylatarlalardayerlerinialmışlar;çokkalabalık birhalk,denizkıyısındakikumlargibi"

59Yahuda,Şimeon'a,Levi'yevebütünkardeşlerineşöyle dedi:"Kendinizigüçlendirinveyiğitolun,çünküRabbimiz Tanrıbizimlebirliktedir,onlardankorkmayın."

60Herbiradamsavaşsilahlarını,yayınıvekılıcını kuşanaraköneçıksın;gidipbusünnetsizlerekarşı savaşalım;RabTanrımızdır,Obizikurtaracaktır

61Vebüyükküçükherkesayağakalktıvesavaşsilahlarını kuşandı;Yakup'unonbiroğluveYakup'unbütün hizmetkarlarıdaonlarlabirlikteydi

62İshak'ınHebron'dayanındabulunanbütünhizmetkarları, hertürlüsavaşaletiyledonanmışolarakonlarınyanına geldiler;Yakup'unoğullarıvehizmetkarları,toplamdayüz onikikişi,bukrallarınyanınagittiler;Yakupdaonlarla birliktegitti

63Yakup'unoğulları,İbrahim'inoğluİshak'ıHebron'a (Kireat-arba)göndererekşöyledediler:

64RabbimizTanrı'yayalvarıyoruz,bizekarşıgelen Kenanlılarınelindenbizikoruveonlarıbizeteslimet.

65İbrahimoğluİshak,oğullarıiçinRabbeduaettiveşöyle dedi:"EyRabTanrı,babama,'Soyunugöktekiyıldızlar gibiçoğaltacağım'diyesözvermiştin.Banadasöz vermiştinvesözünüyerinegetirmiştinŞimdiKenan kralları,çocuklarımlasavaşmakiçinbirarayageliyorlar, oysaonlarhiçbirşiddetuygulamadılar."

66Şimdi,eyRabbimizTanrı,bütünyeryüzününTanrısı, yalvarırım,bukrallarınplanlarınıbozki,oğullarımakarşı savaşmasınlar

67Veoğullarımınkorkusunubukrallarınvehalklarının yüreklerinesal,gururlarınıkırveoğullarımdanyüz çevirmelerinisağla

68Vekudretlielinleveuzattığınkolunlaoğullarımıve hizmetkârlarınıonlardankurtar;çünkübütünbunları yapacakgüçvekudretseninelindedir

69Yakup'unoğullarıvehizmetkârlarıbukrallarınyanına gittilerveRabTanrılarınagüvendiler.Giderkenbabaları YakupdaRabbeduaettiveşöylededi:EyRabTanrı, kudretliveyüceTanrı,eskizamanlardanberi,ozamandan şimdiyevesonsuzadekhükümsürenTanrı;

70Sensavaşlarıbaşlatanvesonaerdirensin;yüceltmeve alçaltmagücüvekudretiseninelindedir;duamsenin önündekabulolsunki,merhametinlebanayönel,bu krallarınvehalklarınınkalplerineoğullarımınkorkusunu sal,onlarıveordularınıdehşetedüşürvesanagüvenen herkesibüyükiyiliğinlekurtar;çünkühalklarıbizim altımızaçekebilenveuluslarıbizimgücümüzaltına alabilensensin

BÖLÜM35

1Amorilerinbütünkrallarıgelip,Yakupoğullarıylane yapılacağınadairdanışmanlarıylagörüşmeküzeretarlada toplandılar;çünkühâlâonlardankorkuyorlardıveşöyle diyorlardı:"Bakın,içlerindenikisiŞekemşehrinin tamamınıöldürdü"

2Rab,İshakveYakup'undualarınıişittivebütünkralların danışmanlarınınyüreklerinibüyükbirkorkuvedehşetle doldurdu;öylekihepsibirdenşöylehaykırdılar:

3Bugünaklınızımıkaçırdınız,yoksahiçmianlayış göstermediniz?İbranilerlesavaşacaksınızvekendi yıkımınızdanzevkalacaksınızbugün?

4İşteonlardanikisikorkusuzcavedehşetekapılmadan Şekemşehrinegeldilerveşehrinbütünhalkınıöldürdüler; kimseonlarakarşıkoyamadıSenonlarlanasıl savaşacaksın?

5ŞüphesizkionlarınTanrısıonlaraçokdüşkündürve onlaraeskizamanlardanberiyapılmamışbüyükişler yapmıştır;bütünmilletlerintanrılarıarasındaO'nunyaptığı gibibüyükişleryapabilecekkimseyoktur.

6Şüphesizo,babalarıİbraniİbrahim'iNimrod'unveonu defalarcaöldürmeyeçalışanbütünhalkınınelindenkurtardı

7Onu,KralNimrod'unattığıateştendekurtardı;Tanrısıda onubuateştenkurtardı

8Başkakimböylebirşeyyapabilir?Şüphesizİbrahim,o günlerdeSodom'dayaşayankardeşininoğluna dokunduklarızamanElam'ınbeşkralınıöldürmüştü

9Veevindekisadıkhizmetkarınıveadamlarından birkaçınıyanınaalarak,Elamkrallarınıbirgecede

kovalayıpöldürdülervekardeşininoğluna,ondanaldıkları bütünmallarınıgeriverdiler.

10Şüphesizki,buİbranilerinTanrısıonlardançok hoşnutturveonlardaondanhoşnuttur;çünküonun kendilerinibütündüşmanlarındankurtardığınıbiliyorlar.

11Veişte,İbrahim,Tanrısınaolansevgisindendolayı biricikvekıymetlioğlunualıpTanrısınayakmalıkkurban olaraksunmayıamaçladı;eğerTanrıonaengelolmasaydı, Tanrısınaolansevgisindendolayıbunuyapacaktı 12Tanrıonunbütünyaptıklarınıgördüveonayemin ederek,oğullarınıvebütünsoyunubaşlarınagelecekher türlüsıkıntıdankurtaracağınasözverdi;çünküobunu yapmıştıveTanrı'yaolansevgisiyüzündenkendiçocuğuna olanmerhametinibastırmıştı 13MısırkralıFiravun'aveGerarkralıAbimelek'e, İbrahim'inkarısınıalmalarıyüzündenTanrı'nınneler yaptığınıduymadınızmı?İbrahim,onunyüzünden kendisiniöldürmelerindenkorktuğuiçin,"Obenimkız kardeşimdir"demişti.Tanrı,onlaravehalklarına duyduklarınızınhepsiniyaptı

14Vebizkendigözlerimizlegördükki,Yakup'unkardeşi Esau,onuöldürmekniyetiyledörtyüzadamlabirlikteona doğrugeliyordu;çünküEsau,babasınınkendisineverdiği kutsamayıelindenaldığıiçinpişmanlıkduyuyordu

15Veo,Suriye'dengeldiğindeonukarşılamayagitti; anneyiveçocuklarıöldürmekiçinOnuelindenkim kurtardıki,güvendiğiTanrı'danbaşka?Onukardeşinin elindende,düşmanlarınınelindendekurtardı;şüphesizki onlarıyinekoruyacaktır

16Tanrılarının,Şekemşehrinekarşıduyduğunuzbu kötülüğüyapmalarıiçinonlaragüçverdiğinikimbilmez?

17Tanrılarınagüvenmeselerdi,ikiadamkendigüçleriyle Şekemgibibüyükbirşehriyıkabilirmiydi?Tanrıonlara bütünbunları,şehirhalkınıkendişehirlerindeöldürmek içinsöylediveyaptı

18Şehrinizdentoplanıponlarlasavaşmakiçingelenlerin hepsinekarşıgalipgelebilirmisiniz?Binkatdahafazla kişisizeyardımagelsebile?

19Şüphesizki,onlarlasavaşmayagelmediniz,fakatonları seçenTanrılarıylasavaşmayageldiniz;buyüzdenbugün hepinizyokedilmeküzeregeldiniz

20Bunedenle,kendibaşınızagetirmeyeçalıştığınızbu kötülüktenvazgeçin;sayılarıazolsadaonlarlasavaşa girmemenizsiziniçindahaiyiolur,çünküTanrılarıonlarla birliktedir

21Amorilerkrallarıdanışmanlarınınbütünsözlerini işitinceyüreklerikorkuyladoldu;Yakupoğullarından korktularveonlarlasavaşmakistemediler.

22Onlardadanışmanlarınınsözlerinekulakverdilerve bütünsözlerinidinledilerDanışmanlarınsözlerikralların çokhoşunagittiveonlardaöyleyaptılar

23KrallardaYakupoğullarındanyüzçevirdilerveonlarla savaşmayacesaretedemediler;çünküonlardançok korkuyorlardıveyüreklerikorkudaneriyordu

24Çünkübu,Rab'denonlarageldi;çünküRab,kulları İshakveYakup'undualarınıişitti,çünküonlarRab'be güvendiler;veogünbütünkrallarordularıylakendi şehirlerinedöndülerveozamanYakup'unoğullarıyla savaşmadılar

25Yakup'unoğullarıogünakşamakadarSihonDağı'nın karşısındabekledilervekrallarınkendilerinekarşı savaşmayagelmediklerinigörünceevlerinedöndüler

BÖLÜM36

1OzamanRabYakup'agöründüveşöylededi:"Kalk, Beytel'egit,oradakalvesanagörünen,seniveoğullarını sıkıntıdankurtaranRabbebirsunakyap"

2Yakup,oğullarıylavebütünhalkıylabirliktekalktıve RabbinsözüuyarıncaBeytel'egittiler

3YakupdoksandokuzyaşındaikenBeytel'eçıktıYakup, oğullarıveonunlabirlikteolanbütünhalk,Luz'daki Beytel'dekaldılarveoradakendisinegörünenRabbebir sunakyaptılarYakupveoğullarıBeytel'dealtıaykaldılar 4OsıradaYakup'unyanındabulunan,Rebeka'nındadısı Uz'unkızıDeboraöldü;YakuponuBethel'inaltındakibir meşeağacınınaltınagömdü

5VeYakup'unannesiBetuel'inkızıRebekadaozamanlar Hebron'da(şimdikiKireat-arba)öldüveİbrahim'inHit oğullarındansatınaldığıMakpelahmağarasınagömüldü

6Rebeka'nınömrüyüzotuzüçyıldıveöldü.Yakupannesi Rebeka'nınöldüğünüduyuncaacıacıağladıveonuniçin, dadısıDeboraiçindemeşeağacınınaltındabüyükbiryas tuttu.OyeredeAllon-bachuthadınıverdi.

7VeSuriyeliLabanogünlerdeöldü;çünküTanrıonu, kendisiyleYakuparasındaolanantlaşmayıbozduğuiçin cezalandırdı.

8YakupyüzyaşındaykenRabonagöründü,onukutsadıve adınıİsrailkoydu;Yakup'unkarısıRahelogünlerdegebe kaldı.

9OzamanYakupveonaaitolanherkes,babasınınevi olanHebron'agitmeküzereBeytel'denyolaçıktı

10Onlaryoldagiderken,Efrat'avarmalarınadahaazbir mesafekala,Rahelbiroğuldoğurdu;doğumsancılarıçekti veöldü

11YakuponuEfratyolunda,yaniBeytlehem'degömdüve mezarınınüzerinebirsütundikti;busütunbugünekadar oradadurmaktadırRahelkırkbeşyılyaşadıveöldü

12Yakup,Rahel'dendoğanoğlunaBenyaminadınıverdi; çünküo,sağtaraftakitopraklardadoğmuştu

13Rahel'inölümündensonraYakup,onuncariyesi Bilha'nınçadırınayerleşti.

14BuyüzdenRubenannesiLea'yıkıskandıveöfkeyle doldu;öfkesindenkalkıpBilha'nınçadırınagirdiveoradan babasınınyatağınıkaldırdı.

15OzamanRuben'inoğullarındanmirashakkı,krallıkve rahiplikmakamlarıalındı;çünküRubenbabasınınyatağını kirletmiştiMirashakkıYusuf'a,krallıkmakamıYahuda'ya verahiplikmakamıLevi'yeverildi;çünküRubenbabasının yatağınıkirletmişti

16Bunlar,Padanaram'dadoğanYakup'unsoyundan gelenlerdir;Yakup'unonikioğluvardı

17Lea'nınoğullarıilkdoğanRuben,Simeon,Levi, Yahuda,İssakar,ZebulunvekızkardeşleriDinahidi; Rahel'inoğullarıiseYusufveBenyaminidi

18Lea'nıncariyesiZilpa'nınoğullarıGadveAşer,Rahel'in cariyesiBilha'nınoğullarıiseDanveNaftaliidi;bunlar Yakup'unPadan-aram'dadoğanoğullarıdır

19Yakup,oğullarıvebütünailesiyolculukederek Hebron'dabulunanKireat-arbaolarakdabilinenMamre'ye

geldilerİbrahimveİshakdaoradaikametetmişlerdi Yakup,oğullarıvebütünailesiylebirliktebabasının yanındaHebron'dayaşadı

20KardeşiEsauveoğullarıileonaaitolanherkesSeir ülkesinegittilerveoradayerleştiler;Seirülkesindemülk edindilerveEsau'nunoğullarıSeirülkesindeçoğaldılarve çokverimlioldular

21İşteKenanülkesindedoğanEsau'nunsoyu:Esau'nun beşoğluvardı

22Ada,Esau'yailkoğluElifaz'ıdoğurdu;ayrıcaReuel'ide doğurdu;AhlibamadaonaYeşu,YaalamveKorah'ı doğurdu

23Bunlar,KenandiyarındadoğanEsau'nunçocuklarıdır; Esau'nunoğluElifaz'ınoğullarıTeman,Ömer,Zefo, Gatam,KenazveAmaleks;Reuel'inoğullarıiseNahat, Zerak,ŞamahveMizzah'tır.

24Yeşus'unoğullarıTimnah,AlvahveYithet;Yalam'ın oğullarıiseAlah,PhinorveKenazidi

25Korah'ınoğullarıiseTeman,Mibzar,Magdielve Eram'dı;bunlar,Seirülkesindekibeyliklerinegöre Esau'nunoğullarınınaileleridir

26Seir'inoğullarınınisimlerişunlardır:Seirülkesinde yaşayanlar,Lotan,Şobal,Zibeon,Anah,Dishan,Ezerve Dishon;bunlaryedioğuldur

27Lutan'ınoğullarıHori,HemanvekızkardeşleriTimna idiTimna,Yakupveoğullarınınyanınageldi,amaonlar onudinlemedilervegidipEsauoğluElifaz'ıncariyesioldu veondanAmalek'idoğurdu.

28Şobal'ınoğullarıAlvan,Manahat,Ebal,ŞefoveOnam idi;Zibeon'unoğullarıiseAjahveAnahidiAnah,babası Zibeon'uneşeklerinibeslerkençöldeYemim'ibulan Anah'tı

29Babasınıneşeklerinibeslerken,onlarızamanzaman çölleregötürüpbeslerdi.

30Birgünonları,insanlarınyaşadığıçölünkarşısındaki denizkıyısındakiçöllerdenbirinegötürdüveonları beslerken,denizinöbürtarafındançokşiddetlibirfırtına geldiveoradaotlayaneşeklerinüzerineçöktü;hepsiöylece kaldılar

31Vebundansonradenizinötetarafındakiçöldenyüz yirmikadarbüyükvekorkunçhayvançıktıvehepsi eşeklerinbulunduğuyeregeliporayayerleştiler

32Buhayvanlarınortakısmındanaşağısıinsançocuklarına benziyordu,ortakısmındanyukarısıisekimisiayıya, kimisideeşeklerebenziyordu;omuzlarınınarasındanyere kadaruzanankuyruklarıvardı,tıpkıeşekkuyruklarıgibi. Buhayvanlargelipeşeklerebindilerveonlarıgötürüp götürdüler;böylecebugünekadaroradakaldılar.

33BuhayvanlardanbiriAna'yayaklaştı,kuyruğuylaona vurduvesonraoradankaçtı

34Bunugörüncecanındançokkorktuvekaçarakşehre sığındı.

35Vebaşınagelenherşeyioğullarınavekardeşlerine anlattıBirçokadameşekleriaramayagitti,fakatonları bulamadılarAnavekardeşleriogündensonrabirdahao yeregitmediler,çünkücanlarındançokkorkuyorlardı

36SeiroğluAna'nınçocuklarıŞişonvekızkardeşi Ahlibameidi;Şişon'unçocuklarıHemdan,Eşban,İtranve Keranidi;Ezer'inçocuklarıBilhan,ZevanveAkanidi; Şişon'unçocuklarıiseUzveAranidi.

37Bunlar,Seirülkesindekidükalıklarınagöre,Horitli Seir'inçocuklarınınaileleridir.

38Esauveoğulları,oülkeninsakinleriolanHoritliSeir ülkesindeyaşadılar;oradamülksahibioldular,çokça çoğaldılarveverimlioldular.Yakupveoğullarıveonlara aitolanherkes,babalarıİshakilebirlikteKenanülkesinde yaşadılar;bu,Rabbinbabalarıİbrahim'eemrettiğigibiydi

BÖLÜM37

1Yakup'unhayatınınyüzbeşinciyılında,yaniKenan diyarındaçocuklarıylabirlikteyaşadığıdokuzuncuyılında, Padaram'dangeldi.

2OgünlerdeYakup,oğullarıylabirlikteHebron'danyola çıktıveŞekemşehrinegeridöndülerKendilerivebütün mallarıoradayerleştiler;çünküYakup'unoğullarıŞekem şehrindehayvanlarıiçiniyiveverimliotlaklarelde etmişlerdiŞekemşehriozamanyenideninşaedilmiştive içindeüçyüzkadarerkekvekadınyaşıyordu.

3Yakupveçocuklarıveonaaitolanherkes,Şimeonve Levişehriyıkmadanönce,Yakup'unŞekem'inbabası Hamor'dansatınaldığıtarlanınbirbölümündeoturdular.

4ŞekemşehriniçevreleyenKenanlıveAmorilerinbütün kralları,Yakup'unoğullarınıntekrarŞekem'egeliporada yerleştikleriniduydular.

5Onlardadedilerki:"Yakub'unoğulları,şehrinhalkını vurupkovduktansonra,tekrarşehregeliporadamı oturacaklar?Şimdigeridönüpşehirdeoturanlarıda kovacaklarmı,yoksaöldüreceklermi?"

6VeKenankrallarınınhepsitekrarbirarayagelipYakup veoğullarıylasavaşmakiçintoplandılar.

7TapnahkralıYakubdakomşukrallarınhepsine,Gaaş kralıElan'a,Şilokralıİhuri'ye,HazarkralıParaton'a, SartonkralıSusi'ye,BethorankralıLaban'aveOtnaymah kralıŞabir'eşöylededi:

8Banayaklaşınvebanayardımedin;İbraniYakup'u, oğullarınıveonaaitolanherkesivuralım;çünküonlaryine Şekem'egeliporayıelegeçirmekvehalkınıdahaönce olduğugibiöldürmekistiyorlar

9Bütünbukrallarbirarayagelipbütünordularıylageldiler; denizkıyısındakikumlargibisonderecekalabalıkbir halktıbunlarvehepsiTapnach'ınkarşısındaydı

10TapnakkralıYakubbütünordusuylaonlaradoğrugitti veTapnakşehrininkarşısında,şehrindışındaonlarla birliktekampkurduBukrallarınhepsiyedibölümeayrıldı veYakupoğullarınakarşıyedikampoluşturdu.

11VeYakup'aveoğlunaşöylebirbildirigönderdiler: “Hepinizyanımızagelin,ovadabirarayagelipgörüşelim veŞekemşehrindeöldürdüğünüzadamlarınintikamını alalımŞimditekrarŞekemşehrinedönüporadayerleşin vehalkınıdahaönceolduğugibiöldürün”

12YakupoğullarıbunuişittilerveKenankrallarının sözlerineçoköfkelendiler;Yakupoğullarındanontanesi aceleylekalkıpherbirisavaşsilahlarınıkuşandı; yanlarındasavaşteçhizatıgiymişyüzikihizmetkarlarıda vardı

13Yakup'unoğullarıvebütünbuadamlar, hizmetkârlarıylabirliktebukrallarınyanınagittiler; babalarıYakupdaonlarlabirlikteydivehepsiŞekem'in höyüğününüzerindedurdular.

14YakupoğullarıiçinRabbeduaettiveelleriniRabbe doğruuzatarakşöylededi:"EyTanrı,senherşeyegücü yetenbirTanrısın,senbizimbabamızsın,bizisenyarattın vebizseninellerinineseriyiz;yalvarıyorumsana, merhametinleoğullarımıbugünonlarlasavaşmayagelen düşmanlarınınelindenkurtarveonlarıonlarınelindenkoru; çünküseninelindegüçvekudretvardır,azıçoğunluktan kurtarırsın."

15Veoğullarıma,seninkullarına,düşmanlarıylasavaşmak, onlarıaltetmekvedüşmanlarınıönlerindeyeresermekiçin yürekgücüvekudretver;oğullarımınvekullarınınKenan oğullarınınelleriyleölmesineizinverme

16Fakatoğullarımınvehizmetkarlarımıncanlarınıalmak seningözündeuygungörünüyorsa,onlarıbüyük merhametinle,hizmetkarlarınaracılığıylaalki,bugün Amorilerkrallarınınelleriyleyokolmasınlar.

17YakupRabbeduaetmeyibıraktığında,yersarsıldı, güneşkarardıvebütünkrallardehşetekapıldılar,büyükbir korkuyadüştüler.

18Rab,Yakup'unduasınıişittiveYakupoğullarının korkusunuvedehşetinibütünkrallarınveordularının yüreklerineyerleştirdi.

19ÇünküRabonlarasavaşarabalarınınsesini,Yakup oğullarındangelengüçlüatlarınsesiniveonlaraeşlikeden büyükbirordununsesiniduyurdu.

20BukrallarYakupoğullarınıgörünceçokkorktular;daha yerlerindedururlarken,Yakupoğullarıyüzonikiadamla birliktebüyükvekorkunçbirbağırışlaüzerlerinedoğru ilerlediler

21Krallar,Yakupoğullarınınkendilerinedoğruilerlediğini görüncedahadapaniğekapıldılarveilkbaştaolduğugibi Yakupoğullarınınönündengeriçekilmeye,onlarla savaşmamayameylettiler

22Fakatonlargeriçekilmedilerveşöyledediler: "İbranilerinönündenikikezgeriçekilmekbizimiçinutanç vericiolur"

23Yakupoğullarıyaklaştılarvebütünbukrallarave ordularınakarşıilerlediler;baktılarveişte,çokgüçlübir halktı,denizkumlarıkadarkalabalıklardı 24YakupoğullarıRAB'beseslenerekşöyledediler:"Ey RAB,bizeyardımet,dualarımızıkabulet;çünküsana güveniyoruzBugünbizesaldıranbusünnetsizlerinelinden ölmeyelim."

25Yakupoğullarısavaşsilahlarınıkuşandılar,herbiri elinekalkanınıveciritinialdıvesavaşayaklaştılar 26YakupoğluYahuda,kardeşlerininönündenkoşarak gittiveyanındaonhizmetkârıylabirliktebukralların yanınadoğruilerledi.

27TapnahkralıYakubdaordusuylabirlikteönce Yahuda'nınönüneçıktıYahuda,Yakubveordusunun kendisinedoğrugeldiğinigörünceöfkesikabardıve içindekikızgınlıkalevlendi.Yahuda,canınıtehlikeyeattığı busavaştaYakub'usavaşasürükledi

28VeYakubvebütünordusuYahuda'yadoğruilerliyordu Yakubçokgüçlüvekuvvetlibiratabinmiştiveçokcesur biradamdı;baştanayağademirvepirinçzırhgiymişti

29Atüzerindeiken,bütünsavaşlarındayaptığıgibi,iki eliyleöndenvearkadanoklarattıveoklarınıhedeflediği hiçbiryeriıskalamadı

30VeYakub,Yahudailesavaşmayageldiğindeve Yahuda'yakarşıbirçokokfırlattığında,RabYakub'unelini bağladıveattığıbütünoklarkendiadamlarınageridöndü 31Bunarağmen,YakuboklarıylaYahuda'yameydan okumakiçinonadoğruilerlemeyedevametti;aralarındaki mesafeyaklaşıkotuzarşındıveYahuda,Yakub'un kendisinedoğruoklarınıfırlattığınıgörünce,öfkeyle kabarantümgücüyleonadoğrukoştu.

32Yahudayerdenbüyükbirtaşaldı;ağırlığıaltmışşekeldi YahudakoşarakYakub'adoğrugittivetaşıonunkalkanına vurduYakubdarbeninetkisiylesersemlediveatındanyere düştü

33Kalkan,Yakub'unelindenfırlayıpparamparçaolduve darbeninşiddetiyleyaklaşıkonbeşarşınuzağafırlayarak ikincikampınönünedüştü

34VeYakup'labirliktegelenkrallar,Yakup'unoğlu Yahuda'nıngücünüveYakup'ayaptıklarınıuzaktan gördülerveYahuda'dançokkorktular

35VeYaşub'unordusununkarışıklığınıgörünceonun ordusununyanınatoplandılarYahudakılıcınıçektive Yaşub'unordusundankırkikiadamıöldürdüYaşub'un ordusununtamamıYahuda'nınönündenkaçtı;hiçkimse onakarşıkoyamadıYaşub'ubırakıpkaçtılarveYaşubhâlâ yerdeyereserilmişhaldeydi

36VeYakub,ordusundakibütünadamlarınkendisinden kaçtığınıgörünce,aceleyleYahuda'yakarşıkorkuiçinde ayağakalktıveYahuda'nınkarşısındadikildi

37VeYakub,kalkanlarınıYahudaileteketek karşılaştıraraksavaştı;Yakub'unadamlarıYahuda'dançok korktuklarıiçinkaçtılar

38VeYakubmızrağınıelinealıpYahuda'nınbaşına vurmakistedi,fakatYahudahızlakalkanınıbaşına, Yakub'unmızrağınadayadı;böyleceYahuda'nınkalkanı Yakub'unmızrağınındarbesinialdıvekalkandayarıldı.

39Yahuda,kalkanınınyarıldığınıgörünceaceleylekılıcını çektiveYaşub'unayakbileklerinevurdu,ayaklarınıkesti; Yaşubyeredüştüvemızrakelindenkaydı.

40YahudaaceleyleYaşub'unmızrağınıaldı,onunlabaşını kestiveayaklarınındibineattı

41Yakupoğulları,Yahuda'nınYakup'ayaptıklarını görünce,hepsidiğerkrallarınsaflarınakoştularveYakup oğulları,Yakup'unordusuylaveoradabulunanbütün krallarınordularıylasavaştılar.

42Yakupoğullarıiseonbeşbinadamlarınıöldürdülerve onlarıkabakdövergibivurdular;gerikalanlarisecanlarını kurtarmakiçinkaçtılar.

43Yahuda,Yakub'uncesedininyanındaduruyorduve Yakub'unzırhınıüzerindençıkardı.

44YahudadaYakub'unüzerindekidemirvepirinçeşyaları aldıveişteYakub'unkomutanlarındandokuzadam Yahuda'yakarşısavaşmaküzeregeldi

45Yahudaaceleyleyerdenbirtaşaldıveonunla adamlardanbirininbaşınavurdu;kafatasıkırıldıvebedeni attanyeredüştü

46Geriyekalansekizkomutan,Yahuda'nıngücünü görünceçokkorktularvekaçtılarYahudadaonadamıyla onlarıkovaladı,yakaladıveöldürdü.

47Yakupoğullarıkrallarınordularınasaldırmayadevam ediyorlardıvebirçoğunuöldürüyorlardı;fakatkrallar komutanlarıylabirliktecesurcayerlerindeduruyor, mevzilerindengeriçekilmiyorlardıYakupoğullarının

önündenkaçanordularınakarşıbağırıyorlardı,fakathiçbiri onlarıdinlemedi;çünkücanlarındankorkuyorlardı, ölmektençekiniyorlardı

48Yakup'unbütünoğulları,krallarınordularınıyenilgiye uğrattıktansonrageridönüpYahuda'nınhuzurunageldiler. YahudaisehâlâYakup'unsekizkomutanınıöldürüyorve giysilerinisoyuyordu

49Levi,GaaşkralıElon'un,onuöldürmeküzereondört komutanıylabirliktekendisinedoğruilerlediğinigördü; fakatLevibunukesinolarakbilmiyordu

50Elonvekomutanlarıyaklaştıkça,Leviarkasına baktığındasavaşınarkadankendisineverildiğinigördüve LevionikihizmetkarıylabirliktekoşarakElon'uve komutanlarınıkılıçlaöldürdü

BÖLÜM38

1Şilokralıİhuri,Elon'ayardımetmekiçingeldive Yakup'ayaklaştı.Yakupelindekiyayıçektivebirokla İhuri'yivurdu;buokonunölümünesebepoldu

2Şilokralıİhuriöldüğünde,geriyekalandörtkral,diğer komutanlarlabirliktebulunduklarıyerdenkaçtılarvegeri çekilmeyeçalışarakşöyledediler:"Bizdendahagüçlüolan üçkralıvekomutanlarınıöldürdüktensonra,İbraniler karşısındaartıkgücümüzkalmadı."

3Yakup'unoğulları,diğerkrallarınbulunduklarıyerden ayrıldıklarınıgörünce,onlarıtakipetmeyebaşladılar YakupdaŞekem'dekibulunduğuyerden,bulunduğu yerdengeldivekrallarınpeşindengiderek,hizmetkârlarıyla birlikteonlarayaklaştılar

4Krallar,komutanlarveordularınıngerikalanı,Yakup oğullarınınkendilerineyaklaştığınıgörüncecanlarından korktularveHazarşehrinekadarkaçtılar

5Yakup'unoğullarıonlarıHazarşehrininkapısınakadar kovaladılarvekrallarileordularıarasındabüyükbir bozgunbaşlattılar;yaklaşıkdörtbinkişiöldüKralların ordusunasaldırdıklarısıradaYakupyayınıelinealıp krallarıvurmaklameşgulolduvehepsiniöldürdü

6VeHazarşehrininkapısındaHazarkralıParaton'u öldürdü;sonraSartonkralıSusi'yi,BetçorinkralıLaban'ı veMaknaymekralıŞabir'ivurduvehepsinioklarlaöldürdü, herbirinebiroksapladıvehepsiöldü

7Yakupoğulları,bütünkrallarınöldüğünü,dağıldığınıve geriçekildiklerinigörünce,Hazarkapısınınkarşısında krallarınordularıylasavaşmayadevamettilerveonların yaklaşıkdörtyüzünüöldürdüler.

8Yakup'unhizmetkarlarındanüçüosavaştaöldüYahuda, üçhizmetkarınınöldüğünügörünceçoküzüldüve Amorilerekarşıöfkesialevlendi

9Krallarınordularındangeriyekalanbütünadamlar canlarındançokkorktularvekaçarakHazarşehrinin surlarınınkapısınıkırdılarvehepsigüvenliğesığınmakiçin şehregirdiler

10VeHazarşehrininortasındasaklandılar;çünküHazar şehriçokbüyükvegenişbirşehirdivebütünbuordular şehregirinceYakup'unoğullarıdaonlarınpeşindenşehre koştular.

11Vesavaştatecrübelidörtgüçlüadamşehirdençıktı, ellerindeçekilmişkılıçlarvemızraklarlaşehringirişine karşıdurdularveYakupoğullarınınkarşısınageçipşehre girmelerineizinvermediler

12Naftalikoşarakaralarınagirdivekılıcıylaikisinivurdu, tekdarbedebaşlarınıkesti.

13Vediğerikisinedöndü;onlarınkaçmışolduklarını gördü.Onlarıkovaladı,yakaladı,vurduveöldürdü.

14Yakup'unoğullarışehregeldilervegördülerki,şehrin etrafındabaşkabirsurdahavardıSurlarınkapısınıaradılar amabulamadılarYahudasurlarıntepesineçıktı,Şimeon veLevideonuizlediveüçübirdensurlardanaşağıinip şehregirdiler

15SimeonveLevi,şehresığınanbütünadamları,şehir halkını,eşleriniveçocuklarınıkılıçlaöldürdüler;şehrin feryatlarıgöklereyükseldi

16DanveNaftali,feryatseslerininsebebinigörmekiçin surlaraçıktılar;çünküYakup'unoğullarıkardeşleriiçin endişeleniyorlardıveşehirhalkınınağlayarakve yalvararakşöylededikleriniduydular:"Şehirdekiher şeyimizialıpgidin,amabiziöldürmeyin"

17Yahuda,ŞimeonveLevişehrinhalkınıvurmayı bıraktıklarında,surlaraçıktılarvesurdabulunanDanve Naftali'yevediğerkardeşlerineseslendilerŞimeonveLevi onlaraşehregirdiklerinibildirdilerveYakup'unbütün oğullarıganimetialmayageldiler.

18YakupoğullarıHazarşehrininganimetini,sürüleri, büyükbaşhayvanlarıvemallarıaldılar;elegeçirilebilecek herşeyialıpogünşehirdenayrıldılar.

19ErtesigünYakup'unoğullarıSarton'agittiler;çünkü Sartonşehrindekalanların,krallarınıöldürdükleriiçin onlarlasavaşmaküzeretoplandıklarınıduymuşlardı.Sarton çokyüksekvesurlarlaçevrili,sağlambirşehirdi

20Surlarındireğiyaklaşıkelliarşınyüksekliğindevekırk arşıngenişliğindeydi.Surlarınyüksekliğiyüzündenşehre kimseningirebileceğibiryeryoktuYakupoğullarışehrin surlarınıgördülerveiçerigirmeninbiryolunuaradılar, fakatbulamadılar.

21Şehringirişiarkataraftaydıveşehregirmekisteyen herkesoyoldangelipbütünşehridolaşır,sonraşehre girerdi.

22Yakupoğullarışehregirişyolunubulamayıncaöfkeleri çokarttıŞehirhalkıdaYakupoğullarınınkendilerine doğrugeldiğinigörünceonlardançokkorktu;çünkü onlarıngücünüveHazar'ayaptıklarınıduymuşlardı

23Sartonşehrininhalkı,Yakupoğullarıylasavaşmakiçin şehirdetoplandıktansonra,onlarınşehregirmelerinden korktuklarıiçinonlaradoğruçıkamadılarFakatonların kendilerinedoğrugeldiklerinigörünce,güçlerinive Hazar'ayaptıklarınıduyduklarıiçinonlardançokkorktular.

24BöyleceSartonhalkı,Yakupoğullarıgelmedenönce şehrinyolundakiköprüyühızlayerindensöküpşehre getirdiler

25Yakupoğullarıgelipşehregirişyolunuaradılar,ama bulamadılarŞehrinhalkısurlarıntepesineçıktılarve Yakupoğullarınınşehregirişyoluaradıklarınıgördüler.

26ŞehrinhalkısurlarıntepesindenYakupoğullarını azarladılarveonlaralanetokudularYakupoğullarıbu azarlamalarıişittilerveçoköfkelendiler,içlerindekızgınlık alevlendi

27Yakupoğullarıonlaraöfkelendilervehepsiayağa kalkıpgüçleriningücüylesurlarınüzerindenatladılarve kudretleriylesurlarınkırkarşıngenişliğindekikısmını geçtiler.

28Surlarıaşıpşehrinsurlarınınaltınageldiklerinde,şehrin bütünkapılarınındemirkapılarlaçevriliolduğunugördüler.

29Yakupoğullarışehrinkapılarınıkırmakiçinyaklaştılar, amaşehirhalkıonlaraizinvermedi;çünküonlarsurların tepesindenüzerlerinetaşveokatıyorlardı.

30SurdabulunanlarınsayısıdörtyüzkadardıYakup oğulları,şehirhalkınınkendilerineşehrinkapılarını açmalarınaizinvermeyeceğinigörünce,sıçrayıpsurların tepesineçıktılarveYahudaönceşehrindoğukısmınaçıktı

31GadveAşeronunardındanşehrinbatıköşesine, SimeonveLevikuzeye,DanveRubenisegüneyegittiler

32Surlarıntepesindebulunanadamlar,yanişehirhalkı, Yakupoğullarınınkendilerinedoğrugeldiğinigörünce, hepsisurlardankaçıpşehreindilerveşehrinortasında saklandılar

33SurlarınaltındakalanİssakarveNaftaliyaklaşıpşehrin kapılarınıkırdılarvekapılardaateşyaktılar;demireridive Yakup'unbütünoğulları,bütünadamlarıylabirlikteşehre girdilerveSartonşehrininhalkıylasavaştılar,onlarıkılıçla vurdularvehiçkimseonlarakarşıkoyamadı

34Veyaklaşıkikiyüzadamşehirdenkaçtıvehepsi şehirdekibirkuleyegidipsaklandılar.Yahudaonları kuleyekadartakipettivekuleyiyıktı;kuleadamların üzerineyıkıldıvehepsiöldü

35Yakupoğullarıokuleninçatısınınyolundanyukarı çıktılarvegördülerki,şehirdeuzakta,tepesigöğeuzanan, güçlüveyüksekbaşkabirkuledahavardıYakupoğulları aceleyleaşağıindilervebütünadamlarıylabirlikteo kuleyegittiler;kuleninyaklaşıküçyüzerkek,kadınve çocukladoluolduğunugördüler

36Yakup'unoğullarıkuledekioadamlarıbüyükbir yenilgiyeuğrattılarveonlarkaçıpuzaklaştılar

37SimeonveLevionlarıtakipederken,saklandıkları yerdenonikigüçlüveyiğitadamçıktı.

38VeoonikiadamSimeonveLevi'yekarşışiddetlibir mücadeleverdiler;SimeonveLevionlaraüstün gelemedilerveoyiğitadamlarSimeonveLevi'nin kalkanlarınıkırdılar;içlerindenbirikılıcıylaLevi'nin başınavurdu,Levikılıçtankorkarakaceleyleelinibaşına götürdüvekılıçLevi'ninelinesaplandı;Levi'nineli neredeysekopacaktı

39Levi,yiğitadamınkılıcınıelinealdı,zorlaelindenkaptı veonunlagüçlüadamınbaşınavurdu,başınıkesti.

40Levililerdenbirininöldürüldüğünügörünce,onbir adamLevililerlesavaşmakiçinyaklaştıYakup'unoğulları savaştılar,fakatYakup'unoğullarıonlaraüstünlük sağlayamadılar,çünküoadamlarçokgüçlüydüler

41Yakup'unoğullarıonlaraüstünlüksağlayamayacaklarını görünce,Şimeonyüksekvekorkunçbirçığlıkattıveonbir güçlüadamŞimeon'unçığlığınınsesiyleşaşkınadöndüler

42YahudauzaktanSimeon'unbağırışınıduydu;Naftalive YahudakalkanlarıylaSimeonveLevi'ninyanınakoştular veonlarıogüçlüadamlarlasavaşırkenbuldular;kalkanları kırıldığıiçinonlaraüstünlüksağlayamadılar

43Naftali,SimeonveLevi'ninkalkanlarınınkırılmış olduğunugörünce,hizmetkarlarındanikikalkanalıp SimeonveLevi'yegetirdi.

44OgünSimeon,LeviveYahuda,günbatımınakadaron birgüçlüadamakarşıhepbirliktesavaştılar,fakatonlara üstünlüksağlayamadılar.

45BudurumYakup'abildirildiveoçoküzüldü;Rabbe duaettiveoğluNaftaliilebirliktebugüçlüadamlarakarşı yürüdü

46Yakupyaklaştı,yayınıgerdivegüçlüadamlarayaklaştı; oklaüçadamlarınıöldürdü,geriyekalansekizigeridöndü. İşte,savaşonlarakarşıöndenvearkadanbaşlamıştı; canlarındançokkorktularveYakup'unoğullarının karşısındaduramadılar,onlarınönündenkaçtılar.

47KaçarkenDanveAşer'inkendilerinedoğrugeldiğini gördülerveanidenüzerlerinesaldırdılar,onlarlasavaştılar veikisiniöldürdülerYahudavekardeşlerionlarıkovalayıp gerikalanlarınıdaöldürdüler

48Yakup'unbütünoğullarıgeridöndülerveşehirde dolaşarakadambulmayaçalıştılarŞehriniçindekibir mağaradayirmikadargençadambuldularGadveAşer hepsiniöldürdüler.DanveNaftaliiseikincikuledenkaçıp kurtulandiğeradamlarınüzerineatlayıphepsiniöldürdüler 49Yakup'unoğullarıSartonşehrininbütünsakinlerini öldürdüler,ancakkadınlarıveküçükçocuklarışehirde bıraktılarveöldürmediler

50Sartonşehrininbütünsakinlerigüçlüadamlardı; içlerindenbiribinkişiyikovalayabilir,ikisideonbin kişidenkaçamazdı

51Yakup'unoğullarıSartonşehrininbütünsakinlerini kılıçlaöldürdüler;hiçkimseonlarakarşıkoyamadıve kadınlarışehirdebıraktılar

52Yakupoğullarışehrinbütünganimetinialdılar, istediklerinielegeçirdiler;şehirdensürüler,büyükbaş hayvanlarvemallaraldılarYakupoğullarıSarton'ave halkına,Hazar'avehalkınayaptıklarıgibidavrandılarve oradanayrıldılar.

BÖLÜM39

1YakupoğullarıSartonşehrindenayrılıpyaklaşıkikiyüz arşınyolkatettiktensonra,Tapnakhalkıylakarşılaştılar Tapnakhalkıonlarlasavaşmayaçıkmıştı,çünküYakup, Sartonkralınıvebütünadamlarınıöldürmüştü

2BöyleceTapnahşehrindekalanlarınhepsiYakup oğullarıylasavaşmakiçindışarıçıktılarveHazarile Sarton'danelegeçirdikleriganimetlerigerialmakistediler

3Tapnak'ıngerikalanadamlarıoyerdeYakup'un oğullarıylasavaştılar;Yakup'unoğullarıonlarıyendilerve onlardakaçıpArbelanşehrinekadarkovaladılar;hepside Yakup'unoğullarınınönündeöldüler

4Yakup'unoğullarıgeridöndülerveTapnah'ınganimetini almakiçinTapnah'ageldilerTapnah'avardıklarında, Arbelanhalkınınkardeşlerininganimetinikurtarmakiçin onlarıkarşılamayaçıktığınıduydularYakup'unoğulları, şehriyağmalamakiçinTapnah'taonadamlarınıbıraktılar veArbelanhalkınadoğruyolaçıktılar

5Arbelanlılar,eşleriylebirlikteYakupoğullarıyla savaşmaküzereyolaçıktılar;çünküeşlerisavaşta tecrübeliydiYaklaşıkdörtyüzerkekvekadınsavaşa katıldı

6VeYakup'unbütünoğullarıyüksekseslebağırdılarve hepbirlikteArbelanhalkınadoğrukoştular;çokbüyükve korkunçbirsesçıkarıyorlardı

7Arbelanhalkı,Yakupoğullarınınbağırışlarınıve aslanlarınkükremesigibi,denizinvedalgalarınkükremesi gibiçığlıklarınıduydular

8Yakupoğullarıyüzündenyüreklerinekorkuvedehşet doldu;onlardançokkorktularvegeriçekilipşehrekaçtılar. Yakupoğullarıdaonlarışehrinkapısınakadarkovaladılar veşehirdeonlararastladılar.

9Yakupoğullarışehirdeonlarlasavaştılar;bütünkadınları daYakupoğullarınakarşısapanlasavaştılarveogün akşamakadararalarındaçokşiddetlibirçatışmayaşandı 10Yakupoğullarıonlaraüstünlüksağlayamadılarveo savaştaneredeyseyokoldularYakupoğullarıRabbe yalvardılarveakşamadoğrubüyükbirgüçkazandılar Yakupoğulları,Arbelanhalkınınbütünerkeklerini, kadınlarınıveçocuklarınıkılıçlaöldürdüler

11Sarton'dankaçanhalkıngerikalanınıdaYakup'un oğullarıArbelan'daöldürdülerYakup'unoğulları,Arbelan veTapnah'ada,HazarveSarton'ayaptıklarıgibi davrandılar.Kadınlarbütünerkeklerinöldüğünügörünce, şehrinçatılarınaçıktılarveYakup'unoğullarınıyağmur gibitaşyağdıraraköldürdüler

12Yakupoğullarıaceleyleşehregirdilervebütünkadınları yakalayıpkılıçlaöldürdüler;ayrıcabütünganimetleri, sürüleri,büyükbaşhayvanlarıvesığırlarıelegeçirdiler 13Yakupoğulları,Maknayma'yadaTapnah'a,Hazar'ave Şilo'yayaptıklarıgibidavrandılarveoradanayrılıpgittiler

14BeşincigünYakupoğulları,Gaaşhalkınınkendilerine karşısavaşmakiçintoplandığınıduydular;çünküGaaş halkıkrallarınıvekomutanlarınıöldürmüştüGaaş şehrindeondörtkomutanvardıveYakupoğullarıilk savaştahepsiniöldürmüşlerdi.

15OgünYakup'unoğullarısavaşsilahlarınıkuşandılarve GaaşhalkınakarşısavaşayürüdülerGaaş'taAmoriler halkındangüçlüvekudretlibirhalkvardıveGaaş, Amorilerşehirlerininengüçlüveeniyitahkimedilmiş şehriydiveüçduvarıvardı

16YakupoğullarıGaaş'avardıklarındaşehrinkapılarının kilitliolduğunu,dışsurlarıntepesindeyaklaşıkbeşyüz adamındurduğunuveşehrinarkasından,denizkıyısındaki kumlarkadarkalabalıkbirhalkınYakupoğullarınapusu kurduğunugördüler

17Yakupoğullarışehrinkapılarınıaçmakiçinyaklaştılar; yaklaşırken,şehrinarkatarafındapusudabekleyenler yerlerindençıkıpYakupoğullarınıkuşattılar

18YakupoğullarıGaaşhalkınınarasındakaldılarvesavaş hemönlerindenhemdearkalarındangeliyordu;surdaki bütünadamlaronlaraokvetaşatıyorlardı

19Yahuda,Gaaşlılarınkendilerineağırgelmeye başladığınıgörünce,çoktizvekorkunçbirçığlıkattı; Yahuda'nınçığlığınınsesiyleGaaşlılarınhepsidehşete kapıldı;güçlüçığlığıylasurlardanadamlardüştüveşehrin içindenvedışındanolanherkescanındançokkorktu 20Yakupoğullarıhâlâşehrinkapılarınıkırmakiçin yaklaşıyorlardı;Gaaşlılarisesurlarıntepesindenüzerlerine taşveokatarakonlarıkapıdankaçmayazorladılar. 21Yakupoğulları,şehirdışındangelenGaaşlılarakarşı geridöndülerveonları,kabaklaravururgibi,korkunçbir şekildevurdular;Yahuda'nınçığlığıylakorkuvedehşete kapılanGaaşlılar,Yakupoğullarınakarşıkoyamadılar 22Yakupoğullarışehrindışındakalanbütünadamları öldürdülerYakupoğullarışehregiripsurlarınaltında savaşmakiçinyaklaştılar,amabaşaramadılar;çünkü şehirdekalanGaaşhalkınıntamamıGaaşsurlarınıher

yöndenkuşatmıştıBuyüzdenYakupoğullarışehre yaklaşarakonlarlasavaşamadılar.

23Yakupoğullarısavaşmakiçinsurlarındibineyaklaştılar; Gaaşhalkıüzerlerineokvetaşyağdırdılar,onlarda surlarınaltındankaçtılar.

24SurlarınüzerindebulunanGaaşhalkı,Yakup oğullarınınsurlarınaltındankendilerineüstünlük sağlayamadığınıgörünce,Yakupoğullarınışusözlerle kınadılar:

25Savaştasizeneoluyordaüstünlüksağlayamıyorsunuz? Amorilerinokadargüçlüolmayanşehirlerineyaptığınız gibi,güçlüGaaşşehrinevehalkınadamıyapacaksınız? Şüphesizki,aramızdakiozayıflaraböyleyaptınızveonları şehringirişindeöldürdünüz;çünküsizinbağırışlarınızın sesiylekorkuyakapılmışlardıvegüçlerikalmamıştı

26Pekişimdibuyerdesavaşabilecekmisiniz?Şüphesiz buradahepinizöleceksinizvebizdesizinharapettiğinizo şehirlerinintikamınıalacağız

27GaaşhalkıYakupoğullarınıbüyükölçüdeazarladılar, tanrılarıylaonlarahakaretettilervesurdanüzerlerineokve taşatmayadevamettiler

28YahudavekardeşleriGaaşhalkınınsözleriniişittilerve öfkeleriçokkabardıYahudabukonudaTanrısınıkıskandı veşöyleseslendi:"EyRab,yardımet,bizeve kardeşlerimizeyardımgönder!"

29Veo,elindeçekilmişkılıcıyla,bütüngücüyleuzaktan koştu;yerdensıçradıvekendigücüylesurlaratırmandı; kılıcıelindendüştü.

30Yahudasurdabağırdıvesurdabulunanbütünadamlar korkuyakapıldılar;içlerindenbazılarısurdanşehredüşüp öldüler;surdakalanlariseYahuda'nıngücünügörünceçok korktularvecanlarınıkurtarmakiçinşehrekaçtılar

31BazılarıcesaretlenipsurdaYahudailesavaşmaya kalkıştılarveonuöldürmeyeyaklaştılar.Yahuda'nınelinde kılıçolmadığınıgörünceonusurdanaşağı,kardeşlerinin yanınaatmayıdüşündülerŞehrinyirmiadamıonlara yardımetmekiçingeldiler,Yahuda'yıkuşattılar,hep birliktebağırdılarvekılıçlarınıçekerekonayaklaştılar Yahuda'yıçokkorkuttularveYahudasurdankardeşlerine seslendi.

32Yakupveoğullarısurlarınaltındanyayıçekipsurların tepesindekiüçadamıvurdularYahudaiseağlamaya devamederek,"EyRabbim,bizeyardımet,eyRabbim, bizikurtar!"diyehaykırdıvesurlarınüzerindeyükseksesle bağırdı;buferyatçokuzaklardanduyuldu

33Buferyattansonratekrarbağırdıvesurlarıntepesinde Yahuda'yıçevreleyenbütünadamlardehşetekapıldılar; Yahuda'nınbağırışınıvetitremesiniduyuncaherbiri kılıcınıelindenatıpkaçtı

34Yahuda,ellerindendüşenkılıçlarıaldıveonlarla savaşaraksurüzerindeyirmiadamlarınıöldürdü

35Veseksenkadarerkekvekadınşehrinsurlarına tırmanıpYahuda'yıkuşattılar;RabYahudahalkının yüreğinekorkusaldı,böyleceO'nayaklaşamadılar

36Yakupveonunlabirlikteolanlarınhepsisurların altındanyayıçektilervesurdaonadamıöldürdüler;onlar Yakupveoğullarınınönündesurlarınaltınadüştüler.

37Surdabulunanlar,yirmiadamlarınınöldüğünügörünce, kılıçlarınıçekerekYahuda'yadoğrukoşmayabaşladılar; fakatYahuda'nıngücündençokkorktuklarıiçinona yaklaşamadılar

38OnlarıngüçlüadamlarındanArudadındakibiri,kılıcıyla Yahuda'nınbaşınavurmaküzereyaklaştı;Yahudaise aceleylekalkanınıbaşınadayadıvekılıçkalkanaçarparak onuikiyeböldü.

39Bugüçlüadam,Yahuda'yasaldırdıktansonra, Yahuda'nınkorkusuylacanınıkurtarmakiçinkaçtı;ayağı surdakaydıvesuraltındakiYakupoğullarınınarasına düştü.Yakupoğullarıonuvurupöldürdüler.

40GüçlüadamındarbesiyleYahuda'nınbaşıçokağrıdıve neredeyseölüyordu

41Yahuda,darbeninverdiğiacıylasurdaferyatetti;Dan bunuduyuncaöfkesialevlendi,odakalkıpuzaklaştı,koştu, yerdensıçradıveöfkesindenkabarangücüylesurlara tırmandı

42Dan,Yahuda'nınyanındakisurlaravardığında, Yahuda'yakarşıduranbütünsuraskerlerikaçtılarveikinci surlaraçıktılarOradanDanveYahuda'yaokvetaşattılar veonlarısurlardanuzaklaştırmayaçalıştılar

43OklarvetaşlarDanveYahuda'yaisabetettivesurda neredeyseöldürüleceklerdi;DanveYahudasurdannereye kaçarlarsakaçsınlar,ikincisurdanoklarvetaşlarla saldırıyauğradılar.

44Yakupveoğulları,şehringirişinde,birincisurların altındaduruyorlardıveikincisurlarınüzerindeoldukları içinşehirhalkıtarafındangörülemiyorlardıvebuyüzden oklarınışehirhalkınakarşıçekemiyorlardı

45DanveYahuda,ikincisurdanüzerlerineyağantaşlara veoklaradahafazladayanamayınca,şehrinhalkınınyanına, ikincisurüzerinesıçradılarİkincisurdabulunanşehir halkı,DanveYahuda'nınikincisurdankendilerine geldiğinigörünce,hepbirliktebağırdılarvesurların arasındanaşağıyaindiler

46Yakupveoğulları,şehringirişindebekleyenhalkın bağırışlarınıişittiler.DanveYahudakabileleriiseikinci surdaolduklarıiçinendişeleniyorlardıveonları göremiyorlardı

47Naftaliöfkeylekabarangücüyleilksurlaraçıktıve şehirdeduyduklarıbağırışçağırışlarınsebebinigörmek istediİssakarveZebulundaşehrinkapılarınıkırmakiçin yaklaştılar,amaşehrinkapılarınıaçıpiçerigirdiler.

48Naftalibirincisurdanikincisuraatladıvekardeşlerine yardımetmekiçingeldiSurdabulunanGaaşhalkı, Naftali'ninkardeşlerineyardımetmekiçingelenüçüncü kişiolduğunugörünce,hepsikaçıpşehreindilerYakupve bütünoğullarıvebütüngençlerideonlarınyanınaşehre geldiler.

49Yahuda,DanveNaftalisurdanşehreindilerveşehir halkınıkovaladılar.SimeonveLeviiseşehrindışındaydılar vekapınınaçıldığındanhabersizdiler;oradansurlara çıktılarvekardeşlerininyanınaşehreindiler 50ŞehrinsakinlerininhepsişehreinmiştiveYakup'un oğullarıçeşitliyönlerdenonlaradoğrugeldiler;onlarakarşı öndenvearkadansavaşaçıldıveYakup'unoğullarıonları korkunçbirşekildevurdularveyirmibinkadarerkekve kadınıöldürdüler;onlardanhiçbiriYakup'unoğullarına karşıkoyamadı

51Şehirdekanbolcaaktı,adetabirsupınarıgibiydi;kan, şehrindışınadoğrubirpınargibiaktıveBetçorinçölüne kadarulaştı

52BetçorinhalkıuzaktanGaaşşehrindenakankanı gördülerveiçlerindenyetmişkadaradamkanıgörmekiçin koşarakorayageldiler

53VekanınizinitakipederekGaaşşehrininsurlarına vardılar;şehirdenkanınaktığınıgördülerveGaaşhalkının feryatlarınıduydular;çünkükangöğeyükseliyorduvebir supınarıgibibolcaakmayadevamediyordu

54Yakup'unbütünoğullarıGaaşhalkınasaldırmaya devamediyorlardıveakşamakadaryirmibinkadarerkek vekadınıöldürüyorlardıKorinhalkı,"Şüphesizbu İbranilerinişidir,çünküAmorilerinbütünşehirlerindehâlâ savaşsürüyorlar"dedi

55OkişileraceleyleBetkorin'ekoştularveherbirisavaş silahlarınıalarakBetkorin'inbütünhalkınaseslendiler; onlardasavaşsilahlarınıkuşanıpYakupoğullarıyla savaşmayagitsinlerdiye.

56YakupoğullarıGaaşhalkınıöldürdüktensonra, öldürülenlerinhepsinisoymakiçinşehrinetrafında dolaştılar.Şehrineniçkısmınavedahailerisine geldiklerinde,ellerindekılıçolmayanüççokgüçlüadamla karşılaştılar

57Yakup'unoğullarıbulunduklarıyeregeldiler;güçlü adamlarkaçtılarİçlerindenbiri,kısaboyluvegençbir delikanlıolanZebulun'uyakaladıvetümgücüyleyere serdi.

58Yakupkılıcıylaonadoğrukoştuvekılıcıylaonu belindenvurdu,ikiyeböldüvecesetZebulun'unüzerine düştü.

59İkincisiyaklaştıveYakup'uyeredevirmekiçinyakaladı Yakuponadöndüvebağırdı;busıradaSimeonveLevi koşarakgeldilervekılıçlarıylakalçasınavuruponuyere serdiler

60Güçlüadamöfkeylekabarmışbirkudretleyerdenkalktı; Yahudadahaayağakalkmadanonayaklaştıvekılıçla başınavurdu;başıyarıldıveöldü

61Üçüncügüçlüadam,arkadaşlarınınöldürüldüğünü görünceYakupoğullarınınönündenkaçtı;Yakupoğulları daonuşehirdekovaladılarGüçlüadamkaçarkenşehir halkınınkılıçlarındanbirinibuldu,onualıpYakup oğullarınadöndüveokılıçlaonlarlasavaştı.

62Güçlüadam,Yahuda'nınbaşınakılıçlavurmakiçinona doğrukoştu;Yahuda'nınelindekalkanyoktuTamona vurmaküzereyken,Naftaliaceleylekalkanınıalıp Yahuda'nınbaşınadayadıGüçlüadamınkılıcıNaftali'nin kalkanınaçarptıveYahudakılıçtankurtuldu

63SimeonveLevikılıçlarıylagüçlüadamınüzerine koştularveonaşiddetlesaldırdılar;ikikılıçdagüçlü adamınbedeninesaplandıveonuboylamasınaikiyeböldü.

64OsıradaYakup'unoğulları,Gaaş'ınbütünhalkıyla birlikteoüçgüçlüadamıöldürdülervegünbatımı yaklaşıyordu

65YakupoğullarıGaaşşehrininetrafındadolaştılarve şehrinbütünganimetinialdılar;küçükçocuklarıve kadınlarıbilesağbırakmadılarYakupoğullarıGaaş şehrine,SartonveŞilo'yayaptıklarıgibidavrandılar

BÖLÜM40

1Yakup'unoğullarıGaaş'tanaldıklarıbütünganimetleri alıpgeceleyinşehirdençıktılar.

2OnlarBethchorinkalesinedoğruyürüyüşeçıkmışlardıve Bethchorinhalkıdaonlarıkarşılamakiçinkaleyegidiyordu. OgeceYakup'unoğullarıBethchorinkalesindeBethchorin halkıylasavaştılar.

3Bethchorin'inbütünsakinlerigüçlüadamlardı;içlerinden biribinadamınkarşısındankaçmazdıveogecekalede savaştılar;bağırışlarıuzaktanduyulduveyersarsıldı

4Yakup'unbütünoğullarıoadamlardankorktular;çünkü karanlıktasavaşmayaalışkındeğillerdiveçokşaşırdılar Yakup'unoğullarıRabbeyalvararakşöyledediler:"EyRab, bizeyardımet,bizikurtarkibusünnetsizadamların elindenölmeyelim"

5Rab,YakupoğullarınınsözünüişittiveBetkorinhalkını büyükbirkorkuvekargaşayasürükledi;gecekaranlığında birbirleriylesavaştılarvebirbirlerinibüyüksayılarla öldürdüler.

6Yakupoğulları,Rabbinoadamlararasınasapkınlıkruhu getirdiğiniveherbirininkendikomşusuylasavaştığını bildikleriiçin,BetkorinhalkınınarasındanayrılıpBetkorin kalesininyamacınakadarvedahadailerileregittilerveo gecegençleriylebirlikteoradagüveniçindekaldılar

7Betkorinhalkıbütüngeceboyuncasavaştı;biri kardeşiyle,diğerikomşusuylasavaştıvekaleyedoğruher yönebağırdılar;bağırışlarıuzaktanduyulduvebütün yeryüzüonlarınsesiylesarsıldı,çünküonlaryeryüzündeki bütünhalklardandahagüçlüydüler

8Kenanlıların,Hititlerin,Amorilerin,Hivilerinşehirlerinin bütünsakinleri,KenankrallarınınbütünhalkıveÜrdün'ün öteyakasındabulunanlarogecebağırışlarınsesini duydular

9Onlardadedilerki:"Şüphesizbunlar,yedişehre yaklaşanİbranilerinsavaştığısavaşlardır;oİbranilerekim karşıkoyabilir?"

10KenanşehirlerininbütünsakinleriveÜrdün'ünöte yakasındabulunanlarınhepsiYakupoğullarındançok korktular;çünküşöylediyorlardı:"İşte,oşehirlere yapılanınaynısıbizedeyapılacak;onlarınkudretligücüne kimkarşıkoyabilir?"

11OgeceKorintlilerinferyatlarıçokyüksektivegiderek arttı;sabahakadarbirbirlerinidövdülervebirçoğuöldü.

12SabaholduveYakup'unbütünoğullarışafakvakti kalkıpkaleyeçıktılarveKorintlilerdengeriyekalanları korkunçbirşekildeöldürdüler;hepsikaledeyokedildi.

13AltıncıgüngeldiveKenan'ınbütünhalkıuzaktan BethchorinkalesindeBethchorinhalkınınbütünününölü yattığını,kuzuvekeçileşlerigibietrafasaçılmış olduklarınıgördüler

14YakupoğullarıGaaş'tanelegeçirdikleribütün ganimetlerialıpBetkorin'egittilerveşehridenizkumugibi kalabalıkbuldularOnlarlasavaştılarveYakupoğulları akşamakadaroradaonlarıyendiler

15Yakupoğulları,Betçorin'e,GaaşveTapnak'ayaptıkları gibi,Hazar,SartonveŞilo'yayaptıklarıgibidavrandılar

16Yakup'unoğullarıBetkorin'inganimetinivebütün şehirleringanimetleriniyanlarınaalarakogünŞekem'e döndüler

17Yakup'unoğullarıŞekemşehrinedöndülerveşehrin dışındakaldılar;oradasavaştandinlendilervebütüngece oradakaldılar

18Bütünhizmetkârlarıveşehirlerdenaldıklarıbütün ganimetlerlebirlikteşehrindışındanayrıldılarveşehre

girmediler;çünküşöyledediler:"Belkibizekarşıdaha fazlasavaşçıkarveŞekem'debizikuşatırlar."

19Yakup,oğullarıvehizmetkârlarıogeceveertesigün, Yakup'unHamor'danbeşşekelkarşılığındasatınaldığı tarlanınbirbölümündekaldılarveelegeçirdikleriherşey onlarlabirlikteydi

20Yakupoğullarınınelegeçirdiğibütünganimetler,deniz kıyısındakikumlarkadargenişolanotarladatoplandı.

21VeoülkeninhalkıonlarıuzaktanizlediveYakup oğullarınınbuyaptıklarındankorktular;çünküeski zamanlardanberihiçbirkralböylebirşeyyapmamıştı

22Kenanlılarınyedikralı,Yakup'unoğullarıylabarış yapmayakararverdiler;çünküYakup'unoğullarıyüzünden canlarındançokkorkuyorlardı

23Ogün,yaniyedincigün,HebronkralıYafiya,Ai kralına,Gibeonkralına,Şalemkralına,Adulamkralına, Lakişkralına,Hazarkralınaveonlarınegemenliğialtındaki bütünKenankrallarınagizlicebirhabercigönderdive şöylededi:

24Benimlebirlikteyukarıçıkın,yanımagelinkiYakup oğullarınınyanınagidelimveonlarlabarışyapıpbir antlaşmaimzalayayım;yoksaYakupoğullarının kılıçlarıylabütüntopraklarınızyokolur,tıpkıŞekem'eve çevresindekişehirlereyaptıklarıgibi,duyduğunuzve gördüğünüzgibi.

25Yanımageldiğinizde,kalabalıkbirgruplagelmeyin;her kralkendiüçbaşkomutanını,herbaşkomutandakendiüç subayınıgetirsin.

26HepinizHebron'agelin;birlikteYakupoğullarının yanınagidiponlardanbizimlebarışantlaşmasıyapmalarını ricaedeceğiz.

27Vebütünokrallar,Hebronkralınınkendilerine gönderdiğiemirleriyerinegetirdiler;çünkühepsionun öğütleriveemrialtındaydılar.Kenankrallarınınhepside Yakupoğullarıylabarışyapmakiçinbirarayageldiler YakupoğullarıisegeridönüpŞekem'dekitarlayagittiler; çünküoülkeninkrallarınagüvenmiyorlardı.

28Yakup'unoğullarıgeridöndülerveongünboyuncao tarladakaldılar;kimseonlarlasavaşmayagelmedi

29Yakupoğullarısavaşbelirtisiolmadığınıgörünce,hepsi toplanıpŞekemşehrinegittilerveYakupoğullarıŞekem'de kaldılar

30Kırkgününsonunda,Amorilerinbütünkrallarıkendi yerlerindentoplanıpHebronkralıYafiya'nınyanına, Hebron'ageldiler

31YakupoğullarıylabarışyapmaküzereHebron'agelen krallarınsayısıyirmibir,onlarlabirliktegelen komutanlarınsayısıaltmışdokuzveaskerlerininsayısıyüz seksendokuzduBütünbukrallarveaskerleriHebron Dağı'ndadinlendiler

32Hebronkralıüçkomutanıvedokuzadamıylabirlikte yolaçıktıvebukrallarYakupoğullarıylabarışyapmak üzereonlaragitmeyekararverdiler

33VeHebronkralınadedilerki:"Senadamlarınlabirlikte önümüzdengit,Yakupoğullarınabizimiçinkonuş;bizde sendensonragelipsözlerinidoğrulayacağız"VeHebron kralıöyleyaptı.

34Yakupoğulları,KenankrallarınınhepsininHebron'da toplanıpdinlendikleriniduyunca,dörthizmetkârınıcasus olarakgönderip,"Gidin,bukrallarıgözetleyin,adamlarını

araştırın,sayılarıazmıyoksaçokmudiyeinceleyin;eğer azlarsa,hepsinisayıpgerigelin"dediler.

35Yakup'unhizmetkarlarıgizlicebukrallarınyanına gittilerveYakupoğullarınınkendilerineemrettiğigibi yaptılar.OgünYakupoğullarınınyanınadöndülerve onlaradedilerki:"Bukrallarınyanınagittik,sayılarıazdı Hepsinisaydıkveişte,krallarveadamlardahilolmak üzereikiyüzseksensekizkişiydiler."

36Yakupoğulları,“Sayılarıazdır,buyüzdenhepimiz onlarakarşıgitmeyeceğiz”dedilerSabahleyinYakup oğullarıkalkıpaltmışikiadamınıseçtilerveYakup oğullarındanontanesideonlarlabirliktegittiSavaş silahlarınıkuşandılar,çünkü“Bizimlesavaşmaya geliyorlar”dediler;oysaonlarınbarışyapmayageldiklerini bilmiyorlardı

37Yakup'unoğullarıhizmetkârlarıylabirlikteŞekem kapısına,okrallarınyanınagittiler;babalarıYakupda onlarlabirlikteydi

38Onlardışarıçıktıklarında,Hebronkralıveüçkomutanı ilebirliktedokuzadamınınYakupoğullarınakarşıyolda ilerlediklerinigördülerYakupoğullarıgözlerinikaldırdılar veuzaktanHebronkralıYafiya'nınkomutanlarıylabirlikte kendilerinedoğrugeldiğinigördülerYakupoğulları Şekemkapısınınönündedurdularveilerlemediler

39Hebronkralıvekomutanlarıilerlemeyedevamettiler,ta kiYakupoğullarınayaklaşıncayakadarOvekomutanları onlarayerekadareğildilerveHebronkralıkomutanlarıyla birlikteYakupveoğullarınınönündeoturdu.

