እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ 2 ነገስት 18-19 2 ነገስት 18 1 ኰነ ድማ፡ ኣብ ሳልሳይ ዓመት ሆሴእ ወዲ ኤላ ንጉስ እስራኤል፡ ህዝቅያስ ወዲ ኣሓዝ ንጉስ ይሁዳ ነገሰ። 2 ኪነግስ ከሎ ወዲ ዕስራን ሓሙሽተን ዓመት ነበረ። ኣብ የሩሳሌም ድማ ዕስራን ትሽዓተን ዓመት ነገሰ። ኣዲኡ እውን ኣቢ ጓል ዘካርያስ ትበሃል። 3 ከምቲ ኣቦኡ ዳዊት ዝገበሮ ዅሉ፡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ቅኑዕ ገበረ። 4 ነቲ በረኽቲ ስፍራታት ኣልዒሉ፡ ነቲ ኣሳእል ሰባበረ፡ ነቲ ኣግራብ ድማ ቆረጾ፡ ነቲ ሙሴ ዝሰርሖ ተመን ኣስራዚ ድማ ሰባበሮ፡ ክሳዕ እተን መዓልትታት እቲኣ ደቂ እስራኤል ይዕጠኑሉ ነበሩ፡ ነሑሽታን ድማ ሰመዮ። 5 ኣብ እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ተወከለ። ብድሕሪኡ ድማ ኣብ ኵሎም ነገስታት ይሁዳን ኣብ ቅድሚኡ ዝነበሩን ከምኡ ዝመስል ኣይነበረን። 6 ኣብ እግዚኣብሄር ተጣቢቑ፡ ነቲ እግዚኣብሄር ንሙሴ ዝኣዘዞ ትእዛዛቱ ሓልዩ እምበር፡ ካብ ምስዓቡ ኣይረሓቐን። 7 እግዚኣብሄር ድማ ምስኡ ነበረ። ናብ ዝኸዶ ዘበለ ብልጽግና ረኸበ፡ ኣብ ንጉስ ኣሶር ከኣ ዓመጸ፡ ኣየገልገሎን። 8 ንፍልስጥኤማውያን፡ ክሳዕ ጋዛን ዶባታን፡ ካብ ግምቢ ሓለውቲ ኽሳዕ እታ ሓጹር ኸተማ ወቕዖም። 9 ኣብ ራብዐይቲ ዓመት ንጉስ ህዝቅያስ፡ ንሳ ድማ ኣብ ሻብዓይ ዓመት ሆሴእ ወዲ ኤላ ንጉስ እስራኤል፡ ሳልማኔሰር ንጉስ ኣሶር ናብ ሰማርያ ደይቡ ከበባ። 10 ኣብ መወዳእታ ሰለስተ ዓመት ድማ ወሰድዋ፡ ኣብ ሻድሻይ ዓመት ህዝቅያስ፡ ማለት ኣብ ታሽዓይ ዓመት ሆሴእ ንጉስ እስራኤል፡ ሰማርያ ተታሕዘት። 11 ንጉስ ኣሶር ድማ ንእስራኤል ናብ ኣሶር ወሰዶም፡ ኣብ ሃላን ኣብ ሓቦርን ኣብ ጥቓ ርባ ጎዛንን ኣብ ከተማታት ሜዳውያንን ኣቐመጦም። 12 ኪዳኑን ነቲ ሙሴ ባርያ እግዚኣብሄር ዝኣዘዞ ዅሉ ጥሒሶም እምበር፡ ድምጺ እግዚኣብሄር ኣምላኾም ስለ ዘይሰምዑ፡ ኣይሰምዕዎምን ኣይሰምዑንን። 13 ኣብ መበል ዓሰርተው ኣርባዕተ ዓመት ንጉስ ህዝቅያስ ድማ፡ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ናብ ኩለን ሓጹር ከተማታት ይሁዳ ደይቡ ወሰደን።
1
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
14 ህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ድማ ናብ ንጉስ ኣሶር ናብ ላኪሽ ለኣኸ፡ በዲለ እየ። ካባይ ተመለስ፡ ነቲ ዝለበስካዮ ኣነ ክጾሮ እየ። ንጉስ ኣሶር ድማ ንህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ሰለስተ ሚእቲ መክሊት ብሩርን ሰላሳ መክሊት ወርቅን መዘዘ። 15 ህዝቅያስ ድማ ኣብ ቤት እግዚኣብሄርን ኣብ መዝገብ ቤት ንጉስን ዚርከብ ኵሉ ብሩር ሃቦ። 16 በቲ ጊዜ እቲ ህዝቅያስ ነቲ ወርቂ ካብ ኣፍደገ ቤተ መቕደስ እግዚኣብሄርን ካብቲ ህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ዝለበሶ ኣዕኑድን ቆሪጹ ንንጉስ ኣሶር ሃቦ። 17 ንጉስ ኣሶር ድማ ንታርታንን ራብሳሪስን ራብሳኬን ካብ ላኪስ ናብ ንጉስ ህዝቅያስ ብብዙሓት ሰራዊት ናብ የሩሳሌም ሰደዶም። ደይቦም ድማ ናብ የሩሳሌም መጹ። ምስ ደየቡ ድማ መጺኦም ኣብ ጥቓ መተሓላለፊ እቲ ላዕለዋይ ቐላይ ደው በሉ። 18 ናብ ንጉስ ምስ ጸውዑ ድማ፡ ኤልያቂም ወዲ ሒልቅያ፡ እቲ ኣብታ ቤት ዝነበረን ሸብና እቲ ጸሓፍን ዮኣህ ወዲ ኣሳፍ እቲ መዝገብን ወጹ። 19 ራብሳኬ ድማ፡ ሕጂ ንህዝቅያስ ተዛረቡ፡ እቲ ዓብዪ ንጉስ፡ ንጉስ ኣሶር፡ ከምዚ ይብል ኣሎ፡ እዚ እትውከለሉ ዘለኻ ምትእምማን እንታይ እዩ፧ 20 ንውግእ ምኽርን ሓይልን ኣሎኒ፡ ትብል ኣለኻ። ሕጂ ኣብ መን ኢኻ እትውከል፡ ኣንጻረይ ክትዓልው፧ 21 ሕጂ፡ እንሆ፡ ኣብ በትሪ እዚ በትሪ እዚ እተቐጥቀጠ ሻምብቆ፡ ኣብ ግብጺ ትውከል ኣሎኻ፡ ሰብ እንተ ተጸጊዑ ድማ ናብ ኢዱ ኣትዩ ዚወግኣ፡ ከምኡ ድማ ፈርኦን ንጉስ ግብጺ ንዅሎም እቶም ዚውከሉሉ። 22 ንስኻትኩም ግና፡ ብእግዚኣብሄር ኣምላኽና ንውከል ኣሎና፡ እንተ ኢልኩምኒ፡ እቲ ህዝቅያስ በረኽቱን መሰውኢታቱን ወሲዱ፡ ንይሁዳን ንየሩሳሌምን፡ ኣብ ቅድሚ እዚ ኣብ የሩሳሌም ዘሎ መሰውኢ እዚ ኽትሰግዱ ኢኹም ዝበለዶ ኣይኰነን፧ 23 ሕጂ እምበኣር፡ ንጐይታይ ንጉስ ኣሶር መብጽዓ ሃቦ፡ ብወገንካ ተቐዳደምቲ ከተቐምጦም እንተ ኽኢልካ፡ ክልተ ሽሕ ኣፍራስ ከናግፈካ እየ። 24 ከመይ ጌርካ ደኣ ገጽ ሓደ ሓለቓ ኻብቶም ዝነኣሱ ባሮት ጐይታየይ ክትመልስ፡ ንሰረገላታትን ፈረሰኛታትን ከኣ ኣብ ግብጺ ትውከል፧ 25 ሕጂ ድየ ብዘይ እግዚኣብሄር ናብዛ ቦታ እዚኣ ኸጥፍኣ ደይበ፧ እግዚኣብሄር ድማ፡ ናብዛ ምድሪ እዚኣ ደይብካ ኣጥፍኣ፡ በለኒ። 26 ሽዑ ኤልያቂም ወዲ ሒልቅያን ሸብናን ዮኣህን ንራብሳኬ፡ በጃኻ ንገሮትካ ብቛንቋ ሶርያ ተዛረቦም። ንርድኦ ኢና እሞ፡ ኣብ ኣእዛን እቶም ኣብ መንደቕ ዘለዉ ህዝቢ ብቛንቋ ኣይሁድ ኣይትዛረቡና። 27 ራብሳኬ ግና፡ “ጐይታይ ነዚ ቓላት እዚ ኽዛረብ ናብ ጎይታኻን ናባኻንዶ ልኢኹኒ፧” ናብቶም ኣብ መንደቕ ተቐሚጦም ዘለዉ ሰባት፡ ሓመድ ገዛእ ርእሶም ክበልዑን ምሳኻትኩም ሽንቲ ክሰትዩን ኣይለኣኸንን? 28 ሽዑ ራብሳኬ ደው ኢሉ ብቛንቋ ኣይሁድ ዓው ኢሉ ጨደረ፣ ከምዚ ኢሉ ድማ ተዛረበ፦ “ቃል እቲ ዓብዪ ንጉስ ንጉስ ኣሶር ስምዑ። 29 ንጉስ ከምዚ ይብል ኣሎ፡ ህዝቅያስ ካብ ኢዱ ከናግፈኩም ኣይክእልን እዩ እሞ፡ ኣየስሕተኩም። 30 ህዝቅያስ ከኣ፡ እግዚኣብሄር ብርግጽ ከናግፈና እዩ፡ እዛ ኸተማ እዚኣ ድማ ኣብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ኣይክትወሃብን እያ፡ ኢሉ ኣብ እግዚኣብሄር ኣይትውከል። 31 ንህዝቅያስ ኣይትስምዕዎ፡ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ ብህያብ ምሳይ ስምምዑ፡ ናባይ ውጹ፡ ነፍሲ ወከፍኩም ካብ ኦም ወይኑን ነፍሲ ወከፍ ኦም በለስን በሊዕኩም፡ ነፍሲ ወከፍኩም ድማ ማይ ጕድጓዱ ስተዩ። 32 ብህይወት ምእንቲ ኸይትመውትሲ፡ ናብ ከም ምድሪ ርእስኹም እትመስል ሃገር፡ ሃገር እኽልን ወይንን፡ ሃገር እንጌራን ኣታኽልቲ ወይንን ናብ ምድሪ ዘይቲ ኣውሊዕን መዓርን ክሳዕ ዝወስደኩም፡ ንህዝቅያስ ከኣ፡ እግዚኣብሄር ከድሕነና እዩ፡ ኢሉ ምስ ኣእመነኩም፡ ኣይትሰምዕዎ። 33 ካብ ኣማልኽቲ ኣህዛብ ንብዘላ ምድሩ ካብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ዘድሓነዶ ኣሎ፧ 34 ኣማልኽቲ ሓማትን ኣርጳድን ኣበይ ኣለዉ፧ ኣማልኽቲ ሰፋርቫይምን ሄናን ኢቫን ኣበይ ኣለዉ፧ ንሳማርያ ካብ ኢደይ ድዮም ኣድሒንዋ፧ 35 እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ካብ ኢደይ ምእንቲ ኼናግፋ፡ ካብ ኵሎም ኣማልኽቲ ሃገራት መን እዮም፧
2
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
36 እቲ ህዝቢ ግና፡ ትእዛዝ ንጉስ፡ “ኣይትመልሶ” ዚብል እዩ ነይሩ እሞ፡ ስቕ በሉ፡ ሓንቲ እኳ ኣይመለሱሉን። 37 ሽዑ፡ ኤልያቂም ወዲ ሒልቅያ፡ እቲ ሓላፊ እታ ቤትን ሸብና እቲ ጸሓፍን ዮኣስ ወዲ ኣሳፍ እቲ መዝገብን፡ ክዳውንቶም ቀዲዶም ናብ ህዝቅያስ መጹ፡ ቃል ራብሳኬ ድማ ነገሩሉ። 2 ነገስት 19 1 ኰነ ድማ፡ ንጉስ ህዝቅያስ ምስ ሰምዐ፡ ክዳውንቱ ቀዲዱ፡ ብማቕ ተኸዲኑ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ኣተወ። 2 ንኤልያቂም፡ ኣብ ልዕሊ እታ ቤት ዝነበረን ንሸብናን እቲ ጸሓፍን ንዓበይቲ ካህናትን ብማቕ ተኸዲኖም ናብ ነብዪ ኢሳይያስ ወዲ ኣሞዝ ለኣኾም። 3 ንሳቶም ድማ፡ ህዝቅያስ ከምዚ ይብል ኣሎ፡ እዛ መዓልቲ እዚኣ መዓልቲ ጸበባን መግናጽን ጸርፍን እያ፡ እቶም ውሉዳት ናብ ውልደት በጺሖም እዮም፡ ንኽወልዱ ኸኣ ሓይሊ የልቦን። 4 እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ንዅሉ እቲ ንጉስ ኣሶር ጐይታኡ ነቲ ህያው ኣምላኽ ኪጸርፎ ዝለኣኾ ረብሳኬ ኺሰምዖ ይኽእል እዩ። ነቲ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ዝሰምዖ ዘረባ ድማ ኪገንሖ እዩ፡ ስለዚ ነቶም ዝተረፉ ተረፍ ጸሎትካ ኣልዕል። 5 ኣገልገልቲ ንጉስ ህዝቅያስ ድማ ናብ ኢሳይያስ መጹ። 6 ኢሳይያስ ድማ፡ ንጐይታኹም ከምዚ በልዎ፡ እግዚኣብሄር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ በቶም ባሮት ንጉስ ኣሶር ዝጸረፍኩምኒ ዝሰማዕኩምዎ ዘረባ ኣይትፍራህ። 7 እንሆ፡ ኣነ ፍንጀራ ክሰደሉ እየ፡ ንሱ ድማ ወረ ሰሚዑ ናብ ሃገሩ ክምለስ እዩ። ኣብ ሃገሩ ድማ ብሰይፊ ክወድቕ እየ። 8 ራብሳኬ ድማ ተመሊሱ፡ ንጉስ ኣሶር ምስ ሊብና ኪዋጋእ ረኸቦ፣ ካብ ላኪሽ ከም ዝኸደ ሰሚዑ ነበረ። 9 ብዛዕባ ትርሓቃ ንጉስ ኢትዮጵያ፡ እንሆ፡ ክዋግኣካ ወጺኡ፡ ክብል ምስ ሰምዐ፡ መሊሱ ናብ ህዝቅያስ ልኡኻት ሰደደ። 10 ንህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ከምዚ ኢልካ ተዛረቦ፡ እቲ እትውከሎ ኣምላኽካ፡ የሩሳሌም ኣብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ኣይክትወሃብን እያ፡ ኢልካ ኣይስሕተካ። 11 እንሆ፡ ነገስታት ኣሶር ንዅለን ሃገራት ፈጺሞም ብምጥፋእ ዝገበርዎ ሰሚዕካ ኢኻ፡ ንስኻኸ ክትድሕን ዲኻ፧ 12 ኣማልኽቲ ኣህዛብ ነቶም ኣቦታተይ ዘጥፍእዎምዶ ኣድሒኖምዎም እዮም። ከም ጎዛንን ካራንን ረዜፍን ደቂ ኤደንን ኣብ ቴላሳር ዝነበሩ? 13 ንጉስ ሓማትን ንጉስ ኣርጳድን ንጉስ ከተማ ሰፋርቫይምን ሄናን ኢዋን ኣበይ ኣለዉ፧ 14 ህዝቅያስ ድማ መልእኽቲ ኢድ ልኡኻት ተቐቢሉ ኣንበባ፡ ህዝቅያስ ድማ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ደይቡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ዘርጊሑ። 15 ህዝቅያስ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ጸለየ፡ ዎ ኣብ መንጎ ኪሩቤል እትነብር እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል፡ ንስኻ ጥራይ ኣምላኽ ናይ ኩለን መንግስታት ምድሪ ኢኻ። ሰማይን ምድርን ንስኻ ኢኻ ገበርካ። 16 እግዚኣብሄር፡ እዝንኻ ሰገን እሞ ስማዕ፡ እግዚኣብሄር፡ ኣዒንትኻ ኽፈት እሞ ርአ፡ ቃል እቲ ነቲ ህያው ኣምላኽ ኪጸርፎ ዝለኣኾ ሰናክሪብ ስምዓዮ። 17 ብሓቂ፡ እግዚኣብሄር፡ ነገስታት ኣሶር ንኣህዛብን ምድሮምን ኣጥፊኦምዎም እዮም። 18 ኣማልኽቶም ድማ ናብ ሓዊ ደርበዩዎም፡ ዕዮን እምንን ግብሪ ኢድ ሰብ እምበር፡ ኣማልኽቲ ኣይነበሩን፡ ስለዚ ኣጥፍእዎም። 19 ሕጂ እምበኣር፡ ዎ እግዚኣብሄር ኣምላኽና፡ ንስኻ ጥራይ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ምዃንካ ኲለን መንግስታት ምድሪ ምእንቲ ኺፈልጣ፡ ካብ ኢዱ ኣድሕነና እልምነካ ኣሎኹ። 20 ሽዑ ኢሳይያስ ወዲ ኣሞዝ ናብ ህዝቅያስ ከምዚ ኢሉ ለኣኸ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ከምዚ ይብል ኣሎ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ዝለመንካኒ ሰሚዐዮ ኣለኹ። 21 እግዚኣብሄር ብዛዕባኡ እተዛረቦ ቓል እዚ እዩ። እታ ድንግል ጓል ጽዮን ንዒቓትካ፡ ንስሓቕ ድማ ሰሓቐትካ። ጓል የሩሳሌም ርእሳ ነቕነቐልካ። 22 ንመን ኢኻ ጸሪፍካ ጸሪፍካ፧ ኣንጻር መንከ ድምጽኻ ልዕል ኣቢልካ ኣዒንትኻ ናብ ላዕሊ ኣልዒልካ? ኣብ ልዕሊ ቅዱስ እስራኤል ከይተረፈ።
3
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
23 ብልኡኻትካ ንእግዚኣብሄር ጸሪፍካዮ፡ ብብዝሒ ሰረገላታተይ ድማ ናብ ቍመት ኣኽራን ናብ ወሰን ሊባኖስ ደይበ፡ ነዋሕቲ ኣእዋም ቄድሮስን ሕሩያት ኣእዋም ጽሕድን ክቖርጽ እየ፡ ናብ መሕደሪ ዶባቱን ናብ ጫካ ቀርሜሎን ድማ ክኣቱ እየ፡ ኢልካውን። 24 ጓና ማያት ኰዒተ ሰቲየ፡ ንዅሉ ሩባታት ኣብ እተኸበበ ቦታታት ድማ ብእግረይ ኣንቂጸዮ። 25 ከመይ ገይረ ከም ዝገበርኩዎን ካብ ጥንቲ ከም ዝፈጠርክዎንዶ ኣይሰማዕኩምን፧ ሕጂ ኸምዚ ፈጺመዮ ኣለኹ፡ ንሓጹር እተዓጽዋ ከተማታት ናብ ዑናታት ኵምራታት ከተእትወን። 26 ስለዚ እቶም ነበርቶም ሒደት ሓይሊ ነበሩ፣ ሰንበዱን ተደናገሩን ነበሩ። ከም ሳዕሪ መሮርን ከም ሓምላይ ኣትክልትን ከም ሳዕሪ ኣብ ርእሲ ኣባይትን ከም ቆሎ ቅድሚ ምብቋሉ ዝነፍሐን ነበሩ። 27 ኣነ ግና መሕደሪኻን ምውጻእካን ምእታውካን ኣብ ልዕለይ ዘለካ ቝጥዓን እፈልጥ እየ። 28 ቍጥዓኻን ዕግርግርካን ኣብ ኣእዛነይ ስለ ዝደየበ፡ መንጠልጠሊየይ ኣብ ኣፍንጫኻ፡ ልጓመይ ድማ ኣብ ከንፈርካ ከእትወካ እየ፡ በታ ዝመጻእካላ መገዲ ድማ ክመልሰካ እየ። 29 እዚ ትእምርቲ ኪዀነካ፡ ሎሚ ዓመት ባዕሎም ዝበቍል፡ ኣብ ካልኣይ ዓመት ድማ ካብኡ ዚበቍል ክትበልዑ ኢኹም። ኣብ ሳልሰይቲ ዓመት ድማ ዘርእ፡ ዓጽድ፡ ኣታኽልቲ ወይኒ ድማ ተኺልካ፡ ፍሬኡ ድማ ብላዕ። 30 እቶም ካብ ቤት ይሁዳ ዝደሓኑ ተረፍ ድማ ከም ብሓድሽ ሱር ክሰድዱ፡ ንላዕሊ ድማ ፍረ ክፈሪ እዮም። 31 ካብ የሩሳሌም ተረፍን ካብ ከረን ጽዮን ዘምለጡን ኪወጹ እዮም እሞ፡ ቅንኣት እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ነዚ ኪገብር እዩ። 32 ስለዚ እግዚኣብሄር ብዛዕባ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ ናብዛ ኸተማ እዚኣ ኣይኪኣቱ፡ ፍላጻውን ኣይኪትኩዕን፡ ዋልታ ሒዙ ኣብ ቅድሚኣ ኣይኪቐርብን፡ መጋረጃውን ኣይድርብየላን እዩ። 33 በታ ዝመጸላ መገዲ፡ በታ መገድታ ኺምለስ፡ ናብዛ ኸተማውን ኣይኪኣቱን እዩ፡ ይብል እግዚኣብሄር። 34 ነዛ ኸተማ እዚኣ፡ ምእንቲ ባዕለይን ምእንቲ ዳዊት ባርያይን ክከላኸለላ እየ። 35 በታ ለይቲ እቲኣ ድማ፡ መልኣኽ እግዚኣብሄር ወጺኡ፡ ኣብ ሰፈር ኣሶራውያን ሚእትን ስሳን ሓሙሽተን ሽሕ ወቕዐ፡ ንግሆ ምስ ተንስኡ ድማ፡ ኵላቶም ምዉታት ሬሳታት እዮም ነይሮም። 36 ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ድማ ከይዱ ተመሊሱ ኣብ ነነዌ ተቐመጠ። 37 ኰነ ድማ፡ ኣብ ቤት ኒስሮክ ኣምላኹ እናሰገደ ከሎ፡ ደቁ ኣድራሜሌክን ሸሬዘርን ብሰይፊ ወቕዕዎ፡ ናብ ምድሪ ኣርመንያ ድማ ኣምለጡ። ኤሳርሃዶን ወዱ ድማ ኣብ ክንድኡ ነገሰ።
2ይ ዜና መዋእል 32፡1-23 1 ድሕሪ እዚን ጽንዓቱን ድማ፡ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር መጺኡ ናብ ይሁዳ ኣትዩ፡ ኣብ ልዕሊ እተን ሓጹር ከተማታት ሰፈረ፡ ንርእሱ ድማ ክዕወተለን ሓሰበ። 2 ህዝቅያስ ድማ ሰናክሬብ ከም ዝመጸን ምስ የሩሳሌም ኪዋጋእ ከም ዝሓሰበን ምስ ረኣየ። 3 ነቲ ኣብ ወጻኢ እታ ኸተማ ዘሎ ማያት ፈልፋሊ ማይ ኪዓግቶ ምስ መሳፍንቱን ጀጋኑኡን ተማኸረ፡ ንሳቶም ከኣ ረድእዎ። 4 ብዙሕ ህዝቢ ተኣከበ፣ ንዅሉ ዓይኒ ማያትን ነቲ ብማእከል እታ ሃገር ዚሓልፍ ሩባን ዓጽዮም፣ ነገስታት ኣሶር ስለምንታይ መጺኦም ብዙሕ ማይ ኪረኽቡ፧ 5 ንርእሱ ኣደልደለ፡ ነቲ እተሰብረ ዅሉ መካበብያውን ሰሪሑ፡ ክሳዕ ግምብታትን ኣብ ወጻእ ካልእ መንደቕን ኣልዒሉ፡ ኣብ ከተማ ዳዊት ንሚሎ ኣዐረየ፡ ፍላጻታትን ዋልታታትን ድማ ብብዝሒ ሰርሐ። 6 ኣብ ልዕሊ እቲ ህዝቢ ድማ ሓለቓ ውግእ ኣቐመጠ፡ ኣብ ጎደና ኣፍ ደገ እታ ኸተማ ድማ ናብኡ ኣኪቡ፡ ከምዚ ኢሉ ተዛረቦም። 7 በርትዑን ተባዓትን ኩኑ፡ ካብ ንጉስ ኣሶርን ብዅሉ እቲ ምስኡ ዘሎ ህዝቢ ኣይትፍራህ፡ ኣይትሰምብዱ፡ ካብ ምስኡ ምሳና ይበዝሕ።
4
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
8 ቅልጽም ስጋ ምስኡ ኣሎ። እግዚኣብሄር ኣምላኽና ግና ምሳና እዩ ዚረድኣና፡ ውግኣትናውን ኪዋጋእ። እቲ ህዝቢ ድማ ብቓላት ህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ዓረፈ። 9 ብድሕሪ እዚ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ንገሮቱ ናብ የሩሳሌም ሰደደ፣ (ንሱ ግና ንላኪሽ ምስ ኵሉ ሓይሉ ምስኡ ከበቦ) ናብ ህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳን ናብቶም ኣብ የሩሳሌም ዝነበሩ ብዘሎ ይሁዳን። 10 ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል፦ “ኣብ የሩሳሌም ኣብ ከበባ ኽትጸንሑስ ኣብ ምንታይ ትውከል፧ 11 ህዝቅያስዶ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ካብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ከናግፈና እዩ ብምባል ብጥሜትን ብጽምእን ክትሞቱ ርእስኹም ኣሕሊፍኩም ክትህቡ ኣየእምነኩምን እዩ፧ 12 እቲ ህዝቅያስዶ እቲ በረኽታቱን መሰውኢታቱን ወሲዱ፡ ንይሁዳን ንየሩሳሌምን፡ ኣብ ቅድሚ ሓደ መሰውኢ ስገዱ፡ ኣብ ልዕሊኡ ድማ ዕጣን ኪትዓጥኑ፡ ኢሉ ኣይኣዘዘን፧ 13 ኣነን ኣቦታተይን ንዅሎም ህዝቢ ካልኦት ሃገራት እንታይ ከም ዝገበርናዮዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም፧ ኣማልኽቲ ኣህዛብ እተን ሃገራት ንሃገራቶም ካብ ኢደይ ከናግፍዋ ዝኸኣሉ ድዮም፧ 14 ካብ ኵሎም ኣማልኽቲ እቶም ኣቦታተይ ፈጺሞም ዘጥፍእዎም ኣህዛብ፡ ኣምላኽካ ኻብ ኢደይ ምእንቲ ኼናግፈካ፡ ንህዝቡ ካብ ኢደይ ከናግፍ ዝኽእል መን ነይሩ፧ 15 ሕጂ እምበኣር ህዝቅያስ ኣየስሕተኩም፡ በዚ ኸምዚ ኸኣ ኣየእምነኩም፡ ገና እውን ኣይትእመንዎ፡ ኣምላኽ ዝዀነ ይኹን ህዝቢ ወይ መንግስቲ ንህዝቡ ኻብ ኢደይን ካብ ኢድ ኣቦታተይን ኬድሕን ኣይከኣለን፡ ኣምላኽካ ካብ ኢደይ ክንደይ ከየናግፈካ፧ 16 ገላዉኡ ድማ ብዝያዳ ኣንጻር እግዚኣብሄር ኣምላኽን ኣንጻር ባርያኡ ህዝቅያስን ተዛረቡ። 17 ንእግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ኪጸርፍን ኣንጻሩ ኪዛረብን ደብዳበታት ጽሒፉ፡ ከምዚ ኢሉ ደብዳበታት ጽሒፉ፡ ከምቲ ኣማልኽቲ ኣህዛብ ካልኦት ሃገራት ንህዝቦም ካብ ኢደይ ዘየናገፍዎ፡ ከምኡ ድማ ኣምላኽ ህዝቅያስ ንህዝቡ ካብ ኢደይ ኣየናግፎምን እዩ። 18 ሽዑ፡ ብዘረባ ኣይሁድ ነቶም ኣብ መንደቕ ዝነበሩ ህዝቢ የሩሳሌም፡ ኬፍርህዎምን ኬሸግሮምን ብዓውታ ጨደሩ። ነታ ከተማ ምእንቲ ኺሕዝዋ። 19 ንኣምላኽ የሩሳሌም ድማ፡ ከም ኣንጻር እቶም ግብሪ ኣእዳው ሰብ ዝዀኑ ኣማልኽቲ ህዝቢ ምድሪ ተዛረቡ። 20 በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ንጉስ ህዝቅያስን ነብዪ ኢሳይያስ ወዲ ኣሞዝን ጸልዩን ናብ ሰማይ ኣእወዩን። 21 እግዚኣብሄር ድማ መልኣኽ ሰደደ፣ ንሱ ድማ ንዅሎም ጀጋኑን ነቶም ኣብ ሰፈር ንጉስ ኣሶር ዝነበሩ መራሕትን ሓለፍትን ኣጥፍኦም። ስለዚ ብገጽ ሕፍረት ናብ መሬቱ ተመልሰ። ናብ ቤት ኣምላኹ ምስ ኣተወ ድማ እቶም ካብ መዓንጣኡ ዝወጹ ብሰይፊ ቀተልዎ። 22 በዚ ኸምዚ፡ እግዚኣብሄር ንህዝቅያስን ነበርቲ የሩሳሌምን ካብ ኢድ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶርን ካብ ኢድ ኵላቶምን ኣድሒንዎም፡ ብዅሉ ሸነኽ ድማ መሪሕዎም። 23 ብዙሓት ድማ ንእግዚኣብሄር ናብ የሩሳሌም ህያባትን ንህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ህያባትን ኣምጽኡሉ፡ ካብኡ ንደሓር ድማ ኣብ ቅድሚ ኵሎም ኣህዛብ ዓብዩ።
ኢሳያስ 36-37 ኢሳያስ 36 1 ኰነ ድማ፡ ኣብ መበል ዓሰርተው ኣርባዕተ ዓመት ንጉስ ህዝቅያስ፡ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ናብ ኵለን ዕቝባ ዘለዋ ከተማታት ይሁዳ ደይቡ ወሰደን። 2 ንጉስ ኣሶር ድማ ንራብሳኬ ካብ ላኪስ ናብ የሩሳሌም ምስ ብዙሕ ሰራዊት ናብ ንጉስ ህዝቅያስ ሰደዶ። ኣብ ጐድኒ እቲ ላዕለዋይ ቐላይ ድማ ኣብ ጽርግያ ግራት መልዓሊ ደው በለ። 3 ሽዑ፡ ኤልያቂም ወዲ ሒልቅያ፡ እቲ ኣብታ ቤት ዝነበረን ሸብና እቲ ጸሓፍን፡ ዮኣህ ወዲ ኣሳፍ፡ እቲ ጸሓፊን ናብኡ ወጹ።
5
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
4 ራብሳኬ ድማ፡ ሕጂ ንህዝቅያስ በልዎ፡ እቲ ዓብዪ ንጉስ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ እዚ እትውከለሉ ዘለኻ ምትእምማን እንታይ እዩ፧ 5 እብል ኣሎኹ፡ ንውግእ ምኽርን ሓይልን ኣሎኒ፡ ሕጂ ኣብ መን ትውከል ኣሎኻ፡ ኣንጻረይ ክትዓልው፧ 6 እንሆ፡ ኣብ በትሪ እዚ እተሰብረ ቃንጫ፡ ኣብ ግብጺ ትውከል ኣሎኻ። ሓደ ሰብ እንተ ተጸጊዑ ናብ ኢዱ ኣትዩ ይወግኣ፡ ከምኡ ድማ ፈርኦን ንጉስ ግብጺ ንዅሎም እቶም ዚውከሉሉ። 7 ግናኸ፡ ብእግዚኣብሄር ኣምላኽና ንውከል ኣሎና፡ እንተ ኢልካኒ ግና፡ እቲ ህዝቅያስ በረኽቱን መሰውኢታቱን ወሲዱ፡ ንይሁዳን ንየሩሳሌምን፡ ኣብ ቅድሚ እዚ መሰውኢ እዚ ኽትሰግዱ ኢኹም ዝበለ፡ ንሱዶ ኣይኰነን፧ 8 ሕጂ እምበኣር፡ ንጐይታይ ንጉስ ኣሶር መብጽዓ ሃቦ፡ ብወገንካ ተቐዳደምቲ ከተቐምጦም እንተ ኽኢልካ፡ ክልተ ሽሕ ኣፍራስ ክህበካ እየ። 9 ከመይ ጌርካ ደኣ ገጽ ሓደ ሓለቓ ኻብቶም ዝነኣሱ ባሮት ጐይታየይ ክትመልስ፡ ንሰረገላታትን ፈረሰኛታትን ከኣ ኣብ ግብጺ ትውከል፧ 10 ሕጂኸ ብዘይ እግዚኣብሄር ናብዛ ምድሪ እዚኣ ኸጥፍኣ ደየብኩ፧ እግዚኣብሄር፡ ናብዛ ምድሪ እዚኣ ደይብካ ኣጥፍኣ፡ በለኒ። 11 ኤልያቂምን ሸብናን ዮሃንስ ድማ ንራብሳኬ፡ በጃኻ ንገሮትካ ብቛንቋ ሶርያ ተዛረቦም። ንርድኦ ኢና እሞ፡ ብቋንቋ ኣይሁድ፡ ኣብ ኣእዛን እቶም ኣብ መንደቕ ዘለዉ ህዝቢ ኣይትዛረበና። 12 ራብሳኬ ግና፡ “ጐይታይ ነዚ ቓላት እዚ ኽዛረብ ናብ ጎይታኻን ናባኻንዶ ልኢኹኒ፧” ናብቶም ኣብ መንደቕ ተቐሚጦም ዘለዉ ሰባት፡ ሓመድ ገዛእ ርእሶም ክበልዑን ምሳኻትኩም ሽንቲ ክሰትዩን ኣይለኣኸንን? 13 ሽዑ ራብሳኬ ደው ኢሉ ብቛንቋ ኣይሁድ ዓው ኢሉ ጨደረ፡ “ቃል እቲ ዓብዪ ንጉስ ንጉስ ኣሶር ስምዑ። 14 እቲ ንጉስ ከምዚ ይብል፡ ህዝቅያስ ከድሕነኩም ኣይክእልን እዩ እሞ፡ ኣየስሕተኩም። 15 ህዝቅያስ ከኣ፡ እግዚኣብሄር ብርግጽ ከናግፈና እዩ፡ እዛ ኸተማ እዚኣ ኣብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ኣይክትወሃብን እያ፡ ኢሉ ኣብ እግዚኣብሄር ኣይትውከል። 16 ንህዝቅያስ ኣይትስምዕዎ፡ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል ኣሎ እሞ፡ ብህያብ ምሳይ ስምምዑ፡ ናባይ ድማ ውጹ፡ ነፍሲ ወከፍኩም ድማ ካብ ወይኑን ነፍሲ ወከፍ ኦም በለስን ንበልዑ፡ ነፍሲ ወከፍኩም ድማ ማያት ናይ ገዛእ ርእስኹም ጕድጓድ ስተዩ። 17 ክሳዕ መጺአ ናብ ከም ምድሪ ርእስኹም እትመስል ምድሪ፡ ምድሪ እኽልን ወይንን፡ ሃገር እንጌራን ኣታኽልቲ ወይንን ክሳዕ ዝወስደኩም። 18 ህዝቅያስ እግዚኣብሄር ከድሕነና እዩ ኢሉ ከየእምነኩም ተጠንቀቑ። ካብ ኣማልኽቲ ኣህዛብ ንምድሩ ካብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ዘድሓነዶ ኣሎ፧ 19 ኣማልኽቲ ሓማትን ኣርፋድን ኣበይ ኣለዉ፧ ኣማልኽቲ ሰፋርቫይም ኣበይ ኣለዉ? ንሰማርያኸ ካብ ኢደይዶ ኣድሒኖምዋ፧ 20 እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ካብ ኢደይ ምእንቲ ኼናግፋ፡ ካብ ኵሎም ኣማልኽቲ እዘን ሃገራት እዚኣተን፡ ንምድሮም ካብ ኢደይ ዘድሓኑ መን እዮም፧ 21 ንሳቶም ግና ስቕ በሉ። 22 ሽዑ፡ ኤልያቂም ወዲ ሒልቅያ፡ እቲ ሓለቓ ቤትን ሸብና እቲ ጸሓፍን ዮሃ ወዲ ኣሳፍ፡ እቲ መዝገብን፡ ክዳውንቶም ቀዲዶም ናብ ህዝቅያስ መጹ፡ ቃል ራብሳኬ ድማ ነገሩሉ። ኢሳያስ 37 1 ኰነ ድማ፡ ንጉስ ህዝቅያስ ምስ ሰምዐ፡ ክዳውንቱ ቀዲዱ፡ ብማቕ ተኸዲኑ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ኣተወ። 2 ንኤልያቂም እቲ ኣብታ ቤት ዝነበረን ንሸብና እቲ ጸሓፍን ንሽማግለታት ካህናትን ብማቕ ተሸፊኑ ናብ ነብዪ ኢሳይያስ ወዲ ኣሞዝ ለኣኾም። 3 ንሳቶም ድማ፡ ህዝቅያስ ከምዚ ይብል ኣሎ፡ እዛ መዓልቲ እዚኣ መዓልቲ ጸበባን መግናጽን ጸርፍን እያ፡ እቶም ውሉድ ናብ ውልደት በጺሖም እዮም፡ ንምውላድ ከኣ ሓይሊ የልቦን።
6
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
4 እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ንቓላት እቲ ንጉስ ኣሶር ጐይታኡ ነቲ ህያው ኣምላኽ ኪጸርፎ ዝለኣኾ ረብሳኬ ክሰምዖ ይኽእል እዩ፣ ነቲ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ዝሰምዖ ዘረባውን ኪገንሖ እዩ፣ ስለዚ ነቶም ዝተረፉ ተረፍ ጸሎትካ ኣልዕል። 5 ኣገልገልቲ ንጉስ ህዝቅያስ ድማ ናብ ኢሳይያስ መጹ። 6 ኢሳይያስ ድማ፡ ንጐይታኹም ከምዚ በልዎ፡ እግዚኣብሄር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ በቶም ባሮት ንጉስ ኣሶር ዝጸረፍኩምኒ ዝሰማዕኩምዎ ዘረባ ኣይትፍራህ። 7 እንሆ፡ ፍንጀራ ክሰደሉ እየ፡ ንሱ ድማ ወረ ሰሚዑ ናብ ሃገሩ ክምለስ እዩ። ኣብ ሃገሩ ድማ ብሰይፊ ክወድቕ እየ። 8 ራብሳኬ ድማ ተመሊሱ፡ ንጉስ ኣሶር ምስ ሊብና ኪዋጋእ ረኸቦ፣ ካብ ላኪሽ ከም ዝኸደ ሰሚዑ ነበረ። 9 ብዛዕባ ትርሓቃ ንጉስ ኢትዮጵያ፡ ምሳኻ ኪዋጋእ እዩ ወጺኡ፡ ኪብል ሰምዐ። ምስ ሰምዐ ድማ ናብ ህዝቅያስ ልኡኻት ሰደደ። 10 ንህዝቅያስ ንጉስ ይሁዳ ከምዚ ኢልካ ተዛረቦ፡ እቲ እትውከሎ ኣምላኽካ፡ የሩሳሌም ኣብ ኢድ ንጉስ ኣሶር ኣይክትወሃብን እያ፡ ኢልካ ኣየስሕተካ። 11 እንሆ፡ ነገስታት ኣሶር ንዅለን ሃገራት ፈጺሞም ብምጥፋእ ዝገበርዎ ሰሚዕካ ኣሎኻ። ንስኻኸ ክትድሕን ዲኻ፧ 12 ነቶም ኣቦታተይ ዘጥፍእዎም ኣማልኽቲ ኣህዛብዶ ኣድሒኖምዎም እዮም፣ ከም ጎዛንን ካራንን ረዜፍን ደቂ ኤደንን ኣብ ተላሳር ዝነበሩ፧ 13 ንጉስ ሓማትን ንጉስ ኣርፋድን ንጉስ ከተማ ሰፋርቫይምን ሄናን ኢቫን ኣበይ ኣለዉ፧ 14 ህዝቅያስ ድማ ነታ ደብዳበ ካብ ኢድ ልኡኻት ተቐቢሉ ኣንበባ፡ ህዝቅያስ ድማ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ደይቡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ዘርጊሕዋ። 15 ህዝቅያስ ድማ፡ ከምዚ ኢሉ ናብ እግዚኣብሄር ጸለየ። 16 ዎ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፡ ኣምላኽ እስራኤል፡ ኣብ መንጎ ኪሩቤል እትነብር፡ ንስኻ ጥራይ ኣምላኽ ናይ ኲለን መንግስታት ምድሪ ኢኻ፡ ሰማይን ምድርን ዝገበርካ። 17 ዎ እግዚኣብሄር፡ እዝንኻ ኣንቃዕሪርካ ስማዕ። ዎ እግዚኣብሄር፡ ኣዒንትኻ ኽፈት እሞ ርአ፡ ንዅሉ እቲ ነቲ ህያው ኣምላኽ ኪጸርፍ ዝለኣኸ ሰናክሬብ ድማ ስምዓዮ። 