Skip to main content

Swahili - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


SanaayaKutawala-UtawalawaKisiasa

BaruayaAristeas

Mfalmealipokeajibuhilokwaidhininaakamwulizamwingine,'Sifaganimuhimuzaidiyakutawala niipi?''Kujilinda,'akajibu,'kujiepushanarushwanakufanyamazoeziyakiasikatikasehemukubwa yamaishayamtu,kuheshimuhakikulikovituvyote,nakufanyaurafikinawatuwaainahiiKwa maanaMungupianimpendahaki!BaruayaAristeas8:12-13

Mfalmealiashiriamakubalianoyakenakumwambiamwingine,'Kiinichaufalmeninini?'Naye akajibu,'Kujitawalavizurinakutopotoshwanautajiriauumaarufukwatamaazisizonakiasiau zisizofaa,hiindiyonjiayakweliyakutawalaikiwautafikiriajambohilovizuriKwamaana unachohitajikwelinichako,naMunguhanauhitajinanimkarimu.Mawazoyakoyawekamavile yanavyokuwamwanadamu,nausitamanivituvingiilatuvilevinavyohitajikakwakutawala!Barua yaAristeas8:15-16

Sikuiliyofuata,mpangiliohuohuoulizingatiwa,namfalmealipopatafursayakuwaulizamaswali watuhao,alimuulizawakwanzakatiyawalewaliokuwawameachwakwaajiliyamahojiano yanayofuata,Je,niainaganiyajuuzaidiyaserikali?Nayeakajibu,'Kujitawalamwenyewena kutochukuliwanamisukumo.Kwamaanawatuwotewanamwelekeofulaniwaasiliwaakili. Inawezekanakwambawatuwengiwanamwelekeowakulanakunywanaraha,nawafalmewana mwelekeowakupataeneonasifakubwaLakininivizurikwambakuwenakiasikatikamamboyote BaruayaAristeas8:26-27

Mfalmealimkaribishakwaukarimumtuhuyonakumuulizaaliyefuataajibuswali,angewezaje kuepukamaishayarahanaraha?Nayeakajibu,'Kamaangekumbukakilamarakwambayeyendiye mtawalawahimayakubwanabwanawaumatimkubwa,nakwambaakiliyakehaipaswi kujishughulishanamambomengine,lakini,anapaswakuzingatiakilawakatijinsiangewezakukuza ustawiwaoLazimapiaamwombeMungukwambahakunawajibuunaowezakupuuzwa'Baruaya Aristeas9:17-18

'Mtuanawezajekujizuianakiburi?'Akajibu,'Ikiwaanadumishausawanakukumbukakilawakati kwambayeyenimtuanayewatawalawanadamu.NaMunguhuwaangamizawenyekiburi,na kuwainuawapolenawanyenyekevu!BaruayaAristeas9:45-46

Mfalmealisemakwambamtuhuyupiaalikuwaamesemavyema,naakamwulizamwingine, Tumteuenanikuwamagavana?Nayeakajibu,'Wotewanaochukiauovu,nakuigamwenendowenu wenyewehutendakwahakiiliwapatekudumishasifanjemadaima.Kwamaanahivindivyo unavyofanya,EeMfalmemwenyenguvu,'alisema,'naniMungualiyekupatajiyahaki.'Baruaya Aristeas10:7-8

Mfalmealitumiamudakumsifumtuhuyukishaakamuulizawamwisho,Nimafanikiogani makubwazaidikatikakutawalahimaya?Nayeakajibu,'Kwambaraiawaendeleekuishikatikahali yaamani,nakwambahakiitoleweharakakatikakesizamigogoro'BaruayaAristeas10:23-24

Pentateuki

Kwamaananimemjua,yakwambaatawaamuruwanawenanyumbayakebaadayake,nao wataishikanjiayaBwana,wafanyehakinahukumu,iliBwanaamtimizieIbrahimuhayoaliyomnena Mwanzo18:19

Zaidiyahayoutajipatiakatikawatuwotewatuwenyeuwezo,wenyekumchaMungu,watuwakweli, wanaochukiatamaa;ukawawekejuuyao,wawewakuuwamaelfu,nawakuuwamamia,nawakuu wahamsini,nawakuuwamakumi;naowawaamuewatuwakatiwote;kishaitakuwa,kilaneno kubwawatakuletea,lakinikilanenodogowatalifanya;basiitakuwarahisikwakowewemwenyewe, naowatauchukuamzigopamojanaweKutoka18:21-22

Usiletehabarizauongo;usiungemkonowakonamwovuilikuwashahidiwaudhalimu.Usifuate umatikutendauovu;walausisemekatikanenoilikugeukiawatuwengiilikupotoshahukumu;wala usimpendemtumaskinikatikanenolake.Usipotoshehukumuyamaskiniwakokatikanenolake. Jiepushenanenolauongo;walausimuueasiyenahatianamwenyehaki;kwamaanamimi sitamhesabiamtumwovuhakiKutoka23:1-3,6-7

Msitendeuovuwowotekatikahukumu;msimpendeleemaskini,walamsimheshimumwenyenguvu; balimtamhukumujiraniyakokwahaki.Msitendeuovuwowotekatikahukumu,katikakipimo, katikauzani,aukatikakipimo.MamboyaWalawi19:15,35

Jichagulieniwatuwenyehekima,naakili,nawanaojulikanakatikakabilazenu,naminitawaweka wawewakuujuuyenuNiliwaagizawaamuziwenuwakatihuo,nikasema,Sikienihojakatiyandugu zenu,mkahukumukwahakikatiyakilamtunanduguyake,namgenialiyepamojanaye. Msipendeleewatukatikahukumu;balimsikilizewadogonawakubwavilevile;msimwogope mwanadamu;kwamaanahukumuniyaMungu;nahojailiyongumukwenu,iletenikwangu,nami nitaisikia.KumbukumbulaTorati1:13,16-17

Sasabasi,EeIsraeli,zisikilizeniamrinahukumuninazowafundisha,ilimzitende,mpatekuishina kuingianakuimilikinchiambayoBWANA,Munguwababazenu,anawapa.KumbukumbulaTorati 4:1

Huwafanyiayatimanamjanehukumuyahaki,nayehumpendamgeni,akimpachakulanamavazi KumbukumbulaTorati10:18

WaamuzinamaafisawatawekwakatikamalangoyakoyoteakupayoBwana,Munguwako,kwa kabilazako;naowatawahukumuwatukwahukumuyahaki.Usipotoshehukumu;usipendeleeuso wamtu,walausipokeezawadi;kwamaanazawadihupofushamachoyawenyehekima,na kupotoshamanenoyawenyehakiKumbukumbulaTorati16:18-19

Tenaitakuwa,atakapoketijuuyakitichaenzichaufalmewake,aandikenakalayatoratihiikatika kitabu,akiitoakatikakilekilichombeleyamakuhaniWalawi;nayoiwenaye,nakuisomasikuzote zamaishayake;iliapatekujifunzakumchaBwana,Munguwake,kuyashikamanenoyoteyatorati hiinaamrihizi,nakuyafanya;moyowakeusiinukejuuyanduguzake,walaasikengeukekatika

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

amri,kwendamkonowakuumewalawakushoto;iliapatekuziongezasikuzakekatikaufalmewake, yeyenawanawe,katikatiyaIsraeli.KumbukumbulaTorati17:18-20

Usipotoshehukumuyamgeni,walayatima;walausitwaenguoyamjanekuwarehani; KumbukumbulaTorati24:17

Ikiwakunaugomvikatiyawatu,naowakajahukumuni,nawaamuziwakawahukumu;ndipo watakapomhesabiahakimwenyehaki,nakuwahukumuwaovu.KumbukumbulaTorati25:1

Naalaaniweapotoshayehukumuyamgeni,yatima,namjane.Nawatuwotewaseme,Amina. KumbukumbulaTorati27:19

Historia

LakiniBWANAakawainuawaamuzi,waliowaokoanamikonoyawatuwaliowatekanyara Waamuzi2:16

MoyowanguunawaelekeamaliwaliwaIsraeli,waliojitoakwahiariyaomiongonimwawatu MhimidiniBWANA.Waamuzi5:9

DaudiakatawalajuuyaIsraeliyote;nayeDaudiakawafanyiawatuwakewotehukumunahaki2 Samweli8:15

MunguwaIsraelialisema,MwambawaIsraelialiniambia,Yeyeawatawalayewanadamulazima awemwenyehaki,akitawalakwakumchaMungu.Nayeatakuwakamanuruyaasubuhi,jua lichomozapo,asubuhiisiyonamawingu;kamamajanimabichiyachipukayokatikanchikwa mwangazawakung'aabaadayamvua.2Samweli23:3-4

Nasasa,EeBwana,Munguwangu,umemfanyamtumishiwakoawemfalmebadalayaDaudibaba yangu;naminimtotomdogotu;sijuijinsiyakutokawalakuingia.Namtumishiwakoyukokatikati yawatuwakouliowachagua,watuwengiwasiohesabikawalakuhesabiwakwawingiKwahiyo mnipemtumishiwakomoyowabusaraniwahukumuwatuwako,nipatekupambanuamemana mabaya;maananinaniawezayekuwahukumuwatuhawawakowaliowengi?Nenohili likampendezaBwana,kwakuwaSulemaniameombajambohiliMunguakamwambia,Kwakuwa umeombajambohili,walahukujitakiamaishamarefu,walahukujitakiautajiri,walahukujitakiaroho zaaduizako;baliumejitakiaakiliyakupambanuahukumu;tazama,nimefanyakamaulivyosema; tazama,nimekupamoyowahekimanawabusara;hatahapakuwanamtukamawewekablayako, walabaadayakohatainukamtukamawewe1Wafalme3:7-12

NaIsraeliwotewakasikiahabarizahukumualiyoihukumumfalme,wakamwogopamfalme;maana walionayakuwahekimayaMunguilikuwandaniyake,iliafanyehukumu1Wafalme3:28

Naweukiendambelezangu,kamaDaudibabayakoalivyokwenda,kwaukamilifuwamoyo,nakwa unyofu,kutendasawasawanayoteniliyokuamuru,nakuzishikaamrizangunahukumuzangu;ndipo nitakapoimarishakitichaenzichaufalmewakojuuyaIsraelimilele,kamanilivyomwahidiaDaudi babayako,nikisema,HutakosamtukatikakitichaenzichaIsraeli1Wafalme9:4-5

Heriwatuwako,heriwatumishiwakohawa,wanaosimamambeleyakodaima,nakusikiahekima yakoNaahimidiweBwana,Munguwako,aliyependezwanawe,kukuwekajuuyakitichaenzicha

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

Israeli;kwakuwaBwanaaliwapendaIsraelimilele,kwahiyoakakuwekakuwamfalme,ufanye hukumunahaki.1Wafalme10:8-9

NaYeroboamualikuwamtuhodarinashujaa;Sulemanialipomwonakijanahuyoyakuwanimtu mwenyebidii,akamwekajuuyakaziyoteyanyumbayaYusufu.1Wafalme11:28

BasiDaudiakatawalajuuyaIsraeliyote,akafanyahukumunahakimiongonimwawatuwakewote. 1MamboyaNyakati18:14

Ndipoutakapofanikiwa,ukiangaliakuzitimizaamrinahukumuambazoBwanaalimwagizaMusa kuhusuIsraeli;uwehodarinamoyomkuu;usiogopewalausifadhaike1MamboyaNyakati22:13

Zaidiyahayonitauimarishaufalmewakemilele,akiendeleakuzishikaamrizangunahukumuzangu, kamahivileo1MamboyaNyakati28:7

NaSulemani,mwanawaDaudi,akaimarishwakatikaufalmewake,nayeBwana,Munguwake, alikuwapamojanaye,akamtukuzasana.2MamboyaNyakati1:1

Nipehekimanamaarifa,nipatekutokanakuingiambeleyawatuhawa;kwamaananinaniawezaye kuwahukumuwatuwakohawawaliowengi?MunguakamwambiaSulemani,Kwasababunenohili lilikuwamoyonimwako,walahukuombautajiri,walautajiri,walaheshima,walamaishayaadui zako,walahujaombamaishamarefu;baliumejitakiahekimanamaarifa,upatekuwahukumuwatu wangu,niliokutawazajuuyao;hekimanamaarifaumepewa;naminitakupautajiri,nautajiri,na heshima,ambayowafalmewotewaliokuwakablayakohawajapatakuwanayo,walabaadayako hapatakuwanamtukamahuyo.2MamboyaNyakati1:10-12

SulemaniakakusudiakujenganyumbakwaajiliyajinalaBWANA,nanyumbakwaajiliyaufalme wake.Huramuakasema,NaahimidiweBWANA,MunguwaIsraeli,aliyeziumbambingunanchi, aliyempaDaudimfalmemwanamwenyehekima,mwenyebusaranaakili,apatekumjengea BWANAnyumba,nanyumbakwaajiliyaufalmewake.2MamboyaNyakati2:1,12

Nawe,ukiendambelezangukamaDaudibabayakoalivyokwenda,nakutendasawasawanayote niliyokuamuru,nakuzishikaamrizangunahukumuzangu;ndiponitakapokiimarishakitichaenzi chaufalmewako,kamanilivyoagananaDaudibabayako,nikisema,Hutakosamtuwakutawala katikaIsraeli.2MamboyaNyakati7:17-18

NaahimidiweBwana,Munguwako,aliyependezwanawekukuwekajuuyakitichakechaenzi,uwe mfalmekwaajiliyaBwana,Munguwako;kwakuwaMunguwakoaliwapendaIsraeli,ili awaimarishemilele,kwahiyoakakuwekauwemfalmejuuyao,utendehukumunahaki2Mamboya Nyakati9:8

Akawaambiawaamuzi,Angalienimyafanyayo;kwakuwahammhukumumwanadamu,bali BWANA,aliyepamojananyikatikahukumu.BasisasahofuyaBWANAiwejuuyenu;angalieni mkafanye;kwakuwahakunauovukwaBWANA,Munguwetu,walaupendeleo,walakupokea zawadi.2MamboyaNyakati19:6-7

AchakaziyanyumbahiiyaMunguiendelee;mwacheniliwaliwaWayahudinawazeewaWayahudi waijengenyumbahiiyaMungumahalipake.Ezra6:7

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

KwamaanaEzraalikuwaameuelekezamoyowakekuitafutasheriayaBwana,nakuitenda,na kufundishaamrinahukumukatikaIsraeli.Ezra7:10

Nawewe,Ezra,kwakadiriyahekimayaMunguwakoiliyomkononimwako,wekamahakimuna waamuzi,watakaowahukumuwatuwotewaliong'amboyaMto,wotewajuaosheriazaMunguwako; ukawafundishewalewasiozijuaNayeyoteasiyetakakuitendasheriayaMunguwakonasheriaya mfalme,naahukumiweharaka,kwambanikwakuuawa,aukwakuhamishwa,aukwa kunyang'anywamali,aukwakufungwa.Ezra7:25-26

KwambanilimpanduguyanguHanani,naHanania,mkuuwajumbalakifalme,mamlakajuuya Yerusalemu;kwamaanaalikuwamtumwaminifu,nayealikuwamchaMungukulikowengi Nehemia7:2

KwamaanaMordekaiMyahudialikuwawapilikwamfalmeAhasuero,namkuumiongonimwa Wayahudi,nakukubaliwanawingiwanduguzake,akiwatafutawatuwakewema,nakuihubiri amanimbeguyakeyoteEsta10:3

Tujichaguliehukumu;tujuekatiyetuyaliyomema.Ayubu34:4

Zaburi

BaliBWANAatadumumilele;amewekakitichakechaenzitayarikwahukumu.Nayeatauhukumu ulimwengukwahaki,AtawahukumuwatukwaunyofuZaburi9:7-8

Hupendahakinahukumu;duniaimejaawemawaBWANA.Zaburi33:5

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyewe. Zaburi33:12

KwamaanaBWANAhupendahukumu,walahawaachiwatakatifuwake;huhifadhiwamilele;lakini wazaowawaovuwatakatiliwambaliKinywachamwenyehakihunenahekima,naulimiwake hunenahukumu.Zaburi37:28,30

EeMungu,mpemfalmehukumuzako,namwanawamfalmehakiyakoAtawahukumuwatuwako kwahaki,namaskiniwakokwahukumu.Atawahukumumaskiniwawatu,atawaokoawatotowa wahitaji,naatamvunjavipandevipandemdhalimuZaburi72:1-2,4

Wateteenimaskininayatima;watendeenihakiwalioonewanawahitajiMwokoenimaskinina wahitaji;mwokoenikatikamkonowawaovuZaburi82:3-4

Hakinahukumundiomakaoyakitichakochaenzi;fadhilinakwelizitakutanguliaZaburi89:14

Lakinihukumuitarudikwenyehaki,nawotewaliowanyofuwamoyowataifuata.Zaburi94:15

Mawingunagizavinamzunguka,hakinahukumundiomakaoyakitichakechaenzi.Zaburi97:2

Nguvuzamfalmenazohupendahukumu;Wewehuthibitishaadili,Wewehutekelezahukumuna hakikatikaYakobo.Zaburi99:4

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

BWANAndiyeanayetekelezahakinahukumukwawotewanaoonewaZaburi103:6

Heriwashikaohukumu,NaowatendaohakisikuzoteZaburi106:3

Matendoyamikonoyakenikwelinahukumu,maagizoyakeyoteniimara.Zaburi111:7

Nimechaguanjiayakweli;nimewekahukumuzakombeleyangu.Unifundishebusaranamaarifa mema;Kwamaananimeaminimaagizoyako.Nimeapa,naminitayatimiza,yakwambanitazishika hukumuzakozahakiNimetendahukumunahaki;usiniachemikononimwawatesiwanguZaburi 119:30,66,106,121

HeriyeyealiyenaMunguwaYakobokamamsaadawake,AmbayetumainilakenikwaBWANA, Munguwake,Aliyeziumbambingu,nanchi,nabahari,navyotevilivyomo;Aishikayekwelimilele; Huwahukumuwalioonewa,HuwapawenyenjaachakulaBWANAhuwafunguawafungwa:Zaburi 146:5-7

MithalizaMfalmeSulemani

MithalizaSulemani,mwanawaDaudi,mfalmewaIsraeli;Kujuahekimanamafundisho;Kutambua manenoyaufahamu;Kupokeamafundishoyahekima,haki,nahukumu,naadili;Kumpamjinga werevu,nakijanamaarifanabusaraMithali1:1-4

KwamaanaBWANAhuwapahekima;kinywanimwakehutokamaarifanaufahamuHuwawekea wenyehakiakibayahekimakamili;Yeyeningaokwaowaendaokwaunyofu.Huzilindanjiaza hukumu,Nakuzihifadhinjiazawatakatifuwake.Ndipoutakapofahamuhaki,nahukumu,naadili; naam,kilanjianjemaMithali2:6-9

KumchaBWANAnikuchukiauovu;Kiburinamajivuno,nanjiambaya,nakinywachaukaidi, nakichukia.Shaurinilangu,nahekimanjema;Mimininaufahamu;ninanguvu;Kwamimiwafalme humiliki,nawakuuhuhukumuhaki;Kwamimiwakuuhutawala,nawakuu,naam,waamuziwotewa duniaMithali8:13-16

Mkonowamwenyebidiiutatawala;balimvivuatalazimishwakufanyakaziyakulazimishwa Mithali12:24

HukumuyaMunguimomidomonimwamfalme;KinywachakehakikosihukumuNichukizokwa wafalmekutendauovu;Maanakitichaenzihuthibitikakwahaki.Midomoyahakinifurahaya wafalme;naohumpendayeyeasemayeyaliyosawaMithali16:10,12-13

Asiyemwepesiwahasiraniborakulikomwenyenguvu;Namtuatawalayerohoyakekulikomtu atekayemjiMithali16:32

Mtumwovuhutoazawadikifuaniilikupotoshanjiazahukumu.Mithali17:23

Sivemakukubaliusowamwovu;walakuwaangushawenyehakihukumuni.Mithali18:5

Mfalmeaketiyekatikakitichahukumuhutawanyauovuwotekwamachoyake.Mithali20:8

Mfalmemwenyehekimahuwatawanyawaovu,nakuizungushagurudumujuuyaoMithali20:26

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

Rehemanauaminifuhumlindamfalme,Nakitichakechaenzihutegemezwakwarehema.Mithali 20:28

KutendahakinahukumuhumpendezaBWANAkulikosadaka.Unyang'anyiwawaovu utawaangamiza;kwasababuwanakataakutendahukumuMithali21:3,7

Nifurahakwawenyehakikutendahukumu,baliuharibifukwaowatendaomaovu.Mithali21:15

Mambohayapianiyawenyehekima.Sivizurikupendeleawatukatikahukumu.Amwambiaye mwovu,Weweunahaki;watuwatamlaani,mataifawatamchukia;Balikwaowamkemeaokutakuwa nafuraha,nabarakanjemaitawajia.Mithali24:23-25

Asiyetawalarohoyakenikamamjiuliobomolewa,usionakutaMithali25:28

Watuwaovuhawaelewihukumu;BaliwamtafutaoBWANAhuelewamamboyoteMithali28:5

Kamasimbaangurumaye,nadubuanayekimbia,ndivyoalivyomtawalamwovujuuyawatumaskini. Mithali28:15

Wenyehakiwanapokuwanamamlaka,watuhufurahi;Baliwaovuwatawalapo,watuhuomboleza Mithali29:2

Mfalmehuithibitishanchikwahukumu,baliyeyeapokeayerushwahuipinduaMithali29:4

Mtawalaakisikilizauongo,watumishiwakewoteniwaovuMithali29:12

Mfalmeawahukumuyemaskinikwauaminifu,kitichakechaenzikitaimarikamilele.Mithali29:14

Wengihutafutaupendeleowamtawala;LakinihukumuyakilamtuhutokakwaBWANA.Mithali 29:26

Haifaiwafalme,EeLemueli,haifaiwafalmekunywadivai;Walawakuukileo;Wasijewakakunywa, wakasahausheria,NakupotoshahukumuyamtuyeyotealiyetaabuniMithali31:4-5

Funguakinywachakokwaajiliyabubu,uwateteewotewalioachwawaharibiwe.Funguakinywa chako,uhukumukwahaki,uwateteemaskininawahitajiMithali31:8-9

Zaidiyahayonilionachiniyajuamahalipahukumu,yakwambaubayaupo,namahalipahakiupo ubaya.Nikasemamoyonimwangu,Munguatawahukumuwenyehakinawaovu;kwamaanakuna wakatihukokwakilakusudinakwakilakazi.Mhubiri3:16-17

Ukionamaskiniwakionewa,nahukumunahakivikipotoshwakwanguvukatikajimbo,usishangae jambohilo;kwamaanaaliyejuukulikowaliojuuhuangalia;nakunawaliojuukulikowaoMhubiri 5:8

Ashikayeamrihatasikianenobaya;namoyowamwenyehekimahutambuawakatinahukumuKwa sababukwakilakusudikunawakatinahukumu;kwahiyotaabuyamwanadamunikubwajuuyake. Mhubiri8:5-6

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

Manabii

Jifunzenikutendamema;tafutenihukumu,wasaidieniwalioonewa,wahukumuniyatima,mteteeni mjaneIsaya1:17

Kwamaanakwaajiliyetumtotoamezaliwa,tumepewamwana;naufalmeutakuwabeganimwake; nayeataitwajinalake,MshauriwaAjabu,Mungumwenyenguvu,Babawamilele,Mfalmewa Amani.Hakutakuwanamwishowaenziyakenaamani,katikakitichaenzichaDaudi,nakatika ufalmewake,kuuimarisha,nakuuthibitishakwahukumunakwahakitangusasahatamileleWivu waBWANAwamajeshiutatendahayaIsaya9:6-7

Olewaowanaotungaamrizisizozahaki,nakuandikamanenomakaliwanayoandika;ilikuwageuza wahitajiwasipatehukumu,nakuwanyang'anyamaskiniwawatuwanguhakiyao,iliwajanewawe mawindoyao,nakuwanyang'anyayatima!Isaya10:1-2

Nakitichaenzikitaimarishwakwarehema;nayeataketijuuyakekwakweli,katikahemayaDaudi, akihukumu,nakutafutahukumu,nakufanyahakiharakaIsaya16:5

Tazama,mfalmeatatawalakwahaki,nawakuuwatatawalakwahukumu.Isaya32:1

BWANAasemahivi,Shikenihukumu,mkafanyehaki;kwamaanawokovuwanguukaribukuja,na hakiyangukufunuliwaIsaya56:1

Naweutaapa,KamaBWANAaishivyo,katikakweli,katikahukumu,nakatikahaki;naomataifa watajibarikikatikayeye,naowatajitukuzakatikayeyeYeremia4:2

Lakiniajisifuyenaajisifukwasababuhii,yakwambaananielewanakunijua,yakuwamimini Bwana,nitendayewema,nahukumu,nahaki,katikanchi;maanamiminapendezwanamambohayo, asemaBwana.Yeremia9:24

EnyinyumbayaDaudi,Bwanaasemahivi:Hukumuniasubuhi,mkamwokoealiyetekwanyarana mkonowamdhalimu,ghadhabuyanguisijeikatokakamamoto,ikawaka,asiwezemtukuizima,kwa sababuyauovuwamatendoyenuYeremia21:12

Bwanaasemahivi:Fanyenihukumunahaki,mkawaokoewaliotekwanamikonoyamdhalimu; msiwatendeevibayawageni,yatima,walamjane,walamsimwagedamuisiyonahatiamahalihapa. Yeremia22:3

Tazama,sikuzinakuja,asemaBWANA,nitakapomchipushiaDaudiChipukizilahaki,nayeMfalme atatawalanakufanikiwa,nayeatafanyahukumunahakikatikanchiYeremia23:5

Katikasikuhizo,nawakatihuo,nitamchipushiaDaudiChipukizilahaki;nayeatafanyahukumuna hakikatikanchiYeremia33:15

Yeyeasiyekopeshakwariba,walahakupokeafaidayoyote,ameuzuiamkonowakekutokakatika uovu,nakufanyahukumuyakwelikatiyamtunamtu,ametembeakatikasheriazangu,nakuzishika hukumuzangu,ilikutendakweli;yeyenimwenyehaki,hakikaataishi,asemaBwanaMUNGU. Ezekieli18:8-9

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

BwanaMUNGUasemahivi;Naiwatosheninyi,enyiwakuuwaIsraeli;ondoenijeurinaunyang'anyi, mkafanyehukumunahaki,waondoeniwatuwangukamawatumwawenu,asemaBwanaMUNGU Ezekieli45:9

Kwahiyo,Eemfalme,shaurilangulikubalikekwako,ukaachedhambizakokwahaki,namaovu yakokwakuwahurumiamaskini;labdaitakuongezeamudawautulivuwako.Sasamimi NebukadnezanamsifunakumtukuzanakumheshimuMfalmewambinguni,ambayematendoyake yotenikweli,nanjiazakenizahaki;nawalewaendaokwakiburiatawezakuwashushaDanieli 4:27,37

NdipomfalmeDarioakawaandikiawatuwakabilazote,mataifayote,nalughazote,wakaaoduniani kote,Amaniiongezekekwenu.Miminatoaamri,yakwambakatikakilamamlakayaufalmewangu watuwatetemekenakuogopambelezaMunguwaDanieli;kwamaanayeyendiyeMungualiyehai, adumuyemilele,naufalmewakehautaangamizwa,namamlakayakeyatadumuhatamwisho.Yeye huokoanakuokoa,nayehutendaisharanamaajabumbinguninaduniani,ndiyealiyemwokoa Danielinanguvuzasimba.Danieli6:25-27

KwahiyomrudieMunguwako;shikarehemanahukumu,naweumngojeeMunguwakodaima Hosea12:6

Chukieniuovu,pendenimema,mkaithibitishehukumulangoni;huendaBwana,Munguwamajeshi, akawahurumiamabakiyaYusufu.Lakinihukumunaishukekamamaji,nahakikamakijito kipitachonguvuAmosi5:15,24

Bwanawamajeshiasemahivi,akisema,Fanyenihukumuzakweli,kilamtunaamrehemundugu yake;walamsimdhulumumjane,walayatima,walamgeni,walamaskini;walamtuawayeyote miongonimwenuasiwazemabayajuuyanduguyakemoyonimwake.Zekaria7:9-10

Hayandiyomambomtakayoyafanya;Semenikwelikilamtunajiraniyake;hukumunikwelina amanimalangonimwenu;walamtuawayeyotemiongonimwenuasiwazemabayamioyonimwake juuyajiraniyake;walamsipendekiapochauongo;maanahayoyotendiyoniyachukiayo,asema BWANA.Zekaria8:16-17

Injili

LakiniYesuakasema,Waacheniwatotowadogowajekwangu,walamsiwazuie;kwamaanawalio kamahaoufalmewambinguniniwaoMathayo19:14

Ninanibasimtumwamwaminifunamwenyebusara,ambayebwanawakeamemwekakuwa mtawalawanyumbayake,awapechakulakwawakatiwake?Amin,nawaambia,atamwekakuwa mtawalawamalizakezote.Mathayo24:45,47

Bwanawakeakamwambia,Vema,mtumwamwemanamwaminifu;umekuwamwaminifukwa machache,nitakuwekakuwamtawalawamambomengi;ingiakatikafurahayabwanawako.Bwana wakeakamwambia,Vema,mtumwamwemanamwaminifu;umekuwamwaminifukwamachache, nitakuwekakuwamtawalawamambomengi;ingiakatikafurahayabwanawako.Mathayo25:21,23

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

LakiniYesuakawaita,akawaambia,Mnajuayakuwawalewanaohesabiwakuwawanawatawala Mataifahuwatawala,nawakubwawaohuwamiliki.Lakinihaitakuwahivyokwenu;balimtuyeyote anayetakakuwamkubwakwenu,atakuwamtumishiwenu;namtuyeyoteanayetakakuwamkubwa kwenu,atakuwamtumishiwawoteKwamaanaMwanawaAdamunayehakujakutumikiwa,bali kutumika,nakutoanafsiyakeiwefidiayawengi.Marko10:42-45

Msihukumukwajinsiyamachotu,baliihukumunihukumuyahaki.Je,sheriayetuhumhukumumtu kablayakumsikianakujuaatendalo?Yohana7:24,51

Nyaraka

Auyeyeahimizaye,kwakuonya;yeyeatoaye,naafanyehivyokwaunyenyekevu;yeyeatawalaye, kwabidii;yeyeaonyeshayerehema,kwafurahaWarumi12:8

KilamtunaaitiimamlakailiyokuuKwamaanahakunamamlakaisipokuwayaMungu;mamlaka zilizopozimeamriwanaMunguBasi,aipingayemamlaka,hupingaagizolaMungu;naowapingao watajipatiahukumu.Kwamaanawatawalasihofukwamatendomema,balikwamabaya.Basi,je, huiogopimamlaka?Fanyamema,naweutapatasifayake;kwamaanayeyenimtumishiwaMungu kwakokwaajiliyamema.Lakiniukifanyamabaya,ogopa;kwamaanahachukuiupangabure;kwa maanayeyenimtumishiwaMungu,mlipizakisasiwakumfanyiaghadhabuatendayemabaya. Warumi13:1-4

Tiinikilaagizolawanadamu,kwaajiliyaBwana;kwambanikwamfalme,kamamkuu;aukwa watawala,kamawalewaliotumwanayeilikuwaadhibuwatendamabaya,nakuwasifuwatenda mema.1Petro2:13-14

Apokrifa

BwanaaliamsharohoyaKoreshi,mfalmewaWaajemi,akatangazakatikaufalmewakewote,napia kwakuandika,akisema,Koreshi,mfalmewaWaajemi,asemahivi;BwanawaIsraeli,BwanaAliye juu,ameniwekakuwamfalmewaulimwenguwote,naakaniamurunimjengeenyumbahuko Yerusalemu,hukoYuda.1Esdras2:2-4

NapiaaliamurukwambaSisine,gavanawaSirianaFoinike,naSathrabuzane,nawenzao,nawale walioteuliwakuwawatawalakatikaShamunaFoinike,wawewaangalifuwasiingiliemahalihapo, baliwamruhusuZorobabeli,mtumishiwaBwana,nagavanawaYudea,nawazeewaWayahudi, wajengenyumbayaBwanamahalihapo.1Esra6:27

KwaniEsdrasalikuwanaujuzimwingisana,hatahakuachachochotekatikasherianaamrizaBwana, balialiwafundishaIsraeliwoteamrinahukumu.1Esdras8:7

HivyomataifayoteyatamsifuBwana,nawatuwakewatamkiriMungu,naBwanaatawatukuzawatu wake;nawotewampendaoBwanaMungukwakwelinahakiwatafurahi,wakiwaonyesharehema nduguzetu.Tobiti14:7

Baadayahaponikawabwanajuuyamataifamenginanikatawalaulimwenguwote,sikujivunakwa kujidaimamlakayangu,balinikijichukuliakilawakatikwausawanaupole,nilikusudiakuwaweka raiawangukatikamaishayautulivukilawakati,nakufanyaufalmewanguuwewaamani,nawazi

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

kwaajiliyakupitahadipwanizambali,ilikufufuaamani,ambayoinatamaniwanawatuwote NyongezakwaEsta13:2

Kwahiyo,sikilizeni,enyiwafalme,mkaelewe;jifunzeni,enyiwaamuziwamiishoyadunia Sikilizeni,enyimnaowatawalawatu,mkajisifukwawingiwamataifa.Kwamaanammepewanguvu naBwana,naufalmeutokaojuu,atakayejaribukazizenu,nakuyachunguzamashauriyenuHekima yaSulemani6:1-3

KwahiyohamuyahekimahuletaufalmeIkiwafurahayenuikokatikavitivyaenzinafimboza kifalme,enyiwafalmewawatu,iheshimunihekima,ilimtawalemilele.HekimayaSulemani6:2021

Kamautajirinimaliyakutamanikakatikamaishahaya;nininikilichoborakulikohekima, kinachofanyakazizote?Nakamabusarainafanyakazi;ninanikatiyayoteyaliyopoaliyefundistadi kulikoyeye?Nakamamtuanapendahaki,kaziyakenifadhila;kwanihufundishakiasinabusara, hakinaushujaa:mamboambayonikamavilewatuhawawezikuwanafaidazaidimaishanimwao HekimayaSulemani8:5-7

Mwokoeanayedhulumiwakutokamkononimwamdhalimu;walausifemoyoutakapoketihukumuni Sira4:9

Kwamkonowafundikaziitasifiwa,namtawalamwenyebusarawawatukwausemiwake.Siraki 9:17

Mwamuzimwenyebusaraatawafundishawatuwake;nautawalawamtumwenyebusarahupangwa vizuriKamavilemwamuziwawatualivyoyeyemwenyewe,ndivyomaafisawakewalivyo;na mtawalawamjialivyomtuwaainagani,ndivyowalivyowotewakaaondaniyakeMfalmeasiyena hekimahuwaangamizawatuwake;lakinikwabusarayawenyemamlakamjiutakaliwa.Siraki10:13

KumchaBwanahutanguliakupatamamlaka;lakiniukatilinakiburihupotezaWatuwakuu,na majaji,nawenyemamlaka,wataheshimiwa;lakinihakunahatammojawaoaliyemkuukulikoyeye amchayeBwana.Siraki10:21,24

Kwamaanakatikamgawanyikowamataifayadunianzimaaliwekamtawalajuuyakilakabila; lakiniIsraelinifungulaBwana:Sira17:17

WamchaoBwanawatapatahukumu,naowataiwashahakikamanuru.Sira32:16

Alimpaamrizake,namamlakakatikaamrizahukumu,iliamfundisheYakoboushuhuda,na kuwafahamishaIsraelisheriazake.Siraki45:17

Daudikwasababuyahurumayakealimilikikitichaenzichaufalmewamilele.1Makabayo2:57

KwahivyowatuwaliimbamatendoyaSimoni,nakwautukufualiofikiriakuletataifalake, walimfanyakuwagavananakuhanimkuuwao,kwasababualikuwaamefanyamambohayayote,na kwahakinaimanialiyoitunzakwataifalake,nakwahiyoalijitahidikwanjiazotekuwainuawatu wake.1Makabayo14:35

HeritaifaambaloBwananiMunguwake,nawatualiowachaguakuwaurithiwakemwenyeweZaburi33:12

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Swahili - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu