Изге Язмалардагы күпхатынлылык Ләмех үзенә ике хатын алды: берсенең исеме Ада, икенчесенең исеме Зилла иде. Яратылыш 4:19 Әгәр ул үзенә башка хатын алса, аның ризыгын, киемен һәм никах бурычын киметмәскә тиеш. Әгәр ул бу өч нәрсәне аңа эшләмәсә, ул акчасыз ирекле чыгачак. Чыгыш 21:10-11 Әгәр бер ирнең ике хатыны булса, берсенең сөеклесе, икенчесенең нәфрәтләнгәне, һәм алар аңа сөеклесе дә, нәфрәтләнгәне дә балалар тудырсалар; һәм беренче улы нәфрәтләнгәне аныкы булса, ул үз улларына үзенең милкен мирас итеп алганда, сөекле беренче улын нәфрәтләнгәненең улыннан алда беренче ул итеп билгеләмәскә тиеш. Ләкин ул нәфрәтләнгәненең улын беренче ул итеп таныр, аңа үз милкеннән икеләтә өлеш бирер, чөнки ул аның көченең башы; беренче ул хокукы аныкы. (Канун 21:15-17) Әгәр абыйлар бергә яшәсәләр, һәм берсе үлсә һәм баласы булмаса, үлгән кешенең хатыны чит кешегә кияүгә чыкмаска тиеш. Иренең абыйсы аның янына кереп, аны үзенә хатын итеп алырга һәм иренең абыйсы вазифасын үтәргә тиеш. Аның беренче баласы үлгән абыйсы исеменә күчсен, шуңа күрә аның исеме Исраилдән югалмасын. Әгәр ир кеше абыйсының хатынын алырга теләмәсә, абыйсының хатыны капкага өлкәннәр янына барып: «Иремнең абыйсы абыйсы абыйсының исемен Исраилдә күтәрергә теләмәсә, иремнең абыйсы вазифасын үтәмәячәк», – дип әйтсен. Шуннан соң аның шәһәренең өлкәннәре аны чакырып, аның белән сөйләшсеннәр. Әгәр ул үз фикерендә торып: «Мин аны алырга теләмәсәм», – дисә, Шулчак аның абыйсының хатыны өлкәннәр алдында аның янына килеп, аяк киемен ычкындырачак, йөзенә төкерәчәк һәм җавап биреп: «Абыесының йортын төземәгән кешегә шулай эшләнәчәк», – диячәк. Һәм аның исеме Исраилдә: «Аяк киемен ычкындырган кеше йорты», – дип аталачак» (Канун 25:5-10). Шул көнне җиде хатын бер иргә тотынып: «Без үз икмәгебезне ашыйбыз һәм үз киемнәребезне киябез, бары тик Синең исемең белән аталырга гына рөхсәт ит, хурлыгыбызны бетерер өчен», – диярләр. Ишагыйя 4:1 1
Изге Язмалардагы күпхатынлылык
Ибраһим Ибрам белән Нахор үзләренә хатын алдылар: Ибрамның хатынының исеме Сарай, ә Нахорның хатынының исеме Милка, ул Харан кызы, Милканың әтисе һәм Исканың әтисе иде. Яратылыш 11:29 Сарай Ибрамның хатыны аңа бала тапмады. Аның Һаҗәр исемле мисырлы хезмәтчесе бар иде. Сарай Ибрамга болай диде: «Менә Раббы мине бала табудан тыйды. Зинһар, минем хезмәтчем янына кер, бәлки, мин аннан бала табармын». Ибрам Сарайның сүзенә колак салды. Ибрам Кәнган җирендә ун ел яшәгәннән соң, Сарай Ибрамның хатыны үзенең мисырлы хезмәтчесе Һаҗәрне алып, ире Ибрамга хатынлыкка бирде. Ибраһим Һаҗәр янына керде, һәм ул йөкле булды. Һәм ул йөкле булуын күргәч, хуҗабикәсен җирәнеп карады. Яратылыш 16:1-4 Шуннан соң Ибраһим тагын бер хатын алды, аның исеме Кетура иде. Ул аңа Зимран, Йокшан, Медан, Мадиан, Ишбак һәм Шуахны бирде. Йокшан Шеба һәм Деданны тудырды. Деданның уллары: Ашур, Летуш һәм Леуммим. Мадианның уллары: Эфа, Эфер, Ханох, Авида һәм Элда. Болар барысы да Кетураның уллары иде. Ибраһим Исхакка бар булганын бирде. Ә Ибраһимның җарияләренең улларына бүләкләр бирде һәм аларны улы Исхак исән чагында, көнчыгышка, көнчыгыш җиренә җибәрде. Яратылыш 25:1-6
Исав Исав кырык яшендә хетлы Беери кызы Юдитны һәм хетлы Элон кызы Башеманы алган. Бу Исхак белән Ревекка күңел кайгысы булган. ( Яратылыш 26:34-35) Шуннан соң Исав Исмәгыйль янына китте һәм Ибраһим улы Исмәгыйльнең кызы, Небайотның сеңлесе Малахатны хатыннары янына алды. Яратылыш 28:9 Менә Исавның, ягъни Эдомның, нәселе. Исав Ханаан кызларыннан хатыннар алды: хетлы Элон кызы Ада һәм хивилы Зивеон кызы Ана кызы Охолибама; Һәм Башемат Исмәгыйль кызы, Небайотның сеңлесе (Яратылыш 36:1-3) .
Ягъкуб Ягъкуб Лабанга: «Миңа хатынымны бир, чөнки минем көннәрем үтте, мин аның янына керергә тиеш», – диде. Лабан бу җирнең барлык кешеләрен җыеп, мәҗлес оештырды. Кич белән ул кызы Лияне алып, аңа алып килде, һәм ул аның янына керде. Лабан үзенең хезмәтчесе Зилпаны кызы Лиягә хезмәтче итеп бирде. Иртәнге якта Лия күренде. Ул Лабанга: «Ни өчен син миңа шулай эшләдең? Мин сиңа Рәхилә өчен хезмәт итмәдемме? Ни өчен син мине алдадың?» – диде. Лабан болай диде: «Безнең җирдә кечесен олысыннан алда бирергә ярамый». Аның атнасын тәмамла, һәм без сиңа моны да бирербез, син минем белән тагын җиде ел хезмәт итәрсең. Ягъкуб шулай эшләде һәм аның атнасын тәмамлады. Һәм аңа кызы Рәхиләне дә кияүгә бирде. Лабан үзенең хезмәтчесе Билһаны кызы Рәхиләгә хезмәтче итеп бирде. Ул шулай ук Рәхилә янына керде, һәм ул Рәхиләне Лиягә караганда күбрәк яратты, һәм аның янында тагын җиде ел хезмәт итте ( Яратылыш 29:21-30) . Рәхилә Ягъкубка бала тапмавын күргәч, апасына көнләште һәм Ягъкубка: «Миңа балалар бир, югыйсә мин үләчәкмен», – диде. Ягъкубның Рәхиләгә ачуы чыкты һәм ул: «Мин Аллаһы урынынамы, синнән бала тудыруны туктаткан?» – диде. Ул: «Менә минем хезмәтчем Билһа, 2
Изге Язмалардагы күпхатынлылык
аның янына кер, ул минем тезләремә бала табар, мин дә аннан бала табармын», – диде. Ул хезмәтчесе Билһаны аңа кияүгә бирде, һәм Ягъкуб аның янына керде ( Яратылыш 30:1-4) . Лия бала табудан туктаганын күргәч, хезмәтчесе Зилпаны алып, Ягъкубка кияүгә бирде (Яратылыш 30:9).
Гидеон Гидеонның җисеменнән 70 улы туды, чөнки аның күп хатыннары бар иде. Һәм аның Шехемда яшәүче җариясе дә аңа угыл тапты, һәм ул аның исемен Әбумәлик дип атады (Хакимнәр 8:3031).
Джаир Аның артыннан Гилеадлы Яир чыкты һәм Исраилне егерме ике ел хөкем итте. Аның утыз ишәкле кулбашка атланып йөргән утыз улы бар иде, һәм аларның утыз шәһәре бар иде, алар бүгенге көнгә кадәр Гилеад җирендә Хавут-Яир дип атала. Хакимнәр 10:3-4
Ибзан Аның артыннан Бәйтлеһемнән Ибзан Исраилдә хөкем итте. Аның утыз улы һәм утыз кызы бар иде, аларны ул чит илгә җибәрде, һәм улларына чит илләрдән утыз кыз алды. Ул җиде ел Исраилдә хөкем итте. Хакимнәр 12:8-9
Абдон Аннан соң Пиратонлы Хиллел улы Абдон Исраилдә хөкем итте. Аның кырык улы һәм утыз туганы бар иде, алар җитмеш ишәкле таякка атланып йөрделәр; һәм ул сигез ел Исраилдә хөкем итте. Хакимнәр 12:13-14
Элкана Эфраим тавындагы Раматаимзофимда Элкана исемле бер кеше бар иде. Аның исеме Елкана иде. Ул Йерохам улы, Йерохам Елиху улы, Елиху Тоху улы, Тоху Зуф улы, ефраимлы кеше иде. Аның ике хатыны бар иде: берсенең исеме Ханна, икенчесенең исеме Пенинна иде. Пениннаның балалары бар иде, ләкин Ханнаның балалары юк иде. Бу кеше ел саен үз шәһәреннән Шилога, Кодрәтләр Иясе Раббыга гыйбадәт кылырга һәм корбан китерергә бара иде. Илиның ике улы, Хофни һәм Финеес, Раббы руханилары, шунда иде. Елкана корбан китерү вакыты җиткәч, хатыны Пениннага һәм аның барлык улларына һәм кызларына өлешләр бирде. Әмма Ханнага тиешле өлеш бирде, чөнки ул Ханнаны яратты, ләкин Раббы аның карынын япкан иде. Һәм дошманы аны рәнҗетте, чөнки Раббы аның карынын япкан иде. Ул һәр ел шулай эшли иде, хатын Раббы йортына барганда, хатын аны ачуландыра иде, шуңа күрә ул елый иде һәм ашамый иде. Шунда ире Елкана аңа: «Һанна, нигә елыйсың? Нигә ашамыйсың? Нигә йөрәгең кайгыра? Мин синең өчен ун улдан да яхшырак түгелме?» – диде. 1 Патшалык 1:1-8
3
Изге Язмалардагы күпхатынлылык
Шаул Шаулның хатынының исеме Әхинәам иде, ул Әхимаһ кызы иде ... 1 Патшалык 14:50 Шаулның Рицпа исемле җариясе бар иде, ул Айя кызы иде... 2 Патшалык 3:7
Давыт Шуңа күрә Давыт торып китте, үзе һәм аның кешеләре ике йөз филистине үтерделәр; Давыт аларның сөннәт тиреләрен китерде, һәм алар патшага тулысынча бирделәр, патша кияве булсын өчен. Шаул аңа кызы Михальне кияүгә бирде. 1 Патшалык 18:27 Әбигыя тиз генә торып, ишәккә атланды, биш кызы аның артыннан киттеләр, һәм ул Давыт хәбәрчеләре артыннан китте һәм аның хатыны булды. Давыт шулай ук Изреелдан Әхинаамны алды, һәм алар икесе дә аның хатыннары булдылар. 1 Патшалык 25:42-43 Давытның Хевронда уллары туды: аның беренче улы Амнон, ул Изреелле Ахиноамнан; икенчесе Киляв, ул Кармеллы Набалның хатыны Әбигәйлдән; һәм өченчесе Абессалом, ул Гешур патшасы Талмай кызы Мааханың улы; һәм дүртенчесе Адония, ул Хаггитның улы; һәм бишенчесе Шефатия, ул Абиталның улы; һәм алтынчысы, ул Давытның хатыны Эгладан Итреам. Болар Давытка Хевронда туган. 2 Патшалык 3:2-5 Давыт Раббы аны Исраил өстеннән патша итеп куйганын һәм үз халкы Исраил хакына патшалыгын күтәргәнен аңлады. Давыт Хевроннан килгәч, Иерусалимнан тагын кәнизәкләр һәм хатыннар алды. Давытның тагын уллары һәм кызлар туган. 2 Патшалык 5:12-13 Уриянең хатыны иренең үлгәнен ишеткәч, ире өчен кайгырды. Кайгы беткәч, Давыт аны үз өенә алып кайтырга кеше җибәрде, һәм ул аның хатыны булды һәм аңа ул тапты. Ләкин Давытның бу эше Раббыга ошамады. 2 Патшалык 11:26-27 Натан Давытка болай диде: «Син шул кеше. Исраил Аллаһысы Раббы болай ди: Мин сине Исраил өстеннән патша итеп майладым һәм Шаул кулыннан коткардым. Мин сиңа хуҗаңның йортын һәм хуҗаңның хатыннарын бирдем, сиңа Исраил һәм Яһүд йортын бирдем. Әгәр бу бик аз булса, мин сиңа тагын шундый-шундый әйберләр бирер идем. Ни өчен син Раббының әмерен санга сукмыйча, Аның алдында явызлык эшләдең? Син хетлы Урияне кылыч белән үтердең, аның хатынын үзеңә хатын итеп алдың, аны Аммон халкы кылычы белән үтердең». 2 Патшалык 12:7-9 Патша һәм аның артыннан барлык гаиләсе чыгып киттеләр. Патша йортны карап торыр өчен ун җария калдырды. (2 Патшалык 15:16) Давыт Иерусалимдагы йортына кайтты, һәм патша йортны сакларга калдырган ун җариясен алып, аларны сак астына куйды, ашатты, ләкин алар янына кермәде. Шуңа күрә алар үлем көненә кадәр ябылып, тол калганнар. 2 Патшалык 20:3
Сөләйман Әмма Сөләйман патша күп чит ил хатыннарын, шул исәптән фиргавен кызын, моаблы, аммонлы, эдомлы, сидонлы һәм хетлы хатын-кызларны ярата иде; Хуҗа Исраил улларына әйткән халыклар турында: «Сез аларга кермәгез, алар да сезнең яныгызга кермәсләр, чөнки 4
Изге Язмалардагы күпхатынлылык
алар сезнең йөрәгегезне үзләренең илаһларына борачаклар», – дип әйткән. Сөләйман аларга мәхәббәт белән кушылган. Аның җиде йөз хатыны, принцессалары һәм өч йөз җариясе бар иде, һәм хатыннары аның йөрәген юлдан яздырдылар. Сөләйман карт булгач, хатыннары аның йөрәген башка илаһларга бордылар, һәм аның йөрәге, әтисе Давыт кебек, Раббы Аллаһысына тулысынча бирелмәде. Сөләйман сидонлыларның алиһәсе Ашторетка һәм аммонлыларның җирәнгеч алласы Милкомга табынды. Сөләйман Раббы алдында яман эшләр кылды, һәм атасы Давыт кебек, Раббыга тулысынча иярмәде. Шуннан соң Сөләйман Иерусалим каршындагы калкулыкта Моабның җирәнгеч әйбере Кемош һәм Аммон халкының җирәнгеч әйбере Молох өчен табыну урыны төзеде. Шулай ук ул үз илаһларына хуш исле сумала яндырган һәм корбан китергән барлык чит ил хатыннары өчен дә шулай эшләде. Сөләйманга Раббы ачуланды, чөнки аның йөрәге аңа ике тапкыр күренгән Исраил Аллаһысы Раббыдан борылды. Аңа башка илаһларга иярмәскә куштылар, ләкин ул Раббы кушканны үтәмәде ( 3 Патшалык 11:1-10) .
Рихәбәм Рихәбәм Давыт улы Йеримотның кызы Махалатны һәм Ишай улы Элиабның кызы Абиһаилны үзенә хатынлыкка алды. Аңа ул балалар тапкан: Йеуш, Шемария һәм Заһам. Аннан соң ул Абессаломның кызы Мааханы өйләндерде, ул аңа Абия, Аттай, Зиза һәм Шеломиф исемле балаларны тапты. Рихәбәм барлык хатыннарыннан һәм җарияләреннән дә күбрәк Абессалом кызы Мааханы ярата иде (чөнки ул унсигез хатын һәм алтмыш җария алган; һәм егерме сигез угыл һәм алтмыш кыз тапкан). 2 Елъязма 11:18-21
Абия Әмма Әбия көчле булып китте һәм ундүрт хатын алды, егерме ике ул һәм уналты кыз тудырды (2 Елъязма 13:21).
Әһәб Сурия патшасы Бенһадад үзенең барлык гаскәрен җыйды. Аның белән утыз ике патша, атлары һәм арбалары бар иде. Ул барып, Самарияне камап алды һәм аңа каршы сугышты. Ул шәһәргә Исраил патшасы Ахабка хәбәрчеләр җибәрде һәм аңа болай диде: «Бенһадад болай ди: Синең көмешең дә, алтының да минеке; хатыннарың да, балаларың да, иң яхшыларың да минеке». Исраил патшасы җавап биреп әйтте: «Хуҗам, патшам, син әйткәнчә: мин синеке, һәм минем бар нәрсәм дә». Хәбәрчеләр кире кайтып әйттеләр: «Бенһадад болай ди: мин сиңа: «Син миңа көмешеңне, алтыныңны, хатыннарыңны һәм балаларыңны бирәчәксең», – дип хәбәр җибәргән идем. Әмма мин иртәгә шушы вакытта сиңа үз хезмәтчеләремне җибәрәм, алар синең йортыңны һәм хезмәтчеләреңнең йортларын тикшерәчәкләр, һәм сиңа ошаган һәрнәрсәне алар кулларына бирәчәкләр һәм алып китәчәкләр». Шуннан соң Исраил патшасы илнең барлык аксакалларын чакырып алды һәм: «Маркагыз, зинһар, карагыз, бу кеше ничек явызлык эзли икән? Ул миңа хатыннарымны, балаларымны, көмешемне һәм алтынымны сорап хәбәр җибәрде, ләкин мин аны кире какмадым», – диде. Барлык аксакаллар һәм барлык халык аңа: «Аны тыңлама һәм ризалашма», – диделәр. 1 Патшалык 20:1-8 Әхәбнең Самариядә җитмеш улы бар иде... 2 Патшалар 10:1
5
Изге Язмалардагы күпхатынлылык
Йоаш Йоаш җиде яшендә патшалык итә башлаган һәм Иерусалимда кырык ел патшалык иткән. Аның әнисенең исеме дә Беершебадан Сибия булган. Йоаш рухани Иодай гомеренең барлык көннәрендә Раббы алдында дөрес булган эшләрне эшләгән. Иодай аңа ике хатын алган, һәм ул уллар һәм кызлар тапкан. 2 Елъязма 24:1-3
6