4 Buku ya Vamakabeya th
MANGHENELO Buku leyi yi fana ni mpfumawulo lowu chavisaka wa ku dzindza ka tilo lowu twala wu huma eka swilo swo chavisa leswi nga vonakiki swa vulawuri bya tihanyi bya khale. I ndzima leyi sekeriweke eka nxaniso wa Antiyoko, mufumi wa tihanyi wa Siriya, loyi van’wana va n’wi vitaneke Epiphanes, The Madman. Matimu ya Rhoma ya malembe xidzana yo sungula ma rhekhoda vafumi vambirhi vo tano va tihanyi--un’wana, Caligula, The Second Brilliant Madman. Xivumbeko xa tsalwa leri i xa mbulavulo. Kutani ku tlakuka ni ku wa ka nkulumo ku vekiwile nkarhi hi vukheta; minjhekanjhekisano ya yona yi onha swinene; kunene ku nga tsekatseki ka yona ku twisiseka; swi dzikile swinene ku susumetiwa ka yona; so cool its reasoning--lero yi teka ndhawu ya yona tani hi xikombiso xa sheerest eloquence. Nkulumo-nkulu i--Xivindzi. Mutsari u sungula hi xitatimende lexi hisekaka xa Filosofi ya Xivangelo lexi Huhuteriweke. Hi tsakela ku ehleketa hi Lembe-xidzana leri ra vu makume mbirhi tanihi Nguva ya Mianakanyo no ri hambanisa na Nguva ya Mintsheketo--hambiswiritano tsalwa ro fana na leri i ntlhontlho eka ku ehleketa ko tano. Hi kuma mutsari loyi kumbexana a a ri wa lembe-xidzana ro sungula emahlweni ka Nguva ya Vukreste a boxa filosofi leyi nga erivaleni ya Xivangelo leyi nga ni matimba namuntlha ku fana ni malembe ya magidi mambirhi lama hundzeke. Ku vekiwa ka swilo leswi xiyiweke eka makamara yo xanisa a swi heli. Eka tindleve ta hina ta manguva lawa leti pfumelelanaka ni swilo swo olova swi hlasela hi ndlela yo chavisa. Vuxokoxoko bya ku xanisiwa loku landzelelanaka (leswi ringanyetaka switirhisiwa swa Huvo ya Vuavanyisi ya le Spain endzhaku ka malembe-xidzana yo tala) byi andlariwile hi ndlela leyi hlamarisaka eka ku navela ka hina. Hambi ku ri ku humelela ka swimunhuhatwa swa xitoyi swa Mukhalabye, Vamakwavo va Nkombo, na Manana, a swi endli nchumu ku olovisa vukarhi lebyi muvulavuri loyi a loyaka Xivindzi ha byona. Vatatana va khale va Kereke ya Vukreste va hlayise buku leyi hi vukheta (hi na yona ku suka eka vuhundzuluxeri bya Xisiriya) tanihi ntirho wa nkoka wa le henhla wa mahanyelo ni ku dyondzisa, naswona handle ko kanakana a yi tolovelekile eka vo tala va vafela-ripfumelo vo sungula va Vakreste, lava pfuxiweke ku ya fika laha va dlayiweke ripfumelo hi ku yi hlaya. NDZIMA YA 1 Xivumbeko xa filosofi ku sukela eminkarhini ya khale malunghana ni Xivangelo lexi Huhuteriweke. Nhluvuko a wu si tshama wu fikelela mianakanyo leyi tlakukeke.
Nkanelo wa "Ku tshikileriwa." Ndzimana ya 48 yi katsakanya Filosofi hinkwayo ya vanhu. 1 Filosofi hi mpimo wa le henhla i xivutiso lexi ndzi ringanyetaka ku xopaxopa xona, ku nga loko Xivangelo lexi Huhuteriweke xi ri mufumi lonkulu eka mintlhaveko; naswona eka filosofi ya yona ndzi ta kombela nyingiso wa n’wina swinene. 2 Hikuva a hi ntsena mhaka leyi hi ntolovelo yi lavekaka tanihi rhavi ra vutivi, kambe yi katsa ku dzunisiwa ka vunene lebyikulu, laha ndzi vulaka ku tikhoma. 3 Hi leswaku, loko Ku Anakanyisisa ku kombisiwa ku lawula mintlhaveko leyi nga riki yinene eka ku tikhoma, ku dya ni ku navela, ku tlhela ku kombisiwa kahle leswaku i hosi eka mintlhaveko, ku fana ni vubihi, leyi lwisanaka ni vululami, ni le henhla ka lava lwisanaka ni vununa, ku nga vukarhi ni ku vava ni ku chava. 4 Kambe, van’wana va nga ha vutisa, loko Xivangelo xi ri n’wini wa ku navela, ha yini xi nga lawuli ku rivala ni ku pfumala vutivi? xikongomelo xa vona ku ri ku hlekula. 5 Nhlamulo hileswaku Xivangelo a xi na vulawuri eka swihoxo leswi nghenaka emianakanyweni hi yoxe, kambe eka ku navela kumbe swihoxo swa mahanyelo leswi lwisanaka ni vululami ni vununa ni ku tikhoma ni ku avanyisa; naswona xiendlo xa yona emhakeni ya vona a hi ku herisa mintlhaveko, kambe i ku hi endla hi kota ku yi lwisana hi ndlela leyi humelelaka. 6 Ndzi nga tisa emahlweni ka n’wina swikombiso swo tala, leswi tekiweke eka swihlovo swo hambana-hambana, laha Ku Anakanyisisa ku tikombiseke ku ri mufumi eka ku navela, kambe xikombiso lexinene ngopfu lexi ndzi nga xi nyikelaka ku fikela sweswi i mahanyelo lama tlakukeke ya lava feke hikwalaho ka vunene, Eliyazara, ni Vamakwerhu va Nkombo ni Manana. 7 Hikuva lava hinkwavo hi ku delela ka vona switlhavi, ina, hambi ku ri ku fikela eku feni, va kombisile leswaku Mianakanyo yi tlakuka yi tlula ku navela. 8 Ndzi nga ha kurisa laha hi ku dzunisa vunene bya vona, vona, vavanuna lava nga na Manana, va fa hi siku leri hi ri tlangelaka hikwalaho ka rirhandzu ra ku saseka ka mahanyelo na vunene, kambe ematshan’wini ya sweswo ndzi nga va bumabumela eka ku xiximiwa loku va ku fikeleleke. 9 Hikuva ku tsakeriwa loku twiweke hikwalaho ka xivindzi ni ku tiyisela ka vona, ku nga ri hi misava hinkwayo ntsena kambe hi vadlayi va vona hi voxe, ku va endle vatsari va ku wa ka vulawuri bya tihanyi lebyi tiko ra hina a ri ri ehansi ka byona, va hlula mufumi wa tihanyi hi ku tiyisela ka vona, lerova tiko ra vona ri basisiwa ha vona. 10 Kambe sweswi ndzi ta teka nkarhi ku burisana hi leswi, endzhaku ka loko hi sungurile hi dyondzo yo angarhela, tani hi leswi ndzi nga na mukhuva wo endla, kutani ndzi ta ya emahlweni eka xitori xa vona, ndzi dzunisa Xikwembu xa vutlhari hinkwabyo. 11 Kutani, xivutiso xa hina i xa loko Xivangelo xi ri n’wini lonkulu ehenhla ka ku navela. 12 Kambe hi fanele ku hlamusela kahle leswaku Xivangelo i yini na leswaku ku navela i yini, na leswaku ku na swivumbeko swingani swa ku navela, na loko Xivangelo xi tlakukile eka hinkwaswo. 13 Xivangelo lexi ndzi xi tekaka xi ri mianakanyo leyi tsakelaka hi ku anakanyisisa loku nga erivaleni vutomi bya vutlhari.