Салым һәм уннан бер өлеш Салым - дәүләт кеременә мәҗбүри кертем, ул хөкүмәт тарафыннан эшчеләрнең керемнәреннән һәм бизнес табышыннан алына, яисә кайбер товарлар, хезмәтләр һәм операцияләр бәясенә өстәлә. Уннан бер өлеш - еллык уңышның яки табышның 10% ы, элек чиркәү һәм руханиларны тәэмин итү өчен салым буларак алынган
Пентатеух Дошманнарыңны кулыңа биргән Иң Югары Аллаһы мактаулы булсын! Ул аңа барлык нәрсәнең уннан бер өлешен бирде. (Яратылыш 14:20) Җирнең барлык уннан бер өлеше, җир орлыгы яки агач җимеше булсынмы, Раббыныкы: ул Раббы өчен изге. Әгәр кеше үзенең уннан бер өлешен кире кайтарып алырга теләсә, аңа биштән бер өлешен өстәргә тиеш. Ә көтү яки көтүнең уннан бер өлеше, хәтта таяк астыннан үткән теләсә нинди хайванның, уннан бер өлеше Раббы өчен изге булачак. Левит 27:30-32 Әмма Исраил улларының Раббыга күпләп биргән уннан бер өлешен Мин левитларга мирас итеп бирдем. Шуңа күрә Мин аларга әйттем: Исраил уллары арасында аларның мирасы булмаячак. Левитларга болай дип әйт: Мин сезгә алардан мирас итеп биргән уннан бер өлешне Исраил улларыннан алганда, сез аның уннан бер өлешен Раббыга бүләк итеп бирегез, ягъни уннан бер өлешен. Шулай итеп, сез Исраил улларыннан алган барлык уннан бер өлешегезне Раббыга бүләк итеп бирегез; һәм шуның белән Раббының бүләкне рухани Һарунга бирегез. Саннар 18:24,26,28 Сугышка чыккан сугышчылардан Раббыга салым алыгыз: кешеләрдән, сыерлардан, ишәкләрдән һәм сарыклардан биш йөз җаннан бер җан: Саннар 31:28 Сарыклардан Ходайга бирелгән өлеш алты йөз җитмеш унбиш иде. Сыерлар – утыз алты мең, шуларның Ходайга бирелгән өлеше – җитмеш унике. Ишәкләр – утыз мең биш йөз, шуларның Ходайга бирелгән өлеше – алтмыш бер. Кешеләр – уналты мең, шуларның Ходайга бирелгән өлеше – утыз ике. Муса Ходайга бирелгән өлешне рухани Элеазарга бирде, Ходай Мусага кушканча. Саннар 31:37-41 Шунда сез яндыру корбаннарыгызны, корбаннарыгызны, уннан бер өлешегезне, кулыгыз белән бирелгән корбаннарыгызны, антларыгызны, ирекле корбаннарыгызны, терлекләрегезнең һәм көтүләрегезнең беренче төлләрен алып килегез. Аннары Раббыгыз Аллаһы Үз исемен урнаштырыр өчен сайлаган урын булачак; мин сезгә кушкан бар нәрсәне дә шунда алып килегез: яндыру корбаннарыгызны, корбаннарыгызны, уннан бер өлешегезне, кулыгыз белән бирелгән корбаныгызны, Раббыга биргән антларыгызның барлык сайланмаларын: капкаларыгызда ашлыгыгызның, шәрабыгызның, майыгызның, терлекләрегезнең яки көтүләрегезнең беренче төлләрен, ант иткән антларыгызның, ирекле корбаннарыгызның яки кулыгыз белән бирелгән корбаныгызны ашамагыз. Канун 12:6,11,17 Син һәр ел саен басуыңнан үскән орлыгыңның уннан бер өлешен чын күңелдән бир. Һәм син Раббың алдында, Ул Үз исемен куярга сайлаган урында, игенеңнең, шәрабыңның, майыңның, терлекләреңнең һәм көтүләреңнең беренче төлләренең уннан бер өлешен ашарсың, шулай 1
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
итеп син һәрвакыт Раббыңнан куркырга өйрәнерсең. Өч ел үткәч, син шул ук елдагы уңышыңның уннан бер өлешен җыеп, үз капкаларыңда сакла. Левитлар да (чөнки аның синең белән өлеше дә, мирасы да юк), һәм капкаларыңда яшәүче чит ил кешеләре, ятимнәр һәм тол хатын-кызлар килеп, ашарлар һәм туйырлар, шул рәвешле Раббың синең кулың белән эшләгән һәр эшеңдә сиңа фатиха бирсен. Канун 14:22-23,28-29 Һәм син, Раббы Аллаһың өчен Атналар бәйрәмен үткәр, үз кулың белән ирекле бүләк итеп, Раббы Аллаһың сиңа фатиха биргәнчә, аны бир: Канун 16:10 Әгәр дә сез берәр шәһәргә сугышырга якынлашсагыз, анда тынычлык игълан итегез. Әгәр ул сезгә тынычлык вәгъдә итсә һәм сезнең өчен ишекләрне ачса, андагы барлык халык сезгә салым түләүчеләр булачак һәм сезгә хезмәт итәчәк. Канун 20:10-11 Уннан бер өлешне түләүне тәмамлагач, өченче елда, ягъни уннан бер елны, барлык уннан бер өлешеңне арттыр һәм аны левитларга, чит ил кешеләренә, ятимнәргә һәм тол хатынга бир, алар синең капкаларыңда ашап туйсыннар; Канун 26:12
Тарих Алар Гезерда яшәгән кәнганлыларны куып чыгармадылар, ләкин кәнганлылар бүгенге көнгә кадәр эфраимлылар арасында яшиләр һәм салым түләүдә хезмәт итәләр. (Ешуа 16:10) Әмма Исраил балалары көчәя башлагач, алар ханаанлыларны салым түләүче итеп куйдылар, ләкин аларны тулысынча куып чыгармадылар (Йошуа 17:13). Исраил көчәйгәч, алар кәнганлыларны салым түләүче итеп куйдылар, ләкин аларны тулысынча куып чыгармадылар. Зебулун да Китрон һәм Нахалол халкын куып чыгармады; кәнганлылар алар арасында яшәделәр һәм салым җыючылар булдылар. Нафтали да Бетшемеш һәм Бет-Анат халкын куып чыгармады; ул җирләрдә яшәүчеләр кәнганлылар арасында яшәде. Ләкин Бетшемеш һәм Бет-Анат халкы аларга салым җыючылар булып китте. Аморилар исә Херес тавында, Айалонда һәм Шаалбимда яшәргә теләделәр, ләкин Йосыф нәселе җиңде, шуңа күрә алар салым җыючылар булып киттеләр. Хакимнәр 1:28,30,33,35 Әдорам салым җыючылар өстеннән идарә итә иде, ә Ахилуд улы Йошафат исә язып бара иде. 2 Патшалык 10:24 Ахишар йорт өстеннән, ә Абда улы Адонирам салым җыючылар өстеннән идарә итә иде. 1 Патшалык 4:6 Исраил балалары аларны тулысынча юк итә алмаганлыктан, Сөләйман алардан бүгенге көнгә кадәр коллык хезмәте өчен салым алды. 1 Патшалык 9:21 Шуннан соң патша Рихәбәм салым җыючылар өстеннән идарә итүче Адорамны җибәрде, һәм бөтен Исраил аны ташлар белән атып үтерде. Шуңа күрә патша Рихәбәм аны Иерусалимга качарга ашыга-ашыга арбасына утыртты. 1 Патшалар 12:18 Фараон Нехо аны Иерусалимда патшалык итмәсен өчен, Хамат җирендәге Риблада богауларга утыртты һәм җир өстеннән йөз талант көмеш һәм бер талант алтын күләмендә салым салды (2 Патшалык 23:33).
2
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Йохаяким фиргавенгә көмеш һәм алтын бирде, ләкин ул фиргавен боерыгы буенча акча бирү өчен җирләргә салым салды: ул җир халкының һәрберсеннән салымына карап көмеш һәм алтын җыеп, фиргавен Нехога бирде. 2 Патшалар 23:35 Исраилдән булмаган хетлардан, аморлардан, перизлардан, хивиләрдән һәм иебуслардан калган барлык халыкны, ә аларның балаларын, Исраил балалары аларны юк итмәгән, Сөләйман бүгенге көнгә кадәр салым түләргә мәҗбүр итте. 2 Елъязма 8:7-8 Шуннан соң патша Рихәбәм салым җыючылар өстеннән идарә итүче Һадорамны җибәрде; Исраил халкы аны ташлар белән атып үтерде. Ләкин патша Рихәбәм аны Иерусалимга качарга ашыга-ашыга арбасына утыртты. 2 Елъязма 10:18 Яһүдия тирәсендәге барлык җир патшалыкларына Ходайдан курку төште, шуңа күрә алар Еһошафатка каршы сугышмадылар. Филистимлеләрнең кайберләре Еһошафатка бүләкләр һәм салым өчен көмеш алып килделәр; ә гарәпләр аңа көтүләр, җиде мең җиде йөз сарык һәм җиде мең җиде йөз кәҗә алып килделәр. Еһошафат бик көчле булды; ул Яһүдиядә кальгалар һәм складлар төзеде. 2 Елъязма 17:10-12 Боерык таралгач, Исраил уллары игеннең, шәрабның, майның, балның һәм барлык басу уңышының беренче җимешләрен мул итеп китерделәр; һәм барлык әйберләрнең уннан бер өлешен мул итеп китерделәр. Яһүд шәһәрләрендә яшәүче Исраил һәм Яһүд уллары да үгезләр һәм сарыкларның уннан бер өлешен, шулай ук үзләренең Аллаһысы Раббыга багышланган изге әйберләрнең уннан бер өлешен алып килделәр һәм өемнәр итеп куйдылар. Алар бүләкләрне, уннан бер өлешләрне һәм багышланган әйберләрне тугрылык белән китерделәр: алар өчен левит Конония җитәкче иде, ә аның абыйсы Шимей икенче иде. 2 Елъязма 31:5-6,12 Бу алар аңа, Артаксеркс патшага җибәргән хатның күчермәсе; Синең хезмәтчеләрең, елганың бу ягындагы кешеләр, һәм шундый вакытта. Патшага билгеле булсын: синең яныңнан безгә килгән яһүдләр Иерусалимга килеп, фетнәчел һәм явыз шәһәрне төзиләр, аның диварларын күтәрәләр һәм нигезләрен тоташтыралар. Патшага билгеле булсын: әгәр бу шәһәр төзелеп, диварлар торгызылса, алар салым, салым һәм пошлиналар түләмәячәкләр, шуның белән син патшаларның кеременә зыян китерәчәксең. Езра 4:11-13 Сез безгә җибәргән хат минем алдымда ачык итеп укылды. Мин боерык бирдем, һәм тикшерү үткәрелде, һәм бу шәһәрнең борынгы заманнарда патшаларга каршы фетнә күтәргәне, анда фетнә һәм фетнә күтәрелгәне ачыкланды. Иерусалим өстендә дә көчле патшалар булган, алар елганың аръягындагы барлык җирләрдә хакимлек иткәннәр; һәм аларга салым, салым һәм пошлиналар түләнгән. Хәзер үк боерык бирегез, бу кешеләрне туктатыгыз һәм миннән башка боерык чыкканчы, бу шәһәр төзелмәсен. Езра 4:18-21 Мин сезгә бу яһүдләрнең өлкәннәренә Аллаһы йортын төзү өчен нәрсә эшләргә кушам: патшаның милкеннән, хәтта елганың аръягындагы салымнан, бу кешеләргә чыгымнарны кичектермичә бирегез, аларга комачауламасын өчен. (Езра 6:8) Шулай ук без сезгә шуны раслыйбыз: руханилардан, левитлардан, җырчылардан, капкачылардан, патинеймнардан яки бу Аллаһы йортының хезмәтчеләреннән салым, салым яки пошлиналар алу рөхсәт ителми (Езра 7:24).
