(d) Nhlamulo. (e) Mavito ya komiti leyi hlawuriweke ku hundzuluxela buku. 3. Nhlamuselo ya tinyiko ta vuhosi: (a) Tafula (kumbexana xiphemu xa fanichara lexi endliweke hi vutshila swinene lexi tshameke xi endliwa). (b) Leyin’wana yi nyikela. 4. Nhlamuselo ya Yerusalema. (a) Tempele (ni fambiselo ra mintirho ya mati). (b) Nkhuvo. (c) Xihondzo xa xihondzo. (d) Dorobankulu. (e) Xifundzha xa le makaya. 5. Ku wisa ka Eliyazara. 6. Nhlamuselo ya Eliyazara ya nawu (leswi i vutlhari lebyi dzikeke). 7. Ku amukeriwa ka vanhu. 8. Nkhuvo (72 wa swivutiso na tinhlamulo). 9.Vuhundzuluxi bya Buku.
Papila ra Aristeas MANGHENELO Eka papila ra Aristeas, rin’wana ra swilo leswi xiyekaka swinene ni swa khale leswi vuyeleriweke eka nhlengeleto lowu, hi fike ekule swinene na Adamu na Evha, ekule swinene na Ndhambi. Tsalwa leri ri humesa xivono xa ku tiyisela ka rixaka ra vanhu, leri tlheriseleke vanhu va Misava, hi matiko ya matimba lama hanyaka hi vuxongi na ku vangama. U ta hlaya laha hi bibliophile lonkulu wo sungula--Ptolemy Philadelphus. U navela ku hlengeleta elayiburari ya yena eAleksandriya "tibuku hinkwato emisaveni." Eku heteleleni eka ku navela ka yena ku kuma ntirho wun’we lowukulu--Milawu ya Vayuda--u xaviselana 100,000 wa vabohiwa hi buku yoleyo. Leyi kumbexana i nxavo wa le henhla swinene lowu tshameke wu hakeriwa eka ntirho wun’we. Yi nyikela xivangelo lexi nga tolovelekangiki xa ku hela ka Vuhlonga Lebyikulu. Swiendlakalo swa xitlhokovetselo lexi swi humelerile hi nkarhi wa vutomi bya Hosi ya xisati ya ndhuma Arsinoe, loyi a feke hi 270 BC Siku leri kongomeke ra tsalwa leri a ri tiyiseki. Vuxokoxoko bya vutomi bya le hubyeni, ku burisana hi swiphiqo swa ntshamisano swa nkarhi wolowo i swa nkoka swinene naswona swi vonaka kahle. I ku tshuburiwa loku nga tolovelekangiki eka nguva leyi ku vona hosi na vaendzi va yona va tlanga hi swivutiso na tinhlamulo hi nkarhi wa nkhuvo wa vona. Xivumbeko xa ntirho lowu wo tswonga hi ndlela leyi landzelaka: 1. Ku nyiketeriwa ka buku leyi eka Filocrates. 2. Goza ro sungula: . (a) Xiringanyeto xa Mulayiburari xo ntshunxa vabohiwa va Vayuda hi ku cincana hi buku. (b) Ku ntshunxiwa. (c) Papila ra Philadelphus leri yaka eka Eliyazara.
NDZIMA YA 1 Hi nkarhi wa Vuhlonga bya Vayuda eEgipta, Ptolemy Philadelphus u tivula tanihi mupfhumba lonkulu wo sungula wa bibliophile. U navela ku va ni tibuku hinkwato leti nga emisaveni elayiburari yakwe; leswaku a kuma Milawu ya Muxe u tinyiketela ku xaviselana vabohiwa va 100 000 hi ntirho wolowo a huwelela a ku, "I nkateko wutsongo hakunene!" 1 Tanihi leswi ndzi hlengeleteke rungula ra matimu lama nga rivalekiki ya ku endzela ka mina eka Eliyazara Muprista Lonkulu wa Vayuda, naswona hikuva wena, Filocrates, tanihi leswi u nga lahlekeriwiki hi nkarhi wo ndzi tsundzuxa, u veke vuhlayiselo lebyikulu loko u amukela rungula ra minsusumeto ni xikongomelo xa vurhumiwa bya mina, ndzi ringetile ku ku dirolela nhlamuselo leyi nga erivaleni ya mhaka leyi, hikuva ndza swi xiya leswaku u ni rirhandzu ra ntumbuluko ra ku dyondza, mfanelo leyi i nchumu wa le henhla swinene wa munhu--ku tshama a ri karhi a ringeta ‘ku engetela eka xitoko xa yena xa vutivi na ku kuma’ hambi hi ku dyondza matimu kumbe hi ku nghenelela hakunene eka swiendlakalo hi swoxe. 2 Hi ndlela leyi, hi ku titeka swiaki leswi tlakukeke swinene, laha moya-xiviri wu simekaka eku tengekeni, naswona wu veke xikongomelo xa wona eka ku chava Xikwembu, ku nga pakani leyi tlakukeke swinene eka hinkwaswo, wu tirhisa leswi tanihi nkongomiso wa wona lowu nga hoxekiki naswona xisweswo wu kuma xikongomelo lexi tiyeke. 3 A ku ri ku tinyiketela ka mina eku hlongoriseni ka vutivi bya vukhongeri loku ndzi endleke leswaku ndzi teka vuyimeri eka wanuna loyi ndzi n’wi boxeleke, loyi a a xiximiwa swinene hi vaaki va yena n’wini ni hi van’wana, hikwalaho ka vunene bya yena ni vukulukumba bya yena, naswona a a ri ni matsalwa ya nkoka lowukulu eka Vayuda etikweni ra ka vona ni le matikweni mambe leswaku va hlamusela nawu wa Xikwembu, hikwalaho ka milawu ya vona ti tsariwe eka madzovo ya dzovo hi maletere ya Xiyuda. 4 Kutani ndzi tiyimisele vuyimeri lebyi hi ku hiseka, hikuva xo sungula ndzi kume nkarhi wo kombela hosi hi ku yimela vabohiwa va Vayuda lava susiweke eYudiya va