Skip to main content

Tatar - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


Идарәитүсәнгате-Сәясиидарә

Патшаҗавапныхуплапкабулиттеһәманнансоңсорады:«Идарәитүөчениңмөһимсыйфат

Патшаризалыгынбелдереп,икенчесенә:«Патшалыкныңасылынәрсәдә?»–дипсорады.Әул болайдипҗавапбирде:«Үзеңнеяхшыидарәитүһәмбайлыкякиданбеләнчамадантышяки

кирәкленәрсәләрнегенәтелә!»Аристейхаты8:15-16 Икенчекөннедәшулуктәртипсакланды,һәмпатшакешеләргәсорауларбирүмөмкинлеген тапкач,киләсесорауалугакалганнарныңберенчесеннәнсорады:"Идарәитүнеңиңюгары формасынинди?"Һәмулҗавапбирде:"Үз-үзеңнеидарәитүһәмхисләргәбирелмәүЧөнки барлыккешеләрнеңдәбилгелебертабигыйакылсәләтебар.Күпчелеккешеләрнеңашауэчүгәһәмкүңелачугаомтылышыбулуыихтимал,әпатшаларныңтерриторияяулапалугаһәм зурданказаныргаомтылуыихтималЛәкинһәрнәрсәдәчамалыбулуяхшы"Аристейхаты 8:26-27 Патшабукешенеяхшыкаршыалдыһәмчираттагысыннан"ничекулҗиңелһәмләззәтле

Патшабукешенемактапберазвакытүткәрде,аннарыиңахырдасорады:"Империябелән

яшәргәтиеш,һәмбәхәслеочраклардагаделлектизарадаурнаштырылыргатиеш"Аристей хаты10:23-24

Пентатеух

Минаныбеләм,улүзбалаларынаһәмүзеннәнсоңгаиләсенәХодайюлыннанбарырга, гаделлекһәмхөкемэшләренбашкарыргакушачак,шуңакүрәХодайИбраһимтурында әйткәннәренүтәячәкЯратылыш18:19

Шулайук,барлыкхалыкарасыннанАллаһыданкуркучы,дөрескешеләрне,комсызлыкны

Хөкемиткәндәгаделсезлекэшләмәгез,ярлыныхөрмәтитмәгез,көчленехөрмәтитмәгез,ә якыныгызныгаделлекбеләнхөкемитегез.Хөкемиткәндә,метрда,авырлыктаякиүлчәүдә гаделсезлекэшләмәгезЛевитлар19:15,35

Кабиләләрегезарасындаакыллы,зирәкһәмтанылганкешеләрнесайлагыз,һәмМиналарны сезнеңөстегездәнҗитәкчеләритепкуярмынМиншулвакыттасезнеңхөкемдарларыгызга болайдипбоердым:«Туганнарыгызарасындагыбәхәсләрнетыңлагыз,һәрберкешебелән аныңтуганыһәманыңбеләнбулганчиткешеарасындагаделхөкемитегезХөкемиткәндә кешеләрнехөрмәтитмәгез,әкечкенәнедә,зурныдатыңлагыз;кешедәнкурыкмагыз,чөнки хөкемАллаһыныкы;һәмсезнеңөченавырбулганэшнемиңакитерегез,һәмминаны тыңлармын»Канун1:13,16-17

Шуңакүрә,әйИсраил,минсезгәөйрәткәнкагыйдәләрнеһәмхөкемнәрнетыңлагыз,аларны үтәгез,шулрәвешлесезисәнкалачаксызһәмата-бабаларыгызныңАллаһысыРаббысезгә

ХодайРаббысиңабиргәнбарлыккапкаларыңа,кабиләләреңбуенча,хөкемдарларһәмтүрәләр

уңгада,сулгадатайпылмасын,шулайитепулүзпатшалыгындаһәманыңбалаларыбелән ИсраиларасындаозынгомеркичерсенКанун17:18-20

Читкешенеңдә,ятимнеңдәхөкеменбозма,толхатынныңкиемензалогкаалма.Канун24:17

Читилкешеләренең,ятимнәрнеңһәмтолхатыннарныңхөкеменбозучыгаләгънәтбулсын! Барлыкхалык:«Амин»,–диярКанун27:19

Тарих

ШулайдаРаббыхөкемдарларкуйды,алараларныталаучыларкулыннанкоткардылар Хөкемдарлар2:16

МинемйөрәгемИсраилхакимнәренәкарый,алархалыкарасындаүзләрентеләптәкъдим иттеләр.Ходайнымактагыз.Хакимнәр5:9

ДавытбөтенИсраилөстеннәнпатшалыкитте,һәмулүзенеңбарлыкхалкынагаделлекһәм хөкемчыгарды(2Патшалык8:15).