3
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Шулай ук: «Без патшага салым түләү өчен, җирләребез һәм йөзем бакчаларыбыз өчен акча алдык», – диделәр (Них. 5:4). Без камырыбызның беренче җимешләрен, бүләкләребезне, төрле агач җимешләрен, шәраб һәм майны руханиларга, Аллаһы йортының бүлмәләренә, ә җиребезнең уннан бер өлешен левитларга китерик, шул рәвешле левитлар безнең барлык игенчелек шәһәрләребездә уннан бер өлешне алсыннар иде. Левитлар уннан бер өлешне алганда, рухани Һарун улы левитлар белән бергә булачак, ә левитлар уннан бер өлешне Аллаһы йортының бүлмәләренә, хәзинәгә алып киләчәкләр. Нихами 10:37-38 Ул вакытта хәзинәләр, бүләкләр, беренче җимешләр һәм уннан бер өлешләр өчен бүлмәләр өстеннән кайберәүләр билгеләнде, алар шәһәрләрнең кырларыннан руханилар һәм левитлар өчен канун өлешләрен җыярга тиеш иде, чөнки Яһүд руханилар һәм көтеп торган левитлар өчен шатланды. Нихами 12:44 Ул аңа зур бүлмә әзерләгән иде, анда элек икмәк корбаннары, хуш исле сумала, савыт-саба, игеннең, яңа шәрабның һәм майның уннан бер өлешен (левитларга, җырчыларга һәм капкачыларга бирергә тиешле), руханиларның бүләкләрен куялар иде. Аннары бөтен Яһүд халкы игеннең, яңа шәрабның һәм майның уннан бер өлешен хәзинәгә алып килде. Нихами 13:5,12 Әхашверош патша җирләргә һәм диңгез утрауларына салым салды (Эстер 10:1).
Пәйгамбәрләр Аннары аның нәселендә патшалыкның даны белән салым җыючы торачак, ләкин берничә көн эчендә ул юк ителәчәк, ачу белән дә, сугыш белән дә түгел (Данил 11:20). Бәйтелгә килегез һәм гөнаһ кылыгыз; Гилгалда гөнаһны күбәйтегез; һәр иртә корбаннарыгызны китерегез, өч елдан соң уннан бер өлешләрегезне китерегез; һәм чүпрә белән рәхмәт корбаны китерегез, бушлай корбаннарны игълан итегез һәм игълан итегез, чөнки сез, әй, Исраил уллары, моны яратасыз, ди Ходай Тәгалә. Амос 4:4-5 Кеше Аллаһыны талармы? Сез мине таладыгыз. Әмма сез: "Без сезне кайдан таладык?" – дисез. Уннан бер өлеш һәм бүләкләр белән. Сез ләгънәт белән ләгънәтләндегез, чөнки сез Мине таладыгыз, бу бөтен халык. Минем өемдә ризык булсын өчен, барлык уннан бер өлешне амбарга алып килегез, һәм хәзер Мине сынап карагыз, ди Ходай Тәгалә, – әгәр Мин сезгә күк тәрәзәләрен ачмасам һәм сезгә фатиха бирмәсәм, аны алырлык урын булмас. Мин ашаучыны сезнең хакка шелтәлим, һәм ул сезнең җирегезнең җимешләрен юк итмәячәк; һәм йөземегез дә үз җимешен кырда вакытыннан алда бирмәячәк, – ди Ходай Тәгалә. – Һәм барлык халыклар сезне бәхетле дип атарлар, чөнки сез матур җир булачаксыз, – ди Ходай Тәгалә. Малахий 3:8-12
Инҗилләр Алар Капернаумга килгәч, салым җыючылар Петер янына килеп: «Хуҗагыз салым түләмиме?» – дип сорадылар. Ул: «Әйе», – диде. Ул өйгә кергәч, Гайсә аны туктатып: « Синеңчә нәрсә, Шимун? Җир патшалары кемнән салым яки салым алалар? Үз балаларыннанмы, әллә чит кешеләрдәнме?» – диде. Петер аңа: «Чит кешеләрдәнме?» – диде. 4
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Гайсә аңа: « Димәк, балалар ирекле», – диде. Әмма без аларны рәнҗетмәс өчен, диңгезгә бар да кармак сал һәм беренче эләккән балыкны ал. Аның авызын ачкач, бер тиен акча табарсың. Аны ал да, Минем һәм Үзең өчен бир», – диде. Маттай 17:24-27 Шуннан соң фарисейлар китеп, Аны сүзенә ничек эләктерергә киңәшләштеләр. Алар үз шәкертләрен Һируд тарафдарлары белән бергә Гайсә янына җибәрделәр. Алар: «Остаз, без сезнең дөрес булуыгызны һәм Аллаһы юлын хакыйкать белән өйрәтүегезне беләбез, һәм сез беркем турында да кайгыртмыйсыз, чөнки сез кешеләрнең йөзенә карамыйсыз», – дип сорадылар. Шуңа күрә безгә әйтегез, сез ничек уйлыйсыз? Кайсарга салым түләү дөресме, әллә юкмы?» Ләкин Гайсә аларның явызлыгын күреп: « Нигә Мине сыныйсыз, икейөзлеләр? Миңа салым акчасын күрсәтегез», – диде. Алар Аңа бер тиен китерделәр. Ул аларга: « Бу рәсем һәм язу кемнеке?» – дип сорады . Алар аңа: «Кайсарныкы», – диделәр. Шуннан соң ул аларга: « Шулай итеп, кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез», – диде. Маттай 22:15-21 Кайгы сезгә, канунчылар һәм фарисейлар, икейөзлеләр! Сез бөтнек, анис һәм зирәнең уннан бер өлешен бирәсез, ә канунның мөһимрәк мәсьәләләрен, ягъни хөкемне, шәфкатьне һәм иманны калдырасыз; сез боларны эшләргә һәм башкаларын калдырмаска тиеш идегез. Маттай 23:23 Алар килгәч, Аңа әйттеләр: «Остаз, без Синең хакыйкый икәнеңне һәм беркемгә дә игътибар итмәвеңне беләбез. Син кешеләрнең йөзенә карамыйсың, ә Аллаһы юлын хакыйкать буенча өйрәтәсең. Кайсарга салым түләү дөресме, юкмы? Бирикме, юкмы?» Әмма ул, аларның икейөзлелеген белеп, аларга: « Нигә Мине сыныйсыз? Миңа бер тиен китерегез, мин аны карыйм», – диде. Алар аны китерделәр. Ул аларга: « Бу рәсем һәм язу кемнеке?» – дип сорады. Алар Аңа: «Кайсарныкы», – диделәр. Гайсә аларга җавап итеп: « Кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез», – диде. Алар аңа гаҗәпләнделәр. Марк 12:14-17 Гайсә хәзинә сандыгы каршында утырып, халыкның хәзинәгә акча салуын күзәтте. Байларның күбесе күп акча салды. Бер ярлы тол хатын килеп, ике тиен салды, алар бер тиенгә тигез иде. Гайсә шәкертләрен чакырып алды һәм аларга болай диде: « Сезгә хак сүз әйтәм: бу ярлы тол хатын хәзинәгә салган бар нәрсәдән дә күбрәк салды. Чөнки алар бар нәрсәдән дә күбрәк салдылар, ә хатын, мохтаҗлыгыннан, бар нәрсәсен, хәтта бар нәрсәсен салды». Марк 12:41-44 Шул көннәрдә Кайсар Август бөтен җир йөзеннән халык санын теркәү турында боерык чыгарды. (Бу сан алу беренче тапкыр Кириней Суриядә хаким булганда булды.) Һәм һәркем үз шәһәренә сан алу өчен китте. Йосыф та Гәлиләядән, Насара шәһәреннән Яһүдиягә, Давыт шәһәренә, Бәйтлеһем дип аталган җиргә китте, чөнки ул Давыт нәселеннән иде:) Мәрьям белән бергә сан алу өчен, йөкле хатыны Мәрьям белән бергә барды. Лүк 2:1-5 Әмма сезгә кайгы, фарисейлар! Сез бөтнек, рута һәм төрле үләннәрнең уннан бер өлешен бирәсез, ә гаделлекне һәм Аллаһы мәхәббәтен санга сукмыйсыз; сез боларны эшләргә һәм башкаларын калдырмаска тиеш идегез. Лүк 11:42 Ике кеше гыйбадәтханәгә дога кылырга кергән; берсе фарисей, икенчесе салым җыючы. Фарисей басып торып, эченнән болай дип дога кылган: «Аллаһым, Сиңа рәхмәт, мин башка кешеләр кебек түгел: талаучылар, гаделсезләр, зина кылучылар яки бу салым җыючы кебек түгел. Мин атнага ике тапкыр ураза тотам, бар мөлкәтемнең уннан бер өлешен бирәм». Салым җыючы еракта басып торып, күзләрен күккә күтәрергә дә батырчылык итмәгән, ләкин күкрәгенә суга: «Аллаһым, гөнаһлы кеше, миңа шәфкатьле бул!» – дигән. Лүк 18:10-13 5
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Алар Аннан сорадылар: «Остаз, без беләбез, сез дөрес сөйлисез һәм өйрәтәсез, сез беркемне дә якламыйсыз, ә Аллаһы юлын дөрес өйрәтәсез. Безгә кайсарга салым түләргә рөхсәт ителәме, әллә юкмы?» Ләкин ул аларның хәйләләрен аңлап, аларга әйтте: « Ни өчен мине сыныйсыз? Миңа бер тиен күрсәтегез. Анда кемнең сурәте һәм язуы бар?» Алар җавап биреп: «Кайсарныкы», – диделәр. Ул аларга әйтте: « Шулай итеп, кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез». Лүк 20:21-25 Ул башын күтәреп карады һәм бай кешеләрнең хәзинә сандыгына үз иганәләрен салуын күрде. Шулай ук бер ярлы тол хатынның ике вак акча салуын күрде. Ул әйтте: « Сезгә хак сүз әйтәм: бу ярлы тол хатын барысыннан да күбрәк салды. Чөнки болар барысы да үзләреннән арткан байлыкларын Аллаһыга иганәләр ясадылар, ә хатын, ярлылыгыннан, бар булганын салды». Лүк 21:1-4 Бөтен халык торып, Аны Пилат янына алып килде. Алар Аны гаепли башладылар: «Без бу Кешене халыкны аздыручы һәм кайсарга салым түләүне тыючы, үзен Мәсих Патша дип атаучы таптык». Пилат Аннан: «Син яһүдләрнең Патшасымы?» – дип сорады. Ул җавап биреп: « Син әйтәсең», – диде. Шуннан соң Пилат баш руханиларга һәм халыкка: «Мин бу Кешедә бернинди гаеп тапмыйм», – диде. Лүк 23:1-4 Шуннан соң, халык санын алу көннәрендә Галилеядән Яһүд килеп, үзенә күп халыкны ияртте; ул да һәлак булды, һәм аңа ияргән һәркем таралды. Рәсүлләр 5:37
Хатлар Шуңа күрә сез дә салым түләгез, чөнки алар – Аллаһы хезмәтчеләре, алар һәрвакыт шул эштә эшлиләр. Шуңа күрә һәркемгә тиешлесен бирегез: салым тиешле кешегә салым; салым тиешле кешегә пошлина; куркучыга курку; хөрмәт итүчегә хөрмәт. Римлыларга 13:6-7 Чыннан да, Леви улларыннан рухани вазифасын алганнарга, канун буенча, халыктан, ягъни үз кардәшләреннән, Ибраһим токымыннан булсалар да, уннан бер өлеш алырга кушалар. Әмма алардан саналмаган кеше Ибраһимнан уннан бер өлеш алды һәм вәгъдә ителгән кешегә фатиха бирде. Һәм, һич шиксез, кечерәк кеше яхшырак кешедән фатиха алды. Монда үлүчеләр уннан бер өлеш алалар, ә анда исән булуы турында шаһитлек бирелгән кеше аларны ала. Мин әйтергә мөмкин булганча, уннан бер өлеш алучы Леви дә Ибраһим аша уннан бер өлеш түләде. Еврейләргә 7:5-9
Апокриф Халык Йошия улы Йохазны алып, аны әтисе Йошия урынына патша итеп куйды, ул егерме өч яшендә иде. Ул Яһүдиядә һәм Иерусалимда өч ай патшалык итте. Шуннан соң Мисыр патшасы аны Иерусалимда патшалык итүдән азат итте. Ул җиргә йөз талант көмеш һәм бер талант алтын салым салды. (1 Ездра 1:34-36) Патшабыз Артексеркс әфәндебезгә, Синең хезмәтчеләреңә, хикәя язучы Ратумга, язучы Семелийга, аларның башка совет әгъзаларына, һәм Селосирия һәм Финикиядәге хөкемдарларга. Патша әфәндегә мәгълүм булсын: сездән безгә күчкән яһүдләр Иерусалимга, бу фетнәчел һәм явыз шәһәргә килеп, базар мәйданнары төзиләр, аның стеналарын ремонтлыйлар һәм гыйбадәтханәнең нигезен салалар. Әгәр бу шәһәр һәм аның стеналары 6
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
торгызылса, алар салым түләүдән баш тартачаклар гына түгел, ә патшаларга каршы да күтәреләчәкләр. 1 Эфес 2:17-19 Шулай ук, сугышта катнашы булмаган, ләкин игенчелек белән шөгыльләнүчеләр дә, чәчкәннәрен җыеп алгач, аны патшага китерәләр һәм бер-берсен патшага салым түләргә мәҗбүр итәләр (1 Эфес 4:6). Моннан тыш, ул үз патшалыгыннан Яһүдиягә күчкән барлык яһүдләргә ирек турында болай дип язган: бернинди түрә дә, хаким дә, поручик та, казначы да аларның ишекләренә көчләп кермәскә тиеш; һәм алар тоткан барлык җирләр салымсыз ирекле булырга тиеш; һәм эдомлылар үзләре тоткан яһүдләрнең авылларын бирергә тиеш; Гыйбадәтханә төзелгәнче, ел саен егерме талант бирелергә тиеш; һәм ел саен тагын ун талант, корбан китерү урынында яндыру корбаннарын көн саен саклау өчен бирелергә тиеш, чөнки алар унҗиде корбан китерергә тиеш иде. Һәм шәһәрне төзергә Бабылдан киткән һәркем, аларның нәселе дә, киткән барлык руханилар да ирекле азатлыкка ия булырга тиеш. (1 Эзра 4:49-53) Андагы кешеләр фетнәгә һәм сугышка бирелделәр, һәм Иерусалимда көчле һәм явыз патшалар бар иде, алар Селоширия һәм Финикиядә патшалык иттеләр һәм салым җыйдылар. 1 Езра 2:27 Мин шулай ук аны яңадан төзергә боердым; һәм алар Раббы йорты төзелгәнче яһүдләрнең әсирлегеннән булган кешеләргә тырышып ярдәм итәргә тырышсыннар; һәм Селосирия һәм Финикия салымыннан бу кешеләргә Раббы корбаннары өчен, ягъни хаким Зоровавелга, үгезләр, сарыклар һәм бәрәннәр өчен, шулай ук иген, тоз, шәраб һәм май бирсеннәр, һәм бу ел саен сораусыз бирелсен, Иерусалимдагы руханилар көн саен сарыф ителергә тиешле күрсәтмәләр буенча: патша һәм аның балалары өчен Аллаһы Тәгаләгә корбаннар китерелсен, һәм алар үз гомерләре өчен дога кылсыннар. 1 Эфес 6:28-31 Мин сезгә шулай ук боерык бирәм: руханилардан, левитлардан, изге җырчылардан, капкачылардан, гыйбадәтханә хезмәтчеләреннән, яки бу гыйбадәтханәдә эш башкаручылардан салым яки башка бернинди дә йөкләмә таләп итмәгез, һәм беркемнең дә аларга бернәрсә дә йөкләргә хокукы булмасын. (1 Эфес 8:22) Барлык бүләкләреңдә шат йөз күрсәт, һәм уннан бер өлешеңне шатлык белән багышла. (Вәкил 35:9) Ул көчле гаскәр җыйды һәм илләр, халыклар һәм патшалар өстеннән хакимлек итте, алар аңа салым түләүчеләр булдылар. 1 Маккавей 1:4 Ике ел үткәч, патша үзенең салым җыючысын Яһүд шәһәрләренә җибәрде, алар күп халык белән Иерусалимга килделәр, һәм аларга тынычлык сүзләре сөйләделәр, ләкин барысы да алдау иде: алар аңа ышандыргач, ул кинәт шәһәргә бәреп керде һәм аны бик нык җимерде һәм Исраилнең күп халкын юк итте. 1 Маккавей 1:29-30 Шулай да, ул үзенең хәзинәләрендәге акчаларның бетүен һәм илдәге салымнарның аз булуын күргәч, борынгы законнарны юкка чыгарып, илгә китергән каршылыклар һәм бәла-казалар аркасында, ул бу бурычларны башка күтәрә алмаячагыннан һәм элеккеге кебек мул итеп бирә алырлык бүләкләре булмаячагыннан курыкты, чөнки ул үзеннән алдагы патшалардан күпкә
7
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
бай иде. Шуңа күрә, ул бик нык аптырап, Фарсы иленә барырга, анда илләрдән салым җыярга һәм күп акча җыярга булды. 1 Маккавей 3:29-31 Алар рухани киемнәрен, беренче җимешләрне һәм уннан бер өлешләрне алып килделәр, һәм үз көннәрен тәмамлаган насаралыларны кузгаттылар (1 Маккавей 3:49). Һәм алар бик батыр кешеләр иде. Аңа шулай ук аларның Галатиялеләр арасында башкарган сугышлары һәм изге эшләре, аларны ничек җиңгәннәре һәм аларга салым салганнары турында да сөйләделәр; һәм аларның сәясәте һәм сабырлыгы белән алар бик ерак булса да, бөтен җирне яулап алганнары; һәм җирнең читеннән аларга каршы килгән патшалар, аларны тармар иткәнче һәм зур җимерү ясаганчы, калганнары аларга ел саен салым түләгәнче. Һәм алар аны ничек тере килеш тотканнары, һәм аның һәм аннан соң патша булган кешеләрнең зур салым түләргә, тоткыннар бирергә вәгъдә биргәннәре, һәм нәрсә турында килешкәннәре турында сөйләделәр, 1 Маккавей 8:2,4,7 Хәзер мин сезне азат итәм, һәм сезнең хакыгызга барлык яһүдләрне салымнардан, тоз йолаларыннан һәм таҗ салымнарыннан азат итәм, һәм миңа өчтән бер өлеш яки орлык һәм агач җимешләренең яртысы өчен тиешле булган әйбердән, мин аны бүгеннән азат итәм, шуңа күрә алар Яһүдия җиреннән дә, аңа өстәлгән өч хөкүмәттән дә бүгеннән башлап мәңгегә алынмаячак. Иерусалим да изге һәм ирекле булсын, аның чикләре уннан бер өлештән дә, салымнардан да. 1 Маккавей 10:29-31 Моннан тыш, мин Яһүдия җиреннән патшалыгымның теләсә кайсы өлешенә әсирлеккә алынган һәрбер яһүдне ирекле рәвештә азат иттем, һәм барлык түрәләремнең дә малларыннан салымны кире кайтаруларын телим. 1 Маккавей 10:33 Шуннан соң Йонафан патшадан Яһүдияне, өч хөкүмәтне һәм Самария җирен салымнан азат итүен сорады, һәм аңа өч йөз талант вәгъдә итте (1 Маккавей 11:28). Ә безгә тиешле башка әйберләргә, мәсәлән, уннан бер өлешне һәм гореф-гадәтләрне, шулай ук тоз чокырларын һәм таҗ салымнарын, без аларны җиңеләйтү өчен барысыннан да азат итәбез. 1 Маккавей 11:35 Бүгенге көнгә кадәр кылынган теләсә нинди хата яки хата өчен без аны кичерәбез, һәм сезнең безгә тиешле таҗ салымын да кичерәбез. Әгәр Иерусалимда башка салым түләнгән булса, ул инде түләнмәячәк. 1 Маккавей 13:39 Хәзер сез яулап алган шәһәрләрне һәм Яһүдия чикләреннән тыш хакимлек иткән урыннарның салымнарын бирегез. Яисә алар өчен миңа биш йөз талант көмеш бирегез, ә сез китергән зыян өчен һәм шәһәрләрнең салымнары өчен тагын биш йөз талант бирегез. Әгәр юк икән, без сезнең белән сугышырбыз. (1 Маккавей 15:30-31) Шулай итеп, Никанор әсирлектәге яһүдләрдән күп акча эшләргә, патша римлыларга түләргә тиешле ике мең талант күләмендәге салымны түләргә тиеш иде (2 Маккавей 8:10). Шулай итеп, Иерусалимдагы әсирләр аша римлыларга салым түләүне үз өстенә алган ул, чит илләрдә яһүдләрнең Аллаһы алар өчен сугышырга тиешлеген һәм шуңа күрә аларга зыян китермәскә мөмкин икәнен, чөнки алар Аның биргән кануннарын үтәгәннәрен сөйләгән. 2 Маккавей 8:36
8
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Джашер Элам патшасы Кедорлаомер Хам балалары гаиләләреннән китеп, алар белән сугышты һәм аларны буйсындырды. Ул тигезлекнең биш шәһәренә барып, аларга каршы сугышты һәм аларны буйсындырды, һәм алар аның кул астында булдылар. Алар аңа унике ел хезмәт иттеләр һәм аңа еллык салым түләделәр. Яшер 11:10-11 Ибрам Ханаан җирендә яшәгән бишенче елында Содом, Гоморра халкы һәм тигезлекнең барлык шәһәрләре халкы Элам патшасы Кедорлаомерның хакимлегенә каршы чыктылар, чөнки тигезлек шәһәрләренең барлык патшалары да унике ел дәвамында Кедорлаомерга хезмәт иткәннәр һәм аңа еллык салым түләгәннәр, ләкин шул көннәрдә, унөченче елда, алар аңа каршы күтәрелделәр. Яшер 13:11 Без патшаларның тереләрдән ел саен салым алу гадәтен беләбез, ләкин син моны гына түгел, ә үлеләрдән дә көн саен салым җыясың. Патша җавап итеп Рикайонга болай диде: «Синең исемең хәзер Рикайон дип аталмаячак, ә синең исемең Фиргавен булачак, чөнки син үлеләрдән салым җыйдың; һәм ул аңа Фиргавен дип исем кушты. Рикайон Фиргавен хәйләкәр рәвештә Мисыр хөкүмәтен басып алды һәм Мисырның барлык кешеләреннән салым җыйды. Яшер 14:19,27,31 Әбрам һәм аның барлык кешеләре Мицраим елгасыннан торып, Мисырга килделәр. Алар шәһәр капкаларына керергә өлгермәделәр, сакчылар аларга каршы тордылар: «Мөлкәтегездән уннан бер өлешне патшага бирегез, аннары шәһәргә керегез», – диделәр. Әбрам һәм аның белән булган кешеләр шулай эшләделәр. Әбрам һәм аның белән булган кешеләр Мисырга килделәр, һәм Сарай яшерелгән сандыкны алып килделәр, һәм мисырлылар сандыкны күрделәр. Әбрамга патша хезмәтчеләре килеп: «Бу сандыкта без күрмәгән нәрсәң бар?» – диделәр. Хәзер сандыкны ач һәм андагы бар нәрсәнең уннан бер өлешен патшага бир.» (Яшәр 15:8-10) Ягъкуб уллары аларга алар белән бәйләнешкә кермәскә ант иттеләр, һәм Ханаан патшаларының барысы да аларга ант иттеләр, һәм Ягъкуб уллары шул көннән башлап аларны салым түләүче иттеләр. Яшер 40:48 Бөтен Мисыр Йосыф кул астында иде, һәм Йосыф тирә-юньдәге барлык дошманнары белән сугышты һәм аларны буйсындырды; шулай ук бөтен җирне һәм барлык филистимлеләрне, Кәнган чикләренә кадәр, Йосыф буйсындырды, һәм алар барысы да аның кул астында булдылар, һәм алар Йосыфка ел саен салым түләделәр. Филистимлеләрнең барлык җирләре, Кәнган, Сидон һәм Иорданның аргы ягы Йосыфка гомер буе бүләкләр китерделәр, һәм бөтен җир Йосыф кулында иде, һәм алар аңа ел саен салым китерделәр, чөнки Йосыф тирә-юньдәге барлык дошманнары белән сугышты һәм аларны буйсындырды, һәм бөтен җир Йосыф кулында иде, һәм Йосыф Мисырда тәхетендә тыныч кына утырды. Яшер 58:8,12 Һәм сиксән дүртенче елда, ягъни Едом патшасы Бедад улы Гададның иллеенче елында, Гадад Эсауның барлык улларын җыйды һәм үзенең барлык гаскәрен, якынча дүрт йөз мең кешене, әзерләде һәм Моаб җиренә юл тотты, һәм Моаб белән сугышырга һәм аларны үзенә салым салырга китте. Мадианның барлык уллары сугышта һәлак булгач, Моаб балалары качып киткәч, Гадад шул вакытта барлык Моабны үзенә салым салырга мәҗбүр итте, һәм алар аның кул астында булдылар, һәм алар ел саен салым түләп тордылар, һәм Гадад үз җиренә кайтты. Яшер 62:6,13
9
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Шулай итеп, Кикианус Арамга һәм көнчыгыш халкына каршы чыкты, һәм аларга каршы сугышты һәм аларны җиңде, һәм барысы да Кикианус һәм аның халкы алдында яраланып егылды. Ул аларның күбесен әсирлеккә алды һәм баштагы кебек буйсындырды, һәм гадәттәгечә алардан салым алу өчен аларның җирендә лагерь корды. Кикианус Арамга һәм көнчыгыш халкына каршы сугышты һәм аларны элеккегечә буйсындырды, һәм алар аңа гадәттәгечә салым бирделәр, һәм ул үз җиренә кайтып китте. Яшер 72:4-5,11 Көнчыгышның барлык халкы кире борылып чигенделәр, шуңа күрә Муса һәм Куш балалары аларның артыннан бардылар, аларны буйсындырдылар һәм гадәттәгечә салым салдылар. Арам халкы да Муса һәм Куш халкы тарафыннан буйсындырылды һәм гадәттәгечә салым түләде. Яшер 73:43,46 Әбиан Эдомга гаскәр башлыкларын куйды, һәм Эдомның барлык балалары да Әбианга буйсындылар һәм аңа салым түләүчеләр булдылар, ә Әбиан үз җиренә, Киттимга, кире кайтты. Үзенең идарә итү чорында ул гаскәр җыйды һәм Британия һәм Кернания халкына, Яван улы Элиша улларына каршы сугышты, һәм аларны җиңеп, салым түләүчеләр итте. Яшер 90:10,29
Юбилейлар Ягъкуб бу айның ундүртенче көнендә иртән торып, үзе белән килгән бар нәрсәнең уннан бер өлешен бирде: кешеләрдән дә, терлекләрдән дә, алтыннан да, һәр савыт-сабадан һәм киемнән дә, хәтта, ул бар нәрсәнең уннан бер өлешен бирде. Юбилейлар 32:2 Ул барлык чиста хайваннарның уннан бер өлешен бирде һәм яндыру корбаны ясады, ә пычрак хайваннарны улы Левига бирмәде (бирмәде), ә барлык кешеләрнең җаннарын аңа бирде. Леви ун абыйсы урынына атасы Ягъкуб алдында Бәйтелдә рухани вазифасын башкарды, һәм ул анда рухани иде, һәм Ягъкуб ант итте: шулай итеп ул уннан бер өлешне Раббыга кире бирде һәм аны изгеләштерде, һәм ул Аңа изге булды. Шуңа күрә ул күктәге такталарда уннан бер өлешне ел саен, Аның исеме торачак урында, Раббы алдында ашарга закон итеп билгеләнде, һәм бу законның көннәр чикләре юк. Бу канун ел саен икенче уннан бер өлешне Раббы алдында сайлаган урында ашап үтәлсен өчен язылган, һәм бу елдан киләсе елга аннан бернәрсә дә артып калмасын. Юбилейлар 32:8-11 Үгезләрнең һәм сарыкларның барлык уннан бер өлеше Раббыга изге булачак, һәм Аның руханиларына биреләчәк, алар аны ел саен Аның алдында ашаячаклар, чөнки ул күк такталарына уннан бер өлеш турында шулай язылган һәм язылган. Юбилейлар 32:15 Ул аларны җиңде һәм аларга салым салды, алар җирләреннән биш төрле җимеш алып, аңа салым түләргә тиеш булдылар, һәм Робел һәм Тамнатарес төзеде. Юбилейлар 34:8 Ягъкуб улларына тынычлык урнаштырырга хәбәр җибәрде, һәм алар алар белән тынычлык төзеделәр, һәм аларга коллык йөкләделәр, шуңа күрә алар Ягъкубка һәм аның улларына һәрвакыт салым түләделәр. Алар Ягъкуб Мисырга төшкән көнгә кадәр аңа салым түләүләрен дәвам иттеләр. Юбилейлар 38:12-13
10
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Инҗилнең югалган китаплары Һәм император Августның Яһүдиядәге Вифлеем шәһәреннән булган барлык яһүдләрне теркәү турындагы боерыгы чыкты. Йосыф әйтте: «Мин балаларымның теркәлүен тикшерермен, ләкин бу яшь хатын белән нәрсә эшләргә? Аны хатыным итеп теркәүдән мин оятка калам; әгәр мин аны кызым итеп теркәсәм, бөтен Исраил аның минем кызым түгел икәнен белә. Раббы билгеләгән вакыт җиткәч, ул үзе теләгәнчә эшләсен». Ул ишәкне җигелде һәм аны аңа утыртты, Йосыф белән Шимун аның артыннан куып бардылар һәм өч чакрым ераклыкта Вифлеемга килеп җиттеләр. Протевангел 12:1-5 Александр чорының өч йөз тугызынчы елында Август барлык кешеләрнең үз илләрендә салым түләүгә барырга тиешлеге турында боерык чыгарды. Шуңа күрә Йосыф торды, хатыны Мәрьям белән Иерусалимга китте, аннары үзе һәм гаиләсе ата-бабалары шәһәрендә салым түләү өчен Бәйтлехемгә килде. Гайсә Мәсихнең балачагы турындагы беренче Инҗил 1:4-5
Онытылган Эдем китаплары Ата-бабаларыбыз Канунны тиешенчә үтәп, зур тынычлыкка ия булган һәм бәхетле хәлдә булган, шуңа күрә Азия патшасы Селевк Никанор гыйбадәтханә хезмәте өчен салым билгеләгән һәм безнең дәүләтне таныган вакытта, нәкъ менә шул вакытта, гомуми килешүгә каршы чыгып, кайбер кешеләр безне күп төрле бәла-казаларга дучар иттеләр. 4 Маккавей 2:10 Мин күк белән җир арасында кальга төзергә теләдем, һәм син миңа үзеңнән акыллы, зирәк кеше җибәр, ул минем өчен аны төзергә, барлык сорауларыма җавап бирергә, һәм өч елга Ассирия салымнарын һәм таможня йөкләмәләрен алырга тиеш. Ахикар хикәясе 4:2 Алар безне котырттылар һәм җиңделәр, һәм илебезнең күп халкы Мисыр патшасы бездән таләп итәргә җибәргән салымнардан куркып, Мисырга качты. Аннары ул патшага болай диде: «Ачуланма, хуҗам! Мин Мисырга барам, җавапларны фиргавенгә кайтарам, бу хатны аңа күрсәтермен, салымнар турында җавап бирермен, качканнарның барысын да кире кайтарырмын; һәм дошманнарыңны Аллаһы Тәгалә ярдәме белән һәм патшалыгыңның бәхете өчен оятка калдырырмын». Ахикар хикәясе 5:5,7 Әмма, әй, патша әфәндем! Сез анда өч ел дәвамында Мисыр салымнары турында әйткән сүзләрегез, хәзер патшалыкның ныклыгы катгый гаделлек, һәм әгәр сез җиңсәгез һәм минем кулым сезгә җавап бирергә оста булмаса, патша әфәндем сезгә сез әйткән салымнарны җибәрәчәк. Ахикар хикәясе 5:24 Фиргавен Хәйкәрнең аны җиңгәнен күргәч, җавапларын кайтаргач, шунда ук дулкынланып китте һәм аларга өч еллык салым җыярга һәм Хәйкәргә китерергә кушты. Шуннан соң патша аңардан Фиргавен белән беренче тапкыр килгәннән алып аның янына киткәнче ничек мөнәсәбәттә булуын, аның барлык сорауларына ничек җавап биргәнен, аннан салымнарны, кием-салымнарны һәм бүләкләрне ничек алганын сорый башлады. Саннахериб патша зур шатлык белән шатланды һәм Хәйкәргә әйтте: «Бу салымнан теләгәнеңне ал, чөнки барысы да синең кулыңда». Ахикәр хикәясе 6:36,46-47 Без аларга бернинди дә зыян китермәдек, алар безгә салым түләүче булдылар, һәм без аларның табышларын аларга кире кайтардык. Яһүд вәгазе 1:49
11
Салым һәм уннан бер өлеш
...Шуңа күрә кайсарныкын кайсарга, ә Аллаһыныкын Аллаһыга бирегез. Маттай 22:21
Аннары алар бездән тынычлык шартлары сорадылар; һәм әтиебез белән киңәшләшеп, без аларны салым түләүчеләр итеп кабул иттек. Алар безгә биш йөз кор бодай, биш йөз бат май, биш йөз кор шәраб бирделәр, ачлык башланганчы, без Мисырга төшкәнче. Яһүд вәгазе 2:8-9
12