40Yakup'unoğullarıonadedilerki:"EyHebronkralı,sana neoldu?Bugünnedenbizegeldin?Bizdenneistiyorsun?" HebronkralıYakup'adediki:"Efendim,sana yalvarıyorum,bütünKenankrallarıbugünseninle barışmakiçingeldiler"

41YakupoğullarıHebronkralınınsözleriniişittilerve onuntekliflerinikabuletmediler;çünküYakupoğulları onagüvenmiyorlardı,Hebronkralınınkendilerini aldattığınıdüşünüyorlardı.

42Hebronkralı,Yakupoğullarınınsözlerinden,onun sözlerineinanmadıklarınıanladıveYakup'ayaklaşıpşöyle dedi:"Efendim,sanayalvarıyorum,eminolkibukralların hepsisanabarışçılşartlarlageldiler;çünküyanlarında bütünaskerlerinigetirmediler,savaşsilahlarınıda getirmediler;efendimdenveoğullarındanbarışdilemeye geldiler"

43YakupoğullarıHebronkralınaşöylecevapverdiler: “Bütünbukrallaraadamgönder.Eğerbizedoğru söylüyorsan,herbiritektekhuzurumuzagelsinSilahsız gelirlerse,ozamanbizdenbarışistediklerinianlarız.”

44HebronkralıYafiya,adamlarındanbirinikralların yanınagönderdivehepsiYakup'unoğullarınınönünegelip yerekadareğildilerBukrallardaYakupveoğullarının önündeoturuponlaraşöyledediler:

45Amorilerkrallarınakılıcınlavesonderecegüçlü kolunlayaptıklarınınhepsiniduyduk;öyleki,kimsesenin karşındaduramadıvebizdeonlarınbaşınagelenlerin bizimbaşımızagelmesindencanımızpahasınasenden korktuk.

46Bunedenle,aramızdabirbarışantlaşmasıkurmakiçin sizegeldik;şimdidebizimlebarışvedoğrulukantlaşması yapınki,bizsizinleilgilenmediğimizgibisizdebizimle ilgilenmeyesiniz

47Yakupoğulları,onlarıngerçektendekendilerindenbarış dilemekiçingeldiklerinianladılarveonlarıdinleyip onlarlabirantlaşmayaptılar

48Yakupoğullarıonlara,onlarlailişkikurmayacaklarına dairyeminettiler;Kenankrallarınınhepsideonlarayemin ettilerveYakupoğullarıogündenitibarenonlardanvergi almayabaşladılar

49Bundansonrabütünkrallarınkomutanları,adamlarıyla birlikteYakup'unveoğullarınınhuzurunageldiler; ellerindeYakupiçinhediyelervardıveonayerekadar eğildiler

50BununüzerinekrallarYakupoğullarınıuyardılarve Amorilerinyedişehrindenelegeçirdikleribütün ganimetlerigerivermeleriniricaettilerYakupoğullarıda öyleyaptılarveelegeçirdikleriherşeyi,kadınları, çocukları,hayvanlarıvealdıklarıbütünganimetlerigeri verdilerOnlarıgönderdilerveherbirikendişehrinegitti 51VebütünbukrallartekrarYakupoğullarınasecde ettilerveogünlerdeonlarabirçokhediyegönderdilerveya getirdiler;Yakupoğullarıdabukrallarıveadamlarını gönderdilerveonlardabarışiçindekendişehirlerine döndüler;Yakupoğullarıdayurtlarına,Şekem'edöndüler. 52OgündenitibarenYakupoğullarıileKenankralları arasında,İsrailoğullarıKenantopraklarınımirasalıncaya kadarbarışhükümsürdü.

BÖLÜM41

1YılınbaşındaYakup'unoğullarıŞekem'denayrılıp babalarıİshak'ınyanına,Hebron'ageldilerveorada yerleştiler.Ancaksürülerinivebüyükbaşhayvanlarınıher günŞekem'deotlatıyorlardı;çünküogünlerdeoradaiyive verimliotlaklarvardıYakup,oğullarıvebütünailesi Hebronvadisindeikametettiler.

2Ogünlerde,Yakup'unhayatınınyüzaltıncıyılında, Yakup'unPadan-aram'dangelişininonuncuyılında, Yakup'unkarısıLeaöldü;Hebron'daöldüğündeellibir yaşındaydı

3Yakupveoğullarıonu,İbrahim'inmezarlıkyeriolarak Hitoğullarındansatınaldığı,Hebron'dabulunan Machpelahovasındakimağarayagömdüler

4Yakup'unoğullarıbabalarıylabirlikteHebronvadisinde yaşadılarvebütünoülkeninhalkıonlarıngücünüve şöhretinibiliyordu;ünleridebütünülkeyeyayılmıştı

5Yakup'unoğluYusufvekardeşiBenyamin,Yakup'un karısıRahel'inoğulları,ogünlerdehenüzgençtilerve Amoriler'inbütünşehirlerindekisavaşlarsırasında kardeşleriylebirliktedışarıçıkmadılar.

6Yusufkardeşleriningücünüvebüyüklüğünügörünce onlarıövdüveyüceltti,fakatkendisinionlardanüstün gördüveonlardandahaçokövdüBabasıYakupdaonu oğullarındandahaçoksevdi,çünküoyaşlılığındadoğmuş biroğluyduveonaolansevgisindendolayıonarengarenk birelbisedikti

7Yusuf,babasınınkendisinikardeşlerindendahaçok sevdiğinigörünce,kendinikardeşlerindenüstüntutmaya devamettivebabasınaonlarhakkındakötühaberlergetirdi.

8YakupoğullarıYusuf'unkendilerinekarşıbütün davranışlarınıvebabalarınınonukendilerindendahaçok sevdiğinigörünce,ondannefretettilervebütüngünonunla barışçılbirşekildekonuşamadılar

9Yusufonyediyaşındaydıvehâlâkendinikardeşlerinden üstüngörüyor,onlardandahayüksekbirmevkiye yükselmeyidüşünüyordu

10Osıradabirrüyagördüvekardeşlerininyanınagidip onlararüyasınıanlattı.Onlaradediki:“Birrüyagördüm; tarladahepimizdemetbağlıyordukBenimdemetim yükseldiveyeredüştüSizindemetlerinizonuçevreledive önündeeğildi.”

11Kardeşlerionaşöylecevapverdiler:“Gördüğünburüya neanlamageliyor?Bizimüzerimizdehükümsürmeyimi düşünüyorsun?”

12VeoyinegeldiveolanlarıbabasıYakup'aanlattı Yakup,Yusuf'unbusözleriniduyuncaonuöptüveYusuf'u kutsadı

13Yakupoğulları,babalarınınYusuf'ukutsadığını, öptüğünüveonuçoksevdiğinigörünce,onakarşı kıskançlıkduymayaveondandahaçoknefretetmeye başladılar

14BundansonraYusufbaşkabirrüyagördüveburüyayı kardeşlerininyanındababasınaanlattıYusufbabasınave kardeşlerine,“Bakın,yinebirrüyagördüm;güneş,ayve onbiryıldızbanadoğrueğildiler”dedi.

15BabasıYusuf'unsözleriniverüyasınıişittive kardeşlerininbuolaydandolayıYusuf'tannefretettiğini görünce,Yusuf'ukardeşlerininönündeazarlayarakşöyle dedi:"Gördüğünburüyaneanlamageliyor?Kendinden büyükkardeşlerininönündekendininedenbukadar övüyorsun?"

16Busözlerisöylediğinegöre,benim,anneninveonbir kardeşiningelipsanasecdeedeceğinimisanıyorsun?

17Kardeşleri,onunsözleriverüyalarıyüzündenonu kıskandılarveondannefretetmeyedevamettiler;Yakup iseburüyalarıyüreğindesakladı

18Yakupoğullarıbirgünbabalarınınsürüsünüotlatmak içinŞekem'egittiler;çünküozamanlarhâlâçobanlık yapıyorlardıYakupoğullarıogünŞekem'desürüyü otlatırkengeciktilervesürüyütoplamavaktigeçti,onlarda henüzvarmamışlardı

19Yakup,oğullarınınŞekem'degeciktiğinigörünce,kendi kendineşöyledüşündü:"BelkiŞekemhalkıonlarakarşı savaşmakiçinayaklanmıştır,buyüzdenbugüngelmekte gecikmişlerdir"

20YakupoğluYusuf'uçağırdıveonaşöylebuyurdu:"Bak, kardeşlerinbugünŞekem'deotlatılıyorlarvehenüzgeri dönmediler;şimdigit,neredeolduklarınıgörve kardeşlerininvesürünündurumunubanabildir."

21YakupoğluYusuf'uHebronvadisinegönderdiYusuf kardeşlerinibulmakiçinŞekem'egeldi,amaonları bulamadıKardeşlerininnereyegittiğinigörmekiçin Şekemyakınlarındakitarladadolaştı,çöldeyolunuşaşırdı vehangiyönegideceğinibilemedi

22Rabbinbirmeleğionutarlayadoğruyoldadolaşırken bulduYusuf,Rabbinmeleğine,“Kardeşlerimiarıyorum; neredeotladıklarınıduymadınmı?”dediRabbinmeleği Yusuf'a,“Kardeşleriniburadaotladıklarınıgördümve Dothan'daotlamayagideceklerinisöyledikleriniduydum” dedi.

23Yusuf,RabbinmeleğininsesinidinlediveDotan'daki kardeşlerininyanınagitti;onlarıDotan'dasürüotlatırken buldu.

24Yusufkardeşlerininyanınagitti;dahayanlarına varmadanonuöldürmeyekararvermişlerdi.

25Simeonkardeşlerineşöylededi:“İşte,bugünrüyalarda görülenadambizegeliyor;gelinonuöldürelimveçöldeki kuyulardanbirineatalım.Babasıonubizdenistediğinde, ona‘Onukötübirhayvanyedi’diyeceğiz”

26Ruben,kardeşlerininYusufhakkındakisözleriniişittive onlaraşöylededi:“Bunuyapmayın,çünkübabamız Yakup'anasılsaygıgösterebiliriz?Onubukuyuyaatın, oradaölsün;amaeliniziuzatıpkanınıdökmeyin”Ruben bunu,Yusuf'uonlarınelindenkurtarmakvebabasınageri getirmekiçinsöyledi

27Yusufkardeşlerininyanınageldiğindeonlarınönüne oturduOnlardaayağakalkıponuyakaladılarveyere serdiler,üzerindekirengarenkelbisesinideüzerinden çıkardılar.

28OnualıpbirkuyuyaattılarKuyudasuyoktu,ama yılanlarveakreplervardıYusufkuyudakiyılanlardanve akreplerdenkorktu.YusufyüksekseslebağırdıveRab yılanlarıveakreplerikuyununkenarlarınasakladı;böylece Yusuf'azararvermediler

29Yusufkuyudankardeşlerineseslenerek,“Sizeneyaptım, negünahişledim?BenimiçinnedenRabbekarşıkorku duymuyorsunuz?Bensizinkemiklerinizdenveetinizden değilmiyim?Yakupdasizinbabanız,benimbabamdeğil mi?Bugünbanabununedenyapıyorsunuz?Babamız Yakup'anasılsaygıgöstereceksiniz?”dedi

30Veçukurdankardeşlerineseslenmeyedevamettive şöylededi:“EyYahuda,ŞimeonveLevi,kardeşlerim! Benikoyduğunuzkaranlıkyerdenkaldırınvebugünbana acıyın!EyRabbinçocukları,babamYakup'unoğulları! Eğersizekarşıgünahişlediysem,sizİbrahim,İshakve Yakup'unoğullarıdeğilmisiniz?Yetimbirini gördüklerindeonaacırlardı,açbirinigördüklerindeona ekmekverirlerdi,susamışbirinigördüklerindeonasu verirlerdi,çıplakbirinigiydirirlerdi!”

31Öyleysenasılolurdakardeşineacımazsın?Çünküben deseninkanındanım,kemiklerindenimEğersanakarşı günahişlediysem,bunubabamınhatırıiçinyapacaksın!

32Yusufbusözlerikuyudansöyledi,amakardeşlerionu dinlemediler,sözlerinekulakvermediler;Yusufkuyuda ağlayıpsızlıyordu

33Yusufdediki:"Keşkebabambugünkardeşleriminbana yaptıklarıbuiyiliğivesöylediklerisözleribilseydi"

34Kardeşlerininhepsionunkuyudakiferyatlarınıve ağlamasınıduydularveYusuf'unferyatlarınıveağlamasını duymamakiçinkuyudanuzaklaştılar

BÖLÜM42

1Onlardagidipkarşıtarafa,yaklaşıkbirokatımı mesafeyeoturdularveoradaekmekyediler.Yemekyerken, onunlaneyapacaklarına,onuöldürüpöldürmeyeceklerine yadababasınagerigötürüpgötürmeyeceklerinedairkendi aralarındagörüşalışverişindebulundular

2Onlaristişarehalindeydiler;gözlerinikaldırıpbaktılarve uzaktanGileadyolundanMısır'adoğrugidenbir İsmailoğullarıtopluluğugördüler

3Yahudaonlaradediki:"Kardeşimiziöldürürsekne kazanırız?BelkiTanrıonubizdenisteyecektir;buyüzden

onunhakkındasizeönerilenöğütşudur:İşteMısır'ainen buİsmailoğullarıtopluluğu..."

4Şimdigelin,onuonlarateslimedelim;elimizona dokunmasın,onuyanlarındagötürsünlerveoülkeninhalkı arasındakaybolsun;bizdeonukendiellerimizle öldürmeyelimBuönerikardeşlerininhoşunagittive Yahuda'nınsözünegörehareketettiler

5Onlarbukonuhakkındakonuşurlarken,İsmailoğulları topluluğuyanlarınagelmedenönce,Midyanlıyeditüccar yanlarındangeçtiGeçerkensusadılarvegözlerinikaldırıp Yusuf'unhapsedildiğiçukurugördülerBakınca,hertürden kuşunYusuf'unüzerindeolduğunufarkettiler

6Midyanlılarsuiçmekiçinkuyuyakoştular;çünkükuyuda suolduğunusanıyorlardıKuyununönünegeldiklerinde Yusuf'unkuyudanağlayıpsızladığınıduydularKuyuya baktılarveoradayakışıklıvegüzelyüzlübirgençgördüler.

7Onlardaonaseslenip,“Senkimsin?Seniburayakim getirdi?Senibuçöldekikuyuyakimattı?”dedilerHep birlikteYusuf'ukaldırdılar,kuyudançıkardılar,yanlarına alıpyolakoyuldularvekardeşlerininyanındangeçtiler

8Onlardaonlara,“Nedenböyleyapıyorsunuz? Hizmetkârımızıbizdenalıpgidiyorsunuz?Bizbugenci bizeisyanettiğiiçinkuyuyaatmıştıkSizgeliponuçıkarıp götürüyorsunuz;ohaldehizmetkârımızıbizegeriverin” dediler.

9MidyanlılarYakupoğullarınaşöylecevapverdiler:“Bu sizinhizmetçinizmi,yoksabuadammısizehizmetediyor? Belkihepinizonunhizmetçisisinizdir;çünküosizdendaha yakışıklıvegüzeldirNedenhepinizbizeyalan söylüyorsunuz?”

10Bunedenleartıksözlerinizidinlemeyeceğiz,sizekulak vermeyeceğiz;çünkügenciçöldebirçukurdabuldukve onualdık;buyüzdenyolumuzadevamedeceğiz

11Yakup'unbütünoğullarıonlarayaklaştılar,ayağakalkıp şöyledediler:"Kulumuzubizegeriverin,nedenhepiniz kılıçtanöleceksiniz?"Midyanlılaronlarakarşıbağırdılar, kılıçlarınıçektilerveYakup'unoğullarıylasavaşmakiçin yaklaştılar

12VeişteSimeononlarakarşıoturduğuyerdenkalktı,yere sıçradı,kılıcınıçektiveMidyanlılarayaklaştı;onların önündekorkunçbirçığlıkattı,öylekiçığlığıuzaktan duyulduveSimeon'unçığlığıylayersarsıldı

13Midyanlılar,Simeon'unbağırışlarındanve gürültüsündençokkorktular,yüzüstüyerekapandılarve aşırıderecedepaniklediler

14Simeononlaradediki:"Gerçektenben,İbraniYakup'un oğluSimeon'umKardeşimlebirlikteŞekemşehrinive Amorilerinşehirleriniyerlebirettim.Tanrıbanaayrıca şunuyapacaktır:MidyanhalkıveKenankrallarıdasizinle birliktegelselerbile,banakarşısavaşamazlar" 15Şimdi,aldığınızgençleribizegeriverin;yoksaetlerinizi göktekikuşlaraveyerdekivahşihayvanlarayemederim. 16MidyanlılarSimeon'dandahaçokkorktularve Yakup'unoğullarınadehşetvekorkuiçinde,acıklısözlerle yaklaştılarveşöyledediler:

17Şüphesizsiz,ogencinsizinhizmetçinizolduğunuve sizeisyanettiğini,buyüzdenonukuyuyaattığınızı söylediniz;efendisineisyanedenbirhizmetçiyene yapacaksınız?Şimdionubizesatın,bizdeonuniçin istediğinizherşeyisizeverelim;Rabbunu,Yakup oğullarınınkardeşleriniöldürmemeleriiçinuygungördü

18MidyanlılarYusuf'unyakışıklıvegüzelbirgenç olduğunugördüler;onugönüllerindeistedilerve kardeşlerindensatınalmakiçincanattılar

19Yakup'unoğullarıMidyanlılarınsözünüdinledilerve kardeşleriYusuf'uyirmigümüşkarşılığındaonlarasattılar. KardeşleriRubeniseyanlarındadeğildiMidyanlılar Yusuf'uyanlarınaalıpGilead'adoğruyollarınadevam ettiler.

20YoldailerliyorlardıveMidyanlılar,gencisatınalarak yaptıklarışeydenpişmanoldular;biridiğerine,"Bugenç adamıİbranilerdenalarakneyaptıkbiz?Hemdeyakışıklı vegüzelgörünüşlübirgenci!"dedi

21Belkibugençİbranilerülkesindençalınmıştır;öyleyse nedenbunuyaptık?Eğeraranıpelimizdebulunursa,onun yüzündenöleceğiz

22Şimdi,onubizegüçlüvesağlamadamlarsattılar;bugün onlardanbiriningücünügördünüz;belkideonuülkesinden güçleriylevekudretlikollarıylaçaldılarvebuyüzdenonu bizeverdiğimizazbirbedellesattılar.

23Onlarböylecekendiaralarındakonuşurlarken,baktılar veYakupoğullarınıngördüğü,öndegelenİsmailoğulları topluluğununMidyanlılaradoğruilerlediğinigördüler. Midyanlılarkendiaralarındaşöyledediler:"Gelin,bugenci bizedoğrugelenİsmailoğullarıtopluluğunasatalım,onun içinverdiğimizazıcıkparayıgerialalımveböyleceonun kötülüğündenkurtulalım"

24Onlardaöyleyaptılarveİsmailoğullarınaulaştılar MidyanlılarYusuf'u,kardeşlerineverdikleriyirmigümüş karşılığındaİsmailoğullarınasattılar

25MidyanlılarGilead'adoğruyolakoyuldular; İsmailoğullarıiseYusuf'uyakalayıpdevelerdenbirine bindirdilerveonuMısır'agötürüyorlardı

26Yusuf,İsmailoğullarınınMısır'adoğruilerlediğini duyduveKenandiyarından,babasındanbukadar uzaklaştırılacakolmasınaçoküzüldüveağladıDeveye binmişkenhıçkırahıçkıraağladıAdamlarındanbirionu gördüvedevedenindiripyürümesinisağladı.Bunarağmen Yusufağlamayadevamettive"Eybabam,babam!"dedi 27İsmailoğullarındanbirikalkıpYusuf'unyanağınavurdu, amaYusufağlamayadevametti.Yusufyoldayorgundüştü veyüreğindekiacıdandolayıilerleyemezhalegeldiHepsi yoldaonavurupeziyetettilerveağlamasınıkesmekiçin onukorkuttular.

28Rab,Yusuf'unhırsınıvesıkıntısınıgördüveo adamlarınüzerinekaranlıkvekarmaşagetirdi;ona vuranlarınherbirininelikurudu.

29Vebirbirlerine,“Tanrıyoldabizeneyaptıböyle?” dediler.BununYusufyüzündenbaşlarınageldiğini bilmiyorlardıAdamlaryoladevamettilerveRahel'in gömüldüğüEfratyolundangeçtiler

30Yusufannesininmezarınaulaştı;aceleyleannesinin mezarınakoştu,mezarınüzerinekapanıpağladı.

31Yusufannesininmezarıbaşındayükseksesleağlayarak şöylededi:"Eyannem,eyannem,eybenidünyayagetiren! Uyanşimdi,kalkveoğlunugör!Köleolaraksatıldı,ona acıyankimseyok"

32EyTanrım,kalkveoğlunugör,sıkıntılarımdandolayı benimlebirlikteağlavekardeşleriminyüreğinigör

33Annemiuyandır,uyan,benimiçinuykundankalkve kardeşlerimekarşısavaşlarınıyönlendir.Ah,nasılda

ceketimiçıkardılar,beniikikereköleolaraksattılar, babamdanayırdılarvebanaacıyankimseyok.

34KalkveonlarakarşıdavanıTanrı'nınönüneser;görki Tanrıyargılamadakimihaklıçıkaracak,kimimahkum edecek.

35Kalk,eyannem,kalk,uykundanuyanvebabamın ruhununbugünbenimlenasılolduğunugör,onuteselliet veyüreğinirahatlat.

36Yusufbusözlerisöylemeyedevamettiveannesinin mezarıbaşındayükseksesleağladı;sonrakonuşmayıkesti veyüreğindekiacıdanmezartaşıgibihareketsizkaldı

37Yusuf,yeraltındankendisineseslenenbirsesduydu;bu ses,yürekburkanbiracıyla,ağlayarakveduaederekşu sözlerisöylüyordu:

38Oğlum,oğlumYusuf,ağlamanınveferyatınınsesini duydum;gözyaşlarınıgördüm;oğlum,sıkıntılarını biliyorumveseniniçinkederleniyorum;kederimedahada büyükbirkederekleniyor

39ŞimdioğlumYusuf,Rabbeumutbağla,O'nubekleve korkma;çünküRabseninlebirlikte,senihertürlü sıkıntıdankurtaracaktır

40Kalkoğlum,efendilerinlebirlikteMısır'ainvekorkma, çünküRabseninle,oğlumVeo,Yusuf'abusözleri tekrarladıvesustu

41Yusufbunuişittiveçokşaşırdı,ağlamayadevametti. Bununüzerineİsmailoğullarındanbirionumezarbaşında ağlarkengördü,onakarşıöfkelendi,onuoradankovdu, dövdüvelanetledi.

42Yusufadamlara,“İstersenizbenibabamınevinegeri götürün,osizebolcazenginlikverecektir”dedi

43Onlardaona,“Senköledeğilmisin?Babannerede? Eğerbabanolsaydı,bukadarazbirbedelleikikereköle olaraksatılmazdın”dedilerÖfkeleridahadaarttı,onu dövmeyevecezalandırmayadevamettilerveYusufacıacı ağladı

44Rab,Yusuf'unçektiğisıkıntıyıgördüvebuadamları tekrarcezalandırdı;yeryüzünekaranlıkçöktürdü,şimşek çaktı,gökgürledi,gökgürlemesininveşiddetlirüzgarın sesiyleyersarsıldı;adamlardehşetekapıldılarvenereye gideceklerinibilemediler.

45Hayvanlarvedevelerdurdular,onlarıgüdüyorlardı;ama onlargitmekistemediler,onlarıdövdülervehayvanlaryere çömeldiler.Adamlarbirbirlerine,“Tanrıbizebununasıl yaptı?Nesuçumuz,negünahımızvardıdabaşımızaböyle birşeygeldi?”dediler

46Onlardanbirionlaraşöylecevapverdi:“Belkidebu köleyeyaptığımızzulümyüzündenbugünbaşımızabunlar geldi;şimdiO'ndanbizibağışlamasınıricaedin,ozaman bukötülüğünkiminyüzündenbaşımızageldiğini anlayacağızveeğerTanrıbizemerhametederse,ozaman bütünbunlarınbuköleyeyaptığımızzulümyüzünden olduğunuanlayacağız.”

47AdamlardaöyleyaptılarveYusuf'ayalvarıpkendilerini affetmesiniistediler;şöyledediler:"Rabbevesanakarşı günahişledik;şimdilütfenTanrındanaramızdanbuölümü kaldırmasınıdile"

48YusufonlarınsözleriniyerinegetirdiveRabYusuf'u dinledi;Yusufyüzündenoadamlaraverdiğibelayıkaldırdı; hayvanlaryerdenkalkıponlarıgüttülerveonlaryollarına devamettiler;şiddetlifırtınadindiveyeryüzüsakinleşti; adamlarMısır'agitmeküzereyolculuklarınadevamettiler

veadamlarbukötülüğünYusufyüzündenbaşlarına geldiğinibiliyorlardı.

49Onlardakendiaralarındaşöyledediler:“Bakın, biliyoruzkibukötülükonunçektiğisıkıntıyüzünden başımızageldi;öyleysenedencanlarımızıbuölüme mahkumedelim?Buköleyeneyapacağımızabirliktekarar verelim”

50Biricevapveripdediki:"Elbetteobizeonubabasına gerigötürmemizisöyledi;öyleysegelin,onugerigötürelim vebizesöyleyeceğiyeregidelim,ailesindenonuniçin verdiğimizbedelialalımvesonragidelim"

51Biridekarşılıkveripşöylededi:"Bakın,buöğütçok güzel,amabunuyapamayız;çünküyolçokuzakve yolumuzdansapamayız"

52Vebirbaşkasıonlaraşöylecevapverdi:“İşte benimsenmesigerekenöğütbudur,bundansapmayacağız; iştebugünMısır'agidiyoruzveMısır'avardığımızdaonu oradayüksekbirfiyatasatacağızveonunkötülüğünden kurtulacağız.”

53Budurumadamlarınhoşunagittiveonlardaöyle yaptılar;Yusuf'labirlikteMısır'adoğruyolculuklarına devamettiler.

BÖLÜM43

1YakupoğullarıkardeşleriYusuf'uMidyanlılara sattıklarında,onunyüzündenyüreklerikahroldu; yaptıklarındanpişmanoldularveonugerigetirmekiçin aradılar,fakatonubulamadılar

2Ruben,Yusuf'uçıkarmakvebabasınagerivermekiçin, Yusuf'unatıldığıkuyuyageridöndü.Rubenkuyunun yanındadurduvehiçbirşeyduymadıYusuf!Yusuf!diye seslendi,amakimsecevapvermedi,tekbirkelimebile etmedi.

3Ruben,“Yusufkorkudanöldü,yadabiryılanöldürdü” dediRubenkuyuyaindi,Yusuf'uaradıamabulamadıve tekrarçıktı.

4Rubenelbiseleriniyırttıvedediki:"Çocukoradayok, eğerölmüşsebabamlanasılbarışacağım?"Kardeşlerinin yanınagittiveonlarıYusufyüzündenkederli,babalarıyla nasılbarışacaklarınıkendiaralarındatartışırkenbuldu Rubenkardeşlerinedediki:"Kuyuyageldim,Yusuforada yoktu.Şimdibabamızanediyeceğiz?Babamçocuğu bendenisteyecek"

5Kardeşlerionaşöylecevapverdiler:"Bizdeşöyleşöyle yaptıkvebudavranışımızdandolayıyüreklerimizsızladı; şimdidebabamızıbukonudanasılbarıştıracağımızadair birbahanearıyoruz."

6Rubenonlaradediki:“Babamızınyaşlıhalinikeder içindemezaraindirmekiçinneyaptınız?Yaptığınızşeyiyi birşeydeğil”

7Rubendeonlarlabirlikteoturuyorduvehepsiayağa kalkıpbirbirlerinebuolayıYakup'aanlatmayacaklarına yeminettilerHepsişöylededi:"Bunubabamızaveya ailesineanlatanyadaülkeninoğullarındanherhangibirine bildirenkimseyekarşıhepimizayaklanıpkılıçla öldüreceğiz."

8Yakup'unoğullarıbukonudabirbirlerindenkorktular;en küçüğündenenbüyüğünekadarhiçbiribirşeysöylemedi vebumeseleyikalplerindegizlediler.

9VebundansonraoturupbabalarıYakup'abütünbu konulardanesöyleyeceklerinikararlaştırdılarve uydurdular

10İssakaronlaradediki:"Eğerbuişiyapmaksizeuygun gelirse,Yusuf'uncübbesinialıpyırtınvebirkeçiyavrusu kesipkanınabatırın"

11Onubabamızagönderin;odaonugörünce,"Onukötü birhayvanyedi!"diyecek.Buyüzden,"Onunelbisesini yırtın,iştekanıelbisesininüzerindeolacakBunuyaparak babamızınhomurdanmalarındankurtulacağız"

12İssakar'ınöğüdüonlarınhoşunagittiveonudinlediler, İssakar'ınkendilerineöğütlediğisözüyerinegetirdiler

13VeaceleyleYusuf'uncübbesinialıpyırttılar;birkeçi yavrusukesipcübbeyiyavrununkanınabatırdılar,sonrada tozdaçiğnedilerCübbeyiNaftali'nineliylebabaları Yakup'agönderdilerveonaşusözlerisöylemesini emrettiler:

14SığırlarıtopladıkveŞekemyolunakadar,oradanda dahailerileregeldik.Çölde,yolkenarındakanavetoza bulanmışbuceketibuldukŞimdi,bununoğlununceketi olupolmadığınıöğren

15Naftaligidipbabasınınyanınageldi,onacübbeyiverdi vekardeşlerininkendisineemrettiğibütünsözleriona söyledi

16YakupYusuf'unelbisesinigördü,tanıdıveyüzüstüyere kapanıptaşgibihareketsizkaldıSonradoğrulupyüksek sesle,hıçkırarakşöylededi:"BuoğlumYusuf'un elbisesidir!"

17Yakupaceleylegidiphizmetkarlarındanbirini oğullarınınyanınagönderdi;hizmetkarıonlarınyanınagitti veonlarısürüylebirlikteyoldangelirkenbuldu.

18Yakup'unoğullarıakşamvaktibabalarınınyanına geldiler;giysilerininyırtılmış,başlarınıntoziçinde olduğunugördüler.Babalarınıdayükseksesleağlayıp feryatederkenbuldular

19Yakupoğullarına,“Banabugünanidennekötülük getirdiniz,doğrusunusöyleyin?”dedi.Onlardababaları Yakup'a,“Bugünsürüyütopladıktansonrayolda ilerliyordukÇölyolundanŞekemşehrinevardığımızda yerdekanladolubuceketibulduk.Onutanıdıkvesana habergönderdik,sendebiliyormusun?”dediler

20Yakupoğullarınınsözleriniişittiveyükseksesleşöyle bağırdı:“Oğlumungiysisiparçalandı!Kötübirhayvanonu yediYusufparamparçaolduOnubugünsizevesürülere bakması,sizdenhabergetirmesiiçingöndermiştimOda emrettiğimgibigitti.Oğlumunsizinleolduğunusanırken, bugünbaşınabunlargeldi”

21Yakupoğullarıdaşöylecevapverdiler:"Obizegelmedi, sendenayrıldığımızdanberionuhiçgörmedik"

22Yakuponlarınsözleriniişitinceyineyükseksesle bağırdı,ayağakalktı,elbiseleriniyırttı,belineçuvalgiydi, acıacıağladı,yastuttu,sesiniyükselterekağladıveşu sözlerisöyledi:

23EyoğlumYusuf,eyoğlumYusuf,bugünseni kardeşlerininiyiliğiiçingönderdim,iştesenparamparça edilmişsin;oğlumabubenimelimleoldu

24EyoğlumYusuf,sanaçoküzülüyorum;hayattayken bananekadartatlıydın,şimdiiseölümünbananekadaracı geliyor

250Keşkeseninyerinebenölmüşolsaydım,eyoğlum Yusuf;çünküseniniçinçoküzülüyorum,eyoğlum,ey

oğlum!EyoğlumYusuf,neredesin,nereyeçekildin?Kalk, kalkyerinden,gelveseniniçinduyduğumüzüntüyügör, eyoğlumYusuf

26Şimdigelveyanaklarımdanaşağıakangözyaşlarımı say,onlarıRabbinönünegetirki,öfkesibendenuzaklaşsın. 27EyoğlumYusuf,dünyanınbaşlangıcındanbugüne kadarkimsenindüşmediğibirinineliylenasıldüştün?

Düşmanınacımasızcavurduğudarbeyleöldürüldün;fakat biliyorumkibu,benimçokluğumyüzündenbaşınageldi

28Şimdiuyanveoğlum,seniniçinçektiğimacınınne kadarbüyükolduğunugör;senibenyetiştirmedim, şekillendirmedim,sananefesvecanvermedim;fakatseni şekillendiren,kemiklerinioluşturan,etlekaplayan,burun deliklerinehayatnefesiniüfleyenvesonrasenibanaveren Tanrı'dır

29Şimdi,senibanaverenTanrı,senibendenaldı;işte böylebirdurumbaşınageldi

30YakupYusufhakkındabusözlerisöylemeyedevametti vehıçkırahıçkıraağladı;yeredüştüvesustu.

31Yakup'unbütünoğullarıbabalarınınsıkıntısınıgörünce yaptıklarındanpişmanoldularveacıacıağladılar

32Yahudakalktı,babasınınbaşınıyerdenkaldırdıve kucağınakoydu;babasınıngözyaşlarınıyanaklarındansildi Babasınınbaşıkucağındataşgibihareketsizdururken, Yahudaçokşiddetlibirşekildeağladı.

33Yakup'unoğullarıbabalarınınsıkıntısınıgörünce sesleriniyükseltipağlamayabaşladılar;Yakupisehâlâ yerde,taşgibihareketsizyatıyordu.

34Bütünoğulları,hizmetçilerivehizmetçilerininçocukları kalkıponutesellietmekiçinetrafınatoplandılar,amao teselliedilmeyireddetti.

35Yakup'unbütünevhalkıYusufvebabalarınınbaşına gelensıkıntıyüzündenbüyükbiryastuttuBuhaber Yakup'unbabasıİbrahim'inoğluİshak'aulaştıveoda Yusufiçinacıacıağladı;bütünevhalkıylabirlikte Hebron'dakiikametettiğiyerdenadamlarıylabirlikte ayrıldıveoğluYakup'utesellietmeyeçalıştı,ancakYakup teselliyikabuletmedi

36BununüzerineYakupyerdenkalktı,gözlerindenyaşlar süzülüyorduveoğullarınaşöylededi:“Kalkın,kılıçlarınızı veyaylarınızıalın,tarlayagidinveoğlumuncesedinibulup banagetirinkionugömeyim”

37Ayrıca,lütfenvahşihayvanlararasındadaarayınve onlarıavlayın;sizdenöncegelenilkiniyakalayıpbana getirin;belkibugünRabbenimçektiğimacıyaacırve oğlumuparçalayanısizinönünüzdehazırlarvebanagetirir; bendeoğlumunintikamınıalırım

38Oğullarıdababalarınınemrettiğigibiyaptılar;sabah erkendenkalkıpherbirikılıcınıveyayınıelinealdıve avlanmaküzeretarlayaçıktılar

39Yakuphâlâyükseksesleağlıyor,eviniçindebiroyana birbuyanayürüyorveellerinibirbirinevurarak,"Oğlum Yusuf,oğlumYusuf!"diyordu

40Yakup'unoğullarıvahşihayvanlarıyakalamakiçinçöle gittiler;iştebirkurtonlaradoğrugeldi,onuyakalayıp babalarınagetirdilerveonadedilerki:"Bulduğumuzilk kurtbudur,bizeemrettiğingibionusanagetirdik;oğlunun cesedinibulamadık"

41Yakupcanavarıoğullarınınelindenaldıveelinde canavarıtutarakyükseksesle,ağlayarakbağırdıveacıbir yüreklecanavaraşöylededi:"OğlumYusuf'unedenyedin?

YeryüzününTanrısı'ndanveoğlumYusufiçinçektiğim sıkıntıdannedenkorkmadın?"

42Oğlumuhiçbirşiddetuygulamadığıhalde,sebepsizyere yedinveböyleceonunyüzündenbenisuçluduruma düşürdün;buyüzdenTanrı,zulümgörenlerdenhesap soracaktır

43Rab,Yakup'utesellietmekiçincanavarınağzınıaçtıve canavarYakup'aşusözlerisöyledi:

44YeryüzündebiziyaratanTanrı'nınvarlığınayemin ederimki,eyRabbim,senincanındavarlığınayemin ederimki,oğlunugörmedim,onuparçalaraayırmadımda Uzakbirdiyardangelipoğlumuaramayakoyuldum;bugün bendenayrıldı,hayattamıölümübilmiyorum.

45Bugünoğlumuaramakiçintarlayageldim,ama oğullarınızbenibulupyakaladılarvekederimiartırdılar; bugünbeniseninhuzurunagetirdilervebendesanabütün sözlerimisöyledim

46Eyinsanoğlu,şimdibenseninelindeyim;bugünbana dilediğiniyap,amabeniyaratanTanrı'nınhayatıüzerine yeminederimki,oğlunugörmedim,onuparçalara ayırmadımveömrümboyuncaağzımainsanetigirmedi

47Yakupcanavarınsözleriniişitinceçokşaşırdıve canavarıelindensalıverdi;canavardakendiyolunagitti

48YakupiseYusufiçingünlerceyükseksesleağlayıp sızlandıveoğlununyasınıuzunsüretuttu.

BÖLÜM44

1İsmail'inoğulları,Yusuf'uMidyanlılardansatın almışlardı;MidyanlılardaYusuf'ukardeşlerindensatın almışlardı.OnlarYusuf'labirlikteMısır'agittilerveMısır sınırlarınavardılarMısır'ayaklaştıklarında,İbrahim'in oğluMedyanoğullarındandörtadamlakarşılaştılar;bu adamlarMısırdiyarındanyolculukhalindeydiler.

2İsmailoğullarıonlara,“Buköleyibizdensatınalmakister misiniz?”dedilerOnlarda,“Onubizeverin”dediler BununüzerineYusuf'uonlaraverdiler.Yusuf'unçok yakışıklıbirgençolduğunugördülerveonuyirmişekel karşılığındasatınaldılar

3İsmailoğullarıMısır'adoğruyolculuklarınadevamettiler veMedenlerdeogünMısır'adöndülerMedenlerkendi aralarındaşöyledediler:"Firavun'unsubaylarından, muhafızbirliğininkomutanıPotifar'ın,kendisinehizmet edecek,evininvetümmallarınınbaşındaduracakiyibir hizmetçiaradığınıduyduk"

4Öyleysegelin,onudilediğimizfiyataonasatalım;eğero dabizdenistediğimizivermeyemuktedirse

5BuMedanilergidipPotifar'ınevinegeldilerveona dedilerki:"Seninsanahizmetedecekiyibirhizmetçi aradığınıduydukİştesanauygunbirhizmetçimizvar Eğerbizeistediğimiziverirsen,onusanasatarız"

6Potifardediki:"Onubanagetirin,onugöreyim;eğer benimemnunederse,onuniçinistediğinizisize vereceğim"

7MedanilergidipYusuf'ugetirdilervePotifar'ınönüne koydularPotifaronugördüveçokhoşunagittiPotifar onlara,"Bugençiçinneistiyorsunuz?"dedi.

8Onlarda,"Onuniçindörtyüzgümüşistiyoruz"dediler Potifarda,"Eğerbanaonunsatıldığınadairbelgeyi getirirsenizvegeçmişinianlatırsanızsizeveririm.Çünkü belkideçalınmışolabilir;bugençnekölenedeköle

oğludur,fakatondagüzelveyakışıklıbirgörünüm görüyorum"dedi.

9VeMedanilergidip,onukendilerinesatan İsmailoğullarınıonagetirdilerveona,"Obirköledirvebiz onuonlarasattık"dediler.

10Potifar,gümüşüMedenelerevermesiüzerine İsmailoğullarınınsözleriniişittiveMedenelergümüşüalıp yolakoyuldular;İsmailoğullarıdaevlerinedöndüler.

11PotifarYusuf'uyanınaalıpevinegötürdükionahizmet etsinYusufPotifar'ıngözündehoşnutkaldı,Potifarona güvendiveonuevininbaşınayöneticiyaptı;sahipolduğu herşeyideonateslimetti

12RabYusuf'labirlikteydiveYusufbaşarılıbiradamoldu; Rab,YusufhatırınaPotifar'ınevinibereketlendirdi

13Potifar,sahipolduğuherşeyiYusuf'abıraktıYusuf, işleringirişçıkışınıdüzenleyenkişiydivePotifar'ınevinde herşeyonunisteğinegöreyönetiliyordu

14Yusufonsekizyaşındaydı;güzelgözlüveyakışıklıbir gençtiveMısır'ınbütüntopraklarındaonungibisiyoktu.

15OsıradaYusuf,efendisininevinde,evegiripçıkarken veefendisinehizmetederken,efendisininkarısıZelika gözleriniYusuf'açevirdiveonabaktı;Yusuf,yakışıklıve güzelgörünüşlübirgençti

16KadınyüreğindeYusuf'ungüzelliğiniarzuladı,gönlü Yusuf'atakıldıveonuhergünbaştançıkarmayaçalıştı. ZelikahergünYusuf'uiknaetmeyeçalıştı,amaYusuf efendisininkarısınabakmakiçingözlerinikaldırmadı 17Zelikaonadediki:"Nekadargüzelbirgörünüşünve şeklinvar!Doğrusubütünkölelerebaktım,seninkadar güzelbirkölegörmedim"Yusufdaonadediki:"Şüphesiz benianarahmindeyaratan,bütüninsanlığıdayaratmıştır." 18Kadınona,“Gözlerinnekadargüzel!Mısırhalkının, erkeklerininvekadınlarınınhepsinibüyüledin!”dedi Adamdaona,“Gözlerimizhayattaykennekadargüzeldir, amaonlarımezardagörsen,kesinlikleonlardan uzaklaşırsın”dedi

19Kadınona,“Negüzelvehoşsözlerbunlar!Şimdi evdekiarpıal,çalvesözlerinidinleyelim,”dedi

20Adamona,“TanrımıveO'nunyüceliğiniövdüğüm sözlerimnekadargüzelvehoştur!”dedi.Kadındaona, “Başınınsaçlarınekadargüzeldir!Evdekialtıntarağabak, onualdasaçlarınıkıvır!”dedi

21İsaona,“Busözleridahanezamanakadar söyleyeceksin?Banabusözlerisöylemeyibırak,kalkveev işleriyleilgilen,”dedi

22Kadınona,“Evimdekimseyok,seninsözlerindenve isteğindenbaşkailgilenecekbirşeyyok”dediBuna rağmenYusuf'uyanınagetiremedi;Yusufdaonabakmadı, gözleriniyeredikti

23ZelikayüreğindeYusuf'unkendisiylebirlikteolmasını arzuladıYusufevdeişiniyaparkenZelikageliponun önüneoturduvehergünonukendisiylebirlikteolmaya, hattaonabakmayabileiknaetmeyeçalıştıFakatYusuf onudinlemedi

24Kadınona,“Sözlerimiyerinegetirmezsen,seniölüm cezasıylacezalandıracağımvebaşınademirbir boyunduruktakacağım”dedi.

25Yusufonadediki:“ŞüphesizinsanıyaratanTanrı, tutsaklarınzincirleriniçözer;benideseninzindanındanve yargındankurtaracakolanO'dur.”

26Kadınonuiknaedemeyincevegönlühâlâonabağlı kalınca,arzusuonuağırbirhastalığasürükledi.

27Mısır'ınbütünkadınlarıonuziyaretegeldilerveona dedilerki:"Nedenbukadarperişanhaldesin?Hiçbir şeydenyoksundeğilsin;kocankralıngözündebüyükve saygınbirprenstir,gönlününistediğihiçbirşeyden mahrummukalacaksın?"

28Zelikaonlaraşöylecevapverdi:"Bugünsize,beni içindegördüğünüzbudüzensizliğinneredenkaynaklandığı açıklanacaktır"Vehizmetçilerinebütünkadınlariçin yemekhazırlamalarınıemretti;onlarabirziyafetverdive bütünkadınlarZelika'nınevindeyemekyediler

29Veonlaraturunçlarısoyupyemeleriiçinbıçaklarverdi veYusuf'upahalıelbiselergiydirmeleriniveonlarınönüne çıkmasınıemrettiYusufonlarıngözleriönüneçıktıve bütünkadınlarYusuf'abaktılarvegözleriniondan alamadılar;hepsiellerindekibıçaklarlaellerinikestilerve ellerindekibütünturunçlarkanabulandı

30Onlarneyaptıklarınınfarkındadeğillerdi,fakat Yusuf'ungüzelliğinebakmayadevamettilervegözlerini ondanayırmadılar

31Zelikaonlarınyaptıklarınıgörünceonlara,“Bu yaptığınızne?Sizelimonyedirdim,siziseellerinizi kestiniz”dedi

32Bütünkadınlarellerinebaktılarveellerininkaniçinde olduğunu,kanınelbiselerineaktığınıgördülerOna, “Evindekibukölebizialtetti,güzelliğinehayrankaldık, gözlerimiziondanayıramadık”dediler.

33Veonlaradediki:“Şüphesizbu,onabaktığınızanda başınızageldivekendiniziondanuzaktutamadınız;o halde,osüreklievimdebulunurkenveonuhergünevime giripçıkarkengörürkennasılkendimitutabilirim?Bu yüzdennasılgerilemekten,hattahelakolmaktan kurtulabilirim?”

34Onlardaonadedilerki:"Sözlerdoğrudur;çünküevde bugüzelsuretigörüpdeondanuzakdurankimolabilir?O seninhizmetçinveyardımcındeğilmi?Kalbindekiniona nedensöylemiyorsunvebumeseleyüzündencanınıhelak ediyorsun?"

35Kadınonlaraşöylededi:"Hergünonuiknaetmeye çalışıyorum,amaisteklerimerazıolmuyorOnahertürlü iyiliğivaatettim,amakarşılıkalamadımBuyüzden gördüğünüzgibi,durumumgiderekkötüleşiyor."

36Zelika,Yusuf'aduyduğuarzuyüzündençokhastalandı veonaolanaşkıyüzündenşiddetlibirâşıklığayakalandı Zelika'nınevhalkınınvekocasınınhiçbiribudurumdan habersizdi;Zelika'nınYusuf'aolanaşkıyüzünden hastalandığınıbilmiyorlardı.

37Evhalkınıntamamıona,“Nedenhastasın,zayıflıyorsun vehiçbirşeydenyoksundeğilsin?”diyesordularOda onlara,“Üzerimehergeçengünartanbuşeyibilmiyorum” dedi.

38Bütünkadınlarvearkadaşlarıhergünonugörmeye geldilerveonunlakonuştularOdaonlara,“Buancak Yusuf’unsevgisisayesindeolabilir”dediOnlardaona, “Onukandırvegizliceyakala,belkisenidinlervebu ölümdensenivazgeçirir”dediler.

39Zelika,Yusuf'aolansevgisindendolayıdahada kötüleştiveayaktaduracakgücükalmayanakadarzayıfladı

40BirgünYusuf,efendisininevindeişleriniyaparken, Zelikagizlicegelipanidenüzerinesaldırdı.Yusufona karşıkoyduveondandahagüçlüydü;onuyereserdi

41Zelika,onaduyduğuözlemdendolayıağladıve gözyaşlarıylaonayalvardı;gözyaşlarıyanaklarındanaşağı süzüldüveonayalvaranbirsesle,yüreğindeacıbirkederle şöylededi:

42Benimgibiyadabendendahagüzelbirkadınıhiç duydunmu,gördünmüyadatanıdınmı?Hergünseninle konuşan,sanaolanaşkıyüzündenalçalan,sanabütünbu onurubahşedenbirkadınayinedekulakasmadınmı?

43Eğerbu,efendininsenicezalandırmasındankorktuğun içinse;kralyaşadığısüreceefendinbuşeydensanazarar vermeyecektirŞimdi,lütfenbenidinlevesanabahşettiğim şerefhatırınarazıol,buölümübendenuzaklaştır;neden seninuğrunaöleyimki?Vekonuşmayıkesti.

44Yusufonaşöylecevapverdi:"Bendenuzakdur,buişi efendimebırakEfendimevdebenimneleryaptığımı bilmiyor,çünküonaaitolanherşeyibanateslimetti. Efendiminevindebunlarınasılyapabilirim?"

45Çünküodabenievindeçokonurlandırdı,benievinin yöneticisiyaptı,beniyüceltti;buevdebendendahabüyük kimseyokveefendim,karısıolansendenbaşka,benden hiçbirşeydenmahrumkalmadıÖyleysebanabusözleri nasılsöyleyebilirsin?VebennasılolurdaTanrı'yave kocanakarşıbubüyükkötülüğüvegünahıişleyebilirim?

46Buyüzdenbendenuzakdurveartıkböylesözler söyleme;çünküseninsözlerinekulakasmayacağım.Fakat Zelika,Yusufbusözlerisöylediğindeonudinlemedi, aksinehergünonudinlemesiiçiniknaetmeyeçalıştı

47BundansonraMısırderesihertarafındantaştıveMısır halkı,kralveprenslertefvedanslarlabirliktedışarıçıktılar; çünküMısır'dabüyükbirsevinçveSihordenizinintaşması zamanındabirbayramvardıvebütüngünoradasevinmek içingittiler

48Mısırlılar,adetlerigereğisevinmekiçinnehre çıktıklarında,Potifar'ınevinintümhalkıdaonlarlabirlikte gitti;fakatZelikaonlarlagitmekistemedi,çünkü "Rahatsızım"dediveevdeyalnızkaldı;evdeonunla birliktebaşkakimseyoktu.

49Veokalkıpevdekitapınağınaçıktı,prenseslereyakışır giysilergiydi,başınagümüşvealtınişlemelionikstaşları koydu,yüzünüveteninihertürlükadıntemizleyici sıvısıylagüzelleştirdi,tapınağıveevitarçınvetütsüile güzelkokuttu,mürvealoeserptivesonratapınağın girişinde,Yusuf'unişiniyapmakiçingeçtiğievingeçidinde oturduİşteYusuftarladangeldiveefendisininişini yapmakiçinevegirdi.

50GeçmesigerekenyeregeldiğindeZelika'nınbütün işlerinigördüvegeridöndü

51Zelika,Yusuf'unkendisindengeridöndüğünügörünce onaseslenerek,"EyYusuf,sananeoldu?İşinegel,sen yerinegeçenekadarsanayeraçacağım"dedi

52Yusufgeridöndü,evegeldiveoradanoturduğuyere geçti,herzamankigibiefendisininişiniyapmaküzere oturduİşteZelikaonageldiveprensgiysileriiçindeonun önündedurdu;giysilerininkokusuuzaklarakadaryayıldı.

53KadınaceleyleYusuf'uvegiysilerinituttuveona, "Kralınhayatıüzerineyeminederimki,eğeristeğimi yerinegetirmezsenbugünöleceksin!"dedi.Sonraaceleyle diğereliniuzattıvegiysilerininaltındanbirkılıççıkardı,

onuYusuf'unboynunadayadıve"Kalkveisteğimiyerine getir,yoksabugünöleceksin!"dedi.

54Yusuf,Zelika'nınbudavranışındankorktuveondan kaçmakiçinayağakalktı.Zelikaiseonunelbisesininön kısmındantuttu.YusufkaçışınınkorkusuylaZelika'nın tuttuğuelbiseyırtıldıYusufelbiseyiZelika'nınelinde bırakıpkaçtı,çünküçokkorkmuştu

55Zelika,Yusuf'unelbisesininyırtılmışolduğunuve Yusuf'unonuZelika'nınelindebırakıpkaçtığınıgörünce, budurumunduyulmasındanvehaberininyayılmasından korktuBununüzerinekalkıpkurnazcadavrandı, üzerindekielbiseleriçıkarıpbaşkaelbiselerinigiydi

56VeYusuf'unelbisesinialıpyanınakoyduveevhalkı nehreçıkmadanönce,hastalığısırasındaoturduğuyere gidipoturduSonraevdebulunangençbiroğlanıçağırdıve evhalkınıyanınaçağırmasınıemretti.

57Onlarıgörünceyükseksesleveferyatederekşöylededi: “Bakın,efendinizbanaevenetürbirİbranigetirdi!Bugün benimleyatmakiçingeldi.”

58Çünküsendışarıçıktıktansonraevegeldiveevde kimseolmadığınıgörüncebanayaklaştıvebenimleyatmak niyetiylebeniyakaladı.

59Bendeonungiysileriniyakalayıpyırttımveyüksek sesleonabağırdımSesimiyükseltincecanındankorktu, giysisiniönümdenbırakıpkaçtı.

60Evhalkıhiçbirşeysöylemedi,fakatYusuf'akarşı öfkeleriçokkabarmıştı;gidipefendisineonunhileli sözlerinianlattılar.

61Potifaröfkeyleevegeldivekarısıonaşöylebağırdı: "Bananeyaptınböyle?Evimebirkölegetirdin!Bugün benimledalgageçmekiçingeldi;bugünbanaböyleyaptı."

62PotifarkarısınınsözleriniişittiveYusuf'unşiddetlibir şekildekırbaçlanarakcezalandırılmasınıemretti;veöylede yapıldı.

63Onlaronudöverlerken,Yusufyüksekseslebağırdı, gözlerinigöğekaldırdıvedediki:"EyRabbim,bütün bunlardanmasumolduğumubiliyorsun.Nedenbugün, tanıdığınbusünnetsiz,kötüadamlarıneliyle,yalan yüzündenöleyim?"

64Potifar'ınadamlarıYusuf'udöverken,Yusufağlamaya veferyatetmeyedevamettiOradaonbiraylıkbirçocuk vardıveRabçocuğunağzınıaçtıveYusuf'udöven Potifar'ınadamlarınınönündeçocukşusözlerisöyledi:

65Buadamdanneistiyorsunuzvenedenonabukötülüğü yapıyorsunuz?Annemyalansöylüyorvesahtekârlık yapıyor;olayböylegerçekleşti.

66Çocukonlaraolanbitenherşeyidoğrubirşekilde anlattıveZelika'nınYusuf'ahergünsöylediğihersözü onlarabildirdi

67Bütünadamlarçocuğunsözleriniişittilerveçocuğun sözlerineçokşaşırdılar;çocukkonuşmayıkestivesustu

68Potifar,oğlununsözlerindençokutandıveadamlarına Yusuf'ubirdahadövmemeleriniemretti;adamlarda Yusuf'udövmeyibıraktılar

69Potifar,Yusuf'uyanınaaldıvebumeselehakkında yargılanmasıiçinkralabağlıyargıçlarolanrahiplerin önünegetirilmesiniemretti.

70PotifarveYusuf,kralınyargıçlarıolanrahiplerin huzurunageldilervekralonlaraşöylededi:"Lütfen,bir hizmetkâranasılbirhükümverilmesigerektiğinekarar verin;çünküoşöyleyaptı"

71RahiplerYusuf'a,"Efendinenedenböyleyaptın?" dediler.Yusufdaonlara,"Hayırefendilerim,durum böyleydi,"diyecevapverdiPotifarYusuf'a,"Benbütün malımısanaemanetettim,karımhariçhiçbirşeyisenden esirgemedim.Nasılolurdaböylebirkötülükyapabilirsin?" dedi

72Yusufdaşöylecevapverdi:“Hayırefendim,Rabbimve senincanınüzerineyeminederimki,karınızdan duyduğunuzsözdoğrudeğildir;çünkübugünolayböyle gerçekleşti”

73Seninevindebulunduğumdanberibiryılgeçti;bende herhangibirkötülükgördünmü,yadacanımıistemene nedenolabilecekbirşey?

74VerahiplerPotifar'adedilerki:"Lütfengönder, Yusuf'unyırtıkelbisesinibizegetirsinler,yırtığıgörelim Eğeryırtıkelbiseninönündeyse,yüzüonadönükolmalıve kadınonukendineçekmekiçintutmuşolmalı;karınbütün busöylediklerinihileyleyaptı"

75VeYusuf'unelbisesiniyargıçolanrahiplerinönüne getirdiler;baktılarveyırtıkYusuf'unönündeydiYargıç olanbütünrahipler,karısınınonabaskıyaptığını biliyorlardıvededilerki:"Buköleyeölümcezasıverilmez, çünkühiçbirşeyyapmadıAmaonuncezası,karınakarşı onunaracılığıylayayılandedikoduyüzündenhapse atılmasıdır."

76PotifaronlarınsözleriniişittiveYusuf'ukralın tutsaklarınıntutulduğuhapishaneyekoyduYusufonikiyıl hapistekaldı.

77Bunarağmen,efendisininkarısıondanyüzçevirmedive hergünonayalvarıpkendisinidinlemesiniistediÜçay sonraZelika,Yusuf'untecritevinehergüngidiponu dinlemesiiçiniknaetmeyedevamettiveYusuf'a,"Bu evdedahanekadarkalacaksın?Şimdibenidinle,senibu evdençıkaracağım"dedi.

78Yusufona,“Tanrı'yakarşıgünahişlemeküzeresenin sözlerinekulakvermektensebuevdekalmakbenimiçin dahaiyidir”dedi.Kadındaona,“İsteğimiyerine getirmezsen,gözlerinioyacağım,ayaklarınazincir vuracağımvesenihiçtanımadığınkişilerinelineteslim edeceğim”dedi.

79Yusufonaşöylecevapverdi:“İşte,bütünyeryüzünün Tanrısı,seninbanayapabileceğinherşeydenbeni kurtarabilir;çünküO,körleringözleriniaçar,bağlıolanları çözervebuülkeyitanımayanbütünyabancılarıkorur”

80Zelika,Yusuf'ukendisinekulakvermeyeikna edemeyince,onuayartmayagitmektenvazgeçti;Yusuf hâlâhapisevindetutuluyorduYusuf'unbabasıYakupve Kenandiyarındakibütünkardeşleri,ogünlerdeYusufiçin yastuttularveağladılar;çünküYakupoğluYusufiçin tesellibulmayıreddettiveYakupbütünogünlerboyunca yükseksesleağladıveyastuttu

BÖLÜM45

1Veoyılınozamanında,Yusuf'unkardeşleritarafından satıldıktansonraMısır'aindiğiyıl,YakupoğluRuben Timna'yagittiveKenanlıAvi'ninkızıEliuram'ıkendineeş olarakaldıveonunlaevlendi

2Ruben'inkarısıEliuramhamilekaldıveonaHanoch, Palu,ChetzronveCarmiadındadörtoğuldoğurdu;kardeşi SimeonisekızkardeşiDinah'ıeşolarakaldıveona

Memuel,Yamin,Ohad,JachinveZocharadındabeşoğul doğurdu.

3VesonraKenanlıkadınBuna'nınyanınagitti;buBuna, Simeon'unŞekemşehrindenesiraldığıBuna'dır.Buna, Dinah'ınyanındaydıveonahizmetediyordu.Simeononun yanınageldiveBunaonaSaul'udoğurdu

4OsıradaYahudaAdulam'agittiveAdulamlıbiradamla karşılaştı;adıHiraidi.YahudaoradaKenanlıbiradamın kızıolanAliyat'ıgördü;Aliyat,Şua'nınkızıydıYahuda onuyanınaaldıveonunlabirlikteolduAliyat,Yahuda'ya Er,OnanveŞiloadındaüçoğuldoğurdu

5LeviveİssakardoğuülkesinegittilerveYoktanoğlu EberoğluJobab'ınkızlarınıkendilerineeşolarakaldılar. YoktanoğluJobab'ınikikızıvardı;büyüğününadıAdinah, küçüğününadıiseAridahidi

6Levi,Adinah'ıyanınaaldı;İssakardaAridah'ıyanınaaldı veKenandiyarına,babalarınınevinegittilerAdinah, Levi'yeGerşon,KehatveMerariadındaüçoğuldoğurdu

7Arida,İssakar'danTola,Puva,JobveŞomronadındadört oğuldoğurdu;DaniseMoabülkesinegittiveMoablı Hamudan'ınkızıAphaleth'ieşolarakaldıveonuKenan ülkesinegetirdi.

8Aflaletkısırdı,çocuğuyoktuSonradanTanrı,Dan'ın karısıAflalet'ihatırladıveohamilekaldı,biroğuldoğurdu veonaKuşimadınıverdi.

9GadveNaftaliHaran'agittilerveoradanUzoğluNahor oğluAmuram'ınkızlarınıkendilerineeşolarakaldılar 10Amuram'ınkızlarınınisimlerişunlardır:Büyükkızınadı Merimah,küçükkızınadıiseUzit'tirNaftaliMerimah'ı, GadiseUzit'ialdıveonlarıKenandiyarına,babalarının evinegötürdü.

11Merimah,Naftali'denYahzeel,Guni,JazerveShalem adındadörtoğuldoğurdu;UzithiseGad'danZephion, Chagi,Shuni,Ezbon,Eri,ArodiveAraliadındayedioğul doğurdu

12Aşergidip,İsmail'inoğluHadad'ınoğluAflal'ınkızı Adon'ueşolarakaldıveonuKenandiyarınagötürdü.

13Aşer'inkarısıAdonogünlerdeöldü;çocuğuyoktu Adon'unölümündensonraAşernehrinötetarafınageçtive Şem'inoğluEber'inoğluAbimael'inkızıHadura'yıkendine eşolarakaldı

14Gençkızgüzelgörünüşlüveakıllıbirkadındı;Elam oğluŞem'inoğluMalkiel'inkarısıydı.

15Hadura,Malkiel'denbirkızçocuğudoğurduveona SerahadınıverdiMalkielbundansonraöldüveHadura babasınınevinegidiporadakaldı.

16Aşer'dekarısınınölümündensonragidipHadura'yı kendineeşolarakaldıveonuKenandiyarınagetirdi.Kızı Serah'ıdayanlarındagetirdiler;Serahüçyaşındaydıve Yakup'unevindebüyüdü

17KızgüzelbirgörünüşesahiptiveYakupoğullarının kutsalyollarındayürüyordu;hiçbirşeydenyoksundeğildi veRabonabilgelikveanlayışverdi

18Aşer'inkarısıHadurahamilekaldıveonaYimnah, Yishvah,YishviveBeriahadındadörtoğuldoğurdu

19ZebulunMidyan'agittiveMidyanlıAbidaoğlu Molad'ınkızıMerişa'yıeşolarakaldıveonuKenan diyarınagetirdi

20VeMeruşahZevulunSered'i,Elon'uveYachleel'i doğurdu;üçoğul.

21Yakup,ZobaoğluTerah'ınoğluAram'ahabergönderdi veAram'ınkızıMehalya'yıoğluBenyaminiçineşolarak aldıMehalya,Yakup'unevine,Kenandiyarınageldi Benyamin,Aram'ınkızıMehalya'yıeşolarakaldığındaon yaşındaydı.

22MehalyahamilekaldıveBenyamin'eBela,Beker, Aşbel,GeraveNaamanadındabeşoğuldoğurdu; Benyamindahasonragidipİbrahim'inoğluŞomron'unkızı Aribat'ıilkkarısınınyanınaeşolarakaldıveonsekiz yaşındaydı;AribatBenyamin'eAki,Voş,Mupim,Çupim veOrdadındabeşoğuldoğurdu

23OgünlerdeYahuda,Şem'inevinegittiveilkoğluEr'e eşolarakŞem'inoğluElam'ınkızıTamar'ıaldı.

24Er,karısıTamar'ınyanınageldiveTamaronunla evlendiEr,Tamar'labirlikteoluncasoyunudıştanyoketti vebudavranışıRabbingözündekötüoldu;bununüzerine Rabonuöldürdü

25Yahuda'nınilkoğluEr'inölümündensonraYahuda, Onan'aşöylededi:"Git,kardeşininkarısıylaevlen,en yakınakrabanolarakonunlaevlenvekardeşininsoyunu devamettir"

26Onan,Tamar'ıeşolarakaldıveonunlabirlikteoldu. Onandakardeşininyaptığıgibidavrandıvebudavranışı Rabbingözündekötüydü;buyüzdenonudaöldürdü

27Onanöldüğünde,YahudaTamar'a,"OğlumŞilo büyüyüpyetişkinolanakadarbabanınevindekal"dedi YahudaartıkTamar'danhoşlanmadıveonuŞilo'yavermek istemedi;çünkü,"Belkiodakardeşlerigibiölür"diye düşündü

28Tamarkalkıpbabasınınevinegittiveoradakaldı Tamarbirsürebabasınınevindekaldı.

29YılınbaşındaYahuda'nınkarısıAliyatöldü;Yahuda karısınınölümüneüzüldüveAliyat'ınölümündensonra Yahuda,arkadaşıHirahilebirliktekoyunlarınıkırkmak içinTimnah'agitti

30Tamar,Yahuda'nınkoyunlarıkırkmakiçinTimna'ya gittiğini,Şilo'nunisebüyüdüğünüveYahuda'nınondan hoşlanmadığınıduydu

31Tamarkalktı,dulkıyafetleriniçıkardı,üzerinebirörtü taktıvekendinitamamenörttü.SonragidipTimnah yolundakiişlekcaddedeoturdu

32Yahudaoradangeçerkenonugördü,yanınaaldıve onunlabirlikteoldu.Kadınondanhamilekaldıvedoğum sırasındakarnındaikizlervardıYahudailkinePerez, ikincisineZarahadınıverdi

BÖLÜM46

1OgünlerdeYusufhâlâMısırülkesindekihapishanede tutuluyordu

2OsıradaFiravun'unmaiyeti,Mısırkralınabağlıolanbaş kâhyavebaşfırıncıonunönündeduruyordu.

3Vekâhyaşarabıalıpkralınönünekoydu,içmesiiçin; fırıncıdakralınönüneekmekkoydu;kralşaraptaniçtive ekmektenyedi;kendisi,hizmetkârlarıvehizmetkarlarıda kralınsofrasındayemekyediler

4Onlaryiyipiçerlerken,kâhyavefırıncıoradakaldılarve Firavun'unhizmetkârlarıkâhyanıngetirdiğişaraptabirçok sinekbuldular;fırıncınınekmeğindeisenitrattaşları buldular.

5MuhafızbirliğininkomutanıYusuf'uFiravun'un görevlilerininyanınahizmetçiolarakatadıveFiravun'un görevlileribiryılhapiscezasınaçarptırıldı

6Yılınsonunda,ikisidebulunduklarıtecrityerindebir gecerüyagördüler.SabahleyinYusufherzamankigibi onlarabakmakiçinyanlarınageldiveonlarıgörünce yüzlerininkederliveüzgünolduğunugördü

7Yusufonlara,“Bugünnedenyüzünüzasıkveüzgün?” diyesorduOnlarda,“Birrüyagördük,onuyorumlayacak kimseyok”dedilerYusufonlara,“Lütfenrüyanızıbana anlatın,Allahsizedilediğinizgibihuzurdolubircevap verecektir”dedi

8.KâhyaYusuf'arüyasınıanlattıvedediki:"Rüyamda gördümki,önümdebüyükbirasmavardıOasmanınüç dalıvardıAsmahızlaçiçekaçtı,çokyüksekbirboyaulaştı vesalkımlarıolgunlaşaraküzümoldu."

9BendeüzümlerialıpbirkabasıktımveFiravun'uneline verdim;odaiçtiYusufona,"Asmanınüçdalıüç günlüktür"dedi.

10Amaüçgüniçindekralseniburadançıkarmayı emredecekvesenieskigörevineiadeedecek;krala,ilk başlardakâhyasıolduğungibişarabınıiçireceksin.Fakat banalütufgösterki,işlerinyolunagirdiğindebeni Firavun'ahatırlayasın,banaiyilikyapsınvebenibu hapishanedençıkar;çünkübenKenandiyarındankaçırılıp buradaköleolaraksatıldım

11Efendiminkarısıhakkındasanaanlatılanlardayalandır; çünkübenibuzindanaboşyereattılar.KâhyaYusuf'a şöylecevapverdi:"Eğerkralbanailkbaştaolduğugibi, seninbanaensontercümeettiğingibiiyidavranırsa, istediğinherşeyiyapacağımvesenibuzindandan çıkaracağım"

12Fırıncı,Yusuf'unkâhyanınrüyasınıdoğru yorumladığınıgörünceodayanınageldiverüyasının tamamınıYusuf'aanlattı

13Veonadediki:"Rüyamdabaşımınüzerindeüçbeyaz sepetgördüm.Baktımki,enüsttekisepetteFiravuniçin hertürlüpişmişetvardıvekuşlaronlarıbaşımdan yiyorlardı"

14Yusufonadediki:“Gördüğünüçsepetüçgünütemsil eder;üçgüniçindeFiravunseninbaşınıkesecek,senibir ağacaasacakvekuşlaretiniyiyecek,tıpkırüyanda gördüğüngibi.”

15Ogünlerdekraliçedoğumyapmaküzereydiveogün MısırkralınabiroğuldoğurduBununüzerinekralınilk oğlunakavuştuğuilanedildiveMısırhalkı,Firavun'un memurlarıvehizmetkarlarıylabirliktebüyüksevinçduydu 16İsa'nındoğumununüçüncügünündeFiravun,Zoarve Mısırhalkınınaskerlerivehizmetkarlarıiçinbirziyafet verdi

17MısırhalkınıntamamıveFiravun'unhizmetkarları, oğlununbayramındakralilebirlikteyemekyemeye, içmeyevekralınsevincineortakolmayageldiler

18Kralınbütüngörevlilerivehizmetkarlarıozamansekiz günboyuncaziyafettesevinçiçindeydilervekralınevinde sekizgünboyuncahertürlümüzikaletiyle,teflerleve danslarlaeğlendiler.

19Yusuf'unrüyasınıyorumladığıkâhyaiseYusuf'uunuttu vesözverdiğigibikralaondanbahsetmedi;çünkübu, Yusuf'uninsanagüvendiğiiçinonucezalandırmak amacıylaTanrıtarafındangönderilmişti

20Yusufbundansonraikiyıldahahapishanedekaldı, böyleceonikiyaşınaulaşmışoldu.

BÖLÜM47

1İbrahimoğluİshakogünlerdeKenandiyarında yaşıyordu;çokyaşlıydı,yüzseksenyaşındaydıYakup'un kardeşioğluEsauiseEdomdiyarındaydıveoğullarıyla birlikteSeiroğullarıarasındatopraklarıvardı

2Esav,babasınınölümvaktininyaklaştığınıduyunca, oğullarıveevhalkıylabirlikteKenandiyarına,babasının evinegeldiYakupveoğullarıdaHebron'dakiikamet yerlerindenayrılıpbabalarıİshak'ınyanınageldilerveEsav ileoğullarınıçadırdabuldular

3Yakupveoğullarıbabalarıİshak'ınönündeoturdular; YakuphâlâoğluYusuf'unyasınıtutuyordu.

4İshakYakup'a,"Oğullarınıburayagetir,onları kutsayacağım"dediYakupdaonbirçocuğunubabası İshak'ınhuzurunagetirdi.

5İshakelleriniYakup'unbütünoğullarınınüzerinekoydu, onlarıkucakladıvetekteköptüİshakogünonlarıkutsadı veonlaraşöylededi:"AtalarınızınTanrısısizikutsasınve soyunuzugöktekiyıldızlargibiçoğaltsın"

6İshakdaEsauoğullarınıkutsayarakşöylededi:"Allah sizigörenherkesevebütündüşmanlarınızakorkuvedehşet saçsın"

7İshak,Yakup'uveoğullarınıçağırdı;hepsigelipİshak'ın önüneoturdular.İshakYakup'aşöylededi:"Bütün yeryüzününTanrısıRABbanadediki:Eğerçocukların benimbuyruklarımıveyollarımıtutarlarsa,butoprakları seninsoyunamirasolarakvereceğimvebabanİbrahim'e ettiğimyeminionlarayerinegetireceğim"

8Şimdioğlum,çocuklarınavetorunlarınaRab'den korkmayıveRabTanrın'ıhoşnutedecekiyiyolda yürümeyiöğret;çünküRabbinyollarınıvebuyruklarını tutarsanız,Rabdeİbrahim'leyaptığıantlaşmayısizinle tutacakvesizinlevesoyunuzlaherzamaniyilikedecektir. 9İshak,Yakup'aveçocuklarınaöğütleriniverdiktensonra canverdiveöldü;böylecehalkınınyanınatoplandı

10YakupveEsaubabalarıİshak'ınyüzünekapanıp ağladılarİshak,Kenandiyarında,Hebron'daöldüğünde yüzseksenyaşındaydıOğullarıonu,İbrahim'inmezarlık yeriolarakHitoğullarındansatınaldığıMachpelah mağarasınagötürdüler

11KenanülkesininbütünkrallarıYakupveEsauile birlikteİshak'ıgömmeyegittilerveKenankrallarınınhepsi İshak'ınölümündeonabüyüksaygıgösterdiler

12Yakup'unoğullarıveEsau'nunoğullarıyalınayak dolaştılar,ağlayarakKireat-arba'yavarıncayakadar

13YakupveEsau,babalarıİshak'ıHebron'dakiKireatarba'dabulunanMachpelahmağarasınagömdülerveonu krallarıncenazetörenindeolduğugibibüyükbirsaygıyla defnettiler

14Yakupveoğulları,EsauveoğullarıveKenan krallarınınhepsibüyükbiryastuttular,onugömdülerve uzungünlerboyuncaonuniçinyastuttular

15İshaköldüğünde,sığırlarını,mallarınıvekendisineait olanherşeyioğullarınabıraktıEsauYakup'a,"Bak, babamızınbıraktığıherşeyiikiyeböleceğiz,seçmehakkı banaaitolacak"dedi.Yakupda,"Öyleyapalım"dedi.

16Yakup,İshak'ınKenandiyarındabıraktığıherşeyi, hayvanlarıvemallarıaldıvebunlarıikiparçayabölerek EsauveoğullarınınönünekoyduEsau'ya,"İştebütün bunlarönündedir,kendinealmakistediğinyarısınıseç," dedi.

17Yakup,Esau'yaşöylededi:"Lütfensana söyleyeceklerimidinle:GöklerinveyerinTanrısıRAB, atalarımızİbrahimveİshak'aşöyledemişti:'Butoprakları seninsoyunasonsuzadekmirasolarakvereceğim'" 18İştebabamızınbıraktığıbütünmirasseninönündedir; bütünülkeseninönündedir;onlardandilediğiniseç 19Eğerbütünülkeyiistersen,onukendinveçocukların içinsonsuzadekal;bendebuzenginliğialacağım.Eğer zenginliğiistersen,onukendineal;bendebuülkeyi kendimveçocuklarımiçinsonsuzadekmirasolarak alacağım.

20İsmail'inoğluNebayotosıradaçocuklarıylabirlikte ülkedeydiveEsauogünonadanışarakşunlarısöyledi: 21Yakupbanaböylekonuştuvebanaböylecevapverdi; şimdisendeöğütver,dinleyelim 22Nebayotdediki:"Yakupsananesöyledi?İşteKenan halkınıntamamıkenditopraklarındagüveniçinde yaşıyorlarveYakup,butopraklarıkendisoyuylasonsuza dekmirasalacağınısöylüyor"

23Şimdigit,babanınbütünmallarınıalvekardeşin Yakup'u,onunsöylediğigibi,ülkedebırak

24EsavkalkıpYakup'unyanınadöndüveİsmailoğlu Nebayot'unöğütlediğiherşeyiyaptı;Esav,İshak'ın bıraktığıbütünzenginlikleri,canları,hayvanları,büyükbaş hayvanlarıvemallarıaldı;kardeşiYakup'ahiçbirşey vermedi;YakupiseMısırderesindenFıratnehrinekadar olanKenantopraklarınıntamamınıaldıveonusonsuzadek kendiçocuklarıveondansonragelensoyuiçinmülkolarak aldı.

25YakupayrıcakardeşiEsau'danHebron'dabulunan Machpelahmağarasınıdaaldı;bumağarayıİbrahim, kendisivesoyuiçinsonsuzadekgömülecekbiryerolması içinEfron'dansatınalmıştı

26Yakupbütünbunlarısatınalmadefterineyazdı, imzaladıvebütünbunlarıdörtsadıkşahitletasdiketti.

27Yakup'unkitaptayazdığısözlerşunlardır:Kenandiyarı veHititlerin,Hivilerin,Yebusilerin,Amorilerin, PerizitlerinveGergaşitlerinbütünşehirleri;Mısır nehrindenFıratnehrinekadarolanyedimilletintamamı

28VeYakup,HebronKireat-arbaşehriniveiçindeki mağarayı,bütünolarak,kardeşiEsau'danbedelkarşılığında, mülkolarakvekendisindensonragelensoyunasonsuza dekmirasolaraksatınaldı.

29Yakup,satınalmasenedini,imzayı,emri,kanunlarıve vahyedilmişkitabıaldıveuzunsüresaklansınlardiye toprakbirkabakoydu;sonradaonlarıçocuklarınıneline verdi.

30Esau,babasınınölümündensonrakendisinebıraktığı herşeyikardeşiYakup'tanaldı;insan,hayvan,deve,eşek, öküz,kuzu,gümüş,altın,taş,bedelyumveİbrahimoğlu İshak'aaitolanbütünzenginliğialdıİshak'ınölümünden sonrabıraktığıherşeydenEsaukendinealmadığıhiçbirşey kalmadı

31Esaubütünbunlarıaldıveçocuklarıylabirliktekardeşi YakupveçocuklarındanayrılarakHoritliSeirülkesinegeri döndü

32Esau,Seiroğullarıarasındamülksahibiolduveo gündensonraKenandiyarınageridönmedi.

33Kenantopraklarınıntamamıİsrailoğullarınasonsuza dekmiraskaldıveEsauilebütünçocuklarıSeirdağını mirasaldılar.

BÖLÜM48

1Ogünlerde,İshak'ınölümündensonra,Rabemrettive bütünyeryüzünekıtlıkgetirdi

2OzamanlarMısırkralıFiravun,Mısırülkesindetahtında oturuyorduveyatağındauzanıprüyalargörüyordu RüyasındaMısırnehrininkıyısındadurduğunugördü.

3Veoayaktadururken,nehirdenyeditanesemizvegüzel görünümlüineğinçıktığınıgördü

4Onlardansonrayeditanedahazayıfveçirkinsığırgeldi; çirkinolanyedisığır,güzelolansığırlarıyediYinede görünümleriilkbaştakigibiçirkinkaldı

5Veuyandı,sonratekraruyuduveikincikezrüyagördü; gördüki,birsapüzerindeyeditanegürveiyibuğday başağıçıkmıştı;onlarınardındandadoğurüzgarıyla kurumuşyeditanecılızbaşakçıkmıştıvecılızbaşaklargür olanlarıyutmuştuVeFiravunrüyasındanuyandı

6Sabahleyinkralrüyalarınıhatırladıverüyalarıyüzünden çoküzüldü.HemenMısır'ınbütünbüyücülerinivebilge adamlarınıçağırdı;onlardagelipFiravun'unhuzuruna çıktılar

7Kralonlara,“Rüyalargördüm,bunlarıyorumlayacak kimseyok”dediOnlardakrala,“Rüyalarınıkullarına anlat,bizdedinleyelim”dediler

8Kralonlararüyasınıanlattı;hepsibirağızdankralaşöyle dediler:"Kralsonsuzadekyaşasın;işterüyanınyorumu budur"

9Gördüğünyediiyiinek,songünlerdesanadoğacakyedi kızçocuğunusimgeler;onlarınardındangeliponlarıyiyen yediinekise,sanadoğacakkızçocuklarınınhepsininkralın hayattaolduğusüreiçindeöleceğininişaretidir.

10İkincirüyadagördüğün,tekbirsapüzerindeyeditane olgunveiyibuğdaybaşağınınçıkması,songünlerdeMısır topraklarındakendineyedişehirkuracağınadairbir işarettir;veonlarınardındanyeditanekurumuşbuğday başağınınçıkıponlarıyutması,onlarıgözlerinlegörürken kuracağınşehirlerinhepsininsongünlerde,kralınömrü boyuncayıkılacağınadairbirişarettir

11Onlarbusözlerisöylediklerindekralkulakvermedi, kalbinideonlarabağlamadı;çünkükral,bilgeliğiyle, rüyalarındoğruyorumunuyapmadıklarınıbiliyorduOnlar kralınönündekonuşmayıbitirince,kralonlaraşöylecevap verdi:“Banasöylediğinizbuşeydene?Şüphesizyalan söylediniz,yanlışsöylediniz;şimdirüyalarımındoğru yorumunuyapınkiölmeyesiniz”

12Bununüzerinekral,başkabilgeadamlarıtekrarçağırtıp gönderdiOnlardagelipkralınhuzurunageldilerKral onlararüyasınıanlattıvehepsiilkyorumlarınagörecevap verdilerBununüzerinekralınöfkesikabardıveçokkızdı Kralonlara,“Şüphesizyalansöylüyorsunuzve söylediklerinizdeyanlışbeyanlardabulunuyorsunuz”dedi.

13Kral,Mısırtopraklarındaşöylebirduyuruyapılmasını emretti:"Kralveilerigelenleritarafındankararlaştırılmıştır ki,rüyalarınyorumunubilenveanlayanherbilgekişi, bugünkralınhuzurunagelmezseölecektir"

14Vekralarüyalarınındoğruyorumunubildirenadama, kraldanisteyeceğiherşeyverilecektir.Mısırülkesinin bütünbilgeadamları,Mısır'da,Goşen'de,Ramses'te, Tachpanches'te,Zoar'daveMısır'ınsınırbölgelerindeki bütünyerlerdebulunanbütünbüyücülervesihirbazlarla birliktekralınhuzurunageldilervehepsikralınönünde durdular

15Bütünsoylular,prenslervekralaaithizmetkarlar Mısır'ınbütünşehirlerindenbirarayagelipkralınönüne oturdularKral,gördüğürüyalarıbilgelereveprenslere anlattıKralınönündeoturanlarınhepsibugörümler karşısındahayretedüştüler

16Kralınhuzurundabulunanbütünbilgeler,onun rüyalarınınyorumukonusundabüyükölçüdefarklı görüşleresahiptiler;içlerindenbazılarıkralaşöyle yorumladılar:“Yediiyisığır,Mısır'akralınsoyundan gelecekyedikraldır”

17Yedikötüsığır,songünlerdeonlarakarşıçıkıponları yokedecekolanyediprensitemsileder;yedibuğday başağıiseMısır'aaitolanyedibüyükprensitemsileder; bunlar,efendimizkralınsavaşlarındadüşmanlarınınyedi dahaazgüçlüprensininelinedüşeceklerdir.

18Onlardanbazılarıkralaşöyletercümeettiler:“Yediiyi sığır,Mısır'ıngüçlüşehirleridir;yedikötüsığıriseKenan diyarınınyedimilletidir.BunlarsongünlerdeMısır'ınyedi şehrinesaldıracakveonlarıyokedeceklerdir”

19İkincirüyadagördüğün,yeditaneiyiveyeditanekötü buğdaybaşağı,Mısıryönetimininilkbaştaolduğugibi tekrarseninsoyunadöneceğininbirişaretidir

20VeonunhükümdarlığıdönemindeMısırşehirlerinin halkı,kendilerindendahagüçlüolanKenan'ınyedişehrine karşıdönecekveonlarıyıkacak;Mısıryönetimidesenin soyunageridönecektir

21Onlardanbazılarıkralaşöyledediler:“Rüyanınyorumu şudur:Yediiyiinek,songünlerdekendineeşolarak alacağınyedikraliçedir;yedikötüinekisebukadınların hepsininkralınömrüboyuncaöleceğinigösterir.”

22İkincirüyadagördüğünyediiyiveyedikötübuğday başağıondörtçocukturvesongünlerdebunlarayağa kalkıpkendiaralarındasavaşacaklarveiçlerindenyedisi kendilerindendahagüçlüolanyedisinialtedecek 23Onlardanbazılarıkralaşöyledediler:“Yediiyiinek, sanayediçocukdoğacağınıvebuçocuklarınsongünlerde seninçocuklarınınyedisiniöldüreceğinigösterir;ikinci rüyadagördüğünyediiyibuğdaybaşağıise,songünlerde yedidahagüçsüzprensinonlarlasavaşıponlarıyok edeceğiniveçocuklarınınintikamınıalacağını,yönetimin detekrarseninsoyunadöneceğinisimgeler.”

24Kral,Mısır'ınbilginlerininbütünsözleriniverüyalarının yorumlarınıdinledi;amahiçbirikralımemnunetmedi 25Kral,bilgeliğiyle,busözlerintamamınındoğru olmadığınıbiliyordu;çünkübu,Mısır'ınbilgeadamlarının sözleriniboşaçıkarmak,Yusuf'unhapisevindençıkmasını sağlamakveMısır'dabüyükbirmevkiyegelmesini sağlamakiçinRabtarafındangönderilmişti

26Kral,Mısır'ınbütünbilginlerivebüyücüleriarasındahiç kimseninkendisinedoğrudüzgünkonuşmadığınıgörünce öfkesikabardıvekızgınlığıiçindealevlendi

27Kral,bütünbilginlerinvesihirbazlarınhuzurundan ayrılmalarınıemrettivehepsiutançverezaletiçindekralın huzurundanayrıldılar

28Kral,Mısır'dabulunanbütünbüyücülerinöldürülmesi vehiçbirininsağkalmamasıiçinMısırgenelindebir duyuruyapılmasınıemretti

29Kralınmaiyetindekimuhafızlarınkomutanlarıayağa kalktılar,herbirikılıcınıçektiveMısır'ınbüyücülerineve bilginlerinesaldırmayabaşladılar

30BununüzerinekralınbaşkâhyasıMerodgeldi,kralın önündeeğildiveonunönüneoturdu.

31Vekâhyakralaşöylededi:"Kralsonsuzadekyaşasınve yönetimiülkedeyücelsin"

32İkiyılönce,ogünlerdekulunakızmıştınvebeni hapishaneyekapatmıştın;benvefırıncılarınbaşıbirsüre hapishanedekaldık.

33Bizimlebirliktemuhafızbirliğininkomutanınabağlı İbranibirhizmetçidevardı;adıYusuf'tu,çünküefendisi onakızmışveonutecritevinekoymuştu;odaoradabize hizmetetti

34Bundanbirsüresonra,koğuştaolduğumuzsırada,bir gecebenvefırıncılarınbaşıikimizderüyalargördük;her birimizrüyamızınyorumunukendimizegöregördük

35Sabahleyinorayagittikverüyalarımızıohizmetçiye anlattık;odarüyalarımızıbize,herbirimize,rüyasını doğruyorumladı

36Vebizeanlattığıgibioldu;sözlerindenhiçbiriyere düşmedi.

37BunedenleefendimvekralımMısırhalkınıboşyere öldürmüyor;bakın,okölehâlâmuhafızbirliğininkomutanı tarafındanefendisininevinde,hapisevindetutuluyor.

38Kraluygungörürse,onuçağırsınkihuzurunagelsinve sanagördüğünrüyanındoğruyorumunubildirsin

39Kral,başkâhyanınsözleriniişittiveMısır'ın bilginlerininöldürülmemesiemriniverdi

40Kral,hizmetkârlarınaYusuf'uhuzurunagetirmelerini emrettiveonlara,"Onagidin,onukorkutmayın;yoksa kafasıkarışırvedoğrudüzgünkonuşamaz,"dedi

41KralınhizmetkarlarıYusuf'unyanınagittiler,onu aceleylezindandançıkardılar;kralınhizmetkarlarıonun sakalınıkestiler,odahapishanegiysisinideğiştirdive kralınhuzurunaçıktı

42Kral,kraliyettahtında,altınbirefodlabelinebağlanmış prensvaribirkıyafetiçindeoturuyordu;efodüzerindeki incealtınparıldıyorduvekralınbaşındakiyakut,zümrütve diğertümdeğerlitaşlargözkamaştırıyordu;Yusufkrala çokhayrankaldı

43Kralınoturduğutahtaltınvegümüşle,onikstaşlarıyla kaplıydıveyetmişbasamağıvardı.

44Mısırtopraklarında,kralakonuşmayagelenheradamın, eğerprensveyakralıngözündesaygınbiriise,kralın tahtınınotuzbirincibasamağınakadarçıkmasıvekralında otuzaltıncıbasamağakadariniponunlakonuşmasıadeti vardı

45Eğerosıradanhalktanbiriyse,üçüncübasamağaçıkardı vekraldördüncübasamağainer,onunlakonuşurdu;ayrıca, yetmişdilinhepsinikonuşabilenherhangibiradamın yetmişbasamağıçıkıp,kralaulaşanakadarkonuşmasıda adetleriarasındaydı

46Yetmişadımıtamamlayamayankimse,bildiğidilsayısı kadarbasamakçıktı

47OgünlerdeMısır'da,yetmişdilikonuşmayıbilmeyen kimseninbaşlarınayöneticilikyapmamasıadetivardı.

48Yusufkralınhuzurunageldiğindeyerekadareğildive üçüncübasamağaçıktı.Kralisedördüncübasamağaoturup Yusufilekonuştu

49KralYusuf'adediki:"Birrüyagördüm,onudoğru düzgünyorumlayacakbirtercümanyok.BugünMısır'ın bütünbüyücülerinivebilginlerinihuzurumaçağırdımve onlararüyamıanlattım,amahiçbiribanadoğrudüzgün yorumlayamadı."

50Bundansonrabugünseninhakkındaşunuduydum:Sen bilgebiradamsınveduyduğunherrüyayıdoğru yorumlayabiliyorsun

51YusufFiravun'aşöylecevapverdi:"Firavungördüğü rüyalarıanlatsın;şüphesizkiyorumlarAllah'aaittir."

FiravundaYusuf'ainekrüyasınıvebuğdaybaşakları rüyasınıanlattıvekralkonuşmayıkesti

52Yusuf,kralınönündeTanrı'nınruhunabüründüveo gündenitibarenkralınbaşınagelecekherşeyibiliyordu; kralınrüyasınındoğruyorumunudabiliyorduvekralın önündekonuştu.

53Yusufkralıngözündelütufbuldu;kralkulaklarınıve kalbinionaverdiveYusuf'unbütünsözlerinidinledi Yusufkralaşöylededi:"Bunlarınikiayrırüyaolduğunu sanmayın;çünkübutekbirrüyadırTanrı'nınülkeninher yerindeyapmayıseçtiğişeyikralarüyasındagöstermiştir İşterüyanındoğruyorumuşudur:"

54Yediiyiinekveyedimısırbaşağıyediyıldemektir, yedikötüinekveyedimısırbaşağıdayediyıldemektir;bu birrüyadır.

55İşteönümüzdekiyediyılboyuncaülkegenelindebüyük birbollukolacak;ondansonradayediyılsürecekbirkıtlık, çokşiddetlibirkıtlıkgelecek.Bollukülkeüzerinde unutulacakvekıtlıkülkehalkınıyiyipbitirecek

56KralbirrüyagördüveburüyaFiravun'atekrarlandı; çünkübuişAllahtarafındanbelirlenmiştirveAllahbunu kısasüreiçindegerçekleştirecektir

57Şimdisanaöğütvereceğimvecanınıveülkehalkının canlarınıkıtlığınkötülüğündenkurtaracağım:Krallığın boyunca,devletişlerininhertarafınıbilen,çokakıllıve bilgebiradamaraveonuMısırülkesininbaşınaata

58Mısır'ınbaşınaatadığınadam,yanınagörevlileratasın; onlargelecekbereketliyıllardabütünyiyecekleri toplasınlar,buğdayıdepolasınlarveseninbelirlediğin ambarlarakoysunlar.

59Veoyiyecekleriyediyıllıkkıtlıkdönemiiçin saklasınlarki,sana,halkınavebütünülkemebulunsunve senveülkenkıtlıktanmahvolmasın.

60Ülkeninbütünsakinlerinedeemredilsinki,herbiri yedibereketliyılboyuncatarlalarınınürünlerini,herçeşit yiyeceğitoplasınvedepolarınakoysun;böylecekıtlık günlerindebunlarkendilerinebulunsunvebunlardan geçinebilsinler

61Bu,rüyanındoğruyorumudurvebu,senincanınıve bütüntebaanıncanlarınıkurtarmakiçinverilenöğüttür

62KralYusuf'a,"Kimsöylüyorvekimbiliyorkisenin sözlerindoğru?"diyesorduYusufdakrala,"Bu,bütün sözlerimindoğruolduğunaveöğütleriminseniniçin faydalıolduğunadairbirişaretolacaktır."dedi.

63İşte,karınbugündoğumsandalyesindeoturuyorvesana biroğuldoğuracak;onunlasevineceksinÇocuğun annesininrahmindençıktığızaman,ikiyılöncedoğanilk

oğlunölecekvebugünsanadoğacakolançocuklateselli bulacaksın.

64Yusufbusözlerikralasöylediktensonra,kralınönünde eğildiveoradanayrıldı.Yusufkralınhuzurundan ayrıldıktansonra,Yusuf'unkralasöylediğimucizelerogün gerçekleşti

65Ogünkraliçebiroğuldoğurduvekraloğlunadair müjdelihaberiduyuncaçoksevindi.Habercikralın huzurundanayrıldıktansonra,kralınhizmetkarlarıkralın ilkdoğanoğlunuyerdeölübuldular

66KralınsarayındabüyükbirferyatvegürültüolduKral bunuduyduve,“Evdeduyduğumbugürültüveferyat nedir?”dedi.Onailkdoğanoğlununöldüğünüsöylediler. Bununüzerinekral,Yusuf'unsöylediğiherşeyindoğru olduğunuanladıveYusuf'undediğigibiogündoğan çocuksayesindeoğlununkaybındantesellibuldu.

BÖLÜM49

1Bununüzerinekral,bütünmemurlarını,hizmetkarlarını, prenslerivesoylularıtoplayıphuzurunaçağırdı

2Kralonlaradediki:“Bakın,buİbraniadamınbütün sözlerinigördünüzveişittiniz;bildirdiğibütünişaretlerin gerçekleştiğinigördünüz;sözlerindenhiçbiriyeredüşmedi”

3Biliyorsunuzkio,rüyayıdoğruyorumlamıştırvebu mutlakagerçekleşecektir;bunedenleşimdiistişareedin,ne yapacağınızıveülkeninkıtlıktannasılkurtarılacağını öğrenin.

4Şimdiarayınvebakın,kalbindebilgelikvebilgiolan birinibulun;onuülkeninbaşınaatayacağım

5Çünküİbraniadamınbukonuda,ülkeyikıtlıktan kurtarmakiçinverdiğitavsiyeyiduydunuz;biliyorumki, ülkeancakİbraniadamın,yanibanatavsiyeverenadamın tavsiyesiylekıtlıktankurtulacaktır.

6Vehepsikralacevapveripşöyledediler:“İbranilerinbu konudaverdiğiöğütiyidir;eyefendimizvekralımız,işte bütünülkeseninelindedir,gözünehoşgelenşeyiyap.”

7Senkimiseçersen,kisendekendihikmetinleonunbilge olduğunuvebilgeliğiyleülkeyikurtarabileceğinibilirsen, kralonuülkeninbaşına,kendiemrineatayacaktır.

8Kralbütüngörevlilereşöylededi:"Tanrı,İbraniadamına söylediğiherşeyibildirdiğindenberi,onunkadarakıllıve bilgebirininbütünülkedebulunmadığınıdüşündüm;eğer sizingözünüzdeuygungörünürse,onuülkeninbaşına getireceğim,çünküobilgeliğiyleülkeyikurtaracaktır"

9Bütüngörevlilerkralacevapveripşöyledediler:“Ama Mısıryasalarındayazılıdırveçiğnenmemelidirki,Mısır'da kralınyardımcısıveyayöneticisi,insanlarınbütündillerini bilenkimseolmalıdır”

10Şimdiefendimizvekralımız,bakınbuİbraniadam sadeceİbranicekonuşabiliyor;öyleysedilimizibile bilmeyenbuadamnasılolurdaikinciyöneticiolarakbizim üzerimizdeolabilir?

11Şimdisendenricaediyoruz,onuçağırtvehuzuruna getirOnuherkonudasınaveuygungördüğüngibidavran 12Kral,"Yarınyapılacak,söylediğinizşeydoğru,"dedive bütüngörevlilerogünkralınhuzurunageldiler.

13OgeceRab,hizmetmeleklerindenbirinigönderdi;o melekMısırdiyarına,Yusuf'unyanınageldiRabbin meleğiYusuf'unüzerindedurduveYusuf,efendisinin

evinde,zindandayatağındayatıyordu;çünküefendisi, karısıyüzündenonutekrarzindanaatmıştı.

14Melekonuuykusundanuyandırdı;Yusufdoğrulup ayağakalktıveişteRabbinmeleğikarşısındaduruyordu. RabbinmeleğiYusuf'lakonuştuveogeceonabütüninsan dilleriniöğrettiMelekonaYehosefadınıverdi

15RabbinmeleğiondanayrıldıveYusufgeridönüp yatağınauzandı;Yusufgördüğürüyayaçokşaşırdı.

16Sabahleyinkralbütünmemurlarınıvehizmetkarlarını çağırdı;hepsigelipkralınhuzurunaoturdularKral Yusuf'ungetirilmesiniemrettivekralınhizmetkarlarıgidip Yusuf'uFiravun'unhuzurunagetirdiler

17Kralöneçıktıvetahtınbasamaklarınaçıktı.Yusufkrala herdildekonuştuveyetmişincibasamağavarıncayakadar kralınyanınagidiponunlakonuştuvekralınönüneoturdu 18Kral,Yusuf'tandolayıçoksevindi;kralınbütün görevlilerideYusuf'unsözleriniişitincekrallabirlikteçok sevindiler

19Kralvegörevliler,Yusuf'uMısır'ınbütüntopraklarında kralınyardımcısıolarakatamayıuygungördülervekral Yusuf'aşöylededi:

20SenbanaMısırülkesinikıtlıktankurtarmakiçinbilge biradamıbaşageçirmemkonusundaöğütvermiştin;şimdi iseTanrıbütünbunlarıvesöylediğinbütünsözlerisana bildirdiğinegöre,bütünülkedeseningibiakıllıvebilgebir adamyok

21ArtıkadınYusufolmayacak,ZafnatPaaneaholacak; senbendensonraikinciadamolacaksınveyönetimimin bütünişleriseninsözünegöreolacak,halkımseninsözünle giripçıkacak

22Ayrıca,hizmetkârlarımvememurlarımaylıkolarak kendilerineverilenmaaşlarınıseninelindenalacaklar; bütünülkehalkısanasecdeedecek;ancaktahtımdasenden üstünolanbenolacağım.

23KralyüzüğünüelindençıkarıpYusuf'unelinetaktı; Yusuf'aprensgibibirelbisegiydirdi,başınaaltınbirtaç, boynunadaaltınbirzincirtaktı.

24Kral,hizmetkârlarınaemrettiveonukralınarabasının karşısındagiden,kralaaitikinciarabayabindirdiler;kralın atlarındanirivegüçlübiratabindirdiveMısır topraklarınınsokaklarındagezdirilmesinisağladı 25Kral,tef,arpvediğermüzikaletleriniçalanların hepsininYusuf'labirliktegitmesiniemretti;bintef,binarp vebintelliçalgıonunpeşindengitti

26Beşbinadam,ellerindeparıldayankılıçlarıylaYusuf'un önündeyürüyüpeğleniyorlardı;kralınilerigelenlerinden yirmibinkişi,altınişlemeliderikemerlertakmışolarak Yusuf'unsağında,yirmibinkişidesolundayürüyorlardı; bütünkadınlarvegençkızlariseçatılaraçıkıpyada sokaklardadurupYusuf'ualkışlayıpeğleniyor,onun görünüşünevegüzelliğinehayrankalıyorlardı

27Kralınadamlarıonunönündevearkasındayürüdüler, yolutütsü,tarçınvehertürlügüzelkokuyla kokulandırdılar,yolboyuncamürvealoeserptiler;yirmi adamdaonunönünde,bütünülkedeyükseksesleşusözleri ilanettiler:

28Kralınyardımcısıolarakseçtiğibuadamıgörüyor musun?Bütündevletişlerionuntarafındanyönetilecek; onunemirlerinekarşıgelenveyaönündeyereeğilmeyen ölecek,çünküokralaveyardımcısınaisyanetmişolacak.

29Habercilerhabervermeyibitirince,Mısırhalkının tamamıYusuf'unönündeyerekapanıp,"Kralyaşasın, yardımcısıdayaşasın!"dedilerMısırhalkınıntamamıyol boyuncaeğildi;habercileryaklaşıncaonlardaeğildilerve Yusuf'unönündehertürlütef,çakmakvenebalçalgılarıyla sevinçlebağırdılar

30Yusufatınınüzerindegözlerinigöğekaldırdıveşöyle seslendi:“O,yoksulutopraktankaldırır,muhtaçıçöplükten çıkarırEyordularınRabbi,sanagüvenennemutluinsana!”

31Yusuf,Firavun'unhizmetkarlarıvegörevlileriyle birlikteMısırülkesinidolaştıveonaMısır'ınbütünülkesini vekralınbütünhazinelerinigösterdiler

32YusufgeridöndüveogünFiravun'unhuzurunaçıktı. KralYusuf'aMısırtopraklarındatarlalarvebağlariçeren birmülkverdi;ayrıcaYusuf'aüçbintalentgümüş,bin talentaltın,onikstaşları,bdelyumvebirçokhediyeverdi. 33Ertesigünkral,MısırhalkınıntamamınaYusuf'a adaklarvehediyelergetirmeleriniemrettivekralınemrine karşıgeleninöleceğinisöyledi.Şehrincaddesindeyüksek biryeryaptılarveorayagiysilerserdiler;Yusuf'abirşey getirenherkesonubuyüksekyerekoydu

34Mısırhalkınıntamamıkutsalyerebirşeylerattı;kimisi altınbirküpe,diğerleriyüzüklerveküpeler,altınve gümüştenyapılmışçeşitlikaplar,onikstaşlarıvebdelium taşlarıattı;herkessahipolduğundanbirşeyverdi.

35Yusufbunlarınhepsinialıphazinesinekoyduvekralın maiyetindekibütünmemurlarvesoylularYusuf'u yücelttilerveonabirçokhediyeverdiler;çünkükralonu yardımcısıolarakseçmişti

36Kral,OnşehrininrahibiAhiram'ınoğluPotifera'yı gönderdi;PotiferaonungençkızıOsnat'ıalıpYusuf'aeş olarakverdi

37Kızçokgüzeldi,bakireydi,dahaönceerkeklebirlikte olmamıştıveYusufonueşolarakaldı.KralYusuf'a,"Ben Firavun'umvesendenbaşkahiçkimseMısırtopraklarında halkımıyönetmekiçineliniveyaayağınıkaldırmaya cesaretedemez"dedi.

38Yusuf,Firavun'unhuzurunaçıktığındaotuzyaşındaydı YusufkralınhuzurundanayrıldıveMısır'dakralın yardımcısıoldu.

39KralYusuf'aevindekendisinehizmetetmeleriiçinyüz hizmetçiverdi;Yusufdabirçokhizmetçidahagönderip satınaldıvebunlarYusuf'unevindekaldılar.

40Yusuf,kralınsarayınınavlusununönünde,kralların evlerinebenzeyençokgörkemlibirevyaptırdıveevin içine,görünüşüçokşıkveikametetmesiiçinuygunbüyük birtapınakinşaettirdi;Yusufbueviinşaetmekteüçyıl geçirdi.

41Yusufkendinebolmiktardaaltınvegümüştençok gösterişlibirtahtyaptırdı;onuonikstaşlarıvebdeliumile kapladı;üzerineMısırülkesininveMısırülkesinisulayan Mısırnehrininsuretiniyaptı.Yusufevindetahtınagüvenle oturduveRabYusuf'unbilgeliğiniartırdı

42Mısırhalkınıntamamı,Firavun'unhizmetkarlarıve prensleriYusuf'uçoksevdiler;çünkübu,Rab'binYusuf'a verdiğibirşeydi

43Yusuf'undasavaşaçıkanbirordusuvardı;kırkbinaltı yüzkişidenoluşan,silahtaşıyabilecekgüçte,kralave Yusuf'adüşmanakarşıyardımetmeküzereyolaçıkanbir orduydubu.Ayrıcakralınsubayları,hizmetkarlarıve sayısızMısırlıdaordudayeralıyordu

44Yusufdagüçlüadamlarınavebütünordusunakalkanlar, mızraklar,miğferler,zırhlarvesapantaşlarıverdi.

BÖLÜM50

1OzamanTarşişoğullarıİsmailoğullarınakarşıgeldilerve onlarlasavaştılar;Tarşişoğullarıİsmailoğullarınıuzunsüre yağmaladılar.

2Ogünlerdeİsmail'inoğullarısayıcaazdıveTarşiş oğullarınaüstünlüksağlayamadılar,çokbüyükzulüm gördüler

3İsmailoğullarınınilerigelenleriMısırkralınabirrapor göndererekşöyledediler:"Lütfen,Tarşişoğullarınakarşı savaşmamızayardımetmeleriiçinhizmetkârlarınasubaylar veordulargönder;çünküuzunzamandıryokoluyoruz"

4FiravundaYusuf'u,kendiyanındakigüçlüadamlarıve ordusuylabirlikte,ayrıcakralınsarayındandagüçlü adamlarıylagönderdi

5VeİsmailoğullarınaTarşişoğullarınakarşıyardım etmekiçinHavilahülkesine,İsmailoğullarınınyanına gittilerİsmailoğullarıTarşişoğullarıylasavaştılarve YusufTarşişlileriyendivebütüntopraklarınıelegeçirdi. İsmailoğullarıotopraklardabugünekadaryaşamaktadırlar

6Tarşişülkesifethedilince,bütünTarşişlilerkaçıp kardeşleriYavanoğullarınınsınırınageldilerveYusuf bütüngüçlüadamlarıveordusuylabirlikteMısır'adöndü; onlardantekbiradambileeksikolmadı

7Veyılındönüşünde,Yusuf'unMısır'dahükümdarlığının ikinciyılında,RabYusuf'unsözündeolduğugibi,yediyıl boyuncatümülkeyebüyükbirbollukverdi;çünküRabo günlerdeyediyılboyuncayeryüzününbütünürünlerini bereketlendirdiveinsanlaryiyipdoydular

8OzamanlarYusuf'unemrindegörevlilervardıvebunlar bereketliyıllarınbütünyiyeceklerinitopluyor,heryıl buğdayyığınlarıhazırlayıpYusuf'unhazinesine koyuyorlardı

9VeYusuf,hasatzamanıhergeldiğinde,başaklarıve tarlanıntoprağındandabirkısmınıgetirmelerini,böylece toprağınbozulmamasınıemretti

10Yusufdabunuheryılaynenuyguladıvedenizkumları gibibolmiktardabuğdaybiriktirdi;çünküdepolarıçok büyüktüvesayılmayacakkadarçoktu

11Mısırhalkınıntamamıdayedibereketliyılboyuncaher türlüyiyeceğibolcadepoladılar,fakatYusuf'unyaptığıgibi yapmadılar

12YusufveMısırlılarınyedibollukyılındatopladıkları bütünyiyecekler,yedikıtlıkyılıiçinülkegenelinde depolandıvebütünülkeningeçiminisağlamaküzere saklandı

13Mısırhalkı,kıtlıkzamanındageçimlerinisağlamakiçin herbirininambarınıvegizliyerinitahılladoldurdu

14YusuftopladığıbütünyiyecekleriMısır'ınbütün şehirlerinedağıttı,bütündepolarıkapattıvebaşlarına nöbetçileryerleştirdi

15Yusuf'unkarısıPotifera'nınkızıOsnat,onaManasseve EfraimadındaikioğuldoğurduYusufonları doğurduğundaotuzdörtyaşındaydı.

16Oğlanlarbüyüdülerveonunyolundan,onun öğretilerindenyürüdüler;babalarınınkendilerineöğrettiği yoldannesağanedesolasapmadılar.

17Rab,gençlerlebirlikteydi;büyüdüler,anlayışvebeceri kazandılar,hertürlübilgeliğivedevletişleriniöğrendiler. KralınbütünmemurlarıveMısırhalkınınilerigelenleri gençleriyücelttilerveonlarkralınçocuklarıarasında büyüdüler.

18Veülkeninheryerindehükümsürenyediyıllıkbolluk dönemisonaerdiveYusuf'unsöylediğigibi,ondansonra yediyıllıkkıtlıkdönemigeldivekıtlıktümülkeyeyayıldı. 19Mısırhalkınıntamamı,ülkedekıtlığınbaşladığınıgördü vekıtlıkbaşgösterdiğinden,bütünMısırhalkıtahıl ambarlarınıaçtı

20Vedepolarındakibütünyiyeceklerinhaşerelerledolu olduğunuveyenmezhaldeolduğunugördüler;böylece ülkegenelindekıtlıkbaşgösterdiveMısır'ınbütünhalkı Firavun'unhuzurunagelipferyatetti,çünkükıtlıkonlara çokağırgelmişti.

21OnlardaFiravun'adedilerki:"Kullarınayiyecekver, bizveçocuklarımızseningözlerinönündeaçlıktan öleceğiz?"

22Firavunonlaraşöylecevapverdi:“Nedenbanaferyat ediyorsunuz?Yusuf,bollukyıllarındakibuğdayınkıtlık yıllarıiçinsaklanmasınıemretmemişmiydi?Nedenonun sözünekulakvermediniz?”

23Mısırhalkıkralaşöylecevapverdi:“Efendimiz,sana yeminederimki,kullarınYusuf’unemrettiğiherşeyi yaptılar;çünkükullarınyedibollukyılıboyunca tarlalarınınbütünürünlerinitopladılarvebugünekadar depolardasakladılar.”

24Vekıtlıkkullarınızınbaşınagelince,ambarlarımızıaçtık vebütünürünlerimizinhaşerelerledoluolduğunu, yenmeyecekhaldeolduğunugördük.

25Kral,Mısırhalkınınbaşınagelenbütünbunlarıduyunca, kıtlıkyüzündençokkorktuvedehşetedüştüKral,Mısır halkınaşöylecevapverdi:“Bütünbunlarbaşınıza geldiğinegöre,Yusuf'unyanınagidin,nederseonuyapın, emirlerinekarşıgelmeyin”

26MısırhalkınıntamamıYusuf'unyanınagidiponaşöyle dediler:"Bizeyiyecekver,nedenaçlıktanölelimki?Yedi yılboyunca,seninemrettiğingibi,ürünlerimizitopladıkve depoladık;işteböyleoldu."

27Yusuf,Mısırhalkınınsöylediklerinivebaşlarına gelenleriişitince,bütünürünleriniambarındançıkarıp Mısırhalkınasattı.

28Vekıtlıkbütünülkedebaşgösterdi;kıtlıkbütün ülkelerdevardı,fakatMısırülkesindesatılacakürünler vardı.

29Mısır'ınbütünhalkıYusuf'abuğdayalmayageldi; çünkükıtlıkbaşgöstermiştivebütünbuğdayları bozulmuştuYusufdahergünbütünMısırhalkınabuğday sattı

30KenanveFilistlilerülkesininbütünhalkı,Ürdün ötesindekiler,doğudakilerveuzakveyakındiyarların bütünşehirlerindekiler,Mısır'dabuğdayolduğunuduyunca, kıtlıkbaşgösterdiğiiçinhepsibuğdayalmaküzereMısır'a geldiler

31Yusuftahılambarlarınıaçtıvebaşlarınagörevlileratadı; onlardahergüngelenherkesesatışyaptılar.

32Yusuf,kardeşlerinindekıtlığıntümyeryüzündehüküm sürdüğübirdönemde,mısıralmakiçinMısır'a geleceklerinibiliyordu.Yusuf,tümhalkına,Mısır topraklarındaşöyleilanetmeleriniemretti:

33Kralın,vekilininveilerigelenlerininisteğişudurki, Mısır'dantahılalmakisteyenkimse,hizmetkarlarınıMısır'a gönderemez;ancakoğullarınıgönderebilirAyrıca, Mısır'dantahılalıpülkegenelindesatmayaçalışan herhangibirMısırlıveyaKenanlıdaölecektir;çünkü kimsekendiailesiningeçiminisağlamaktanbaşkabir amaçlatahılsatınalmayacaktır

34İkiveyaüçhayvanıgüdenherkimseölecektir;çünkü birinsanancakkendihayvanınıgüdebilir

35YusufMısırkapılarınanöbetçileryerleştirdiveonlara şöylebuyurdu:“Kimtahılalmayagelirsegelsin,adı, babasınınadıvebabasınınbabasınınadıyazılıncayakadar içerigirmesineizinvermeyin.Gündüzyazılanları akşamleyinbanabildirinki,adlarınıbileyim”

36Yusuf,Mısırtopraklarınınheryerinegörevlileratadıve onlarabütünbunlarıyapmalarınıemretti.

37Yusufbütünbunlarıyaptıvebukanunlarıkoyduki, kardeşlerininnezamanMısır'abuğdayalmaya geleceklerinibilsin;Yusuf'unadamlarıdahergünbu sözlerivekanunlarıYusuf'unemrettiğigibiMısır'dailan ettirdiler

38Doğuvebatıülkelerininvebütünyeryüzününhalkı, Yusuf'unMısır'dakoyduğukanunvedüzenlemeleri duydularvedünyanınenuzakyerlerindekihalkgelipher günMısır'dantahılsatınaldılarvesonrageridöndüler.

39Mısır'ınbütüngörevlileriYusuf'unemrettiğigibi yaptılarveMısır'atahılalmayagelenlerinhepsininadlarını vebabalarınınadlarınıyazıpherakşamYusuf'unönüne getirdiler

BÖLÜM51

1YakupdahasonraMısır'dabuğdayolduğunuduyduve oğullarınıMısır'agidipbuğdayalmayaçağırdı;çünkü oradadakıtlıkhükümsürüyorduYakupoğullarını çağırarakşöylededi:

2Bakın,Mısır'dabuğdayolduğunuduyuyorumvebütün yeryüzühalkıoradanbuğdayalmayagidiyorÖyleysesiz nedenbütünyeryüzününönündekendinizimemnun gösteriyorsunuz?SizdeMısır'agidinveorayagelenler arasındanbizebirazbuğdayalınkiölmeyelim

3Yakup'unoğullarıbabalarınınsözünüdinledilerve Mısır'agidiporadakidiğerlerininarasındanbuğdaysatın almakiçinkalktılar

4BabalarıYakuponlaraşöylebuyurdu:“Şehre girdiğinizde,şehrinhalkıyüzündenaynıkapıdanbirden girmeyin”

5Yakup'unoğullarıyolaçıktılarveMısır'agittiler. Yakup'unoğullarıbabalarınınkendilerineemrettiğiher şeyiyaptılarYakup,Benyamin'igöndermedi;çünkü "Kardeşigibiyoldabaşınabirşeygelmesindiye"dedi Yakup'unonoğluyolaçıktı.

6YakupoğullarıyoldagiderkenYusuf'ayaptıklarından pişmanoldularvebirbirlerineşöyledediler:"Kardeşimiz Yusuf'unMısır'agittiğinibiliyoruzŞimdionugittiğimiz heryerdearayacağızEğeronubulursak,efendisinden fidyekarşılığındaalacağız;bulamazsakdazorlaalacağız veonuniçincanımızıvereceğiz"

7YakupoğullarıbukonudaanlaştılarveYusuf'u efendisininelindenkurtarmakiçingüçlendiler.Yakup oğullarıMısır'agittiler;Mısır'ayaklaştıklarında

birbirlerindenayrıldılarveMısır'ınonkapısındangeçtiler Kapıbekçileriogünonlarınisimleriniyazıpakşamleyin Yusuf'agetirdiler

8Yusuf,şehrinkapıbekçilerininellerindenisimleriokudu vekardeşlerininşehrinonkapısındandagirdiklerinigördü. BununüzerineYusuf,Mısırtopraklarındaşöyleilan edilmesiniemretti:

9Eybütünambarbekçileri,çıkıngidin,bütüntahıl ambarlarınıkapatın;yalnızcabirtanesiniaçıkbırakınki gelenleroradanalışverişyapabilsinler

10OsıradaYusuf'unbütüngörevlilerideaynışeyiyaptıve bütündükkanlarıkapatıpsadecebiriniaçıkbıraktılar 11Yusuf,kardeşlerininisimleriniyazıpaçıkdeponun başındakiadamaverdiveadamona,“Kimsanabuğday almayagelirse,adınısorBuisimlerdenadamlarsana geldiklerindeonlarıyakalayıpgönder,”dedi.Onlardaöyle yaptılar

12Yakup'unoğullarışehregeldiklerinde,kendilerine buğdayalmadanönceYusuf'uaramakiçinşehirdebir arayageldiler

13VefahişelerinsurlarınagittilerveYusuf'uüçgün boyuncasurlarıniçindearadılar;çünküYusuf'un fahişelerinsurlarınageleceğinidüşünüyorlardıYusufçok yakışıklıvegüzelgörünüşlüydüveYakup'unoğulları Yusuf'uüçgünaradılaramabulamadılar.

14Açıkdeponunbaşınagetirilenadam,Yusuf'unkendisine verdiğiisimleriaradı,amabulamadı

15VeYusuf'ahabergöndererek,"Üçgüngeçtivebana verdiğinadamlargelmediler"dediBununüzerineYusuf, adamlarıMısır'ınheryerindearayıphuzurunagetirmeleri içinhizmetkarlargönderdi.

16Yusuf'unhizmetkarlarıMısır'agittiler,amaonları bulamadılar;Goşen'egittiler,oradadayoklardı;sonra Ramsesşehrinegittiler,oradadaonlarıbulamadılar.

17Yusuf,kardeşleriniaramakiçinonaltıhizmetçi gönderdi;onlardagidipşehrindörtköşesinedağıldılar Hizmetçilerdendördüfahişelerinevinegirdiveorada kardeşleriniarayanonadamıbuldular

18VeodörtadamonlarıalıpO'nunönünegetirdiler;onlar daO'nunönündeyerekadareğildiler.Yusuf,tapınağında tahtındaoturuyordu,prensgiysilerigiymiştivebaşında büyükbiraltıntaçvardı;bütüngüçlüadamlardaO'nun etrafındaoturuyorlardı.

19YakupoğullarıYusuf'ugörünce,onungörünüşü, güzelliğiveasilyüzügözlerindehayretuyandırdıvetekrar yerekapanarakönündeeğildiler.

20Yusufkardeşlerinigördüveonlarıtanıdı,fakatonlar onutanımadılar;çünküYusufonlarıngözündeçok büyüktü,buyüzdenonutanımadılar

21Yusufonlara,“Neredengeliyorsunuz?”diyesordu Onlarda,“KullarınKenandiyarındanbuğdayalmaya geldiler;çünküyeryüzündekıtlıkhükümsürüyor.Kulların Mısır'dabuğdayolduğunuduyunca,geçimlerinisağlamak içindiğergelenlerinarasınabuğdayalmayageldiler” dediler

22Yusufonlaraşöylecevapverdi:“Eğerdediğinizgibi satınalmayageldiyseniz,nedenşehrinonkapısından geçiyorsunuz?Ancakülkeyigözetlemeyegelmiş olmalısınız”

23VehepsibirdenYusuf'acevapveripşöyledediler: "Hayırefendim,bizhaklıyızHizmetkârlarınızcasusdeğil,

buğdayalmayageldikÇünkühizmetkârlarınızınhepsi kardeş,Kenandiyarındayaşayanaynıadamınoğullarıdır. Babamızbizeşöylebuyurmuştu:'Şehregeldiğinizde,o diyarınhalkıyüzündenaynıkapıdanbirliktegirmeyin.'"

24Yusufonlaratekrarcevapveripşöylededi:"Size söylediğimşeybuydu;ülkeyigözetlemekiçingeldiniz,bu yüzdenşehrinonkapısındangeçtiniz;ülkeninçıplaklığını görmekiçingeldiniz."

25Şüphesizki,buğdayalmayagelenherkeskendiyoluna giderSiziseüçgündürbutopraklardabulunuyorsunuzve üçgündüriçindebulunduğunuzfahişelerinsurlarındane yapıyorsunuz?Casuslarbutürişlerebayılırlar

26OnlardaYusuf'adedilerki:"Efendimizinböyle konuşmasıaslasözkonusuolamaz!Bizonikikardeşiz, babamızYakup'unoğullarıyız,Kenandiyarındayız, İshak'ınoğlu,İbrahim'inoğlu,İbraniyiz.İşteen küçüğümüzbugünbabamızlabirlikteKenandiyarındadır, birtanesiisebizdenkaybolmuşturBelkibudiyardadır diyedüşündükveonubütündiyardaaradık,hattaonu bulmakiçinfahişelerinevlerinebilegirdik"

27Yusufonlaradediki:“Onubütünyeryüzündearadınız mı,yoksasadeceMısırmıkaldı?KardeşinizMısır'daolsa bile,fahişelerinevlerindeneyapacaktı?Siz,‘İshak’ın, İbrahim’inoğullarındansınız’dememişmiydiniz? Yakup’unoğullarıfahişelerinevlerindeneyapacaklardı?”

28Onlardaonadedilerki:“İsmailoğullarınınonubizden çaldığınıduydukveMısır'dasattıklarınıöğrendik Hizmetkarın,kardeşimiz,çokyakışıklıvegüzelbir adamdırBuyüzdenonunfahişelerinevindeolduğunu düşündükHizmetkarlarınonubulmakvefidyevermek içinorayagittiler.”

29Yusufonlaraşöylecevapverdi:“Şüphesizsizyalan söylüyorsunuz,kendiniziİbrahim’inoğullarıolarak tanıtaraksahtekarlıkediyorsunuz.Firavun’unşahitliğinde yeminederimkisizcasussunuz;buyüzdentanınmamak içinfahişelerinevlerinegeldiniz”

30Yusufonlara,“Şimdionubulursanızveefendisisizden çokparaisterse,onuverirmisiniz?”dediOnlarda, “Vereceğiz”dediler

31İsaonlara,“Efendisionuçokyüksekbirbedel karşılığındabilevermeyerazıolmazsa,sizonuniçinne yapacaksınız?”dediOnlarda,“Eğeronubizevermezse, onuöldürüpkardeşimizialıpgideceğiz”diyecevap verdiler

32Yusufonlaradediki:“Sizesöylediğimşeybudur;siz casussunuz,çünküülkeninhalkınıöldürmeyegeldiniz. Çünkükardeşlerinizdenikisinin,kızkardeşinizyüzünden KenandiyarındakiŞekemhalkınıntamamınıöldürdüğünü duydukŞimdisizdeerkekkardeşinizyüzündenMısır'da aynısınıyapmayageldiniz”

33Ancakbundansonrasizindürüstinsanlarolduğunuzu anlayacağım;eğeraranızdanbirinievegönderipenküçük kardeşinizibabanızdanalıpburaya,banagetirirseniz,bunu yaptığınıztakdirdedoğruyoldaolduğunuzuanlayacağım

34Yusufyetmişgüçlüadamınıçağırdıveonlara,“Bu adamlarıalınvekoğuşagetirin”dedi

35Güçlüadamlaronadamıyakalayıptuttularveonları hapishaneyehapsettiler;üçgünboyuncahapishanede kaldılar

36ÜçüncügünYusufonlarıkoğuştançıkardıveonlara şöylededi:“Eğerdürüstadamlariseniz,yaşayasınızdiye

bunuyapınSizKenandiyarınagidipeviniziçintahıl alırken,kardeşlerinizdenbirikoğuştakalacak.Enküçük kardeşinizidegetiripbanagetirinki,bunuyaptığınızda dürüstadamlarolduğunuzuanlayayım.”

37Yusufonlarınyanındanayrılıpodayagirdiveonlara acıdığıiçinhıçkırahıçkıraağladıYüzünüyıkadıvetekrar yanlarınadöndüSimeon'uyanlarındanalıpbağlanmasını emretti,fakatSimeonçokgüçlübiradamolduğuiçinve onubağlayamayacaklarıiçinbağlanmakistemedi

38Yusuf,güçlüadamlarınıçağırdıveellerindeçekilmiş kılıçlarlayetmişyiğitadamonunönünegeldi;Yakup oğullarıonlardançokkorktular

39Yusufonlara,“Buadamıyakalayınvekardeşleri gelinceyekadarhapsedin”dediYusuf'unyiğitadamları aceleylegidipSimeon'ubağlamakiçinhepbirlikteonu tuttular.Simeonyüksekvekorkunçbirçığlıkattıvebu çığlıkuzaktanduyuldu

40Yusuf'unbütünyiğitadamlarıbuçığlığıduyunca dehşetekapıldılar,yüzüstüyeredüştüler,çokkorkup kaçtılar

41Yusuf'unyanındakibütünadamlarcanlarındançok korktuklarıiçinkaçtılar;oradasadeceYusufveoğlu ManassehkaldıYusuf'unoğluManasseh,Simeon'un gücünügörünceçoköfkelendi

42YusufoğluManasahayağakalkıpŞimeon'unyanına gittiveyumruğuylaŞimeon'unensesinesertbirdarbe indirdi;Şimeon'unöfkesidindi

43Manasah,Simeon'uyakaladı,onuzorlatuttuve hapsedildiğievegötürdüYakup'unbütünoğullarıbu gencehayretettiler

44Simeonkardeşlerineşöylededi:"Hiçbirinizbununbir Mısırlınınsaldırısıolduğunusöylemesin;bubabamın evininsaldırısıdır"

45BununüzerineYusuf,ambarınsorumlusunuçağırarak, çuvallarınıtaşıyabileceklerikadartahılladoldurmasını,her birininparasınıçuvalınagerikoymasınıveyolculukiçin erzakvermesiniemrettiveonlarabunlarıyaptı.

46Yusufonlaraşöylebuyurdu:“Sizesöylediğimgibi kardeşinizigetirmekiçinemirlerimiçiğnemeyin Kardeşinizibanagetirdiğinizzaman,dürüstinsanlar olduğunuzuanlayacağımveülketicaretinedevam edebileceksinizKardeşinizisizegerivereceğimve babanızınyanınabarışiçindedöneceksiniz.”

47Onlardahepbirlikte,"Efendimiznederse,onu yapacağız"dedilerveyerekadareğildiler

48Herkeseşeğininüzerinebuğdayınıyükledive babalarınınyanına,Kenandiyarınagitmeküzereyola çıktılar.HanavardılarveLevieşeğineyemvermekiçin çuvalınıaçtı;osıradaçuvalındahâlâbütünparasının durduğunugördü

49Adamçokkorktuvekardeşlerine,“Paramgeriverildi, işteçuvalımda!”dedi.Adamlardaçokkorktularve“Tanrı bizebununasılyaptı?”dediler

50Vehepsişöylededi:"Rabbinatalarımızİbrahim'e, İshak'aveYakup'aolaniyiliğineredekaldı?Rabbugün biziMısırkralınınelineteslimettiki,bizekarşıplanlar kursun."

51Yahudaonlaradediki:“Şüphesizbiz,özkardeşimizi, canımızısatarakTanrımızRAB'binönündesuçlu günahkârlarız.Öyleyseneden‘AtalarımızakarşıRAB'bin iyiliğinerede?’diyorsunuz?”

52Rubenonlaradediki:“Size,‘Oğlanakarşıgünah işlemeyin’dememişmiydim?Benidinlemediniz.Şimdi TanrıonubizdenistiyorSiznasılolurda,‘Rabbin atalarımızaolaniyiliğinerede?’diyebilirsiniz?Oysasiz Rabbekarşıgünahişlediniz.”

53Veoradageceyigeçirdiler,sabaherkenkalkıp eşeklerinetahıllarınıyüklediler,onlarıgötürüpyola koyuldularveKenanülkesindekibabalarınınevinegeldiler.

54Yakupveevhalkıoğullarınıkarşılamayaçıktılar Yakup,kardeşleriŞimeon'unaralarındaolmadığınıgördü Yakupoğullarına,"Şimeonnerede?Onugöremiyorum!" dediOğullarıdaonaMısır'dabaşlarınagelenherşeyi anlattılar.

BÖLÜM52

1Veevlerinegirdiler;herbiriçuvalınıaçtıvebaktılar;her birininparadestesioradaydıBununüzerinehemonlar hemdebabalarıçokkorktular.

2Yakuponlara,“Bananeyaptınızböyle?Kardeşiniz Yusuf'uhalinizisormasıiçingönderdim,sizdebana,'Onu birvahşihayvanyedi'dediniz.”dedi.

3SimeonsizinlebirlikteyiyecekalmayagittivesizMısır kralınınonuhapseattığınısöylüyorsunuz;ayrıca Benyamin'ideöldürtmekistiyorsunuzveBenyaminile kardeşiYusufyüzündenbenimdeaksaçlıhalimikederle mezaraindirmekistiyorsunuz

4Bunedenleoğlumsizinlebirlikteaşağıyainmeyecek; çünkükardeşiöldüveoyalnızkaldıGittiğinizyolda, kardeşininbaşınageldiğigibi,onundabaşınakötülük gelebilir.

5Rubenbabasına,“Oğlunugetiripönünekoymazsamiki oğlumudaöldüreceksin”dediYakupdaoğullarına, “Buradakalın,Mısır'agitmeyin;çünküoğlumsizinle Mısır'agitmeyecekvekardeşigibiölmeyecek”dedi

6Yahudaonlara,“Mısırbitinceyekadarondanuzakdurun; ozaman,kıtlıkyüzündenkendicanıveevhalkınıncanı tehlikeyegirince,‘Kardeşiniziöldürün’diyecektir”dedi

7Ogünlerdeülkegenelindekıtlıkçokşiddetliydi;bütün halklaryiyecekalmakiçinMısır'agittiler,çünkükıtlık aralarındaçokbüyükbirhalalmıştıYakupoğullarıise tahıllarıbitinceyekadarbiryılikiayKenan'dakaldılar

8Vetahılhasadıbittiktensonra,Yakup'unbütünevhalkı açlıktanperişanolduYakup'unoğullarınınbütünçocukları birarayagelipYakup'unyanınageldiler,etrafınısardılar veonadedilerki:"Bizeekmekver,yoksaseninhuzurunda açlıktanöleceğiz?"

9Yakup,oğlununçocuklarınınsözleriniişittivehıçkıra hıçkıraağladı;onlaraacıdıYakupoğullarınıçağırdıve hepsigelipönüneoturdular

10Yakuponlaradediki:“Çocuklarınızınbugünbenimiçin nasılağladıklarınıgörmedinizmi?‘Bizeekmekverin!’ diyorlar,amaekmekyok!Şimdigeridönünvebizebiraz yiyecekalın”

11Yahudababasınaşöylecevapverdi:“Eğerkardeşimizi bizimlegönderirsen,gidipseniniçinbuğdaysatınalacağız; amaonugöndermezsen,gitmeyeceğiz.ÇünküMısırkralı özelliklebizeşöylebuyurmuştu:‘Kardeşinizyanınızda olmadıkçayüzümügörmeyeceksiniz’ÇünküMısırkralı güçlüvekudretlibirkraldır.Eğerkardeşimizolmadanona gidersek,hepimizöldürüleceğiz”

12Bukralınçokgüçlüvebilgeolduğunu,yeryüzünde onungibisininolmadığınıbilmiyormusun,duymadınmı? İşte,yeryüzündekibütünkrallarıgördükveMısırkralı gibisinigörmedik;şüphesizki,yeryüzündekibütünkrallar arasındaFilistlilerkralıAbimelek'tendahabüyükbiri yoktur,oysaMısırkralıondandahabüyükvedaha güçlüdürveAbimelekancakonunsubaylarındanbiriyle kıyaslanabilir.

13Baba,onunsarayını,tahtınıveönündeduranbütün hizmetkârlarınıgörmedin;okralıtahtında,ihtişamıyla, kraliyetkıyafetleriiçinde,başındabüyükaltınbirtaçla görmedin;Tanrı'nınonaverdiğişerefveyüceliğigörmedin, çünküyeryüzündeonungibisiyoktur.

14Baba,senTanrı'nınyüreğindeverdiğibilgeliği,anlayışı vebilgiyigörmedin;O'nunbizekonuştuğutatlısesinide duymadın.

15Baba,adlarımızıvebaşımızagelenlerionakimin bildirdiğinibilmiyoruz;yinedeo,seninhakkındadasordu: Babanhâlâyaşıyormu,durumuiyimi?

16Sen,efendisiFiravun'adanışmadanMısır'ınyönetiminin onuntarafındannasıldüzenlendiğinigörmedin;onunbütün Mısırlılarüzerindeuyandırdığısaygıvekorkuyugörmedin.

17Ayrıca,ondanayrıldığımızda,Mısır'aAmorilerindiğer şehirlerineyaptığımızgibiyapacağımızısöylemiştikve casusolarakhakkımızdasöylediğibütünsözlerinekarşı sondereceöfkelenmiştikŞimditekraronunhuzuruna geldiğimizde,onunkorkusuhepimizisaracakvehiçbirimiz onaküçükyadabüyükbirşeysöyleyemeyeceğiz.

18"Baba,lütfenşuoğlanıdabizegönder;aşağıinipsana yiyecekalalım,açlıktanölmeyelim"Yakupdediki:"Bana nedenbukadarkötüdavrandın?Kralabirkardeşin olduğunusöyledinBanayaptığınbuşeydenedir?"

19YahudababasıYakup'adediki:"Çocuğubanabırak, bizkalkıpMısır'ainipbuğdayalalım,sonrageridönelim. Eğerdöndüğümüzdeçocukbizimleolmazsa,ozaman seninsuçunusonsuzadekbenüstleneyim"

20Bütünçocuklarımızınaçlıktansanaağladığınıveonları doyuracakgücününolmadığınıgörmedinmi?Şimdionlara acıvemerhametinigöster,kardeşimizidebizimlegönder, bizdegidelim.

21ÇünküsenMısırkralınınoğlunualacağınısöylediğin halde,Rabbinatalarımızagösterdiğiiyiliğisananasıl gösterecek?Rabyaşıyorki,onusanagetiriphuzuruna koyıncayakadarbırakmayacağım;fakatbizimiçinRabbe duaetki,bizeiyiliketsin,Mısırkralıveadamlarıönünde biziiyivesaygılıbirşekildekarşılasın;çünkü gecikmeseydik,oğlunuikincikezgetirmişolacaktık 22Yakupoğullarına,“Tanrı'yagüveniyorumki,sizi kurtaracakveMısırkralınınvebütünadamlarınıngözünde sizelütufverecektir”dedi

23Şimdikalk,oadamınyanınagitveonaülkede bulunabilecekşeylerdenbirhediyealveonuönünegetir. YüceTanrısanamerhametetsinki,kardeşlerinBenyamin veSimeon'udaseninlebirliktegöndersin

24Bütünadamlarayağakalktılar,kardeşleriBenyamin'i yakaladılarveellerineülkenineniyiganimetlerinden oluşanbüyükbirhediyealdılar;ayrıcaikikatgümüşde aldılar

25Yakup,oğullarınaBenyaminkonusundakesinbiremir verdi:“Giderkenyoldaondansakının,neyoldanede Mısır'daondanayrılmayın”

26Yakupoğullarınınyanındankalktı,elleriniaçarak Rabbeoğullarıiçinduaettiveşöylededi:“Eygöklerinve yerinTanrısıRab,babamızİbrahimileyaptığınantlaşmayı hatırla,babamızİshakileyaptığınantlaşmayıhatırlave oğullarımamerhametet,onlarıMısırkralınınelineteslim etme;eyTanrım,merhametinuğrunabunuyapvebütün çocuklarımıkurtar,onlarıMısır'ınelindenkurtarveonlara ikikardeşlerinigerigönder.”

27Yakupoğullarınınbütüneşleriveçocuklarıgözlerini göğekaldırdılarvehepbirlikteRabbinönündeağlayarak, atalarınıMısırkralınınelindenkurtarmasıiçinO'na yalvardılar

28YakupMısırkralınabirtutanakyazdıveonu Yahuda'nınveoğullarınınelinevererekMısırkralınaşöyle dedi:

29Tanrı'nınprensi,İbraniİbrahim'inoğluİshak'ınoğlu kulunYakup'tan,güçlüvebilgekrala,sırlarıaçığaçıkaran Mısırkralınaselamolsun

30Mısırkralıefendimebildireyimki,Kenandiyarında kıtlıkçokşiddetliydivegeçimimizisağlamakiçin oğullarımısendenbirazyiyeceksatınalmaniçinsana gönderdim.

31Çünküoğullarımetrafımısarmışlardıvebençokyaşlı olduğumiçingözlerimlegöremiyordum;yaşlılıktan gözlerimçokağırlaşmıştı,ayrıcabendenuzaklaşanoğlum YusufiçinhergünağlıyordumBuyüzdenoğullarıma, Mısır'avardıklarında,oülkeninhalkıyüzündenşehrin kapılarındaniçerigirmemeleriniemrettim.

32Bendeonlara,oğlumYusuf'uaramakiçinMısır'ı dolaşmalarınıemrettim;belkionuoradabulurlardıOnlar daöyleyaptılarvesenonlarıülkenincasuslarıolarak gördün

33SeninFiravun'unrüyasınıyorumladığınıveona doğruyusöylediğiniduymadıkmı?Ohaldeoğullarımın casusolupolmadığınınasılbilemezsin?

34Şimdi,efendimvekralım,işteoğlumusendenönce gönderdim,tıpkıoğullarımasöylediğingibi;yalvarıyorum, obanakardeşleriylebirliktebarışiçindedönenekadaronu gözetin

35ÇünküTanrımızınannemSara'yıesiralanFiravun'ane yaptığını,onunyüzündenFilistlilerinkralıAbimelek'ene yaptığınıvebabamızİbrahim'inElam'ındokuzkralına nasıldavrandığını,yanındakiazsayıdaadamlahepsini nasılöldürdüğünübilmiyormusun,duymadınmı?

36Ayrıca,ikioğlumSimeonveLevi'ninAmorilerinsekiz şehrineneyaptıklarını,kızkardeşleriDinahyüzünden onlarınasılyerlebirettiklerinideanlatayım

37Ayrıca,kardeşleriBenyamin'inkaybıyüzünden,onun adınakardeşleriYusuf'uteselliettiler;peki,onunuğruna herhangibirhalkınkendilerineüstüngeldiğini gördüklerinde,onuniçinneyapacaklar?

38EyMısırkralı,bilmiyormusunkiTanrı'nıngücü bizimledirveTanrıdualarımızıherzamanişitirvebiziasla yalnızbırakmaz?

39Oğullarımseninonlarlaolandavranışlarınıbana anlattıklarında,seninyüzündenRabbeyalvarmadım;çünkü ozamanoğlumBenyaminhuzurunagelmedenöncesenve adamlarınyokolurdunuzFakatoğlumŞimeonsenin evindeolduğuiçinbelkionaiyilikedersindiyedüşündüm, buyüzdensanabunuyapmadım.

40İşteoğlumBenyamin,oğullarımlabirliktesanageliyor; onadikkatet,gözünüonadik.OzamanTanrıdagözünü seninvebütünkrallığınınüzerinedikecektir

41Sanayüreğimdeolanherşeyianlattım.İşteoğullarım kardeşleriylebirliktesanageliyorlar.Onlarınhatırıiçin bütünyeryüzünüaraştırveonlarıkardeşleriylebirlikte barışiçindegerigönder

42Yakupbubelgeyioğullarına,Mısırkralınailetmesiiçin Yahuda'nınhimayesineverdi

BÖLÜM53

1Yakup'unoğullarıkalkıpBenyamin'ivebütünhediyeleri aldılar,gidipMısır'avardılarveYusuf'unönündedurdular 2Yusuf,aralarındakardeşiBenyamin'idegörünceonlara selamverdivebuadamlarYusuf'unevinegeldiler.

3Yusuf,evininyöneticisinekardeşlerineyemekvermesini emrettiveodaonlaraöyleyaptı

4ÖğlevaktiYusuf,adamlarınıBenyaminilebirlikte huzurunaçağırdıAdamlar,çuvallarındakendilerineiade edilengümüşlerhakkındaYusuf'unevininyöneticisine bilgiverdiler.Yöneticionlara,"Siziniçinherşeyyolunda olacak,korkmayın,"dedivekardeşleriSimeon'uyanlarına getirdi

5Simeonkardeşlerineşöylededi:“Mısırlılarınefendisi banaçokiyidavrandı;beniesirtutmadı,gözlerinizle gördünüzzatenŞehirdençıktığınızdabeniserbestbıraktı veevindebanaiyidavrandı.”

6Yahuda,Benyamin'inelindentutarakYusuf'unönüne geldilerveyerekadareğildiler

7AdamlarhediyeyiYusuf'averdilervehepsionunönüne oturdularYusufonlara,"İyimisiniz,çocuklarınıziyimi, yaşlıbabanıziyimi?"diyesorduOnlarda,"İyiyiz," dediler.Yahuda,Yakup'ungönderdiğibelgeyialıp Yusuf'unelineverdi

8Yusufmektubuokuduvebabasınınyazısınıtanıdı; ağlamakistedivebirodayagidiphıçkırahıçkıraağladı; sonradadışarıçıktı

9VegözlerinikaldırıpkardeşiBenyamin'igördüvedediki: "Banabahsettiğinkardeşinbumu?"BenyaminYusuf'a yaklaştı;Yusufelinionunbaşınakoyduveonadediki: "Allahsanalütfetsinoğlum"

10Yusuf,annesininoğluolankardeşinigörünceyine ağlamakistediOdayagirdi,oradaağladı,yüzünüyıkadı, dışarıçıktıveağlamayıkestiSonra,“Yemekhazırlayın” dedi.

11Yusuf'uniçtiğibirkadehivardı;bukadehgümüşten yapılmış,oniksvebdelyumtaşlarıylagüzelceişlenmişti. Yusuf,kardeşlerionunlabirlikteyemekyerken,onların gözüönündekadehevurdu

12Yusufadamlaradediki:“Bukadehtenanlıyorumki,ilk doğanRuben,Şimeon,Levi,Yahuda,İssakarveZebulun aynıannedendoğmuşçocuklardırDoğumsırasınagöre yerlerinizeoturupyiyin”

13Vediğerlerinidedoğumsıralarınagöreyerleştirdive dediki:"Biliyorumki,buenküçükkardeşinizinerkek kardeşiyok,benimdeonungibierkekkardeşimyok;bu yüzdenodabenimlebirlikteyemekyiyecektir"

14BenyaminYusuf'unhuzurunaçıktıvetahtaoturdu AdamlarYusuf'unyaptıklarınıgörüncehayretedüştüler.O sıradaYusuf'labirlikteyiyipiçtilerveYusufonlara

hediyelerverdiYusufBenyamin'ebirhediyeverdi ManasseveEfraimdebabalarınınyaptıklarınıgörünceona hediyelerverdilerOsnatdaonabirhediyeverdiBöylece Benyamin'inelindebeşhediyeoldu.

15Yusufonlaraiçmekiçinşarapgetirdi,amaiçmek istemedilervededilerki:"Yusuf'unkaybolduğugünden berineşarapiçtiknedelezzetliyemekleryedik"

16Yusufonlarayeminettiveonlarısıkıştırdı;ogün onunlabirliktebolboliçkiiçtilerYusufdahasonrakardeşi Benyamin'lekonuşmakiçinyanınadöndü;Benyaminhâlâ Yusuf'unönündekitahttaoturuyordu

17Yusufona,"Çocuğunvarmı?"diyesorduOda, "Kulunuzunonoğluvar.İsimlerişunlardır:Bela,Beker, Aşbal,Gera,Naaman,Aki,Roş,Mupim,ÇupimveOrd İsimlerini,görmediğimkardeşiminadlarındankoydum" dedi.

18Veonlara,Yusuf'unbütünzamanlarıbildiğiyıldız haritasınıgetirmeleriniemrettiYusuf,Benyamin'e, "İbranilerinbütünbilgeliğesahipolduklarınıduydum,sen bundanbirşeybiliyormusun?"dedi

19Benyamindediki:"Kulunuzdababamınbanaöğrettiği bütünbilgeliğibiliyor."YusufdaBenyamin'edediki: "ŞimdişualetebakveMısır'aindiğinisöylediğinkardeşin Yusuf'unneredeolduğunuanla"

20Benyamingöktekiyıldızlarınharitasınıgösterenoaleti gördüveakıllıolduğuiçinkardeşininneredeolduğunu anlamakiçinonabaktıBenyaminMısırtopraklarınıdört bölümeayırdıveönündekitahttaoturanınkardeşiYusuf olduğunugördüBenyaminçokşaşırdıYusuf,kardeşi Benyamin'inbukadarşaşırdığınıgörünceBenyamin'e,"Ne gördünvenedenbukadarşaşırdın?"dedi.

21BenyaminYusuf'a,"Bundananlıyorumkikardeşim Yusufburadabenimlebirliktetahttaoturuyor"dediYusuf daona,"BenseninkardeşinYusuf'um,bunukardeşlerine söylemeOnlargittiklerindesenideonlarlabirlikte göndereceğimOnlarışehregerigetirmelerini emredeceğimvesenionlardanayıracağım"dedi.

22Eğeronlarcanlarınıtehlikeyeatıpseniniçinsavaşırlarsa, ozamanbanayaptıklarındanpişmanolduklarını anlayacağımvekendimionlaratanıtacağım.Eğerseni yanımaaldığımhaldeseniterkederlerse,ozamansen benimlekalacaksınvebenonlarlaçekişeceğim,onlar gideceklervebenonlarakendimitanıtmayacağım.

23BununüzerineYusuf,subayınaonlarınçuvallarını yiyecekledoldurmasını,heradamınparasınıkendiçuvalına koymasını,bardağıBenyamin'inçuvalınakoymasınıve onlarayolculukiçinerzakvermesiniemretti;subaylarda onlarınistekleriniyerinegetirdiler.

24Ertesigünadamlarsabaherkendenkalktılar,eşeklerine buğdaylarınıyükledilerveBenyaminilebirlikteyola koyuldular;kardeşleriBenyaminilebirlikteKenan diyarınagittiler.

25Mısır'dançokuzaklaşmamışlardıkiYusuf,evinin sorumlusunaşöylebuyurdu:"Kalk,buadamlarıMısır'dan çokuzaklaşmadanönceyakalaveonlaradeki:'Efendimin kadehininedençaldınız?'"

26Yusuf'unhizmetlisikalkıponlarınyanınagittiveonlara Yusuf'unbütünsözlerinisöylediBunuduyuncaçok öfkelendilervededilerki:"Efendinizinkadehikiminelinde bulunursaölecek,bizdeköleolacağız."

27Veaceleyleyolakoyuldular;herbirieşeğindençuvalını indirdiveçuvallarınabaktılar.Kupa,Benyamin'in çuvalındabulunduHepsielbiseleriniyırttılarveşehre döndüler.Benyamin'iyoldadövdüler,şehregirinceye kadarsüreklidövdüler.Yusuf'unönündedurdular.

28Yahuda'nınöfkesikabardıvedediki:"Buadambeni sadeceMısır'ıyoketmekiçinburayagetirdi"

29AdamlarYusuf'unevinegeldilerveYusuf'utahtında otururken,bütüngüçlüadamlarındasağındavesolunda ayaktadurduğunugördüler

30Yusufonlara,“Neyaptınızsiz?Gümüşkadehimialıp gittiniz!Biliyorumki,kardeşinizinülkeninhangi bölgesindeolduğunuöğrenmekiçinkadehimialdınız”dedi.

31Yahudadediki:"Efendimizenediyeceğiz,ne konuşacağız,kendimizinasılsavunacağız?Tanrıbugün bütünkullarınınsuçunubuldu,buyüzdenbugünbizebunu yaptı"

32YusufkalkıpBenyamin'iyakaladıveonukardeşlerinin arasındanzorlaaldı.Evegeldivekapıyıonlarınyüzüne kilitlediYusuf,evininsorumlusuna,onlaraşöyledemesini emretti:"Kralşöylediyor:Babanızınyanınabarışiçinde gidin,iştekadehimielindebulduğumadamıyakaladım."

BÖLÜM54

1Yahuda,Yusuf'unonlarakarşıdavranışlarınıgörünce, onayaklaştı,kapıyıkırdıvekardeşleriylebirlikteYusuf'un huzurunaçıktı.

2YahudaYusuf'adediki:"Efendiminhuzurundaağırbir yükolmasın,kulunolaraksanabirsözsöylememeizin verirmisin?"Yusufdaona,"Söyle"dedi.

3Yahuda,Yusuf'unönündekonuştu;kardeşlerideorada, onlarınönündeduruyorlardıYahudaYusuf'adediki: "Efendimizeyiyecekalmayailkgeldiğimizde,biziülkenin casuslarısanmıştınBenyamin'ideseninhuzuruna getirmiştikvesenbugünbilebizimlealayediyorsun"

4Bunedenle,kralsözlerimidinlesinvelütfenkardeşimizi debizimlebirliktebabamızınyanınagönder;yoksabugün senincanın,Mısırhalkınınbütüncanlarıylabirliktehelak olabilir.

5KardeşlerimdenSimeonveLevi'nin,kızkardeşimiz DinahyüzündenŞekemşehrineveAmorilerinyedişehrine neleryaptıklarınıvekardeşleriBenyaminuğrunaneler yapacaklarınıbilmiyormusun?

6Veben,onlardandahabüyükvedahagüçlüolan gücümle,eğerkardeşimizigöndermeyerazıolmazsanız, bugünsizeveülkenizegeleceğim

7Tanrımız,biziseçenTanrımızın,babamızdanaldığı annemizSarayüzündenFiravun'aneleryaptığınıduymadın mı?Firavun,onuveevhalkınıağırfelaketlerle cezalandırdı;Mısırlılarbumucizeyibugünekadar birbirlerineanlatırlar.Tanrımız,bugünbabasındanaldığın Benyaminyüzündenvebugünülkenizdeüzerimize yığdığınkötülükleryüzündensanadaaynısınıyapacaktır ÇünküTanrımız,babamızİbrahimileyaptığıantlaşmayı hatırlayacakvebabamızıncanınıbugünüzdüğüniçinsana kötülükgetirecektir.

8Şimdisanabugünsöylediğimsözlerimidinleve kardeşimizigönderkigitsin;yoksasenveülkenizinhalkı kılıçlaöleceksiniz,çünkühepinizbanaüstüngelemezsiniz.

9Yusuf,Yahuda'yaşöylecevapverdi:"Nedenağzınıbu kadaraçtınvenedenbizimüzerimizdeövünüyorsun,'Güç seninle!'diyorsun?Firavun'unhayatıüzerineyeminederim ki,bütünyiğitlerimisanakarşısavaşmayagöndersem,sen vebukardeşlerinkesinlikleçamuragömülürsünüz."

10YahudaYusuf'adediki:"Şüphesizsenvehalkınbenden korkmalısınız;Tanrışahitolsunki,kılıcımıbirkere çektiğimde,bugünbütünMısır'ıyokedenekadaronu kınındançıkarmayacağım;seninlebaşlayıpefendin Firavun'labitireceğim"

11Yusufonaşöylecevapverdi:“Şüphesizgüçyalnızsana aitdeğildir;bensendendahagüçlüvekudretliyimEğer kılıcınıçekersen,onuseninvebütünkardeşlerinin boyunlarınadayayacağım”

12Yahudaonadediki:"Şüphesizbugünsanakarşıağzımı açarsamseniyutarım,yeryüzündensilinirsinve krallığındanbugünyokolursun"Yusufdediki:"Şüphesiz ağzınıaçarsan,ağzınıbirtaşlakapatıpbirkelimebile söyleyemezhalegetirecekgücevekudretesahibim; önümüzdenekadarçoktaşvar,gerçektenbirtaşalıp ağzınasokupçenenikırabilirim"

13Yahudadediki:"Allahşahittirki,şimdiyekadarseninle savaşmayıarzuetmedik;bizekardeşimiziver,senden ayrılalım"Yusufdacevapveripdediki:"Firavun'un hayatıüzerineyeminederimki,Kenankrallarınınhepsi seninlebirarayagelsebile,onuelimdenalamazsınız" 14Şimdisenbabanınyanınagit,kardeşindebanaköle olsun;çünküokralınevinisoydu.Yahudadediki:Sana veyakralınitibarınane?Kral,ülkesindegümüşvealtın dağıtıyor,yahediyeolarakyadamasrafolarakSenise hâlâkardeşininçantasınakoyduğunkadehtenbahsediyor veonusendençaldığınısöylüyorsun?

15Allahkorusunki,kardeşimizBenyaminveyaİbrahim soyundanherhangibirisendenveyabaşkasından,isterkral olsun,isterprensolsun,istersıradanbirinsanolsun, hırsızlıkyapmasın

16Busuçlamayıbırakartık,yoksabütündünyasenin sözleriniduyup,‘Mısırkralıazıcıkgümüşiçinadamlarla çekişti,onlarısuçladıvekardeşleriniköleolarakaldı’ derler.

17Yusufdakarşılıkolarak,“Bukadehial,yanımdanayrıl vekardeşiniköleolarakbırak;çünkühırsızıncezasıköle olmaktır”dedi.

18Yahudadediki:"Kardeşimizibırakıpkadehinialmaya kararvermenenedenutanmıyorsun?Kadehinibizeversen de,binkatınıversende,kardeşimizihiçbirinsanınelinde bulunangümüşiçinbırakmayız,onunuğrunaölmeyiz"

19Yusufdaşöylecevapverdi:"Kardeşininedenterkedip onuyirmigümüşkarşılığındasattın,bugünbileöyle yapmadın?Öyleysenedenbukardeşinedeaynısını yapmıyorsun?"

20Yahudadediki:"RABşahittirki,seninlesavaşmak istemiyoruz;şimdibizekardeşimiziver,kavgaetmeden sendenayrılacağız"

21Yusufcevapveripdediki:"Ülkeninbütünkralları toplansabile,kardeşinielimdenalamazlar"Yahudaise dediki:"Kardeşimizinbizimlegelmediğinigören babamızanediyeceğiz?Odaonuniçinüzülecektir"

22Yusufdacevapveripşöylededi:"Babanaşunu söyleyeceksin:İpkovanınpeşindengitti."

23Yahudadediki:"Şüphesizsenbirkralsın,nedenböyle şeylersöylüyorsun,yalanhükümveriyorsun?Seningibibir kralınvayhaline!"

24Yusufcevapveripdediki:“KardeşinizYusufyüzünden söylediğimsözdehiçbiryanlışhükümyoktur;çünkü hepinizonuMidyanlılarayirmigümüşkarşılığındasattınız vehepinizbabanızabunuinkâredip,‘Onukötübirhayvan yedi,Yusufparçalandı’dediniz.”

25Yahudadediki:"İşteŞem'inateşiyüreğimdeyanıyor, şimdibütünülkeniziateşleyakacağım"Yusufdacevap veripdediki:"Şüphesizki,oğullarınızıöldürenbaldızın Tamar,Şekem'inateşinisöndürdü"

26Yahudadediki:"Eğerbedenimdentekbirkılkoparsam, Mısır'ıntamamınıkanıyladoldururum"

27Yusufcevapveripdediki:"Sizinadetinizböyledir Sattığınızkardeşinizeyaptığınızgibi,onunyeleğinekan bulayıpbabanızagetirdinizki,'Onukötübirhayvanyedi, iştekanı'desin"

28Yahudabunuduyuncaçoköfkelendivekızgınlığı alevlendiOrada,önünde,ağırlığıyaklaşıkdörtyüzşekel olanbirtaşvardıYahuda'nınöfkesidahadaarttı;taşıbir eliylealıpgöğefırlattıvesoleliyleyakaladı.

29Sonraonuayaklarınınaltınakoyduvebütüngücüyle üzerineoturdu;Yahuda'nıngücüyletaştozhalinegeldi

30Yusuf,Yahuda'nınbudavranışınıgörünceçokkorktu; oğluManasşa'yadaemrettiveodaYahuda'nınyaptığıgibi başkabirtaşlaaynışeyiyaptıYahudakardeşlerine, "Hiçbiriniz,'BuadamMısırlıdır'demesin;budavranışıyla babamızınsoyundandır"dedi

31Yusufdediki:"Güçyalnızsanaverilmedi;bizdegüçlü adamlarız.Nedenhepimizleövünüyorsun?"Yahudada Yusuf'adediki:"Lütfenkardeşimizigöndervebugün ülkenimahvetme"

32Yusufonlaraşöylecevapverdi:“Gidinvebabanıza söyleyin,tıpkıkardeşinizYusufhakkındasöylediğinizgibi, kötübirhayvanonuyedi”

33YahudakardeşiNaftali'yeşöylededi:"Çabukgit, Mısır'ınbütünsokaklarınısayvebanagel"Simeoniseona şöylededi:"Busanazahmetolmasın;şimdidağa gideceğim,dağdanbüyükbirtaşalıpMısır'dakiherkesin başınakoyacağımveoradakilerinhepsiniöldüreceğim" 34Yusuf,kardeşlerininönündesöyledikleribütünbu sözleriişitti;amaonlarYusuf'unbunlarıanladığını bilmiyorlardı,çünküonunİbranicebilmediğinisanıyorlardı 35Yusuf,kardeşlerininMısır'ıyıkacaklarındançokkorktu veoğluManasse'yeşöylebuyurdu:"Hemengit,aceleetve Mısır'ınbütünhalkını,bütünyiğitleritopla;atlılarla, yayalarlavehertürlümüzikaletiylebanagelsinler." Manassedegidipöyleyaptı

36Naftali,Yahuda'nınemrettiğigibigitti;çünküNaftali, hızlıgeyiklergibiçeviktivebaşaklarınüzerineçıktığında başaklarınkırılmadığınıgörürdü.

37VegidipMısır'ınbütünsokaklarınısaydıveonikitane olduğunubulduAceleylegidipYahuda'yahaberverdi Yahudadakardeşlerine,"Aceleedin,herbirinizkılıcınızı belinizetakın,Mısır'ıelegeçirelim,hepsiniyokedelim,tek birkalıntıbilekalmasın"dedi.

38Yahudadediki:"İşte,benkendigücümleüçsokağı yıkacağım,sizdeherbirinizbirsokağıyıkacaksınız" Yahudabunusöylerken,Mısırhalkıvebütüngüçlü

adamlarhertürlümüzikaletiyleveyüksekseslebağırarak onlaradoğrugeldiler.

39Onlarınsayısıbeşyüzsüvari,onbinpiyadevekılıçya damızrakkullanmadan,sadeceelleriylevegüçleriyle savaşabilendörtyüzadamdanoluşuyordu.

40Bütüngüçlüadamlarbüyükbirgürültüvebağırışla geldilerveYakupoğullarınıkuşatıponlarıkorkuttular; bağırışlarınınsesiyleyersarsıldı.

41Yakupoğullarıbuaskerlerigörüncecanlarındançok korktularYusufdaYakupoğullarınıkorkutup sakinleştirmekiçinböyleyaptı

42Yahuda,kardeşlerindenbazılarınınkorktuğunugörünce onlara,“Tanrı’nınlütfubizimleikennedenkorkuyorsunuz?” dediYahuda,Yusuf’unemriyleMısırhalkınıntamamının onlarıkorkutmakiçinçevrelediğinigörünce,sadeceYusuf onlara,“Onlardanhiçbirinedokunmayın”diyeemretti.

43BununüzerineYahudaaceleylekılıcınıçekti,yüksekve acıbirçığlıkattı,kılıcıylavurdu,yeresıçradıvebütün halkakarşıbağırmayadevametti.

44Veobunuyaptığında,RabYahuda'nınvekardeşlerinin korkusunuyiğitlerinveonlarıçevreleyenbütünhalkın üzerinesaldı.

45Vehepsibağırışlarıduyuncakaçtılar,korkuyakapılıp birbirlerininüzerinedüştülervedüşenlerinçoğuöldü; hepsiYahuda'nın,kardeşlerininveYusuf'unönünden kaçtılar

46Onlarkaçarken,YahudavekardeşlerionlarıFiravun'un evinekadarkovaladılar;hepsikurtuldu.Yahudayine Yusuf'unönüneoturduveonaaslangibikükredi,çok yüksekvekorkunçbirçığlıkattı

47ÇığlıkuzaktanduyulduveSukkot'unbütünhalkıbunu duydu;bütünMısırçığlığınsesiylesarsıldı;Mısır'ınve Goşenülkesininsurlarıyersarsıntısındanyıkıldı;Firavun datahtındanyeredüştü;MısırveGoşen'dekibütünhamile kadınlardasarsıntınınsesiniduyuncaçokkorktuklarıiçin düşükyaptılar

48Firavunhabergöndererek,“Mısırülkesindebugünolan buşeynedir?”diyesorduGelenlerherşeyibaştansona anlattılarFiravundehşetedüştü,şaşırdıveçokkorktu

49BütünbunlarıduyuncakorkusudahadaarttıveYusuf'a habergöndererekşöylededi:"Mısır'ıyıkmakiçinbana İbranilerigetirdin;ohırsızköleyeneyapacaksın?Onu gönder,kardeşleriylebirliktegitsin;onlarınkötülüğünden biz,senvebütünMısırhelakolmayalım"

50Eğerbunuyapmakistemiyorsan,bütündeğerli eşyalarımıyanındanatveonlarınülkesinegit,eğerbundan hoşlanıyorsan;çünküonlarbugünbütünülkemiyıkacakve bütünhalkımıöldürecekler;Mısır'ınbütünkadınları çığlıklarındandolayıdüşükyaptılar;bakın,sadecebağırıp çağırarakneleryaptılar;üstelikkılıçlasavaşırlarsaülkeyi yerlebiredecekler;şimdidilediğiniseç,isterbeniister İbranileri,isterMısır'ıisterİbranilerinülkesini.

51VegelipYusuf'aFiravun'unonunhakkındasöylediği bütünsözlerianlattılarYusufFiravun'unsözlerindençok korktuYahudavekardeşlerihâlâYusuf'unönündeöfkeli vekızgınbirşekildeduruyorlardıveYakup'unbütün oğullarıYusuf'adenizinvedalgalarınınkükremesigibi kükrediler

52YusufkardeşlerindenveFiravun'dançokkorkuyorduve Mısır'ıntamamınıyoketmelerindenkorktuğuiçin kardeşlerininyanınakendinitanıtmakiçinbirbahanearadı

53YusufoğluManasse'yebuyurdu;Manassegidip Yahuda'yayaklaştı,eliniomzunakoyduveYahuda'nın öfkesidindi

54Yahudakardeşlerine,“HiçbirinizbununMısırlıbir gencinişiolduğunusöylemesin;bubabamınevininişidir” dedi

55Yusuf,Yahuda'nınöfkesinindindiğinigörüpanlayınca, Yahuda'yayumuşakbirdillekonuşmakiçinyaklaştı.

56Yusuf,Yahuda'yaşöylededi:"Şüphesizdoğru söylüyorsunvebugüngücünhakkındakiiddialarını doğruladınSendenhoşnutolanTanrın,refahınıartırsın Fakatbanadoğruyusöyle,bütünkardeşlerinarasında nedenbuçocukyüzündenbenimleçekişiyorsun?Çünkü onlardanhiçbirionunhakkındabanatekbirkelimebile söylemedi"

57YahudaYusuf'aşöylecevapverdi:"Şüphesizbiliyorsun ki,benoğlunubabasınateslimetmekiçinkefiloldum; 'Eğeronuonateslimetmezsem,onunsuçunusonsuzadek benüstleneceğim'dedim."

58Bunedenle,bütünkardeşlerimarasındansanayaklaştım; çünküonunsendenayrılmasınaizinvermekistemediğini gördüm.Şimdi,onunbizimlegitmesiiçinonugöndermen içinsendenlütufbulmamıdiliyorumİşte,onunyerineben kalacağımvedilediğinheriştesanahizmetedeceğimBeni nereyegönderirsen,büyükbirgayretlesanahizmetetmek içinorayagideceğim

59Şimdibenisanaisyanedengüçlübirkralagönder;ona veülkesineneyapacağımıbileceksin;süvarileri,piyadeleri veyaçokgüçlübirhalkıolsabile,hepsiniöldüreceğimve kralınbaşınıseninönünegetireceğim

60Bilmiyormusun,duymadınmıki,babamızİbrahim kuluEliyzerilebirlikteElamkrallarınınhepsiniordularıyla birliktebirgecedeyoketti,tekbirkişibilesağkalmadı? Veogündenberibabamızıngücübizemirasolarakverildi, bizevesoyumuzasonsuzadek

61Yusufdaşöylecevapverdi:“Doğrusöylüyorsun, ağzındayalanyok.Çünkübizedeİbranileringüçlü olduklarıveRabTanrı'nınonlardançokhoşnutolduğu bildirilmiştiÖyleysekimonlarınkarşısındadurabilir?”

62Ancak,eğerannesininoğluolanveMısır'agittiğini söylediğinizkardeşinibanagetirirseniz,kardeşinizi göndereceğimKardeşinibanagetirdiğinizdeonuonun yerinealacağım;çünkübabanızaonuniçinhiçbirinizkefil olmadınızObanageldiğinde,sizinkefilolduğunuz kardeşinisizinlebirliktegöndereceğim

63YusufbusözlerisöylediğindeYahuda'nınöfkesi kabardı;gözlerindenöfkedenkanaktıvekardeşlerineşöyle dedi:"Buadambugünnasılolurdahemkendiyıkımını hemdebütünMısır'ınyıkımınıarar!"

64SimeonYusuf'aşöylecevapverdi:"Baştansanaonun nereyegittiğini,ölümüdirimiolduğunubilmediğimizi söylememişmiydik?Efendimnedenböylekonuşuyor?"

65Yusuf,Yahuda'nınyüzünebakarak,ona,"Bukardeşin yerinediğerkardeşinigetir"dediğindeöfkesinin kabarmayabaşladığınıanladı

66Yusufkardeşlerinedediki:“Kardeşinizinyaöldüğünü yadakaybolduğunusöylemiştiniz.Şimdionubugün çağırsamveosizegelse,onukardeşininyerinebanaverir misiniz?”

67Yusufkonuşmayaveseslenmeyebaşladı:“Yusuf, Yusuf,bugünhuzurumagel,kardeşlerininkarşısınaçıkve onlarınönündeotur”

68Yusufbusözüonlarınönündesöylediğinde,Yusuf'un neredengeleceğinigörmekiçinherbirifarklıbiryöne baktı

69Yusufonlarınbütünyaptıklarınıgözlemlediveonlara dediki:“Nedenorayaburayabakıyorsunuz?BenMısır'a sattığınızYusuf'umBenisattığınıziçinüzülmeyin;çünkü kıtlıkzamanındasizedestekolsundiyeTanrıbeniönünüze gönderdi”

70Yusuf'unsözleriniişitenkardeşleriondançokkorktular; Yahudaiseondansonderecekorktu.

71Benyamin,Yusuf'unsözleriniişitince,onlarınönünde, eviniçtarafındaydıHemenkardeşiYusuf'akoştu,ona sarıldı,boynunasarıldıvebirlikteağladılar.

72Yusuf'unkardeşleri,Benyamin'inkardeşininboynuna sarılıponunlabirlikteağladığınıgörünce,onlarda Yusuf'unyanınakoşuponasarıldılarveYusuf'labirlikte hıçkırahıçkıraağladılar

73Yusuf'unevinde,bunlarınYusuf'unkardeşleriolduğu haberiduyuldu.BudurumFiravun'uçokmemnunetti; çünküonlarınMısır'ıyıkmasındankorkuyordu

74Firavun,Yusuf'agelenkardeşleriiçinonutebriketmek üzerehizmetkârlarınıgönderdi.Mısır'dakibütünorduve birlikkomutanlarıYusuf'labirliktesevinmeyegeldilerve bütünMısırYusuf'unkardeşleriiçinbüyüksevinçduydu

75FiravundaYusuf'ahizmetkârlarınıgöndererek, "Kardeşlerinesöyle,bütünmallarınıtoplayıpbana getirsinler,bendeonlarıMısırülkesinineniyiyerine yerleştireyim"dedi.Onlardaöyleyaptılar.

76Yusuf,evininbaşındakiadamakardeşlerinehediyeler vegiysilergetirmesiniemrettiAdamdaonlarakrallaraait birçokgiysi,elbisevebirçokhediyegetirdiveYusuf bunlarıkardeşleriarasındapaylaştırdı

77Vekardeşlerininherbirinealtınvegümüştenyapılmış birergiysiveüçyüzgümüşparaverdi.Yusufdahepsine bugiysilerigiyipFiravun'unhuzurunagetirilmelerini emretti

78Firavun,Yusuf'unbütünkardeşlerininyiğitveyakışıklı olduklarınıgörünceçoksevindi

79BununüzerineFiravun'unhuzurundanayrılıpKenan diyarına,babalarınınyanınagittiler;kardeşleriBenyamin deonlarlabirlikteydi

80YusufkalkıpFiravun'danonlaraonbirsavaşarabası verdi;ayrıcaYusuf,Mısır'dataçgiydiğigünbabasını Mısır'agetirmekiçinbindiğisavaşarabasınıdaonlara verdi.Yusuf,kardeşlerininçocuklarınasayılarınagöre giysilerveherbirineyüzgümüşparagönderdi;ayrıca kralıneşleriningiysilerindenkardeşlerinineşlerinede giysilergönderdi

81Vekardeşlerininherbirine,Kenandiyarınagiderken onlara,çocuklarınaveMısır'avardıklarındaonlarahizmet edecekonaradamverdi

82Yusuf,kardeşiBenyaminaracılığıylaonoğluiçinon takımelbisegönderdi;bu,Yakup'unoğullarınıngeri kalanındandahafazlabirpaydı.

83VeherbirineelligümüşparaveFiravun'unhesabınaon savaşarabasıgönderdi;babasınadaMısır'ınbütünlüks eşyalarıyladoluoneşekvebabasıiçinveyanındabulunan

herkeseyolculukiçinerzakolaraktahıl,ekmekveyiyecek yüklüondişieşekgönderdi.

84VekızkardeşiDinah'agümüşvealtındangiysiler,tütsü, mür,ödağacıotuvebolmiktardakadınsüsügönderdi; aynışeyleriFiravun'unkarılarındanBenyamin'inkarılarına dagönderdi

85Vebütünkardeşlerineveeşlerineherçeşitonikstaşıve bdeliumverdi;Mısır'ınilerigelenleriarasındabulunan bütündeğerlieşyalardan,Yusuf'unbabasınınevine gönderdiğidışındahiçbirşeykalmadı

86Kardeşlerinigönderdiveonlargittiler;odakardeşi Benyamin'ionlarlabirliktegönderdi

87YusufdaonlarlabirlikteMısırsınırlarınakadarolan yoldaonlaraeşliketmeküzereyolaçıktıvebabasıileev halkıhakkındaonlaraMısır'agelmeleriniemretti

88Veonlaradediki:“Yoldakavgaetmeyin;çünkübu, büyükbirhalkıaçlıktankorumakiçinRabtarafından yapılmıştır;ziraülkededahabeşyılsürecekbirkıtlık olacaktır.”

89Veonlaraşöylebuyurdu:“Kenandiyarınavardığınızda, bukonudababamınhuzurunaanidengelmeyin,akıllıca davranın.”

90Yusufonlaraemirvermeyibıraktı,döndüveMısır'a gitti;Yakup'unoğullarıisesevinçveneşeiçindebabaları Yakup'unyanına,Kenandiyarınagittiler.

91Veülkeninsınırlarınageldilervebirbirlerineşöyle dediler:“Babamızınönündebukonudaneyapmalıyız? Eğeranidenyanınagidipbudurumuonaanlatırsak, sözlerimizdençokkorkacakvebizeinanmayacaktır”

92Veevlerineyaklaşıncayakadaryürüdüler;Aşer'inkızı Serah'ıonlarıkarşılamayaçıkarkenbuldular.Kızçokiyive kurnazdı,arpçalmayıdabiliyordu

93Onlardaonuçağırdılar;odaonlarınönünegeldi,onları öptü.Onlardaonuyanlarınaalıpelinebirarpverdilerve dedilerki:"Şimdibabamızınhuzurunagit,önündeotur, arpıçalveşusözlerisöyle"

94Onlardaonaevlerinegitmesiniemrettiler;odaarpını alıpaceleyleonlarınönünegittiveYakup'unyanınaoturdu 95Veodagüzelceçaldı,şarkısöyledivetatlısözlerle şöylededi:"AmcamYusufyaşıyor,Mısırtopraklarında hükümsürüyorveölmedi"

96Veo,busözleritekrarlamayavesöylemeyedevametti; Yakuponunsözleriniişittivebunlaronahoşgeldi.

97KadınsözleriniikiüçkeztekrarlarkenYakuponu dinledi;sözlerinintatlılığıYakup'unyüreğinesevinçdoldu, Tanrı'nınruhuonunüzerineindivekadınınbütün sözlerinindoğruolduğunuanladı

98Yakup,Serahbusözlerikendisinesöylediğindeonu kutsadıveonaşöylededi:“Kızım,ölümsanaaslagalip gelmesin,çünküsenbenimruhumucanlandırdın;lütfen banadahaöncesöylediğingibikonuşmayadevamet, çünkübütünsözlerinlebenisevindirdin.”

99Veobusözlerisöylemeyedevametti;Yakupdinledive hoşunagitti,sevindiveTanrı'nınruhuonunüzerineindi 100Adamdahaonunlakonuşurken,oğullarıatlarla,savaş arabalarıyla,kraliyetgiysileriyleveönlerindekoşan hizmetkârlarlabirlikteyanınageldiler.

101Yakuponlarıkarşılamakiçinayağakalktıveoğullarını kraliyetgiysileriiçinde,Yusuf'unonlaragönderdiğibütün hazinelerigördü.

102Onlardaonadedilerki:"Bilki,kardeşimizYusuf yaşıyorveMısırtopraklarındahükümsürenodur;sana söylediğimizgibibizimlekonuşandaodur"

103Yakupoğullarınınbütünsözleriniişittiveyüreği onlarınsözlerindendolayıhızlaçarpmayabaşladı;çünkü Yusuf'unonlaraverdiğivegönderdiğiherşeyiveYusuf'un onlarasöylediğibütünişaretlerigörmedenonlara inanamazdı.

104OnlardaonunönündeherşeyiaçıpYusuf'un gönderdiğiherşeyionagösterdiler;Yusuf'un gönderdikleriniherkeseverdilerveodaonlarındoğru söylediklerinianladıveoğlunundurumundandolayıçok sevindi.

105Yakupdediki:"OğlumYusuf'unhâlâyaşıyorolması banayeter;ölmedenöncegidiponugöreceğim"

106Oğullarıonabaşlarınagelenherşeyianlattılarve Yakup,"OğlumuvesoyunugörmekiçinMısır'aineceğim" dedi

107Yakupkalktı,Yusuf'unkendisinegönderdiğigiysileri giydi,yıkandıktanvesaçlarınıtıraşettiktensonraYusuf'un kendisinegönderdiğisarığıbaşınataktı

108Yakup'unevhalkınıntamamıveeşleri,Yusuf'un kendilerinegönderdiğigiysilerigiydilerveYusuf'unhâlâ hayattaolduğunuveMısır'dahükümsürdüğünüöğrenince çoksevindiler.

109KenanhalkınıntamamıbunuduyduveYakup'unhâlâ hayattaolduğunuöğreninceonunlabirlikteçoksevindiler 110Yakuponlaraüçgünboyuncabirziyafetverdive KenankrallarıileülkeninilerigelenleriYakup'unevinde yiyipiçipsevindiler

BÖLÜM55

1BundansonraYakup,“Mısır'agidipoğlumugöreceğim, sonradaTanrı'nınİbrahim'esöylediğiKenandiyarına döneceğim;çünküdoğduğumtopraklardanayrılamam” dedi.

2İşteRabonaşöylededi:“Bütünevhalkınlabirlikte Mısır'agitveoradakalMısır'agitmektenkorkma,çünkü senioradabüyükbirulusyapacağım.”

3Yakupkendikendine,“Gidipoğlumabakacağım,Mısır halkınınarasındaTanrıkorkusuhâlâyüreğindemi?”dedi 4RabYakup'aşöylededi:"Yusufiçinkorkma,çünküo hâlâbanahizmetetmekonusundadürüstlüğünükoruyor; buseningözündedeiyigörünecektir"Yakupoğluiçinçok sevindi.

5OzamanYakup,Rabbinkendisineverdiğisözüzerine oğullarınaveevhalkınaMısır'agitmeleriniemretti.Yakup, oğullarıvebütünevhalkıylabirliktekalkıpKenan diyarından,Beerşeba'dan,büyükbirsevinçveneşeiçinde ayrıldıveMısırdiyarınagitti

6Mısır'ayaklaştıklarızamanYakup,Yusuf'aMısır'dabir yergöstermesiiçinYahuda'yıöncedengönderdiYahuda babasınınsözünüdinledi,aceleylekoşarakYusuf'unyanına geldiveonlaraGoşenülkesindebütünailesiiçinbiryer tahsisettilerYahudadageridöndüvebabasınınyanına geldi.

7YusufsavaşarabasınıkoştuvebabasıYakup'u karşılamayagitmeküzerebütüngüçlüadamlarını, hizmetkarlarınıveMısır'ınbütüngörevlilerinitopladı.

Yusuf'unemriMısır'dailanedildi:"Yakup'ukarşılamaya gitmeyenlerinhepsiölecektir."

8ErtesigünYusuf,bütünMısırlılarlabirliktebüyükve güçlübirorduylayolaçıktı.Hepsiinceketenvemor giysilergiymiş,gümüşvealtınaletlertaşımışvesavaş aletlerinideyanlarındagetirmişlerdi

9Vehepsi,hertürlümüzikaletiyle,davullarla,teflerle Yakup'ukarşılamayagittiler;yolamürveödağacı yapraklarıserptilervehepbirlikteböyleyürüdüler; bağırışlarıylayersarsıldı

10Mısır'ınbütünkadınlarıYakup'ukarşılamakiçin Mısır'ınçatılarınavesurlarınaçıktılar;Yusuf'unbaşında iseFiravun'unkraliyettacıvardı;çünküFiravun,babasıyla buluşmayagiderkenonugiymesiiçinYusuf'agöndermişti 11Yusufbabasınınyanınaelliarşınkadaryaklaşınca arabadanindivebabasınadoğruyürümeyebaşladı.Mısır'ın bütünsubaylarıveilerigelenleriYusuf'unbabasınadoğru yayaolarakgittiğinigörünceonlardaarabadaninip Yakup'adoğruyayaolarakyürümeyebaşladılar.

12YakupYusuf'unordusunayaklaştığında,Yusuf'la birliktekendisinedoğrugelenorduyugördüvebudurum Yakup'umemnunetti;Yakupbunaçokşaşırdı.

13YakupYahuda'ya,"Mısırordusundakrallıkkıyafetleri giymiş,üzerindekıpkırmızıbirelbisevebaşındakraliyet tacıolan,arabasındaninmişvebizedoğrugelenşuadam kimdir?"dediYahudababasına,"O,seninoğlunKral Yusuf'tur"diyecevapverdiYakupoğlunungörkemini görünceçoksevindi.

14Yusufbabasınınyanınayaklaştıvebabasınınönünde eğildi;ordununbütünadamlarıdaonunlabirlikteYakup'un önündeyerekapandılar.

15VeişteYakupkoşarakoğluYusuf'unyanınagitti, boynunasarılıponuöptüveikisideağladıYusufda babasınasarılıponuöptüveikisideağladı;Mısırhalkının tamamıdaonlarlabirlikteağladı

16YakupYusuf'adediki:"Seninyüzünü,hâlâhayattave yüceolduğunugördüktensonra,sevinçleöleceğim."

17Yakup'unoğulları,eşleri,çocukları,hizmetçilerive Yakup'unbütünevhalkıYusuf'labirliktehıçkırahıçkıra ağladılar,onuöptülerveonunlabirlikteçokağladılar. 18YusufvebütünhalkıdahasonraMısır'adöndüler; Yakup,oğullarıveevhalkınınbütünçocuklarıdaYusuf'la birlikteMısır'ageldilerveYusufonlarıMısır'ıneniyi yerinde,Goşendiyarındabiryereyerleştirdi

19Yusufbabasınavekardeşlerinedediki:“Firavun'agidip şöylediyeceğim:Kardeşlerim,babamınailesiveonlaraait olanherkesbanageldilerveişteGoşenülkesindeler”

20YusufdaöyleyaptıvekardeşleriRuben,İssakar, ZebulunveBenyamin'ialıpFiravun'unönünekoydu

21YusufFiravun'aşöylededi:"Kardeşlerim,babamın ailesiveonlaraaitolanherkes,sürülerivebüyükbaş hayvanlarıylabirlikteKenandiyarındanMısır'a,bana geldiler;çünküoradakıtlıkçokşiddetliydi"

22FiravunYusuf'adediki:"Babanıvekardeşleriniülkenin eniyiyerineyerleştir,onlaraiyiolanherşeyiesirgeme, ülkeninbereketindenyedir"

23Yusufdaşöylecevapverdi:“İşte,onlarıGoşendiyarına yerleştirdim;çünküonlarçobandırlarBuyüzden Mısırlılardanuzakta,Goşen'dekalıpsürüleriniotlatsınlar”

24FiravunYusuf'a,"Kardeşlerinsananederlerseonuyap" dediYakup'unoğullarıFiravun'unönündeeğildilerve

ondanbarışiçindeayrıldılarYusufdadahasonrababasını Firavun'unhuzurunagetirdi.

25YakupgeldiveFiravun'unönündeeğildi,Firavun'u kutsadıvesonraoradanayrıldı;Yakup,bütünoğullarıve bütünailesiGoşenülkesindeyaşadılar.

26İkinciyılda,yaniYakup'unhayatınınyüzotuzuncu yılında,Yusufbabasını,kardeşlerinivebabasınınbütünev halkınıkıtlıkgünleriboyuncaçocuklarınınherbirine yetecekkadarekmeklebesledi;hiçbirşeydenyoksun kalmadılar

27Yusufonlarabütünülkenineniyikısmınıverdi; Yusuf'unyaşadığısüreboyuncaMısır'ıneniyilerinesahip oldular;Yusufayrıcaonlaravebabasınınbütünevhalkına heryılgiysiveelbiseverdi;veYakup'unoğulları kardeşlerininyaşadığısüreboyuncaMısır'dagüveniçinde kaldılar.

28YakupherzamanYusuf'unsofrasındayemekyerdi; Yakupveoğulları,Yakup'unçocuklarınınevlerinde yediklerihariç,gecegündüzYusuf'unsofrasından ayrılmazlardı

29KıtlıkgünlerindebütünMısırlılarYusuf'unevinden ekmekyediler;çünküMısırlılarkıtlıkyüzündenbütün mallarınısattılar

30Yusuf,FiravunadınaMısır'ınbütüntopraklarınıve tarlalarınıekmekkarşılığındasatınaldıvekıtlıkgünleri boyuncabütünMısır'aekmeksağladıAyrıca,ülkeninher yerindensatınaldıklarıtahıllarkarşılığındakendisinegelen bütüngümüşvealtınıtopladıveçokmiktardaaltınve gümüşünyanısıra,paralarıtükendiğindeülkeninher yerindenYusuf'agetirdiklerimuazzammiktardaonikstaşı, bdelliumvedeğerligiysilerbiriktirdi.

31Yusufelinegeçenbütüngümüşüvealtını,yaklaşık yetmişikitalentaltınvegümüşü,ayrıcabolmiktardaoniks taşıvebdelium'ualdıvebunlarıdörtparçayaayırıpsakladı. BirparçasınıKızıldenizyakınlarındakiçölde,birparçasını Peratnehrikıyısında,üçüncüvedördüncüparçalarınıise İranveMedçölününkarşısındakiçöldesakladı.

32Geriyekalanaltınvegümüşünbirkısmınıalıpbütün kardeşlerine,babasınınevhalkınavebabasınınev halkındakibütünkadınlaraverdi;gerikalanınıise Firavun'unevinegötürdü;bumiktaryaklaşıkyirmitalent altınvegümüştü

33Yusuf,geriyekalanbütünaltınvegümüşüFiravun'a verdi;FiravundabunlarıhazineyekoyduBununüzerine ülkedekıtlıkgünlerisonaerdi;bütünülkeekinekti,biçti veheryılalıştıklarımiktardaürünaldılar;hiçbirşeyden yoksunkalmadılar

34YusufMısır'dagüveniçindeyaşadıvebütünülkeonun yönetimialtındaydı;babasıvebütünkardeşleriiseGoşen ülkesindeyaşadılarveorayıelegeçirdiler

35Yusufçokyaşlıydı,ömrüilerlemişti;ikioğluEfraimve Manasseise,Yakup'unoğullarınınçocuklarıylabirlikte, Rabbinyollarınıveyasasınıöğrenmekiçinsürekli Yakup'unevindekaldılar

36YakupveoğullarıMısırtopraklarında,Goşendiyarında yaşadılar;orayımülkedindiler,oradaçoğaldılarveverimli oldular.

BÖLÜM56

1YakupMısırdiyarındaonyediyılyaşadıveömrüyüz kırkyediyıloldu.

2OsıradaYakup,ölümüneyolaçacakbirhastalığa yakalandıveMısır'danoğluYusuf'uçağırdı.Yusuf Mısır'dangeldivebabasınınyanınageldi.

3YakupYusuf'aveoğullarınaşöylededi:"İşteben ölüyorumveatalarınızınTanrısısiziziyaretedecekvesizi, Rabbinsizevesizdensonrakiçocuklarınızavermeye yeminettiğitopraklaragerigetirecektirŞimdi,ben öldüğümde,beniatalarımınyanına,Kenandiyarındaki Hebron'dabulunanMachpelahmağarasınagömün"

4YakupoğullarındankendisiniHebron'dakiMachpelah'a gömmeleriiçinyeminettirdiveoğullarıdabukonudaona yeminettiler

5Veonlaraşöylebuyurdu:“TanrınızRabbekullukedin; çünküatalarınızıkurtaran,sizidehertürlüsıkıntıdan kurtaracaktır”

6Yakup,“Bütünçocuklarınızıyanımaçağırın”dedi Yakup'unoğullarınınbütünçocuklarıgeliponunönüne oturdularYakuponlarıkutsadıveonlara,“Atalarınızın TanrısıRab,sizebinkatdahafazlasınıversinvesizi kutsasın;babanızİbrahim'inbereketinisizebahşetsin”dedi. Yakuponlarıkutsadıktansonra,oğullarınınbütün çocuklarıogündışarıçıktılar

7ErtesigünYakupyineoğullarınıçağırdı;hepsitoplandı, yanınageldiveönündeoturduYakupogünölümünden önceoğullarınıkutsadı;herbirinikutsadığıgibikutsadı İştebu,İsrail'eaitolanRabbinkanunkitabındayazılıdır.

8YakupYahuda'yadediki:"Oğlum,biliyorumkisen kardeşleriniçingüçlübiradamsın;onlarınüzerindehüküm sür,oğullarındaonlarınoğullarıüzerindesonsuzadek hükümsürsünler"

9Oğullarınayalnızcayayvebütünsavaşsilahlarınıöğret ki,düşmanlarınahükmedecekolankardeşlerinin savaşlarındayeralabilsinler

10Yakupogünoğullarınatekrarşöylebuyurdu:“İşte bugünhalkımınyanınatoplanacağım;beniMısır'dan çıkarınvesizeemrettiğimgibiMakpelahmağarasına gömün”

11Ancak,lütfendikkatedin,oğullarınızdanhiçbiribeni taşımasın,yalnızcasiztaşıyınBenigömmeküzereKenan diyarınagötüreceğinizbedenimitaşırkenbanaşöyle davranacaksınız:

12Yahuda,İssakarveZebulunbenimtabutumudoğudan taşıyacaklar;Ruben,SimeonveGadgüneyden;Efraim, ManasseveBenyaminbatıdan;Dan,AşerveNaftali kuzeyden

13Levi'ninyanınızdataşımasınaizinvermeyin;çünküove oğulları,İsrailoğullarıylabirlikteordudaRabbinantlaşma sandığınıtaşıyacaklardırOğlumYusufdataşımasın; çünküonunşanıbirkralgibiolsunAncakonlarınyerine EfraimveManassegeçeceklerdir.

14Benigötürdüğünüzzamanbanaşöyleyapacaksınız: Sizebuyurduğumherşeydenhiçbiriniihmaletmeyin;bunu banayaptığınızzaman,Rabsizivesizdensonragelen çocuklarınızısonsuzadekiyiliklehatırlayacaktır 15Eyoğullarım,sizdekardeşinizeveakrabanızasaygı gösterinveçocuklarınızavetorunlarınıza,atalarınızın TanrısıRAB'bebütüngünlerboyuncahizmetetmelerini emredin.

16Böylecesiz,çocuklarınızveçocuklarınızınçocukları sonsuzadekbuülkedeuzunömürlüolasınız;Rab Tanrınızıngözündeiyivedoğruolanıyapın,O'nunbütün yollarındayürüyün.

17EyoğlumYusuf,lütfenkardeşlerininsanayaptıkları kötülüklerivetümgünahlarınıbağışla;çünküTanrıbunu seninveçocuklarınıniyiliğiiçintasarlamıştı

18Eyoğlum,kardeşleriniMısırhalkınabırakma,onların duygularınıincitme;çünküonlarıTanrı'nınelinevesenin elineemanetediyorumki,Mısırlılardankoruyasın Yakup'unoğullarıbabalarınaşöylecevapverdiler:Ey babamız,bizebuyurduğunherşeyiyapacağız;Tanrı bizimleolsun.

19Yakupoğullarınadediki:“Tanrısizinleolsun;O’nun bütünyollarınıtutun;O’nungözündeiyivedoğruolanı yaparken,O’nunyolundannesağanedesolasapmayın.”

20Çünkübiliyorumki,songünlerdeülkede,çocuklarınız vetorunlarınızdadahilolmaküzere,birçokveağırsıkıntı başınızagelecek.SadeceRabbekullukedin,Osiziher türlüsıkıntıdankurtaracaktır

21Tanrı'nınpeşindengidipO'nahizmetettiğinizve çocuklarınıza,torunlarınızadaRab'bitanımayıöğrettiğiniz zaman,Rabsizeveçocuklarınızakendiçocuklarınız arasındanbirhizmetçigönderecekveRabsizikendieliyle hertürlüsıkıntıdankurtaracak,siziMısır'dançıkarıp atalarınızıntopraklarınagerigetirecekveorayıgüvenle mirasalmanızısağlayacaktır

22Yakupoğullarınaemirvermeyibıraktı,ayaklarını yatağaçekti,öldüvehalkınınyanınatoplandı

23Yusufbabasınınüzerinedüştü,ağlayarakonuöptüve acıbirsesle,"Eybabam,eybabam!"diyehaykırdı.

24OğlununkarılarıvebütünevhalkıgelipYakup'un üzerineçöktüler,onuniçinağladılarveYakuphakkında çokyükseksesleferyatettiler.

25VeYakup'unbütünoğullarıbirarayagelipkalktılar, elbiseleriniyırttılar,bellerineçuvalbezisardılar,yüzüstü yerekapandılarvebaşlarınatoprakserptiler,gökleredoğru.

26BuolayYusuf'unkarısıOsnat'abildirildi;odakalkıp birçuvalgiydiveyanındakibütünMısırlıkadınlarla birliktegelipYakupiçinyastuttularveağladılar.

27Yakup'utanıyanbütünMısırhalkıdabuhaberiduyunca ogüngeldilervebütünMısırhalkıgünlerceağladı 28KenanülkesindenkadınlardaYakup'unöldüğünü duyuncaMısır'ageldilerveyetmişgünboyuncaMısır'da onuniçinağladılar

29BundansonraYusuf,hizmetkârlarıolanbilginlere babasıYakup'umür,günlükvehertürlütütsüvegüzel kokuylamumyalamalarınıemrettivebilginlerYusuf'un emrettiğigibiYakup'umumyaladılar

30Mısırhalkınıntamamı,ilerigelenlerveGoşenülkesinin bütünsakinleriYakupiçinağlayıpyastuttular;oğullarıve evhalkınınçocuklarıdababalarıYakupiçinuzungünler boyuncayastuttular

31Ağlamagünlerigeçtiktensonra,yetmişgününsonunda, YusufFiravun'aşöylededi:"GidipbabamıKenandiyarına gömeceğim,banayeminettirdiğigibi,sonradageri döneceğim."

32FiravunYusuf'ugöndererek,"Git,babanıonundediği vesanayeminettirdiğigibigöm"dediYusufdabütün kardeşleriylebirlikte,babalarıYakup'ugömmeküzere Kenandiyarınagitti

33Firavun,Mısır'ınheryerindeşuilanınyayınlanmasını emretti:"YusufvekardeşleriylebirlikteYakup'ugömmek içinKenandiyarınagitmeyenherkesölecektir"

34BütünMısırFiravun'unbuduyurusunuduyduvehepsi birlikteayağakalktılar.Firavun'unbütünhizmetkarları, sarayınınilerigelenleriveMısırülkesininbütünileri gelenleriYusuf'labirliktegittilerFiravun'unbütün memurlarıvesoylularıdaYusuf'unhizmetkarlarıgibigidip Yakup'uKenandiyarınagömdüler

35Yakup'unoğulları,babalarınınkendilerineemrettiğiher şeyionagöreyerinegetirerek,yattığıtabututaşıdılar

36Tabutsafaltındandıveetrafıoniksvebdelyum taşlarıylaişlenmişti;tabutunörtüsüiseipliklerle birleştirilmişaltındokumaişiydivebunlarınüzerinde oniksvebdelyumtaşlarındankancalarvardı

37YusufbabasıYakup'unbaşınabüyükbiraltıntaçkoydu veelinealtınbirasaverdi;krallarınhayatlarıboyuncaadet ettiklerigibicenazetabutununetrafınıçevrelediler

38VeMısır'ınbütünaskerleribudüzeniçindeonun önündeyürüdüler;öndeFiravun'unbütüngüçlüadamları, sonraYusuf'ungüçlüadamları,onlarınardındandaMısır halkınıngerikalanı.Hepsikılıçkuşanmış,zırhgiymişve savaşteçhizatlarıyladonanmışlardı

39Ağlayanlarveyastutanlar,cenazetabutununkarşısında uzaktangidipağlayıpferyatettiler;halkıngerikalanıise tabutunarkasındanyürüdü

40Yusufveevhalkıyalınayakveağlayaraktabutun yanınagittiler;Yusuf'undiğerhizmetkarlarıdaonun etrafındatoplandılar;herbirininüzerindesüslerivardıve hepsisavaşsilahlarıyladonanmışlardı 41Yakup'unellihizmetkârıcenazearabasınınönünde yürüdülerveyolamür,ödağacıyağıvehertürlügüzel kokuserptilerCenazearabasınıtaşıyanYakup'unbütün oğullarıbugüzelkokularınüzerindeyürüdülerve Yakup'unhizmetkârlarıdaonlarınönündengiderekyola güzelkokularserptiler

42YusufağırbirorduylayolaçıktıveKenandiyarına varıncayakadarhergünbuşekildedevamettilerÜrdün'ün öteyakasındabulunanAtadharmanyerinegeldilerve oradaçokbüyükveağırbiryastuttular.

43Kenankrallarınınhepsibunuduyduveherbirievinden çıktı;Kenan'ınotuzbirkralı,adamlarıylabirlikteYakup içinyastutmayaveağlamayageldiler.

44BütünbukrallarYakup'untabutunabaktılar;tabutun üzerindeYusuf'untacıvardıOnlardataçlarınıtabutun üzerinekoydularvetabututaçlarlaçevrelediler.

45Vebütünbukrallar,Yakup'unveMısır'ınoğullarıyla birlikteoyerdebüyükveağırbiryastuttular;çünküKenan krallarınınhepsiYakup'unveoğullarınıncesaretini biliyorlardı

46VeEsau'yaşuhaberulaştı:YakupMısır'daöldü; oğullarıvebütünMısırhalkıonugömmekiçinKenan diyarınagötürüyorlar

47Esaubunuduydu;SeirdağındaoturuyorduOğulları, bütünhalkıvebütünevhalkıylabirlikte,çokkalabalıkbir toplulukhalindekalkıpYakupiçinyastutmayave ağlamayageldi.

48VeEsavgelipkardeşiYakupiçinyastuttuğunda,bütün MısırvebütünKenanhalkıyenidenayağakalkıpEsavile birlikteYakupiçinbüyükbiryastuttular.

49YusufvekardeşleribabalarıYakup'uoradanalıp Hebron'agittilerveYakup'uatalarınınyanındakimağaraya gömdüler

50VeKireat-arba'dakimağarayageldiler.Geldiklerinde Esau,oğullarıylabirlikteYusuf'avekardeşlerinekarşı mağaradaengelolmakiçindurduveşöylededi:"Yakup orayagömülmeyecek,çünküorasıbizevebabamızaaittir"

51Yusufvekardeşleri,Esav'ınoğullarınınsözleriniişittiler veçoköfkelendilerYusufEsav'ayaklaşıp,"Bu söyledikleridene?BabamYakup,İshak'ınölümünden sonra,yirmibeşyılönce,bunusendenbüyükbirservet karşılığındasatınaldıAyrıcaKenandiyarınıntamamınıda senden,oğullarındanvesendensonragelensoyundansatın aldı"dedi

52Yakuponuoğullarıveondansonragelensoyuiçin sonsuzadekmirasolaraksatınaldı.Senisebugünneden buşeylerisöylüyorsun?

53Esauiseşöylecevapverdi:"Senyalansöylüyorsun, yalanbeyanlardabulunuyorsun;çünküsenindediğingibi, butopraklardabanaaithiçbirşeyisatmadım,kardeşim Yakupdabutopraklardabanaaithiçbirşeysatınalmadı"

54Esau,Yusuf'usözleriylealdatmakiçinbunlarısöyledi; çünküEsau,KenandiyarındakitümmallarınıYakup'a sattığıgünlerdeYusuf'unoradaolmadığınıbiliyordu

55Yusuf,Esau'yadediki:"Babambunlarıseninlebirlikte satınalmabelgesineeklediveşahitlerhuzurundatasdiketti; iştebunlarMısır'dabizdebulunuyor"

56Esavonaşöylecevapverdi:"Kayıtlarıgetir,kayıtlarda nebulursanonugetireceğiz"

57YusufkardeşiNaftali'yiçağırdıveonadediki:"Çabuk ol,durma,lütfenMısır'akoşvebütünkayıtlarıgetir;satın almakaydını,mühürlükaydı,açıkkaydıveayrıcamiras hakkınailişkinbütünişlemlerinyazılıolduğubütünilk kayıtlarıgetir."

58Onlarıbizeburayagetireceksinki,Esauveoğullarının bugünsöyledikleribütünsözlerionlardanöğrenelim 59Naftali,Yusuf'unsözünüdinlediveaceleyleMısır'a doğrukoştuNaftali,çöldebulunangeyiklerdendaha çevikti;çünkübaşaklarıezmedenüzerlerindengeçiyordu 60Esav,Naftali'ninkayıtlarıgetirmeyegittiğinigörünce, oğullarıilebirliktemağarayakarşıdirenişleriniartırdılarve EsavilebütünhalkıYusufvekardeşlerinekarşısavaşa girdiler.

61Yakup'unbütünoğullarıveMısırhalkıEsauve adamlarıylasavaştılar;Esau'nunoğullarıveadamları Yakup'unoğullarınınönündeyenilgiyeuğradılar;Yakup'un oğullarıEsau'nunadamlarındankırkkişiyiöldürdüler

62OsıradaYakup'unoğluDan'ınoğluKuşim,Yakup'un oğullarıylabirlikteydi;fakatsavaşyerindenyaklaşıkyüz arşınuzaktaydı,çünküYakup'uncenazesinikorumakiçin Yakup'unoğullarıylabirlikteYakup'untabutununyanında kalmıştı.

63Kuşimdilsizvesağırdı,yinedeinsanlararasındaki dehşetdoluseslerianladı

64Vesordu:"Ölülerinedengömüyorsunuz?Bubüyük telaşdaneyinnesi?"OnlardaonaEsauveoğullarının sözlerinianlattılar;bununüzerinesavaşınortasında Esau'nunyanınakoştuveEsau'yukılıçlaöldürdüBaşını kestivebaşıuzaklarafırladı,Esausavaşanlarınarasına düştü.

65Kuşimbunuyaptığında,Yakup'unoğullarıEsau'nun oğullarınaüstüngeldilerveYakup'unoğullarıbabaları Yakup'uzorlamağarayagömdüler;Esau'nunoğullarıda bunugördüler.

66Yakup,İbrahim'inmezarlıkyeriolarakHitoğullarından satınaldığıMakpelahmağarasında,Hebron'dagömüldüve çokdeğerligiysileriçindedefnedildi

67Hiçbirkrala,Yusuf'unbabasınınölümündegösterdiği kadarbüyükbirsaygıgösterilmemişti;çünküYusuf, babasınıkrallarıngömülmesigibibüyükbirsaygıyla gömdü

68Yusufvekardeşleribabalarıiçinyedigünyastuttular

BÖLÜM57

1BundansonraEsav'ınoğullarıYakup'unoğullarıyla savaşagirdilerveEsav'ınoğullarıHebron'daYakup'un oğullarıylasavaştılar;Esavhâlâölüydüvegömülmemişti

2AralarındaşiddetlibirsavaşçıktıveEsau'nunoğulları Yakup'unoğullarıkarşısındayenilgiyeuğradılarYakup'un oğullarıEsau'nunoğullarındanseksenkişiyiöldürdüler, Yakup'unoğullarındanisetekbirkişibileölmedi.Yusuf, Esau'nunoğullarınınhepsineüstüngeldiveEsau'nunoğlu Elifaz'ınoğluZefo'yuveelliadamınıesiraldı,onlarıdemir zincirlerlebağladıveMısır'agötürmeleriiçin hizmetkârlarınateslimetti

3Yakup'unoğullarıZefovehalkınıesiraldıklarında, Esau'nunevindengeriyekalanlarınhepsicanlarındançok korktular;kendilerinindeesiralınmasındanendişeettiler veEsau'nunoğluElifazvehalkıylabirlikte,Esau'nun cesediylebirliktekaçarakSeirDağı'nadoğruyola koyuldular

4VeSeirDağı'nageldilerveEsau'yuSeir'degömdüler; fakatbaşınıSeir'egetirmediler,çünkübaşıHebron'daki savaşyerindegömülmüştü

5Esau'nunoğullarıYakup'unoğullarınınönündenkaçınca, Yakup'unoğullarıonlarıSeirsınırlarınakadarkovaladılar; fakatkovalamasırasındaiçlerindentekbiradambile öldürmediler,çünküyanlarındataşıdıklarıEsau'nuncesedi onlarınkafasınıkarıştırmıştı.Buyüzdenkaçtılarve Yakup'unoğullarıonlardangeridönerekkardeşlerinin bulunduğuHebron'ageldilerveogünveertesigün savaştandinleninceyekadaroradakaldılar.

6Üçüncügün,HorluSeir'inbütünoğullarınıvedoğunun bütünoğullarını,denizkumukadarkalabalıkbirtopluluğu topladılarvekardeşlerinikurtarmakiçinYusufve kardeşleriylesavaşmaküzereMısır'aindiler

7YusufveYakup'unbütünoğulları,Esau'nunoğullarının vedoğudangelenlerinkardeşlerinikurtarmakiçinsavaşa geldikleriniduydular

8YusufvekardeşleriileMısır'ıngüçlüadamlarıRamses şehrinegidipsavaştılarveYusufilekardeşleriEsau'nun oğullarıiledoğudakilerarasındabüyükbiryenilgiye uğrattılar

9Onlardanaltıyüzbinkişiyiöldürdüler;aralarındanSeir (Horitli)oğullarınınbütüngüçlüadamlarınıdaöldürdüler; onlardansadecebirkaçkişikaldı.Ayrıcadoğulularınve EsauoğullarınındabüyükbirkısmınıöldürdülerEsau oğluElifazvedoğulularınhepsiYusufvekardeşlerinin önündenkaçtılar.

10YusufvekardeşlerionlarıSukkot'agelinceyekadar takipettilerveSukkot'taotuzadamlarınıöldürdüler;geri kalanlarisekaçıpkendişehirlerinegittiler

11YusufvekardeşleriileMısır'ıngüçlüadamları, düşmanlarınınhepsiniyenmişolduklarıiçinsevinçveneşe içindeonlardangeridöndüler

12ElifazoğluZefoveadamları,Mısır'daYakup oğullarınınkölesiydilerveçektikleriacılargiderekarttı.

13EsauveSeiroğullarıkendiülkelerinedöndüklerinde, SeiroğullarıEsauoğullarınınsavaşıyüzündenhepsinin YakupoğullarınınveMısırhalkınınelinedüştüğünü gördüler

14SeiroğullarıEsauoğullarınaşöyledediler:“Gördünüz veanladınızkibuordusiziniçinkurulmuştuvegeriyene güçlübiradamnedesavaştaustabirkişikaldı”

15Şimdi,ülkemizdenayrılın,bizdenuzaklaşıpKenan diyarına,atalarınızınyurtlarınagidin;çünkügelecek günlerdesizinçocuklarınızbizimçocuklarımızınmirasına sahipolacaklar?

16Esav'ınoğullarıSeir'inoğullarınıdinlemedilerveSeir'in oğullarıonlarlasavaşmayıdüşündüler

17VeEsau'nunoğulları,AfrikakralıAngeas'a(aynı zamandaDinhabah'tır)gizlicehabergöndererekşöyle dediler:

18Bizeadamlarındanbazılarınıgönder,yanımızagelsinler; bizdeHoritliSeiroğullarıylabirliktesavaşalım,çünkü onlarbizibutopraklardankovmakiçinbizimlesavaşmaya kararverdiler.

19DinhabahkralıAngeasdaöyleyaptı;çünküogünlerde EsauoğullarınadosttuveAngeas,Esauoğullarınabeşyüz yiğitpiyadevesekizyüzsüvarigönderdi.

20SeiroğullarıdoğudakiveMidyanlıoğulları'naşöyle habergönderdiler:"Esauoğullarınınbizeneleryaptığını gördünüz;Yakupoğullarıylayaptıklarısavaştaneredeyse hepimizonlarınyüzündenyokolduk"

21Şimdigelinbize,bizeyardımedin;birlikteonlarla savaşacağız,onlarıülkedenkovacağızveYakup oğullarıylaolansavaşlarındaonlarınuğrunaölen kardeşlerimizinintikamınıalacağız

22DoğudakibütünçocuklarSeiroğullarınıdinledilerve onlarakarşıkılıçlarınıçekmişsekizyüzkadaradamgeldi OsıradaEsauoğulları,ParançölündeSeiroğullarıyla savaştılar.

23Seiroğulları,Esauoğullarınaüstüngeldilerveogünkü savaşta,DinhabahkralıAngeas'ınhalkındanEsau oğullarındanyaklaşıkikiyüzkişiyiöldürdüler.

24İkincigüniseEsau'nunoğullarıSeir'inoğullarıylaikinci kezsavaşmakiçintekrargeldilervebuikincisavaş Esau'nunoğullarıiçinçokçetingeçti;Seir'inoğulları yüzündenbüyüksıkıntıçektiler

25Esauoğulları,Seiroğullarınınkendilerindendahagüçlü olduğunugörünce,Esauoğullarındanbazılarıdönüp düşmanlarıolanSeiroğullarınayardımettiler

26İkincisavaşta,Esav'ınoğullarındanDinhabahkralı Angeas'ınyanındaellisekizadamdahaöldü

27Üçüncügün,Esau'nunoğullarıkardeşlerinden bazılarınınikincisavaştakendilerinekarşısavaşmakiçin tarafdeğiştirdikleriniduydular;Esau'nunoğullarıbunu duyuncayastuttular

28Onlarda,“BizdenyüzçeviripdüşmanımızSeir oğullarınayardımedenkardeşlerimizeneyapacağız?”

dedilerBununüzerineEsauoğulları,Dinhabahkralı Angeas'atekrarhabergöndererekşunlarısöylediler: 29Bizebaşkaadamlargönderki,onlarlabirlikteSeir oğullarıylasavaşalım;çünküonlarbizdenikikatdahaağır oldular.

30Angeas,Esauoğullarınatekraraltıyüzkadaryiğitadam gönderdiveonlarEsauoğullarınayardımetmekiçin geldiler.

31OngünsonraEsav'ınoğulları,ParançölündeSeir oğullarıylatekrarsavaşagirdilerSavaşSeiroğullarıiçin çokşiddetligeçtiveEsav'ınoğullarıbuseferSeir oğullarınaüstüngeldilerSeiroğullarıEsav'ınoğulları önündeyenilgiyeuğradılarveEsav'ınoğullarıonlardan yaklaşıkikibinkişiyiöldürdüler

32Seiroğullarınınbütüngüçlüadamlarıbusavaştaöldüler; şehirlerindeyalnızcaküçükçocuklarıkaldı.

33BütünMidyanlılarvedoğulularsavaştankaçtılar; Seirlileribırakıpkaçtılar,çünküsavaşınonlariçinçok şiddetligeçtiğinigördüler.Esau'nunoğullarıdabütün doğulularıülkelerineulaşanakadarkovaladılar

34VeEsau'nunoğullarıonlardanikiyüzellikadaradamı öldürdülerveEsau'nunoğullarınınhalkındanosavaşta otuzkadaradamöldüFakatbufelaket,kardeşlerinin HoritliSeir'inoğullarınayardımetmekiçinonlardanyüz çevirmeleriyüzündenbaşlarınageldiveEsau'nunoğulları kardeşlerininkötüişlerinitekrarduyupbuyüzdentekrar yastuttular

35SavaştansonraEsau'nunoğullarıgeridönüpSeir'e geldilerveSeir'dekalanlarıöldürdüler;eşleriniveküçük çocuklarınıdaöldürdüler,elligençoğlanvekızdışında kimsesağkalmadı.Esau'nunoğullarıonlarıöldürmediler, oğlanlarıköleyaptılarvekızlarıdakendilerineeşolarak aldılar

36VeEsau'nunoğulları,Seiroğullarınınyerinde,Seir'de ikametettiler;onlarıntopraklarınımirasaldılarveoraya sahipoldular

37VeEsau'nunoğulları,Seiroğullarınaaitolanbütün toprakları,sürülerini,boğalarınıvemallarınıaldılar;Seir oğullarınaaitolanherşeyiEsau'nunoğullarıaldıve Esau'nunoğulları,Seiroğullarınınyerinde,bugünekadar ikametettilerveEsau'nunoğulları,topraklarıEsau'nunbeş oğlunaailelerinegörepaylaştırdılar

38Ogünlerde,Esau'nunoğulları,elegeçirdikleri topraklardakendilerinebirkraltaçlandırmayakarar verdilerAmabirbirlerine,"Hayır,obizimülkemizde hükümsürecek,onunöğütlerineuyacağızve düşmanlarımızakarşısavaşlarımızıoyapacak"dedilerve öyledeyaptılar.

39VeEsau'nunbütünoğullarıyeminederek, "Kardeşlerimizdenhiçbiriüzerimizehükümsürmeyecek, ancakkardeşlerimizdenolmayanyabancıbiradamhüküm sürecek"dediler.ÇünküEsau'nunbütünoğullarınınyüreği, Seiroğullarıylasavaşırkenkardeşlerindengördükleri kötülükyüzünden,herbirininkendioğluna,kardeşineve arkadaşınakarşıkinledolmuştu

40BunedenleEsau'nunoğullarıyeminederekşöyle dediler:"Ogündenitibarenkendikardeşlerindenkral seçmeyecekler,yabancıbirülkedenkralseçeceklervebu kararbugünekadardeğişmedi"

41Orada,DinhabahkralıAngeas'ınhalkındanbiradam vardı;adıBeoroğluBelaidi;çokcesur,yakışıklı,bilge,

akıllıvenasihatsahibibiradamdı;Angeashalkındanonun gibisiyoktu.

42VeEsau'nunbütünoğullarıonuyakalayıpmeshettiler, kralolaraktaçlandırdılarveönündeeğilerek,"Kralyaşasın, kralyaşasın!"dediler.

43Veçarşafıserdiler;herbirinealtınvegümüşküpeler, yüzüklerveyabileziklerverdiler;onugümüşvealtın,oniks taşlarıvebdelyumbakımındançokzenginettiler;ona kraliyettahtıyaptılar,başınakraliyettacıkoydular;onabir sarayinşaettilerveooradaoturdu;böyleceEsau'nunbütün oğullarınınkralıoldu

44Angeashalkı,Esauoğullarındansavaşücretlerinialdılar veosıradagidipefendileriDinhabah'ageridöndüler.

45Bela,Esau'nunoğullarıüzerindeotuzyılhükümsürdü veEsau'nunoğulları,Seir'inoğullarınınyerineoülkede yaşadılarvebugünekadaronlarınyerindegüveniçinde ikametettiler

BÖLÜM58

1İsrailoğullarınınMısır'ainişininotuzikinciyılında,yani Yusuf'unyetmişbirinciyılında,MısırkralıFiravunöldüve yerineoğluMagrongeçti

2FiravunölümündenönceYusuf'aoğluMagron'ababalık yapmasını,Magron'unYusuf'ungözetimivedanışmanlığı altındaolmasınıemretti

3VebütünMısırlılarYusuf'unkendilerinekralolmasını kabulettiler;çünkübütünMısırlılarYusuf'ueskiden olduğugibiseviyorlardıSadeceFiravun'unoğluMagron babasınıntahtındaoturuyorduveogünlerdebabasının yerinekralolmuştu.

4Magron,tahtaçıktığındakırkbiryaşındaydıvekırkyıl Mısır'dahükümsürdüMısırhalkı,babasınınadından dolayıonaFiravunadınıverdi;bu,Mısır'daherhükümdara verilengelenekti

5Firavunbabasınınyerinetahtageçtiğinde,babasının emrettiğigibiMısır'ınyasalarınıvebütündevletişlerini Yusuf'unelineverdi

6VeYusufMısır'ınkralıoldu;çünkübütünMısır'ı yönetiyorduvebütünMısıronungözetimivedanışmanlığı altındaydıÇünküFiravun'unölümündensonrabütünMısır halkıYusuf'ayöneldiveonunkendilerinehükmetmesini çoksevdiler.

7Fakataralarındaonusevmeyenlervardıveşöyle diyorlardı:"Hiçbiryabancıbizimüzerimizdehüküm sürmesin."YinedeFiravun'unölümündensonraogünlerde Mısır'ıntümyönetimiYusuf'ageçti;o,ülkeninheryerinde dilediğigibidavranan,kimseninmüdahalesineizin vermeyenbiryöneticiydi

8BütünMısırYusuf'unhimayesialtındaydıveYusuf çevresindekibütündüşmanlarıylasavaştıveonlarıaltetti; ayrıcabütünülkeyiveKenansınırlarınakadarolanbütün FilistlilerideYusufboyuneğdirdivehepsionun egemenliğialtındaydıveYusuf'ayıllıkvergiveriyorlardı

9MısırkralıFiravun,babasınınyerinetahtınaoturdu,fakat başlangıçtababasınındenetimiveöğütlerialtındaolduğu gibi,artıkYusuf'undenetimiveöğütlerialtındaydı. 10O,sadeceMısırülkesindedeğil,Yusuf'unöğütleriylede hükümsürdü;ozamanlarYusuf,Mısır'danbüyükPerat nehrinekadarolanbütünülkeyehükmediyordu.

11YusufbütünişlerindebaşarılıolduveRabonunla birlikteydi;RabYusuf'adahafazlabilgelik,şeref,yücelik veMısırlılarınvebütünülkeninkalbindeonakarşısevgi verdiveYusufkırkyılboyuncabütünülkeyehükmetti.

12Filistliler,KenanveSidonülkeleriileÜrdün'ünöte yakasındakibütünhalk,Yusuf'abütünyaşamıboyunca hediyelergetirdiBütünülkeYusuf'unelindeydiveonaher yılbelirlenenvergiyiödüyorlardı.ÇünküYusuf, çevresindekibütündüşmanlarıylasavaşmışveonlarıalt etmiştiBütünülkeYusuf'unelindeydiveYusufMısır'daki tahtındagüvenleoturuyordu

13Yusuf'unyaşadığısüreboyuncaYakup'unbütün kardeşleri,yanioğullarıdaoülkedegüveniçindeyaşadılar; çoğaldılar,çokverimlioldularvebabalarıYakup'un kendilerineemrettiğigibi,ömürleriboyuncaRabbehizmet ettiler.

14Vearadanuzungünlerveyıllargeçtiktensonra,Esau oğullarıkrallarıBelailebirlikteülkelerindehuzuriçinde yaşarken,EsauoğullarıülkedeçoğaldılarveYakup oğullarıvebütünMısırhalkıylasavaşmaya,kardeşleri ElifazoğluZefo'yuveadamlarınıkurtarmayakarar verdiler;çünküogünlerdeonlarYusuf'unköleleriydiler.

15VeEsau'nunoğullarıdoğudakibütünhalklarahaber gönderdiler;onlardadoğudakihalklarlabarışyaptılarve doğudakibütünhalklarEsau'nunoğullarıylabirlikte savaşmaküzereMısır'agitmekiçinyanlarınageldiler

16Angeas'ın,Dinhabahkralınınadamlarındandaonlar geldiler;onlardaİsmailoğullarınahabergönderdilerve onlardaonlarageldiler

17BütünbuhalktoplanıpSeir'egeldi,Esauoğullarına savaşlarındayardımetmekiçin.Buorduçokbüyükve kalabalıktı,denizkumlarıkadarçoktu,yaklaşıksekizyüz binadam,piyadevesüvarivardıBütünbubirliklerYakup oğullarıylasavaşmakiçinMısır'aindilerveRamses'in yanınakampkurdular

18Yusufkardeşleriylebirlikte,Mısır'ıngüçlüadamlarıyla, yaklaşıkaltıyüzkişiylebirlikteyolaçıktıveRamses ülkesindeonlarlasavaştı;Yakup'unoğullarıozamanyine Esau'nunoğullarıylasavaştılar;bu,Yakup'unoğullarının Mısır'ainişlerininellinciyılı,yaniBela'nınSeir'de Esau'nunoğullarıüzerindehükümsürmesininotuzuncu yılıydı

19Rab,Esau'nunvedoğulularınbütüngüçlüadamlarını Yusuf'unvekardeşlerininelineverdi;Esau'nunve doğulularınhalkıYusuf'unönündeyenilgiyeuğradı 20Esau'nunvedoğulularınhalkındanöldürülenlerden Yakup'unoğullarınınönündeyaklaşıkikiyüzbinkişiöldü; krallarıBeoroğluBeladaonlarlabirliktesavaştaöldü. Esau'nunoğullarıkrallarınınsavaştaöldüğünügörünce, ellerisavaştagüçsüzleşti

21YusufvekardeşlerivebütünMısırhalkı,Esau'nunev halkınıhâlâdövüyorlardı;Esau'nunbütünhalkıYakup'un oğullarındankorkuponlarınönündenkaçtılar

22YusufvekardeşleriilebütünMısırhalkıonlarıbir günlükyolculukboyuncatakipettiveyoldaonlara saldırmayadevamederekyaklaşıküçyüzadamöldürdüler; dahasonraonlardangeridöndüler.

23YusufvebütünkardeşleriMısır'adöndüler;içlerinden hiçkimseeksikkalmadı,amaMısırlılardanonikikişiöldü

24YusufMısır'adöndüğündeZefoveadamlarınıdahada bağlamalarınıemretti;onlarıdemirprangalarlabağladılar veböyleceacılarınıdahadaartırdılar

25Esauoğullarınınvedoğulularınbütünhalkı, aralarındakibütüngüçlüadamlarınsavaştaölmesi nedeniyleutançiçindekendişehirlerinedöndüler

26Esau'nunoğullarıkrallarınınsavaştaöldüğünügörünce aceleyledoğuhalkındanbirini,ZerhoğluYobab'ı,Botzra ülkesindenbirinialıpkrallarıBela'nınyerinegeçirdiler

27VeEyüp,Bela'nıntahtınaonunyerinekralolarak oturduveEyüp,Edom'daEsau'nunbütünoğullarının üzerindeonyılhükümsürdüveEsau'nunoğullarıogünden sonraYakup'unoğullarıylabirdahasavaşmayagitmediler; çünküEsau'nunoğullarıYakup'unoğullarınıncesaretini biliyorlardıveonlardançokkorkuyorlardı

28FakatogündenitibarenEsau'nunoğullarıYakup'un oğullarındannefretettilervearalarındakinefretve düşmanlık,bugünekadarbütüngünlerboyuncaçok şiddetlibirşekildedevametti.

29Bundansonra,onyılsonra,Botzra'lıZarakhoğluJobab öldüveEsau'nunoğullarıTemanülkesindenChusham adındabiradamıalıpJobab'ınyerinekralyaptılarve ChushamyirmiyılboyuncaEdom'daEsau'nunbütün oğullarıüzerindehükümsürdü

30OgünlerdeMısırkralıYusuf,kardeşlerivebütün İsrailoğulları,Yusuf'unvekardeşlerininbütünçocuklarıyla birlikte,hiçbirengelveyakötüolayyaşamadanMısır'da güveniçindeyaşadılarveYusufilekardeşlerinin zamanındaMısırülkesisavaşlardanuzak,huzurlubir haldeydi

BÖLÜM59

1Mısır'daoturanveYakup'labirliktegelenİsrail oğullarınınisimlerişunlardır:Yakup'unbütünoğulları,her biriailesiylebirlikteMısır'ageldi

2Lea'nınoğullarıRuben,Simeon,Levi,Yahuda,İssakar veZebulunilekızkardeşleriDinahidi

3Rahel'inoğullarıYusufveBenyaminidi

4Lea'nıncariyesiZilpa'nınoğullarıGadveAşeridi.

5Rahel'incariyesiBilha'nınoğullarıDanveNaftaliidi

6Bunlar,babalarıYakupilebirlikteMısır'agelmedenönce Kenandiyarındadoğançocuklarıydı.

7Ruben'inoğullarıHanok,Pallu,ÇetzronveKarmiidi

8Simeon'unoğullarıiseYeruel,Jamin,Ohad,Yakin, ZokarveKenanlıkadınınoğluSaulidi.

9Levi'ninoğullarıGerşon,KehatveMerariileMısır'a inişlerisırasındadoğankızkardeşleriYokebedidi.

10YahudaoğullarıiseEr,Onan,Şelah,PerezveZarakh idi

11ErveOnanKenanülkesindeöldüler;Perez'inoğulları iseKezronveÇamulidi.

12İssakar'ınoğullarıiseTola,Puva,EyüpveŞomronidi

13Zebulun'unoğullarıSered,ElonveJachleelidi;Dan'ın oğluiseChushimidi

14Naftali'ninoğullarıiseYakzeel,Guni,JetzerveŞilam idi.

15Gad'ınoğullarıiseZiphion,Chaggi,Shuni,Ezbon,Eri, ArodiveAreliidi

16Aşer'inoğullarıJimnah,Jişvah,Jişvi,Beriahvekız kardeşleriSerahidi;Beriah'ınoğullarıiseCheberve Malchielidi

17Benyamin'inoğullarıiseBela,Beker,Aşbel,Gera, Naaman,Aki,Roş,Mupim,ÇupimveOrdidi.

18Yusuf'unMısır'dadoğanoğullarıManasseveEfraimidi 19Yakup'unsoyundangelenyetmişcanvardı;bunlar babalarıYakupilebirlikteMısır'ayerleşmeküzere gelenlerdiYusufvebütünkardeşleriMısır'dagüveniçinde yaşadılarveYusuf'unömrüboyuncaMısır'ıneniyi yiyeceklerindenyediler

20YusufMısırülkesindedoksanüçyılyaşadıveseksen yılboyuncabütünMısır'ıyönetti.

21Yusuf'unölümgünüyaklaşınca,kardeşlerinive babasınınevhalkınınhepsiniçağırdı;hepsibirarayagelip onunhuzurundaoturdular.

22Yusufkardeşlerinevebabasınınbütünevhalkınaşöyle dedi:"İştebenölüyorum,Allahsizimutlakaziyaretedecek vesizibudiyardan,atalarınızavermeyeyeminettiğidiyara götürecektir"

23Tanrısiziburadanalıpatalarınızınülkesinegötürmek içinziyaretedeceğizaman,benimkemiklerimidesizinle birlikteburadangötürecektir

24Yusuf,İsrailoğullarınakendilerindensonragelen nesilleriiçinyeminettirdiveşöylededi:"Allahsizi mutlakaziyaretedecekvekemiklerimiburadanyanınızda getireceksiniz"

25Bundansonra,İsrailoğullarınınMısır'ainişisırasında, yetmişbirinciyıldaYusuföldü

26YusufMısırdiyarındaöldüğündeyüzonyaşındaydı Bütünkardeşlerivebütünhizmetkarlarıkalkıp,adetleri gereğiYusuf'umumyaladılarvekardeşleriilebütünMısır halkıyetmişgünboyuncaonuniçinyastuttular

27Yusuf'ubaharatvehertürlügüzelkokuyladolubir tabutakoydularveonuSihornehrikenarınagömdüler Oğulları,bütünkardeşlerivebabasınıntümailesionuniçin yedigünyastuttular.

28Yusuf'unölümündensonra,ogünlerdebütünMısırlılar İsrailoğullarıüzerindehükümsürmeyebaşladılarve babasınınyerinegeçenMısırkralıFiravun,Mısır'ınbütün yasalarınıaldıveMısır'ınbütünyönetiminikendi danışmanlığıaltındayürüttüvehalkıüzerindegüveniçinde hükümsürdü.

BÖLÜM60

1Veyılgelince,İsrailoğullarınınMısır'ainişindenyetmiş ikinciyılolmuştu;Yusuf'unölümündensonra,Esau'nun oğluElifaz'ınoğluZefo,adamlarıylabirlikteMısır'dan kaçtıvegittiler

2VeAfrika'ya,yaniDinhabah'a,AfrikakralıAngeas'ın yanınageldi;Angeasonlarıbüyükbirsaygıylakarşıladıve Zepho'yuordusununkomutanıyaptı

3Zefo,Angeas'ınvehalkınıngözündeitibarkazandıve uzunsüreAfrikakralıAngeas'ınordusununkomutanıoldu

4Zefo,AfrikakralıAngeas'ı,ordusununtamamınıtoplayıp MısırlılarlaveYakupoğullarıylasavaşmayave kardeşlerininintikamınıalmayateşviketti

5FakatAngeas,Zefo'nunbuisteğinidinlemedi;çünkü Angeas,YakupoğullarınıngücünüveEsauoğullarıyla yaptıklarısavaştaordusunaneleryaptıklarınıbiliyordu

6OgünlerdeZefo,Angeas'ınvebütünhalkınıngözünde çokbüyükbirmevkideydivesürekliolarakonlarıMısır'a karşısavaşakışkırtıyordu,fakatonlarbunukabul etmiyorlardı.

7Ogünlerde,Kittimülkesinde,PuzimnaşehrindeUzu adındabiradamvardıKittimoğullarıbuadamı tanrılaştırdılarveadamınoğluolmadı,sadeceJaniaadında birkızıoldu.

8Veogençkızsonderecegüzel,alımlıvezekiydi; güzellikvebilgelikbakımındanbütünülkedeonabenzer kimsegörülmemişti

9AfrikakralıAngeas'ınhalkıonugördülervegeliponu Angeas'ınönündeövdüler.Angeas,Kittimoğullarınahaber göndererekonukendisineeşolarakalmakistediğini bildirdiveKittimhalkıdaonuAngeas'aeşolarakvermeyi kabuletti.

10Angeas'ınelçileriKittimülkesindenyolaçıkmak üzereyken,BibentukralıTurnus'unelçileriKittim'e geldiler.ÇünküBibentukralıTurnusdaJanya'yıkendisine eşolarakalmakiçinelçilerinigöndermişti;çünkübütün adamlarıdaJanya'yıonaövmüşlerdi,buyüzdenbütün hizmetkarlarınıonagönderdi.

11Turnus'unhizmetkarlarıKittim'egelip,KralTurnus'aeş olarakalınmaküzereJania'yıistediler

12Kittimhalkıonlaraşöylededi:"Onuveremeyiz,çünkü AfrikakralıAngeas,sizgelmedenönceonukendineeş olarakalmakistemiştiveonuonavermemiziistemişti ŞimdiiseAngeas'ıkızdanmahrumbırakıpTurnus'a veremeyiz"

13ÇünküAngeas'tançokkorkuyoruz;savaşagelipbizi yoketmesinden,efendinizTurnus'unbizionunelinden kurtaramamasındanendişeediyoruz

14Turnus'unelçileriKittimoğullarınınbütünsözlerini işitince,efendilerinedönüpKittimoğullarınınbütün sözlerinionaanlattılar

15KittimoğullarıAngeas'abirhabergönderdilerveşöyle dediler:"İşteTurnus,Janya'yıkendineeşolarakalmakiçin çağırdıvebizdeonaşöylecevapverdik;ayrıcabütün ordusunutoplayıpsanakarşısavaşmayahazırlandığını, önceSardunyayolundangeçipkardeşinLukus'la,sonrada seninlesavaşmayageleceğiniduyduk"

16Angeas,Kittimoğullarınınkendisinegönderdikleri haberdesöyledikleriniişitti;öfkesikabardı,ayağakalktı, bütünordusunutopladıvedenizadalarıüzerinden, SardunyakralıkardeşiLukus'unyanına,Sardunyayoluna geldi.

17Lucus'unoğluNiblos,amcasıAngeas'ıngeldiğini duyunca,onukarşılamakiçinbüyükbirorduyladışarıçıktı, onuöptüvekucakladıNiblos,Angeas'aşöylededi: "Turnus'lasavaşmayaseninlebirliktegittiğimde,babamın halinihatırınısorduğunda,ondanbeniordusununkomutanı yapmasınıiste."Angeasdaöyleyaptıvekardeşininyanına geldi;kardeşideonukarşılamayageldiveNiblos, kardeşininhalinihatırınısordu

18Angeas,kardeşiLucus'tanhalhatırınısorduveoğlu Niblos'uordusununkomutanıyapmasınıistediLucusda öyleyaptıveAngeasilekardeşiLucuskalkıpTurnus'a savaşadoğrugittilerYanlarındabüyükbirorduve kalabalıkbirhalkvardı

19VegemilerlegeldilerveAştorasheyaletinevardılar;işte Turnusonlaradoğrugeliyordu,çünküSardunya'yagitmeyi,

orayıyıkmayıvedahasonraoradanAngeas'lasavaşmak içingeçmeyiplanlıyordu.

20AngeasvekardeşiLucus,CanopiavadisindeTurnusile karşılaştılarveoradaaralarındaşiddetliveçetinbirsavaş oldu.

21SardunyakralıLukus'unbaşınagelensavaşçokşiddetli olduveordusununtamamıöldü;oğluNiblosdaosavaşta hayatınıkaybetti.

22AmcasıAngeashizmetkârlarınaemrettiveNiblosiçin altınbirtabutyaptılarveonuiçinekoydularAngeastekrar Turnus'adoğrusavaşagirdiveondandahagüçlüydü,onu öldürdüvebütünhalkınıkılıçlayokettiAngeas, kardeşininoğluNiblos'unvekardeşiLucus'unordusunun intikamınıaldı

23Turnusöldüğünde,savaştansağkurtulanlarınelleri güçsüzleştiveAngeasilekardeşiLucus'unönünden kaçtılar

24AngeasvekardeşiLucusonlarıAlphanuileRomah arasındakianayolakadartakipettilerveTurnus'unbütün ordusunukılıçlaöldürdüler

25SardunyakralıLukus,hizmetkârlarınatunçtanbirtabut yapmalarınıveoğluNiblos'uncesediniiçinekoymalarını emretti;veonuorayagömdüler

26Veorada,anayolüzerindeyüksekbirkuleinşaettiler veonaNiblos'unadınıverdiler,buisimbugünekadarkaldı. AyrıcaBibentukralıTurnus'udaNiblos'labirlikteoyere gömdüler

27Veişte,AlfanuileRomaarasındakianayolda,bir taraftaNiblos'unmezarı,diğertaraftaTurnus'unmezarı vardırvearalarındabugünekadarbirkaldırım bulunmaktadır.

28Niblosgömüldüktensonra,babasıLucusordusuyla birlikteülkesiSardunya'yadöndüveAfrikakralıolan kardeşiAngeasdahalkıylabirlikteBibentuşehrine,yani Turnusşehrinegitti

29Bibentuhalkıonunşöhretiniduyuncaondançok korktularveağlayarak,yalvararakonukarşılamayaçıktılar. BibentuhalkıAngeas'tankendileriniöldürmemesinive şehirleriniyıkmamasınıricaettiler;Angeasdaöyleyaptı, çünküBibentuogünlerdeKittimoğullarınınşehirlerinden biriolarakkabulediliyordu;buyüzdenşehriyıkmadı

30FakatogündenitibarenAfrikakralınınaskerleri Chittim'eyağmavetalaniçingideceklerdivenezaman gitseler,Angeas'ınordusununkomutanıZephodaonlarla birliktegidecekti

31BundansonraAngeasordusuylabirliktegeridöndüve PuzimnaşehrinegeldilerOradanUzu'nunkızıJanya'yıeş olarakaldıveonuAfrika'dakişehrinegetirdi.

BÖLÜM61

1OzamanMısırkralıFiravun,bütünhalkınaMısır'da kendisiiçinsağlambirsarayinşaetmeleriniemretti

2AyrıcaYakupoğullarınaMısırlılarainşaattayardım etmeleriniemrettiveMısırlılarkraliçingüzelvezarifbir sarayyaptılar;odaoradaoturdu,yönetiminiyeniledive güveniçindehükümsürdü.

3VeYakup'unoğluZebulunoyıl,yaniİsrailoğullarının Mısır'ainişininyetmişikinciyılındaöldüZebulunyüzon dörtyaşındaöldüvebirtabutakonularakçocuklarınıneline verildi

4YetmişbeşinciyıldakardeşiSimeonöldü;öldüğündeyüz yirmiyaşındaydıveodabirtabutakonulduve çocuklarınınelineverildi

5VeEsav'ınoğluElifaz'ınoğluZefo,Dinhabahkralı Angeas'ınordusununkomutanı,Angeas'ıhergünMısır'da Yakup'unoğullarıylasavaşmakiçinhazırlıkyapmaya teşvikediyorduAngeasisebunuyapmakistemiyordu, çünkühizmetkârlarıonaYakup'unoğullarınıntümgücünü, Esav'ınoğullarıylayaptıklarısavaştaonlaraneler yaptıklarınıanlatmışlardı

6OgünlerdeZefo,Angeas'ıhergünYakup'unoğullarıyla savaşmayakışkırtıyordu

7BirsüresonraAngeas,Zefo'nunsözlerinidinledive onunlabirlikteMısır'daYakupoğullarıylasavaşmayarazı olduAngeas,denizkıyısındakikumlarkadarçokolan halkınıtopladıveMısır'asavaşagitmeyekararverdi.

8Angeas'ınhizmetkârlarıarasındaonbeşyaşındabirgenç vardı;adıBeoroğluBalaam'dıBugenççokbilgeydive büyücülüksanatınıbiliyordu.

9Angeas,Balaam'aşöylededi:"Lütfenbizebüyücülükle kehanettebulunki,şuandagitmekteolduğumuzsavaşta kimingalipgeleceğinibilelim."

10Balaam,kendisinebalmumugetirilmesiniemrettive ondanAngeas'ınordusunuveMısırordusunutemsileden savaşarabalarıveatlılarınsuretleriniyaptı.Bunları,bu amaçlaözenlehazırladığısularakoyduveelinemersin ağaçlarınındallarınıalıp,ustalığınıkullanarak,onları suyunüzerinebirleştirdi.Suda,Angeas'ınordusunun suretlerinin,MısırlılarınveYakupoğullarınınsuretlerinin önündeyereserildiğinigördü

11BalaambunuAngeas'aanlattıveAngeasümidini bozarakMısır'asavaşagitmekiçinsilahlanmadıve şehrindekaldı

12ElifazoğluZefo,Angeas'ınMısırlılarlasavaşa çıkmaktanumudunukestiğinigörünce,Angeas'tankaçarak Afrika'danayrıldıveKittim'egitti

13Kittimhalkınıntamamıonubüyükbirsaygıylakarşıladı veonubütüngünlerboyuncasavaşlarındasavaşmasıiçin tuttularZefoogünlerdeçokzenginolduveAfrikakralının ordularıogünlerdehâlâyayılmışdurumdaydı.Kittim oğulları,AfrikakralıAngeas'ınkendilerinedoğruilerleyen ordularıyüzündentoplanıpKuptizyaDağı'nagittiler

14BirgünZefogençbirdüvesinikaybettiveonuaramaya gitti;dağınetrafındaböğürdüğünüduydu

15Zefogittivebaktı;dağıneteğindebüyükbirmağara vardıvemağaranıngirişindebüyükbirtaşvardı.Zefotaşı yardıvemağarayagirdiBakınca,büyükbirhayvanınbir öküzüyediğinigördü;ortakısmındanyukarısıinsana,orta kısmındanaşağısıisehayvanabenziyorduZefohayvana karşıçıktıveonukılıçlarıylaöldürdü

16Kittimhalkıbunuduyuncaçoksevindilerveşöyle dediler:"Hayvanlarımızıyiyenbuhayvanıöldürenbu adamaneyapacağız?"

17Vehepsibirarayagelipyılınbirgününüonaadadılarve ogüneonunadındanesinlenerekZefoadınıverdiler;her yılogündeonaiçkisunularıgetirdilervehediyeler sundular.

18OsıradaKralAngeas'ınkarısıUzu'nunkızıJania hastalandıHastalığıAngeasvegörevlileritarafındançok ağırhissedildi.Angeas,bilgeadamlarına,"Jania'yane yapacağım,onunasıliyileştireceğim?"diyesorduBilge

adamlarıona,"ÇünkübizimülkemizinhavasıÇittim ülkesininhavasınabenzemez,suyumuzdaonlarınsuyuna benzemez;buyüzdenkraliçehastalandı"dediler 19Çünkühavavesuyundeğişmesindendolayıhastalandı; ayrıcaülkesindesadeceatalarınınköprülerlegetirdiği Purmah'tangelensuyuiçtiğiiçindehastalandı 20AngeashizmetkârlarınaemrettiveonlardaonaKittim'e aitPurmahsularındankaplarlagetirdiler.BusularıAfrika ülkesininbütünsularıylatarttılarvebusularınAfrika sularındandahahafifolduğunugördüler 21Angeasbunugörüncebütünsubaylarınabinlerce,on binlercetaşyontucuyutoplamalarınıemrettiSayısıztaş yonttularveinşaatçılargelipsonderecesağlambirköprü inşaettilerSukaynağınıKittimülkesindenAfrika'ya taşıdılarBusularKraliçeJanyavebütünmaiyetiiçindi; içmek,ekmekpişirmek,yıkanmak,banyoyapmakve ayrıcayiyecekeldeedilebilecekbütüntohumlarıve toprağınbütünmeyvelerinisulamakiçinkullanılacaktı

22Kral,Kittimtopraklarındanbüyükgemilerle getirilmesiniemretti;ayrıcainşaatiçintaşlardagetirdiler veinşaatçılarKraliçeJanyaiçinsaraylarinşaettilerve kraliçehastalığındaniyileşti.

23YılındevrimindeAfrikabirlikleriherzamankigibi yağmayapmakiçinKittimülkesinegelmeyedevamettiler ElifazoğluZefoonlarınhaberiniduyduveonlaraemir verdi,onlarlasavaştıveonlaronunönündenkaçtılarZefo daKittimülkesinionlardankurtardı

24KittimoğullarıZefo'nuncesaretinigördülerveZefo'yu kendilerinekralyapmayakararverdiler;Zefoonlarınkralı olduvekrallığıdönemindeTubaloğullarınıveçevredeki bütünadalarıboyuneğdirmeyegittiler.

25KralZefoönderliğindeTubalveadalarlasavaştılarve onlarıboyuneğdirdilerSavaştandöndüklerindeonun yönetiminiyeniledilerveonakraliyetikametgahıvetahtı içinçokbüyükbirsarayinşaettilerveonabüyükbirtaht yaptılarZefo,elliyılboyuncaChittimveİtalya topraklarınıntamamınahükmetti.

BÖLÜM62

1Oyıl,İsrailoğullarınınMısır'ainişininyetmişdokuzuncu yılında,YakupoğluRubenMısırdiyarındaöldüRuben öldüğündeyüzyirmibeşyaşındaydı.Onubirtabuta koydularveçocuklarınateslimettiler

2SekseninciyılındakardeşiDanöldü;öldüğündeyüz yirmiyaşındaydıveodabirtabutakonulupçocuklarının elineverildi

3OyılEdomkralıKuşamöldüveondansonraBedadoğlu Hadadotuzbeşyılhükümsürdü;seksenbirinciyıldaise YakupoğluİssakarMısır'daöldüİssakaröldüğündeyüz yirmiikiyaşındaydıveMısır'dabirtabutakonulduve çocuklarınateslimedildi.

4SeksenikinciyıldakardeşiAşeröldü;öldüğündeyüz yirmiüçyaşındaydıveMısır'dabirtabutakonularak çocuklarınınelineverildi

5SeksenüçüncüyıldaGadöldü;öldüğündeyüzyirmibeş yaşındaydıveMısır'dabirtabutakonulduveçocuklarının elineverildi

6VeEdomkralıBedadoğluHadad'ınhükümdarlığının seksendördüncüyılında,yaniellinciyılında,Hadad Esau'nunbütünoğullarınıtopladı,bütünordusunu,yaklaşık

dörtyüzbinkişiyi,hazırhalegetirdiveMoabülkesine doğruyolakoyuldu;Moab'lasavaşmakveonlarıkendisine vergiyebağlamakiçingitti

7MoablılarbunuduyuncaçokkorktularveEdomkralı BedadoğluHadad'lasavaşmakiçinMidyanlılardanyardım istediler

8Hadad,Moabülkesinegeldi;MoabveMidyanoğulları onukarşılamakiçinçıktılarveMoabovasındaonakarşı savaşdüzenialdılar

9Hadad,MoabilesavaştıveMoablılardanve Midyanlılardançoksayıda,yaklaşıkikiyüzbinkişi öldürüldü

10Moab'akarşısavaşçokşiddetligeçtiveMoablılar savaşınkendilerineağırgeldiğinigörüncegüçlerini kaybettiler,sırtlarınıdöndülervesavaşıMidyanlılara bıraktılar.

11MidyanlılarMoab'ınniyetinibilmiyorlardı;bunun yerinesavaştagüçlenipHadadveordusuylasavaştılarve bütünMidyanonunönündeyenilgiyeuğradı.

12Hadad,Midyanhalkınıntamamınışiddetlibirsaldırıyla vurduveonlarıkılıçlaöldürdü;Moab'ayardımetmeye gelenlerdenhiçbirisağkalmadı.

13Midyanlılarınbütünoğullarısavaştaöldüktenve Moablılarkurtulduktansonra,Hadadozamanlarbütün Moablılarıkendisinevergiyebağladıveonlardaonun egemenliğialtınagirdiler;emredildiğigibiyıllıkvergi verdilerBununüzerineHadadgeridönüpkendiülkesine gitti.

14Yılındevriminde,Midyanhalkınıngerikalanı, kardeşlerinintamamınınHadad'laMoabuğrunasavaşta öldüğünü,çünküMoaboğullarınınsavaştasırtlarınıdönüp Midyan'ısavaşaterkettikleriniduyunca,Midyan prenslerindenbeşi,gerikalankardeşleriylebirlikte, kardeşlerininintikamınıalmakiçinMoab'lasavaşmaya kararverdiler

15Midyanlılardoğudakibütünkardeşlerine,Ketura'nın bütünkardeşlerinehabergönderdilervebütünKetura oğullarıMidyanlılaraMoab'lasavaştayardımetmekiçin geldiler

16Moaboğullarıbunuduyuncaçokkorktular;doğudan gelenbütünhalklarınkendilerinekarşısavaşmakiçinbir arayageldiğinidüşündülerveEdomülkesine,Bedadoğlu Hadad'aşöylebirhabergönderdiler:

17Şimdibizegelinvebizeyardımedin,Midyanlıları vuralım;çünküonlarbütünkardeşleri,doğudaki oğullarıylabirliktetoplanıpbizekarşısavaşageldiler, savaştaölenMidyanlılarınintikamınıalmakiçin

18BedadoğluEdomkralıHadad,bütünordusuylabirlikte MidyanlılarlasavaşmaküzereMoabülkesinegitti Midyanlılarvedoğulular,MoabovasındaMoablılarla savaştılarvearalarındakisavaşçokşiddetlioldu 19Hadad,Midyanvedoğuhalklarınınhepsinikılıçla öldürdüveosıradaMoab'ıMidyan'ınelindenkurtardı MidyanvedoğuhalklarındangeriyekalanlarHadadve ordusununönündenkaçtılarHadadonlarıkendi topraklarınakadarkovaladıveçokağırbirkatliamla öldürdü;öldürülenleryoldayereserildi.

20Hadad,Moab'ıMidyanlılarınelindenkurtardı;çünkü MidyanlılarınbütünhalkıkılıçtangeçirilmiştiHadadda dönüpkendiülkesinegitti.

21OgündenitibarenMidyanlılar,Moablılardannefret ettiler;çünküMoablılaronlarınuğrunasavaştaölmüşlerdi. Aralarındabütüngünlerboyuncabüyükveşiddetlibir düşmanlıkvardı.

22VeMidyanlılarınhepsiMoabülkesiyolundaMoab'ın kılıcıylayokedildi;MoablılarınhepsideMidyanülkesi yolundaMidyan'ınkılıcıylayokedildi;böyleceMidyan Moab'a,MoabdaMidyan'auzunsüreböyledavrandı.

23Ozamanlar,Yakup'unMısır'ainişininseksenaltıncı yılında,Yakup'unoğluYahudaMısır'daöldüYahuda öldüğündeyüzyirmidokuzyaşındaydıOnumumyalayıp birtabutakoydularveçocuklarınateslimettiler

24SeksendokuzuncuyıldaNaftaliöldü;oyüzotuziki yaşındaydıBirtabutakonulduveçocuklarınınelineverildi 25İsrailoğullarınınMısır'ainişi91yılında,yaniEsauoğlu ElifazoğluZefo'nunKittimoğullarıüzerindeki hükümdarlığınınotuzuncuyılında,Afrikaoğullarıher zamankigibiKittimoğullarınıyağmalamakiçinüzerlerine geldiler;fakatonüçyıldıronlarasaldırmamışlardı.

26Oyıl,onlardaonlarageldilerElifazoğluZefo, adamlarındanbazılarıylabirlikteonlaradoğruçıktıve onlarışiddetlibirşekildevurdu.AfrikabirlikleriZefo'nun önündenkaçtılarveöldürülenleronunönündeyereserildi Zefoveadamlarıonlarıkovalayıp,Afrika'yayaklaşıncaya kadaronlarıvurmayadevamettiler.

27AfrikakralıAngeas,Zepho'nunyaptıklarınıduyduve buonuçokkızdırdı;AngeasbütüngünZepho'dankorktu

BÖLÜM63

1DoksanüçüncüyıldaYakup'unoğluLeviMısır'daöldü. LeviöldüğündeyüzotuzyediyaşındaydıOnubirtabuta koydularveçocuklarınateslimettiler

2Levi'ninölümündensonra,bütünMısırhalkıYakup'un oğulları,Yusuf'unkardeşlerininöldüğünügörünce,bütün MısırlılarYakup'unoğullarınaeziyetetmeye,ogünden Mısır'dançıkışgünlerinekadarhayatlarınıacılaştırmaya başladılarYusuf'unonlaraverdiğibütünbağlarıve tarlaları,İsrailhalkınınyaşadığıbütüngüzelevlerive Mısır'ınbütünzenginlikleriniellerindenaldılar.Mısırlılaro günlerdeYakup'unoğullarındanherşeyialdılar

3OgünlerdeMısır'ıneliİsrailoğullarınakarşıdahada acımasızlaştıveMısırlılarİsrailoğullarınazulmettiler;öyle kiİsrailoğullarıMısırlılaryüzündencanlarındanyoruldular 4Ogünlerde,İsrailoğullarınınMısır'ainişininyüzikinci yılında,MısırkralıFiravunöldüveyerineoğluMelolgeçti; ogünlerdeMısır'ınbütüngüçlüadamlarıveYusuf'uve kardeşlerinitanıyanbütünnesilöldü.

5Onlarınyerinebaşkabirnesilçıktı;bunesilYakup oğullarınıveonlarınkendilerineyaptıklarıbütüniyilikleri veMısır'dakibütüngüçlerinitanımamıştı

6Bunedenle,ogündenitibarenbütünMısır,Yakup oğullarınıncanlarınıacılaştırmayaveonlarıhertürlüağır işleeziyetetmeyebaşladı;çünküonlar,kıtlıkgünlerinde kendilerinikurtaranatalarınıtanımamışlardı

7Budaİsrailoğullarıiçin,songünlerindeonlarafayda sağlamakamacıyla,Rab'dengelmiştir;böylece İsrailoğullarınıntamamıRabTanrılarınıtanısınlar

8VeRabbin,halkıİsrailiçinMısır'dayapacağıişaretlerive mucizeleribilmekiçin;böyleceİsrailoğullarıatalarının TanrısıRab'denkorksunlarveO'nunbütünyollarında

yürüsünler;kendileriveonlardansonragelennesilleride bütüngünlerboyunca.

9Melol,tahtaçıktığındayirmiyaşındaydıvedoksandört yılhükümsürdü.Mısırhalkı,babasınınadındandolayıona Firavunadınıverdi;bu,Mısır'dahükümsürenherkrala yapılangelenekti

10OzamanAfrikakralıAngeas'ınbütünaskerleri,her zamankigibiyağmayapmaküzereChittimtopraklarına yayıldılar

11VeEsauoğluElifazoğluZefoonlarınhaberiniduydu veordusuylabirlikteonlarıkarşılamayaçıktıveyolda onlarlasavaştı

12Zefo,Afrikakralınınaskerlerinikılıçlaöldürdüve onlardanhiçbirisağkalmadı;tekbirkişibileefendisine Afrika'yageridönmedi

13VeAngeas,ElifazoğluZefo'nunbütünaskerlerine yaptıklarını,onlarıyokettiğiniduyduvebütünaskerlerini, Afrikaülkesininbütünadamlarını,denizkıyısındaki kumlarkadarçoksayıdaolanhalkıtopladı.

14Angeas,kardeşiLukus'aşöylededi:"Bütünadamlarınla birliktebanagelvebenimadamlarımıyokedenZefove Kittimoğullarınıaltetmemeyardımet."Lukusda, Angeas'aZefoveKittimoğullarıylasavaşmadayardım etmekiçinçokbüyükbirorduylageldi

15ZefoveKittimoğullarıbunuduyuncaçokkorktularve yüreklerinebüyükbirdehşetçöktü

16ZefodaEdomülkesine,EdomkralıBedadoğluHadad'a veEsau'nunbütünoğullarınaşöylebirmektupgönderdi:

17AfrikakralıAngeas'ınkardeşiylebirliktebizekarşı savaşmakiçingeldiğiniduydumveondançokkorkuyoruz; çünküordusuçokbüyük,özellikledekardeşiveordusuyla birliktebizekarşıgeldiğiiçin

18Bunedenlesizdebenimlebirlikteyukarıgelinvebana yardımedin;AngeasvekardeşiLucus'akarşıbirlikte savaşalımvebizionlarınelindenkurtarınAmaeğerbunu yapmazsanız,bilinkihepimizöleceğiz

19Esauoğulları,KittimoğullarıvekrallarıZefo'yabir mektupgöndererekşöyledediler:"Angeasvehalkıyla savaşamayız,çünküaramızdauzunyıllardır,ilkkral Bela'nınzamanındanveMısırkralıYakupoğluYusuf'un zamanındanberibirbarışantlaşmasıvardırYusuf'la, babasınıgömdüğüzamanÜrdün'ünöteyakasında savaşmıştık."

20Zefo,Esau'nunoğullarıolankardeşlerininsözlerini işitinceonlardanvazgeçtiveAngeas'tançokkorktu 21AngeasvekardeşiLucus,sekizyüzbinkadaraskerden oluşanbütünordularınıKittimoğullarınakarşısaftuttular 22Kittim'inbütünoğullarıZefo'yaşöyledediler: "AtalarınınTanrısı'nabizimiçinduaet;belkibiziAngeas veordusununelindenkurtarırÇünküonunbüyükbirTanrı olduğunuvekendisinegüvenenherkesikurtardığını duyduk."

23ZefoonlarınsözleriniişittiveRabbeyalvardıveşöyle dedi:

240Eyİbrahimveİshak'ın,atalarımınTanrısıRab,bugün anladımkisengerçekTanrısınvediğermilletlerinbütün tanrılarıboşveyararsızdır.

25Atalarımızınbizeanlattığı,babamızİbrahimileyaptığın antlaşmayıbugünbanahatırla;İbrahimveİshak'ınhatırı içinbugünbanalütufkârdavranvebizisavaşagelenAfrika kralınınelindenbeniveKittimoğullarınıkurtar

26Rab,Zefo'nunsözünüdinlediveİbrahimileİshak'ın hatırınaonamerhametgösterdi;Zefo'yuveKittim oğullarınıAngeasvehalkınınelindenkurtardı

27OgünZefo,AfrikakralıAngeasvebütünhalkıyla savaştıveRab,Angeas'ınbütünhalkınıKittimoğullarının elineverdi

28Angeas'ınsavaşışiddetligeçtiveZefo,Angeas'ınve kardeşiLucus'unbütünadamlarınıkılıçlaöldürdü;ogünün akşamınakadaryaklaşıkdörtyüzbinadamöldü

29Angeas,bütünadamlarınınöldüğünügörünce, Afrika'nınbütünhalkınasavaştakendisineyardımetmeleri içinbirmektupgönderdivemektuptaşöyleyazdı: "Afrika'dabulunanonyaşındanbüyükherkesbanagelsin; hepsibanagelsinGelmeyenölecekvebütünmalvarlığına, bütünailesinekralelkoyacaktır"

30Angeas'ınsözlerindenAfrika'nıngerikalanbütünhalkı dehşetekapıldıveonyaşveüzeriüçyüzbinkadarerkek veçocukşehirdenayrılıpAngeas'ınyanınageldi

31OngününsonundaAngeas,ZephoveKittimoğullarına karşısavaşıyenidenbaşlattıvearalarındakisavaşçok büyükveşiddetlioldu

32AngeasveLucus'unordusundanZepho,yaralılardan birçoğunu,yaklaşıkikibinkişiyi,onunelinegönderdive Angeas'ınordusununkomutanıSosiphtarosavaştaöldü

33Sosiphtar'ındüşüşüüzerine,Afrikalıbirliklerarkalarını dönüpkaçtılar;AngeasvekardeşiLucusdaonlarla birlikteydi

34ZefoveKittimoğullarıonlarıkovaladılarveyolda yaklaşıkikiyüzkişiyiağırşekildeöldürdülerBabasıyla birliktekaçmışolanAngeasoğluAzdrubal'ıdakovaladılar veyoldayirmiadamınıöldürdüler.Azdrubal,Kittim oğullarınınelindenkurtulduveonuöldürmediler

35AngeasvekardeşiLucus,diğeradamlarıylabirlikte kaçtılarvekorkuvedehşetiçindeAfrika'yageldiler. Angeas,ElifazoğluZefo'nunkendisinesavaşaçmasından bütüngünkorktu

BÖLÜM64

1OsıradaBeoroğluBalaam,Angeasilebirlikte savaştaydıveZefo'nunAngeas'ıyendiğinigörünceoradan kaçıpKittim'inyanınageldi

2ZefoveKittimoğullarıonubüyükbirsaygıyla karşıladılar;çünküZefo,Balaam'ınbilgeliğinibiliyorduve onabirçokhediyeverdiveonunlabirliktekaldı

3Zefosavaştandöndüğünde,kendisiylebirliktesavaşa gidenKittimoğullarınınhepsinisaydırdıvebakın,hiçbiri eksikdeğildi.

4Zefobudurumaçoksevindi,krallığınıyeniledivebütün tebaasınabirziyafetverdi

5FakatZefo,RAB'bihatırlamadıveRAB'binsavaşta kendisineyardımettiğini,kendisinivehalkınıAfrika kralınınelindenkurtardığınıdüşünmedi;yinedeKittim oğullarınınveEsau'nunkötüoğullarınınyolundangittive Esau'nunoğullarıolankardeşlerininkendisineöğrettiği başkatanrılaratapındı;buyüzden'Kötülerdenkötülük çıkar'denir.

6Zefo,Kittimoğullarınıntamamıüzerindegüvenlehüküm sürdü,fakatkendisinivebütünhalkınıAfrikakralının elindenkurtaranRAB'bitanımadı;Afrikaaskerleriartık eskisigibiyağmayapmakiçinKittim'egelmediler,çünkü

Zefo'nungücünübiliyorlardı;Zefoonlarıkılıçtan geçirmişti.BuyüzdenAngeas,ElifazoğluZefo'danve Kittimoğullarındanbütüngünlerboyuncakorktu

7OzamanZefosavaştandöndüğündeveAfrikahalkının tamamınanasılüstüngeldiğiniveonlarıkılıçlanasıl yendiğinigördüğünde,Zefo,Kittimoğullarıylabirlikte Mısır'agidipYakup'unoğullarıveMısırkralıFiravunile savaşmayakararverdi.

8ÇünküZefo,Mısır'ıngüçlüadamlarınınöldüğünü, Yusuf'unveYakup'unoğullarınındaöldüğünüve İsrailoğullarınınbütünçocuklarınınMısır'dakaldığını duydu

9Zefo,kardeşleriEsau'nunoğullarınınintikamınıalmak içinonlaravebütünMısır'akarşısavaşmayagitmeyi düşündüYusuf,kardeşlerivebütünMısır,Yakup'u Hebron'dagömmeyegittiklerisıradaKenandiyarında Esau'nunoğullarınıöldürmüşlerdi

10Zefo,EdomkralıBedadoğluHadad'aveEsau'nun oğullarındanolanbütünkardeşlerinehabercilergöndererek şunlarısöyledi:

11Afrikakralınakarşısavaşmayacağınızı,çünküonun sizinantlaşmanızınbirüyesiolduğunusöylememiş miydiniz?İştebenonunlasavaştımveonuvebütünhalkını yokettim

12Bunedenle,Mısır'aveoradabulunanYakupoğullarına karşısavaşmayakararverdimveYusuf'un,kardeşlerininve atalarınınKenandiyarındababalarınıHebron'dagömmeye gittiklerindebizeyaptıklarışeyinintikamınıalacağım.

13EğersizdebanageliponlarlaveMısır'lasavaşmada banayardımetmekisterseniz,kardeşlerimizindavasının intikamınıalacağız.

14EsauoğullarıZefo'nunsözlerinidinledilerveçokbüyük birtoplulukhalindebirarayagelerekZefo'yaveKittim oğullarınasavaştayardımetmeyegittiler.

15Zefo,doğudakibütünçocuklaraveİsmailoğullarınabu sözlerebenzersözlergönderdi;onlardatoplanıpMısır savaşındaZefo'yaveKittimoğullarınayardımetmeye geldiler

16Vebütünbukrallar,Edomkralı,doğudakiler,İsmail'in bütünçocuklarıveKittimkralıZefo,Hebron'daordularını saftuttular

17Kampçokkalabalıktı,üçgünlükyolculukmesafesi kadaruzanıyordu;halkisedenizkıyısındakikumlarkadar çoktu,sayılamayacakkadarçoktu

18BütünbukrallarveordularıaşağıinipbütünMısır'a karşısavaşagirdilervePathrosvadisindebirarayagelip kampkurdular

19BütünMısıronlarınhaberiniduyduveMısır topraklarındanveMısır'abağlıbütünşehirlerdenbütün halk,yaklaşıküçyüzbinkişi,birarayatoplandı

20MısırlılardaogünlerdeGoşenülkesindebulunan İsrailoğullarınahabercilergöndererek,bukrallarla savaşmaküzereyanlarınagelmeleriniemrettiler

21İsrailoğullarıtoplandılar,sayılarıyüzelliyeulaştıve Mısırlılarayardımetmekiçinsavaşagittiler

22İsrailveMısırlılaryaklaşıküçyüzbinveyüzellikişi çıktılarvebukrallarakarşısavaşmaküzereilerlediler; GoşenülkesinindışındanPathros'unkarşısınayerleştiler

23Mısırlılar,İsrailoğullarınınsavaşiçinkendiordularına katılacağınainanmadılar;çünkübütünMısırlılar,"Belki

İsrailoğullarıbiziEsauveİsmailoğullarınınelineteslim ederler,çünküonlaronlarınkardeşleridir"diyorlardı.

24BütünMısırlılarİsrailoğullarınaşöyledediler:“Siz burada,yerinizdekalın;bizgidipEsauveİsmailoğullarına karşısavaşacağız.Eğerbukrallarbizeüstüngelirse,hep birlikteonlarakarşısavaşınvebizeyardımedin” İsrailoğullarıdaöyleyaptılar

25VeKittimkralıEsauoğluElifazoğluZefo,Edomkralı BedadoğluHadadvebütünorduları,bütündoğulularve İsmailoğulları,kumgibikalabalıkbirhalk,Pathros vadisinde,Tachpanches'inkarşısındabirarayagelerek kampkurdular

26BeoroğluSuriyeliBalaamdaZefo'nunordusundaydı; çünküodaKittimoğullarıylabirliktesavaşagelmiştive Balaam,Zefoveadamlarınıngözündeçoksaygınbir adamdı.

27Zefo,Balaam'adediki:"Bizimiçinkehanetledeneki, savaştakimingalipgeleceğini,bizmiyoksaMısırlılarmı, bilelim."

28Balaamkalkıpfalcılıksanatınıdenedivebukonuda bilgisahibiydi,fakataklıkarıştıveyaptığıişelindeyok oldu.

29Balaambunutekrardenedi,fakatyinebaşaramadı BununüzerineBalaamumudunukesti,işibırakmadıve tamamlamadı.Çünkübu,Zefovehalkının,savaşlarında atalarınınTanrısıolanRabbegüvenenİsrailoğullarının elinedüşmesinisağlamakiçinRabtarafındanyapılmıştı 30ZefoveHadaddaordularınısavaşdüzeninesoktularve bütünMısırlılar,yaklaşıküçyüzbinkişi,tekbaşlarına onlarakarşıyürüdüler;İsrailoğullarındanisetekbirkişi bilearalarındayoktu.

31VebütünMısırlılar,PathrosveTachpanches'in karşısındabukrallarlabirliktesavaştılarvesavaşMısırlılar içinşiddetlioldu.

32OsavaştakrallarMısırlılardandahagüçlüydülerveo günMısır'danyaklaşıkyüzseksenadamöldü;kralların ordusundandayaklaşıkotuzadamöldüveMısır'ınbütün adamlarıkrallarınönündenkaçtıBununüzerineEsauve İsmail'inoğullarıMısırlılarıkovalayıp,İsrailoğullarının kampınınbulunduğuyerekadaronlarasaldırmayadevam ettiler

33BütünMısırlılarİsrailoğullarınaşöyleseslendiler: "Çabukbizegelin,bizeyardımedinvebiziEsau'nun, İsmail'inveKittimoğullarınınelindenkurtarın!"

34İsrailoğullarındanyüzellikişibulunduklarıyerden kaçarakbukrallarınordugahlarınagittilerveİsrailoğulları, kendilerinikurtarmasıiçinRabTanrılarınayalvardılar

35Rabİsrail'induasınıişittivebütünkrallarınadamlarını onlarınelineverdiİsrailoğullarıbukrallarakarşısavaştılar vekrallarınadamlarındanyaklaşıkdörtbininiöldürdüler

36Rabkrallarınordusundabüyükbirkorkuyarattı; İsrailoğullarıkorkuyakapıldılar.

37Bütünkrallarınordularıİsrailoğullarınınönünden kaçtılarveİsrailoğullarıonlarıKuşülkesininsınırlarına kadarkovalayıpvurmayadevamettiler

38İsrailoğullarıyoldaonlardanikibinkişiyiöldürdüler, amaİsrailoğullarındantekbirkişibileölmedi.

39Mısırlılar,İsrailoğullarınınkrallarakarşıçokazadamla savaştığınıvesavaşınonlariçinçokşiddetligeçtiğini görünce,

40BütünMısırlılar,şiddetlisavaşnedeniylecanlarından çokkorktularvebütünMısırhalkıkaçtı;herkessaftutmuş ordularınarasındansaklandı,yollaragizlendilerve İsrailoğullarınısavaşmayabıraktılar.

41İsrailoğullarıkralınadamlarınakorkunçbirdarbe indirdilerveonlarıKuşülkesininsınırınakadarsürdükten sonrageridöndüler

42Bütünİsrail,Mısırlılarınkendilerineyaptıklarını, savaştaonlardankaçıponlarıtekbaşlarınasavaşmaya bıraktıklarınıbiliyordu

43İsrailoğullarıdakurnazlıkyaparak,savaştandönerken yoldaMısırlılardanbazılarınıbuluporadaöldürdüler

44Onlarıöldürürkenonlaraşusözlerisöylediler:

45Nedenbizdenayrılıp,bizleri,yaniazsayıdakihalkı, büyükbirorduyasahipolanbukrallarakarşısavaşmakiçin gittinizki,böylecekendicanlarınızıkurtarasınız?

46İsrailoğullarıyoldakarşılaştıklarıbazılarından, birbirlerine,"Vurun,vurun!Çünküobir İsmailoğullarından, Edomlu'dan veya Kittimoğullarındandır!"dedilerOnunüzerineçullanıp öldürdüler;onunMısırlıolduğunubiliyorlardı

47İsrailoğulları,Mısırlılarınsavaştaonlarıterkedip kaçmalarıyüzünden,onlarakarşıbuişlerikurnazca yaptılar

48İsrailoğullarıyoldaMısırlılardanyaklaşıkikiyüzkişiyi öldürdüler

49Mısır'ınbütünadamlarıİsrailoğullarınınkendilerine yaptıklarıkötülüğügördüler;buyüzdenbütünMısır İsrailoğullarındançokkorktu,çünküonlarınbüyükgücünü görmüşlerdiveiçlerindentekbiradamınbiledüşmediğini farketmişlerdi.

50BöyleceİsrailoğullarınınhepsisevinçleGoşenyoluna döndülerveMısır'ıngerikalanıdaherkeskendiyerinegeri döndü.

BÖLÜM65

1Bundansonra,MısırkralıFiravun'unbütündanışmanları vebütünMısırilerigelenleritoplandılar,kralınhuzuruna geldiler,yerekadareğildilerveonunönündeoturdular.

2Mısır'ındanışmanlarıveilerigelenlerikralaşöyledediler: 3İşteİsrailoğullarıbizdendahabüyükvedahagüçlüdür; sendeonlarınsavaştandönüşyolundabizeyaptıklarıbütün kötülükleribiliyorsun

4Onlarınkudretligücünüdegördün;çünkübugüç atalarındangelmektedir.Kumgibikalabalıkbirhalkakarşı sadecebirkaçkişikarşıkoydu,onlarıkılıçlavurduve kendilerindentekbirkişibileölmedi.Eğerkalabalık olsalardı,onlarıtamamenyokederlerdi 5Şimdi,onlarıaramızdanyavaşyavaşyokedenekadar onlarlaneyapacağımızkonusundabizeöğütver;yoksa ülkedesayılarıbizeçokfazlaartacak.

6Çünküİsrailoğullarıülkedeçoğalırsa,bizeengelolurlar; eğerbirsavaşçıkarsa,büyükgüçleriyledüşmanımıza katılıpbizekarşısavaşırlar,biziülkedenkovuporadan uzaklaşırlar

7BununüzerinekralMısırilerigelenlerineşöylecevap verdi:“İsrail’ekarşıönerilenplanbudur;bizbundan ayrılmayacağız”

8İşteülkedePithomveRamsesadlı,savaşakarşısurlarla güçlendirilmemişşehirlervar;onlarıinşaedipsurlarla çevirmeksanavebizedüşenbiriştir 9Şimdisizdegidinveonlarakarşıkurnazcadavranın; kralınemriyleMısır'daveGoşen'deşöylebirsesduyurun: 10EyMısır,Goşen,Pathrosvebütünhalkı!Kralbize PithomveRameses'iinşaetmemizivesavaşiçintahkim etmemiziemretti;Mısır'ınbütünhalkından, İsrailoğullarındanveşehirlerinbütünsakinlerindenkim bizimlebirlikteinşaetmekisterse,herbirinekralınemriyle günlükücretiverilecektir;öyleyseöncesizgidin,kurnazca davranın,toplanınvePithomileRameses'egelipinşaedin 11İnşaatdevamederken,kralınemriylehergünMısır'ın heryerindeşutürbirduyuruyapılmasınısağlayın

12İsrailoğullarındanbazılarısizinlebirlikteinşaatyapmak içingeldiklerinde,onlarabirkaçgünboyuncagünlük ücretlerinivereceksiniz

13Onlarsizinlegünlükücretkarşılığındainşaatyaptıktan sonra,hergünbirerbirergizliceonlardanuzaklaşın,sonra kalkıponlarınbaşefendisiveyöneticisiolunveonlarıdaha sonraücretalmadaninşaatyapmayabırakın;eğer reddederlerse,tümgücünüzleonlarıinşaatyapmaya zorlayın

14Eğerbunuyaparsanız,İsrailoğullarınakarşıülkemizi güçlendirmekbizimiçiniyiolur;çünküinşaatveçalışma yorgunluğundanİsrailoğullarıazalacak,çünküonlarıher güneşlerindenmahrumbırakacaksınız

15Mısır'ınbütünilerigelenlerikralınöğütlerinidinlediler vebuöğütlerhemonlarınhemdeFiravun'un hizmetkarlarınınvebütünMısırhalkınıngözündeiyi göründü;böylecekralınsözünegörehareketettiler.

16Bütünhizmetkârlarkralınyanındanayrılıp,Mısır'ınher yerinde,Tehpanç'ta,Goşen'deveMısır'ıçevreleyenbütün şehirlerdeşöylebirduyuruyaptırdılar:

17Esauveİsmailoğullarınınbizeneleryaptığınıgördünüz; onlarbizesavaşaçtılarvebiziyoketmekistediler 18Bununüzerinekralbizeülkeyitahkimetmemizi, PithomveRamsesşehirleriniinşaetmemiziveeğertekrar bizesaldırırlarsasavaşmakiçinonlarıgüçlendirmemizi emretti.

19Mısır'ınveİsrailoğullarınınherbirindengelipbizimle birlikteinşaatyapmayagelenherkese,kralınbizeemrettiği gibi,günlükücretiverilecektir.

20Mısırvebütünİsrailoğulları,Firavun'un hizmetkârlarınınsöyledikleriniişitince,Mısırlılardanve İsrailoğullarındanbazılarıFiravun'unhizmetkârlarıPitom veRamsesilebirlikteinşaatabaşladılar;fakat Levioğullarındanhiçbirikardeşleriylebirlikteinşaata gelmedi

21Firavun'unbütünhizmetkarlarıveprensleribaşlangıçta hileyleİsrail'intamamıylabirliktegünlükücretliişçiolarak inşaatyapmayageldilervebaşlangıçtaİsrail'egünlük ücretleriniverdiler

22Firavun'unhizmetkarlarıbütünİsrailhalkıylabirlikte inşaatyaptılarvebuişteİsrailhalkıylabirliktebiray çalıştılar

23Ayınsonunda,Firavun'unbütünhizmetkarlarıhergün gizliceİsrailhalkındanuzaklaşmayabaşladılar 24İsrailozamandaişedevametti,fakatozamangünlük ücretlerinialdılar;çünküozamanlarMısırlılardanbazıları hâlâİsraililebirlikteçalışıyorlardı;bunedenleMısırlılaro

günlerdeİsrail'eücretleriniverdilerki,işarkadaşlarıolan Mısırlılardaemeklerininkarşılığınıalsınlar.

25BiryıldörtaysonrabütünMısırlılarİsrailoğullarından ayrıldılar;böyleceİsrailoğullarıtekbaşlarınaçalışmaya devamettiler.

26BütünMısırlılarİsrailoğullarındançekildiktensonra geridöndülerveonlarazulümedipüzerlerindeyönetici oldular;hattabazılarıİsrailoğullarınınbaşındaefendigibi durup,emeklerininkarşılığıolarakonlardanbütün paralarınıaldılar

27Mısırlılardaİsrailoğullarınahergünbuşekilde davrandılar,böyleceonlarınişlerinizorlaştırdılar

28İsrailoğullarınınhepsitekbaşlarınabuişteçalıştılarve Mısırlılarozamandanitibarenİsrailoğullarınahiçbirücret ödemediler

29İsrailoğullarındanbazıları,kendilerineücret verilmemesinedeniyleçalışmayıreddettiklerinde, Firavun'unvergitahsildarlarıvehizmetkarlarıonlara zulmettiler,ağırdarbelerledövdülerveonlarızorla kardeşleriylebirlikteçalışmayageridöndürdüler; Mısırlılarınhepsiİsrailoğullarınabütüngünlerboyunca böyledavrandılar.

30BukonudaİsrailoğullarınınhepsiMısırlılardançok korktularvehepsigeridönüptekbaşlarına,karşılıksız çalıştılar.

31İsrailoğullarıPitomveRamses'iinşaettilervebütün İsrailoğullarıbuişteçalıştılar;kimisituğlayaptı,kimisi inşaatyaptı.İsrailoğullarıMısırtopraklarınıntamamınıve surlarınıinşaedipgüçlendirdilerveİsrailoğullarıuzun yıllarbuişteçalıştılar;takiRabonlarıhatırlayıpMısır'dan çıkaranakadar.

32AncakLevililer,Mısır'dançıkışgünlerinekadarİsrail kardeşleriylebirliktebuişteçalışmadılar

33ÇünküLevioğullarınınhepsiMısırlıların İsrailoğullarınabusözleriyalansöyleyereksöylediklerini biliyorlardı;buyüzdenLevioğullarıkardeşleriylebirlikte çalışmayayaklaşmaktankaçındılar.

34Mısırlılar,Levioğullarınıdahasonraçalıştırmaya tenezzületmediler;çünküonlarbaşlangıçtakardeşleriyle birliktedeğillerdi.BuyüzdenMısırlılaronlarıkendi hallerinebıraktılar

35Mısırlılar,oişteİsrailoğullarınakarşısürekliveşiddetle baskıuyguladılarveİsrailoğullarınıağırişlerdeçalıştırdılar.

36Mısırlılariseİsrailoğullarınınhayatınıharçvetuğla yapımında,ayrıcatarlalardahertürlüişteağırişlerle zorlaştırdılar.

37İsrailoğulları,MısırkralıMelol'a"MısırkralıMeror" diyeseslendiler;çünküonunzamanındaMısırlılarhertürlü işlehayatlarınızorlaştırmışlardı

38Mısırlılar,İsrailoğullarınayaptırdıklarıherişte, İsrailoğullarınısıkıntıyasokmakiçin,büyükbirtitizlikle ücretaldılar.Fakatonlaranekadarçoksıkıntıçektirdilerse, İsrailoğullarıokadarçoğaldıvebüyüdü;Mısırlılarda İsrailoğullarıyüzündenüzüldüler

BÖLÜM66

1OzamanlarEdomkralıBedad'ınoğluHadadöldüve yerinedoğuoğullarıülkesindenMesrekahlıSamlahtahta geçti.

2MısırkralıFiravun'unhükümdarlığınınonüçüncüyılında, İsrailoğullarınınMısır'agirişininyüzyirmibeşinciyılında, SamlahEdom'daonsekizyıldırhükümsürüyordu

3Veotahtageçtiğinde,ordularınıElifazoğluZefove Kittimoğullarınakarşısavaşmayagönderdi;çünküonlar AfrikakralıAngeas'asavaşaçmışveonunbütünordusunu yoketmişlerdi

4FakatEsau'nunoğulları,"Obizimkardeşimizdir"diyerek onuengelledilerveSamlahdaEsau'nunoğullarınınsözünü dinleyerekbütünordusuylaEdomülkesinegeridöndüve ElifazoğluZefo'yakarşısavaşmayagirişmedi

5MısırkralıFiravunbunuduyuncaşöylededi:"Edom kralıSamlah,Kittimoğullarıylasavaşmayakararverdive dahasonraMısır'akarşısavaşmayagelecek"

6Mısırlılarbunuduyunca,İsrailoğullarının,Hadad zamanındaEsauoğullarıylayaptıklarısavaştakendilerine yaptıklarıgibikendilerinedeaynışeyiyapmalarından korktuklarıiçin,İsrailoğullarınınyükünüartırdılar

7BununüzerineMısırlılarİsrailoğullarınaşöyledediler: “Çabukolun,işinizibitirin,görevinizitamamlayınve ülkeyisağlamlaştırın;yoksakardeşlerinizEsau’nun oğullarısizekarşısavaşmayagelirler.Çünküonlarsizin yüzünüzdenbizekarşıgelecekler”

8İsrailoğullarıhergünMısırlılarınyaptığıişleriyaptılarve Mısırlılar,İsrailoğullarınıülkedezayıflatmakiçinonlara eziyetettiler

9FakatMısırlılarİsrailoğullarınınyükünüartırdıkça, İsrailoğullarıdaçoğaldıveMısır'ıntamamı İsrailoğullarıyladoldu

10İsrailoğullarınınMısır'ainişininyüzyirmibeşinci yılında,bütünMısırlılarİsrailoğullarınakarşıplanlarının işeyaramadığını,aksineİsrailoğullarınınçoğalıp büyüdüğünüveMısırtopraklarınınveGoşentopraklarının İsrailoğullarıyladolduğunugördüler.

11BöyleceMısır'ınbütünilerigelenlerivebilginlerikralın huzurunageldiler,önündeeğildilerveoturdular

12Mısır'ınbütünilerigelenlerivebilgeadamlarıkrala şöyledediler:"Kralsonsuzadekyaşasın;İsrailoğullarına karşıbizeöğütverdinvebizdekralınsözünegörehareket ettik."

13Fakatemeğinartmasıylabirlikte,işçilerdeülkede çoğalıpçoğalıyorlar;iştebütünülkeonlarladoluptaşıyor 14Bunedenle,efendimizvekralımız,bütünMısır'ın gözlerisanaçevrilmişdurumda;onlarabilgeliğinleöğüt verki,İsrail'eüstüngeliponlarıyoketsinlerveyaülkeden silsinler.Kraldaonlaraşöylecevapverdi:"Bukonudabize öğütverki,onlaraneyapacağımızıbilelim"

15Kralındanışmanlarındanbiriolan,Uzülkesinden, Mezopotamya'lıEyüpadındakibirsubaykralaşöylecevap verdi:

16Kraldilerse,hizmetkarınınöğüdünüdinlesin;kralda ona,"Konuş!"dedi.

17Eyüp,kralın,prenslerinveMısır'ınbütünileri gelenlerininönündeşöylededi:

18Kralınİsrailoğullarınınemeğikonusundadahaönce verdiğiöğütçokiyidirveonlarısonsuzadekyalnız bırakmamalısınız.

19Fakatkralınonlarıcezalandırmayıuygungördüğü durumlarda,bucezalarıazaltmanıziçinsizeşutavsiye verilir.

20İştebizuzunzamandırsavaştankorkuyordukve diyordukki:"İsrailbutopraklardaverimliolunca,savaş çıkarsabizibutopraklardankovacaklardır"

21Kraluygungörürse,Mısıryasalarına,İsrailoğullarından doğanhererkekçocuğunkanınınyeredökülmesigerektiği, gerialınamayacakşekildeyazılıbirfermançıkarılsın

22Vebunuyapmanızla,İsrail'inbütünerkekçocukları öldüğünde,savaşlarınınkötülüğüsonaerecektir;kralbunu yapsınvebütünİbraniebeleriniçağırsınveonlarabuişi yapmalarınıemretsin;böylecekralveprenslerbundan hoşnutoldularvekralEyüp'ünsözünegörehareketetti

23Kral,İbraniebeleriçağırmasınıistedi;bunlardanbirinin adıŞefra,diğerininadıisePuahidi.

24Ebekadınlarkralınhuzurunageldilerveonunönünde durdular

25Kralonlaraşöylededi:“İbranikadınlaraebelik yaparken,eğererkekçocukolursaonuöldürün;kızçocuk olursayaşasın”

26Amabunuyapmazsanız,sizivebütünevleriniziateşe vereceğim

27FakatebelerTanrı'dankorktularveMısırkralının sözlerinekulakvermediler;İbranikadınlarebeyebirerkek yadabirkızçocuğudoğurduğunda,ebeçocuğagereken herşeyiyaptıveçocuğunyaşamasınaizinverdi;ebeler bütüngünlerboyuncaböyleyaptılar.

28Budurumkralabildirildivekralebeleriçağırdıve onlara,“Bununedenyaptınızdaçocuklarısağbıraktınız?” dedi.

29Ebelerdekralınhuzurundahepbirlikteşöylecevap verdiler:

30Kral,İbranikadınlarınınMısırlıkadınlargibiolduğunu sanmasın;çünküİsrailoğullarınınhepsisağlıklıdırveebe gelmedenöncedoğumyaparlarBizcariyeleregelince, uzunzamandırhiçbirİbranikadınıbizdendoğumyapmadı; çünkübütünİbranikadınlarıkendikendilerinedoğum yaparlar,sağlıklıdırlar

31Firavunonlarınsözleriniişittivebukonudaonlara inandı;ebelerkralınyanındanayrıldılarveTanrıonlara iyiliketti;halkçoğaldıveçokarttı

BÖLÜM67

1MısırülkesindeLevisoyundanAmramadındabiradam vardı;Kehatoğlu,Levioğlu,İsrailoğluydu

2Buadamgidipbireşaldı;babasınınkızkardeşiLevi'nin kızıYokebed'i.Yokebedyüzyirmialtıyaşındaydıveadam onunyanınageldi

3Kadınhamilekaldıvebirkızçocuğudoğurdu;ona Miriamadınıverdi,çünküogünlerdeMısırlılar İsrailoğullarınıncanınıacılaştırmışlardı

4Vetekrargebekaldıvebiroğuldoğurdu;adınıHarun koydu,çünkühamilekaldığıgünlerdeFiravunİsrail'in erkekçocuklarınınkanınıdökmeyebaşlamıştı

5Ogünlerde,KittimkralıEsau'nunoğluElifaz'ınoğlu ZefoöldüveyerineJaneastahtageçti

6Zefo,Kittimoğullarıüzerindeelliyılhükümsürdüve öldü,KittimülkesindekiNabnaşehrinegömüldü.

7Veondansonra,Kittimoğullarınıngüçlüadamlarından biriolanYeşayastahtageçtiveelliyılhükümsürdü

8KittimkralınınölümündensonraBeoroğluBalaam KittimülkesindenkaçarakMısır'a,MısırkralıFiravun'un yanınagitti

9Firavunonubüyükbirsaygıylakarşıladı;çünküonun bilgeliğiniduymuştu.Onahediyelerverdi,onudanışmanı yaptıveonuyüceltti

10BalaamMısır'dakralınbütünsoylularıarasındasaygın birşekildeyaşadıvesoylularonuyücelttiler,çünkühepsi onunbilgeliğiniöğrenmeyiarzuluyordu

11İsrailoğullarınınMısır'ainişininyüzotuzuncuyılında Firavun,krallıktahtındaoturduğunu,gözlerinikaldırıp karşısındayaşlıbiradamdurduğunuveadamınelinde tüccarlarınkullandığıtürdenbirteraziolduğunurüyasında gördü

12YaşlıadamteraziyialıpFiravun'unönüneastı

13YaşlıadamMısır'ınbütünilerigelenlerini,bütün soylularınıvebüyüklerinitopladı,onlarıbirbirinebağladı vebirterazininkefesinekoydu

14Vebirsütkeçisialıpdiğerterazininkefesinekoydu; keçidiğerlerindendahaağırgeldi

15Firavunbukorkunçgörüntükarşısındahayretedüştü; oğlağınherşeyinüzerindebukadarbüyükolmasınaşaşırdı. Firavunuyandıvebununbirrüyaolduğunuanladı

16Firavunsabaherkendenkalkıpbütünhizmetkârlarını çağırdıveonlararüyayıanlattı;adamlarçokkorktular.

17Kralbütünbilgeadamlarınaşöylededi:“Lütfen gördüğümrüyayıyorumlayınki,anlamınıkavrayayım” 18BeoroğluBalaamkralaşöylecevapverdi:"Bu,son günlerdeMısır'ınbaşınagelecekbüyükbirkötülükten başkabirşeydeğildir"

19Çünküİsrail'e,Mısır'ıvehalkınıyokedecekve İsrailoğullarınıMısır'dangüçlübirelileçıkaracakbiroğul doğacak

20Eykral,şimdibukonudabirarayagelipistişarede bulunki,bukötülükMısır'agelmedenönce İsrailoğullarınınumudunuvebeklentisiniyokedesin

21KralBalaam'adediki:"İsrail'eneyapacağız?İlkbaşta onlarakarşıbirşekildeplanyaptık,amaonlaraüstün gelemedik"

22Şimdisizedeonlarakarşıbirtavsiyevereyimki, böyleceonlaraüstüngelelim

23Balaamkralaşöylecevapverdi:“Şimdiikidanışmanını çağır,bukonudaonlarıntavsiyelerinidinleyelim,ondan sonradakulunkonuşacak”

24Kral,MidyanlıReuelveUzitliJobadlıikidanışmanını çağırdı;onlardagelipkralınhuzurunaoturdular.

25Kralonlaradediki:“Bakın,hembenimgördüğüm rüyayıhemdeonunyorumunuişittiniz;şimdibirbirinizle fikiralışverişindebulunun,İsrailoğullarınakarşıne yapılmasıgerektiğiniöğreninvegörünki,kötülükleribize karşıdoğmadanönceonlaraüstüngelelim”

26MidyanlıReuelkralaşöylecevapverdi:"Kralyaşasın, kralsonsuzadekyaşasın!"

27Eğerkraluygungörürse,İbranilerdenuzakdursun, onlarıyalnızbıraksınveonlarakarşıeliniuzatmasın

28Çünkübunlar,Rabbineskizamanlardaseçtiğive yeryüzündekibütünmilletlervekrallararasındankendi miraspayıolarakaldığıkişilerdir;veonlarakarşıelini uzatanvecezasızkalankimseyokturki,Tanrılarıonlardan intikamalmamışolsun?

29Şüphesizki,İbrahimMısır'aindiğinde,Mısır'ıneski kralıFiravun,karısıSara'yıgördüveonukendineeşolarak aldıÇünküİbrahim,"Obenimkızkardeşimdir"demişti; ziraMısırlılarınkarısıyüzündenonuöldürmelerinden korkuyordu.

30MısırkralıSara'yıesiraldığında,Tanrıonuveev halkınıağırfelaketlerlecezalandırdı;takiİbrahim'ekarısı Sara'yıgeriverenekadar.Ondansonraİbrahimiyileşti.

31VeTanrı,İbrahim'inkarısıSara'nın,insandanhayvana kadarherrahmitıkamasıyüzünden,FilistlilerkralıGerarlı Abimelek'icezalandırdı

32TanrılarıgecerüyasındaAbimelek'egöründüveonu korkuttuki,İbrahim'inaldığıSara'yıonageriversin.

BununüzerineSarayüzündenGerarhalkınıntamamı cezalandırıldıİbrahimonlariçinTanrısınaduaettive Tanrıonayalvardı,onlarıiyileştirdi.

33Abimelek,kendisinevehalkınagelenbukötülüklerden korktuvekarısıSarailebirlikteİbrahim'inyanınadöndü veonabirçokhediyeverdi.

34Tanrı,İshak'ıGerar'dankovduğundadaonaaynışeyi yaptıveonaharikaşeylergösterdi;Gerar'ınbütünsu kaynaklarıkuruduveverimliağaçlarıürünvermedi.

35GerarlıAbimelek,arkadaşlarındanAhuzzathve ordusununkomutanıPicholonunyanınagittilerveönünde yerekadareğilipsecdeettiler.

36Onlardaondankendileriiçinduaetmesiniistediler;o daonlariçinRabbeduaettiveRabondanyalvardı,oda onlarıiyileştirdi.

37SadebiradamolanYakupda,dürüstlüğüsayesinde kardeşiEsau'nunveannesininkardeşiSuriyeliLaban'ın elindenkurtarıldı;Labanonuncanınakastetmişti.Aynı şekilde,kendisiniveçocuklarınıyoketmekiçinbiraraya gelenKenankrallarınınelindendekurtarıldıRabonları onlarınelindenkurtardı,çünküonlarYakup'asaldırdılarve onuöldürdülerÇünkükimonlarakarşıcezasızbirşekilde eluzatmıştıki?

38Şüphesizki,babanınbabasıolaneskiFiravun,Yakup oğluYusuf'uMısırülkesininbütünyöneticilerininüstüne yükseltti;çünküonunbilgeliğinigörmüştüZiraYusuf, bilgeliğisayesindeülkeninbütünhalkınıkıtlıktan kurtarmıştı

39BununüzerineYakup'aveçocuklarınaMısır'a inmeleriniemretti;böyleceonlarınerdemisayesindeMısır veGoşentopraklarıkıtlıktankurtulacaktı

40Eğerbusanauygungörünüyorsa,İsrailoğullarınıyok etmektenvazgeç;fakateğerMısır'dakalmalarını istemiyorsan,onlarıburadançıkarıpatalarınınyaşadığı Kenandiyarınagönder.

41FiravunYitro'nunsözleriniişitinceonaçokkızdı;Yitro utançiçindekralınhuzurundankalkıpmemleketiMidyan'a gittiveYusuf'unsopasınıdayanınaaldı 42Kral,UzitliEyüp'e,"Eyüp,İbranilerhakkındane diyorsun?Neöğütveriyorsun?"dedi

43BununüzerineEyüpkralaşöylededi:“İşte,bütünbu ülkeninhalkıseninelindedir;kraldilediğigibidavransın”

44Kral,Balaam'adediki:"Balaam,nediyorsun?Söyleki, işitelim."

45Balaamkralaşöylededi:“Kralınİbranilerekarşıverdiği tümöğütleriyerinegetirecekvekralhiçbiröğüdüyleonlara üstüngelemeyecektir.”

46Çünküeğeronlarıalevliateşlezayıflatmayıdüşünürsen, onlaraüstüngelemezsin;çünküTanrıları,babaları İbrahim'iKildanilerinUrkentindenkurtarmıştı;eğeronları kılıçlayoketmeyidüşünürsen,babalarıİshakbundan kurtulmuşveyerinebirkoçkonmuştu.

47Eğeronlarıağırvezorlubirçalışmaylaazaltmayı düşünürsen,bundabilebaşarılıolamazsın;çünkübabaları Yakup,Laban'ahertürlüağıriştehizmetetmişvebaşarılı olmuştur

48EyKral,sözlerimidinle;çünküonlarakarşıönerilen planbudur;buplanlaonlaraüstüngeleceksinvebundan ayrılmamalısın

49Kraldilerse,bugündenitibarendoğacakbütün çocuklarınınsuyaatılmasınıemretsin;çünküancakbu şekildeonlarınadınısilebilirsin;ziraneonlardannede babalarındanhiçbiribuşekildeyargılanmamıştır.

50Kral,Balaam'ınsözleriniişittivebudurumkralıve prenslerimemnunetti;kraldaBalaam'ınsözünegöre hareketetti.

51Kral,Mısırtopraklarındabirbildiriyayınlanmasınıve biryasaçıkarılmasınıemrettiveşöylededi:"Bugünden itibarenİbranilerindoğacakhererkekçocuğusuya atılacaktır"

52Firavunbütünhizmetkârlarınıçağırdıveşöylededi: “Gidin,İsrailoğullarınınyaşadığıGoşenülkesindeheryeri arayınveİbranilerindoğanbütünerkekçocuklarınınehre atın,bütünkızçocuklarınıiseyaşatın”

53İsrailoğulları,Firavun'unerkekçocuklarınınehre atmalarınıemrettiğibusözüduyunca,bazılarıkarılarından ayrıldı,bazılarıiseonlarabağlıkaldı

54Ogündenitibaren,kocalarıylabirliktekalanİsrailli kadınlarındoğumvaktigeldiğinde,tarlayagidiporada doğumyaptılar,çocuklarınıtarladabırakıpevlerine döndüler.

55AtalarınaonlarıçoğaltacağınayeminetmişolanRab, göktekihizmetkârmeleklerindenbirinigöndererekher çocuğusuylayıkadı,meshetti,kundakladıveellerine birindensüt,diğerindenbalemebileceğiikipürüzsüztaş verdi;ayrıcadizlerinekadarsaçlarınıuzattıki,kendini örtebilsin;onaolanşefkatiyleonuteselliettiveona yakınlaştı

56Tanrıonlaraacıdıveonlarıyeryüzündeçoğaltmayı diledi;buyüzdenyeryüzüneonlarıalmasınıvebüyümeleri zamanıgelinceyekadaroradamuhafazaetmeleriniemretti Bununüzerineyeryüzüağzınıaçtıveonlarıkustu;onlarda şehrindışına,yeryüzününotuveormanınçimenlerigibi filizlendilerveherbiriailesine,babasınınevinedöndüve onlarlabirliktekaldılar.

57İsrailoğullarınınçocukları,Tanrı'nınlütfusayesinde, kırdayetişenotlargibiyeryüzündeyeşermişlerdi

58BütünMısırlılarbunugörünce,herbiriöküzlerinive sabanlarınıalıptarlasınagittilerveekimzamanındatoprağı sürengibitarlalarınısürdüler

59Tarlayısürdüklerizamanİsrailoğullarınınbebeklerine zararveremediler;böylecehalkçoğaldıveçokarttı

60FiravundagörevlilerinehergünGoşen'egidip İsrailoğullarınınbebekleriniaramalarınıemretti.

61Vearayıpbirinibulduklarında,onuannesinin kucağındanzorlaalıpnehreattılar;kızçocuğuise annesininyanındabıraktılar.Mısırlılarİsrailoğullarına bütüngünlerboyuncaböyledavrandılar

BÖLÜM68

1OsıradaTanrı'nınruhu,Harun'unkızkardeşiAmram'ın kızıMiriam'ınüzerineindiveMiriamdışarıçıkıpev hakkındapeygamberlikettiveşöylededi:"İştebusefer babamdanveannemdenbiroğuldoğacakveoİsrail'i Mısır'ınelindenkurtaracak."

2Amramkızınınsözleriniişitince,FiravunYakup'unerkek çocuklarınınhepsininsuyaatılmasınıemrettiğisırada karısınıevdenkovduktansonra,onualıpevegerigötürdü

3BöyleceAmram,karısıYokebed'iüçyılöncekovduktan sonratekraryanınaaldıveYokebedhamilekaldı.

4Yediaylıkgebeliğinsonundabiroğuldoğurduvebütün ev,güneşinveayınenparlakzamanındakiışığıgibiparlak birışıkladoldu.

5Kadınçocuğugörünce,onungüzelvehoşgöründüğünü anladıveonuüçayboyuncaeviniçindekibirodada sakladı.

6OgünlerdeMısırlılaroradakibütünİbranileriyoketmek içinkomplokurdular

7Mısırlıkadınlar,İsrailoğullarınınbulunduğuGoşen'e gittilervehenüzkonuşamayanbebekleriniomuzlarında taşıdılar

8Ogünlerdeİsrailoğullarıkadınlarıçocuk doğurduklarında,herkadınoğlunuMısırlılardansaklardıki, Mısırlılaronlarındoğumyaptığınıbilmesinlerveonları ülkedenyoketmesinler.

9MısırlıkadınlarGoşen'egeldiler;konuşamayançocukları omuzlarındaydıBirMısırlıkadınbirİbranikadınınevine girdiğinde,bebeğiağlamayabaşladı.

10Veoağlayınca,içodadabulunançocukonacevapverdi; bununüzerineMısırlıkadınlargidipFiravun'unevinebunu anlattılar.

11Firavundamemurlarınıgöndererekçocuklarıyakalayıp öldürmeleriniemretti;Mısırlılarİbranikadınlarınabütün günlerboyuncaböyleyaptılar.

12Yokebed'inoğlunusaklamasındanyaklaşıküçaysonra, buolayFiravun'unsarayındaduyuldu

13Kadın,görevlilergelmedenönceoğlunualıpgötürmek içinaceleetti;onuniçinsazdanbirsandıkyaptı,onuçamur veziftlesıvayıpçocuğuiçinekoyduvenehrinkıyısındaki sazlıklarınarasınabıraktı.

14KızkardeşiMiriamise,onaneyapılacağınıve sözlerininakıbetininneolacağınıgörmekiçinuzaktan bekliyordu.

15OzamanTanrıMısırülkesinekorkunçbirsıcaklık gönderdi;busıcaklık,güneşinkendieksenietrafında dönmesigibiinsanbedeniniyaktıveMısırlılarıçokbüyük birsıkıntıyasoktu

16BütünMısırlılar,bedenleriniyakankavurucusıcaktan dolayıyıkanmakiçinnehreindiler.

17Firavun'unkızıBatyadakavurucusıcaktandolayınehre giripyıkanmayagitti;hizmetçikızlarıveMısır'ınbütün kadınlarıdanehirkıyısındayürüdüler

18Batyagözlerininehrekaldırdıvesandığısuyunüzerinde gördü;hizmetçisinionugetirmeyegönderdi.

19Kadınkutuyuaçtıveçocuğugördü;çocukağlıyordu Kadınonaacıdıvedediki:"Bu,İbraniçocuklarından biridir."

20NehirkıyısındayürüyenMısır'ınbütünkadınlarıonu emzirmekistediler,fakatoemmekistemedi;çünkübu,onu annesininmemesinegeridöndürmekiçinRabtarafından yapılmıştı.

21OsıradakızkardeşiMiriam,nehirkenarındaMısırlı kadınlararasındaydıvebunugörünceFiravun'unkızına, "Gidipİbranikadınlarındanbirdadıgetireyimmi,oda seniniçinçocuğuemzirsin?"dedi.

22Firavununkızıona,“Git!”dediGençkadındagidip çocuğunannesiniçağırdı

23FiravununkızıYokebed'e,"Buçocuğualıpbenimiçin emzir,sanagünlükikigümüşsikkeücretiniödeyeceğim" dedi.Kadınçocuğualıpemzirdi.

24İkiyılsonra,çocukbüyüdüğünde,onuFiravun'unkızına götürdü;çocukonaoğulgibiolduveadınıMusakoydu, çünküşöylededi:"Onusudanbençıkardım."

25AmrambabasıonaChabaradınıverdi;çünküşöylededi: "Onuniçin,reddettiğikarısıylayenidenbirarayageldi"

26AnnesiYokebed,oğlunaYekutieladınıverdi.Çünkü, dediki,"OnuYüceTanrı'danummuştumveTanrıonu banageriverdi"

27KızkardeşiMiriamiseonaJeredadınıverdi;çünkü onunsonununneolacağınıöğrenmekiçinnehrekadar inmişti

28KardeşiHaruniseadınıAbiZanuhkoyduveşöylededi: "Babamannemiterkediponunhatırınaonageridöndü" 29Amram'ınbabasıKehat,oğlununadınıAbigdorkoydu; çünküTanrıonunsayesindeYakup'uneviningediklerini onardıveartıkerkekçocuklarınısuyaatamazhalegeldiler 30VedadılarıonaAbiSochodiyeseslenerek,"Ham'ın oğullarıyüzündenüçayboyuncaçadırındasaklandı"dedi. 31BütünİsrailonaNetaneloğluŞemayaadınıverdiler; çünküşöylediyorlardı:"OnunzamanındaTanrıonların yakarışlarınıişittiveonlarızalimlerindenkurtardı."

32Musa,Firavun'unsarayındaydıveFiravun'unkızı Batiyaiçinbiroğulgibiydi;Musakralınçocuklarıarasında büyüdü.

BÖLÜM69

1Edomkralıogünlerde,hükümdarlığınınonsekizinci yılındaöldüveEdomülkesindekendikraliyetikametgahı olarakinşaettirdiğitapınağınagömüldü.

2Esau'nunoğullarınehirkıyısındakiPethor'aadamlar gönderdilerveoradangüzelgözlü,yakışıklıbirgenç getirdiler;adıSaul'du.OnuSamla'nınyerinekralyaptılar.

3VeSaul,EdomülkesindeEsau'nunbütünoğullarının üzerindekırkyılhükümsürdü.

4MısırkralıFiravun,Balaam'ınİsrailoğullarıhakkında verdiğiöğütlerinişeyaramadığını,aksineonlarınMısır topraklarındaçoğalıp,verimliolduklarınıgörünce,

5BununüzerineFiravunogünlerdeMısır'ınheryerinde İsrailoğullarınaşuduyurununyapılmasınıemretti:"Hiç kimsegünlükemeğindenhiçbirşeyeksiltmesin"

6Harçveyatuğlayapımındagünlükişindeeksiklik gösterenadamınyerineenküçükoğlugeçirilecektir

7OgünlerdeMısır'ınİsrailoğullarıüzerindekiyüküdaha daarttı;bakın,eğerbiriningünlükçalışmasındabirtuğla eksikkalırsa,Mısırlılaronunenküçükoğlunuannesinden zorlaalıp,babasınıneksikbıraktığıtuğlanınyerinebinaya koyuyorlardı

8Mısırlılardaİsrailoğullarınınhepsinebunuhergün,uzun birsüreboyuncayaptılar.

9FakatLevikabilesiozamanlarkardeşleriİsrailoğullarıyla baştanberiişbirliğiyapmadı;çünküLevioğulları, Mısırlılarınİsrailoğullarınakarşıilkbaştauyguladıkları hilekarlığıbiliyorlardı

BÖLÜM70

1Musa'nındoğumundanüçyılsonra,Firavunbirziyafette oturuyorduKraliçeAlparanitsağında,Batyasolunda oturuyordu;gençMusaonunkucağındayatıyorduBeor oğluBalaamikioğluylabirliktevekrallığınbütünprensleri kralınhuzurundasofradaoturuyorlardı

2Oğlanelinikralınbaşınauzattı,kralınbaşındantacıaldı vekendibaşınakoydu.

3Kralveprenslerçocuğunyaptığıişigörüncedehşete kapıldılar;adamlardanbiriyanındakineşaşkınlığınıanlattı 4Kral,sofradaönündebulunanprenslereşöylededi:“Ey prensler,bukonudanediyorsunuzvebudavranışından dolayıoğlanhakkındanasılbirhükümverilecek?”

5BüyücüBeoroğluBalaam,kralveprenslerinönünde şöylededi:"Eyefendimvekralım,birkaçgünönce gördüğünüzrüyayıvekulunuzunsizeyorumladığışeyi hatırlayın."

6Buçocuk,içindeTanrı'nınruhuolanİbrani çocuklarındanbiridir;efendimkral,bugencinbunu bilmedenyaptığınısanmasın.

7Çünküo,İbranibiroğlandır;henüzçocukolmasına rağmen,bilgelikveanlayışasahiptir;bilgeliklehareket ederekMısırkrallığınıkendineseçti.

8Çünkübütünİbranilerinadeti,krallarıvesoylularını aldatmak,bütünbunlarıkurnazcayapmakveböylece yeryüzününkrallarınıveadamlarınıtitretmektir.

9Şüphesizki,onlarınbabasıİbrahim'indeböyle davrandığınıbiliyorsun;o,BabilkralıNimrod'unveGerar kralıAbimelek'inordularınıaldattıveHitoğullarının topraklarınıveKenan'ınbütünkrallıklarınıelegeçirdi

10VeMısır'aindiveMısırhalkınıvekralınıyanıltmak içinkarısıSarahakkında,"Obenimkızkardeşimdir"dedi.

11OğluİshakdaGerar'agidiporadayerleştiğindeaynı şeyiyaptıveFilistlilerkralıAbimelek'inordusunakarşı üstünlüksağladı.

12Ayrıca,Filistlilerinkrallığınıdatökezletmeyidüşündü vekarısıRebeka'nınkızkardeşiolduğunusöyledi

13Yakupdakardeşineihanetettiveonunmirashakkınıve bereketinielindenaldı

14SonraannesininerkekkardeşiLaban'ınevine,Padanaram'agittiveondankızını,hayvanlarınıvetümmal varlığınıhileyleelegeçirdi,sonrakaçıpbabasınınyanına, Kenandiyarınadöndü

15Oğulları,kardeşleriYusuf'usattılar;YusufMısır'agitti veköleoldu,onikiyılhapisyattı

16EskiFiravunrüyalargördüveonuhapishanedençıkardı; rüyalarınıkendisineyorumladığıiçinonuMısır'dakibütün prenslerinüstüneçıkardı

17Tanrı,ülkegenelindekıtlıkbaşgösterince,babasını, bütünkardeşlerinivebabasınıntümevhalkınıçağırtıp getirdiveonlarahiçbirbedelveyaödülvermeden geçimlerinisağladı;Mısırlılarıdaköleolaraksatınaldı.

18İşteefendimkralım,bakın,buçocukMısır'daonların yerinegeçti;onlarınyaptıklarınıyapıyorveherkral,prens veyargıçlaalayediyor

19Eğerkralhoşunagiderse,şimdionunkanınıyere dökelim;yoksabüyüyüpyönetimielindenalırveonun hükümdarlığıbittiktensonraMısır'ınumuduyokolur

20Balaamkralaşöylededi:"Mısır'ınbütünyargıçlarınıve bilgeadamlarınıçağıralımvesenindediğingibibuoğlanın ölümcezasınaçarptırılıpçarptırılmayacağınıöğrenelim, sonradaonuöldürelim"

21FiravunMısır'ınbütünbilgeadamlarınıçağırdıveonlar kralınhuzurunageldilerRabbinbirmeleğideonların arasınageldiveMısır'ınbilgeadamlarındanbirine benziyordu

22Kral,bilgelereşöylededi:“Evdebulunanbuİbrani çocuğunneyaptığınımutlakaduymuşsunuzdur;Balaamda bukonudaşöylehükümvermiştir”

23Şimdisizdeyargılayınveoğlanınişlediğifiildendolayı onanekadarcezaverilmesigerektiğinigörün.

24Firavun'unbilgeadamlarındanbirinebenzeyenmelek, Mısır'ınbütünbilgeadamlarının,kralınveprenslerin önündeşöylecevapverdi:

25Kraldilerse,kendisinebironikstaşıvebirateşkoru getirecekadamlargöndersinvebunlarıçocuğunönüne koysun.Eğerçocukeliniuzatıponikstaşınıalırsa,ozaman gencinbütünyaptıklarınıakıllıcayaptığınıanlayacağızve onuöldürmemizgerekecek

26Fakateğerelinikömürünüzerineuzatırsa,ozaman bunubilerekyapmadığınıanlayacağızveyaşayacaktır

27Budurumkralınveprensleringözündeiyigöründü;bu yüzdenkral,Rabbinmeleğininsözünegörehareketetti. 28Kral,onikstaşınınvekömürüngetirilipMusa'nınönüne konulmasınıemretti

29Veçocuğuönlerinekoydular;çocukelinisiyahtaşa uzatmayaçalıştı,fakatRabbinmeleğielinituttuve kömürünüzerinekoydu;kömürelindesöndü;çocukonu kaldırıpağzınagötürdüvedudaklarınınvedilininbirkısmı yandı;ağzıvediliağırlaştı

30Kralveprenslerbunugörünce,Musa'nınkralın başındantacıçıkarmaklaakıllıcadavranmadığınıanladılar.

31Böylecekralveprenslerçocuğuöldürmekten vazgeçtiler;MusaFiravun'unevindekaldı,büyüdüveRab onunlabirlikteydi.

32Oğlankralınevindeikenmorbirelbisegiydirildive kralınçocuklarıarasındabüyüdü

33Musakralınevindebüyüdüğünde,Firavun'unkızıBatya onuoğlugibikabuletti;Firavun'unbütünmaiyetiona saygıgösterdiveMısır'ınbütünerkekleriondankorktu.

34Veohergündışarıçıkıpkardeşleriİsrailoğullarının bulunduğuGoşenülkesinegidiyorduveMusaonlarıher günnefesdarlığıveağırişyüküaltındagörüyordu

35Musaonlara,“Bugünlükyüksizenedenbukadar fazla?”diyesordu

36OnlardaonabaşlarınagelenherşeyiveFiravun'un doğumundanöncekendilerinekoyduğubütünbuyrukları anlattılar

37Veona,BeoroğluBalaam'ınkendilerinekarşıkurduğu bütünplanlarıvekralıntacınıbaşındanaldığındaonu öldürmekiçinkendisinekarşıkurduğuplanlarıanlattılar

38MusabunlarıduyuncaBalaam'akarşıöfkesikabardıve onuöldürmekiçinhergünpusukurdu

39BalaamMusa'dankorktuveikioğluylabirliktekalkıp Mısır'dançıktılar,canlarınıkurtarıpKuşülkesine,Kuş kralıKikianus'unyanınasığındılar

40Musakralınsarayındagiripçıkarken,Rabona Firavun'un,bütünhizmetkarlarınınvebütünMısırhalkının gözündelütufverdiveonlarMusa'yıçoksevdiler

41MusakardeşlerinigörmekiçinGoşen'egittiğigüngeldi; İsrailoğullarınıyükaltındaveağırişlerdeçalışırkengördü veMusaonlarındurumunaüzüldü

42MusaMısır'adöndüveFiravun'unevinegitti,kralın huzurunaçıktıvekralınönündeeğildi

43MusaFiravun'adediki:"Efendim,sendenküçükbir ricamvar,beniyüzümdençevirme."Firavundaonadediki: "Söyle"

44MusaFiravun'adediki:"Goşen'debulunan İsrailoğullarına,oradabirgündinlenmeleriiçinizinver."

45KralMusa'yaşöylecevapverdi:"İşte,bukonudasenin isteğiniyerinegetirmekiçinsanayöneldim"

46Firavun,MısırveGoşen'inheryerineşuduyurunun yapılmasınıemretti:

47Eyİsrailoğulları,kralşöylediyor:Altıgünboyunca işleriniziveçalışmalarınızıyapacaksınız,yedincigünise dinleneceksinizvehiçbirişyapmayacaksınızKralınve BatyaoğluMusa'nınemrettiğigibi,bütüngünlerboyunca böyleyapacaksınız.

48Musa,kralınkendisineverdiğibuayrıcalığaçoksevindi veİsrailoğullarınınhepsiMusa'nınemrettiğigibiyaptılar 49Çünkübu,İsrailoğullarınaRabtarafındangönderilmişti; çünküRab,atalarınınhatırıiçinİsrailoğullarını kurtarmayabaşlamıştı

50RabMusailebirlikteydiveonunşöhretiMısır'ınher yerineyayıldı

51Musa,bütünMısırlılarınvebütünİsrailoğullarının gözündebüyükbirsaygınlıkkazandı;halkıİsrailiçiniyilik aradıvekralaonlarhakkındabarışsözlerisöyledi

BÖLÜM71

1Musaonsekizyaşınageldiğinde,babasınıveannesini görmekistediveGoşen'egitti.MusaGoşen'eyaklaştığında, İsrailoğullarınınçalıştığıyeregeldiveonlarınyüklerini gördü;birMısırlınınİbranikardeşlerindenbirini dövdüğünügördü.

2DövülenadamMusa'yıgörünceyardımistemekiçinona koştu;çünküMusaFiravun'unevindeçoksaygınbir adamdı.AdamMusa'ya,"Efendim,banayardımedin!Bu Mısırlıgeceleyinevimegeldi,benibağladı,karımınyanına geldiveşimdidecanımıalmayaçalışıyor"dedi.

3MusabukötüşeyiduyuncaMısırlıyakarşıöfkesikabardı; biroyanabirbuyanadöndü,oradakimseninolmadığını görünceMısırlıyıvurupkumagömdüveİbraniyionu vuranınelindenkurtardı.

4İbraniadamevinegitti,Musadaevinedöndü,sonra dışarıçıktıvekralınevinegeridöndü

5Adamevedöndüğündekarısınıboşamayıdüşündü; çünküYakup'unevinde,birkadınkirletildiktensonrabir erkeğinonunlabirlikteolmasıdoğrudeğildi.

6Kadıngidipkardeşlerinedurumuanlattı;kadının kardeşlerionuöldürmeyekalkıştılar,amaoevinekaçıp kurtuldu.

7İkincigünMusakardeşlerininyanınagittiveikiadamın kavgaettiğinigördü.Kötüolana,“Komşununeden dövüyorsun?”dedi

8Veodaonaşöylecevapverdi:“Senikimbaşımızve yöneticimizolarakatadı?Mısırlıyıöldürdüğüngibibenide öldürmeyimidüşünüyorsun?”Musakorktuvedediki: “Elbettebuişbiliniyor”

9FiravunbuolayıduyuncaMusa'nınöldürülmesiniemretti. BununüzerineTanrımeleğinigönderdivemelekFiravun'a muhafızbirliğininkomutanıkılığındagöründü

10Rabbinmeleği,muhafızbirliğininkomutanınınelinden kılıcıaldıveonunlabirliktebaşınıdakesti;çünkümuhafız birliğininkomutanınınsuretiMusa'nınsuretine dönüşmüştü

11RabbinmeleğiMusa'nınsağelindentuttuveonu Mısır'dançıkardı;Mısırsınırlarınındışına,kırkgünlük yolculukmesafesinegötürdü

12KardeşiHarunMısırdiyarındayalnızkaldıve İsrailoğullarınaşöylepeygamberliketti:

13AtalarınızınTanrısıRabşöylediyor:Herbiriniz gözünüzüniğrençbulduğuşeyleriatınvekendiniziMısır putlarıylakirletmeyin.

14İsrailoğullarıozamanisyanettilerveHarun'u dinlemediler

15Rabonlarıyoketmeyidüşündü,amaİbrahim,İshakve Yakupileyaptığıantlaşmayıhatırlamasaydı

16OgünlerdeFiravun'uneliİsrailoğullarınakarşıacımasız olmayadevamettiveTanrısözünügönderiponlarıfark edenekadaronlarıezdivezulmetti

BÖLÜM72

1OgünlerdeKuşoğullarıiledoğuveAramoğulları arasındabüyükbirsavaşçıktıveKuşkralınakarşıisyan ettiler

2BöyleceKuşkralıKikianus,kumlarkadarkalabalıkolan KuşhalkınıntamamıylabirlikteAramvedoğuhalklarına karşısavaşmayaveonlarıboyuneğdirmeyegitti

3Kikianusdışarıçıktığında,şehrivehalkınenalt tabakasınıkorumakiçinbüyücüBalaam'ıikioğluyla birliktebıraktı

4BöyleceKikianusAram'avedoğudakileregitti,onlarla savaştıveonlarıyendi;hepsiKikianusveadamlarının önündeyaralıolarakyeredüştüler

5Onlardanbirçoğunuesiraldıveonlarıilkbaştaolduğu gibiboyundurukaltınaaldı;herzamankigibionlardan vergialmakiçintopraklarındakampkurdu

6BeoroğluBalaam,Kuşkralıonuşehriveşehrin yoksullarınıkorumaklagörevlendirdiğinde,ayağakalktıve halkıylabirliktekralKikianus'akarşıisyanetmeye,onun evedöndüğündeşehregirmesineizinvermemeyeçağırdı 7Veülkehalkıonudinledi,onayeminettiveonu kendilerinekral,ikioğlunudaordukomutanıyaptılar

8Bununüzerinekalkıpşehrinikiköşesinesurlarördüler vesonderecesağlambiryapıinşaettiler

9Üçüncüköşedeise,şehirileKuştopraklarınıntamamını çevreleyennehirarasındasayısızhendekkazdılarvenehrin sularınınoradantaşmasınanedenoldular

10Dördüncüköşede,büyüvetılsımlarıylaçoksayıdayılan topladılar,şehrisurlarlaçevirdilerveoradayerleştiler; kimseonlarınönündengiripçıkamadı

11Kikianus,Aramvedoğudakilerlesavaştıveonlarıdaha önceolduğugibiyenilgiyeuğrattı;onlardaonaher zamankivergileriniverdilerveodaülkesinegeridöndü

12KuşkralıKikianusveonunlabirlikteolanbütünordu komutanlarışehreyaklaştıklarında,gözlerinikaldırdılarve şehrinsurlarınınçokyüksekteinşaedilmişolduğunu gördüler;budurumonlarıhayretedüşürdü

13Onlardabirbirlerineşöyledediler:“Bizimsavaşta geciktiğimizigördülervebizdençokkorktular;buyüzden bunuyaptılar,şehrinsurlarınıyükselttilervetahkimettiler kiKenankrallarıonlarakarşısavaşagelmesinler”

14Bununüzerinekralveaskerlerişehrinkapısına yaklaştılarveyukarıbaktılar;şehrinbütünkapıları kapalıydıNöbetçilereseslenerek,"Bizekapılarıaçın,şehre girelim!"dediler

15Fakatmuhafızlar,büyücükrallarıBalaam'ınemriyle kapılarıonlaraaçmayıreddettilerveşehregirmelerineizin vermediler

16Bununüzerineşehirkapısınınkarşısındaonlarla çatışmayagirdilerveogünKikianus'takiordudanyüzotuz adamöldü

17Ertesigündesavaşmayadevamettilervenehir kıyısındasavaştılar;karşıyageçmeyeçalıştılarama başaramadılar,buyüzdenbazılarıçukurlaradüşüpöldüler

18Bununüzerinekral,onlarayanlarınageçmekiçinağaç kesipsalyapmalarınıemrettiveonlardaöyleyaptılar

19Hendeklerinbulunduğuyerevardıklarında,sulargirdap gibidönüyorduveonsalüzerindebulunanikiyüzadam boğuldu

20Üçüncügünyılanlarınbulunduğutarafasavaşmaya geldiler,fakatorayayaklaşamadılar;çünküyılanlar onlardanyüzyetmişkişiyiöldürmüştüBöyleceKuş'akarşı savaşmayıbıraktılarveKuş'udokuzyılkuşattılar;kimse çıkıpgiremedi.

21OzamanlarKuş'akarşısavaşvekuşatmavardıMusa, Mısırlıyıöldürdüğüiçinkendisiniöldürmekisteyen Firavun'dankaçarakMısır'danayrıldı.

22Musa,Firavun'unhuzurundankaçarakMısır'dan ayrıldığındaonsekizyaşındaydıveosıradaKuşşehrini kuşatanKikianus'unordusunasığındı.

23Musa,KuşkralıKikianus'unordusundadokuzyılkaldı; KuşkuşatmasıboyuncaMusaonlarlabirliktegidipgeldi

24Kral,prenslervebütünsavaşçılarMusa'yıçoksevdiler; çünküobüyükvedeğerliydi,boyuasilbiraslangibiydi, yüzügüneşgibiydi,gücüdebiraslanınkigibiydivekralın danışmanıydı.

25DokuzyılınsonundaKikianusölümcülbirhastalığa yakalandıvehastalığıonuyendi;yedincigündeöldü.

26Bununüzerinehizmetkârlarıonumumyalayıptaşıdılar veMısırtopraklarınınkuzeyinde,şehirkapısınınkarşısına gömdüler

27Veonunüzerinegüzel,sağlamveyüksekbiryapıinşa ettilervealtınabüyüktaşlaryerleştirdiler

28KralınkâtipleriotaşlarakralKikianus'unbütün kudretiniveyaptığıbütünsavaşlarıkazıdılar;iştebunlar bugünhalaoradayazılıdır

29KuşkralıKikianus'unölümündensonra,savaş nedeniyleaskerlerivebirlikleribüyüküzüntüyeboğuldu

30Bununüzerinebirbirlerineşöyledediler:“Dokuzyıldır evlerimizdenuzakta,çöldeyaşıyoruz;şimdineyapmamız gerektiğikonusundabizeöğütverin”

31Eğerşehrekarşısavaşacağımızısöylersek,birçoğumuz yaralanacakveyaölecek;eğerburadakuşatmaaltında kalırsak,bizdeöleceğiz

32ÇünküAramvedoğudakibütünkrallar,kralımızın öldüğünüduyacaklarvebizeaniden,düşmanca saldıracaklar;bizimlesavaşacaklarvebizdenhiçbirşey bırakmayacaklar

33Öyleysegidipkendimizebirkralatayalımveşehirbize teslimedilinceyekadarkuşatmadakalalım

34OgünKikianus'unordusundankendilerinekralolacak biriniseçmekistediler,amaMusagibikendilerine hükmedecekbirinibulamadılar

35Vehemengidipherbirikendigiysisiniçıkardıveyere attı;büyükbiryığınyaptılarveMusa'yıonunüzerine koydular

36Onlardaayağakalkıpborazanlarlaüfleyerekönünde şöylebağırdılar:"Kralyaşasın,kralyaşasın!"

37BütünhalkvesoylularonaKikianus'unkarısıKuşlu kraliçeAdonya'yıeşolarakvereceklerineyeminettilerveo günMusa'yıkendilerinekralyaptılar

38OgünKuşhalkınıntamamışöylebirbildiriyayınladı: "HerkeselindebulunanlardanMusa'yabirşeylerversin."

39Veyığınınüzerinebirçarşafserdilerveherbirisahip olduğuşeylerdenbirini,kimisialtınbirküpeyi,kimiside birmadeniparayı,onuniçineattı.

40AyrıcaKuşoğulları,Musa'nınönünesiyahtaş,bdellium, incivemermerdenoluşanbiryığınattılar;ayrıcabol miktardagümüşvealtındagetirdiler.

41Musa,Kuşoğullarınınkendisineverdikleribütün gümüşü,altını,bütünkapları,bdeliumveonikstaşlarını aldıvehazinelerininarasınakoydu.

42VeMusaogünKuşkralıKikianus'unyerineKuş oğullarıüzerindehükümdaroldu

BÖLÜM73

1MısırkralıFiravun'unhükümdarlığınınellibeşinci yılında,yaniİsrailoğullarınınMısır'ainişininyüzelli yedinciyılında,MusaKuş'tahükümsürdü

2Musa,Kuşşehrininbaşınageçtiğindeyirmiyedi yaşındaydıvekırkyılhükümsürdü

3Rab,Musa'yaKuşoğullarınıngözündelütufveitibar verdi;Kuşoğullarıdaonuçoksevdiler.BöyleceMusa, Rabveinsanlartarafındansevildi

4Hükümdarlığınınyedincigününde,Kuşoğullarıhep birliktetoplanıpMusa'nınhuzurunageldilerveyere kapanarakonasecdeettiler

5Bütünçocuklarkralınhuzurundahepbirlikteşöyle dediler:"Bizebuşehiriçinneyapılmasıgerektiğinedair öğütverin"

6Çünküdokuzyıldırşehrikuşatıyoruzveçocuklarımızıve eşlerimizigöremiyoruz.

7Bununüzerinekralonlaraşöylecevapverdi:“Eğersize emredeceğimherşeydesözümekulakverirseniz,Rabşehri elimizeverecekvebizdeonuelegeçireceğiz”

8Çünküeğeronlarla,Kikianus'unölümündenönceonlarla yaptığımızöncekisavaştaolduğugibisavaşırsak, birçoğumuzyineyaralanarakyeredüşeceğiz

9İştesizebukonudabiröğüt:Eğersözümekulak verirseniz,şehirelimizeteslimedilecektir.

10Bununüzerinebütünordularkralaşöylecevapverdi: "Efendimizinemrettiğiherşeyiyapacağız."

11Musaonlaradediki:"Geçinvebütünordugâhta,bütün halkayükseksesleşöyleduyurun:

12Kralşöylededi:"Ormanagidinveherbirinizelinebir leylekyavrusualın"

13Kralınsözünüçiğneyenveçocuğunugetirmeyenkimse ölecekvekralonunbütünmalınaelkoyacaktır.

14Onlarıgetirdiğinizde,onlarsizingözetiminizde olacaklar;büyüyüpyetişkinolanakadaronları yetiştireceksinizveonlara,şahinyavrularınınyaptığıgibi, hızlauçmayıöğreteceksiniz

15BununüzerineKuşoğullarınınhepsiMusa'nınsözlerini işittilerveayağakalkıp,ordugâhınhertarafınaşu duyuruyuyaptırdılar:

16EyKuşoğulları,kralınemrişudur:Hepinizbirlikte ormanagidinveoradagençleylekleriyakalayın,herbiriniz kendiyavrusunuelinealınveonlarıevinizegetirin

17Kralınemriniçiğneyenherkesölecekvekralonaait olanherşeyialacaktır

18Bütünhalkdaöyleyaptı;ormanagittiler,çam ağaçlarınatırmandılarveherbirielinebirerleylekyavrusu yakaladıOnlarıçölegötürdülervekralınemriyle büyüttülerOnlara,gençşahinlergibihızlauçmayı öğrettiler.

19Leyleklerbüyütüldüktensonra,kralonlarıüçgünaç bırakmalarınıemrettivebütünhalkdaöyleyaptı 20Üçüncügünkralonlara,“Kendinizigüçlendirin,yiğit olun;herbirinizzırhınızıgiyin,kılıcınızıkuşanın,atınıza bininveherbirinizelinizegençleyleğinizialın”dedi

21Vebizdekalkıpyılanlarınbulunduğuyerdeşehrekarşı savaşacağız;vebütünhalkkralınemrettiğigibiyaptı

22Herbirikendiyavrusunuelinealdıveyolakoyuldu Yılanlarınbulunduğuyerevardıklarındakralonlara, “Herkeskendileyleğiniyılanlarınüzerinegöndersin”dedi 23Kralınemriüzerineherbirikendileyleğinigönderdi; leylekleryılanlarınüzerineatlayıphepsiniyedilerveoyeri yokettiler

24Kralvehalk,oyerdebütünyılanlarınyokedildiğini görünce,bütünhalkbüyükbirsevinççığlığıattı.

25Veşehreyaklaştılar,şehrekarşısavaştılar,şehriele geçirdilerveboyuneğdirdiler,sonradaşehregirdiler 26Ogün,şehrinhalkından,yanişehirdeyaşayanların hepsindenbinyüzkişiöldü;kuşatanlardanisehiçkimse ölmedi

27BöyleceKuş'unbütünoğulları,herbirikendievine, karısına,çocuklarınavetümmalvarlığınagitti

28BüyücüBalaam,şehrinelegeçirildiğinigörüncekapıyı açtıveikioğluilesekizkardeşiylebirliktekaçarakMısır kralıFiravun'unyanına,Mısır'adöndü

29Bunlar,yasakitabındaadıgeçenbüyücülerve sihirbazlardır;RabMısır'afelaketlerigetirdiğindeMusa'ya karşıduranlardır

30BöyleceMusa,bilgeliğisayesindeşehrielegeçirdive KuşoğullarıonuKuşkralıKikianus'unyerinetahta geçirdiler

31VebaşınakraliyettacınıkoydularveonaKikianus'un karısıKuşlukraliçeAdonya'yıeşolarakverdiler

32Musa,atalarınınTanrısıRAB'denkorktuğuiçinona yaklaşmadı,gözlerinideonaçevirmedi.

33ÇünküMusa,İbrahim'inhizmetkârıEliyzer'eyemin ettirdiğisözühatırladı:"OğlumİshakiçinKenan kızlarındanbirkadınalmayacaksın"

34Yakupkardeşindenkaçtığındaİshak'ınyaptığıdaşuydu: "Kenankızlarındanbirinieşolarakalmayacaksın,Ham'ın oğullarındanhiçbiriyledeittifakkurmayacaksın"

35ÇünküRabbimizTanrı,Nuh'unoğluHam'ı,çocuklarını vebütünsoyunuŞem'inveYafet'inçocuklarınave onlardansonragelensoylarınasonsuzadekköleolarak verdi

36BunedenleMusa,Kuş'tahükümsürdüğübütüngünler boyuncaKikianus'unkarısınanekalbininedegözlerini yöneltti.

37Musa,ömrüboyuncaTanrısıRab'denkorktuvebütün yüreğiyle,bütüncanıylaRabbinönündedoğrulukiçinde yürüdü;ömrüboyuncadoğruyoldansapmadı;İbrahim, İshakveYakup'unyürüdüğüyoldannesağanedesola sapmadı

38Musa,Kuşoğullarınınkrallığındakendinigüçlendirdi veKuşoğullarınıherzamankibilgeliğiyleyönetti;Musa krallığındabaşarılıoldu

39OzamanAramvedoğudakiler,KuşkralıKikianus'un öldüğünüduydular;buyüzdenAramvedoğudakilero günlerdeKuş'akarşıayaklandılar

40Musa,çokgüçlübirhalkolanKuşoğullarınınhepsini, yaklaşıkotuzbinkişiyitopladıveAramiledoğudakilerle savaşmaküzereyolaçıktı

41Öncedoğudakilerinyanınagittiler;doğudakileronların haberiniduyuncaonlarıkarşılamayagittilerveonlarla savaşagirdiler

42Doğulularakarşısavaşçokşiddetliydi;buyüzdenRab, doğulularınbütünoğullarınıMusa'nınelineverdive yaklaşıküçyüzkişiöldürüldü

43Doğudangelenbütünçocuklargeridöndülervekaçtılar; MusaveKuşoğullarıdaonlarıtakipedipboyuneğdirdiler veadetleriolduğuüzereonlardanvergialdılar

44BöyleceMusaveonunlabirlikteolanbütünhalk, savaşmaküzereoradanAramülkesinegittiler

45Aramhalkıdaonlarıkarşılamayagittiveonlarlasavaştı RabonlarıMusa'nınelineteslimettiveAramlılarınçoğu yaralanarakyeredüştü

46AramdaMusaveKuşhalkıtarafındanboyuneğdirildi veonlardaherzamankivergileriniverdiler.

47Musa,Aram'ıvedoğudakileriKuşoğullarının egemenliğinesoktuveMusailebirlikteolanbütünhalk Kuşülkesinedöndü.

48Musa,Kuşoğullarınınkrallığındakendinigüçlendirdi; RabonunlabirlikteydiveKuşoğullarınınhepsiondan korkuyordu

BÖLÜM74

1YıllarınsonundaEdomkralıSaulöldüveyerineAchbor oğluBaalChanantahtageçti

2Musa'nınKuşüzerindekihükümdarlığınınonaltıncı yılında,AchboroğluBaalChanan,EdomülkesindeEdom halkınıntamamıüzerindeotuzsekizyılhükümsürdü.

3OnunzamanındaMoab,Edom'ungücünekarşıisyanetti Moab,BedadoğluHadad'ınzamanındanberiEdom'un egemenliğialtındaydı;HadadonlarıveMidyan'ıvurmuşve Moab'ıEdom'unboyunduruğualtınaalmıştı

4VeAchboroğluBaalChananEdom'ahükmettiğizaman, bütünMoaboğullarıEdom'aolanbağlılıklarınıgeri çektiler

5OgünlerdeAfrikakralıAngeasöldüveyerineoğlu Azdrubalgeçti.

6OgünlerdeKittimoğullarınınkralıJaneasöldüveonu, ikametgahıolarakKanopiaovasındakendisiiçininşaettiği tapınağınagömdüler;yerineLatinustahtageçti.

7Musa'nınKuşoğullarıüzerindekihükümdarlığınınyirmi ikinciyılında,Latinus,Kittimoğullarıüzerindekırkbeşyıl hükümsürdü

8Veodakendisiiçinbüyükvegörkemlibirkuleyaptırdı veiçinde,adetolduğuüzere,yönetiminiyürütmeküzere, ikametgahıolarakkullanacağızarifbirtapınakinşaettirdi

9Hükümranlığınınüçüncüyılında,tümyetenekli adamlarınabirduyuruyaptırdıveonlardakendisiiçin birçokgemiinşaettiler

10Latinusbütünordusunutopladıvegemilerlegelerek AfrikakralıAngeasoğluAzdrubalilesavaşmayakoyuldu. Afrika'yavardıklarındaAzdrubalveordusuylasavaştılar 11Latinus,Azdrubal'ıyendivebabasınınKittim oğullarındanaldığısukemeriniAzdrubal'danaldı; Azdrubal,Uzi'ninkızıYanyaileevlenmiştiBöylece LatinussukemerininköprüsünüyıktıveAzdrubal'ınbütün ordusunaağırbirdarbeindirdi.

12Azdrubal'ıngerikalangüçlüadamlarıkendilerini güçlendirdiler,yüreklerikıskançlıkladolduveölüme meydanokuyaraktekrarKittimkralıLatinusilesavaşa girdiler

13Savaş,Afrika'nınbütünerkekleriiçinşiddetligeçtive hepsiLatinusveadamlarınınönündeyaralıolarakyere düştüler;KralAzdrubaldaosavaştaöldü

14KralAzdrubal'ınUshpezenaadındaçokgüzelbirkızı vardıveAfrika'dakibütünerkekler,onunbüyükgüzelliği vehoşgörünüşünedeniyle,onunsuretinigiysilerine işlediler

15Latinus'unadamlarıAzdrubal'ınkızıUshpezena'yı gördülerveonukrallarıLatinus'aövdüler

16Latinus,Ushpezena'yıyanınagetirtmeleriniemrettive Ushpezena'yıeşolarakaldıveChittim'edoğruyolunageri döndü

17AngeasoğluAzdrubal'ınölümündensonra,Latinus savaştanülkesinedöndüğünde,Afrika'nınbütünhalkı ayaklandıveAzdrubal'ınküçükkardeşiAngeasoğlu Anibal'ıyakalayıp,ağabeyininyerineAfrika'nınbütün topraklarınakralyaptılar.

18Vetahtageçtiğinde,kardeşiAzdrubal'ınveAfrika halkınınintikamınıalmakiçinKittimoğullarıylasavaşmak üzereKittim'egitmeyekararverdiveöyledeyaptı 19Vebirçokgemiyaptırdıvebütünordusuylabirlikte onlarlagelipKittim'egitti

20BöyleceAnibal,KittimoğullarıylasavaştıveKittim oğullarıAnibalveordusununönündeyaralıolarakyere düştüler;Anibaldakardeşininintikamınıaldı

21Anibal,onsekizyılboyuncaKittimoğullarıylasavaştı veKittimülkesindeuzunsürekonakladı

22Anibal,Kittimoğullarınıçokşiddetlibirşekilde cezalandırdı;ilerigelenleriniveprensleriniöldürdü;halkın gerikalanındaniseyaklaşıkseksenbinkişiyiöldürdü

23GünlerinveyıllarınsonundaAnibal,Afrikaülkesine döndüvekardeşiAzdrubal'ınyerinegüveniçindehüküm sürdü

BÖLÜM75

1Ozamanlar,İsrailoğullarınınMısır'ainişilerininyüz sekseninciyılında,Mısır'danotuzbinyiğitaskerçıktı; bunlarİsrailoğullarındandıvehepsiYusufoğluEfraim'in soyundandı

2Çünküonlar,Rabbineskizamanlardaİsrailoğullarıiçin belirlediğiveİbrahim'esöylediğidönemintamamlandığını söylediler.

3Vebuadamlarkuşaklarınıbağladılar,herbirikılıcını yanınaaldı,zırhınıdaüzerinegiydivegüçlerinegüvenerek hepbirlikteMısır'dançıktılar.

4Fakatyanlarındayolculukiçinhiçbiryiyecek getirmediler;sadecegümüşvealtıngetirdiler,ogüniçin ekmekbilealmamışlardı.ÇünküFilistlilerdenücret karşılığındayiyeceklerinialmayıdüşünüyorlardı, almazlarsadazorlaalacaklardı

5Buadamlarçokgüçlüvecesuradamlardı;biribinkişiyi kovalayabilir,ikikişionbinkişiyibozgunauğratabilirdi Buyüzdengüçlerinegüvendilerveolduklarıgibibirlikte yürüdüler.

6VeyollarınıGatülkesineçevirdiler;orayaindilerveGat çobanlarınınGatoğullarınınsığırlarınıotlattıklarını gördüler.

7Çobanlaradedilerki:"Bizeücretkarşılığında koyunlardanverin,yiyelim;çünküaçız,bugünhiçekmek yemedik."

8Çobanlar,"Bunlarbizimkoyunlarımızmı,yoksa büyükbaşhayvanlarımızmıki,onlarısizeücret karşılığındabileverelim?"dediler.BununüzerineEfraim oğullarıonlarızorlaalmakiçinyaklaştılar

9Gatçobanlarıonlarınüzerineöyleyüksekseslebağırdılar ki,çığlıklarıuzaktanduyuldu;böyleceGat'ınbütün çocuklarıonlarınyanınaçıktılar

10Gatlılar,Efraimlilerinkötüişlerinigörüncegeri döndüler,Gatlılarıtopladılar,herbirizırhınıgiydive savaşmaküzereEfraimlilerinyanınagittiler

11OnlarlaGatvadisindesavaştılarvesavaşşiddetlioldu; ogünbirbirlerindençoksayıdaadamöldü.

12İkincigünGatoğulları,Filistlilerinbütünşehirlerine yardımçağırmakiçinhabercilergönderdilerveşöyle dediler:

13Bizeyaklaşınvebizeyardımedinki,Mısır'dangelip hayvanlarımızıçalmayavesebepsizyerebizekarşı savaşmayaçalışanEfraimoğullarınıaltedelim

14Efraimoğullarınıncanlarıaçlıktanvesusuzluktanbitkin düşmüştü;çünküüçgündürekmekyememişlerdiFilist şehirlerindenkırkbinadam,Gathalkınayardımetmekiçin yolaçıktı

15BuadamlarEfraimoğullarıylasavaşhalindeydilerve Rab,EfraimoğullarınıFilistlilerinelineteslimetti

16VeMısır'dançıkmışolanEfraimoğullarınınhepsini öldürdüler;savaştankaçanonadamdanbaşkakimsesağ kalmadı

17Çünkübukötülük,RabbinEfraimoğullarınakarşı getirdiğibirkötülüktü;çünküonlar,Rabbineski

zamanlardaİsrailiçinbelirlediğisüregelmedenMısır'dan çıkmaklaRabbinsözünüçiğnediler.

18Filistlilerdendeçoksayıda,yirmibinkadaradamöldü; kardeşlerionlarıalıpşehirlerindegömdüler.

19EfraimoğullarındanöldürülenlerGatvadisinde günlerceveyıllarcaterkedilmişhaldekaldılar, gömülmedilervevadiinsankemikleriyledoldu

20SavaştankurtulanadamlarMısır'ageldilerve İsrailoğullarınabaşlarınagelenherşeyianlattılar

21BabalarıEfraimonlarınyasınıuzunsüretuttu; kardeşlerideonutesellietmeyegeldiler

22Vekarısınınyanınageldi;karısıbiroğuldoğurduve onaBeriahadınıverdi,çünkükarısıevindemutsuzdu.

BÖLÜM76

1OgünlerdeAmramoğluMusa,Kuşülkesindehâlâkraldı vekrallığındarefahiçindeydi;Kuşoğullarınıadalet, doğrulukvedürüstlükiçindeyönetiyordu.

2Kuşoğulları,Musa'nınhükümsürdüğügünlerboyunca onuçoksevdiler;Kuşülkesininbütünhalkıiseondançok korktu.

3Musa'nınKuşüzerindekihükümdarlığınınkırkıncı yılında,Musakraltahtındaoturuyordu;önündekraliçe Adonyavardıvebütünsoylulardaonunetrafında oturuyorlardı

4KraliçeAdonya,kralınveprenslerinönünde,“EyKuş oğulları,buncazamandıryaptığınızbuşeynedir?”dedi.

5Şüphesizbiliyorsunuzki,buadamkırkyıldırKuş'ta hükümsürüyorvebanayaklaşmadı,Kuşoğullarının tanrılarınadatapmadı.

6EyKuşoğulları,şimdidinleyin!Buadamartıksizin üzerinizdehükümsürmesin;çünküobizimözümüzden değildir.

7Bakın,oğlumMenakrusbüyüdü;bırakınosizinüzerinize hükümsürsünÇünküefendinizinoğlunahizmetetmeniz, Mısırkralınınkölesiolanbiryabancıyahizmetetmenizden dahaiyidir

8Kuşoğullarınınbütünhalkıvesoyluları,kraliçe Adonya'nınkulaklarınafısıldadığısözleriişittiler.

9Bütünhalkakşamakadarhazırlıkyaptıvesabahleyin erkendenkalkıpKikianus'unoğluMenakrus'ukendilerine kralyaptılar.

10KuşoğullarınınhepsiMusa'yakarşıeluzatmaya korktular;çünküRabMusa'ylabirlikteydiveKuşoğulları Musa'yaettikleriyeminihatırladılar,buyüzdenonazarar vermediler

11FakatKuşoğullarıMusa'yabirçokhediyeverdilerve onubüyükbirsaygıylayanlarındangönderdiler

12BöyleceMusaKuşülkesindenayrıldı,evinedöndüve KuşüzerindekiegemenliğinibıraktıMusaKuşülkesinden ayrıldığındaaltmışaltıyaşındaydı;çünkübu,Rab'bin takdiriydi;çünküO'nuneskizamanlardabelirlediği,İsrail'i Hamoğullarınınçektiğisıkıntıdankurtarmadönemi gelmişti

13Musa,FiravunyüzündenMısır'adönmektenkorktuğu içinMidyan'agittiveMidyan'dakibirsukuyusununbaşına oturdu

14MidyanlıReuel'inyedikızıbabalarınınsürüsünü otlatmayagittiler.

15Kuyuyagidipbabalarınınsürüsünüsulamakiçinsu çektiler.

16BununüzerineMidyançobanlarıgeliponlarıkovdular; Musadakalkıponlarayardımettivesürüyüsuladı.

17OnlardababalarıReuel'inyanınadöndülerveMusa'nın kendileriiçinyaptıklarınıonaanlattılar

18Onlarda,“Mısırlıbiradambiziçobanlarınelinden kurtardı;bizesuçıkardıvesürüyüsuladı”dediler.

19Reuelkızlarına,“Onerede?Adamınedenbıraktınız?” dedi

20Reuelonuçağırtıpgetirdiveevinegötürdü;onunla birlikteekmekyedi

21Musa,Reuel'eMısır'dankaçtığını,kırkyılKuş'ta hükümsürdüğünü,dahasonrayönetimielindenaldıklarını veonubarışiçinde,şerefvehediyelerlebirlikte gönderdiklerinianlattı.

22Reuel,Musa'nınsözleriniişitincekendikendine,"Bu adamıhapishaneyeatacağım;böyleceKuşoğullarını yatıştıracağım,çünküoonlardankaçtı,"dedi.

23OnuyakalayıphapishaneyeattılarveMusaonyıl hapistekaldıMusahapisteyken,Reuel'inkızıZipporaona acıdıveonasürekliekmekvesuverdi.

24İsrailoğullarınıntamamıozamanlarMısır topraklarındaydıveMısırlılarahertürlüağıriştehizmet ediyorlardı;Mısır'ıneliogünlerdeİsrailoğullarıüzerinde acımasızcahükümsürüyordu

25OzamanRab,MısırkralıFiravun'ucezalandırdıveonu ayaktabanındanbaşınıntepesinekadarcüzzamhastalığıyla azaplandırdı;İsrailoğullarınınacımasızmuamelesi yüzündenbuhastalıkozamanRabtarafındanMısırkralı Firavun'unüzerinegeldi.

26ÇünküRab,halkıİsrailoğullarınınduasınıişitmiştive onlarıngayretlerisayesindeyakarışlarıkendisineulaşmıştı 27AmaO'nunöfkesionlardandinmediveFiravun'uneli İsrailoğullarınakarşıhâlâuzanmışhaldeydi;Firavun Rabbinönündeboynunusertleştirdi,İsrailoğulları üzerindekiboyunduruğuartırdıvehayatlarınıhertürlüağır işleacılaştırdı

28Rab,MısırkralıFiravun'avebahastalığınıgönderdikten sonra,Firavunbilgeadamlarındanvebüyücülerindenonu iyileştirmeleriniistedi

29Bilgeadamlarıvebüyücüleriona,"Yaralarınaküçük çocuklarınkanısürülürseiyileşir"dediler.

30Firavunonlarıdinlediveküçükçocuklarınıalmaküzere İsrailoğullarınınyanına,Goşen'eadamlarınıgönderdi

31Firavun'unhizmetkarlarıgidipİsrailoğullarının bebekleriniannelerininkollarındanzorlaaldılarvehergün birçocuğuFiravun'agetirdiler;hekimlerdeonlarıöldürüp vebayasürdüler;bunubütüngünlerboyuncayaptılar

32Firavun'unöldürdüğüçocuklarınsayısıüçyüzyetmiş beşti

33FakatRabMısırkralınınhekimlerininsözlerini dinlemedivevebahızlayayılmayadevametti

34Firavunonyılboyuncabuvebasalgınıylaboğuştu,yine deFiravun'unkalbiİsrailoğullarınakarşıdahadakatılaştı

35OnyılınsonundaRab,Firavun'uyıkıcıveba salgınlarıylacezalandırmayadevametti.

36Rabonumidesindekötübirtümörvehastalıklavurdu vebuhastalıkşiddetlibirçıbanadönüştü

37OsıradaFiravun'unikiveziri,İsrailoğullarının bulunduğuGoşenülkesindengelipFiravun'unevinegittiler

veonaşöyledediler:"İsrailoğullarınınişlerinde gevşedikleriniveemeklerindeihmalkârdavrandıklarını gördük"

38Firavun,hizmetkârlarınınsözleriniişitince, İsrailoğullarınakarşıöfkesiçokarttı;çünkübedensel acılarındandolayıçoküzülmüştü

39Odaşöylecevapverdi:“İsrailoğullarıhastaolduğumu öğrenincebizedönüpalayediyorlar.Şimdibanaarabamı koşumlayın,Goşen'egideyimveİsrailoğullarınınbana yönelttiklerialaylarıgöreyim”Bununüzerine hizmetkârlarıonaarabayıkoşumladılar

40Veonubiratabindirdiler,çünkükendibaşınaata binemezdi;

41Veyanınaonsüvariveonpiyadealarak İsrailoğullarınınyanına,Goşen'egitti

42Mısırsınırınavardıklarında,kralınatı,bağınçukur kısmındabulunan,ikitarafıçitlerleçevrili,darveyüksek biryeregirdi;diğertaraftaisealçak,düzbirarazivardı

43Veoyerdeatlarhızlakoşupbirbirlerinisıkıştırdılar; diğeratlardakralınatınısıkıştırdılar

44Kralınatı,kralbinerkenalçakovayadüştü;kral düştüğündearabakralınüzerinedevrildiveatkralın üzerineyığıldı;kralacıdankıvranarakbağırdı

45Kralınbedeniparçalandı,kemiklerikırıldıveartıkata binemezhalegeldi;çünkübu,Rab'binonaolantakdiriydi. Rab,halkıİsrailoğullarınınferyatlarınıveçektikleri sıkıntılarıişitmişti

46Hizmetkârlarıonuomuzlarında,yavaşyavaştaşıyarak Mısır'agerigetirdiler;onunlabirlikteolansüvarilerde Mısır'adöndüler

47Onuyatağınayatırdılarvekralölümününgeldiğini anladıBununüzerinekraliçekarısıAparanithgelipkralın önündeağladıvekraldaonunlabirliktehıçkırahıçkıra ağladı.

48Ogünbütünsoylularıvehizmetkarlarıgeldiler,kralıo sıkıntılıhaldegördülerveonunlabirliktehıçkırahıçkıra ağladılar.

49Kralınprenslerivebütündanışmanları,krala, oğullarındandilediğibiriniülkedekendiyerineyönetici olarakatamasınıtavsiyeettiler.

50Kralın,karısıKraliçeAparanith'tendoğurduğuüçoğlu veikikızıvardı;ayrıcakralıncariyelerindendeçocukları vardı.

51Veonlarınadlarışunlardı:ilkdoğanOthri,ikinci AdikamveüçüncüMorion;kızkardeşlerininadlarıise büyükolanBathiavediğerAcuziidi.

52KralınilkoğluOthriiseakılhastasıydı,sözlerinde acelecivedüşüncesizdi.

53FakatAdikamkurnazvebilgebiradamdı,Mısır'ın bütünbilgeliğinibiliyordu;fakatgörünüşüçirkin,şişman veboyuçokkısaydı;boyubirarşındı

54Kral,oğluAdikam'ıherkonudazekivebilgiligörünce, ölümündensonraonunkendiyerinekralolmasınıistedi

55VeAbilot'unkızıGedude'yikendineeşolarakaldı;o zamanonyaşındaydıveondandörtoğluoldu

56Sonragidipüçkadınlaevlendivesekizoğluileüçkızı oldu.

57Kralınbaşınabüyükbirkargaşageldivebedeni,yazın güneşinaltındatarlayaatılmışbirleşinetigibikoktu

58Kral,hastalığınınçokşiddetlendiğinigörünce,oğlu Adikam'ıyanınagetirttirdiveonubabasınınyerinekral yaptılar

59Üçyılınsonundakralutanç,rezaletvetiksintiiçinde öldü;hizmetkarlarıonutaşıyıpZoanMizraim'dekiMısır krallarınınmezarınagömdüler

60Fakatkrallariçinalışıldığıgibionumumyalamadılar; çünkübedeniçürümüştüvekötükokusuyüzündenona yaklaşamadılar,buyüzdenaceleylegömdüler

61Çünkübukötülük,Rab'denonagelmişti;çünküRab, onunzamanındaİsrail'eyaptığıkötülüğekarşılıkolarak onakötülüklekarşılıkvermişti

62Veo,dehşetveutançiçindeöldüveyerineoğlu Adikamtahtageçti

BÖLÜM77

1AdikamMısır'ıyönetmeyebaşladığındayirmi yaşındaydıvedörtyılhükümsürdü.

2İsrail'inMısır'ainişininikiyüzaltıncıyılındaAdikam Mısır'dahükümsürdü,fakatatalarınınhükümsürdüğü kadaruzunsürehükümsürmedi.

3BabasıMelolMısır'dadoksandörtyılhükümsürdü,fakat onyılhastakaldıveöldü;çünküRabbingözündekötü davranmıştı.

4VebütünMısırlılar,Mısır'daadetolduğuüzere,Firavun Adikam'ınadınıatalarınınadıylaaynışekildeçağırdılar 5Firavun'unbütünbilgeadamlarıAdikam'aAhuzadını verdiler;buisimMısırdilindekısacaAhuzolarakbilinir 6Adikamsondereceçirkindi;boyubirarşınvebirkarıştı, sakalıiseayaktabanlarınakadaruzanıyordu.

7FiravunbabasınıntahtınaoturarakMısır'ıyönetmeye başladıveMısır'ınyönetiminibilgeliğiyleyürüttü

8Hükümranlığısüresincebabasındanveondanönceki bütünkrallardandahafazlakötülükyaptıveİsrailoğulları üzerindekiboyunduruğunuartırdı

9Vehizmetkârlarıylabirlikteİsrailoğullarınınyanına, Goşen'egitti;onlaraişlerindeağırlaştırıcıbirüslup kullanarakşöylededi:“İşinizi,hergününgörevini tamamlayın;babamınzamanındayaptığınızgibi,bugünden itibarenişlerimizdeellerinizigevşetmeyin”

10Veİsrailoğullarıarasındanonlarınbaşınagörevliler atadı;bugörevlilerinbaşınadakendihizmetkârları arasındanyöneticilergetirdi

11Veonlara,hergünosayıyagöreinşaetmeleriiçinbir ölçütuğlakoyduvesonrageridönüpMısır'agitti.

12OzamanFiravun'ungörevlileri,Firavun'unemri doğrultusundaİsrailoğullarınınsubaylarınaşöyleemrettiler:

13Firavunşöylededi:Hergünişiniziyapın,görevinizi tamamlayınvegünlüktuğlaölçüsüneuyun;hiçbirşeyi eksiltmeyin

14Günlüktuğlalarınızdaeksiklikolursa,yerlerineküçük çocuklarınızıkoyacağım

15OgünlerdeMısır'ınyöneticileri,Firavun'unemrettiği gibiyaptılar

16İsrailoğullarınıngünlüktuğlamiktarındabireksiklik bulunduğunda,Firavun'ungörevlileriİsrailoğullarının eşlerinegider,eksiktuğlasayısıkadarİsrailoğullarının bebekleriniannelerininkucağındanzorlaalırvetuğlaların yerinebinayakoyarlardı.

17Babalarıveanneleri,binanınduvarındangelen bebeklerininağlamasesleriniduyuncaağlayıpsızladılar.

18Veişverenlerİsrailoğullarına,çocuklarınıbinaların içineyerleştirmelerikonusundaüstünlüksağladılar;öyleki biradamoğlunuduvarıniçineyerleştirdiveüzerineharç sürdü;gözleriyaşlarladoluyduvegözyaşlarıçocuğunun üzerineaktı

19Mısır'ınyöneticileriİsrailoğullarınauzungünler boyuncaböyledavrandılarvehiçkimseİsrailoğullarının çocuklarınaacımadı,onlaramerhametgöstermedi

20Binadaöldürülenbütünçocuklarınsayısıikiyüzyetmiş idi;bunlardanbazılarınıbabalarınıneksikbıraktığı tuğlalarınyerineinşaetmişlerdi,bazılarınıdabinadanölü olarakçıkarmışlardı

21Adikamdönemindeİsrailoğullarınayükleneniş, babasınındönemindeyaptıklarıiştendahazordu.

22İsrailoğullarıiseağırişlerindendolayıhergüniç çekiyorlardı;çünkükendikendilerine,“Bakın,Firavun öldüğündeoğluortayaçıkacakveişlerimizihafifletecek!” demişlerdi

23Fakatonlarikinciişibirincisindendahafazlaartırdılar veİsrailoğullarıbunaiççektiler;emeklerininağırlığı yüzündenferyatlarıTanrı'yayükseldi

24OgünlerdeTanrı,İsrailoğullarınınsesiniveferyatlarını işittiveonlaraİbrahim,İshakveYakupileyaptığı antlaşmayıhatırladı

25Tanrı,İsrailoğullarınınyükünüveogünlerdekiağır işlerinigördüveonlarıkurtarmayakararverdi.

26AmramoğluMusaogünlerdehâlâMidyanlıReuel'in evindekizindandatutuluyorduveReuel'inkızıZipporaona hergüngizliceyiyeceksağlıyordu.

27Musa,Reuel'inevindekizindandaonyılhapsedildi

28VeFiravun'unbabasınınyerineMısır'ıyönetmeye başlamasınınbirinciyılıolanonyılınsonunda,

29ZipporahbabasıReuel'edediki:"Onyıldırhapiste tuttuğunİbraniadamıkimsearamıyor,sormuyorda"

30Bunedenle,eğerseningözündeuygunsa,gönderiponun hayattamıyoksaölümüolduğunugörelimFakatbabası onunkendisinedestekolduğunubilmiyordu

31BabasıReuelonaşöylecevapverdi:"Hiçkimseonyıl boyuncayiyeceksizbirşekildehapishaneyekapatılıpda hayattakalmışmıdır?"

32VeZipporababasınaşöylecevapverdi:“Eminim İbranilerinTanrısı'nınbüyükvekorkunçolduğunuve onlaraherzamanharikalaryarattığınıduymuşsundur”

33İbrahim'iKildanilerinUrkentinden,İshak'ıbabasının kılıcındanveYakup'uYabbukgeçidindeonunlagüreşen RabbinmeleğindenkurtaranO'ydu.

34Buadamladabirçokşeyyaptı;onuMısır'dakinehirden, Firavun'unkılıcındanveKuşoğullarındankurtardı;aynı şekildeonukıtlıktandakurtarıpyaşatabilir

35BudurumReuel'indehoşunagittivekızınınsözünü dinleyerekMusa'nınbaşınanegeldiğiniöğrenmekiçin zindanaadamlargönderdi

36Veİsa,Musa'nınzindandayaşadığını,ayakta durduğunu,atalarınınTanrısınaövgülersunupduaettiğini gördü.

37Reuel,Musa'nınzindandançıkarılmasınıemretti;bunun üzerineMusa'nınsaçlarıtıraşedildi,hapishanegiysileri değiştirildiveekmekyedi.

38VebundansonraMusa,evinarkasındabulunanReuel bahçesinegittiveoradakendisinebüyükmucizeleryapmış olanTanrısıRAB'beduaetti

39İsaduaederken,karşısınabaktıvebahçeninortasına dikilmiş,toprağasaplanmışbirsafirçubukgördü.

40Veadamdeğneğeyaklaştıvebaktı;değneğinüzerinde, ordularınTanrısıRAB'binadınınkazınmış,yazılmışve belirginbirşekildeişlenmişolduğunugördü.

41Veonuokudu,eliniuzattıveonuormanağacıgibi çalılıktankopardı;sopaelindeydi

42Tanrımız,göğüveyeri,bütüngökcisimlerini,denizleri, nehirlerivebütünbalıklarınıyarattıktansonra,bütün işlerinibudeğnekleyaptı.

43Tanrı,Âdem'icennetbahçesindenkovduktansonra, Âdemelinebirsopaalıp,alındığıyeregidiptoprağı işlemeyebaşladı.

44VeosopaNuh'aindiveŞem'eveonunsoyundan gelenlereverildi,sonundaİbraniİbrahim'inelinegeçti

45İbrahim,sahipolduğuherşeyioğluİshak'averdikten sonra,onabusopayıdaverdi

46YakupPadaram'akaçtığındaonuelinealdıvebabasının yanınadöndüğündeonugeridebırakmadı.

47AyrıcaMısır'aindiğindeonuelinealdıve kardeşlerindenbirpayfazlaolarakYusuf'averdi;çünkü YakuponukardeşiEsau'danzorlaalmıştı.

48Yusuf'unölümündensonraMısır'ınilerigelenleri Yusuf'unevinegeldilerveoasaMidyanlıReuel'ineline geçti.Mısır'dançıkıncaonuelinealdıvebahçesinedikti.

49Kinitlerinbütüngüçlüadamları,Zipporah'ınkızınıele geçirmekiçinonukoparmayaçalıştılar,amabaşaramadılar 50Böyleceoçubuk,Reuel'inbahçesindedikilikaldı;taki onahakkıolangeliponualanakadar

51Reuel,Musa'nınelindekisopayıgörüncehayretedüştü veonakızıZippora'yıeşolarakverdi.

BÖLÜM78

1OzamanlarEdomkralıAchbor'unoğluBaalChannan öldüveEdomülkesindekievinegömüldü

2İsa'nınölümündensonra,Esau'nunoğullarıEdom ülkesineadamlargönderdilerveoradanEdom'dayaşayan Hadadadındabiradamıalıp,krallarıBaalChannan'ın yerinekralyaptılar.

3Hadad,Edomoğullarıüzerindekırksekizyılhüküm sürdü

4Vetahtageçtiğinde,Moaboğullarınakarşısavaşmayave onlarıdahaönceolduğugibiEsauoğullarınınegemenliği altınaalmayakararverdi;fakatbunubaşaramadı,çünkü Moaboğullarıbunuduydularveayaklanıpkendi aralarındanbirkralseçmekiçinaceleettiler

5VebundansonrabüyükbirtopluluktopladılarveEdom kralıHadad'akarşısavaşmakiçinAmmonoğullarından kardeşleriniyardımaçağırdılar

6Hadad,Moaboğullarınınyaptıklarınıişittiveonlardan çokkorktu;onlarlasavaşmaktanvazgeçti

7Ogünlerde,AmramoğluMusa,Midyan'da,Midyanlı Reuel'inkızıZippora'yıkendineeşolarakaldı.

8VeZippora,Yakup'unkızlarınınyolundangitti;Sara, Rebeka,RahelveLea'nındoğruluğundanhiçdeaşağı kalmadı.

9VeZipporahhamilekaldıvebiroğuldoğurdu;ona Gershomadınıverdi,çünkü“Benyabancıbirülkede yabancıydım”dediFakatkayınpederiReuel'inemriyle sünnetolmadı.

10Kadıntekrargebekaldıvebiroğuldoğurdu,fakat oğlununsünnetiniyaptırdıveadınıEliezerkoydu;çünkü Musa,“AtalarımınTanrısıbanayardımettivebeni Firavun'unkılıcındankurtardı”demişti.

11OgünlerdeMısırkralıFiravun,İsrailoğullarınınişini çokartırdıveboyunduruğunuİsrailoğullarınınüzerinde dahadaağırlaştırdı

12VeMısır'daşöylebirduyuruyapılmasınıemretti: "Halkaartıktuğlayapmakiçinsamanvermeyin;buldukları samanıkendileritoplasınlar"

13Yapacaklarıtuğlalarınsayısınıdahergünversinlerve onlardanhiçbirşeyeksiltmesinler;çünküişlerindetembel değillerdir

14İsrailoğullarıbunuduyuncayastuttular,içlerindenbir ahçektilervecanlarınınacısındandolayıRAB'be yalvardılar

15RabİsrailoğullarınınferyatlarınıişittiveMısırlıların onlarauyguladığızulmügördü.

16Rabhalkınıvemirasınıkıskandı,onlarınsesiniişittive onlarıMısır'ınsıkıntısındankurtarmaya,onlaraKenan diyarınımirasolarakvermeyekararverdi.

BÖLÜM79

1OgünlerdeMusa,kayınpederiMidyanlıReuel'in sürüsünüSinçölününötesindeotlatıyorduve kayınpederindenaldığısopaelindeydi.

2Birgün,keçilerdenbiryavrusürüdenayrıldı;Musaonu takipettiveyavruHoreb'dekiTanrıdağınageldi

3Horeb'evardığında,Rabonaoradaçalılıktagöründüve çalılığınalevleriçindeyandığınıgördü;fakatateşinçalılığı yakmagücüyoktu

4Musabumanzarayaçokşaşırdı;çünküçalıyanıpkül olmamıştıMusabumuhteşemşeyigörmekiçinyaklaştıve RabateşiniçindenMusa'yıçağırdıveonaMısır'a,Mısır kralıFiravun'agidipİsrailoğullarınıhizmetindenazat etmesiniemretti

5RabMusa'yaşöylededi:"Git,Mısır'adön;çünküsana kastedenlerinhepsiöldü.Firavun'adasöyle, İsrailoğullarınıülkesindençıkarsın"

6VeRab,Firavun'unvetebaasınıngözleriönündeMısır'da mucizelerveharikalaryapmasınıonagösterdi;böylece onlarRabbinonugönderdiğineinansınlar

7Musa,Rabbinkendisinebuyurduğuherşeyidinledive kayınpederininyanınadönüpdurumuonaanlattıReuelde ona,"Esenliklegit,"dedi

8MusaMısır'agitmeküzerekalktı;karısınıveoğullarını dayanınaaldı.Yoldabirhandakonaklıyordu.Orada Tanrı'nınbirmeleğiindiveonakarşıbirfırsatkolladı

9Veo,ilkdoğanoğluyüzündenonuöldürmekistedi; çünküoğlunusünnetetmemiştiveRabbinİbrahim'le yaptığıantlaşmayıçiğnemişti

10ÇünküMusa,kayınpederininkendisinesöylediği,ilk doğanoğlunusünnetetmemesiyönündekisözünü dinlemişti;buyüzdenonusünnetetmedi

11Zippora,RabbinmeleğininMusa'yakarşıbirfırsat kolladığınıgördüvebunun,Musa'nınoğluGerşom'u sünnetetmemesindenkaynaklandığınıanladı

12VeZipporahaceleyleorayagidipsivritaşlardanbirini aldı,oğlunusünnetettivekocasınıveoğlunuRabbin meleğininelindenkurtardı

13OgünMusa'nınkardeşiAmramoğluHarun,Mısır'da nehirkenarındayürüyordu.

14Raboyerdeonagöründüveona,“Şimdiçölde Musa’nınyanınagit”dediOdagittiveTanrı’nındağında onunlabuluştuveonuöptü

15HarungözlerinikaldırdıveMusa'nınkarısıZippora'yı veçocuklarınıgördüveMusa'ya,"Bunlarseniniçinkim?" dedi

16Musaonadediki:"Bunlar,Tanrı'nınbanaMidyan'da verdiğikarımveoğullarımdır."Budurum,Harun'ukadın veçocuklarıyüzündenüzdü

17HarunMusa'ya,"Kadınıveçocuklarınıbabalarının evinegönder"dedi.MusaHarun'unsözünüdinlediveöyle yaptı

18VeZipporaçocuklarıylabirliktegeridöndüveReuel'in evinegittilerveRabhalkınıziyaretediponlarıFiravun'un elindenMısır'dankurtarıncayakadaroradakaldılar

19MusaveHarun,İsrailoğullarınıntopluluğununyanına, Mısır'ageldilerveonlaraRabbinbütünsözlerinibildirdiler; halkdaçokbüyükbirsevinçduydu

20ErtesigünMusaveHarunerkendenkalkıpFiravun'un evinegittilerveellerineTanrı'nınasasınıaldılar.

21Kralınkapısınavardıklarında,oradademiraletlerle bağlanmışikigençaslanvardıvekralıngelmelerini emrettiğikişilerdışındakimseonlarınönündençıkıp girmiyorduBüyücülergelipbüyüleriyleaslanlarıdışarı çıkardılarveböyleceaslanlarkralınhuzurunagetirildi

22Musaaceleylegidipsopayıaslanlarınüzerinekaldırdı veonlarıserbestbıraktıMusaveHarunkralınsarayına girdiler

23Aslanlardasevinçleonlarlabirliktegeldilerveonları takipederek,efendisitarladandöndüğündeköpeğinsevinci gibisevindiler

24Firavunbunugörüncehayretedüştüveduyduklarından çokkorktu;çünküonlarıngörünüşüTanrı'nınçocuklarının görünüşünebenziyordu

25FiravunMusa'ya,"Neistiyorsunuz?"diyesordu.Onlar daona,"İbranilerinTanrısıRABbizisanagönderdive şöylededi:'Halkımıgönderkibanakulluketsinler'" dediler.

26Firavunonlarınsözleriniişitinceçokkorktuveonlara, “Bugüngidin,yarıngerigelin”dedi.Onlardakralın sözünüyerinegetirdiler

27OnlargittiktensonraFiravun,büyücüBalaam'ı,oğulları JannesveJambres'ivekralaaitbütünbüyücüleri, sihirbazlarıvedanışmanlarıçağırdı;hepsigelipkralın huzurunaoturdular

28Kral,MusavekardeşiHarun'unkendisinesöyledikleri bütünsözlerionlaraanlattıBüyücülerkrala,"Kapıda hapsedilmişaslanlaryüzündenadamlarsananasıl geldiler?"dediler.

29Kraldediki:"Çünküonlaraslanlarakarşısopalarını kaldırdılar,onlarıçözdülervebanageldiler;aslanlarda onlara,efendisiylekarşılaşanbirköpekgibisevindiler."

30VebüyücüBeoroğluBalaamkralaşöylecevapverdi: "Bunlardabizimgibibüyücülerdenbaşkabirşeydeğiller."

31"Şimdionlarıçağırın,gelsinler,onlarıyargılayalım" dedikralveöyleyaptı.

32SabahleyinFiravun,MusaveHarun'ukralınhuzuruna çağırdıOnlardaTanrı'nınasasınıalıpkralınyanına geldilerveonaşöyledediler:

33İbranilerinTanrısıRABşöylededi:"Halkımıgönderki banahizmetetsinler"

34Kralonlaradediki:“AmasizAllah’ınelçileri olduğunuzaveO’nunemriylebanageldiğinizekim inanacak?”

35Bukonudabirmucizeveyaişaretgösterin,ozaman söylediğinizsözlerinanılacaktır

36HarunaceleyleelindekideğneğiFiravun'unve hizmetkarlarınınönüneattıvedeğnekyılanadönüştü.

37Büyücülerbunugörünce,herbirielindekiasayıyereattı veasalaryılanadönüştü

38VeHarun'unasasınınyılanıbaşınıkaldırdıve sihirbazlarınasalarınıyutmakiçinağzınıaçtı

39BüyücüBalaamdacevapveripşöylededi:"Bu,eski zamanlardanberiolanbirşeydir;yılanınkendihemcinsini yutmasıvecanlılarınbirbiriniyemesi"

40Şimdionuilkhalindekigibibirçubukhalinegetir;biz deçubuklarımızıilkhalindekigibiyerinekoyacağız.Eğer seninçubuğunbizimçubuklarımızıyutarsa,ozaman Tanrı'nınruhununsendeolduğunuanlayacağız;eğer yutmazsa,sendebizimgibibirzanaatkârsındemektir.

41Harunaceleyleeliniuzattıveyılanınkuyruğunu yakaladı;kuyrukelindebirdeğnekolduBüyücülerde değnekleriyleaynışeyiyaptılar;herbirikendiyılanının kuyruğunuyakaladıvedeğneklerilkbaştakigibi değnekleredönüştü

42Veonlaratekrarsopaverildiğinde,Harun'unsopası onlarınsopalarınıyuttu

43Kralbunugörünce,Mısırkrallarınaaitkayıtların bulunduğukitabıgetirmeleriniemretti.OnlardaMısır krallarınıntarihçeleriniiçerenkitabıgetirdiler;bukitapta Mısır'ınbütünputlarıyazılıydıÇünküoradaYehova'nın adınıbulmayıumuyorlardı,fakatbulamadılar.

44FiravunMusaveHarun'adediki:"Bakın,bukitapta TanrınızınadınıyazılıbulamadımveO'nunadını bilmiyorum."

45Danışmanlarvebilgelerkralaşöylecevapverdiler: "İbranilerinTanrısı'nınbilgelerinoğlu,eskikrallarınoğlu olduğunuduyduk."

46FiravunMusaveHarun'adönerek,"Sizintanıttığınız Rab'bitanımıyorum,onunhalkınıdagöndermeyeceğim" dedi

47Onlardakralaşöylecevapverdiler:“TanrılarınTanrısı RAB’dirO,atalarımızıngünlerindenberiadınıüzerimize ilanetmişvebizişöylegöndermiştir:‘Firavun’agitveona deki:Halkımıgönderkibanakulluketsinler’”

48Bunedenlebizigönderki,çöldeüçgünyolculuk edelimveoradaonakurbansunalım;çünküMısır'a indiğimizgünlerdenberi,bizdenneyakmalıkkurban,ne sunu,nedekurbankabuletmedi.Eğerbizigöndermezsen, sanakarşıöfkesialevlenecekveMısır'ıyavebaileyada kılıçlavuracaktır

49Firavunonlara,“ŞimdibanaO’nungücünüvekudretini söyleyin”dediOnlardaona,“Göğüveyeri,denizlerive

bütünbalıklarıyarattı;ışığıvekaranlığıyarattı;yeryüzüne yağmuryağdırdıvesuladı;otlarıveçimenlerifilizlendirdi; insanı,hayvanlarıveormanhayvanlarını,göktekikuşları vedenizdekibalıklarıyarattı;O’nunağzıylayaşarve ölürler”dediler.

50ŞüphesizO,senianneninrahmindeyarattı,sanahayat nefesiniverdi,senibüyüttüveMısır'ınkraliyettahtına oturttu;veO,sendennefesinivecanınıalacakveseni alındığıntoprağageridöndürecektir

51Kralonlarınsözlerineöfkelendiveonlaraşöylededi: “Bütünuluslarıntanrılarıarasındakimbunuyapabilir? Nehrimbenimdir,onukendimyarattım”

52Veonlarıkendisindenuzaklaştırdıveİsrail'in üzerindekiişyükünündündenveöncekindendahaağır olmasınıemretti

53MusaveHarunkralınhuzurundanayrılıp İsrailoğullarınıçokkötübirdurumdabuldular;çünkü işverenleronlaraçokağırişlervermişlerdi

54MusaRAB'bedöndüvedediki:"Nedenhalkınakötü davrandın?ÇünkübenigönderdiğingöreviFiravun'a bildirmekiçingeldiğimdenberi,İsrailoğullarınaçokkötü davrandı."

55RabMusa'yaşöylededi:"Bak,göreceksinki,Firavun uzattığıeliyleveağırfelaketlerleİsrailoğullarını ülkesindensürecek."

56MusaveHarun,kardeşleriİsrailoğullarıilebirlikte Mısır'dayaşadılar

57İsrailoğullarınagelince,Mısırlılaronlaraağırişler yükleyerekhayatlarınıacılaştırdılar

BÖLÜM80

1İkiyılınsonundaRab,İsrailoğullarınıMısırdiyarından çıkarmakiçinMusa'yıtekrarFiravun'agönderdi.

2MusagidipFiravun'unevinevardıveonakendisini gönderenRabbinsözlerinibildirdi;fakatFiravunRabbin sözlerinekulakvermedi.BununüzerineTanrı,Mısır'da Firavunvetebaasıüzerinegücünühareketegeçirdive Firavun'uvehalkınıçokbüyükveşiddetlifelaketlerle vurdu.

3VeRab,Harun'uneliyleMısır'ınbütünsularını,bütün derelerinivenehirlerinikanaçevirdi

4BirMısırlısuiçmekvesuçekmekiçingeldiğinde, testisinebaktıvesuyunbütünkanadönüştüğünügördü; bardağındaniçmekiçingeldiğindeisebardaktakisuda kanadönüştü.

5Kadınhamurunuyoğurupyemeğinipişirdiğinde, yaptıklarışeykangibigörünüyordu.

6VeRabtekraradamgönderdivebütünsularakurbağalar gönderdi;bütünkurbağalarMısırlılarınevlerinegirdi

7Mısırlılarsuiçtiklerindekarınlarıkurbağalarladolduve nehirdedansederlermişgibikarınlarınıniçindedansettiler.

8İçmesularıveyemekpişirmesularınınhepsikurbağaya dönüştü;yataklarındayatarkenterlerindendekurbağalar üredi

9BütünbunlararağmenRabbinöfkesionlardandinmedi veelibütünMısırlılarauzanarakonlarıhertürlüağır felaketlecezalandırdı

10Veo,adamlarınıgönderiponlarıntozlutopraklarını bitleredönüştürdü;bitlerMısır'dayeryüzündeikiarşın yüksekliğeulaştı

11Bitlerdeinsanvehayvanlarınbedeninde,Mısır'ınbütün halkınınarasındaçoksayıdaydı;Rabbitlerikralve kraliçeninüzerinegönderdivebitleryüzündenMısırçok üzüldü.

12Bunarağmen,RabbinöfkesidinmediveeliMısır üzerindehâlâuzanmışhaldeydi

13Rab,Mısır'ahertürdenkırhayvanınıgönderdi;bunlar gelipbütünMısır'ı,insanları,hayvanları,ağaçlarıve Mısır'dabulunanherşeyiyokettiler

14Rab,ateşsaçanyılanlar,akrepler,fareler,gelincikler, kurbağalarvetoziçindesürünendiğerhayvanlarıgönderdi 15Sinekler,eşekarıları,pireler,böceklervesivrisinekler; herbirikenditürünegöresürülerhalindetoplanır.

16Bütünsürüngenlervekanatlıhayvanlartürlerinegöre Mısır'ageldilerveMısırlılarıçoküzdüler

17VepirelervesineklerMısırlılarıngözlerineve kulaklarınagirdi

18Veeşekarısıüzerlerinegeldiveonlarıkovdu;onlarda ondankurtulupiçodalarınaçekildiler,amaeşekarısıonları kovaladı

19Mısırlılarhayvansürüsündendolayısaklandılarve kapılarınıarkalarındankilitlediler.BununüzerineTanrı, denizdebulunanSulanut'aMısır'agidiporadabulunmasını emretti

20Kollarıuzundu,birinsanınarşınlığıkadar,yanionarşın uzunluğundaydı

21Veo,çatılaraçıktı,kirişlerivedöşemeleriaçtı,onları kestivekolunueviniçineuzatarakkilidivesürgüyüsöktü veMısırevlerininkapılarınıaçtı

22BundansonrahayvansürüsüMısırevlerinegirdive Mısırlılarıperişanetti;budaonlarıçoküzdü.

23BunarağmenRabbinöfkesiMısırlılardandinmediveeli onlarakarşıuzanmayadevametti

24TanrıvebahastalığınıgönderdivevebaMısır'ayayıldı; atlarda,eşeklerde,develerde,öküzvekoyunsürülerindeve insanlardagörüldü

25Mısırlılarsabaherkendenkalkıphayvanlarınıotlatmaya götürdüklerinde,bütünhayvanlarınınölüolduğunu gördüler

26Mısırlılarınsığırlarındanondabirikaldı;Goşen'deki İsraillilereaitsığırlardanisehiçbiriölmedi

27TanrıMısırlılarınbedenlerineyakıcıbiriltihapgönderdi; builtihapderileriniyırttıveayaktabanlarındanbaşlarının tepesinekadarbütünMısırlılardaşiddetlibirkaşıntıya dönüştü

28Vücutlarındaçoksayıdaçıbançıktıveetlerieriyip çürüdü,kokuştu

29BunarağmenRabbinöfkesidinmediveelihâlâbütün Mısır'ınüzerindeuzanmışhaldeydi

30Rabçokşiddetlibirdolugönderdi;budoluonların üzümbağlarınıvurdu,meyveağaçlarınıkırdıvekuruttu, böylecemeyvelerüzerlerinedevrildi.

31Ayrıca,doluilebirliktekarışıkbirateşindiğiiçinbütün yeşilotlarkuruyupyokoldu;doluveateşherşeyitüketti

32Ayrıca,dışarıdabulunaninsanlarvehayvanlaralevler vedoluyüzündenhelakoldular;bütüngençaslanlarda bitkindüştüler.

33RabMısır'açoksayıdaçekirgegönderdi;bunlarHasel, Salom,ChargolveChagoleçekirgeleriydiveherbirinden farklıtürlerdi.Buçekirgeler,doluyağışındangeriyekalan herşeyiyiyipbitirdiler

34Mısırlılarçekirgelerdensevindiler,çünküçekirgeler tarladakiürünleriyiyipbitirmişti;bolmiktardaçekirge yakalayıptuzlayarakyediler

35VeRabdenizdengüçlübirrüzgârgönderdi;burüzgâr bütünçekirgeleri,hattatuzlanmışolanlarıbilealıp Kızıldeniz'eattı;Mısırsınırlarıiçindetekbirçekirgebile kalmadı

36VeTanrıMısır'ınüzerinekaranlıkgönderdi;Mısırve Patrostopraklarınıntamamıüçgünboyuncakaranlığa gömüldü,öylekiinsaneliniağzınagötürdüğündekendi elinigöremezdi

37Ozaman,Rabbeisyaneden,MusaveHarun'u dinlemeyenveTanrı'nınonlarıgönderdiğineinanmayan İsrailhalkındanbirçokkişiöldü

38Vekim,“Issızbirçöldeaçlıktanölmektenkorktuğumuz içinMısır'dançıkmayacağız”demiştiveMusa'nınsözüne kulakvermemişti?

39Rabonlarıüçgünsürenkaranlıktacezalandırdıve İsrailoğullarıonlarıogünlerdegömdüler;Mısırlılarbundan haberdarolmadılarvesevinmediler

40VeMısır'daüçgünboyuncaçokbüyükbirkaranlıkoldu; karanlıkçöktüğündeayaktaduranherkesolduğuyerde ayaktakaldı,oturanoturmayadevametti,yatanyatmaya devamettiveyürüyendeaynıyerdeyerdeoturmaya devametti;vebudurum,karanlıkgeçinceyekadarbütün Mısırlılarınbaşınageldi

41KaranlıkgünlergeçtiveRabMusa'yıveHarun'u İsrailoğullarınagöndererekşöylededi:"Bayramınızı kutlayın,Fısıhbayramınızıyapın;çünkübengeceyarısı bütünMısırlılarınarasınageliyorumveinsanoğlununilk doğanındanhayvanınilkdoğanınakadarbütünilk doğanlarınıöldüreceğimFısıhbayramınızıgörüncesizies geçeceğim"

42İsrailoğulları,RabbinMusaveHarun'abuyurduğuher şeyiyaptılar;ogecedeböyleyaptılar

43Geceyarısı,RabMısır'ınortasınaçıktıveinsanoğlunun ilkdoğanındanhayvanınilkdoğanınakadarbütün Mısırlılarınilkdoğanlarınıöldürdü

44Firavungeceleyinkalktı,bütünhizmetkârlarıvebütün Mısırlılardaonunlabirlikteydi.OgeceMısır'ınheryerinde büyükbirferyatkoptu;çünküiçindecesetolmayanbirev yoktu

45AyrıcaMısır'dadoğanilkçocuklarınevlerinin duvarlarınaoyulmuşolansuretlerideyıkılıpyeredüştü

46OgeceMısırköpekleri,dahaönceölmüşveevlerinde gömmüşolanilkdoğanlarınınkemiklerinibilesöküp Mısırlılarınönünesürükledilerveonlarınönüneattılar

47BütünMısırlılar,başlarınaanidengelenbukötülüğü gördülervehepbirlikteyüksekseslebağırdılar

48OgeceMısır'ınbütünaileleriağladı;hererkekilk doğanoğluvekızıiçinağladıOgeceMısır'ıngürültüsü uzaktanduyuldu.

49Firavun'unkızıBatyaogecekrallabirlikteMusave Harun'uevlerindearamayaçıktıveonlarıevlerinde,bütün İsrailhalkıylabirlikteyiyipiçipsevinirkenbuldular

50BatyaMusa'yadediki:"Sanayaptığımtümiyiliklerin, senibüyütüpgeliştirdiğiminkarşılığıbumu?Banave babamınevinebukötülüğümügetirdin?"

51Musaonadediki:"ŞüphesizRABMısır'aonbela getirdi;bunlardanherhangibirindensanabirkötülükgeldi

mi?Bunlardanbirisenietkiledimi?"Kadında"Hayır" dedi.

52Musaonadediki:“Anneninilkçocuğuolsanda ölmeyeceksinveMısır'ınortasındahiçbirkötülüksana ulaşmayacak.”

53Veodediki:"Kardeşimolankralı,bütünailesinive tebaasınıbukötülükiçindegörürken,benimiçinnefaydası var?Onlarınilkdoğanları,Mısır'ınbütünilkdoğanlarıyla birliktehelakoluyor"

54Musaonadediki:“Şüphesizki,kardeşinveailesi,Mısır halkı,Rabbinsözlerinekulakvermediler;buyüzden başlarınabukötülükgeldi”

55MısırkralıFiravun,Musa'ya,Harun'aveoradabulunan İsrailoğullarındanbazılarınayaklaştıveonlaraşöyledua etti:

56Kalkvekardeşlerini,ülkedekibütünİsrailoğullarını, koyunlarını,sığırlarınıveonlaraaitherşeyial;hiçbirşey bırakmasınlar,sadeceRabTanrınızabenimiçinduaedin

57MusaFiravun'adediki:"Bak,anneninilkçocuğuolsan dakorkma,çünküölmeyeceksin;Rab,sanabüyük kudretiniveuzattığıgüçlükolunugöstermekiçinyaşamanı emretti."

58Firavunİsrailoğullarınıngönderilmesiniemrettive bütünMısırlılaronlarıgöndermekiçingüçlerinitopladılar; çünkü"Hepimizhelakoluyoruz"diyorlardı.

59VebütünMısırlılar,Rabbinkendisiyleatamızİbrahim arasındaettiğiyeminegöre,İsrailoğullarınıbüyük zenginliklerle,koyunlarla,sığırlarlavekıymetlieşyalarla birliktegönderdiler

60İsrailoğullarıgeceleyindışarıçıkmaktageciktilerve Mısırlılaronlarıdışarıçıkarmakiçinyanlarına geldiklerinde,onlara,“Bizhırsızmıyızkigeceleyindışarı çıkıyoruz?”dediler

61İsrailoğullarıMısırlılardangümüşkaplar,altınkaplarve giysileristedilerveMısırlılarısoydular

62MusaaceleylekalkıpMısırnehrinegittiveoradan Yusuf'unsandığınıgetiripyanınaaldı.

63İsrailoğullarıdaherbiribabasınıntabutunuve kabilesinintabutlarınıyanlarındagetirdiler

BÖLÜM81

1İsrailoğullarıRameses'tenSukkot'adoğruyola koyuldular;altıyüzbinkadarerkekyayaolarakyürüyordu, çocuklarıveeşlerihariç

2Onlarlabirliktekarışıkbirkalabalıkdayükseldi;sürüler vebüyükbaşhayvanlar,hattaçoksayıdasığırdavardı

3İsrailoğullarınınMısırdiyarındaağırişlerdeçalışarak geçirdiklerisüreikiyüzonyıldı

4İkiyüzonyılınsonundaRab,İsrailoğullarınıMısır'dan güçlüeliyleçıkardı

5İsrailoğullarıMısır'dan,Goşen'denveRameses'tenayrılıp, birinciayınonbeşincigünüSukkot'takampkurdular

6VeMısırlılar,Rabbinöldürdüğübütünilkdoğanlarını gömdüler;bütünMısırlılardaüçgünboyunca öldürdüklerinigömdüler

7İsrailoğullarıSukkot'tanayrılıpçölünsonundakiEtom'da kampkurdular

8Mısırlılarilkdoğanlarınıgömdüktenüçgünsonra, Mısır'danbirçokadamkalkıpİsrailoğullarınıMısır'ageri

döndürmekiçinpeşlerindengittiler;çünküİsrailoğullarını köleliktenkurtardıklarınapişmanolmuşlardı.

9Adamlardanbiriyanındakine,“MusaveHarunFiravun’a şöyledemişlerdi:‘ÇöldeüçgünyolculukedipTanrımız RAB’bekurbansunacağız.’”dedi.

10Öyleyseşimdisabaherkenkalkıponlarıgerigetirelim EğerbizimlebirlikteMısır'a,efendilerininyanına dönerlerse,onlardaimanolduğunuanlarız.Ama dönmezlerse,onlarlasavaşırızveonlarıbüyükbirgüçve kuvvetlegerigetiririz

11Firavun'unbütünilerigelenlerisabahleyinkalktılarve onlarlabirlikteyediyüzbinkadaradamdaMısır'dan ayrılıpİsrailoğullarınınbulunduğuyeregeldiler.

12BütünMısırlılargördülerveişteMusa,Harunvebütün İsrailoğullarıPi-hahiroth'unönündeoturmuş,yiyipiçiyor veRabbinbayramınıkutluyorlardı.

13BütünMısırlılarİsrailoğullarınadedilerki:“Şüphesiz siz,‘ÜçgünçöldeyolculukedipTanrımızakurban sunacağızvegeridöneceğiz’demiştiniz.”

14Öyleysebugün,gidişinizinüzerindenbeşgüngeçti; nedenefendilerinizinyanınadönmüyorsunuz?

15MusaveHarunonlaraşöylecevapverdiler:“Çünkü RabbimizTanrıbizimaracılığımızlaşöylebuyurmuştur: ‘ArtıkMısır'adönmeyeceksiniz,fakatbizsütvebalakan birdiyaragideceğiz;çünküRabbimizTanrıatalarımıza bunuvereceğineyeminetmişti’”

16Mısırilerigelenleri,İsrailoğullarınınMısır'adönme çağrılarınıdinlemediklerinigörünce,İsrailoğullarıyla savaşmakiçinhazırlıkyaptılar

17VeRab,İsrailoğullarınınMısırlılarakarşıolan yüreklerinigüçlendirdi;böyleceonlaraşiddetlibiryenilgi yaşattılarvesavaşMısırlılariçinçokağırgeçti;bütün Mısırlılarİsrailoğullarınınönündenkaçtılar,çünkübirçoğu İsrailoğullarıtarafındanöldürüldü.

18Firavun'unilerigelenleriMısır'agidipFiravun'a, "İsrailoğullarıkaçtılarveartıkMısır'adönmeyecekler" dediler.MusaveHarundabizebuşekildehaberverdiler.

19Firavunbunuişittiveyüreğivebütüntebaasınınyüreği İsrail'ekarşıdöndü;İsrail'igönderdikleriiçinpişman oldular.BütünMısırlılarFiravun'aİsrailoğullarınıtakip ediponlarıeskihallerinedöndürmesinitavsiyeettiler 20Veherbirikardeşine,“İsrail’iköleliktenkurtararak yaptığımızbuşeynedir?”dedi.

21Rab,Mısırlılarınyürekleriniİsrailoğullarınıtakip etmeleriiçingüçlendirdi;çünküRab,Mısırlıları Kızıldeniz'deyenilgiyeuğratmayıarzuluyordu.

22Firavunkalktı,savaşarabasınıkoştuvebütünMısırlıları birarayatopladı;küçükçocuklarvekadınlardışındatek birerkekbilekalmadı

23BütünMısırlılar,İsrailoğullarınıtakipetmeküzere Firavun'labirlikteyolaçıktılar;Mısırordususonderece büyükvekalabalıkbirorduydu,yaklaşıkonyüzbin kişidenoluşuyordu

24BuordununtamamıİsrailoğullarınıMısır'ageri getirmekiçinpeşlerindengittiveKızıldenizkıyısında kampkurmuşolanİsrailoğullarınaulaştılar

25İsrailoğullarıgözlerinikaldırdılarvebütünMısırlıların kendilerinikovaladığınıgördülerİsrailoğullarıonlardan çokkorktularveRAB'beyalvardılar

26Mısırlılaryüzündenİsrailoğullarıdörtgrubaayrıldılar vegörüşayrılığınadüştüler;çünküMısırlılardan korkuyorlardıMusaherbirinekonuştu

27Ruben,Simeonveİssakaroğullarındanoluşanilkgrup, Mısırlılardançokkorktuklarıiçinkendilerinidenize atmayakararverdi

28Musaonlara,“Korkmayın,yerinizdedurunveRabbin bugünsiziniçingerçekleştireceğikurtuluşugörün”dedi.

29Zebulun,BenyaminveNaftalioğullarındanoluşan ikincigrupiseMısırlılarlabirlikteMısır'adönmeyekarar verdi

30Musaonlara,“Korkmayın,çünkübugünMısırlılarınasıl gördüyseniz,birdahaaslaonlarıgörmeyeceksiniz”dedi.

31ÜçüncübölükiseYahudaveYusufoğullarından oluşuyorduveMısırlılarlasavaşmakiçinonlarınyanına gitmeyekararverdiler.

32Musaonlara,“Yerlerinizdekalın;çünküRABsiziniçin savaşacak,sizisesessizkalacaksınız”dedi

33DördüncübölükiseLevi,GadveAşeroğullarından oluşuyorduveMısırlılarışaşırtmakiçinaralarınagirmeye kararverdilerMusaonlara,“Yerlerinizdekalın,korkmayın; sadeceRabbeyalvarınki,sizionlarınelindenkurtarsın” dedi

34BununüzerineMusahalkınarasındankalktı,Rabbedua ettiveşöylededi:

35EybütünyeryüzününTanrısıRab,Mısır'dançıkardığın halkınıkurtar;Mısırlılargüçvekudretinkendilerineait olduğunuövünmesinler.

36BununüzerineRabMusa'yaşöylededi:"Nedenbana yalvarıyorsun?İsrailoğullarınasöyle,geçsinler;asanı denizedoğruuzat,onuikiyeayır;İsrailoğullarıondan geçsinler"

37Musadaöyleyaptı;asasınıdenizinüzerinekaldırdıve deniziikiyeayırdı.

38Denizinsularıonikiparçayaayrıldıveİsrailoğulları, ayakkabılarıyla,hazırlanmışbiryoldangeçergibi,yaya olarakoradangeçtiler.

39Rab,MusaveHarunaracılığıylaİsrailoğullarına Mısır'davedenizdemucizelerinigösterdi

40İsrailoğullarıdenizegirdiklerinde,Mısırlılardaonların ardındangeldilervedenizinsularıtekrarüzerlerine yükseldi;hepsisuyagömüldülerveFiravunhariçtekbir adambilesağkalmadı.FiravunRabbeşükrettiveO'na imanetti;buyüzdenRabonuozamanMısırlılarlabirlikte yoketmedi

41RabbirmeleğeonuMısırlılararasındanalmasını emretti;melekonuNinovaülkesinebıraktıveodaorada uzunsürehükümsürdü.

42OgünRabİsrail'iMısır'ınelindenkurtardıve İsrailoğullarınınhepsiMısırlılarınyokolduğunugördüler; RabbinMısır'davedenizdeyaptığıişlerdeO'nunbüyük elinigördüler.

43BununüzerineMusaveİsrailoğulları,Rab'bin Mısırlılarıönlerindeyereserdiğigün,Rabbeşuşarkıyı söylediler

44Bütünİsrailhalkıhepbirağızdanşöyleşarkısöyledi: “RAB'beşarkısöyleyeceğim,çünküOçokyücedir;atıve binicisinidenizeattı;iştebu,Tanrı'nınkanunkitabında yazılıdır”

45Bundansonraİsrailoğullarıyolculuklarınadevamettiler veMara'dakampkurdularRab,Mara'daİsrailoğullarına

kanunlarvehükümlerverdiveİsrailoğullarınabütün yollarındayürümelerinivekendisinehizmetetmelerini emretti

46VeMara'danyolaçıkıpElim'evardılar.Elim'deoniki sukaynağıveyetmişhurmaağacıvardı;çocuklarsuların kenarındakampkurdular

47VeMısır'danayrılışlarınınikinciayınınonbeşinci günündeElim'denyolaçıkıpSinçölünevardılar.

48OzamanRabİsrailoğullarınamannaverdivehergün göktenİsrailoğullarıiçinyiyecekyağdırdı

49İsrailoğulları,çöldekaldıklarıkırkyılboyunca,Kenan diyarınavarıporayıelegeçirinceyekadarmannayediler 50VeSinçölündenayrılıpAluş'takampkurdular.

51VeAluş'tanayrılıpRefidim'dekampkurdular

52İsrailoğullarıRefidim'deiken,Zefo'nunkardeşi Esau'nunoğluElifaz'ınoğluAmalek,İsrail'lesavaşmak içingeldi

53Veyanınasekizyüzbirbinadam,büyücülerve sihirbazlargetirdiveRefidim'deİsrail'lesavaşmakiçin hazırlıkyaptı

54Veİsrail'ekarşıbüyükveşiddetlibirsavaşbaşlattılar; RabiseAmalek'ivehalkınıMusa'ya,İsrailoğullarınave Musa'nınhizmetkârı,EfratlıNunoğluYeşu'yateslimetti 55İsrailoğullarıAmalek'ivehalkınıkılıçzoruylayendiler; fakatsavaşİsrailoğullarıiçinçokağırgeçti.

56RabMusa'yaşöylededi:"Bunuseniniçinbirhatıra olarakbirkitabayazveonukulunNunoğluYeşu'nuneline ver.İsrailoğullarınadaşöylebuyur:Kenandiyarına vardığınızda,Amalek'inhatırasınıgökaltındantamamen silin"

57Musadaöyleyaptıvekitabıalıpüzerineşusözleri yazdı:

58Mısır'dançıkarkenyoldaAmalek'insanayaptıklarını hatırla.

59Yoldasenikarşılayanlarvearkandanvuranlar,sen bitkinveyorgunikenarkandagüçsüzceilerleyenlerdi

60Bunedenle,RabTanrınsenietrafındakibütün düşmanlarındankurtarıp,sanamirasolarakverdiğive sahipolacağıntopraklardahuzurakavuşturduğuzaman, Amalek'inhatırasınıgökaltındansileceksin,onu unutmayacaksın

61Amalek'e,onunhatırasınaveyasoyunaacıyankraldan bunuhesapsoracağımveonuhalkınınarasındanyok edeceğim

62Musabütünbunlarıbirkitabayazdıveİsrailoğullarına bütünbukonulardaemirverdi.

BÖLÜM82

1İsrailoğullarıRefidim'denayrılıp,Mısır'dançıkışlarının üçüncüayındaSinaçölündekampkurdular

2Osırada,Musa'nınkayınpederiMidyanlıReuel,kızı Zipporaveikioğluylabirliktegeldi;çünküRabbinİsrail'e yaptığıharikaları,onlarıMısır'ınelindenkurtardığını duymuştu

3VeReuel,Musa'nınkampkurduğuçöle,TanrıDağı'na geldi.

4Musabüyükbirşereflekayınpederinikarşılamayaçıktı vebütünİsrailonunlabirlikteydi

5Reuelveçocuklarıuzunsüreİsrailoğullarıarasında kaldılarveReuelogündenitibarenRab'bitanıdı

6İsrailoğullarınınMısır'dançıkışındanüçaysonra,altıncı günde,RabSinaDağı'ndaİsrailoğullarınaonemriverdi.

7BütünİsrailbubuyruklarınhepsiniişittiveogünRabbe karşıbüyükbirsevinçduydu.

8RabbingörkemiSinaDağı'naindiveMusa'yıçağırdı; Musadabirbulutuniçindegelipdağaçıktı

9Musakırkgünkırkgecedağdakaldı;ekmekyemedi,su içmediveRABonakanunlarıvehükümleriöğrettiki, İsrailoğullarınaöğretsin

10Rab,İsrailoğullarınaemrettiğionemriikitaşlevha üzerineyazdıvebunlarıMusa'yaİsrailoğullarına emretmesiiçinverdi

11Kırkgünkırkgecesonra,RabSinaDağı'ndaMusaile konuşmasınıbitirdiğinde,Tanrı'nınparmağıylayazılmıştaş levhalarıMusa'yaverdi

12İsrailoğulları,Musa'nındağdaninmektegeciktiğini görünceHarun'unetrafınatoplandılarveşöyledediler:"Bu Musa'yagelince,onunbaşınanegeldiğinibilmiyoruz"

13Şimdikalk,bizeönümüzdeyürüyecekbirtanrıyapki, senölmeyelim

14Harunhalktançokkorktuveonlaraaltıngetirmelerini emretti;odaaltındanerittiğibirbuzağıyıhalkiçinyaptı.

15Rab,Musadağdaninmedenönceonaşöylededi:"İn aşağı,çünküMısır'dançıkardığınhalkınkendileriniyoldan çıkardı."

16Kendilerineeritilmişbirbuzağıyaptılarveona tapındılar;şimdibenibırakındaonlarıyeryüzündenyok edeyim,çünküonlarinatçıbirkavimdir.

17MusaRabbinlütfunudilediveyaptıklarıbuzağı yüzündenhalkiçinRabbeduaettiSonradağdanindive elindeTanrı'nınİsrailoğullarınaemirvermesiiçin kendisineverdiğiikitaşlevhavardı

18Musaordugahayaklaştığındahalkınyaptığıbuzağıyı görünceöfkelendivedağınaltındakilevhalarıkırdı.

19Musaordugahageldi,buzağıyıaldı,ateşteyaktıveince tozhalinegelenekadaröğüttü,suyunüzerineserptive İsrailoğullarınaiçirdi.

20Buzağıyıyapanlardanyaklaşıküçbinkişikendi kılıçlarıylabirbirlerininkılıçlarınıçekereköldü

21ErtesigünMusahalka,“Rabbinhuzurunaçıkacağım; belkideRabbekarşıişlediğinizgünahlarınızınkefaretini ödeyebilirim”dedi

22MusayineRabbinyanınaçıktıvekırkgünkırkgece Rabbinyanındakaldı

23MusakırkgünboyuncaİsrailoğullarıadınaRAB'be yalvardı;RABdeMusa'nınduasınıişittiveMusaİsrail adınaRAB'beyalvardı

24BununüzerineRabMusa'yaikitaşlevhayontuponları Rabbegetirmesini,Rab'bindeonlaraonemriyazmasını söyledi

25Musadaöyleyaptı;aşağıindi,ikilevhayonttuve Rabbinhuzuruna,SinaDağı'naçıktı.Rabdeonemri levhalarayazdı

26MusakırkgünkırkgecedahaRabbinyanındakaldıve Rabonaİsrail'eiletmesigerekenkanunlarıvehükümleri öğretti

27Rab,İsrailoğullarına,kendisiiçinbirkutsalyer yapmalarını,adınınoradakalmasınıemrettiveonakutsal yerinsuretinivebütüneşyalarınınsuretinigösterdi 28KırkgününsonundaMusadağdanindiveikilevha elindeydi

29MusaİsrailoğullarınınyanınageldiveonlaraRabbin bütünsözlerinianlattı;Rabbinkendisineöğrettiğikanunları, hükümleriveuygulamalarıonlaraöğretti

30MusadaİsrailoğullarınaRabbinsözünübildirdi: Kendisiiçinbirkutsalyeryapılacakveİsrailoğulları arasındaikametedecekti

31Vehalk,RabbinMusaaracılığıylakendilerinebildirdiği bütüniyilikleriduyuncaçoksevindiveşöyledediler: "Rabbinsanasöylediğiherşeyiyapacağız"

32VehalkbiradamgibiayağakalktıveRabbinmabedine bolboladaklarsundular;herbirimabedinyapımıvetüm hizmetleriiçinRabbinadaklarınıgetirdi

33İsrailoğullarınınherbiri,sahipolduklarıherşeyi,altını, gümüşü,tuncuvetapınakiçinkullanılabilecekherşeyi Rabbinmabediyapımınagetirdi

34Vebütünbilgeadamlar,işlerindedeneyimliolanlar, gelipRabbinbuyurduğuherşeyegöre,herbirikendi uzmanlıkalanındaolmaküzere,Rabbinmabediniyaptılar; vebütünbilgeadamlardaRabbinMusa'yabuyurduğugibi mabedi,eşyalarınıvekutsalhizmetiçingereklibütün kaplarıyaptılar

35Veçadırınkutsalyerininyapımıbeşayınsonunda tamamlandıveİsrailoğulları,RabbinMusa'yaemrettiğiher şeyiyerinegetirdiler

36VekutsalyerivebütüneşyalarınıMusa'yagetirdiler; İsrailoğulları,RabbinMusa'yagösterdiğitasvirebenzer şekildedavrandılar

37MusayapılanişigördüveRabbinkendisineemrettiği gibiyaptıklarınıanladıBununüzerineMusaonlarıkutsadı

BÖLÜM83

1OnikinciayınyirmiüçüncügünündeMusa,Harun'uve oğullarınıyanınaaldı,onlarıgiydirdi,meshettiveRabbin kendisineemrettiğigibiyaptıMusa,Rabbinogün kendisineemrettiğibütünkurbanlarıgetirdi

2MusadahasonraHarun'uveoğullarınıyanınaalıponlara şöylededi:"Yedigünboyuncaçadırınkapısında kalacaksınız;çünkübanaböyleemredildi"

3Harunveoğulları,RabbinMusaaracılığıylakendilerine buyurduğuherşeyiyaptılarveyedigünboyuncaçadırın kapısındakaldılar

4İsrailoğullarınınMısır'dançıkışındanikiyılsonra,birinci ayınbirincigünüolansekizincigünde,Musakutsalyeri kurdu;çadırınvekutsalyerinbütüneşyalarınıyerleştirdi veRabbinkendisineemrettiğiherşeyiyaptı.

5Musa,Harun'uveoğullarınıçağırdıveonlar,Rabbin Musa'yaemrettiğigibi,kendileriveİsrailoğullarıiçin yakmalıkkurbanıvegünahkurbanınıgetirdiler

6OgünHarun'unikioğluNadabveAbihu,kendilerine emretmemişolanyabancıbirateşalıpRabbinhuzuruna getirdiler.Rabbinhuzurundanbirateşçıktıveonlarıyaktı; ogünRabbinönündeöldüler

7Musatapınağınyapımınıtamamladığıgün,İsrail oğullarınınilerigelenlerisunağıkutsamakiçinRabbin huzurunasunularınıgetirmeyebaşladılar

8Veherbirprensbirgüniçinkurbanlarınıgetirdiler; böyleceonikigünboyuncahergünbirprenskurbanlarını sundu

9Vegetirdikleribütünsunularda,heradamkendigününde, yüzotuzşekelağırlığındabirgümüştepsivetapınak

şekelinegöreyetmişşekelağırlığındabirgümüşkase getirdi;herikisideetsunusuiçinkullanılanyağla karıştırılmışinceunladoluydu

10.Onşekelaltınağırlığında,tütsüdolubirkaşık.

11Yakmalıkkurbanolarakbirgençboğa,birkoçvebir yaşındabirkuzu

12Günahsunusuolarakdabiroğlakkurbanedildi

13Barışkurbanıolarakiseikiöküz,beşkoç,beşerkek keçivebiryaşındabeşkuzukesildi

14İsrail'inonikiprensidegünbegün,herbirikendi günündeböyleyaptı

15Bundansonra,ayınonüçüncügününde,Musa İsrailoğullarınaFısıhbayramınıkutlamalarınıemretti.

16İsrailoğulları,RabbinMusa'yaemrettiğigibi,Fısıh bayramınıayınondördüncügününde,yanizamanında kutladılar.

17İkinciayınbirincigünündeRabMusa'yaşöylededi:

18İsrailoğullarınınyirmiyaşındanyukarıolanbütün erkeklerininbaşlarınısay;sen,kardeşinHarunveİsrail'in onikiprensi

19Musadaöyleyaptı;Harundaİsrail'inonikiileri geleniylebirliktegeldiveSinaçölündeİsrailoğullarını saydı

20İsrailoğullarınınbabalarınınevlerinegöre,yirmi yaşındanyukarıolanlarınsayısıaltıyüzüçbinbeşyüzelli idi

21AncakLevioğulları,kardeşleriİsrailoğullarıarasında sayılmadılar.

22İsrailoğullarınınbiraylıkvedahabüyükerkek çocuklarınıntoplamsayısıyirmiikibinikiyüzyetmişüçtü

23Levilioğullarınınbiraylıkvedahabüyükolanlarının sayısıyirmiikibinidi

24Musada,RabbinMusa'yaemrettiğigibi,rahiplerive Levilileri,herbirinikendihizmetinevegörevine,çadırın kutsalyerindehizmetetmeyeatadı

25Ayınyirmincigününde,şahitlikçadırınınüzerinden bulutkaldırıldı.

26OsıradaİsrailoğullarıSinaçölündenyolculuklarına devamediyorlardıveüçgünyolculukettiktensonrabulut Parançölüneindi;oradaRAB'binöfkesiİsrailoğullarına karşıalevlendi,çünküonlarRAB'bikızdırarakO'ndan yiyecekistemişlerdi

27Rabonlarınduasınıişittiveonlarabirayboyunca yiyebilecekleriyiyecekverdi

28BununüzerineRabonlarakarşıöfkelendiveonları büyükbirkatliamlayoketti;oradagömüldüler.

29İsrailoğullarıoyereKebrothHattaavahadınıverdiler; çünküoradabedenselarzularadüşkünolanlarıgömdüler.

30VeKebrothHattaavah'tanayrılıpParançölündeki Hazeroth'ayerleştiler

31İsrailoğullarıHazerot'taiken,MusayüzündenRab Miriam'aöfkelendiveMiriamkargibibeyazbircüzzam hastalığınayakalandı

32Vecüzzamındaniyileşiptekrarkabuledilinceyekadar yedigünboyuncakampındışındatutuldu

33İsrailoğullarıdahasonraHazerot'tanayrılıpParan çölününucundakampkurdular.

34OzamanRabMusa'ya,İsrailoğullarındanonikiadam göndermesini,herkabiledenbiradamolmaküzere,Kenan diyarınıkeşfetmelerinisöyledi.

35Musaonikiadamıgönderdi;onlarKenandiyarınagidip orayıaraştırıpinceledilerveSinçölündenRechob'a,yani seninHamoth'ageldiğinyerekadarbütünülkeyi araştırdılar.

36KırkgününsonundaMusaveHarun'unyanınageldiler veiçlerindengeçenlerianlattılarOnadam,İsrailoğullarına, keşfettikleriülkehakkındakötübirhabergetirdilerve şöyledediler:"Mısır'adönmek,buülkeyegitmektendaha iyidir;çünkübuülkehalkınıtüketiyor"

37FakatülkeyikeşfetmeklegörevliolanNunoğluYeşuve YefunoğluKaleb,"Buülkesondereceverimli"dediler

38EğerRabbizdenhoşnutolursa,bizibudiyaragötürecek vebizeverecektir;çünkübudiyarsütvebalakanbir diyardır

39Fakatİsrailoğullarıonlarıdinlemedilerveülkehakkında kötühaberlergetirenonadamınsözlerinekulakverdiler.

40Rabİsrailoğullarınınhomurdanmalarınıişittive öfkelenerekşöyleyeminetti:

41Şüphesizbukötünesilden,YefunehoğluKalebveNun oğluYeşuhariç,yirmiyaşınıgeçipyeryüzünügörecek kimseolmayacak

42Fakatşüphesizbukötünesilbuçöldehelakolacak, çocuklarıiseoülkeyegelecekveorayımirasalacaklar BöyleceRABİsrail'ekarşıöfkesinialevlendirdiveonları kırkyılboyuncaçöldedolaştırdı,çünküonlarRAB'bin sözünüdinlemediler

43VehalkuzunsüreParançölündeyaşadıvedahasonra Kızıldenizyoluylaçölegittiler.

BÖLÜM84

1OzamanLevioğluKehatoğluJetzeroğluKora, İsrailoğullarındanbirçokadamıyanınaalarakayaklandıve Musa,Harunvebütüncemaatletartışmayabaşladı.

2Rabonlaraöfkelendiveyerağzınıaçtı,onları,evlerinive mallarınınhepsini,Korah'aaitbütünadamlarıyuttu

3BundansonraTanrı,halkıuzunsüreSeirDağıyolundan dolaştırdı

4OzamanRabMusa'yaşöylededi:"Esauoğullarınakarşı savaşbaşlatma;çünküonlardansanahiçbirşey vermeyeceğim,ayakbasabileceğinkadarınıbileÇünkü SeirDağı'nıEsau'yamirasolarakverdim"

5Bunedenle,geçmişteEsauoğullarıSeiroğullarınakarşı savaştılarveRab,SeiroğullarınıEsauoğullarınıneline teslimettiveonlarıgözlerindenuzaklaştırdı;Esauoğulları dabugünekadaronlarınyerineyerleştiler.

6BunedenleRabİsrailoğullarınaşöylededi: “KardeşlerinizEsau'nunoğullarıylasavaşmayın;çünkü onlarıntopraklarındasizeaithiçbirşeyyok,ancak onlardanparakarşılığındayiyeceksatınalıpyiyebilirsiniz, onlardanparakarşılığındasusatınalıpiçebilirsiniz”

7İsrailoğullarıdaRabbinsözünegörehareketettiler.

8İsrailoğullarıçöldedolaştılar,SinaDağıyolundanuzun süregeçtilerveEsauoğullarınadokunmadılar;ondokuz yılobölgedekaldılar

9Ozaman,KittimoğullarınınkralıLatinus, hükümdarlığınınkırkbeşinciyılında,yaniİsrailoğullarının Mısır'dançıkışınınondördüncüyılındaöldü

10Veonu,Kittimülkesindekendisiiçininşaettiğiyere gömdülerveAbimnasonunyerineotuzsekizyılhüküm sürdü

11İsrailoğullarıogünlerde,ondokuzyılınsonunda,Esau oğullarınınsınırınıgeçtilerveMoabçölününyolundan geçtiler

12RabMusa'yaşöylededi:"Moab'ıkuşatma,onlarla savaşma;çünküonlarıntopraklarındansanahiçbirşey vermeyeceğim"

13İsrailoğullarıondokuzyılboyuncaMoabçölüyolundan geçtilerveonlarlasavaşmadılar.

14İsrailoğullarınınMısır'dançıkışınınotuzaltıncıyılında Rab,AmorilerkralıSihon'unyüreğinedarbeindirdiveoda savaşaçıktı,Moaboğullarınakarşısavaşmayagitti

15VeSihon,MısırkralınındanışmanıBalaamoğluJaneas oğluBeor'aveonunoğluBalaam'ahabercilergöndererek Moab'ılanetlemeleriniveböyleceMoab'ınSihon'uneline teslimedilmesiniistedi

16VehabercilergidipMezopotamya'dakiPethor'danBeor oğluJaneas'ıveoğluBalaam'ıgetirdiler;böyleceBeorve oğluBalaamSihonşehrinegeldilerveAmorilerkralı Sihon'unhuzurundaMoab'ıvekrallarınılanetlediler.

17BöyleceSihonbütünordusuylabirlikteMoab'agittive onlarlasavaştı,onlarıyenilgiyeuğrattıveRabonlarıonun elineteslimetti;SihondaMoabkralınıöldürdü.

18VeSihon,savaştaMoab'ınbütünşehirlerinielegeçirdi; ayrıcaHeşbon'udaonlardanaldı,çünküHeşbonMoab şehirlerindenbiriydiveSihonprenslerinivesoylularını Heşbon'ayerleştirmiştiveogünlerdeHeşbonSihon'aaitti

19Bunedenle,BeorveoğluBalaamadlımeselanlatıcıları şusözlerisöylediler:"Heşbon'agelin,Sihonşehriorada kurulacakveyerleşecektir"

20EyMoab,sanayazıklarolsun!EyKemoşhalkı,yok oldun!İştebu,Tanrı'nınkanunkitabındayazılıdır.

21Sihon,Moab'ıfethettiğinde,Moab'danaldığışehirlere muhafızlaryerleştirdiveMoaboğullarındanönemlibir kısmısavaştaSihon'unelinedüştü;Sihononlarınoğullarını vekızlarınıesiraldıvekrallarınıöldürdü;böyleceSihon kendiülkesinegeridöndü

22Sihon,BeorveoğluBalaam'açoksayıdagümüşvealtın hediyeverdiveonlarıgönderdi;onlardayurtlarına, Mezopotamya'yagittiler

23OzamanİsrailoğullarınınhepsiMoabçölüyolundan ayrılıpgeridöndülerveEdomçölünükuşattılar

24Böylecebütüntopluluk,Mısır'danayrılışlarınınkırkıncı yılınınilkayındaSinçölünegeldiveİsrailoğullarıorada, SinçölündekiKadeş'teyaşadılar;Miriamoradaöldüve oradagömüldü

25OzamanMusa,EdomkralıHadad'aelçilergöndererek şöylededi:"İsrailkardeşinşöylediyor:Lütfenülkenizden geçmemeizinverin;tarlalardanveyabağlardan geçmeyeceğiz,kuyununsuyundaniçmeyeceğiz;kralın yolundanyürüyeceğiz"

26Edomona,“Ülkemdengeçmeyeceksin”dediveEdom, İsrailoğullarınıkarşılamaküzeregüçlübirorduylayola çıktı

27Esau'nunoğullarıİsrailoğullarınıntopraklarından geçmesineizinvermediler;buyüzdenİsrailoğulları onlardanayrıldılarveonlarlasavaşmadılar

28ÇünkübundanönceRabİsrailoğullarına,“Esau oğullarıylasavaşmayacaksınız”diyebuyurmuştu;bu yüzdenİsrailoğullarıonlardanuzaklaştılarveonlarla savaşmadılar.

29BöyleceİsrailoğullarıKadeş'tenayrıldılarvebütünhalk HorDağı'nageldi.

30OzamanRabMusa'yaşöylededi:"KardeşinHarun'a söyleki,ooradaölecek;çünküİsrailoğullarınaverdiğim butopraklaragirmeyecek."

31VeHarun,Rabbinemriyle,kırkıncıyılınbeşinciayının birincigünündeHorDağı'naçıktı

32Harun,HorDağı'ndaöldüğündeyüzyirmiüç yaşındaydı

BÖLÜM85

1GüneydeoturanKenanlıkralArad,İsrailoğullarının casuslaryoluylageldikleriniduyduveİsrailoğullarınakarşı savaşmakiçinordularınıhazırladı

2İsrailoğullarıondançokkorktular,çünküonunbüyükve ağırbirordusuvardı;buyüzdenİsrailoğullarıMısır'a dönmeyekararverdiler

3İsrailoğullarıAradkralındançokkorktuklarıiçin,üç günlükyolculukmesafesindekiMaserathBeniJaakon'a geridöndüler

4İsrailoğullarıyerlerinedönmekistemedilerveotuzgün boyuncaBeniJaakon'dakaldılar

5Levililer,İsrailoğullarınıngeridönmeyeceklerinigörünce, Rabadınakıskançlıkduydularvekardeşleri İsrailoğullarınakarşıayaklanıpsavaştılar,onlardanbüyük birorduyuöldürdülerveonlarıHorDağı'ndakiyerlerine geridönmeyezorladılar.

6Onlargeridöndüklerinde,KralAradhâlâİsrailoğullarına karşısavaşmakiçinordusunuhazırlıyordu

7İsrailşöylebiradakadadı:"Eğerbuhalkıbenimelime teslimedersen,şehirlerinitamamenyokedeceğim"

8Rabİsrail'insözünüişittiveKenanlılarıonlarıneline teslimetti;onlarıveşehirlerinitamamenyokettiveoyere Hormaadınıverdi

9İsrailoğullarıHorDağı'ndanyolaçıktılarveObot'ta konakladılar;Obot'tandayolaçıkıpMoabsınırındaki İyebarim'dekonakladılar

10İsrailoğullarıMoablılara,"Şimdisizinülkenizdengeçip kendiyerimizegidelim"diyehabergönderdiler.Fakat Moablılar,İsrailoğullarınınkendiülkelerindengeçmesine izinvermediler;çünküİsrailoğullarının,Amorilerkralı Sihon'unkendilerineyaptığıgibi,yanitopraklarınıele geçiripbirçoğunuöldürmesindençokkorkuyorlardı

11BunedenleMoab,İsrailoğullarınıntopraklarından geçmesineizinvermediveRabİsrailoğullarına,Moab'la savaşmamalarıgerektiğiniemretti;böyleceİsrailoğulları Moab'danayrıldılar.

12İsrailoğullarıMoabsınırındanyolaçıktılarveArnon'un ötetarafına,MoabileAmorilerarasındakiMoabsınırına geldilerveAmorilerkralıSihon'unsınırında,Kedemot çölündekonakladılar.

13İsrailoğulları,AmorilerkralıSihon'aelçilergöndererek şunlarısöylediler:

14Ülkenizdengeçelim,tarlalaraveyabağlaragirmeyelim, kralyolundanilerleyelim,takisınırınızıgeçenekadar FakatSihon,İsrailoğullarınıngeçmesineizinvermedi.

15BöyleceSihonbütünAmorileritopladıve İsrailoğullarıylakarşılaşmaküzereçölegittiveYahaz'da İsrailoğullarınakarşısavaştı.

16Rab,AmorilerkralıSihon'uİsrailoğullarınıneline teslimettiveİsrail,Sihonhalkınıntamamınıkılıçla öldürdüveMoab'ındavasınınintikamınıaldı

17İsrailoğulları,Aram'danYabuk'akadarolanSihon topraklarınıAmmonoğullarıtarafınageçirdilerve şehirlerinbütünganimetlerinialdılar

18İsrailbütünbuşehirlerielegeçirdiveAmorilerinbütün şehirlerindeyerleşti.

19İsrailoğullarınınhepsiAmmonoğullarınakarşı savaşmayaveonlarıntopraklarınıdaelegeçirmeyekarar verdiler

20BununüzerineRabİsrailoğullarına,“Ammonoğullarını kuşatmayın,onlarakarşısavaşçıkarmayın;çünküonların topraklarındansizehiçbirşeyvermeyeceğim”dedi İsrailoğullarıRabbinsözünekulakverdilerveAmmon oğullarınakarşısavaşmadılar.

21İsrailoğullarıdöndülerveBaşanyolundanBaşankralı Og'unülkesinegittilerBaşankralıOg,İsrailoğullarıyla savaşmakiçinçıktıveyanındabirçokyiğitadamve Amorilerhalkındançokgüçlübirorduvardı 22BaşankralıOgçokgüçlübiradamdı,fakatoğluNaaron ondançokdahagüçlüydü,hattaondanbiledahagüçlüydü.

23VeOgiçindenşöylededi:"İşteİsrailordusununbütün ordusuüçparsalıkbiralanıkaplıyor;şimdionlarıkılıç veyamızrakkullanmadanbirandavuracağım."

24Og,YahazDağı'naçıktıveoradanüçparsa uzunluğundabüyükbirtaşaldı,onubaşınakoyduve İsrailoğullarınınordusununüzerineatıpbütün İsrailoğullarınıotaşlavurmayakararverdi

25RabbinmeleğigeldiveOg'unbaşınataşısapladı;taş Og'unboynunadüştüveOg,boynundakitaşınağırlığı yüzündenyereyığıldı

26OzamanRabİsrailoğullarınaşöylededi:“Ondan korkmayın;çünküonu,bütünhalkınıvebütüntopraklarını sizinelinizeverdimOna,Sihon'ayaptığınızgibi davranacaksınız”

27Musa,İsrailoğullarındanküçükbirgruplabirlikteonun yanınagittiveMusa,Og'unayakbileklerinebirsopayla vurarakonuöldürdü

28Bununüzerineİsrailoğulları,Og'unoğullarınıvebütün halkınıkovalayıp,onlarıdövüpyokettiler;geriyehiçbir şeykalmadı

29MusadahasonraİsrailoğullarındanbazılarınıJaazer'i gözetlemeküzeregönderdi;çünküJaazerçokünlübir şehirdi

30CasuslarJaazer'egidiporayıaraştırdılarveRabbe güvendiler;Jaazerhalkınakarşısavaştılar

31BuadamlarYaşar'ıveköylerinielegeçirdiler;Rab onlarıonlarınelineteslimettiveoradabulunanAmorileri kovdular

32İsrailoğulları,Ürdün'ünöteyakasında,Arnon deresindenHermanDağı'nakadarolanaltmışşehri, Amorilerinikikralınıntopraklarınıelegeçirdiler

33İsrailoğullarıyolculukederekÜrdün'ünbutarafında, ErihayakınlarındabulunanMoabovasınageldiler

34Moablılar,İsrailoğullarınınAmorilerinikikralıSihon veOg'ayaptıklarıbütünkötülükleriişittiler;buyüzden bütünMoablılarİsrailoğullarındançokkorktular

35Moabilerigelenlerişöyledediler:“İşte,yeryüzündeki bütünkrallardandahagüçlüolanAmorilerinikikralıSihon

veOg,İsrailoğullarınakarşıkoyamadılar;öyleysebiz onlarakarşınasıldurabiliriz?”

36Şüphesizkionlardahaöncebize,yollarında topraklarımızdangeçmemiziçinhabergöndermişlerdi;biz debunaizinvermemiştik.Şimdiiseağırkılıçlarıylabize saldıracaklarvebiziyokedeceklerMoab,İsrailoğulları yüzündensıkıntıyadüştüveonlardançokkorktu İsrailoğullarınaneyapılacağıkonusundakendiaralarında istişareettiler

37Moabilerigelenlerikararverip,adamlarındanMoablı Zippor'unoğluBalak'ıseçtilerveonuozamaniçinkral yaptılarBalakçokbilgebiradamdı

38MoabilerigelenlerikalkıpMidyanoğullarınabarış teklifindebulundular;çünküEdomkralıBedadoğlu Hadad'ınMidyanlılarıMoabovasındayenilgiyeuğrattığı gündenbugünekadarMoabileMidyanarasındabüyükbir savaşvedüşmanlıkvardı

39MoablılarMidyanlılarahabergönderdilerve Midyanlılaronlarlabarışyaptılar;Midyanilerigelenleride MidyanlılaradınabarışyapmaküzereMoabülkesine geldiler

40Moabilerigelenleri,İsrail'dencanlarınıkurtarmakiçin neyapmalarıgerektiğikonusundaMidyanilerigelenleriyle istişaredebulundular

41MoaboğullarıMidyanilerigelenlerineşöyledediler: "İsrailoğulları,etrafımızdakilerinhepsini,öküzüntarladaki otlarıyaladığıgibiyalasınlar;çünkübizdendahagüçlü olanAmorilerinikikralınadaböyleyapmışlardı."

42MidyanilerigelenleriMoab'aşöyledediler: "AmorlularınkralıSihonsizinlesavaşırken,sizeüstün geliptopraklarınızıelegeçirdiğinde,Mezopotamya'dan JaneasoğluBeor'uveoğluBalaam'ıgönderdiğini,onların dagelipsizilanetledikleriniduydukBuyüzdenSihon'un elisizeüstüngeldivetopraklarınızıelegeçirdi."

43Buyüzden,hâlâülkesindebulunanoğluBalaam'ıda yanınagönder;onaücretiniverki,gelipkorktuğunuzbütün halkılanetlesin.BöyleceMoabilerigelenleribunuişittiler veBeoroğluBalaam'ıyanınagöndermeyekararverdiler 44BununüzerineMoabkralıZipporoğluBalak,Balaam'a elçilergöndererekşunlarısöyledi:

45İşteMısır'dançıkanbirhalkvar;yeryüzünükaplıyorlar vebenimkarşımdaoturuyorlar

46Şimdigelvebuhalkıbenimiçinlanetle;çünküonlar bendençokdahagüçlülerBelkionlarlasavaşmayıbaşarır veonlarıkovarımÇünküduydumki,kutsadığınkutsanmış, lanetlediğiniselanetlenmiştir.

47BununüzerineBalak'ınelçileriBalaam'agittilerve Balaam'ı,Moabhalkınakarşısavaşmalarıiçinlanetetmesi içingetirdiler

48Balaam,İsrail'ilanetlemekiçinBalak'ınyanınageldi RabBalaam'a,"Buhalkılanetleme,çünküokutsanmıştır" dedi.

49Balak,hergünBalaam'ıİsrail'ilanetlemeyeteşviketti; fakatBalaam,Rabbinkendisinesöylediğisözyüzünden Balak'ıdinlemedi

50Balak,Balaam'ınisteğinikabuletmeyeceğinigörünce kalkıpevinegitti;Balaamdakendiülkesinedöndüve oradanMidyan'agitti

51İsrailoğullarıMoabovasındanyolaçıktılarveÜrdün kıyısında,Beth-jesimoth'tanMoabovasınınsonundaki Abel-shittim'ekadarkonakladılar

52İsrailoğullarıŞittimovasındakaldıklarızaman,Moab kızlarıylazinaetmeyebaşladılar.

53İsrailoğullarıMoab'ayaklaştılarveMoablılarçadırlarını İsrailoğullarınınkampınınkarşısınakurdular.

54Moablılarİsrailoğullarındankorktularveİsrailoğulları bütünkızlarınıvegüzelgörünüşlüeşlerinialıpaltın,gümüş vepahalıelbiselerlegiydirdiler

55Moablılarokadınlarıçadırlarınınkapısınaoturttularki, İsrailoğullarıonlarıgörsün,onlaradönsünveMoablılarla savaşmasınlar

56BütünMoablılarİsrailoğullarınaböyleyaptılar;her adamkarısınıvekızınıçadırınınkapısınakoyduBütün İsrailoğullarıMoablılarınbudavranışınıgördülerve Moablıkızlarayöneliponlarıarzuladılarveonlaragittiler

57Birİbrani,Moabçadırınınkapısınageldiğinde,Moablı birkızıgördüveyüreğindeonakarşıbirarzuduydu.

Çadırınkapısındaonunlaarzuladığışeylerikonuştular Onlarkonuşurlarken,çadırınadamlarıdışarıçıkıpİbrani'ye şusözlerisöylediler:

58Şüphesizbiliyorsunuzkibizkardeşiz,hepimizLut'un veonunkardeşiİbrahim'insoyundangeliyoruzÖyleyse nedenbizimlekalmıyorsunuz,nedenekmeğimizive kurbanımızıyemiyorsunuz?

59Moaboğullarıonusözleriyleetkileyip,yaltaklanarak kandırdıktansonra,onuçadıraoturttular,yemekpişirip kurbankestilerveodaonlarınkurbanındanve ekmeklerindenyedi

60Sonraonaşarapverdiler,odaiçtivesarhoşoldu. Önünegüzelbirgençkızkoydular,odaonunladilediği gibidavrandı;çünküçokfazlaşarapiçtiğiiçinne yaptığınınfarkındadeğildi.

61BöyleceMoaboğullarıŞittimovasındaİsrail'e saldırdılarvebuolayyüzündenRABİsrail'eöfkelendi; aralarınabirsalgıngönderdiveİsrailoğullarındanyirmi dörtbinkişiöldü

62Simeonoğullarından,SaluoğluZimriadındabiradam vardı;buadam,İsrailoğullarınıngözüönündeMidyankralı Zur'unkızıMidyanlıKosbiileilişkikurdu

63VerahipHarun'unoğluElazer'inoğluFeniyes, Zimri'ninyaptığıbukötüşeyigördü;birmızrakalıpkalktı, onlarınpeşinedüştüveikisinidemızraklavuraraköldürdü; böyleceİsrailoğullarındanvebakalktı

BÖLÜM86

1Salgınhastalıktansonra,RabMusa'yaverahipHarun'un oğluElazer'eşöylededi:

2İsrailoğullarıtopluluğununyirmiyaşveüstüolanlarının, ordudayeralanlarıntümününönderlerinisay

3MusaveElazer,İsrailoğullarınıailelerinegöresaydıve bütünİsrail'insayısıyediyüzbinyediyüzotuzoldu

4Levioğullarının,biraylıktanbüyükolanlarınsayısıyirmi üçbinidivebunlarınarasındaMusaveHarun'unSina çölündesaydıklarıkişilerdenhiçbiriyoktu

5ÇünküRabonlaraçöldeöleceklerinisöylemişti;bu yüzdenhepsiöldüveYefunehoğluKalebileNunoğlu Yeşu'danbaşkakimsesağkalmadı.

6BundansonraRabMusa'yaşöylededi:"İsrailoğullarına deki,kardeşleriİsrailoğullarınınintikamınıMidyan'dan alsınlar."

7Musadaöyleyaptıveİsrailoğullarıkendiaralarındanher kabiledenbinkişiolmaküzereonikibinadamseçtilerve Midyan'agittiler

8İsrailoğullarıMidyanlılarakarşısavaştılarvebütün erkekleriöldürdüler;MidyanlılarınbeşprensiniveBeor oğluBalaam'ıdakılıçlaöldürdüler

9İsrailoğullarıMidyanlılarınkadınlarını,çocuklarını, hayvanlarınıveonlaraaitherşeyiesiraldılar.

10VebütünganimetleriveyağmalarıalıpMusa'yave Elazer'e,Moabovalarınagetirdiler

11Musa,Elazervebütüncemaatilerigelenlerionları karşılamakiçinsevinçledışarıçıktılar

12VeMidyan'danalınanbütünganimetleriaralarında paylaştılar;İsrailoğulları,kardeşleriİsrailoğulları'nın davasıyüzündenMidyan'danintikamlarınıaldılar

BÖLÜM87

1OzamanRabMusa'yaşöylededi:"Bak,günlerinsona yaklaşıyor;şimdikulunNunoğluYeşu'yualveonuçadıra koy;benonaemredeceğim"Musadaöyleyaptı

2Rab,çadırdabirbulutsütunuiçindegöründü;bulut sütunuçadırıngirişindeduruyordu

3Rab,NunoğluYeşu'yaşöylebuyurdu:"Güçlüvecesur ol,çünküİsrailoğullarınıonlaravermeyeyeminettiğim topraklaragötüreceksinvebendeseninleolacağım"

4Musa,Yeşu'yaşöylededi:"Güçlüvecesurol,çünkü İsrailoğullarınabutopraklarımirasbırakacaksın;Rab seninleolacak,seniterketmeyecek,seniyalnız bırakmayacak;korkmavecesaretinikaybetme"

5Musaİsrailoğullarınınhepsiniçağırdıveonlaraşöyle dedi:“RabbinizTanrı'nınçöldesiziniçinyaptığıbütün iyiliklerigördünüz”

6Bunedenle,buyasanınbütünsözlerineuyunveTanrınız Rab'binyolundayürüyün;Rabbinsizebuyurduğuyoldan nesağanedesolasapmayın

7Musadaİsrailoğullarına,Rabbinkendisineemrettiğigibi, ülkedeuygulanacakkanunları,hükümleriveyasaları öğretti

8VeonlaraRabbinyolunuveyasalarınıöğretti;iştebunlar, Tanrı'nınMusaaracılığıylaİsrailoğullarınaverdiğiyasa kitabındayazılıdır

9MusaİsrailoğullarınabuyruğunuverdiktensonraRab onaşöylededi:“AbarimDağı'naçıkveoradaöl;kardeşin Harungibisendehalkınınarasınakatıl”

10Musa,Rabbinkendisineemrettiğigibiorayagittive İsrailoğullarınınMısır'dançıkışındankırkyılsonra,Rabbin emriyleMoabülkesindeöldü.

11İsrailoğulları,MusaiçinotuzgünboyuncaMoab ovalarındaağladılarveMusaiçinağlamaveyastutma günleritamamlandı

BÖLÜM88

1Musa'nınölümündensonraRab,NunoğluYeşu'yaşöyle dedi:

2KalkveÜrdün'ügeçipİsrailoğullarınaverdiğim topraklaragit;otopraklarıİsrailoğullarınamiras bırakacaksın

3Ayaklarınızınbastığıheryersizeaitolacak;Lübnan çölündenbüyükPeratnehrinekadarolanbölgesizin sınırınızolacak

4Ömrünboyuncakimsesanakarşıçıkamayacak;Musaile nasılbirlikteysem,seninledeöylebirlikteolacağım.

Sadecegüçlüvecesurol,Musa'nınsanaemrettiğibütün kanunlarauy,yoldannesağanedesolasapmaki,yaptığın herşeydebaşarılıolasın.

5Yeşuİsrailsubaylarınaşöylebuyurdu:“Ordununiçinden geçinvehalkaşöyledeyin:Kendinizeyiyecekhazırlayın; çünküüçgünsonraÜrdün'ügeçipülkeyiele geçireceksiniz”

6İsrailoğullarınınsubaylarıdaöyleyaptılar;halkaemir verdilerveYeşu'nunemrettiğiherşeyiyerinegetirdiler

7Yeşu,Erihaülkesinigözetlemekiçinikiadamgönderdi; adamlargidipEriha'yıgözetlediler.

8YedigününsonundaordugâhtaYeşu'nunyanınageldiler veonadedilerki:"RABbütünülkeyielimizeteslimetti; halkıbizdenkorkudaneridi."

9BundansonraYeşusabahleyinkalktıvebütünİsrail onunlabirlikteŞittim'denyolakoyuldular;Yeşuvebütün İsrailonunlabirlikteÜrdün'ügeçtiler.Yeşu,İsrailile birlikteÜrdün'ügeçtiğindeseksenikiyaşındaydı

10Vehalk,birinciayınonuncugünüÜrdün'dençıktıve Eriha'nındoğuköşesindekiGilgal'dakampkurdu.

11İsrailoğulları,Musa'nınyasasındayazıldığıgibi,Fısıh bayramınıErihaovasındakiGilgal'da,ayınondördüncü günündekutladılar.

12OzamanFısıhbayramınınertesigünümannakesildive İsrailoğullarıartıkmannayemedi;Kenandiyarının ürünlerindenyediler.

13Eriha,İsrailoğullarınatamamenkapalıydı;kimsedışarı çıkmıyor,kimseiçerigirmiyordu

14İkinciayınbirincigünündeRabYeşu'yaşöylededi: "Kalk,işteEriha'yıbütünhalkıylabirliktesenineline verdim;bütünsavaşçılarınhergünbirkezşehridolaşsınlar, bunualtıgünboyuncayapmalısın."

15Rahiplerborazanlarıüfleyecekler;borazansesini duyduğunuzdabütünhalkbüyükbirçığlıkatacak,şehrin surlarıyıkılacak;bütünhalk,herbirikendirakibinekarşı savaşmaküzeresahayaçıkacak

16YeşudaRabbinkendisinebuyurduğuherşeyiyaptı

17Yedincigüniseşehriyedikezdolaştılarverahipler borazançaldılar

18YedinciraunddaYeşuhalka,“Haykırın!Rabbütün şehriellerimizeteslimetti!”dedi.

19YalnızcaşehirveiçindekilerintamamıRabbelanetli olacaktır;kendinizibulanetlişeydenuzaktutunki,İsrail ordusunulanetleyiponabelaaçmayasınız

20Fakatbütüngümüş,altın,tunçvedemirRabbe adanacak,Rabbinhazinesinegirecek

21Halkborazanlarıüfleyipbüyükbirbağırışçıkardıve Erihasurlarıyıkıldı;bütünhalk,herkesdoğrucaönüne çıktığıyoldanşehreçıktıveşehrielegeçiripiçindekiher şeyi,erkekkadınkadın,gençyaşlı,öküzkoyunkoyuneşek demeden,kılıçlatamamenyokettiler

22Vebütünşehriateşeverdiler;ancakgümüş,altın,tunç vedemirkaplarıRabbinhazinesinekoydular

23Yeşuozamanyeminederekşöylededi:"Yeriko'yu kuranadamlanetliolsun;temeliniilkdoğanoğluylaatacak, kapılarınıdaenküçükoğluylakuracak"

24Achan,Carmioğlu,Zabdioğlu,Zerahoğlu,Yahuda oğlu,lanetlişeydehainlikettivelanetlişeydenalıpçadıra sakladı;bununüzerineRabbinöfkesiİsrail'ekarşı alevlendi.

25İsrailoğullarıEriha'yıyakıpyıktıktansonrageri döndüklerinde,YeşudaAişehrinigözetlemekveonakarşı savaşmakiçinadamlargönderdi

26AdamlargidipAişehrinigözetledilervegeridönüp şöyledediler:"BütünhalkseninleAi'yegitmesin,sadece üçbinkadaradamgitsinveşehrivursun;çünküoradaki adamlarçokaz"

27Yeşudaöyleyaptıveİsrailoğullarındanüçbinkadar adamonunlabirlikteçıktıveAihalkınakarşısavaştılar.

28İsrail'ekarşısavaşşiddetliolduveAihalkıİsrail'den otuzaltıkişiyiöldürdü;İsrailoğullarıAihalkınınönünden kaçtılar.

29Yeşubunugörünce,elbiseleriniyırttıveİsrail'inileri gelenleriylebirlikteRabbinönündeyüzüstüyerekapandı; başlarınatoprakserptiler.

30Yeşudediki:"EyRab,buhalkıÜrdün'ünötesineneden geçirdin?İsrailoğullarıdüşmanlarınasırtlarınıdöndükten sonrabennediyeceğim?"

31BununüzerinebütünKenanlılar,oülkeninsakinleri, bunuduyacaklarvebizikuşatıpadımızıyokedecekler

32RabYeşu'yaşöylededi:"Nedenyüzüstüyere düşüyorsun?Kalk,kalkburadan!Çünküİsrailoğulları günahişledilervelanetlişeydenaldılarEğerolanetlişeyi aralarındanyoketmezlerse,artıkonlarlabirlikte olmayacağım"

33YeşukalkıphalkıtopladıveRabbinemriyleUrim'i getirdi;YahudakabilesiveKarmioğluAhanesiralındı.

34Yeşu,Ahan'a,"Oğlum,bananeyaptığınısöyle,"dedi Ahan,"GazetelerinarasındaŞinar'ıngüzelbirelbisesini, ikiyüzşekelgümüşüveellişekelağırlığındabiraltın külçesigördümOnlaragözdiktimvealdım;işte,hepsi çadırınortasında,toprağınaltındasaklı,"dedi

35YeşuadamlargönderdiveonlarıAhan'ınçadırından alıpYeşu'nunyanınagetirdiler

36Yeşu,Ahan'ıvebueşyaları,oğullarını,kızlarınıveona aitolanherkesialıpAhorvadisinegötürdü.

37Yeşuonlarıoradaateşleyaktıvebütünİsrailoğulları Ahan'ıtaşlarlataşladılarveonunüzerinebirtaşyığını yükselttiler;buyüzdenoyereAhorVadisiadınıverdi. BöyleceRabbinöfkesiyatıştıveYeşudahasonraşehre geliponunlasavaştı

38RabYeşu'yaşöylededi:"Korkma,yılma;işteAi'yi, kralınıvehalkınıseninelineverdimOnlara,Eriha'yave kralınayaptığıngibidavranacaksın;ancakganimetlerinive hayvanlarınıkendinizealacaksınŞehrinarkasınabirpusu kur"

39BununüzerineYeşu,Rabbinsözünegörehareketettive savaşçıoğullarıarasındanotuzbinyiğitadamseçti,onları gönderdiveşehiriçinpusukurdular

40Veonlaraşöylebuyurdu:“Bizigördüğünüzde, kurnazlıklaonlarınönündenkaçacağız;onlardabizi kovalayacaklarOzamanpusudançıkıpşehrielegeçirin” Veöyleyaptılar.

41Yeşusavaştıveşehrinadamlarıİsrail'edoğruçıktılar; İsrail'inşehrinarkasındakendilerinepusukurduğunu bilmiyorlardı.

42Yeşuvebütünİsrailoğullarıonlarınönündeyorgun düşmüşgibiyaparakkurnazcaçölekaçtılar.

43VeAihalkı,İsrailoğullarınıtakipetmekiçinşehirdeki bütünhalkıtopladı;İsrailoğullarışehirdençıktılarve şehirdenuzaklaştırıldılar,tekbirkişibilekalmadı;şehri açıkbırakıpİsrailoğullarınıtakipettiler

44Pusudabekleyenleryerlerindenkalkıpşehredoğru koştular,şehrielegeçiripateşeverdiler.Ayhalkıgeri döndülerveşehrindumanıgöklereyükseldi;nebiryönene dediğeryönegeriçekilmeimkanlarıkalmadı

45VebütünAihalkıİsrailoğullarınınortasındaydı;kimisi butarafta,kimisidediğertaraftaydıOnlarıöylebir vurdularki,tekbirkişibilesağkalmadı.

46İsrailoğulları,AikralıMelos'usağolarakyakalayıp Yeşu'nunhuzurunagetirdilerveYeşuonubirağacaastı; Melosöldü.

47İsrailoğullarışehriyakıpyıktıktansonraşehregeri döndülerveiçindekilerinhepsinikılıçlaöldürdüler

48Aihalkınınerkekvekadınlarındanölenlerinsayısıon ikibinidi;RabbinYeşu'yaverdiğisözegöre,yalnızca hayvanlarıveşehringanimetinikendilerinealdılar

49Ürdün'ünbuyakasındakibütünkrallar,Kenan'ınbütün kralları,İsrailoğullarınınErihaveAi'yeyaptıkları kötülükleriduydularveİsrail'ekarşısavaşmakiçinbir arayatoplandılar.

50SadeceGibeonhalkıİsrailoğullarınakarşısavaşmaktan veyokolmaktançokkorkuyordu;buyüzdenkurnazca davrandılarveYeşu'yavebütünİsrailhalkınagelipşöyle dediler:"Bizuzakbirdiyardangeldik,şimdibizimlebir antlaşmayapın"

51Gibeonhalkıİsrailoğullarınakadarulaştıve İsrailoğullarıonlarlabirantlaşmayaptı,onlardaonlarla barıştıvecemaatinilerigelenlerionlarayeminettiFakat İsrailoğullarıdahasonraonlarınkomşularıolduklarınıve aralarındayaşadıklarınıanladılar

52Fakatİsrailoğullarıonlarıöldürmediler;çünküonlar Rabadınayeminetmişlerdiveodunkesicivesutaşıyıcı oldular

53Yeşuonlara,“Bizebunuyaparaknedenbizialdattınız?” dedi.Onlardaona,“Amorilerinbütünkrallarına yaptıklarınızınhepsikullarınızaanlatıldıvebizde canımızdançokkorktuk,buyüzdenbunuyaptık”diye cevapverdiler.

54Yeşuogünonlarıodunkesmekvesuçekmekiçin görevlendirdiveİsrail'inbütünkabilelerineköleolarak dağıttı.

55YeruşalimkralıAdonizedek,İsrailoğullarınınErihave Ai'yeyaptıklarınınhepsiniduyunca,HebronkralıHoham'a, JarmutkralıPiram'a,LakişkralıYafiya'yaveEglonkralı Deber'eşöylebirhabergönderdi:

56Banayaklaşınvebanayardımedinki,İsrailoğullarını veİsrailoğullarıylabarışyapmışolanGibeonhalkını vuralım

57Veonlarbirarayatoplandılar;Amorilerinbeşkralı bütünordularıylabirlikteyukarıçıktılar;denizkıyısındaki kumlarkadarkalabalık,güçlübirhalktıbu 58BütünbukrallargelipGibeon'unönündekampkurdular veGibeonhalkınakarşısavaşmayabaşladılarGibeon'un bütünadamlarıYeşu'yahabergöndererek,"Çabuk yanımızagelvebizeyardımet,çünküAmorilerinbütün krallarıbizekarşısavaşmakiçintoplandılar"dediler

59YeşuvebütünsavaşçılarGilgal'danyukarıçıktılarve Yeşuanidenyanlarınagelerekbubeşkralıbüyükbir katliamlaöldürdü

60VeRabonlarıİsrailoğullarınınönündeşaşkınaçevirdi; İsrailoğullarıonlarıGibeon'dakorkunçbirkatliamlayok ettilerveBethHoron'açıkanyoldanMakkedah'akadar kovaladılar;onlardaİsrailoğullarınınönündenkaçtılar

61Onlarkaçarken,Rabgöktenüzerlerinedoluyağdırdı; doluyüzündenölenlerinsayısı,İsrailoğullarının öldürülmesindendahafazlaydı

62İsrailoğullarıonlarıkovaladılarveyoldailerleyerek onlarıvurmayadevamettiler

63Veonlarsaldırırken,günbatmayadoğruyaklaşıyordu veYeşubütünhalkınönündeşöylededi:"EyGüneş, Gibeon'unüzerindedur,eyAy,Ajalonvadisindekal; milletdüşmanlarındanintikamınıalıncayakadar."

64RabYeşu'nunsözünüişittivegüneşgöklerinortasında durdu;otuzaltıdakikaboyuncaöylecekaldıAydaöylece kaldıvebirgünboyuncabatmayaaceleetmedi.

65Bundanönceveyasonra,Rabbinbirinsanınsözüne kulakverdiğihiçbirgünolmamıştı;çünküRabİsrailiçin savaştı.

BÖLÜM89

1BununüzerineYeşu,RAB'binAmorileriYeşu'yave İsrailoğullarınateslimettiğigün,bütünİsrailhalkının önündeşuşarkıyısöyledi:

2EyRab,senbüyükişlerbaşardın,büyükişleryaptın; sanakimbenzer?Dudaklarımseninadınıövecek

3Eyiyiliğimvesığınağım,yücekulem,sanayenibirşarkı söyleyeceğim,sanaşükranlaşarkısöyleyeceğim,sen benimkurtuluşumungücüsün

4Yeryüzününbütünkrallarıseniövecek,dünyanın hükümdarlarısanaşarkılarsöyleyecek,İsrailoğullarısenin kurtuluşunasevinecek,seningücünüövüpyüceltecekler

5EyRab,sanagüvendik;dedikki:"SenbizimTanrımızsın, çünküsendüşmanlarımızakarşısığınağımızvegüçlü kalemizsin"

6Sanayalvardıkveutanmadık,sanagüvendikve kurtulduk;sanayalvardığımızdasesimiziişittin, canlarımızıkılıçtankurtardın,bizelütfunugösterdin,bize kurtuluşunuverdin,yüreklerimizigücünlesevindirdin.

7Senbizimkurtuluşumuziçinyolaçıktın,kolunlahalkını kurtardın;kutsallığınıngöklerindenbizecevapverdin,bizi onbinlerceinsandankurtardın.

8Güneşveaygöktedurmuşhaldeydi,senise zalimlerimizekarşıöfkenledurup,onlarınüzerine hükümleriniindirdin

9Yeryüzününbütünprensleriayağakalktı,milletlerin krallarıbirarayatoplandı;seninhuzurundasarsılmadılar, seninsavaşlarınıistediler.

10Senonlarakarşıöfkenleayaklandın,gazabınıüzerlerine indirdin;öfkenleonlarıyokettinveyüreğindensildin

11Uluslarseningazabınlayanıpküloldu,krallıklarsenin öfkenyüzündençöktü,öfkeningünündekrallarıyaraladın

12Sendeöfkenionlarınüzerineboşalttın,gazabınonları sardı;kötülüklerinionlarageriçevirdinveonları kötülükleriiçindeyokettin

13Onlarbirtuzakkurdular,tuzağadüştüler,saklandıkları ağdaayaklarıyakalandı

14Seninelin,"Kılıçlarıylaülkeyielegeçirdiler, silahlarıylaşehirdeyaşadılar"diyenbütündüşmanlarına hazırdı;senonlarınyüzleriniutançladoldurdun, boynuzlarınıyereindirdin,onlarıgazabınlakorkuttunve öfkenleyokettin.

15Yeryüzü,üzerlerinegönderdiğinfırtınanınsesiyle sarsıldı;senonlarınruhlarınıölümdenalıkoymadın, canlarınımezaraindirdin.

16Onlarıfırtınandakovaladın,kasırgandayokettin, yağmurlarınıdoluyaçevirdin,derinçukurlaradüştülerve birdahaçıkamadılar

17Cesetleri,sokaklarınortasınaatılmışçöplergibiydi

18Onlarseninöfkenleyokedildiler,senisehalkını kudretinlekurtardın

19Bunedenlekalplerimizsendesevinçduyar,ruhlarımız seninkurtuluşunlacoşar.

20Dillerimizseninkudretinianlatacak,seninharika işleriniövgüyledilegetireceğiz

21Çünküsenbizidüşmanlarımızdankurtardın,bizekarşı ayaklananlardanbiziözgürleştirdin,onlarıönümüzdenyok ettinveayaklarımızınaltınaserdin

22EyRab,böylecebütündüşmanlarınyokolacak;kötüler rüzgârdasavrulansamançöpügibi,sevdiklerinisesu kenarınadikilmişağaçlargibiolacak

23BöyleceYeşuveonunlabirliktebütünİsrail,bütün krallarıyenilgiyeuğrattıktansonraGilgal'dakiordugaha döndüler;krallardanhiçbirikalmadı

24Beşkralsavaştanyayaolarakkaçtılarvebirmağaraya saklandılarYeşuonlarısavaşalanındaaradı,ama bulamadı

25SonraYeşu'yaşöylebildirildi:"Krallarbulundu;bir mağaradasaklanıyorlar"

26Yeşu,“Mağaranınağzınaadamlarkoyun,onları korusunlarki,kendilerinioradankaçırmasınlar”dedi. İsrailoğullarıdaöyleyaptılar

27Yeşubütünİsrailhalkınıçağırdıvesavaşsubaylarına, “Ayaklarınızıbukrallarınboyunlarınakoyun”dedi.Yeşu ayrıca,“RABbütündüşmanlarınızaböyleyapacaktır”dedi

28Yeşudahasonrakrallarıöldürüpmağarayaatmalarını vemağaranınağzınabüyüktaşlarkoymalarınıemretti.

29Yeşu,ogünyanındabulunanbütünhalkıylabirlikte Makkedah'agittiveşehrikılıçlayerlebiretti

30Veşehrintümsakinlerinivehalkınıtamamenyoketti; kralavehalkınadaEriha'yayaptığıgibidavrandı

31VeoradanLibnah'ageçtiveonunlasavaştı;Rabşehri onunelineteslimettiveYeşuşehrikılıçlaöldürdü,bütün canlarınıyokettiveonlaravekralına,Eriha'yayaptığıgibi yaptı.

32OradanLakiş'egeçtiveoradasavaştıGazakralıHoram daLakişlilereyardımetmekiçinorayagittiveYeşuonuve halkınıyokedenekadarvurdu

33Yeşu,Lakiş'ivebütünhalkınıyanınaaldıveLibna'ya yaptığıgibionlaradayaptı

34YeşuoradanEglon'ageçtiveorayıdaelegeçirdi;orayı vebütünhalkınıkılıçlaöldürdü

35OradanHebron'ageçti,oradasavaştı,şehrielegeçirdi vetamamenyoketti.Sonrabütünİsrailhalkıylabirlikte Debir'edöndü,oradasavaştıveşehrikılıçlavurdu

36Veoradakibütüncanlılarıyoketti,hiçkimseyisağ bırakmadı;hemorayahemdekralına,Eriha'yayaptığıgibi yaptı

37Yeşu,Kadeş-barnea'danAzah'akadarbütünAmoriler krallarınıvurduveülkelerinihemenelegeçirdi;çünküRab İsrailiçinsavaşmıştı

38YeşuvebütünİsrailhalkıGilgal'dekiordugahageldiler.

39OsıradaHazorkralıYabin,Yeşu'nunAmoriler krallarınayaptıklarınınhepsiniduyunca,Midyankralı Eyüpat'a,ŞimronkralıLaban'a,AhşafkralıYefal'ave bütünAmorilerkrallarınaşöylebirmesajgönderdi:

40Çabukbizegelinvebizeyardımedinki,İsrailoğulları bizesaldırmadanveAmorilerindiğerkrallarınayaptıkları gibibizeyapmadanönceonlarıvuralım

41BütünbukrallarHazorkralıYabin'insözlerini dinledilervebütünordularıylabirlikteyolaçıktılar;onyedi kralvehalklarıdenizkıyısındakikumlarkadarkalabalıktı, sayısızatvesavaşarabalarıdavardıMeromsularının kıyısındakampkurupİsrail'ekarşısavaşmaküzere toplandılar

42RabYeşu'yaşöylededi:"Onlardankorkma,çünküyarın busaatlerdehepsiniseninönüneöldürüpteslimedeceğim; atlarınıparçalayacakvesavaşarabalarınıateşte yakacaksın"

43Yeşu,bütünsavaşçılarıylabirlikteanidenüzerlerine geldiveonlarıvurdu;böyleceİsrailoğullarıonlarıneline düştüler,çünküRabonlarıİsrailoğullarınınelineteslim etmişti.

44Böyleceİsrailoğullarıbütünbukrallarıordularıyla birliktekovaladılarvehepsiniyokedinceyekadarvurdular YeşudaRabbinkendisinesöylediğigibionlaradavrandı.

45VeYeşuozamanHazor'adöndü,kılıçlaşehrivurdu, içindekibütüncanlılarıöldürdüveşehriateşeverdi Hazor'danŞimron'ageçti,orayıdavurduvetamamenyok etti

46OradanAchshaph'ageçtiveŞimron'ayaptığıgibioraya dayaptı.

47OradanAdulam'ageçtiveoradakibütünhalkıöldürdü; Adulam'adaAchshaphveŞimron'ayaptığıgibiyaptı

48Veonlardanayrılıpdahaöncevurduğubütünkralların şehirlerinegitti;geriyekalanbütünhalkıvurduveonları tamamenyoketti

49İsrailoğulları,ganimetolarakyalnızcaonlarınmallarını vehayvanlarınıaldılar;öldürdükleriherinsandantekbir canabileizinvermediler

50RabbinMusa'yaemrettiğigibiYeşuvebütünİsrailde öyleyaptı;hiçbirkonudabaşarısızolmadılar

51BöyleceYeşuvebütünİsrailoğulları,Rabbin kendilerineemrettiğigibiKenantopraklarınıntamamını vurdularveotuzbirkralınhepsiniöldürdüler;İsrailoğulları bütünülkeyielegeçirdiler.

52Ürdün'ünöteyakasındabulunanSihonveOg krallıklarınınyanısıra,Musa'nınbirçokşehriniyerlebir ettiğiveonlarıRubenlilere,GadlılaraveManasse kabilesininyarısınaverdiğişehirlerdevardı.

53Yeşu,Ürdün'ünbatısındakibütünkrallarıöldürdüve onlarıdokuzkabileyeveİsrail'inyarımkabilesinemiras olarakverdi

54Yeşubeşyılboyuncabukrallarlasavaştıveşehirlerini İsrailoğullarınaverdi;AmorilerveKenanlıların şehirlerindesavaşlarsonaerdiveülkehuzurakavuştu

BÖLÜM90

1İsrailoğullarıÜrdün'ügeçtiktenbeşyılsonra, Kenanlılarlaolansavaşlarındansonradinlendiklerisırada, EdomileKittimoğullarıarasındabüyükveşiddetli savaşlarçıktıveKittimoğullarıEdom'akarşısavaştılar.

2Veoyıl,yanihükümdarlığınınotuzbirinciyılında, KittimkralıAbianaus,Kittimoğullarındangüçlü adamlardanoluşanbüyükbirorduylabirlikteEsau oğullarınakarşısavaşmaküzereSeir'egitti.

3EdomkralıHadadbuhaberiduyduvekalabalıkbir orduylaonukarşılamayaçıktıveEdomovasındaonunla savaşagirdi

4Kittim'ineliEsauoğullarınaüstüngeldiveKittim'in oğullarıEsauoğullarındanyirmiikibinkişiyiöldürdüler veEsauoğullarınınhepsionlarınönündenkaçtılar

5Kittimoğullarıonlarıkovaladılarveönlerindenkaçmakta olanEdomkralıHadad'aulaştılar;onusağyakalayıp KittimkralıAbianas'ınyanınagetirdiler

6AbianasonunöldürülmesiniemrettiveEdomkralı Hadad,hükümdarlığınınkırksekizinciyılındaöldü.

7VeKittimoğullarıEdom'utakipetmeyedevamettilerve onlarıbüyükbirkatliamlavurdular;böyleceEdom,Kittim oğullarınınegemenliğialtınagirdi.

8VeKittimoğullarıEdom'ahükmettilerveEdom,Kittim oğullarınınyönetimialtınagirdiveogündenitibarentek birkrallıkoldu.

9Ozamandanitibarenartıkbaşlarınıkaldıramadılarve krallıklarıKittimoğullarınınkrallığıylabirleşti

10AbianusEdom'amemurlaryerleştirdiveEdom'unbütün oğullarıAbianus'abağlıvevergiödeyenkişileroldular AbianusdakendiülkesiKittim'egeridöndü

11Vegeridöndüğündeyönetiminiyeniledivekendisiiçin genişvemüstahkembirsarayinşaettirdi;böyleceKittim oğullarıveEdomüzerindegüveniçindehükümsürdü

12Ogünlerde,İsrailoğullarıbütünKenanlılarıve Amorilerikovduktansonra,Yeşuyaşlıveileriyaştaidi

13RabYeşu'yaşöylededi:"Senyaşlısın,ömrünilerledive ülkeninbüyükbirkısmıhenüzelegeçirilmeyibekliyor."

14ŞimdibutopraklarıdokuzkabileyeveManasse kabilesininyarısınamirasolarakpaylaştırınYeşukalkıp Rabbinkendisinesöylediğigibiyaptı.

15Vebütünülkeyiİsrailkabilelerine,bölgelerinegöre mirasolarakpaylaştırdı

16AmaLevikabilesinemirasvermedi;RabbinMusa aracılığıylabildirdiğigibi,onlarınmirasıRabbin sunduklarıolacaktır

17VeYeşu,MusaaracılığıylaRabbinbildirdiğigibi, HebronDağı'nıYefunehoğluKaleb'ekardeşlerindenüstün birpayolarakverdi.

18BunedenleHebron,Calebveçocuklarınabugünekadar mirasolarakkaldı

19VeYeşu,Rabbinkendisineemrettiğigibi,bütünülkeyi İsrail'inherbirüyesinemirasolarakkurailepaylaştırdı.

20İsrailoğulları,RabbinMusa'yaemrettiğigibi,Levililere kendimiraslarındanşehirler,hayvanlarıiçinbanliyölerve mülklerverdilervetopraklarıbüyükküçükdemedenkura ilepaylaştırdılar

21Veonlar,sınırlarınagöretopraklarımirasalmaküzere gittilerveİsrailoğulları,NunoğluYeşu'yaaralarındanbir mirasverdiler

22Rabbinsözüyle,istediğişehri,EfraimDağı'ndaki Timnat-serak'ıonaverdiler;odaşehriinşaediporada oturdu

23Bunlar,rahipElazerileNunoğluYeşuvekabile reislerininŞilo'da,Rabbinhuzurunda,çadırınkapısında kuraçekerekİsrailoğullarınapaylaştırdıklarımiraslardır; vetopraklarıbölüştürmeyibıraktılar

24Rab,otopraklarıİsrailoğullarınaverdiveonlarda Rabbinkendilerinesöylediğiveatalarınayeminettiğigibi otopraklarasahipoldular

25Rabİsrailoğullarınıçevrelerindekibütün düşmanlarındankurtardıveonlarakarşıkimse ayaklanmadı;Rabbütündüşmanlarınıonlarınellerine teslimettiveRabbinİsrailoğullarınasöylediğibütün iyiliklerdenhiçbirigerçekleşmedenkalmadı,evetRabher şeyiyerinegetirdi.

26Yeşubütünİsrailoğullarınıçağırdı,onlarıkutsadıve RabbekulluketmeleriniemrettiSonraonlarıgönderdive herbirikendişehrine,herbirikendimirasalanınagitti.

27İsrailoğullarıYeşu'nunzamanındaRabbekullukettiler veRabonlaraheryöndengelentehlikelerdenkurtuluş verdi;şehirlerindegüveniçindeyaşadılar.

28Ogünlerde,KittimkralıAbianus,hükümdarlığınınotuz sekizinciyılında,yaniEdomüzerindekihükümdarlığının yedinciyılındaöldüvekendisiiçinyaptırdığıyere gömüldü;yerineLatinuselliyılhükümsürdü

29HükümranlığısırasındabirordutopladıveBritanyaile Kernaniahalkına,YavanoğluElişa'nınçocuklarınakarşı savaştı;onlaraüstüngeldiveonlarıvergiyebağladı

30BununüzerineLatinus,Edom'unKittim'inelindenisyan ettiğiniduyduveEdom'uvurupboyuneğdirdiveKittim oğullarınınyönetimineverdiBöyleceEdom,Kittim oğullarıylabirliktebirkrallıkolduvesonsuzadekbu birliktelikdevametti.

31VeuzunyıllarboyuncaEdom'dakralyoktuve yönetimleriKittimoğullarıvekrallarınınelindeydi

32İsrailoğullarıÜrdün'ügeçtiktenyirmialtıncıyılda,yani İsrailoğullarıMısır'danayrıldıktanaltmışaltıncıyılda, Yeşuyaşlıydı,ogünlerdeyüzsekizyaşındaydı

33VeRab,bütünİsrailoğullarınıçevrelerindekibütün düşmanlarındankurtardıktansonra,Yeşubütün İsrailoğullarını,ilerigelenlerini,yargıçlarınıve görevlileriniçağırdıveİsraililerigelenlerineve yargıçlarınaşöylededi:"Bakın,benyaşlandım,ileri yaştayımveRabbinönünüzdenkovduğubütünuluslara neleryaptığınıgördünüz;çünküsiziniçinsavaşanRab'dir."

34Bunedenle,Musa'nınyasasınınbütünsözlerinitutmaya veyerinegetirmeyekendinizigüçlendirin;ondansağaveya solasapmayınveülkedekalanuluslarınarasınagirmeyin; tanrılarınınadınıdaanmayın,fakatbugünekadar yaptığınızgibiRabTanrınızabağlıkalın

35YeşuiseİsrailoğullarınıömürleriboyuncaRabbe hizmetetmeyeşiddetleteşviketti

36Bütünİsrailoğullarışöyledediler:"Ömrümüzboyunca, biz,çocuklarımız,torunlarımızvesoyumuzuntamamı sonsuzadekRabbimizTanrı'yakullukedeceğiz"

37OgünYeşuhalklabirantlaşmayaptıveİsrailoğullarını gönderdi;herbirikendimirasalanınaveşehrinegitti

38Ogünlerde,İsrailoğullarışehirlerindegüveniçinde yaşarken,Mısır'dangetirdikleriatalarınınkabilelerinin tabutlarınıgömdüler;herbirikendiçocuklarınınmirası

olarak,Yakup'unonikioğlunudagömdüler;herbirikendi çocuklarınınmülkiyetindeydi.

39İsrailoğullarınınMısır'dangetirdikleriYakup'unoniki oğlunugömdüklerişehirlerinadlarışunlardır.

40VeRubenileGad'ıÜrdün'ünbuyakasında,Musa'nın çocuklarınaverdiğiRomya'dagömdüler

41SimeonveLevi,Maudaşehrinegömüldüler;buşehri Simeon'unoğullarınavermişti,şehrinbanliyösüise Levi'ninoğullarınakalmıştı

42VeYahuda'yıBeytlehem'inkarşısındakiBenyamin şehrindegömdüler

43İssakarveZebulun'unkemikleriniise,çocuklarına düşentoprakparçasıolanSidon'agömdüler.

44Dan,çocuklarınınşehriolanEshtael'egömüldü;Naftali veAşeriseKadeş-naftali'yegömüldüler;herbiri çocuklarınaverdiğiyeregömüldü.

45Yusuf'unkemikleriniiseŞekem'de,Yakup'un Hamor'dansatınaldığıveYusuf'amiraskalantarlanınbir bölümünegömdüler.

46BenyaminoğullarınıYeruşalim'de,Yebusilerinkarşısına gömdüler;buyerBenyaminoğullarınaverilmişti İsrailoğullarıdababalarınıkendiçocuklarınınşehrine gömdüler

47İkiyılınsonunda,NunoğluYeşuyüzonyaşındaöldü Yeşu'nunİsrail'iyönetmesüresiyirmisekizyıldıveİsrail ömrüboyuncaRAB'behizmetetti

48Yeşu'nundiğerişleri,savaşları,İsrail'iazarladığısözleri, onlaraemrettiğiherşeyveİsrailoğullarınınonun zamanındasahipolduklarışehirlerinisimleri,iştebunlar

Yeşu'nunİsrailoğullarınasöylediğisözlerkitabındave Musa,YeşuveİsrailoğullarınınyazdığıRabbinsavaşları kitabındayazılıdır

49İsrailoğullarıYeşu'yu,kendisinemirasolarakverilen EfraimDağı'ndakiTimnat-serak'ta,yanimirasalanının sınırındagömdüler

50OgünlerdeHarun'unoğluElazeröldüveonu,oğlu Feniyes'everilen,EfraimDağı'ndakibirtepeyegömdüler.

BÖLÜM91

1Ozamanlar,Yeşu'nunölümündensonraKenanlılarhâlâ otopraklardaydıveİsrailoğullarıonlarıoradankovmaya kararverdiler.

2İsrailoğullarıRAB'besordular:"Kenanlılarakarşı savaşmakiçinilkkimgidecek?"RABdeşöylededi: "Yahudagidecek."

3YahudaoğullarıSimeon'a,"Bizimlebirliktebizim payımızadüşenbölgeyegit,Kenanlılarakarşısavaşacağız; bizdeseninlebirlikteseninpayımızadüşenbölgeye gideceğiz"dedilerBöyleceSimeonoğullarıYahuda oğullarıylabirliktegittiler

4YahudaoğullarıgidipKenanlılarakarşısavaştılar; böyleceRabKenanlılarıYahudaoğullarınınelineteslim ettiveBezek'teonbinkişiKenanlılarıöldürdü

5Bezek'teAdonibezekilesavaştılar;odaonlarınönünden kaçtıPeşindenkoştular,yakaladılarvebaşparmaklarınıve ayakbaşparmaklarınıkestiler.

6Adonibezekdediki:"Yetmişkralbaşparmaklarıveayak başparmaklarıkesilmişhaldesoframınaltındaetlerini topladılar,tıpkıbenimyaptığımgibi;işteTanrıbanaböyle karşılıkverdi"VeonuKudüs'egetirdilerveoradaöldü

7Simeon'unoğullarıYahudaoğullarıylabirliktegittilerve Kenanlılarıkılıçlaöldürdüler.

8RabYahudaoğullarıylabirlikteydivedağasahipoldular; YusufoğullarıdaBeytel'e(diğeradıylaLuz)çıktılarve Rabonlarlabirlikteydi.

9Yusuf'unoğullarıBeytelşehrinigözetledilerve nöbetçilerşehirdençıkanbiradamgördüler,onuyakalayıp şöyledediler:"Şimdibizeşehringirişinigöster,bizdesana iyilikedelim"

10OadamonlaraşehringirişinigösterdiveYusuf'un oğullarıgelipşehrikılıçlavurdular

11Veoadamıailesiylebirliktegönderdiler;oHititlere gittiveoradabirşehirkurduveadınıLuzkoydu.Böylece bütünİsrailoğullarıonlarınşehirlerindeyaşadılar;İsrail oğullarıdakendişehirlerindeyaşadılarveİsrailoğulları, Yeşu'nunveYeşu'dansonrayaşamışolanveRabbinİsrail içinyaptığıbüyükişigörmüşolanilerigelenlerintüm günleriboyuncaRabbehizmetettiler

12Veihtiyarlar,Yeşu'nunölümündensonraonyediyıl boyuncaİsrail'iyönettiler

13Bütünilerigelenlerdeİsrail'inKenanlılarakarşı savaşlarındayeraldılarveRab,İsrailoğullarınıkendi topraklarınayerleştirmekiçinKenanlılarıİsrailoğullarının önündenkovdu

14Veİbrahim'e,İshak'aveYakup'asöylediğibütünsözleri veettiğiyeminiyerinegetirdi;Kenantopraklarınıonlarave çocuklarınaverdi

15Rab,atalarınayeminettiğigibi,Kenantopraklarının tamamınıİsrailoğullarınaverdi;onları çevrelerindekilerdenkurtardıveİsrailoğullarışehirlerinde güveniçindeyaşadılar.

16Rabbimizsonsuzadekmübarekolsun,amin,amin 17KendinizigüçlendirinveRabbegüvenenlerinyürekleri cesaretdoluolsun.Son.