18 ብሓቂ፡ እግዚኣብሄር፡ ነገስታት ኣሶር ንዅሎም ኣህዛብን ሃገራቶምን ኣጥፊኦምዎም እዮም። 19 ኣማልኽቶም ድማ ናብ ሓዊ ደርበዩዎም፡ ዕዮን እምንን ብኢድ ሰብ እምበር፡ ኣማልኽቲ ኣይነበሩን፡ ስለዚ ኣጥፍእዎም። 20 ሕጂ እምበኣር፡ ዎ እግዚኣብሄር ኣምላኽና፡ ኵለን መንግስታት ምድሪ፡ ንስኻ ጥራይ እግዚኣብሄር ምዃንካ ምእንቲ ኺፈልጣ፡ ካብ ኢዱ ኣድሕነና። 21 ሽዑ ኢሳይያስ ወዲ ኣሞዝ ናብ ህዝቅያስ ከምዚ ኢሉ ለኣኸ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ከምዚ ይብል ኣሎ፡ ኣብ ልዕሊ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ለመንካኒ። 22 እግዚኣብሄር ብዛዕባኡ እተዛረቦ ቓል እዚ እዩ። እታ ድንግል ጓል ጽዮን ንዒቓትካ፡ ንስሕቕ ኢላ ድማ ሰሓቐትካ። ጓል የሩሳሌም ርእሳ ነቕነቐልካ። 23 ንመን ኢኻ ጸሪፍካ ጸሪፍካ፧ ኣንጻር መንከ ድምጽኻ ልዕል ኣቢልካ ኣዒንትኻ ናብ ላዕሊ ኣልዒልካ? ኣብ ልዕሊ ቅዱስ እስራኤል ከይተረፈ። 24 ብባሮትካ ንእግዚኣብሄር ጸሪፍካዮ፡ ብብዝሒ ሰረገላታተይ ናብ ብራኸ ኣኽራን፡ ናብ ወሰን ሊባኖስ ደየብኩ። ነዋሕቲ ቄድሮስን ነቲ ምሩጽ ኣእዋም ጽሕድን ክቖርጾ እየ፡ ናብ ጫፍ ዶቡን ናብ ጫካ ቀርሜሎቱን ድማ ክኣቱ እየ። 25 ኰዒተ ማይ ሰተኹ። ንዅሉ ርባታት እቲ እተኸበበ ቦታታት ድማ ብእግረይ ኣንቀጽክዎ። 26 ከመይ ጌረ ከም ዝገበርክዎ፡ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዘዶ ኣይሰማዕካን። ናይ ጥንቲ ድማ ኣነ ከም ዝፈጠርክዋ? ሕጂ ኣነ ኸምዚ ገበርክዎ፡ ንዝተኸላኸላ ከተማታት ናብ ዑናታት ኵምራታት ከተጥፍኣ እየ። 27 ስለዚ እቶም ነበርቶም ሒደት ሓይሊ ነበሮም፡ ሰንበዱን ተደናገሩን፡ ከም ሳዕሪ መሮርን ከም ለምለም ኣትክልትን፡ ከም ሳዕሪ ኣብ ርእሲ ኣባይቲ፡ ከም እኽሊ ኸይበቍል ከሎውን ይነፍሑ ነበሩ። 28 ኣነ ግና መሕደሪኻን ምውጻእካን ምእታውካን ኣብ ልዕለይ ዘለካ ቝጥዓን እፈልጥ እየ።
7
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
29 ቍጥዓኻን ዕግርግርካን ኣብ ኣእዛነይ ስለ ዝደየበ፡ መንጠልጠሊየይ ኣብ ኣፍንጫኻ፡ ልጓመይ ድማ ኣብ ከንፈርካ ከእትወካ እየ፡ በታ ዝመጻእካላ መገዲ ድማ ክመልሰካ እየ። 30 እዚ ትእምርቲ ኪዀነልካ እዩ፡ ሎሚ ዓመት እዚ ባዕሉ ዚዓቢ ክትበልዑ ኢኹም። ኣብ ካልአይቲ ዓመት ድማ ካብኡ ዚበቍል፡ ኣብ ሳልሳይ ዓመት ድማ ትዘርኡ፡ ዓጽዱ፡ ኣታኽልቲ ወይኒውን ተኺልኩም ፍረኡ ንበልዑ። 31 እቶም ካብ ቤት ይሁዳ ዝደሓኑ ተረፍ ድማ መሊሶም ሱር ክሰድዱ፡ ንላዕሊ ድማ ፍረ ይፈሪ። 32 ካብ የሩሳሌም ተረፍን ካብ ከረን ጽዮን ዘምለጡን ኪወጹ እዮም እሞ፡ ቅንኣት እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ነዚ ኪገብሮ እዩ። 33 ስለዚ እግዚኣብሄር ብዛዕባ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ይብል ኣሎ፡ ናብዛ ኸተማ እዚኣ ኣይኪኣቱን፡ ፍላጻውን ኣይኪትኩዕን፡ ዋልታታት ሒዙ ኣብ ቅድሚኣ ኣይኪቐርብን፡ ኣብ ልዕሊኣውን ባንኪ ኣይድርብየላን እዩ። 34 በታ ዝመጸላ መገዲ፡ በታ መገድታ ኺምለስ፡ ናብዛ ኸተማውን ኣይኪኣቱን እዩ፡ ይብል እግዚኣብሄር። 35 ነዛ ኸተማ እዚኣ ምእንታይን ምእንቲ ዳዊት ባርያይን ምእንቲ ኼድሕና እየ ክከላኸለላ እየ። 36 ሽዑ መልኣኽ እግዚኣብሄር ወጺኡ፡ ኣብ ሰፈር ኣሶራውያን ሚእትን ስሳን ሓሙሽተን ሽሕ ወቕዐ፡ ንግሆ ምስ ተንስኡ ድማ፡ ኵሎም ምዉታት ሬሳታት ነበሩ። 37 ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ድማ ከይዱ ተመሊሱ ኣብ ነነዌ ተቐመጠ። 38 ኰነ ድማ፡ ኣብ ቤት ኒስሮክ ኣምላኹ እናሰገደ ከሎ፡ ደቁ ኣድራሜሌክን ሸሬዘርን ብሰይፊ ወቕዕዎ። ናብ ምድሪ ኣርመንያ ድማ ኣምለጡ፡ ወዱ ኤሳርሃዶን ድማ ኣብ ክንድኡ ነገሰ።
ጥቕሲ ብጥቕሲ ምብትታን ታሪኻዊ ትረኻ ህዝቅያስ፡ ኢሳይያስ፡ ሰናክሬብን ራብሳኬን ኣብ ሰለስተ ቀንዲ ቦታታት ኣብ ብሉይ ኪዳን ተመዝጊቡ ኣሎ ፡ 2 ነገስት 18–19 ፡ ኢሳይያስ 36–37 ፡ ከምኡውን 2 ዜና መዋእል 32 ። ኪንግ ጀምስ ቨርሽን ዝመጸ ምዕራባዊ ክፍልታት ዝሰማማዕ ጥቕሲ ብጥቕሲ ምብትታን ኣሎ ፣ ስዒቡ ድማ ቁልፊ ትምህርቲ ኣሎ። 1. ተኣማንነት ህዝቅያስ & ቀዳሞት ተሃድሶታት 2 ነገ 18፡1–3 – ህዝቅያስ ኣብ 25 ዓመት ዕድሚኡ ኣብ ይሁዳ ንግስነቱ ጀሚሩ "ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ቅኑዕ ዝነበረ" ይገብር። 2ነገ 18፡4 – እስራኤል ዕጣን ከቃጽሉሉ ስለ ዝጀመረ፡ ነቲ በረኽቲ የውጽኦ፡ ነቲ ኣሳእል ይሰብሮ፡ ኣግራብ ይቖርጾ፡ ነቲ ሙሴ ዝሰርሖ ተመን ኣስራዚ (ነሁሽታን) ድማ ይሰብሮ። 2ነገ 18፡5–7ሀ – "ኣብ እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል ተኣመነ፡ ብድሕሪኡ ኣብ ኵሎም ነገስታት ይሁዳ ከምኡ ዝመስል ኣይነበረን..." እግዚኣብሄር ምስኡ እዩ፡ ኣብ ዝኸዶ ድማ ይሰስን። 2ነገ 18፡7ለ–8 – ኣንጻር ንጉስ ኣሶር ዓመጸ (ምግልጋል ኣብዩ) ንፍልስጥኤማውያን ድማ ክሳብ ጋዛ ወቕዖም። 2ይ ዜና መዋእል 32፡1–8 – ህዝቅያስ ምቅርራብ ሰናክሬብ ምስ ረኣየ፡ ነቲ ካብ ኢየሩሳሌም ወጻኢ ዘሎ ምንጪ ማይ ደው ከብሎ ምስ መሳፍቱ ይመኸር፡ መናድቕን ግምብታትን ይሃንጽ፡ ኣጽዋር ይሰርሕ፡ ንህዝቢ ድማ የተባብዖም፡ "ኣጆኹምን ተባዕን... ምስኡ ቅልጽም ስጋ እዩ፡ እግዚኣብሄር ኣምላኽና ግና ምሳና እዩ ክረድኣና፡ ውግኣትና ድማ ክዋጋእ" (2.) ዜና 32፡7-8)።
8
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
2. ውድቀት ሰማርያ & ወራር ኣሶር 2 ነገ 18፡9–12 – ኣብ 4ይ ዓመት ህዝቅያስ፡ ሻልማኔሰር ንጉስ ኣሶር ንሰማርያ (ሰሜናዊት መንግስቲ እስራኤል) ከበባ፡ ኣብ 6ይ ዓመት ህዝቅያስ ድማ ይማርኻ ምኽንያቱ እስራኤል "ድምጺ እግዚኣብሄር ኣምላኾም ስለዘይተኣዘዘ"። 2ነገ 18፡13 / ኢሳይያስ 36፡1 – ኣብ መበል 14 ዓመት ህዝቅያስ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ናብ ኩለን ሓጹር ከተማታት ይሁዳ ደይቡ ይሕዘን። 2ነገ 18፡14–16 – ህዝቅያስ ኣብ ሓንቲ ህሞት ፍርሒ ንሰናክሬብ ኣብ ላኪሽ፡ "በዲለ፡ ካባይ ተመለስ፡ ነቲ ዝለበስካዮ ክጾሮ እየ" ኢሉ ቀረጽ ሰደደሉ። 300 ታለንት ብሩርን 30 ታለንት ወርቅን ይኸፍል፡ ነቲ ወርቂ ካብ ኣፍደገታትን ኣዕኑድን ቤተ መቕደስ እግዚኣብሄር ከይተረፈ ይገፍፎ። 3. ራብሻከህ ላግጽን ስነ-ኣእምሮኣዊ ውግእን 2ነገ 18፡17–18 / ኢሳይያስ 36፡2–3 – ሰናክሬብ ንታርታንን ራብሳሪስን ራብሳኬን ካብ ላኪሽ ምስ ዓቢ ሰራዊት ናብ ኢየሩሳሌም ሰደዶም። ኣብ ጥቓ እቲ መተሓላለፊ ናይቲ ላዕለዋይ ቐላይ ደው ይብሉ። ኤልያቂምን ሸብናን ዮሃን ኪቕበልዎም ይወጹ። 2ይ ነገ 18፡19–21 / ኢሳይያስ 36፡4–6 – ራብሳኬ መልእኽቲ ሰናክሬብ የብጽሕ፡ "እዚ ትውከለሉ ዘለኻ ምትእምማን እንታይ እዩ?" ንይሁዳ ኣብ ግብጺ ትውከል ብምባል የላግጸላ፡ ንግብጺ "ዝተሰብረ ቃንጫ" ኢሉ ዝጽውዓ ዝኾነ ሰብ ኢዱ ዝወግእ እዩ። 2ይ ነገ 18፡22 / ኢሳይያስ 36፡7 – ራብሻከህ ህዝቅያስ ነቲ በሪኽ ቦታታትን መሰውኢታትን ብምእላይ ንኣምላኽ ኣበሳጭዩ ብምባል ነቲ ናይ ህዝቅያስ ሃይማኖታዊ ጽገናታት ክጥምዝዞ ይፍትን። 2 ነገ 18፡23–25 / ኢሳይያስ 36፡8–10 – ራብሳኬ ብላግጺ 2000 ኣፍራስ የቕርብ፡ ይሁዳ ዋላ ተቐዳደምቲ ከቕርበሎም እንተኽኢሉ። ቀጺሉ እግዚኣብሄር ባዕሉ ንይሁዳ ከጥፍእ ከም ዝለኣኾ ይዛረብ: "እግዚኣብሄር ናብዛ ምድሪ ደይብካ ኣጥፍኣ" ኢሉኒ። 2ነገ 18፡26 / ኢሳይያስ 36፡11 – ኤልያቂምን ሸብናን ዮኣስን ንራብሳኬ ብቋንቋ ኣይሁድ (እብራይስጢ) ዘይኮነስ ብቋንቋ ሶርያ (ኣራማይስጢ) ክዛረብ ይሓቱዎ እሞ ኣብ መንደቕ ዘሎ ተራ ህዝቢ ከይስንብድ። 2ይ ነገ 18፡27–35 / ኢሳይያስ 36፡12–20 – ራብሳኬ ኣብ መንደቕ ንዝነበሩ ሰባት ብእብራይስጢ እናጨደረ። ህዝቅያስ ኣምላኽ ከናግፎም እዩ ብዝብል መብጽዓታት ከየስሕቶም ይላቦ። ንሱ ከም ዘየለ ኣማልኽቲ ሓማት፡ ኣርጳድ፡ ሰፋርቫይም ወይ ሰማርያ ንመሬታቶም ካብ ኣሶር ከም ዘየድሓና ይምካሕ-ስለዚ "እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ካብ ኢደይ ከናግፋ፡ ካብ ኵሎም ኣማልኽቲ ሃገራት ሃገሮም ካብ ኢደይ ዘድሓኑ መን እዮም?" (2ነገ 18፡35)። 2ነገ 18፡36–37 / ኢሳይያስ 36፡21–22 – ህዝቢ ስቕ ኢሉ፡ ከምቲ ህዝቅያስ ዝኣዘዞ ("ኣይትመልሶ")፡ ሓንቲ ቃል’ውን ኣይምልሰሉን። እቶም ሰበ-ስልጣን ክዳውንቶም ክራይ ሒዞም ናብ ህዝቅያስ ይምለሱ። 4. ህዝቅያስ ንኢሳያስ & ናይ ጎይታ ቀዳማይ ተስፋ ይደሊ 2 ነገ 19፡1–5 / ኢሳይያስ 37፡1–5 – ንጉስ ህዝቅያስ ክዳውንቱ ቀዲዱ ብማቕ ተሸፊኑ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ኣትዩ ንኤልያቂምን ሸብናን ዓበይቲ ካህናትን ናብ ነብዪ ኢሳይያስ ሰደዶም ። ንሳቶም ድማ "እዛ መዓልቲ እዚኣ መዓልቲ ጸበባን ናይ ምግሳጽን ጸርፍን እያ... ስለዚ ነቶም ዝተረፉ ተረፍ ጸሎትካ ኣልዕል" ኢሎም ይእውጁ። 2ይ ነገ 19፡6–7 / ኢሳይያስ 37፡6–7 – ኢሳይያስ ብቓል እግዚኣብሔር ከምዚ ክብል ይምልስ፡ "በቲ ሰማዕካዮ ዘለኻ፡ ባሮት ንጉስ ኣሶር ዝጸረፉኒ ዘረባ ኣይትፍራህ። እንሆ፡ ኣነ ፍንጀራ ክሰደሉ እየ፡ ንሱ ድማ ወረ ክሰምዕ፡ ናብ ሃገሩ ድማ ክምለስ፡ ብእኡ ድማ ክወድቕ እየ።" ሰይፊ ኣብ ምድሩ” ኢሉ።
9
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
5. ራብሻኬ ጸርፊ ደብዳቤ & ጸሎት ህዝቅያስ 2 ነገ 19፡8–13 / ኢሳይያስ 37፡8–13 – ራብሳኬ ተመሊሱ ሰናክሬብ ምስ ሊብና ክዋጋእ ረኸቦ። ትርሓቃ ንጉስ ኢትዮጵያ ክዋግኦ ከም ዝወጸ ምስ ሰምዐ፡ ሰናክሬብ ንህዝቅያስ መሊሱ ደብዳቤታት ብምልኣኽ እግዚኣብሄር ንኢየሩሳሌም ከናግፋ ከም ዘይክእል እናጠንቀቐ ነቶም ዝጠፍኡ ኣህዛብ (ጎዛን፡ ካራን፡ ረዜፍ፡ ተላሳር) ይዝርዝር። 2 ነገ 19፡14 / ኢሳይያስ 37፡14 – ህዝቅያስ ነታ ደብዳበ ካብቲ ልኡኽ ተቐቢሉ ኣንቢቡ ናብ ቤት እግዚኣብሄር ደይቡ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ይዝርግሓ ። 2ይ ነገስት 19፡15–19 / ኢሳይያስ 37፡15–20 – ህዝቅያስ ከምዚ ኢሉ ይጽሊ፡ "ኦ ኣብ መንጎ ኪሩቤል እትነብር እግዚኣብሄር ኣምላኽ እስራኤል፡ ንስኻ ጥራይ ኣምላኽ ናይ ኩለን መንግስታት ምድሪ ኢኻ... ዎ እግዚኣብሄር፡ እዝንኻ ኣንቃዕሪርካ ስማዕ፡ እግዚኣብሄር፡ ኣዒንትኻ ክፈት እሞ ርአ፡ ቃል ሰናክሬብ ድማ ስምዓዮ። ነቲ ህያው ኣምላኽ ኪጸርፎ ዝለኣኾ።” ኣሶር ንኻልኦት ኣህዛብ ኣማልኽቶም ዕንጨይትን እምንን ጥራይ ብምንባሮም ከም ዘጥፍኣቶም ኣሚኑ፡ "ሕጂ እምበኣር፡ ኦ እግዚኣብሄር ኣምላኽና፡ ኲለን መንግስታት ምድሪ ንስኻ እግዚኣብሄር ኣምላኽ፡ ንስኻ ጥራይ ምዃንካ ምእንቲ ኺፈልጣ፡ ካብ ኢዱ ኣድሕነና እልምነካ ኣሎኹ" ኢሉ ይጽሊ። 6. መልሲ ኣምላኽ ብኢሳያስ ኣቢሉ። 2 ነገ 19፡20 / ኢሳይያስ 37፡21–22 – ኢሳይያስ ንህዝቅያስ ቃል ይልእኽ፡ "እቲ ኣብ ልዕሊ ሰናክሬብ ንጉስ ኣሶር ዝለመንካኒ ሰሚዐዮ ኣለኹ።" 2ይ ነገ 19፡21–28 / ኢሳይያስ 37፡22–29 – እግዚኣብሄር ንትዕቢት ሰናክሬብ "ንመን ጸሪፍካ ጸሪፍካ?... ንቅዱስ እስራኤል ከይተረፈ" ኢሉ ይገንሖ። እግዚኣብሄር ዓወታት ኣሶር ብመለኮታዊ ምድላው ጥራይ ከም ዝተፈቕደ ይሕብር ("ከመይ ከም ዝገበርክዎ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ዲኻ ኣይሰማዕካን?")። ብሰንኪ ቁጥዐ ሰናክሬብ ኣምላኽ "መንጠልጠይ ኣብ ኣፍንጫኻ፡ ልጓመይ ድማ ኣብ ከንፈርካ ከእትወካ እየ፡ በታ ዝመጻእካላ መገዲ ድማ ንድሕሪት ክመልሰካ እየ" ኢሉ ይእውጅ። 2ነገ 19፡29–31 / ኢሳይያስ 37፡30–32 – እግዚኣብሄር ንይሁዳ ናይ ምድሓንን ዕብየትን ምልክት ይህባ፡ ተረፍ ቤት ይሁዳ ከም ብሓድሽ ሱር ክሰድድ፡ ንላዕሊ ድማ ፍረ ክፈሪ እዩ። 2ይ ነገ 19፡32–34 / ኢሳይያስ 37፡33–35 – እግዚኣብሄር ብዛዕባ ንጉስ ኣሶር ከምዚ ክብል ቃል ይኣቱ፡ "ናብዛ ከተማ እዚኣ ኣይኪኣቱን፡ ፍላጻ ኣይኪትኩዕን፡ ዋልታ ሒዙ ኣብ ቅድሚኣ ኣይመጽእን፡ ባንኪ እውን ኣይድርብየላን... ምእንታይን ምእንቲ ዳዊት ባርያይን ክከላኸለላ እየ እሞ፡ ነዛ ከተማ እዚኣ ከድሕና እየ።" 7. መለኮታዊ ምትእትታው & ውድቀት ሰናክሬብ 2 ነገ 19፡35 / ኢሳይያስ 37፡36 / 2 ዜና 19፡35 / ኢሳይያስ 37፡36 / 2 ዜና 19፡35 32፡21 – በታ ለይቲ እቲኣ ፡ መልኣኽ እግዚኣብሄር ወጺኡ ኣብ ሰፈር ኣሶራውያን 185,000 ሰባት ወቕዐ ። ሰባት ንግሆ ንግሆ ምስ ተንስኡ "እንሆ፡ ኩሎም ምዉታት ሬሳታት እዮም ነይሮም።" 2ነገ 19፡36 / ኢሳይያስ 37፡37 – ሰናክሬብ ተበጊሱ ናብ ነነዌ ተመሊሱ ኣብኣ ተቐመጠ። 2 ነገ 19፡37 / ኢሳይያስ 37፡38 / 2 ዜና 19፡37 / ኢሳይያስ 37፡38 / 2 ዜና 19፡37 / 32፡21 – ሰናክሬብ ኣብ ቤት ኒስሮክ ኣምላኹ እናሰገደ ከሎ፡ ደቁ ኣድራሜሌክን ሸረዘርን ብሰይፊ ወቒዖም ናብ ምድሪ ኣርመንያ ሃዲሞም። ኣብ ክንድኡ ኤሳርሃዶን ወዱ ይነግስ።
10
እቲ ሓያል መልኣኽ እግዚኣብሄር ንየሩሳሌም ይከላኸለላ
ካብ ትረኻ ቁልፊ ትምህርቲ ኣብ መንጎ ሰብኣዊ ምድምማጽን መለኮታዊ ምድሓንን ዘሎ ፍልልይ ህዝቅያስ ኣብ መጀመርታ ንሰናክሬብ ካብ ቤተ መቕደስ ወርቂ ብምቕንጣጥ ክገዝኦ ፈቲኑ (2ነገ 18፡14-16)፡ እንተኾነ ግን ኣሶር ብዝኾነ ንሙሉእ ስዕረት ተመልሰት። ንጸላኢ ኣምላኽ ምህዳእ ሳሕቲ እዩ ዝሰርሕ፤ ነባሪ ሰላም ዝመጸ ህዝቅያስ ኣብ ብሩር ምጽጋዕ ኣቋሪጹ ምሉእ ብምሉእ ናብ ጸሎት ምስ ተመልሰ ጥራይ እዩ። ግብራዊ ምድላው ምስ መንፈሳዊ ምትእምማን ተደሚሩ እቲ ከበባ ቅድሚ ምጅማሩ ህዝቅያስ ቀረብ ማይ ደው ኣቢሉ ነቲ መናድቕ ኣደልዲሉ መከላኸሊታት ኣወደበ (2ዜና 32፡2-5)። ኣብ ኣምላኽ ምእማን ማለት ግብራዊ ሓላፍነት ዕሽሽ ምባል ማለት ኣይኰነን፣ ህዝቅያስ ግን ነቲ ናይ መወዳእታ እምነቱ ኣብ ክንዲ ኣብ ዕርድታቱ ኣብቲ ዅሉ ዝኽእል እምነቱ እዩ መሰረት ገይሩ። መንፈሳዊ ምስትውዓል ኣንጻር ላግጽን ምትላልን። ራብሳኬ ስነ-ኣእምሮኣዊ ሜላታት ይጥቀም ነበረ- ንቅዱሳት መጻሕፍቲ ምጥምዛዝ፣ ፍርሒ ምዝርጋሕ፣ ንሓይሊ ኣምላኽ ኣብ ሕቶ ምልክት ምእታውን ነቲ መሪሕነት ካብ ህዝቢ ክፈላልዮን ምፍታንን (2ነገ 18፡22, 28-35)። ህዝቅያስ "ኣይትምልሶ" ዝብል ትእዛዝ፡ ኣብ ክንድኡ ነቲ ጉዳይ ብቐጥታ ናብ ኣምላኽ ምውሳድ ምምራጽ፡ ብጸርፊ ዝመልኦ ላግጺ ምክታዕ ምእባዩ ጥበባዊ ምዃኑ ይምህር። ሽግርና ኣብ ቅድሚ ጎይታ ምዝርጋሕ ህዝቅያስ ናይ ሰናክሬብ ዘፍርሕ ደብዳበ ምስ ተቐበለ ትኽ ኢሉ ናብ ቤተ መቕደስ ወሲዱ "ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ዘርጊሑ" (2ነገ 19፡14)። እዚ ንጸሎት ሞዴል ይህብ: ዝጭበጥ ምፍርራሕን ፍርሕን ጭንቀትን ብቐጥታ ናብ ቅድሚ ኣምላኽ ወሲድካ ኣብ ቅድሚኡ ክፉት ምቕማጥ። ክብሪ እግዚኣብሔር ኣብ ጸሎት ቀዳምነት ከም ዝወሃቦ ህዝቅያስ ንውልቃዊ ህይወት ጥራይ ኣይጸለየን፤ እግዚኣብሄር "ኩለን መንግስታት ምድሪ ንስኻ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ምዃንካ ምእንቲ ክፈልጣ" (2ነገ 19፡19) ክሰርሕ ጸለየ። ኣብ ክብሪ ኣምላኽ ዘማእከለ ጸሎት ምስ ፍቓዱ ብቐረባ ይሰማማዕ። ትዕቢት ሰብ ኣንጻር ልዑላውነት ኣምላኽ ሰናክሬብ ወተሃደራዊ ስዕረታቱ ውጽኢት ናይ ገዛእ ርእሱ ሓይሊ ምዃኑ ይኣምን ነበረ (2ነገ 19፡23-24)። ኣምላኽ ኣብቲ ንኹሉ ዝሓቁፍ መደብ ኣምላኽ መሳርሒ ጥራይ ምዃኑ ኣዘኻኸሮ (2ነገ 19፡25-28)። እግዚኣብሄር ንዕቡያት ይቃወሞም እዩ፣ ዝኾነ ዓለማዊ ሓይሊ ድማ ኣንጻር ልዑላዊ ዕላማታቱ ክዕወት ኣይክእልን እዩ።
11