ИсраилАллаһысыәйтте:Исраилкыясымиңаболайдиде:«Кешеләрөстеннәнхакимлекитүче гаделбулырга,АллаһыданкуркыпидарәитәргәтиешУлкояшчыкканда,хәттаболытсыз иртәдәдә,яңгырдансоңачыкбалкыпҗирдәнүсепчыкканйомшакүләнкебекбулачак».2 Патшалык23:3-4

Хәзер,Ходай,СинүзколыңныәтиемДавытурынынапатшаиттең.Минәлекечкенәгенәбала, ничекчыгаргада,керергәдәбелмимӘколыңСинсайлаганхалкыңарасында,зурхалык арасында,аларнысанапбетерепбулмый,күплегеннәнсанапбулмыйШуңакүрәколыңа халкыңбеләнхөкемитәрөчензирәкйөрәкбир,миняхшыбеләнначарныаераалырмын.

итепкуйды,хөкемһәмгаделлекбеләнэшитсенөчен.1Патшалык10:8-9

ӘЙәрихобамбатыркешеиде,һәмСөләйманбуегетнеңтырышлыгынкүреп,аныЙосыф нәселенеңбарлыкэшләреөстеннәнбашлыкитепкуйды.1Патшалар11:28

Шулайитеп,ДавытбөтенИсраилөстеннәнпатшалыкиттеһәмүзхалкыарасындахөкемһәм гаделлекурнаштырды.1Елъязма18:14

ӘгәрдәсинРаббыМусагаИсраилтурындакушканкагыйдәләрнеһәмхөкемнәрнеүтәргә тырышсаң,уңышлыбулачаксың:ныкһәмкыюбул;курыкмаһәмкуркакланма1Елъязма 22:13

ӘгәрулбүгенгекебекМинемәмерләремнеһәмхөкемнәремнеүтәсә,Минаныңпатшалыгын мәңгегәныгытачакмын.1Елъязма28:7

ДавытулыСөләйманүзпатшалыгынданыгыды,һәманыңАллаһысыРаббыаныңбелән булдыһәманыбикзурлады.2Елъязма1:1

Миңаакылһәмбелембир,минбухалыкалдындачыгып-китепйөрим.Чөнкикемсинеңбу халкыңбеләнхөкемитәала,улшундыйбөек?ҺәмАллаһыСөләймангаболайдиде:«Чөнки бусинеңйөрәгеңдәиде,һәмсинбайлык,байлык,данякидошманнарыңныңгомерен сорамадың,озынгомердәсорамадың;әүзеңөченакылһәмбелемсорадың,халкымбелән хөкемитәрөчен,МинсинепатшаитепкуйганидемСиңаакылһәмбелембирелде;һәммин сиңабайлык,байлыкһәмданбирермен,синнәналдабулганпатшаларныңберседәбулмаган, һәмсиннәнсоңдамондыйбайлыкбирмәячәк»2Елъязма1:10-12

СөләйманРаббыисемеөченйортһәмүзпатшалыгыөченйорттөзергәкараркылды.Хурам тагынболайдиде:«Күкнеһәмҗирнеяраткан,Давытпатшагаакыллы,зирәкһәмзирәкугыл биргәнИсраилАллаһысыРаббыгадан!УлРаббыөченйортһәманыңпатшалыгыөченйорт төзергәтиеш».2Елъязма2:1,12

Әсин,әгәрдәсин,әтиеңДавыткебек,Минемалдымдайөрсәң,Минсиңакушканбарнәрсәне дәүтәсәң,Минемкагыйдәләремнеһәмхөкемнәремнеүтәсәң,Минсинеңпатшалыгыңтәхетен ныгытырмын,чөнкиминәтиеңДавытбеләнкилешүтөзегәнидем:"Синеңнәселеңнән Исраилдәхакимбулачаккешеюккачыкмаячак".2Елъязма7:17-18 СинеңАллаһыңРаббыгадан!УлсинеҮзтәхетенәутыртып,РаббыАллаһыңөченпатшаитеп

сезнеңөстегездәбулсын;сакбулыгызһәмэшләгез,чөнкибезнеңРаббыАллаһыбызда гаделсезлекюк,кешеләрнеаеруда,бүләкләралудаюк».2Елъязма19:6-7

БуАллаһыйортыныңэшентуктатыгыз;яһүдләрнеңхакимеһәмяһүдләрнеңөлкәннәреүз урынынабуАллаһыйортынтөзесеннәр.Езра6:7

ЧөнкиЕзраүзенеңйөрәгенРаббыканунынөйрәнергә,аныүтәргә,Исраилдәкануннарныһәм хөкемнәрнеөйрәтергәәзерләгәниде(Езра7:10).

Син,Әзра,кулыңдагыАллаһыңныңзирәклегебуенча,судьяларһәмхөкемдарларкуй,алар елганыңаръягындагыбарлыкхалыкны,Аллаһыңныңкануннарынбелгәннәрнехөкем итсеннәр,әбелмәгәннәргәөйрәтсеннәр.ӘкемдәбулсаАллаһыңныңканунынһәмпатша

алырга,якитөрмәгәутыртыргаӘзра7:25-26

МинабыемХананигаһәмсарайбашлыгыХананигаИерусалимөстеннәнҗитәкчелекитүне билгеләдем,чөнкиултугрыкешеидеһәмкүпләргәкарагандаАллаһыданкуркаиде.Нихами 7:2

ЧөнкияһүдМардокәйпатшаАхашвероштандасоңракиде,яһүдләрарасындабөекиде,

Әйдәгез,үзебезөченхөкемнесайлыйк:үзебезбеләннәрсәяхшыикәненбеликӘюп34:4

Зәбурлар

ЛәкинРаббымәңгеторачак:УлхөкемитүөчентәхетенәзерләдеУлдөньяныгаделлекбелән хөкемитәчәк,кешеләргәгаделлекбеләнхөкемитәчәк.Мәдхия9:7-8

Улгаделлекнеһәмхөкемнеярата,җирХодайныңизгелегебеләнтулыМәдхия33:5

АллаһысыРаббыбулганхалык,һәмУлүзмирасыитепсайлаганхалыкбәхетлеМәдхия33:12 ЧөнкиРаббыхөкемнеярата,һәмизгеләренташламый;алармәңгегәсакланачак,әявызларның

Ләкинхөкемхаклыккаәйләнепкайтыр,һәмбарлыкчынйөрәклеләраңаиярер.Мәдхия94:15

Аныңтирәсендәболытларһәмкараңгылык,гаделлекһәмхөкемАныңтәхетенеңоясы Мәдхия97:2

Патшаныңкөчедәхөкемнеярата;Сингаделлекнеурнаштырасың,Ягъкубтахөкемһәм тәкъвалыкурнаштырасың.Мәдхия99:4

Раббыҗәберләнгәннәрнеңбарысынадагаделлекһәмхөкемчыгара.Зәбур103:6

Хөкемнетотучыларһәмһәрвакытгаделлеккылучыларбәхетле.Зәбур106:3

Аныңкулларыэшләрехаклыкһәмхөкем;АныңбарлыкәмерләредәышанычлыЗәбур111:7

Минхакыйкатьюлынсайладым;СинеңхөкемнәреңнеалдымдакүрсәттемМиңадөресфикер йөртүһәмбелемөйрәт,чөнкиминСинеңәмерләреңәышандым.Минантиттемһәманы үтәячәкмен,Синеңгаделхөкемнәреңнеүтәячәкмен.Минхөкемһәмгаделлекэшләдем,мине җәберләүчеләргәкалдырмаМәдхия119:30,66,106,121

ЯгъкубАллаһысынярдәмгәчакырган,РаббыАллаһысынаөметбаглаганкешебәхетлеУл

СөләйманпатшаныңГыйбрәтлесүзләре

ИсраилпатшасыДавытулыСөләйманныңгыйбрәтлесүзләре:зирәклекһәмүгет-нәсыйхәтне белергә,аңлаусүзләренаңларга,зирәклек,гаделлек,хөкемһәмгаделлектурындаүгетнәсыйхәталырга,гадикешегәзирәклек,яшькешегәбелемһәмзирәклекбирергә.Гыйбрәтле сүзләр1:1-4

ЧөнкиРаббызирәклекбирә;АныңавызыннанбелемһәмаңлаучыгаУлтәкъваларөчен ныклызирәклекбирә;турыюлданйөрүчеләрөченулкалканУлгаделлекюлларынсаклый һәмизгеләренеңюлынсаклый.Шулчактасинтәкъвалыкны,гаделлекнеһәмгаделлекне аңларсың;әйе,һәряхшыюлГыйбрәтлесүзләр2:6-9

Явызкешехөкемюлларынбозарөчен,күкрәгеннәнбүләкала(Гыйбрәтлесүзләр17:23)

сүзләр18:5

ХөкемтәхетендәутырганпатшакүзебеләнбарлыкявызлыкныюккачыгараГыйбрәтле сүзләр20:8

Акыллыпатшаявызларнытаратыр,һәмаларөстеннәнтәгәрмәчйөртер(Гыйбрәтлесүзләр 20:26).

Патшанышәфкатьһәмхакыйкатьсаклый,һәманыңтәхетемәрхәмәтбеләнныгытыла (Гыйбрәтлесүзләр20:28)

ГаделлекһәмхөкемитүХодайгакорбанкитерүдәнкүбрәкошый.Явызларныңталавыаларны һәлакитәчәк,чөнкиалархөкемитүдәнбаштарталарГыйбрәтлесүзләр21:3,7

Гаделкешеөченхөкемитүшатлык,әявызлыккылучыларөченһәлакәтбулачакГыйбрәтле сүзләр21:15

БолардаакыллыкешеләрөченКешеләргәкаратагаделлеккүрсәтүяхшытүгелЯвызкешегә:

Үзрухынабуйсынмаганкешеҗимерек,диварсызшәһәркебек(Гыйбрәтлесүзләр25:28).

Явызкешеләрхөкемнеаңламыйлар,әРаббыныэзләүчеләрбарысындааңлыйлар.Гыйбрәтле сүзләр28:5

Ярлыхалыкөстеннәнявызхакимүкерүчеарысланһәмаюкебек.Гыйбрәтлесүзләр28:15

Тәкъвакешеләрхакимлекиткәндә,халыкшатлана,әявызлархакимлекиткәндә,халык кайгыра(Гыйбрәтлесүзләр29:2).

Патшаҗирнехөкембеләнныгыта,әбүләкләралучыаныҗимерә(Гыйбрәтлесүзләр29:4).

Әгәрхакимялгангаколаксалса,аныңбарлыкхезмәтчеләредәявыз(Гыйбрәтлесүзләр29:12).

Ярлыларныгаделхөкемитүчепатшаныңтәхетемәңгегәныгытылачак(Гыйбрәтлесүзләр 29:14).

Күпләрхакимнеңхуплавынэзли,ләкинһәркемнеңхөкемеРаббыданкилә.Гыйбрәтлесүзләр 29:26

Һәмминкояшастындахөкемурынынкүрдем,андаявызлыкбар,һәмтәкъвалыкурынында явызлыкбарМинйөрәгемдәәйттем:Аллаһытәкъваларныда,явызларныдахөкемитәчәк, чөнкиандаһәрмаксатһәмһәрэшөченүзвакытбар.Вәгазьче3:16-17

Әгәрдәсинберәрҗирдәярлыларныҗәберләүне,хөкемһәмгаделлекнекөчкулланыпбозуны күрсәң,моңагаҗәпләнмә,чөнкиюгарыданюгарыракбулганкешеюгарыракныкүрә,һәм алардандаюгарыракбулганкешебарВәгазьче5:8

Кембоерыкныүтәсә,улберниндидәначарлыксизмәс,һәмакыллыкешенеңйөрәгевакытны да,хөкемнедәаера.Чөнкиһәрмаксатныңүзвакытыһәмхөкемебар,шуңакүрәкешенең газапларыаңазурзыянкитерә.Вәгазьче8:5-6

Пәйгамбәрләр

Яхшылыкэшләргәөйрәнегез;хөкемэзләгез,җәберләнгәннәргәярдәмитегез,ятимнәрне хөкемитегез,толхатынөченялварыгызИшагыйя1:17

Чөнкибезгәбалатуды,безгәулбирелде:һәмхакимиятаныңҗилкәсендәбулачак.Аңа

Аныңхакимиятеһәмтынычлыгыартуыныңчиксезлегебулмаячак,Давыттәхетендәһәманың патшалыгындааныхөкемһәмгаделлекбеләнныгыту,моннансоңмәңгегәныгытуМоны Ходайныңтырышлыгыбеләнбашкарачаклар.Ишагыйя9:6-7

Гаделсезкарарларчыгаручыларгаһәмүзләребилгеләгәнкатыҗәзаларныязучыларгакайгы! Алармохтаҗларныхөкемнәнчитләштерәләр,халкымныңярлыларыннанхокукларынтартып алалар,толхатыннараларныңкорбаныбулсыннар,һәмаларятимнәрнеталасыннарөчен! Ишагыйя10:1-2

Һәмтәхетмәрхәмәтбеләнныгытылачак,һәмулДавытчатырындахакыйкатьбеләнутырачак, хөкемитәчәк,гаделлекэзләячәкһәмгаделлекнеашыгачак.Ишагыйя16:5

Менәпатшагаделлекбеләнпатшалыкитәчәк,һәммирзалархөкембеләнидарәитәчәк Ишагыйя32:1

Раббыболайди:«Хөкемегезнесаклагызһәмгаделлекэшләгез,чөнкиминемкоткарылуым якынлаша,һәмминемгаделлегемачылачак».Ишагыйя56:1

Һәмсин:«Раббыисән»,–дип,хакыйкать,хөкемһәмгаделлекбеләнантитәрсең,һәм халыкларАныңашафатихаалачаклар,Аныңашаданказаначаклар»(Иремия4:2)

Раббыболайди:«Гаделлекһәмгаделлеккүрсәтегез,таланганнарныҗәберләүчекулыннан коткарыгыз,читкешегә,ятимгәһәмтолхатынгаявызлыкэшләмәгез,буурындагаепсезкан коймагыз»Иремия22:3

Менә,көннәркилә,диРаббы,минДавыткагаделБотакөстерәчәкмен,һәмпатшапатшалык итәчәкһәмуңышлыбулачак,җирдәхөкемһәмгаделлекурнаштырыр(Иремия23:5)

Шулкөннәрдә,шулвакыттаМинДавыткагаделлекботагынүстерермен,һәмулҗирдә гаделлекһәмхөкемчыгарыр.(Иремия33:15)

Процентбеләнтүләмәгән,файдакүрмәгән,явызлыктанкулынтартканкешекешеләр арасындахакхөкемчыгарган,МинемкагыйдәләрембуенчайөргәнһәмМинемхөкемнәремне үтәгән,дөресэшиткән;улгадел,улһичшиксезяшәячәк,диХодайТәгаләЙәзәкил18:8-9

Шуңакүрә,патша,киңәшемсиңаошасын,гөнаһларыңныгаделлекбелән,әярлыларга мәрхәмәткүрсәтеп,явызлыкларыңныбетер,әгәрбусинеңтынычлыгыңныозайтырөчен булсаХәзермин,Набуходоносор,күктәгеПатшанымактыйм,мактыймһәмхөрмәтитәм, аныңбарлыкэшләредәхакыйкать,һәманыңюлларыгаделлек;һәмтәкәбберлекбелән йөрүчеләрнеУлтүбәнсетергәсәләтлеДанил4:27,37

ШуннансоңДарийпатшабөтенҗирйөзендәяшәүчебарлыкхалыкларга,милләтләргәһәм телләргәхатязды:СезгәтынычлыкмулбулсынМинбоерыкбирәм:минемпатшалыгымның һәрпатшалыгындакешеләрДанилАллаһысыннанкуркып,калтырасын,чөнкиул–тере Аллаһы,мәңгегәнык,һәманыңпатшалыгыҗимерелмәячәк,һәманыңхакимлегеахырга кадәрбулачакУлкоткараһәмкоткара,күктәдә,җирдәдәгаләмәтләрһәммогҗизалар күрсәтә,улДанилныарысланнаркулыннанкоткарган.Данил6:25-27

ШуңакүрәсинүзАллаһыңамөрәҗәгатьит,мәрхәмәтһәмгаделлекнесакла,һәмһәрвакытүз Аллаһыңаөметбагла.(Һошея12:6)

Явызлыктаннәфрәтләнегез,яхшылыкныяратыгызһәмкапкадагаделлекурнаштырыгыз;

нәфрәтитәм,диРаббы.Зәкәрия8:16-17

Инҗилләр

ӘммаГайсәболайдиде:«Балаларгаирекбирегез,аларгаМинемянгакилергәкомачауламагыз, чөнкиКүкләрПатшалыгышундыйларныкы»(Маттай19:14)

Хуҗасыүзхезмәтчеләренәвакытындаризыкбирепторырөчен,аларөстеннәнҗитәкчеитеп куйганышанычлыһәмакыллыхезмәтчекемсоңул?Сезгәхаксүзәйтәм:уланыбарлык милкеөстеннәнидарәчеитепкуяр.Маттай24:45,47

Хуҗасыаңаболайдигән:«Яхшы,тугрыхезмәтче,синазгынаэштәтугрыбулдың,минсине

тугрыхезмәтче,синазгынаэштәтугрыбулдың,минсинекүпнәрсәләргәхуҗаитәрмен Хуҗаңныңшатлыгынакер».Маттай25:21,23

ӘммаГайсәаларныүзенәчакырыпалдыһәмболайдиде:«Сезбеләсез,халыкларөстеннән

итепбирергәкилде»Марк10:42-45

Тышкыкыяфәтенәкарапхөкемитмәгез,әгаделхөкемитегезБезнеңканункешене тыңламыйчаһәманыңнәрсәэшләгәненбелмичәхөкемитәме?Яхъя7:24,51

Хатлар

Кемүгет-нәсыйхәтбирәикән,шунысөйләсен;кембирсә,гадилекбеләнэшләсен;кем җитәкчелекитсә,тырышлыкбеләнэшләсен;кемшәфкатькүрсәтүчешатланыпэшләсен. Римлыларга12:8

Һәрҗанюгарыкөчләргәбуйсынсын.ЧөнкиАллаһыданбашкакөчюк:булганкөчләрАллаһы

Апокриф

ХодайфарсыпатшасыКирныңрухынкүтәрдеһәмулбөтенпатшалыгыбуйлап,шулайукхат

Ходайныңхезмәтчесе,ЯһүдияхакимеЗоробабелгаһәмяһүдләрнеңөлкәннәренәшулурында Ходаййортынтөзергәрөхсәтитәргәбоерды.1ESRA6:27

ЧөнкиЭзрабикостаиде,шуңакүрәулРаббыкануныннанһәмәмерләреннәнбернәрсәдә төшермәде,әбөтенИсраилгәкагыйдәләрнеһәмхөкемнәрнеөйрәтте1Эзра8:7 Шулайитеп,барлыкхалыклардаРаббынымактаячак,һәмАныңхалкыАллаһынытаныячак,

гражданнарымныдаимирәвештәтынычтормыштаурнаштырырга,патшалыгымнытынычлык урнаштыручыһәмиңеракярларгачыгуөченачыкитәргә,барлыккешеләрөчендәтеләгән тынычлыкныяңартырганиятләдемЭстер13:2гәөстәмәләр

Шуңакүрә,патшалар,тыңлагызһәмаңлагыз;җирчитендәгехөкемдарлар,өйрәнегезХалык беләнидарәитүчеләр,тыңлагызһәмкүпхалыкларбеләнданлагыз.ЧөнкисезгәХодайданкөч, әЮгарыданхакимлекбирелгән,Улсезнеңэшләрегезнетикшерәчәкһәмкиңәшләрегезне тикшерәчәкСөләйманныңзирәклеге6:1-3

ШуңакүрәзирәклектеләгепатшалыккакитерәӘгәрдәсезнеңләззәтегезтәхетләрдәһәм таяклардабулса,халыкпатшалары,мәңгелекпатшалыкитәрөчензирәклекнехөрмәтитегез Сөләйманзирәклеге6:20-21

Әгәрбутормыштабайлыккирәкикән,барысындаэшлиторганзирәклектәндәбайракнәрсә бар?Әгәракыллылыкэшләсә,барлыккешеләрарасындааннандаостаракэшчебармы?Әгәр ир-атгаделлекнеяратса,аныңхезмәтеизгелек,чөнкиултыйнаклыккаһәмзирәклеккә,

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Tatar - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu