Sundanese - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

Jubilee

BAB1

1DinataunkahijikaluarnaurangIsrailtiMesir,dinabulan katilu,dinatanggalgenepbelasbulanéta,[2450Anno Mundi]AllahngandikakaMusa,kieu:'NaékkaKamidi Gunung,sartaKamibakalméréanjeunduapapanbatuanu eusinahukumjeungparentah,anugeusKamitulis,supaya anjeunngajarkeunkaaranjeunna'

2MusanaékkagunungAllah,teruskamulyaan PANGERANayadiGunungSinai,sartaayameganu nutupanGunungSinaisalilageneppoé

3DinapoekatujuhMantennanyauranMusatitengahtengahmega,sartakamulyaanPANGERANkatingalina sigaseuneunungagedurdiluhurgunung

4MusaayadiGunungopatpuluhpoéopatpuluhpeuting, sartaAllahngajarkeunkaanjeunnasajarahsamemehna jeungsaterasnangeunaanbabagiansadayapoéhukum jeungkasaksian.

5Mantennangadawuh,"Condongkeunhatéanjeunkana unggalkecapanubakalKamiucapkeunkaanjeundi gunungieu,sarengtuliskeundinabukusupadosturunanturunananatiasaningaliyénKamihenteungantunkeun aranjeunnasanaossagalakajahatananuaranjeunna lakukeunnyaétangalanggarperjanjiananuKamijieun antaraKamisarenganjeunpikeunturunan-turunanana dintenieudiGunungSinai"

6Jeungkitubakalkajadiannalikasagalahalieudatangka maranehna,maranehnabakalsadaryenKamileuwihbener tibatanmaranehnadinasagalapangadilanjeungdina sagalatindakanmaranehna,sartamaranehnabakalsadar yenKamigeussajatijeungmaranehna

7TuliskeunheulasagalapangandikaanuKamigeus ngumumkeunkaanjeunpoeieu,sababKamigeusnyaho kanakalakuananaanungalawanjeungkalakuananaanu heurashate,samemehKamimawamaranehnakatanahanu Kamijangjikakaruhunna,Ibrahim,Ishak,jeungYakub, kieu:‘Katurunanmaranehbakaldiberetanahanupinuhku susujeungmadu

8Maranehnabakaldaharnepikawareg,tuluymalikka dewa-dewaasing,kadewa-dewaanuteubisa nyalametkeunmaranehnatinasagalakasusahna:jeung saksiieubakalkadéngéjadisaksingalawanmaranehna SababmaranehnabakalpohokanasagalaparentahKami, (malah)sagalaanuKamiparentahkeunkamaranehna, terusmaranehnabakalnurutanbangsa-bangsasejen,jeung nurutannajisna,jeungnurutanaibna,sartabakal ngalayanandewa-dewamaranehna,jeungieubakaljadi kalanggaranjeungkasusahanjeungkasangsaraanjeung jebakanpikeunmaranehna

9Seueuranubakalbinasasarengaranjeunnabakalditawan, sarengbakalmuragkanapananganmusuh,sabab aranjeunnaparantosninggalkeunaturansarengparéntahparentahKami,sarengpésta-péstaperjanjianKami,sareng SabatKami,sarengtempatsuciKamianuparantosKami sucikeunpikeunKamiditengah-tengaharanjeunna,sareng tabernakelKami,sarengtempatsuciKami,anuparantos KamisucikeunpikeunKamiditengah-tengahtanahéta,

supadosKaminempatkeunnamiKamididinya,sareng supadosétakedahcicing(didinya)

10Maranehnabakalnyieuntempat-tempatibadahkadewadewa,arca-arcasuci,jeungpatung-patungukiranpikeun dirisorangan,sartamasing-masingbakalnyembahka dirinasorangan,nepikanyasabkeun,sartamaranehna bakalngurbankeunanak-anaknakaroh-rohjahatjeungka sagalarupakalakuananusalahtinahatemaranehna 11JeungKamibakalngutussaksi-saksikamaranehna, supayaKamibisajadisaksingalawanmaranehna,tapi maranehnamoalngadengekeun,sartabakalmaehansaksisaksioge,sartamaranehnabakalnganiayajalma-jalmaanu neanganhukum,sartamaranehnabakalngabatalkeunsarta ngarobahsagalanasangkanngalakukeunkajahatandi hareupeunpanonKami.

12KamibakalnyumputkeunbeungeutKamitiaranjeunna, sartaKamibakalmasrahkeunaranjeunnakaleungeun bangsa-bangsalianpikeunditawan,dijarah,sartadidahar, sartaKamibakalnyingkirkeunaranjeunnatitengah-tengah tanah,sartaKamibakalnyebarkeunaranjeunnakaantara bangsa-bangsalian.

13MaranehnabakalpohokanasagalahukumKami,sagala parentahKami,jeungsagalapangadilanKami,sartabakal nyasarkanahal-halanupatalijeungbulananyar,jeung Sabat,jeungperayaan-perayaan,jeungYobel,jeung aturan-aturan

14Sanggeuskitu,maranehnabakalbalikdeuikaKamiti antarabangsa-bangsaliankalawansakujurhate,sakujur jiwa,jeungsakujurtanaga,sartaKamibakalngumpulkeun maranehnatiantarasakabehbangsalian,sartamaranehna bakalnanyakaKami,supayaKamikapanggihku maranehna,nalikamaranehnananyakaKamikalawan sakujurhatejeungsakujurjiwa.

15JeungKamibakalngungkabkeunkamaranehna katengtremananulobakalawankabeneran,sartaKami bakalnyabutpepelakankajujuranmaranehna,kalawan sakujurhateKamijeungsakujurjiwaKami,sarta maranehnabakaljadiberkahlainkutukan,sartamaranehna bakaljadisirahlainbuntut.

16JeungKamibakalngawanguntempatsuciKamidi tengah-tengahmaranehna,sartaKamibakalcicingdi antaramaranehna,sartaKamibakaljadiAllahmaranehna sartamaranehnabakaljadiumatKamidinabebeneran jeungkaadilan.

17Kamimoalninggalkeunaranjeunnaatanapi ngantunkeunaranjeunna,sababKamiPANGERAN Allahna.

18Musasujudbarineneda,"DuhGusti,mugiaumat sarengwarisanGustiulahditinggalkeun,supados aranjeunnanyasabdinakasasarhaténa,sarengulah ngantepkeunaranjeunnakamusuh-musuhna,bangsabangsasanés,supadosaranjeunnahenteudikawasaanku aranjeunnasarengngajantenkeunaranjeunnangalakukeun dosakaGusti"

19MugiarahmatGustidilimpahkeunkaumatGusti, sarengjieundinadiriaranjeunnasumangetanulempeng, sarengulahngantepsumangetBeliarngawasaaranjeunna

pikeunnuduharanjeunnadipayuneunGusti,sareng ngajebakaranjeunnatinasagalajalankabeneran,supados aranjeunnabinasatipayuneunGusti

20TapiaranjeunnatehumatsarengwarisanGusti,anu parantosdibebaskeunkukakawasaanGustianuageungti leungeunurangMesir:jieundinadiriaranjeunnamanah anubersihsarengrohsuci,sarengulahnganteparanjeunna kajebakdinadosa-dosanatiayeunadugikasalamina.

21PANGERANngadawuhkaMusa,"Kaminyahokana kalakuananaanungalawan,kanapikiranana,jeungkana sipatnaanuteuasbeuheung,sartamaranehnamoalnurut nepikamaranehnangakukanadosanasoranganjeungdosa karuhunna."

22SaatosieuaranjeunnabakalbalikdeuikaKamikalayan sagalakajujuransarengkalayansadayanahaténasareng kalayansadayanajiwana,sarengKamibakalnyunatan kulitkuluphaténasarengkulitkuluphatéturunanna, sarengKamibakalnyiptakeunrohsucidijerona,sareng Kamibakalngabersihkeunaranjeunnasupadosaranjeunna henteungajauhtiKamitidintenétadugikasalamina 23JeungjiwamaranéhnabakalnapelkaKamijeungka sagalaparentahKami,sartamaranéhnabakal ngalaksanakeunparentahKami,sartaKamibakaljadi Ramamaranéhnasartamaranéhnabakaljadianak-anak Kami.

24Sarengaranjeunnasadayanabakaldisebatputra-putra Allahanuhirup,sarengunggalmalaikatsarengunggalroh bakalterang,enya,aranjeunnabakalterangyénieuputraputraKami,sarengyénKamiRamaaranjeunnadina kajujuransarengkabeneran,sarengyénKamimikanyaah aranjeunna.

25Jeungtuliskeunpikeundirianjeunsagalakecapieuanu Kaminyatakeunkaanjeundigunungieu,anumimitijeung anupamungkas,anubakalkajadiandinasagalababagian poédinahukumjeungdinakasaksianjeungdinamingguminggujeungYobelnepikalanggeng,nepikaKamiturun jeungcicingjeungmaranehnasapanjanglanggeng.

26TuluyAnjeunnangadawuhkamalaikatanuayadi payuneunana:TuliskeunpikeunMusatimimiticiptaan nepikatempatsuciKamidiwangundiantaramaranehna pikeunsalawasna

27PANGERANbakalnembongankapanonsarerea,sarta sarereabakalnyahoyenKamitehAllahIsrailjeungRama sarereaturunanYakub,jeungRajadiGunungSion salaminaSionjeungYerusalembakalsuci

28Sarengmalaikatayanaanuangkatdipayuneun perkemahanIsraélnyandaktabel-tabelpembagiantaun-ti waktosdiciptakeun-hukumsarengkasaksianminggumingguYobel,numutkeuntaun-taunindividu,numutkeun sadayajumlahYobel[numutkeun,taun-taunindividu],ti dintenciptaan[anyar]nalikalangitsarengbumibakal dianyarkeunsarengsadayaciptaanananumutkeunkakuatan langit,sarengnumutkeunsadayaciptaanbumi,dugika tempatsuciGustibakaldidameldiYerusalemdiGunung Sion,sarengsadayalampudianyarkeunpikeun penyembuhansarengpikeunkatengtremansarengpikeun berkahpikeunsadayaumatpilihanIsraél,sarengsupados kitutidintenétasarengdugikasadayadintenbumi

BAB2

1SarengmalaikatayananyarioskaMusanumutkeun kecapPANGERAN,saurna:Tuliskeunsajarahlengkep ciptaan,kumahadinagenepdintenPANGERANAllah ngarengsekeunsadayapadamelan-Nasarengsadayaanu Anjeunnaciptakeun,sarengngajagaSabatdinadinten katujuhsarengnyucikeunétapikeunsadayajaman,sareng netepkeunétasalakutandapikeunsadayapadamelan-Na 2SababdinapoékahijiAnjeunnanyiptakeunlangitanu ayadiluhursarengbumisarengcaisarengsadayarohanu ngalayanandipayuneunAnjeunna-malaikat-malaikat ayana,sarengmalaikat-malaikatkasucian,sarengmalaikatmalaikat[rohseuneusarengmalaikat]rohangin,sareng malaikat-malaikatrohawan,sarenggelap,sarengsalju sarenghujanéssarengibunanuburem,sarengmalaikatmalaikatsorasarengguruhsarengkilat,sarengmalaikatmalaikatrohtiissarengpanas,sarengusumtirissareng usumsemisarengusumgugursarengusumpanassareng sadayarohmahluk-Naanuayadilangitsarengdibumi, (Anjeunnanyiptakeun)jurangsarenggelap,sonten<sareng wengi>,sarengcahaya,subuhsarengsiang,anuAnjeunna parantosnyiapkeundinapangaweruhhaténa

3Sarengtiharitakaminingalipadamelan-Na,sarengmuji Anjeunna,sarengmujidipayuneunAnjeunnakusabab sadayapadamelan-Na;sababtujuhpadamelananuhébat Anjeunnanyiptakeundinadintenanukahiji

4DinapoékaduaAnjeunnanyiptakeuncakrawaladi tengah-tengahcai,sarengcai-caiétadibagidinapoéétasatengahnanaékkaluhursarengsatengahnaturunka handapcakrawala(anu)ayaditengah-tengahdiluhur beungeutbumiSarengieuhiji-hijinapadamelan(Gusti) anudiciptakeundinapoékadua

5DinadintenkatiluAnjeunnamaréntahkeuncaipikeun ngalirtisakumnabumikahijitempat,sarengdaratan garingnémbongan

6Cai-caingalakukeunsakumahaanudiparentahkeunku Mantenna,sartaaranjeunnangilestibeungeutbumikahiji tempatdiluarcakrawalaieu,sartadaratangaring mucunghul.

7SarengdinadintenétaAnjeunnanyiptakeunpikeun aranjeunnasadayalautnumutkeuntempat-tempatnaanu misah,sarengsadayawalungan,sarengkumpulancaidi gunungsarengdisakumnabumi,sarengsadayasitu,sareng sadayaembunbumi,sarengsikianudipelak,sarengsadaya halanubertunas,sarengtangkalanungahasilkeunbuah, sarengtangkalleuweung,sarengtamanEden,diEden sarengsadayapepelakannumutkeunjinisna.

8OpatkaryaagungieudiciptakeunkuAllahdinadinten katiluSarengdinadintenkaopatAnjeunnanyiptakeun panonpoé,bulansarengbéntang-béntang,teras nempatkeunétadicakrawalalangit,pikeunnyaangan sakumnabumi,sarengpikeunngawasasiangsarengwengi, sarengmisahkeuncahayatigelap

9SarengGustinetepkeunpanonpoéjantentandaanu ageungdibumipikeundinten-dintensarengpikeunSabat sarengpikeunbulan-bulansarengpikeunpéstasareng pikeuntaun-taunsarengpikeunSabat-sabatsarengpikeun Yobelsarengpikeunsadayausumdinataun-taun

10Sarengétamisahkeuncahayatigelap[sareng]pikeun kamakmuran,supadossagalahaltiasamakmuranutumbuh sarengmekardibumi

11TilurupaieudijieunkuMantennadinapoékaopat. JeungdinapoékalimaMantennanyiptakeunmonsterlaut anugedédijerocai,sababieutéhmahlukmunggarananu diciptakeunkuleungeun-Na,laukjeungsagalarupaanu gerakdicai,jeungsagalarupaanuhiber,manukjeung sagalarupana

12Panonpoémedaldiluhurmaranéhnapikeun ngamakmurkeun(maranéhna),jeungdiluhursagalarupa anuayadibumi,sagalarupaanutumuwuhtinataneuh, jeungsagalatatangkalananubuahan,jeungsagalarupa mahluk

13TilurupaieuMantennanyiptakeundinadintenkalima SarengdinadintenkagenepMantennanyiptakeunsadaya sasatoandibumi,sarengsadayaingon-ingon,sarengsagala rupaanungarayapdibumi

14SarengsaatossadayanaieuAnjeunnanyiptakeun manusa,lalakisarengawéwéAnjeunnanyiptakeun aranjeunna,sarengmasihananjeunnakakawasaankana sagalaanuayadibumi,sarengdilaut,sarengkanasagala anungapung,sarengkanasasatoansarengsapi,sareng kanasagalaanungarayapdibumi,sarengkanasakumna bumi,sarengkanasadayanaieuAnjeunnamasihan anjeunnakakawasaan

15SarengopatjinisieuAnjeunnanyiptakeundinadinten kagenep.Sarengsadayanaayaduapuluhduajinis.

16SarengAnjeunnangarengsekeunsadayapadamelan-Na dinadintenkagenep-sadayanaanuayadisawargasareng dibumi,sarengdilautsarengdijurang,sarengdinacahaya sarengdinapoék,sarengdinasagalahal

17SarengAnjeunnamasihanuranghijitandaanuhébat, nyaétadintenSabat,yénurangkedahdamelgenepdinten, tapingajagaSabatdinadintenkatujuhtinasagala padamelan

18Sarengsadayamalaikatayana,sarengsadayamalaikat kasucian,duakelasageungieu-Anjeunnaparantosnitah urangpikeunngajagaSabatsarengAnjeunnadisawarga sarengdibumi.

19SarengAnjeunnangadawuhkaurang:'Tingali,Kami bakalmisahkeunhijiumatpikeunKamitiantarasadaya bangsa,sarengieubakalngajagadintenSabat,sareng KamibakalnyucikeunaranjeunnapikeunKamisalaku umatKami,sarengbakalngaberkahanaranjeunna;sapertos KamiparantosnyucikeundintenSabatsarengnyucikeun étapikeunKami,sapertoskituKamibakalngaberkahan aranjeunna,sarengaranjeunnabakaljantenumatKami sarengKamibakaljantenAllahna

20SarengKamiparantosmilihturunanYakubtiantara sadayanaanuparantosKamitingali,sarengparantosnyatet anjeunnasalakuputracikalKami,sarengparantos nyucikeunanjeunnapikeunKamisalamina;sarengKami bakalngajarkeunaranjeunnadintenSabat,supados aranjeunnatiasangajagaSabattinasagalapadamelandina éta

21SarengkituAnjeunnanyiptakeundijeronahijitanda anusaluyusarenganukedaharanjeunnangajagaSabat sarengurangdinadintenkatujuh,kanggotuangsareng nginum,sarengmujiAnjeunnaanuparantosnyiptakeun sagalahalsapertosAnjeunnaparantosngaberkahansareng

nyucikeunpikeunDiri-Nahijiumatanukhususdiluhur sadayaumat,sarengyénaranjeunnakedahngajagaSabat babarengansarengurang

22SarengAnjeunnangajantenkeunparéntah-Nanaék sapertosseungitanupikaresepeundipayuneunAnjeunna sepanjangdinten

23AyaduapuluhduakapalaumatmanusatiAdamdugi kaYakub,sarengduapuluhduarupapadamelan dilakukeundugikadintenkatujuh;ieudiberkahansareng suci;sarenganusateuacannaogédiberkahansarengsuci; sarenganuieungalayanansarenganuétapikeunkasucian sarengberkah

24Sarengpikeunieu(Yakubsarengturunanana) dipasihkeunyénaranjeunnabakalsalawasnajantenjalmi anudiberkahansarengsucitinakasaksiansarenghukum anumunggaran,sapertosAnjeunnaparantosnyucikeun sarengngaberkahandintenSabatdinadintenkatujuh

25Mantennanyiptakeunlangitjeungbumikatutsagala rupaanudiciptakeunanadinageneppoé,sartaGustiAllah nyucikeunpoékatujuh,pikeunsagalapadamelan-Na;ku kitunaMantennamaréntahkeunpikeunétayénsahawaé anungalakukeunpadamelandinaétapoébakalmaot,jeung sahawaéanungotoranétapoépastibakalmaot

26KunaonhidepmarentahkeunkaurangIsrailsangkan ngarayakeunpoeieu,supayamaranehnatetepnyucikeun poeieu,ulahdigawe,jeungulahnganajiskeunpoeieu, sababpoeieuleuwihsucitibatanpoe-poesejenna

27Sahawaéanungahinakeunétapastibakalmaot,sareng sahawaéanungalakukeunpadamelannaonwaédidinya pastibakalmaotsalamina,supadosurangIsrailtiasa ngarayakeundintenieusapanjangturun-tumurun,sareng henteudibasmititanahéta;sababétamangrupikeundinten sucisarengdintenanudiberkahan

28Jeungsahawaéanungarayakeunétasartangajaga Sabattinasagalapadamelanna,bakalsucisartadiberkahan sapanjangdintensapertosurang

29BejakeunkaurangIsrailhukumpoeieu,bohkudu ngajagapoeSabat,bohulahninggalkeunanakulantaran karepsorangan;(jeung)teuhalalngalakukeunpagawean naonwaeanuteupantesdidinya,pikeunngalakukeun karesepsorangan,jeungulahnyiapkeunnaonwaepikeun didaharatawadiinumdidinya,jeung(teuhalal)ngagodog cai,atawamawaatawangaluarkeunbarang-barangtidinya ngaliwatangapura-gapurana,anuteuacandisiapkeunku maranehnadinapoekagenepdiimahna

30Jeungmaranehnateumeunangmawabarangkaimah atawamawabarang-barangkaluartiimahkaimahdina poeeta;sababpoeetaleuwihsucijeungleuwihdiberkahan tibatanpoeYobelnaonwaedinaYobel;dinapoeieuurang ngajagaSabatdisawargasateuacandiumumkeunkasaha waepikeunngajagaSabatdidinyadibumi

31SarengNuNyiptakeunsagalahalngaberkahanéta,tapi Anjeunnahenteunyucikeunsadayajalmasarengbangsa pikeunngajagaSabatdinaéta,tapinganukurIsrail:ngan ukuraranjeunnaanudiidinantuangsarengnginumsareng ngajagaSabatdinaétadibumi

32SarengNuNyiptakeunsagalahalngaberkahandinten ieuanuparantosdiciptakeunkuAnjeunnapikeunberkah sarengkasuciansarengkamulyaandiluhursadayadinten

33HukumsarengkasaksianieudipasihkeunkaurangIsrail jantenhukumanusalaminapikeunturun-tumurun

BAB3

1Sarengdinagenepdintenminggukaduakamimawa, numutkeunfirmanAllah,kaAdamsadayasasatoan,sareng sadayaingon-ingon,sarengsadayamanuk,sarengsagala rupaanungarayapdibumi,sarengsagalarupaanu ngarayapdicai,numutkeunjinisna,sarengnumutkeun jinisna:sasatoandinadintenkahiji;ingon-ingondina dintenkadua;manukdinadintenkatilu;sarengsadayaanu ngarayapdibumidinadintenkaopat;sarenganungarayap dicaidinadintenkalima

2TuluyAdamméréngarankamaranéhnamasing-masing, sartasakumahamanéhnaméréngarankamaranéhna,kitu ogéngaranna

3JeungdinalimapoéieuAdamningalikabéhieu,lalaki jeungawéwé,nurutkeununggaljenisanuayadibumi,tapi anjeunnasoranganjeungteumanggihannunulungan anjeunna.

4PANGERANngadawuhkaurang:'Teuhadelamunlalaki hirupsorangan;hayuurangjieunkeunbaturpikeun nulungananjeunna.'

5SarengPANGERANAllahurangngajantenkeun anjeunnasaretibra,sarenganjeunnasare,terasAnjeunna nyandakhijiigapikeunawéwéétatiantaraiga-igana, sarengigaieumangrupikeunasal-usulawéwéétatiantara iga-igana,sarengAnjeunnangawangundagingpikeun ngagentosna,sarengngawangunawéwééta.

6TuluyAnjeunnangahudangkeunAdamtinasarena,sarta nalikahudangdinapoekagenep,Anjeunnamawaeta awewekaAdam,sartaAdamngalahirkaAdam:'Ieu ayeunatulangtinatulangkuringjeungdagingtinadaging kuring;manehnabakaldisebutpamajikankuring;sabab manehnadicokottisalakina.'

7Kukitunalalakijeungpamajikanbakaljadihiji,sartaku kitunalalakibakalninggalkeunbapanajeungindungna, tuluyngahijijeungpamajikanana,sartaduananabakaljadi hijidaging

8DinaminggukahijiAdamdiciptakeun,jeungiga-iganapamajikanana:dinaminggukaduaAnjeunnanémbongkeun manéhnakaanjeunna:jeungkusababkituparentah dibikeunpikeunngajaganajisna,pikeunlalakitujuhpoé, jeungpikeunawéwéduakalitujuhpoé.

9SarengsaatosAdamréngséopatpuluhdintenditanah tempatanjeunnadiciptakeun,Kamimawaanjeunnaka tamanEdenpikeunngolahsarengngajagaéta,tapi garwanaaranjeunnabawakajerodinadintenkadalapan puluh,sarengsaatosieuanjeunnalebetkatamanEden.

10Kusababkituparentahieuditulisdinatabletsawarga ngeunaanawéwéanungalahirkeun:'upamianjeunna ngalahirkeunlalaki,anjeunnakedahtetepnajissalami tujuhdintennumutkeunminggukahiji,sarengtilupuluh tiludintenanjeunnakedahtetepdinagetihpamurnianana, sarenganjeunnahenteukedahnyabakbarangsucinaon waé,atanapilebetkatempatsuci,dugikaanjeunna ngalengkepandinten-dintenieuanu(diparentahkeun)dina kasusoroklalaki.

11Tapipikeunorokawéwé,manéhnakudutetepnajis saliladuaminggu,saruajeungduaminggunukahiji,jeung geneppuluhgeneppoédinagetihsucina,sartaétakabéh bakallumangsungsaliladalapanpuluhpoé'

12Sarengnalikaanjeunnaparantosréngsédalapanpuluh dintenieu,kamimawaanjeunnakatamanEden,sababéta langkungsucitibatansakumnabumisarengunggaltangkal anudipelakdidinyasuci.

13Kukituna,pikeunawéwéanungalahirkeunanaklalaki atanapiawéwé,ayaaturandinadinten-dintenétayén anjeunnahenteukéngingnyabakbarang-barangsuci, atanapilebetkatempatsucisateuacandinten-dintenéta réngsé

14IeuhukumsarengkasaksiananuditulispikeunIsrail, supadosaranjeunnakedahngalaksanakeunanasapanjang dinten

15SarengdinaminggukahijitinaYobelkahiji,[1-7AM] AdamsarenggarwanaayadiTamanEdensalamitujuh taunngolahsarengngajagaéta,sarengKamimasihan anjeunnapadamelansarengKaminitahanjeunnapikeun ngalakukeunsagalahalanucocogpikeunngolah

16Anjeunnangolah(kebon),baritaranjangteunyaho nanaon,jeungteuera,sartangajagakebontinamanuk, sasatoan,jeungingon-ingon,tuluyngumpulkeunbuahna, terusdidahar,sartanyisihkeunsésanapikeundirinajeung pamajikanana[sartanyisihkeunanudisimpen].

17Saatosréngsétujuhtaun,anuparantosréngsédidinya, tujuhtaunpersis,[8AM]sarengdinabulankadua,dina dintenka-tujuhbelas(bulanéta),oraysumpingsareng nyampeurkeunawéwééta,sarengoraynyarioskaawéwé éta,'NahaAllahparantosnitahanjeun,nyarios,Anjeunteu kedahtuangtinaunggaltangkaldikebon?'

18Arietaawewengawalerkaetatangkal,"Sagalarupa buahdikebonieukuAllahditimbalanurangkududidahar, tapinganukurbuahtangkalanuayaditengah-tengah kebon,Allahnimbalankaurang,"Maranehulah ngadaharna,komodeuinyabakna,bisimaranehpaeh"

19Ceukoraykaaweweeta,"Maranehmoalmaot,sabab Allahterangyendinapoeanmaranehngadaharetabuah, panonmaranehbakalkabuka,sartamaranehbakaljadi kawasdewa,sartanyahokanahadejeunggoreng."

20Awéwéétaningalitangkalétatéhngeunahjeung pikaresepeunpikeundidahar,sartabuahnaogéngeunah didahar.Terusmanéhnanyokotbuahnatuluydidahar.

21Sanggeusnutupanéra-érakudaunara,tuluydibikeun kaAdam,terusAdamngadaharnaPanonAdamjadi kabuka,terusAdamsadaryénAdamtéhtaranjang.

22Anjeunnanyandakdaunaraterasngaputna,teras ngadamelcelemekkanggodirinasorangan,pikeunnutupan érana.

23TuluyAllahngutukorayéta,sartaambekkaétaoray salamina...

24Mantennaambekkaetaawewe,lantaranaweweeta ngadengekeunkanasoraoray,terusngadaharTerus Mantennangadawuhkaetaawewe,"Kamibakalngalikeun kanyerijeungkasusahmaneh.Manehbakalngalahirkeun anakkalawansusah,sartamanehbakalbalikdeuikasalaki maneh,sartamanehnabakalmarentahmaneh"

25JeungkaAdamogeMantennangadawuh,‘Kusabab manehnurutkanasorapamajikanmaneh,sartangahakan buahtangkalanuKamiparentahkeunkamanehulah didahar,taneuhbakaldikutukkulantaranmanehEtabakal ngahasilkeunrungkuncucukjeungjukutcucukpikeun maneh,sartamanehbakalngahakanrotimanehkukésang, nepikamanehbalikdeuikataneuh,timanamanehdicokot;

sababmanehtehtaneuh,jeungmanehbakalbalikdeuika taneuh.’

26TuluyAnjeunnangadamelkeunbajutinakulitpikeun aranjeunna,tuluyngagemkeunpakeankaaranjeunna,sarta ngusiraranjeunnatiTamanEden.

27SarengdinadintenétaAdamkaluartiTamanEden, anjeunnanawiskeunkurbansalakuseungitanuamis, menyan,galbanum,sarengstacte,sarengrempah-rempah isuk-isuknalikapanonpoémedaltidintennalikaanjeunna nutupanérana

28Dinapoeetasungutsagalasasatoan,jeungingon-ingon, jeungmanuk,jeungsagalarupanuleumpang,jeungsagala rupanugerak,ditutup,nepikamaranehnateubisadeui nyarita:sababkabehgeusnyaritasilihtempaskuhijibiwir jeunghijilétah

29SarengAnjeunnangusirsadayamahlukanuayadi TamanEdenkaluartiTamanEden,sarengsadayamahluk sumebarnumutkeunjinisna,sarengnumutkeunjinisnaka tempat-tempatanuparantosdiciptakeunpikeunaranjeunna.

30SarengkaAdamwaéAnjeunnamasihan(alat)pikeun nutupanérana,tinasadayasasatoansarengingon-ingon 31Kukituna,dinaloh-lohlangitgeusditangtukeunpikeun sakumnajalmaanunyahokanahukumTaurat,supaya maranéhnanutupanéramaranéhna,sartaulah némbongkeundirikawasbangsa-bangsaséjénanu némbongkeundiri

32Sarengdinabulananyarbulankaopat,Adamsareng garwanaangkattiTamanEden,terasaranjeunnacicingdi tanahEldaditanahtempataranjeunnadiciptakeun

33AdamnyaurangarwanaHawa

34AranjeunnateugaduhputradugikaYobelanukahiji,[8 AM]sarengsaatosieuanjeunnabobosarenganjeunna

35Ayeunaanjeunnangolahlahansakumahaanuparantos diparentahkeunkaanjeunnadiTamanEden.

BAB4

1Sarengdinaminggukatiludinayubileumkadua[64-70 AM]anjeunnangalahirkeunKain,sarengdinaminggu kaopat[71-77AM]anjeunnangalahirkeunHabil,sareng dinaminggukalima[78-84AM]anjeunnangalahirkeun putrinaÂwân

2SarengdinataunkahijitinaYobelkatilu[99-105AM], KainmaehanHabilsabab(Gusti)nampikurbanHabil, sarenghenteunampikurbanKain

3Tuluyanjeunnamaehananjeunnaditegalan,getihna ngajerittitaneuhkasawarga,ngawadullantarananjeunna geusmaehananjeunna.

4PANGERANngahukumKainlantaranHabil,lantaran Habilgeusmaehananjeunna,sartangajadikeunKainburon dibumilantarangetihlanceukna,sartangutukKaindi bumi.

5Kusababkitu,ayatulisandinaméjalangit,'Dilaknat jalmaanumaehantatangganakalawankhianat,sartasing sahawaéanugeusningalijeungngadéngékudungomong, Tahkitu;jeungjalmaanugeusningalijeungteu ngabéwarakeun,kududilaknatkawasnuséjénna.'

6Kukituna,nalikaurangsumpingkapayuneunGusti, Allahurang,urangngumumkeunsagaladosaanu dilakukeundisawargasarengdibumi,ditempatanucaang sarengpoék,sarengdimana-mana

7AdamsarenggarwanasedihkuHabilopatminggu salamisataun,[99-127AM]sarengdinataunkaopat minggukalima[130AM]aranjeunnajantenbungah, sarengAdamkenaldeuikagarwana,terasanjeunna ngalahirkeunputra,sarenganjeunnanyebatnaminaSet; sababanjeunnanyarios'ALLAHparantosngangkatbibit kaduapikeunurangdibumitibatanHabil;sababKain maehananjeunna.'

8Sarengdinaminggukagenep[134-40AM]anjeunna ngalahirkeunputrinaAzûrâ

9Kainnikahkasadérékna,nyaétaEnoh,dinaahirtaun kaopatYubileum[190-196AM]Dinataunkahijiminggu kahijiYubileumkalima,[197AM]imah-imahdiwangundi bumi,terusKainngawangunhijikota,sartadingarananéta kotadumasarkanangaranputrana,Enoh

10AdamnikahkaHawa,pamajikanana,terus ngalahirkeunsalapananaklalakideui

11Sarengdinaminggukalimatinayubileumkalima[22531AM]SetnyandakAzûrâ,adina,jantengarwana,sareng dinataunkaopat(taunminggukagenep)[235AM] anjeunnangalahirkeunEnos

12AnjeunnamimitinyauranjenenganPANGERANdi bumi

13SarengdinaYobelkatujuhdinaminggukatilu[309-15 AM]EnosnyandakNoam,adina,jantengarwana,teras anjeunnangalahirkeunputrapikeunanjeunnadinataun katiluminggukalima,sarenganjeunnanyebatnamina Kenan.

14SarengdinapanutupantaunkadalapanYubileum[325, 386-3992AM]KenanngawinMûalêlêth,adina,sareng anjeunnangalahirkeunputrapikeunanjeunnadinataun kasalapanYubileum,dinaminggukahijidinataunkatilu mingguieu,[395AM]sarenganjeunnanyebatnamina Mahalaleel.

15SarengdinaminggukaduatinaYobelkasapuluh[44955AM]MahalaleelnikahkaDinah,putriBarakielputri lanceukramana,terasanjeunnangalahirkeunputradina minggukatiludinataunkagenep,[461AM]sareng anjeunnanyebatnaminaJared,sababdinajamannapara malaikatPANGERANturunkabumi,jalma-jalmaanu disebutPanjaga,supadosaranjeunnangajarbarudak manusa,sarengsupadosaranjeunnangalakukeunkaadilan sarengkajujurandibumi.

16SarengdinaYobelka-sabelas[512-18AM]Jared nyandakpamajikan,anunaminaBaraka,putriRâsûjâl, putrilanceukramana,dinaminggukaopatYobelieu,[522 AM]sarenganjeunnangalahirkeunputradinaminggu kalima,dinataunkaopatYobel,sarenganjeunnanyebat naminaEnoch

17Sarenganjeunnajalmianumunggaranlahirdibumianu diajarnyerat,élmupangaweruh,sarenghikmah,sarenganu nyeratkeuntanda-tandalangitnumutkeunurutanbulanbulannadinabuku,supadosjalmi-jalmiterangusum-usum dinataun-taunnumutkeunurutanbulan-bulannaanumisah 18Sarenganjeunnaanumimitinyeratkasaksiansareng anjeunnanyaksiankaputra-putramanusadiantara generasi-generasidibumi,sarengnyarioskeunminggumingguYobel,sarengngawartosanaranjeunnadintendintentaun,sarengngaturbulan-bulansarengnyarioskeun Sabattaun-taunsapertosanukamiparantosterangkeunka anjeunna

19Sarengnaonanutosayasarengnaonanubakalaya anjeunnaningalidinavisisarena,sapertosanubakal kajadiankabarudakmanusasapanjanggenerasidugika dintenpangadilan;anjeunnaningalisarengngartos sadayana,sarengnyeratkasaksianana,sarengnempatkeun kasaksiandibumipikeunsadayabarudakmanusasareng pikeungenerasiaranjeunna

20Sarengdinayubileumkaduabelas,[582-88]dina minggukatujuhna,anjeunnanyandakpamajikan,anu naminaEdna,putriDanel,putrilanceukramana,sareng dinataunkagenepdinamingguieu[587AM]anjeunna ngalahirkeunputrasarenganjeunnanyebatnamina Methuselah.

21AnjeunnaogéayasarengparamalaikatAllahsalami geneptaunYobelieu,sarengaranjeunnanunjukkeunka anjeunnasagalahalanuayadibumisarengdilangit,aturan panonpoé,sarenganjeunnanyeratsadayana

22SarenganjeunnanyaksiankaparaPanjaga,anuparantos ngalakukeundosasarengputri-putrimanusa;sababieu parantosmimitingahiji,supadosnajis,sarengputri-putri manusa,sarengHenokhnyaksianngalawan(aranjeunna) sadayana.

23Sarenganjeunnadicandaktiantarabarudakmanusa, teraskamingabawaanjeunnakaTamanEdenkalayan kaagungansarengkahormatan,sarengtingalididinya anjeunnanyeratkeunkutukansarengpangadilandunya, sarengsadayakajahatanbarudakmanusa

24Kulantaranéta,Allahngadatangkeuncaibanjirka sakumnatanahEden;sababdidinyaAnjeunnaditetepkeun salakutandasarengyénAnjeunnakedahnyaksian ngalawansadayaanakmanusa,yénAnjeunnakedah nyaritakeunsadayakalakuanturun-tumurundugikadinten hukuman

25Sarenganjeunnangadurukdupaditempatsuci,(malah) rempah-rempahanuamisanutiasaditampidipayuneun GustidiGunung

26SababGustigaduhopattempatdibumi,TamanEden, sarengGunungWétan,sarenggunungieuanuanjeunaya ayeuna,GunungSinai,sarengGunungSion(anu)bakal disucikeundinaciptaananyarpikeunkasucianbumi; ngalangkunganétabumibakaldisucikeuntinasagala kasalahansarengnajisnasapanjanggenerasidunya

27Sarengdinayubileumka-14[652AM]Methuselah nikahkaEdnaputriAzrial,putrilanceukbapana,dina minggukatilu,dinataunkahijimingguieu,[701-7AM] terasanjeunnangalahirkeunputrasarengnyebatnamina Lamech

28DinaYobelka-limabelasdinaminggukatiluLamech nikahkahijijalma,ngarannaBetenos,putriBaraki'il,putri lanceukbapana,sartadinamingguieuLamech ngalahirkeunhijiputrasartaanjeunnanyebatngarannaNuh, pokna,'Ieuanubakalngahiburkuringpikeunkasusah kuringjeungsagalapagaweankuring,jeungpikeuntaneuh anugeusdikutukkuPANGERAN'

29Sarengdinaahirtaunka-salapanbelasYubileum,dina minggukatujuhdinataunkagenep[930AM],Adammaot, sarengsadayaputrananguburanjeunnaditanahciptaanana, sarenganjeunnaanumimitidikuburdijerotaneuh

30Anjeunnakakurangantujuhpuluhtauntinasarébutaun; sababsarébutauntéhkawassapoédinakasaksianlangit, sartakukitunaditulisngeunaantangkalpangaweruh:'Dina

poéanjeunngahakanéta,anjeunbakalmaot'Kusabab kituanjeunnateungalengkepantaun-taundinapoéieu; sababanjeunnamaotdinamangsaéta

31Dinaahiryubileumieu,Kainditelasansaatosanjeunna dinataunanusami;sababimahnaruntuhkaanjeunna sarenganjeunnamaotditengah-tengahimahna,sareng anjeunnaditelasankubatu-batuéta;sababkubatu anjeunnaparantosmaehanHabil,sarengkubatuanjeunna ditelasandinapangadilananuleres

32Kusababkitu,geusditetepkeundinaloh-lohlangit:Ku pakakasanudipakékuhijijalmapikeunmaehan tatanggana,manéhnabakaldipaéhan;sakumahacara manéhnanganyenyerimanéhna,kituogécaramaranéhna bakalngahukummanéhna

33Sarengdinataunka-25[1205AM]yubileumNabiNuh nyandakistri,anunamina`Emzârâ,putriRâkê'êl,putri lanceukramana,dinataunkahijidinamingguka-5[1207 AM]:sarengdinataunkatiluanjeunnangalahirkeunSem, dinataunka-5[1209AM]anjeunnangalahirkeunHam, sarengdinataunkahijidinamingguka-6[1212AM] anjeunnangalahirkeunYafet

BAB5

1Sarengkajadiannalikaputra-putramanusamimiti baranahandibumisarengputri-putrilahirpikeun aranjeunna,paramalaikatAllahningaliaranjeunnadina taunanutangtudinaYobelieu,yénaranjeunnageulis katingalina;sarengaranjeunnanyandakpamajikanpikeun dirisorangantisahawaéanuaranjeunnapilih,sareng aranjeunnangalahirkeunputra-putrasarengaranjeunna raksasa

2Jeungkajahatandibumibeukiningkatjeungsagalarupa mahlukngaruksakjalanna,bohmanusabohingon-ingon bohsasatoan,manuk,jeungsagalarupanuleumpangdi bumi-kabehananangaruksakjalanjeungaturanna,terus maranehnasilihngahakan,jeungkajahatandibumibeuki ningkatjeungsagalarupapikiranmanusaterus-terusan jahat

3Allahningalikabumi,sarengkatingalinaétaruksak, sarengsadayamahlukparantosngaruksakaturanana, sarengsadayaanuayadibumiparantosngalakukeun sagalarupakajahatandipayuneunpanon-Na.

4SarengAnjeunnanyariosyénAnjeunnabakal ngancurkeunmanusasarengsadayadagingdiluhurbumi anuparantosdiciptakeunkuAnjeunna.

5TapiNuhmeunangsihkurniadipayuneunPANGERAN 6SarengngalawanmalaikatanuAnjeunnaparantosdiutus kabumi,Anjeunnakacidaambekna,sarengAnjeunna masihanparéntahpikeunngarebutaranjeunnatinasadaya kakawasaanana,sarengAnjeunnanitahurangpikeun ngabeungkeutaranjeunnadijerobumi,sarengtingali aranjeunnadibeungkeutditengah-tengaharanjeunna, sareng(dijaga)misah

7Sarengngalawanputra-putranakaluarparéntahti payuneunraray-Nasupadosaranjeunnadigebugkupedang, sarengdisingkirkeuntihandapeunlangit.

8Mantennangadawuh,"RohKamimoalsalawasnaaya dinamanusa;sababmanusaogenganukurdaging,sarta umurnabakalsaratusduapuluhtaun."

9TuluyAnjeunnangutuspedang-Nakatengah-tengah maranehnasupayamasing-masingmaehantatanggana, sartamaranehnamimitisilihmaehannepikamaranehna kabehgugurkupedangsartaancurtibumi.

10Jeungkaruhun-karuhunnajadisaksi(kanakaruksakan maranehna),sartasanggeusieumaranehnadiiketdijero bumisalamina,nepikapoehukumangede,nalika hukumandilaksanakeunkasakumnajalmaanugeus ngaruksakjalanjeungpagaweanmaranehnadipayuneun Pangeran

11SarengAnjeunnangancurkeunsadayanatitempatna, sarengteuayahijiogéanuhenteudihukumnumutkeun sagalakajahatanana.

12SarengAnjeunnangadamelpikeunsadayapadamelanNahijisifatanuanyarsarengleres,supadosaranjeunna henteungalakukeundosadinasakumnasifatnasalamina, tapikedahjantensadayanaleresdinajinisnasalamina

13Sarengpangadilanpikeunsadayanaparantos ditetepkeunsarengditulisdinatabletsawargadina kabeneran-bahkan(kaadilan)sadayanaanunyimpangtina jalananuditetepkeunpikeunaranjeunnaleumpang;sareng upamiaranjeunnahenteuleumpangdidinya,pangadilan bakalditulispikeununggalmahluksarengpikeununggal jinis

14Jeungteuayananaondisawargaatawadibumi,atawa dinacahayaatawadipoék,atawadiSheolatawadijerona, atawaditempatpoék(anuteubisadiadili);jeungsadaya pangadilananageusditangtukeun,ditulisjeungdiukir.

15Mantennabakalngadilisadayana,anuageung numutkeunkaagunganana,anualitnumutkeun kaleutikanana,sarengmasing-masingnumutkeun kalakuanana

16SarengAnjeunnasanésjalmianubakalnganggapsaha waé,sarengAnjeunnasanésjalmianubakalnampihadiah, upamiAnjeunnanyariosyénAnjeunnabakal ngalaksanakeunpangadilankamasing-masing:upamiaya anumasihansagalaanuayadibumi,Anjeunnamoal nganggaphadiahatanapijalmiéta,atanapinampinanaonti leungeunna,sababAnjeunnahakimanuadil

17JeungngeunaanurangIsrailgeusditulisjeung ditetepkeun:LamunmaranehnatobatkaMantenna kalawanbener,Mantennabakalngahampurasagala kadorakaananajeungsagaladosa-dosana.

18GeusditulisjeungditetepkeunyenMantennabakal némbongkeunwelasasihkasakumnajalmaanutobattina sagaladosa-dosanasataunsakali.

19Jeungpikeunsakumnajalmaanungaruksakjalanjeung pikirananasamemehbanjir,tayajalmaanuditarimaiwalti NabiNuhwungkul;sababdirinaditarimapikeunputraputrana,anudisalametkeun(Allah)tinacaibanjirpikeun anjeunna;sababhaténabenerdinasagalalampahna, sakumahaanudiparentahkeunngeunaananjeunna,sareng anjeunnahenteunyimpangtinanaonwaéanuditetepkeun pikeunanjeunna

20PANGERANngandikayenAnjeunnabakal ngancurkeunsagalarupaanuayadibumi,bohmanusaboh ingon-ingon,bohsasatoan,jeungmanuk-manukdiawangawang,kitudeuianungarayapdibumiAnjeunnanitah NabiNuhpikeunnyieunbahterapikeundirinasorangan, supayaanjeunnabisasalamettinacaibanjir.

21SarengNabiNuhngadamelbahteradinasagalahal sapertosanudiparentahkeunkuAnjeunna,dinataunYobel ka-27,dinaminggukalimadinataunkalima(dinabulan anyarbulankahiji).[1307AM]

22Anjeunnalebetdinataunkagenepna,[1308AM]dina bulankadua,dinabulananyarbulankadua,dugikatanggal genepbelas;terasanjeunnalebet,sarengsadayanaanu urangbawakaanjeunna,kanabahtera,sarengGustinutup étatiluardinasontenkatujuhbelas

23TuluyPANGERANmukakeuntujuhlawangdisawarga, jeungsungut-sungutcaidisagarajero,tujuhsungut jumlahna

24Panto-pantocaimimitingocorkeuncaitisawargasalila opatpuluhpoéopatpuluhpeuting,jeungsumber-sumber caidijerosagaraogéngaluarkeuncai,nepikasakumna dunyapinuhkucai.

25Caibeukililabeukiluhur,jangkungnaleuwihti gunung-gununganujangkung,nepikalimabelashasta, sartakapalnabeukiluhurtitaneuh.

26Caingagebrétdiluhurbumisalilalimabulan,nyaéta saratuslimapuluhpoé

27TuluykapalétainditsartangadaratdipuncakLubar, salahsahijigunungArarat

28Sareng(dinabulananyar)dinabulankaopatsumbersumbercailautanujeroditutupsarengpanto-pantocai sawargaditutup;sarengdinabulananyarbulankatujuh sadayasungutjurangbumidibuka,sarengcaimimititurun kajerodihandap.

29Dinabulananyarbulankasapuluhpuncak-puncak gunungkatingali,jeungdinabulananyarbulankahijibumi mimitikatingali.

30Caimimitingilestiluhurbumidinaminggukalimadina taunkatujuh[1309AM],sartadinapoékatujuhbelasdina bulankaduabumigeusgaring.

31DinatanggalduapuluhtujuhMantennamukabahtera, terusngaluarkeunsasatoan,ingon-ingon,manuk,jeung sagalarupamahluknugeraktidinya.

BAB6

1Dinabulananyardinabulankatiluanjeunnakaluarti bahtera,terasngadamelaltardigunungéta

2TuluyAnjeunnangadamelpanebusanpikeunbumi, sarengnyandakembejaluterasngadamelpanebusanku getihnapikeunsagalakasalahanbumi;sababsagalaanu ayadidinyaparantosdibasmi,kecualianuayadijero bahterasarengNabiNuh

3Gajihnatuluydituangkeunkanaaltar,tuluynyokotsapi jalu,embejalu,dombajalu,jeunganakembe,uyah,japati jalu,jeunganakjapatijalu,tuluydituangkeunkanaaltar pikeunkurbanbeuleuman,tuluydikucurkeunkurbananu dicampurminyak,disiramkeunanggurjeungdiwuwuhan menyankanasagalarupa,nepikaseungitnakarasanikmat, anumatakpikaresepeundipayuneunPANGERAN

4PANGERANngambeuseungitna,terusAnjeunna ngadamelperjangjianjeunganjeunnayenmoalayadeui banjiranungancurkeunbumi;yenmangsatandurjeung panéndibumimoaleureun-eureun;tirisjeungpanas,usum panasjeungusumtiris,beurangjeungpeutingmoalrobah susunanana,atawaeureunsalamina.

5Jeungmaraneh,singlobaturunandibumi,sartasingloba didinya,sartajadiberkahpikeuneta.Kamibakal nimbulkeunrasasieunjeungkasieunkamaranehdina sagalarupaanuayadibumijeungdilaut.

6Jeungtingali,Kamigeusmérékamaranehsagalarupa sasatoan,sagalarupamahluknujangjangan,sagalarupanu ngarayapdibumi,kitudeuilaukdicai,jeungsagalarupa pikeundahareun;sakumahajukuthéjo,Kamigeusméré sagalarupapikeundahareun

7Tapidaginganuayanyawanajeunggetihnateumeunang didahar,sababgetihnaayadinagetihna,supayagetihhirup maranehulahdipéntaTileungeununggalmanusa,ti leungeununggalsasatoan,Kamibakalmentagetihmanusa.

8Singsahaanungucurkeungetihmanusakumanusa, getihnaogébakaldiucurkeun,sababMantennanyiptakeun manusadumasarkanagambarAllah.

9Jeungmaraneh,singlobaturunandibumi

10NabiNuhsarengputra-putranasumpahyénaranjeunna moalngahakangetihnaonwaéanuayadinadagingnaon waé,sarenganjeunnangadamelperjanjiandipayuneun GustiAllahsalaminadisakumnagenerasidibumidina bulanieu.

11KusababkituMantennangandikakamaranehyen maranehkudunyieunperjangjianjeungurangIsraildina bulanieudigunungkalawansumpah,sartamaranehkudu nyiramkeungetihkamaranehnakulantaransagalakecap perjangjiananudijieunkuPANGERANjeungmaranehna salawasna.

12Sarengkasaksianieuditulisngeunaananjeunsupados anjeunkedahteras-terasanngalaksanakeunana,supados anjeunhenteutuanggetihsatoatanapimanukatanapisapi dinadintennaonwaésalamihirupdibumi,sarengsaha waéanutuanggetihsatoatanapisapiatanapimanuksalami hirupdibumi,anjeunnasarengturunananabakaldibasmiti tanahéta

13JeungparentahkeunkaurangIsrailulahngadahargetih, supayangaranjeungturunanmaranehnatetepayadi payuneunPANGERAN,Allahurang

14Jeungpikeunhukumieuteuayawateswaktu,sababeta bakalsalawasna.Maranéhnakudungalaksanakeunana sapanjangturun-tumurun,sangkanmaranéhnabisaterus nenedapikeunanjeunkugetihdihareupeunaltar;unggal poéjeungisuk-isukjeungsontenmaranéhnakuduménta panghampurapikeunanjeunsalaminadipayuneun PANGERANsangkanmaranéhnabisangalaksanakeunana jeungteudibasmi.

15SarengAnjeunnamasihantandakaNabiNuhsareng putra-putranayénmoalayadeuibanjirdibumi.

16Mantennaneundeunguludug-Nadinamégapikeun tandaperjangjiananulanggengyénmoalayadeuibanjirdi bumipikeunngancurkeunétasapanjanghirupna

17Kusababkitu,geusditangtukeunjeungditulisdina tabletsawarga,yenmaranehnakudungarayakeunpesta minggu-minggudinabulanieusataunsakali,pikeun ngabarukeunperjangjianunggaltaun

18Sarengsadayapéstaieudirayakeundisawargatidinten ciptaandugikajamanNabiNuh-duapuluhgenep yubileumsarenglimaminggutaun[1309-1659AM]: sarengNabiNuhsarengputra-putranangalaksanakeunéta salamitujuhyubileumsarenghijiminggutaun,dugika dintenpupusnaNabiNuh,sarengtidintenpupusnaNabi

Nuhputra-putranangaleungitkeun(éta)dugikajaman NabiIbrahim,sarengaranjeunnatuanggetih.

19TapiIbrahimngalaksanakeunana,Ishak,Yakub,jeung turunan-turunananangalaksanakeunananepikajaman hidep,sartadinajamanhidepbaniIsrailpohokanaetanepi kahidepngarayakeunanadeuidigunungieu

20JeungparentahkeunkaurangIsrailpikeun ngalaksanakeunieupestakaturun-tumurun,pikeunjadi parentahkamaranehna:hijipoedinasataundinabulanieu maranehnakudungarayakeunetapesta

21Sababieutehpestamingguanjeungpestabuah munggaran:pestaieuayaduarupajeungsipatnaganda: nurutkeunnaonanuditulisjeungdiukirngeunaaneta, rayakeuneta

22SababKamigeusnulisdinakitabHukumanukahiji, anugeusKamitulispikeunmaraneh,yenmaranehkudu ngarayakeunanadinawaktuna,hijipoedinasataun,sarta Kamigeusngajelaskeunkamaranehkurban-kurbanna supayaurangIsrailkudunginget-ngingetsarta ngarayakeunanasapanjangturun-tumurundinabulanieu, hijipoedinaunggaltaun

23Dinabulananyarbulankahiji,dinabulananyarbulan kaopat,dinabulananyarbulankatujuh,jeungdinabulan anyarbulankasapuluhayapoé-poépangéling-ngéling, jeungpoé-poéusumdinaopatbagiansataun.Ieuditulis jeungditetepkeunsalakukasaksiansalamina

24NabiNuhngayakeunpésta-péstaétapikeunanjeunna turun-tumurun,supadosétapésta-péstaétajanten pangéling-ngélingpikeunanjeunna

25Sarengdinabulananyardinabulankahijianjeunna dipentapikeunngadamelbahterapikeundirinasorangan, sarengdinadintenétabumijantengaringsarenganjeunna muka(bahtera)sarengningalibumi

26Dinabulananyarbulankaopat,sungut-sungutjero jurangdihandapditutupJeungdinabulananyarbulan katujuh,sadayasungutjurangbumidibuka,jeungcai mimititurunkajerona.

27Dinabulananyarbulankasapuluhpuncak-puncak gununggeuskatingali,sartaNuhbungahpisan

28Kusababkituanjeunnangayakeunpésta-péstaéta pikeunAnjeunnasorangan,pikeunpangéling-ngéling salamina,sarengkituwaéétapésta-péstatéhdiayakeun

29Sarengaranjeunnanempatkeunétadinatabletsawarga, masing-masinggaduhtilubelasminggu;tihijikaanu sanés(ngalangkungan)pangéling-ngélingna,tianukahiji kaanukadua,sarengtianukaduakaanukatilu,sarengti anukatilukaanukaopat

30Sarengsadayadintendinaparéntahétabakaljanten limapuluhduaminggu,sareng(ieubakalngajantenkeun) sataunlengkepKituwaéétadiukirsarengditetepkeun dinatabletsawarga

31Jeungteuayaanungalalaworakeun(parentahieu) salamisataunatawatitaunkataun

32SarengparentahkeunkabaniIsrailsupadosaranjeunna ngémutantaun-taunnumutkeunitunganieu-tiluratus geneppuluhopatdinten,sareng(ieu)bakalngawangun sataunlengkep,sarengaranjeunnamoalngaganggu waktosnatinadinten-dintennasarengtinapésta-péstana; sababsadayanabakalkajadiandinaétanumutkeun kasaksianaranjeunna,sarengaranjeunnamoalninggalkeun dintenatanapingaganggupésta-péstanaonwaé

33Tapiupamiaranjeunnangalalaworakeunsarenghenteu ngalaksanakeunananumutkeunparentah-Na,maka aranjeunnabakalngaganggusadayausumnasarengtauntaunbakaldisingkirkeuntinaieu(tatanan),[sareng aranjeunnabakalngagangguusumsarengtaun-taunbakal disingkirkeun]sarengaranjeunnabakalngalalaworakeun aturan-aturanana

34SarengsadayabaniIsrailbakalhilapsarengmoal mendakanjalantaun-taun,sarengbakalhilapbulanénggal, sarengusum-usum,sarengSabatsarengaranjeunnabakal lepatdinasadayaurutantaun

35SababKamiterangsarengtiayeunaKamibakal nyatakeunkaanjeun,sarengétasanéskaranganKami nyalira;sababkitab(anu)ditulisdipayuneunKami,sareng dinatabletsawargapabagidinten-dintenparantos ditangtukeun,supadosaranjeunnahenteuhilapkanapéstapéstaperjanjiansarengleumpangnumutkeunpésta-pésta bangsa-bangsasanéssaatoskasalahansarengsaatos kabodoanaranjeunna.

36Sababbakalayajalma-jalmaanupastibakalniténan bulan-kumaha(éta)ngagangguusumsarengsumpingti taunkataunsapuluhdintenteuinggancang.

37Kusababkitu,taun-taunbakaldatangkaaranjeunna nalikaaranjeunnabakalngaganggu(tatanan),sareng ngajantenkeundintenanujijikjantendintenkasaksian, sarengdintenanunajisjantendintenpésta,sareng aranjeunnabakalngabingungkeunsadayadinten,anusuci sarenganunajis,sarengdintenanunajissarenganusuci; sababaranjeunnabakalsalahdinabulansarengSabat sarengpéstasarengYobel

38Kusababkitu,kuringmaréntahkeunsarengnyaksianka anjeunsupadosanjeunnyaksiankaaranjeunna;sabab saatosanjeunmaot,murangkalihanjeunbakalngaganggu (aranjeunna),supadosaranjeunnahenteunganukur ngadameltauntiluratusgeneppuluhopatdinten,sarengku sababkituaranjeunnabakalsalahdinabulanénggalsareng usumsarengSabatsarengpésta,sarengaranjeunnabakal tuangsagalarupagetihsarengsagalarupadaging

BAB7

1Sarengdinaminggukatujuhdinataunkahiji[1317AM] éta,dinayubileumieu,NabiNuhmelaktangkalanggurdi gunungtempatbahteraétanangtung,anudingarananLubar, salahsahijiPagununganArarat,sarengétangahasilkeun buahdinataunkaopat,[1320AM]sarenganjeunnangajaga buahna,sarengngumpulkeunétadinataunieudinabulan katujuh.

2Anjeunnangadamelanggurtinaétaterasnyimpenéta kanawadah,terasnyimpenétadugikataunkalima,[1321 AM]dugikadintenkahiji,dinabulananyarbulankahiji

3Anjeunnangarayakeunpéstaétakalayanbungah,teras ngurbankeunkurbanbeuleumankaPANGERAN,hijisapi jalungora,hijidombajalu,tujuhdombajalu,masingmasingumursataun,sarenghijiembejalu,pikeun ngahampuradosadirinasarengputra-putrana

4Tuluyanjeunnanyiapkeunheulaembejalu,tuluygetihna dioleskeunsaeutikkanadaginganuayadinaaltaranu dijieunna,kitudeuisakabehgajihnadisimpendinaaltar tempatanjeunnangurbankeunkurbanbeuleuman,kitudeui

sapijalu,dombajalu,jeungdombajalu,tuluydagingna disimpendinaaltar.

5Tuluyanjeunnaneundeunsagalakurbananudicampur minyakdiluhurna,tuluynyiramkeunanggurkanaseuneu anutosdijieunnadiluhuraltar,sartaneundeundupadi luhurnasartanimbulkeunseungitanunikmatka PANGERAN,Allahna

6Anjeunnabungahpisansartanginumanggurieu, anjeunnasarengmurangkalihnakalawanbungah

7Haritageuspeuting,anjeunnalebetkakémahna,sarta mabok,anjeunnangagolertuluysaré,sartabarisaré, anjeunnangalaanbajudijerokémahna

8HamningaliNabiNuh,ramana,taranjang,teruskaluar kaluarsartangabejaanduasadulurnadiluar

9SemjeungYapetnyokotpakeanSem,tuluyhudang, tuluyneundeunpakeanetadinataktakna,tuluymundurka tukangnutupaneraanbapana,beungeutnamalikkatukang 10NabiNuhhudangtinasare,terusterangkanasagala kalakuanputrabungsunakaanjeunna.Anjeunnangutuk putrana,pokna,"SiKanaankududikutuk,jadibudak beulianpikeundulur-dulurna"

11TuluyanjeunnangaberkahanSem,sartangalahir, "MugiaGustingaberkahanSem,Allahna,sartaKanaan bakaljadiabdina"

12AllahbakalngalegakeuntanahYapet,sartaAllahbakal cicingdiimahSem,sartaKanaanbakaljadiabdi-Na 13Hamterangyénramanageusnyumpahanputra bungsuna,sartaanjeunnateukersaeunnyumpahanputrana. Tuluyanjeunnapapisahtiramana,anjeunnasarengputraputrana,Kus,Misraim,PutsarengKanaan

14Anjeunnangadegkeunhijikotapikeundirinasorangan, sartadingarananetakotadumasarkanangarangarwana Ne'elatama'uk

15Yapetningaliéta,terussirikkalanceukna,terus anjeunnangadegkeunhijikota,sartadingarananétakota dumasarkanangaranpamajikanana,‘Adataneses’ 16Semcicingjeungramana,Nuh,sartaanjeunna ngadegkeunhijikotadeukeutramanadigunung,sarta anjeunnaogényebutngarannanurutkeunngaran pamajikanana,Sedeqetelebab.

17JeungtingalitilukotaieuayadideukeutGunungLubar; Sedeqetelebabnumadepkagunungdiwétanna;jeung Na'eltama'ukdikidul;'Adatan'esesdikulon.

18Ieuputra-putraSem:Elam,Asyur,Arpaksad-ieu(putra) lahirduataunsaatosbanjir-sarengLud,sarengAram 19Putra-putraYapet:Gomer,Magog,Madai,Yawan, Tubal,MesekjeungTirasIeuputra-putraNuh 20SarengdinaYobelka-28[1324-1372AM]NabiNuh mimitinitahputra-putranapikeunngalaksanakeunaturan sarengparéntah,sarengsadayakaputusananuanjeunna terang,sarenganjeunnangadorongputra-putranapikeun ngalaksanakeunkabeneran,sarengnutupanéraawakna, sarengmujiNuNyiptakeunana,sarengngahargaanbapa sarengindung,sarengmikanyaahsasama,sarengngajaga jiwanatinalakujinasarengnajissarengsadayakajahatan 21Sababkusababtiluhalieudatangbanjirkabumi,nyaéta, kusababcabuldimanaparaPengawasngalawanhukum tatatertibnangalakukeuncabulkaputri-putrimanusa, sarengngawinsahawaéanudipikahoyongkuaranjeunna: sarengaranjeunnangamimitiannajis.

22Aranjeunnangagaduhanputra-putraNaphidim,sareng aranjeunnasadayanabéda,sarengaranjeunnasilih ngahakan:sarengRaksasamaehanNaphil,sarengNaphil maehanEljo,sarengumatmanusaEljo,sarenghijijalma kajalmaanusanés.

23Jeungunggaljalmangajualdirinapikeunngalakukeun kajahatanjeungngucurkeunlobagetih,sartabumipinuh kukajahatan.

24Sanggeuskitu,aranjeunnangalakukeundosakasasatoan jeungmanuk,katutsagalarupaanugerakjeungleumpang dibumi:sartalobagetihanudicurahkeunkabumi,sarta unggalimajinasijeungkahayangmanusaterus-terusan ngabayangkeunkasombonganjeungkajahatan.

25PANGERANngabasmisagalarupatibeungeutbumi; lantarankajahatanlampahna,jeunglantarangetihanugeus dicurahkeunditengah-tengahbumi,Mantennangabasmi sagalarupa

26'Jeungurangnutinggaleun,kuringjeunganjeun,putraputrakuring,jeungsagalarupanuasupkabahterabareng jeungurang,jeungtingalikuringningalikalakuananjeun dihareupeunkuringyénanjeunteuleumpangdina kabeneran:sababdinajalankarusakananjeungeusmimiti leumpang,jeunganjeunsilihpisah,jeungsilihsirik,jeung (kitukajadianna)anjeunteuakur,putra-putrakuring, masing-masingjeungdulurna.

27Sababkuringningali,jeungtingalisétan-sétangeus ngamimitianrayuan(maranéhna)ngalawananjeunjeung ngalawanbarudakanjeunjeungayeunakuringhariwang pikeunanjeun,yénsanggeuskuringmaotanjeunbakal ngucurkeungetihmanusakabumi,jeunganjeunogébakal ancurtibeungeutbumi.

28Sababsahawaéanungocorkeungetihmanusa,jeung sahawaéanungahakangetihnaonwaé,bakaldibasmiti bumi.

29Moalayadeuijalmaanungahakangetih,atawaanu ngucurkeungetihmanusadibumi,Moalayadeuiturunan atawaturunananuhirupdihandapeunlangit;Sabab maranéhnabakalasupkaAlamKubur,Jeungkatempat hukumanmaranéhnabakalturun,Jeungkajerogelap maranéhnabakaldipiceunkumaotanutelenges.

30Getihteumeunangkatempodinaawakmaraneh,salila maranehmaehansasatoanatawaingon-ingonatawanaon waénungapungdidarat,sartakuduusahapikeunnutupan sagalakokotoranugeusdikucurkeunkadarat

31Jeungulahsigajalmaanungahakangetih,tapisingatiatiulahayaanungahakangetihdihareupeunanjeun:tutup getihna,sababkituanudiparentahkeunkakuringpikeun merekasaksiankaanjeunsarengkaanak-anakanjeun, sarengsadayamahlukhirup

32Jeungulahngantepnyawadidaharbarengjeung dagingna,supayagetihanjeun,anumangrupanyawa anjeun,ulahdipéntakudagingnaonwaéanu ngucurkeunanakabumi

33Sababbumimoalbersihtinagetihanugeus dicurahkeunkadinya;sababnganukurkugetihjalmaanu ngucurkeunanabumibakaldisucikeunpikeunturuntumurun.

34Ayeuna,barudak,dengekeun:lampahkeunkaadilan jeungkabeneransupayamaranehbisamelakkabenerandi sakuliahbumi,sartakamulyaanmaranehdiangkatdi

payuneunAllahmaraneh,anunyalametkeunmaranehtina caibanjir.

35Jeungtingali,maranehbakalinditjeungnyieunkotakotapikeundirisorangan,sartamelakdidinyasagala pepelakananuayadibumi,komodeuisagalatangkalbuah.

36Salilatilutaun,buahtinasagalarupaanudidaharmoal dikumpulkeun:sarengdinataunkaopatbuahnabakal dianggapsuci[sarengaranjeunnabakalnawiskeunbuah munggaran],anutiasaditampidipayuneunGustiAnu MahaAgung,anunyiptakeunlangitsarengbumisareng sagalahalHayuaranjeunnanawiskeunanggursareng minyakanumunggaran(salaku)buahmunggarandinaaltar Gusti,anunampiéta,sarenganusésanahayuparaabdi bumiGustituangdipayuneunaltaranunampiéta

37Dinataunkalimamaranehkudungaleupaskeuneta pepelakankalawanbenerjeungjujur,sartamaranehbakal jadijalmabener,sartasagalaanudipelakkumaranehbakal makmur

38SababkitupisanEnoh,bapakaruhunaranjeun,nitah Metusalahputrana,jeungMetusalahputrana,Lamekh, sartaLamekhnitahkaKamisagalahalanudiparentahkeun kukaruhunnakaanjeunna.

39SarengKamiogébakalmasihanparentahkaanjeun, putra-putraKami,sapertosanudiparentahkeunkuEnoch kaputranadinaYobelanumunggaran:nalikamasihhirup, generasikatujuhdinagenerasina,anjeunnamaréntahkeun sarengmasihankasaksiankaputranasarengkaputraputranadugikadintenpupusna.

BAB8

1DinataunYobelka-duapuluhsalapan,dinaminggu kahiji,[1373AM]dinaawalnaArpakhsadnikahkahiji istrianunaminaRasu'eja,putriSusan,putriElam,teras ngalahirkeunputradinataunkatiludinamingguieu,[1375 AM]terasanjeunnanyebatnaminaKainam

2Putranageusgede,terusdiajarnuliskubapana,terus anjeunnainditnéangantempatpikeunngarebuthijikota

3Sarenganjeunnamendakantulisananudiukirku generasi-generasisateuacannadinabatuéta,terasanjeunna macanaonanuayadidinya,terasanjeunnanyalinéta sarengngalakukeundosakusababéta;sababétangandung ajaranParaPenjagaanusaluyusarenganubiasa aranjeunnaniténanpertandapanonpoésarengbulansareng béntangdinasadayatandalangit

4Anjeunnanyeratkeunétasarengteunyariosnanaon ngeunaanéta;sababanjeunnasieunnyarioskaNuh ngeunaanétabisianjeunnaambekkaanjeunnakusababéta.

5DinataunYobelkatilupuluh,[1429AM]dinaminggu kadua,dinataunkahiji,anjeunnanikahkaMelka,putri Madai,putraYapet,sarengdinataunkaopat[1432AM] anjeunnangalahirkeunputra,sarengnyebatnaminaSelah; sababanjeunnanyarios:'Leresabdiparantosdiutus'

6[Sarengdinataunkaopatanjeunnalahir],sarengSelah ageungterasnikahkaanjeunna,anunaminaMu'ak,putri Kesed,lanceukramana,dinaYobelka-tilupuluhhiji,dina minggukalima,dinataunkahiji[1499AM]na.

7Sarenganjeunnangalahirkeunputradinataunkalima [1503AM]éta,sarenganjeunnanyebatnaminaEber: sarenganjeunnanikahkadirina,anunamina'Azûrâd,putri

Nebrod,dinaYobelkatilupuluhdua,dinaminggukatujuh, dinataunkatilu.[1564AM]

8Dinataunkagenep[1567AM]anjeunnangalahirkeun putra,sarenganjeunnanyebatnaminaPeleg;sababdina jamananjeunnalahir,putra-putraNuhmimitingabagi bumidiantaraaranjeunna:kusababkituanjeunnanyebat naminaPeleg

9Tuluyaranjeunnababagisacararusiahdiantara aranjeunna,terasnyarioskeunkaNabiNuh

10Sarengkajadiandinaawalyobelkatilupuluhtilu[1569 AM]aranjeunnangabagibumijantentilubagian,kanggo Sem,HamsarengYafet,numutkeunwarisanmasingmasing,dinataunkahijidinaminggukahiji,nalikasalah sahijitiuranganudiutus,ayasarengaranjeunna

11Anjeunnanyauranputra-putrana,terasaranjeunna nyampeurkeunanjeunna,aranjeunnasarengmurangkalihna, terasanjeunnangabagibumikanasababarahabagian,anu kedahdirebutkutiluputrana,terasaranjeunnanguluran leungeunna,terasnyandaktulisantinadadaNabiNuh, ramana

12SarengkaluardinatulisanétasalakuundianSemtengah bumianukedahdiwariskeunpikeundirinasarengpikeun putra-putranasalamigenerasikalanggengan,titengah pagununganRafa,timuaracaitiwalunganTina,sareng bagiannanujukakulonngalangkungantengahwalungan ieu,sarengétamanjangdugikacaijurang,anukaluarti walunganieuterasngocorkeuncainakalautMe'at,sareng walunganieungalirkalautageung.Sarengsadayanaanu nujukakalérnyaétamilikYaphet,sarengsadayanaanu nujukakidulmilikSem

13SarengétamanjangdugikaKaraso:ieuayadidada létahanunyanghareupkakidul

14Sarengbagiannamanjangsapanjanglautageung,sareng étamanjangdinagarislempengdugikakuloneunlebak anuningalikakidul:sabablautieudingarananlebakLaut Mesir

15Sarengétamaliktidieukakidulnujumuaralaut ageungdisisicai(na),terasmanjangkakulonka'Afra, terasmanjangdugikacaiwalunganGihon,sarengkakidul caiGihon,kasisiwalunganieu.

16Sarengétamanjangkawétan,dugikaTamanEden,ka kidulna,[kakidul]sarengtiwétansadayatanahEden sarengsakumnawétan,étamalikkawétansarengteras dugikawétangununganudingarananRafa,terasturunka sisimuarawalunganTina

17IeubagiandibikeunkaSemjeungputra-putrana,supaya etatanahjadimilikmaranehnasalawasna,turun-tumurun 18JeungNuhbungahningalibagianieukaluarpikeun Semjeungpikeunputra-putrana,sartaanjeunnaingetkana sagalaanugeusdiucapkeunkusungutnadinaramalan; sababanjeunnageusnyarios:'MugiaGustiAllahSem diberkahanSarengmugiaGusticicingditempatSem.'

19AnjeunnaterangyénTamanEdentéhtempatanupaling suci,tempatcicingnaPANGERAN,GunungSinaipuseur gurun,jeungGunungSionpuseurpuseurbumi:tilutempat ieudiciptakeunsalakutempatsucianusilihpahareuphareup.

20AnjeunnamujikaAllahNuMahaAgung,anuparantos masihankecap-kecapPANGERANkanasungutna,sareng kaPANGERANsalamina.

21Sarenganjeunnaterangyénbagiananudiberkahan sarengberkahparantossumpingkaSemsarengputraputranaturun-tumurunsalamina-sakumnatanahEden sarengsakumnatanahLautBeureum,sarengsakumna tanahwétansarengIndia,sarengdiLautBeureumsareng pagunungan-pagununganna,sarengsakumnatanahBasan, sarengsakumnatanahLibanonsarengpulo-puloKaftur, sarengsakumnapagununganSanirsareng'Amana,sareng pagununganAsyurdikalér,sarengsakumnatanahElam, Asyur,sarengBabel,sarengSusansarengMa'edai,sareng sakumnapagununganArarat,sarengsakumnadaérahdi saluareunlaut,anuayadisaluareunpagununganAsyurka kalér,tanahanudiberkahansarenglega,sarengsadayaanu ayadijeronasaépisan

22SarengkanggoHamkaluarbagiankadua,saluareun GihonkakidulkakatuhuTaman,sarengétamanjangka kidulsarengétamanjangkasadayagunungseuneu,sareng étamanjangkakulonkalaut'Atelsarengétamanjangka kulondugikalautMa'uk-éta(laut)dimanasadayanaanu henteuancurturun

23SarengétanujukakalérdugikawatesGadir,terasnuju kabasisircailautdugikacailautageungdugikacaket walunganGihon,sarengnujusapanjangwalunganGihon dugikakatuhuTamanEden

24IeutanahanudikaluarkeunpikeunHamsalakubagian anukududicicingansalaminapikeundirinasarengputraputranaturun-tumurun

25SarengkanggoYafetsumpingbagiankatiludi saluareunWalunganTinadikalértikaluarnacai-caina, sarengétamanjangkakalér-wétankasakumnadaérahGog, sarengkasakumnanagaradiwétanna.

26Sarengétamanjangkakalérkakalér,terasmanjangka pagununganQeltkakalér,sarengkaarahlautMa'uk,teras kawétanGadirdugikadaérahcailaut.

27SarengétamanjangdugikacaketkulonFaraterasuih deuikaarah'Aferag,terasmanjangkawétankacailaut Me'at.

28SarengétamanjangkadaérahwalunganTinakaarah kalér-wétandugikacaketwatescainanujugunungRafa, terasétamalikkakalér.

29IeutanahanudibikeunkaYapetsarengputra-putrana salakubagianwarisananaanukedahdipibogakuanjeunna pikeundirinasarengputra-putrana,pikeunturun-tumurun salamina;limapuloageung,sarenghijitanahageungdi kalér

30Tapihawanatiis,jeungtanahHampanas,jeungtanah Semteupanasatawatiis,tapicampurantiisjeungpanas

BAB9

1Hamngabagi-bagikaputra-putrana,sartabagiankahiji kaluarpikeunKuskawétan,jeungkakulonnapikeun Misraim,jeungkakulonnapikeunPut,jeungkakulonna [jeungkakulonna]dilautpikeunKanaan

2SarengSemogéngabagikaputra-putrana,sarengbagian anumunggaransumpingkaHamsarengputra-putrana,di wétaneunwalunganTigrisdugikawétan,sakumnatanah India,sarengdiLautBeureumdibasisirna,sarengcai Dedan,sarengsadayagunungMebrisarengEla,sareng sadayatanahSusansarengsadayanaanuayadisisi PharnakdugikaLautBeureumsarengwalunganTina

3SarengkanggoAsyurkaluarBagiankadua,sadayatanah AsyursarengNinewesarengShinarsarengdugikawates India,sarengétanaéksarengngurilinganwalungan

4SarengkanggoArpakhsadsumpingbagiankatilu,sadaya tanahdaérahKasdimdiwétaneunWalunganEfrat, wawatesansarengLautBeureum,sarengsadayacaigurun caketkanalebaklautanuningalikaMesir,sadayatanah LibanonsarengSanirsareng'Amanadugikawates WalunganEfrat

5SarengkanggoAramsumpingbagiankaopat,sadaya tanahMesopotamiaantaraTigrissarengEuphratesdikalér ChaldeesdugikawatespagununganAssursarengtanah 'Arara.

6JeungkaluarkaLudbagiankalima,pagununganAsyur jeungsagalanuayadidinyanepikaLautAgeung,jeung nepikawétaneunAsyurdulurna.

7JeungYapetogéngabagi-bagitanahwarisananakaputraputrana

8BagiankahijikaluarkaGomerdiwétantisisikalérka walunganTina;jeungdikalérkaluarkaMagogsadaya bagianjerokalérnepikanepikalautMe'at

9JeungMadaikaluarsalakubagiananaanukududipiboga tikulonduadulurnanepikapulo-pulo,jeungnepika basisirpulo-pulo

10JeungpikeunJawaasalnabagiankaopatunggalpulo jeungpulo-puloanuayadiwatesLud

11JeungpikeunTubalayabagiankalimaditengah-tengah létahanungadeukeutankawatesbagianLudkalétah kadua,kadaérahsaluareunlétahkaduakalétahkatilu

12JeungpikeunMesekhmedalbagiankagenep,sakumna wilayahsaluareunlétahkatilunepikawétanGadir.

13SarengkanggoTiraskaluarbagiankatujuh,opatpulo ageungditengahlaut,anudugikabagianHam[sareng pulo-puloKamaturikaluarkuundianpikeunputra-putra Arpakhsadsalakuwarisanana]

14Kituputra-putraNuhngabagi-bagikaputra-putranadi payuneunNabiNuh,ramana,sartaanjeunnameungkeut aranjeunnakusumpah,ngutukunggaljalmaanunyoba ngarebutbagiananuteuacanmeunang(kaanjeunna)ku nasibna.

15Aranjeunnasadayananyarios,'Mugiakitu;mugiakitu' pikeundirisorangansarengputra-putranasalamina sapanjangturun-tumurundugikadintenpangadilan, dimanaGustiAllahbakalngahukumaranjeunnakupedang sarengseuneupikeunsadayakajahatananunajistina kasalahanana,anuparantosdieusibumikupalanggaran sarengkokotorsarengcabulsarengdosa

BAB10

1SarengdinaminggukatiluYobelieu,roh-rohjahat mimitinyasabkeunturunanputra-putraNabiNuh,sareng nyasarkeunsarengngancurkeunaranjeunna

2Sarengputra-putraNuhsumpingkaNuhramana,teras aranjeunnanyarioskeunkaanjeunnangeunaansétan-sétan anunyasabkeunsarengngabutakeunsarengmaehanputraputrana.

3AnjeunnanenedakapayuneunPANGERAN,Allahna, pokna:"DuhGusti,sumberroh-rohsadayamahluk,anu parantosnunjukkeunwelasasihkaabdi.Sarengparantos nyalametkeunabdisarengputra-putraabditinacaibanjir,

SarenghenteungajantenkeunabdibinasasapertosGusti ngalakukeunkaputra-putraanucilaka;Sababsih-rahmat Gustiageungkaabdi,Sarengageungpisanwelasasih Gustikajiwaabdi;Mugiasih-rahmatGustidilimpahkeun kaputra-putraabdi,Sarengulahnganteproh-rohjahat ngawasaaranjeunnaSupadosaranjeunnahenteu ngancurkeunaranjeunnatibumi"

4NangingmugiGustingaberkahanabdisarengputra-putra abdi,supadosurangtiasabaranahansarengnambahan seueursarengngeusianbumi

5SarengAnjeunterangkumahaParaPanjagaAnjeun, karuhunroh-rohieu,bertindakdinajamanabdi:sareng pikeunroh-rohieuanuhirup,kurungaranjeunnasareng tahanaranjeunnapageuhditempathukuman,sarengulah nganteparanjeunnamawakarusakankaputra-putraabdi Anjeun,Gustiabdi;sababieujahat,sarengdiciptakeun pikeunngancurkeun

6Jeungulahnganteparanjeunnangawasaroh-rohjalma anuhirup;sababnganGustianutiasangawasaaranjeunna. Jeungulahnganteparanjeunnangawasaputra-putrajalma anusolehtiayeunajeungsalamina

7SarengPANGERANAllahurangnitahurangpikeun ngabeungkeutsadayana

8Sarengkapalaroh-roh,Mastêmâ,sumpingterasnyarios: 'Gusti,NuMahaNyipta,mugiasababarahadiantarana tetepayadipayuneunabdi,sarengmugiaaranjeunna ngadangukeunsoraabdi,sarengngalakukeunsadayanaanu bakalabdicarioskeunkaaranjeunna;sababupami sababarahadiantaranahenteuditinggalkeunkaabdi,abdi moaltiasangalaksanakeunkakawasaankahoyongabdika putra-putramanusa;sababieumangrupikeunkarusakan sarengnyasabkeundipayuneunpangadilanabdi,sabab kajahatanputra-putramanusaageung'

9SarengAnjeunnangadawuh:Saperpuluhnakedahtetep dipayuneunanjeunna,sarengsalapanbagiankedahturun katempathukuman

10SarengsalahsahijitiurangAnjeunnamaréntahkeun supadosurangngajarkeunkaNuhsadayaubar-ubarna; sababAnjeunnaterangyénaranjeunnamoalleumpang dinakajujuran,atanapiberjuangdinakabeneran.

11Sarengkamingalakukeunnumutkeunsadayakecap-Na: sadayajahatanujahatkamibeungkeutditempathukuman sarengsapersapuluhnakamitinggalkeunsupados aranjeunnatundukkaSétandibumi

12SarengKamingajelaskeunkaNabiNuhsadayaubar pikeunpanyakitna,sarenggodaan-godaanna,kumaha anjeunnatiasanyageurkeunaranjeunnakuramuantaneuh

13.JeungNabiNuhnuliskeunsagalahaldinahijikitab sakumahaanuKamipitunjukkeunkaanjeunnangeunaan sagalarupaubarKukitunaroh-rohjahatdicegahtina (nyilakakeun)putra-putraNabiNuh

14Tuluyanjeunnamasrahkeunsagalaanuparantos ditulisnakaSem,putracikalna;sababanjeunnalangkung nyaahkaSemtibatansadayaputrana

15NabiNuhpupussarengkaruhunna,terasdikurebkeundi GunungLubarditanahArarat

16Anjeunnangalengkepansalapanratuslimapuluhtaun dinahirupna,salapanbelasyubileumsarengduaminggu sarenglimataun[1659AM]

17Sarengdinakahirupannadibumianjeunnalangkung unggultibatananak-anakmanusakecualiEnochkusabab

kabeneran,dimanaanjeunnasampurnaSababjabatan Enochditunjukjantenkasaksiankagenerasidunya, supadosanjeunnanyarioskeunsadayakalakuanturuntumurun,dugikadintenpangadilan.

18Dinataunkatilupuluhtilu,dinataunkahijidinaminggu kadua,Pelegnikahkasaurangistri,anunaminaLomna putriSina'ar,terasngalahirkeunputradinataunkaopat mingguieu,sarenganjeunnanyebatnaminaReu;sabab anjeunnanyarios:'Tingali,barudakmanusaparantosjanten jahatkumarginiatjahatngawangunkotasarengmenara pikeundirisoranganditanahShinar'

19MaranéhnaindittitanahAraratkawétankaSinear; sababdinajamannamaranéhnangadegkeunkotajeung munara,pokna,'Hayuurangnaékkasawargadidinya' 20Aranjeunnamimitingawangun,sarengdinaminggu kaopataranjeunnangadamelbatanganggoseuneu,sareng bata-bataétadianggopikeunbatu,sarengtaneuhliatanu dianggopikeunngahijinyaétaaspalanukaluartilaut, sarengtisumbercaiditanahShinar.

21Tuluyaranjeunnangawangunna:opatpuluhtilutaun [1645-1688AM]aranjeunnangawangunna;rubakna203 bata,jeungjangkungna(sahijibata)sapertilutinahiji; jangkungna5433hastajeung2tangkalpalem,jeung (rubaknahijitémbok)tilubelasstada(jeungtilupuluh stadaséjénna).

22PANGERANAllahurangngadawuhkaurang:Tingali, maranehnatehhijibangsa,jeung(ieu)maranehnamimiti ngalakukeun,jeungayeunaeuweuhanubakalditahanti maranehnaHayuurangturunjeungngabingungkeunbasa maranehna,supayamaranehnateusilihngartikana omonganbatur,jeungmaranehnabisasumebarkakotakotajeungbangsa-bangsa,jeunghijitujuanmoaltetepaya deuijeungmaranehnanepikapoepangadilan

23SarengGustilungsur,sarengkamilungsursareng Anjeunnapikeunningalikotasarengmenaraanuparantos diwangunkumurangkalihmanusa

24Tuluyanjeunnangabingungkeunbasamaranéhna,nepi kamaranéhnateungartideuikanaomonganbatur,terus maranéhnaeureunngawangunkotajeungmunara 25Kukituna,sakumnatanahSineardisebutBabel,sabab didinyaPANGERANngabingungkeunsagalabasa manusa,sartatidinyaaranjeunnasumebarkakota-kota masing-masing,masing-masingnurutkeunbasajeung bangsana

26PANGERANngadatangkeunangingedekamunaraéta, tuluyngagulingkeunétamunarakataneuh,sarta katingalinaétamunaraayadiantaraAsurjeungBabuldi tanahSinear,sartadisebutna'Ngagulingkeun'.

27Dinaminggukaopatdinataunkahiji[1688AM]dina awalnadinataunkatilupuluhopatYobel,aranjeunna dibubarkeuntitanahShinar

28Hamjeungputra-putranainditkatanahanurek dicicingankuanjeunna,anudibeulinasalakubagiannadi tanahkidul

29KanaanningalitanahLibanonnepikawalunganMesir, yenetatanahtehkacidahadena,sartaanjeunnateuasupka tanahwarisananakakulon(nyaétaka)laut,sartaanjeunna cicingditanahLibanon,kawetanjeungkakulontiwates WalunganYordanjeungtiwateslaut

30JeungHam,ramana,jeungKusjeungMisraimdulurdulurnanyaritakaanjeunna:'Anjeungeuscicingditanah

anulainmilikanjeun,jeunganuteumeunangdiundiku urang:ulahkitu;sabablamunanjeunngalakukeunkitu, anjeunjeungputra-putraanjeunbakalmuragditanahéta jeung(di)dikutukkupemberontakan;sababku pemberontakananjeungeuscicing,jeungku pemberontakananak-anakanjeunbakalmurag,jeung anjeunbakaldibasmisalamina

31UlahcicingdiimahSem,sababSemjeunganak-anakna geusmeunangwarisantimaranehna

32Anjeundikutuk,sarenganjeunbakaldikutuklangkung tisadayaputraNuh,kukutukananuurangkaiketku sumpahdipayuneunhakimsuci,sarengdipayuneun karuhunurangNuh.

33Tapianjeunnateungadéngékeunkaaranjeunna, anjeunnasarengputra-putranacicingditanahLibanonti HamatdugikajalankaMesir,dugikaayeuna.

34KukitunaétatanahdingarananKanaan

35SarengYafetsarengputra-putranaangkatkalautsareng cicingditanahbagianana,sarengMadainingalitanahlaut sarengétahenteupikaresepeunanjeunna,terasanjeunna ngemis(bagian)tiHamsarengAsyursarengArpakhsad, lanceukpamajikanana,sarenganjeunnacicingditanah Media,caketlanceukpamajikananadugikaayeuna

36Tempatcicingnajeungtempatcicingnaputra-putrana dingarananMedia,nurutkeunngarankaruhunna,Madai.

BAB11

1SarengdinaYobelkatilupuluhlima,dinaminggukatilu, dinataunkahiji[1681AM]éta,Reunikahkaanjeunna, anunamina'Ôrâ,putri'Ûr,putraKesed,terasanjeunna ngalahirkeunputra,sarenganjeunnanyebatnaminaSêrôh, dinataunkatujuhmingguieudinaYobelieu[1687AM] 2Sarengputra-putraNabiNuhmimitiperangsilihtawanan sarengsilihmaehan,sarengngucurkeungetihmanusadi bumi,sarengngahakangetih,sarengngawangunkota-kota anukuat,témbok,sarengmenara,sarengindividu-individu (mimitian)ngaluhurkeundiridiluhurbangsa,sareng ngadegkeunawalkarajaan,sarengperangjalmangalawan jalma,sarengbangsangalawanbangsa,sarengkota ngalawankota,sarengsadayana(mimitian)ngalakukeun jahat,sarengkéngingkeunsenjata,sarengngajarkeun putra-putranaperang,sarengaranjeunnamimitingarebut kota-kota,sarengngajualbudaklalakisarengawéwé

3Sareng'Ûr,putraKesed,ngawangunkota'AradiKasdim, sarengnyebatnaminadumasarkananaminasarengnami ramanaSarengaranjeunnangadamelgambarcairpikeun dirisorangan,sarengaranjeunnanyembahmasing-masing brahala,gambarcairanuaranjeunnadamelpikeundiri sorangan,sarengaranjeunnamimitingadamelgambar ukiransarengsimulacraanunajis,sarengroh-rohjahat ngabantosansarengngagoda(aranjeunna)pikeun ngalakukeunpalanggaransarengnajis

4SarengpangeranMastêmâusahapikeunngalakukeun sadayanaieu,sarenganjeunnangutusroh-rohsanés,anu ditugaskeunkaanjeunna,pikeunngalakukeunsagalarupa kasalahansarengdosa,sarengsagalarupapalanggaran, pikeunngaruksaksarengngancurkeun,sarengngucurkeun getihkabumi

5KukitunaanjeunnanyebatétaSêrôh,Serug,sababunggal jalmarobahpikirankanasagalarupadosajeungkajahatan

6Anjeunnaageung,cicingdiUrdiKasdim,caketka ramanaindungpamajikanana,sarenganjeunnanyembah brahala,sarenganjeunnanikahkadirinadinataunYobel ka-36,dinamingguka-5,dinataunkahiji,[1744AM] sarengnaminaMelka,putriKaber,putrilanceukramana.

7TuluymanéhnangalahirkeunNahor,dinataunkahiji mingguieu,sartamanéhnagedésartacicingdiUrdiurang Kasdim,sartabapanangajarkeunmanéhnapanalungtikan urangKasdimpikeunngaramaljeungméréramalan, nurutkeuntanda-tandadisawarga

8Sarengdinayubileumkatilupuluhtujuhdinaminggu kagenep,dinataunkahiji,[1800AM]anjeunnanikahka hijiistri,anunamina'Ijaska,putriNestagtiurangKasdim. 9JeungmanéhnangalahirkeunTerahdinataunkatujuh mingguieu[1806AM]

10.PangeranMastêmângutusmanukgagakjeungmanukmanukpikeunngahakansikianudipelakditanahéta, pikeunngancurkeuntanahéta,sartangarampogpagawéan barudakmanusa.Sateuacanmaranéhnabisangabajaksiki, manukgagakmetik(eta)tibeungeuttaneuh

11KukitunaanjeunnanyebatnaTérahsababmanukgagak jeungmanuk-manukngarubuhkeunétamanuknepika miskinsartangahakansiki-sikina

12Taun-taunmimititeusubur,lantaranayamanuk-manuk, sartamanuk-manukngahakansagalabuahtinatangkaltangkaléta:ngankuusahaanuageungmaranéhnabisa nyimpensaeutiktinasagalahasiltaneuhdinamangsa hirupna.

13Sarengdinayubileumka-tilupuluhsalapanieu,dina minggukaduadinataunkahiji,[1870AM]Terahnyandak pamajikan,anunamina'Edna,putri'Abram,putrisadérék ramanaSarengdinataunkatujuhmingguieu[1876AM] anjeunnangalahirkeunputra,sarenganjeunnanyebat naminaAbram,kunamiramanaindungna; 14sababanjeunnaparantospupussateuacanputrina ngandungputra

15Sarengbudakétamimitingartoskasalahanbumianu sadayananyasarsaatospatung-patungukiransarengsaatos najis,sarengramanangajarkeunanjeunnanyerat,sareng anjeunnayuswaduaminggu,[1890AM]sarenganjeunna misahkeundirinatiramana,supadosanjeunnahenteu nyembahbrahalasarenganjeunna

16SarenganjeunnamimitinenedakaNuNyiptakeun sagalahalsupadosAnjeunnatiasanyalametkeunanjeunna tinakasalahananak-anakmanusa,sarengsupadosbagianna henteumuragkanakasalahansaatosnajissarengkajahatan. 17Waktunamelakbibitditanahétageusdatang,terus maranéhnakabéhinditbabarenganpikeunngajagabibitna tinamanukgagak,sartaAbraminditbarengjeungnuindit, sartaétabudaklalakiumuropatbelastaun

18Sakalidatangmanukgagakrékngahakanétasiki, Abramlumpatnyampeurkeunmaranéhnaméméh maranéhnanepikataneuh,terusngagorowokka maranéhnaméméhmaranéhnanepikataneuhrékngahakan étasiki,pokna,"Ulahturun,balikdeuikatempatasal manéh,"terusmaranéhnabalikdeui

19PoeetakenehMantennanitahmanukgagak-gagak muterbaliktujuhpuluhkali,sartatisakumnamanukgagak disakuliahtanahtempatAbramcicingdidinyahiji-hiji acanayanucicingdidinya.

20Sadayajalmianuayasarenganjeunnadisakuliahnagri ningalianjeunnangajerit,sarengsadayagagakmalikdeui, sarengnaminajantenkasohordisakumnanagriurang Kasdim.

21Taunieusadayajalmianuhoyongmelakdatangka anjeunna,sarenganjeunnaangkatsarengaranjeunnadugi kawaktosmelakeureun:sarengaranjeunnamelaklahanna, sarengtaunétaaranjeunnamawagandumanucekapka bumisarengtuangsarengwareg

22Sarengdinataunkahijiminggukalima[1891AM] Abramngajarjalma-jalmaanungadamelalat-alatpikeun sapi,tukangkayu,sarengaranjeunnangadamelwadahdi luhurtaneuh,ngadepkanapigurabajak,supados nyebarkeunsikididinya,sarengsikimuragtidinyakana bagianbajak,sarengdisumputkeundinataneuh,sareng aranjeunnahenteusieundeuikagagak.

23Jeungkucarakieuaranjeunnanyieun(wadah)diluhur taneuhdinasadayarangkabajak,terasaranjeunna nyebarkeunsarengngolahsadayalahan,sapertosanu diparentahkeunkuAbram,sarengaranjeunnahenteusieun deuikanamanuk

BAB12

1Dinaminggukagenep,dinataunkatujuhna,[1904AM] AbramnyarioskaTerah,ramana,"Rama!"

2Anjeunnangawaler,"Ieuabdi,anaking"Anjeunna ngawaler,"Putra, "Naonpitulungsarengkauntungananuurangkéngingkeun tinabrahala-brahalaanuanjeunsembah, Sarengdipayuneunmanaanjeunsujud?

3Sababteuayasumangetdijerona, Sababétatéhwangun-wangunanubodo,sartanyasabkeun haté.

Ulahnyembaharanjeunna: 4NyembahkaAllahnujumenengdisawarga, Sahaanunurunkeunhujanjeungembunkabumi Sarengngalakukeunsagalahaldibumi, Sarengparantosnyiptakeunsagalarupikukecap-Na, Sarengsadayakahirupanasalnatipayuneunraray-Na. 5Kunaonaranjeunnyembahbarang-baranganuteuaya rohna?

Sababétatéhhasilkaryaleungeun(lalaki), Sarenganjeunnanggungétadinataktakanjeun, Jeunganjeunteumeunangpitulungtiaranjeunna, Tapiétatéhjadicukanglantaranérapikeunjalma-jalma anunyieunna, Jeungmangrupakeunpanyesathatepikeunjalma-jalmaanu nyembaharanjeunna: Ulahnyembaharanjeunna

6Ramanangawaler,"Anaking,abdiogéterang,tapi kumahaatuhieubangsaanuparantosnitahabdingawula kaaranjeunna?"

7Jeunglamunkuringngabejaankamaranehnaanu sabenerna,maranehnabakalmaehankuring;sababjiwa maranehnanapelkamaranehnapikeunnyembahjeung ngahormatmaranehna.

8Jempeheula,anaking,bisihidepdipaehan'Tuluy anjeunnanyaritakaduasadérékna,sartaaranjeunnaambek kaanjeunna,anjeunnatetepjempe.

9DinataunYobelka-opatpuluh,dinaminggukadua,dina taunkatujuhna,[1925AM]Abramnyandakhijipamajikan, ngarannaSarai,putriramana,terasanjeunnajanten garwana.

10Haran,lanceukna,nikahkaanjeunnadinataunkatilu minggukatilu,[1928AM]sarenganjeunnangalahirkeun putradinataunkatujuhmingguieu,[1932AM]sareng anjeunnanyebatnaminaLot.

11Nahor,lanceukna,nikahkasaurang

12DinataunkageneppuluhhirupAbram,nyaéta,dina minggukaopat,dinataunkaopatna,[1936AM]Abram hudangpeuting,terusngadurukimahbrahala,sarta anjeunnangaduruksagalaanuayadijeroimahétajeung tayasaurangogéanunyaho

13Tipeutingharitakenehmaranehnahudangterusnyoba nyalametkeundewa-dewamaranehnatitengah-tengah seuneu

14Haranburu-burunyalametkeunaranjeunna,tapiseuneu ngagedurkaanjeunna,sarenganjeunnakadurukdina seuneu,sarenganjeunnamaotdiUrdiKasdimsateuacan Terahramana,sarengaranjeunnanguburanjeunnadiUrdi Kasdim.

15TerahangkattiUrdiKasdim,anjeunnasarengputraputrana,angkatkatanahLibanonsarengkatanahKanaan, terasanjeunnacicingditanahHaran,sarengAbramcicing sarengTerahramanadiHaransalamiduaminggu

16Dinaminggukagenep,dinataunkalima,[1951AM] Abramcaliksapanjangwengidinabulananyarbulan katujuhpikeunniténanbéntangtisontendugikaénjing, pikeunningalikumahakaayaansataunngeunaanhujan, sarenganjeunnanyaliranalikaanjeunnacaliksareng niténan

17Ayahijikecapanuasupkanahaténa,pokna,"Sadaya tandabéntang,bulan,sarengpanonpoé,sadayanaayadina pananganGustiNahaabdikedahmilarianéta?"

18UpamiAnjeunnakersa,Anjeunnanurunkeunhujan, isuk-isuksarengsonten;

JeunglamunAnjeunnakersa,Anjeunnabakalnahaneta, Jeungsagalarupaayadinapanangan-Na 19Anjeunnangadoapeutingéta,pokna, 'Gustiabdi,GustiNuMahaAgung,nganukurAnjeun Gustiabdi,

SarengAnjeunsarengkakawasaanAnjeunparantosabdi pilih

SarengAnjeunanunyiptakeunsagalarupa, Sarengsadayahalanumangrupikeunpadamelanpanangan anjeun

20Salametkeunabditinaleungeunrohjahatanungawasa pikiranmanusa,

SarengulahnganteparanjeunnanyasarkeunabditiGusti, Gustiabdi

SarengAnjeunnguatkeunabdisarengturunanabdi salamina

Supayaurangteunyasartiayeunajeungsalawasna 21Anjeunnangawaler,'NahaabdikedahuihdeuikaUrdi tanahKaldeaanumilaribeungeutabdisupadosabditiasa uihdeuikaaranjeunna,nahaabdikedahcicingdidieudi tempatieu?MugiajalananuleresdipayuneunGusti hasilkeunkupananganabdiGustisupadosanjeunnatiasa ngalaksanakeunanasarengsupadosabdihenteuleumpang dinatipudayahatéabdi,duhGusti'

22Sanggeusanjeunnaréngséngadoajeungnyarita, anjeunnaniténanpangandikaPANGERANanu dikirimkeunkaanjeunnakujalanKami,kieu:‘Inditti nagaraanjeun,tikulawargaanjeun,jeungtiimahbapa anjeun,kahijitanahanubakalKamitunjukkeunkaanjeun, sartaKamibakalngajadikeunanjeunhijibangsaanugede turlobapisanjumlahna

23SarengKamibakalngaberkahananjeun

Sarengabdibakalngajantenkeunnamianjeunagung, Sarenganjeunbakaldiberkahandibumi, SarengdijeroAnjeunsadayakulawargadibumibakal diberkahan,

Sarengabdibakalngaberkahanjalmi-jalmianu ngaberkahananjeun, Jeunglaknatjalmaanunyumpahananjeun

24KamibakaljadiAllahpikeunanjeun,pikeunanak anjeun,pikeunputuanjeun,jeungpikeunsakumnaturunan anjeunUlahsieun,tiayeunanepikaturun-tumurundi bumi,KamiAllahanjeun.

25PANGERANAllahngadawuh:'Bukasungutjeung ceulina,supayaanjeunnangadéngéjeungnyaritaku sungutna,kubasaanugeusdiwahyukeun';sababétageus eureuntinasungutsadayaanakmanusatisaprakpoé digulingkeun(Babul)

26TuluyKamimukasungutna,ceulinajeungbiwirna, terusKamimimitinyaritajeungmanehnadinabasaIbrani, basaciptaanAllah

27Sarenganjeunnanyandakbuku-bukukaruhunna,sareng ieuditulisdinabasaIbrani,terasanjeunnanyalinna,sareng anjeunnamimitinalungtikéta,sarengkuringngawartosan anjeunnanaonanuanjeunnahenteutiasa(ngartos),sareng anjeunnanalungtikétasalamigenepbulanhujan

28Sarengkajadiandinataunkatujuhminggukagenep [1953AM]anjeunnanyarioskaramanasareng ngawartosananjeunna,yénanjeunnabadéninggalkeun HarankanggoangkatkatanahKanaanpikeunningaliéta sarenguihdeuikaanjeunna.

29CeukTerah,ramana,"Mugiasingsalamet" MugiaGustianulanggengngaluruskeunjalananjeun SarengmugiaGusti[(nyarengananjeun,sareng]ngajaga anjeuntinasagalakajahatan, Sarengmugiamaparinrahmat,rahmatsarengkaruniaka anjeundipayuneunjalmi-jalmianuningalianjeun, Sarengmugiateuayahijiogétiantaramanusaanugaduh kakawasaanpikeunnganyenyerianjeun; Inditkalawantentrem.

30Jeunglamunhidepningalihijitanahanupikaresepeun pikeunhidepcicingdidinya,geuracandakkuringkadieu, jeungbawaLot,putraHarandulurhidep,kawasanak hidepsorangan:mugiaPANGERANnyarenganhidep 31JeungNahor,dulurhidep,singgeurainditjeunghidep nepikahidepbalikkalawansalamet,sartaurangkabeh inditbarengjeunghidep”

BAB13

1AbramangkattiHaran,tuluymawaSarai,garwana, jeungLot,putralanceuknaHaran,katanahKanaan,tuluy sumpingkaAsyur,teruskaSikem,teruscicingdideukeut tangkalekanujangkung.

2Anjeunnaningali,sarengkatingali,tanahéta pikaresepeunpisantijalanasupkaHamatdugikatangkal kiaraanujangkung

3PANGERANngadawuhkaanjeunna,"Ieutanahbakal dibikeunkamanehjeungkaturunanmaneh."

4Anjeunnangadegkeunaltardidinya,tuluyngahaturkeun kurbanbeuleumankaPANGERAN,anuparantos nembongankaanjeunna.

5TidinyaanjeunnapindahkagunungBeteldikulon jeungAidiwetan,tuluymasangtendanadidinya

6Anjeunnaningali,tanahétalegapisansarengsaé,sareng sagalarupatumbuhdidinya-tangkalanggur,tangkalara sarengtangkaldalima,tangkaleksarengtangkalek, tangkaleksarengtangkalminyak,tangkalcedarsareng tangkalcemarasarengtangkalkurma,sarengsadaya tangkalditegalan,sarengayacaidigunung-gunung.

7AnjeunnamujiPANGERAN,anuparantosnungtun anjeunnakaluartiUrditanahKasdim,sarengparantos mawaanjeunnakatanahieu.

8Jeungkajadiandinataunkahiji,dinaminggukatujuh, dinabulananyarbulankahiji,1954AM]anjeunna ngadegkeunaltardigunungieu,sartanyebutjenengan PANGERAN:'Anjeun,Allahanulanggeng,nyaétaAllah abdi'

9Sarenganjeunnangurbankeunkurbanbeuleumandina altarkaPANGERANsupadosAnjeunnaayasareng anjeunnasarenghenteungantunkeunanjeunnasapanjang hirupna.

10Tidinyaanjeunnaangkatkakidul,terassumpingka Hebron,sarengHebrondiwangundeuidinawaktoséta, terasanjeunnacicingdidinyaduataun,terasangkatka tanahkidul,kaBealoth,sarengayapaceklikditanahéta 11AbramangkatkaMesirdinataunkatiludinasaminggu éta,sartaanjeunnacicingdiMesirsalilalimataun samemehpamajikananadipisahkeuntianjeunna

12AyeunaTanaisdiMesirdiwangundinawaktosétatujuhtaunsaatosHebron.

13WaktuFiraunnangkepSarai,garwaAbram, PANGERANngahukumFiraunjeungkulawarganakubala bencanaanukacidagedénalantaranSarai,garwaAbram.

14Abramkacidabeungharnakulantaranlobanadomba, sapi,kalde,kuda,onta,budaklalakijeungbudakawewe, kitudeuiemasjeungperak.Lutogeputralanceukna, beungharpisan

15TuluyFiraunmulangkeunSarai,garwaAbram,sarta anjeunnangusirAbramtitanahMesir,sartaanjeunna angkatkatempatanjeunnangadegkeunkémahnadiawal, katempataltar,kalawanAidiwétan,jeungBeteldikulon, sartaanjeunnamujiPANGERAN,Allahna,anugeus mulangkeunanjeunnadinakatengtreman

16Sarengkajadiandinataunka-41dinataunkatilu minggukahiji,[1963AM]anjeunnauihdeuikatempatieu terasngurbankeunkurbanbakarandidinya,terasnyauran namiGusti,sarengnyarios:'Anjeun,GustianuMaha Agung,nyaétaGustiabdisalamina'

17Sarengdinataunkaopatmingguieu[1964AM]Lot pisahtianjeunna,sarengLotcicingdiSodom,sareng jalma-jalmaSodométadosapisan

18Anjeunnanalangsakulantaranputralanceuknageus papisahjeunganjeunna,lantarananjeunnateubogaanak.

19DinataunétanalikaLotditawan,PANGERAN ngadawuhkaAbram,saatosLotpisahtianjeunna,dina taunkaopatmingguieu:'Tempoheulatitempatanjeun cicing,kakalérsarengkakidul,kakulonsarengkawétan.

20Sababsakumnatanahanuanjeuntingalibakaldibikeun kaanjeunsarengkaturunananjeunsalamina,sarengKami bakalngajantenkeunturunananjeunsapertoskeusiklaut Sanaosayaanutiasangitunglebubumi,turunananjeun moaltiasadiitung

21Geurahudang,leumpang(ngubengtanah)sapanjang jeunglébarna,tingalisadayana,sababKamibakal masrahkeunétakaturunananjeun”Abramangkatka Hebron,teruscicingdidinya.

22DinataunieuKedorlaomer,rajaElam,Amrapel,raja Sinear,Ariok,rajaSellasar,jeungTergal,rajabangsabangsa,datangkaditu,terusmaehanrajaGomora.Raja Sodomkabur,lobanulabuhlantarantatudiLebakSidim, disisiLautUyah

23TuluymaranéhnangarebutSodom,Adam,jeung Zeboim,kitudeuiLot,putralanceuknaAbram,katut sagalahartabandana,tuluymaranéhnainditkaDan

24AyahijijalmaanukaburdatangngawartosanAbram yénputralanceuknageusditawansarta(Abram)geus nyiapkeunpakarangpikeunabdi-abdinadiimahna

25....kanggoAbram,sarengkanggoturunanana, sapersapuluhtinahasilbumianumunggarankaGusti, sarengGustinetepkeunétasalakuaturansalaminayén aranjeunnakedahmasihanétakaparaimamanu ngalayanandipayuneunAnjeunna,supadosaranjeunna gaduhétasalamina

26Jeunghukumieuteuayawatesumur;sababMantenna geusnetepkeunpikeunturun-tumurunsalamina,yen maranehnakudumerekaPANGERANsapersapuluhtina sagalarupa,tinasiki,anggur,minyak,sapi,jeungdomba.

27SarengAnjeunnamasihanétakaimam-imam-Na pikeundidaharsarengdiinumkalayanbungahdipayuneun Anjeunna.

28RajaSodomsumpingkaanjeunna,tuluysujudka payuneunanjeunna,sartapokna:'JuraganAbram,mugia nyawa-nyawaanuparantosdisalametkeunkuGusti dipasihkeunkakami,tapirampasannamugijantenmilik anjeun'

29Abramngawaler,"Simkuringngangkatleungeunsim kuringkaAllahNuMahaAgung,tibenangnepikatali sapatu,simkuringmoalnyokotnanaontimilikhidep,bisi hidepnyebutkeun,'SimkuringnungajadikeunAbram beunghar',iwaltinaonnugeusdidaharkuparanonoman, jeungbagianjalma-jalmanuinditjeungsimkuring,nyaéta Aner,Eskol,jeungMamreIeujalma-jalmakudunyokot bagianmasing-masing"

BAB14

1Saatoskajadian-kajadianieu,dinataunkaopatminggu ieu,dinabulananyarbulankatilu,kecapPANGERAN sumpingkaAbramdinaimpian,"Ulahsieun,Abram;Kami nungabelaanjeun,sarengganjarananjeunbakalageung pisan"

2"Gusti,Gusti,naonanubadedipasihkeunkaabdi, kumargiabditeugaduhanak,sarengputraMesek,putra abdiabdi,nyaétaEliezertiDamsyikAnjeunnaanubakal

jantenahliwarisabdi,sarengGustiteuacanmasihan turunankaabdi."

3Saurnadeui,"Lainahliwarisanjeun,ieujalma,tapianak anjeunsorangan."

4TuluyMantennamawaanjeunnakaluar,sartanimbalan kaanjeunna,"Cobatempokalangit,itungbéntangbéntangna,lamunhidepsanggupngitungna"

5Anjeunnaneuteupkalangit,terusningalibéntangbéntangTuluyAnjeunnangadawuh,"Kitubakaljadi turunananjeun"

6AnjeunnapercayakaPANGERAN,sartaetateh dianggapbenerkuanjeunna

7Mantennangadawuhkaanjeunna,"KamiPANGERAN anungaluarkeunanjeuntiUrditanahKasdim,pikeun masihananjeuntanahKanaanpikeundicicingansalawasna; sarengKamibakaljantenAllahpikeunanjeunsareng pikeunturunananjeun"

8Anjeunnangawaler,"Gusti,Gusti,kumahaabditerang yénabdibakalngawariséta?"

9Mantennangadawuhkaanjeunna,"CandakkaKamisapi bikangumurtilutaun,embebikangumurtilutaun,domba bikangumurtilutaun,japatijalu,jeungmanukdara."

10Anjeunnanyandaksadayanaétadinapertengahanbulan étaterascicingditangkalkiaradiMamre,anucaket Hebron.

11Tuluyanjeunnangadegkeunaltardidinya,terus ngurbankeunetakabeh;getihnadikucurkeunkanaaltar, tuluydibeulah-beulah,tuluyditempatkeunsilihpadeukeut; tapimanuk-manuknateudibeulah-beulah

12Manuk-manukhiberkanapotongan-potonganéta,terus Abramngusirétamanuk-manuk,sartateungantepéta manuknyabakétapotongan-potonganéta

13Barangpanonpoegeussurup,Abramngarasareuwas pisan,sartaanjeunnakatarajangkuhalanupikasieuneun, poknakaAbram,"Ulahpoho,turunananjeunbakaljadi jalmaasingditanahanulainmilikna,sartabakal dijadikeunbudakjeungdisiksasalilaopatratustaun."

14Bangsa-bangsaanubakaljadibudaknaogébakalKami hukum,sartasanggeusétamaranéhnabakalkaluartidinya kalawanlobahartabanda.

15Anjeunbakalmulihkakaruhunanjeunkalayantenang, sarengbakaldikuburdinayuswaanusepuh

16Tapidinaturunankaopatmaranéhnabakalbalikdeuika dieu;sababkajahatanurangEmortacanpinuh

17Anjeunnahudangtinasare,tuluyhudang,panonpoe geussurup;ayaseuneungagedur,teruskatingaliayahawu nukeurngebul,jeungayaseuneunungaliwatdiantara potongan-potongandagingeta.

18DinapoeetaPANGERANngadamelperjangjianjeung Abram,dawuhana-Na,"KaturunanmanehbakalKami bikeuntanahieu,timimitiwalunganMesirnepika walungangede,walunganEufrat,urangKeni,urangKenas, urangKadmoni,urangPeris,urangRepaim,urangPekori, urangHewi,urangEmor,urangKanaan,urangGirgasi, jeungurangYebus"

19Poekaliwat,Abramngurbankeunpotongan-potongan daging,manuk-manuk,buah-buahan,jeungkurbaninuman, tapietakabehdibeuleumkuseuneu

20SarengdinadintenétaKamingadamelperjanjiansareng Abram,sapertosanuKamiparantosjanjisarengNuhdina

bulanieu;sarengAbramngabarukeundeuipéstasareng tatacarapikeundirinasalamina.

21Abrambungahpisan,sartangawartosansadayahalieu kaSarai,garwana;sartaanjeunnayakinyénanjeunnabakal ngagaduhanturunan,tapiSaraiteuacanngalahirkeun.

22SaraingawartosanAbram,salakina,"Siapkeunanjeun bobogohansarengHagar,abdiMesirabdiSuganwaéabdi tiasamasihanturunankaanjeuntianjeunna."

23AbramnurutkanaparentahSarai,garwana,sarta ngalahir,"Hajar!"TuluySaraimikeunHagar,abdina, urangMesir,kaAbram,pikeundijadikeungarwana 24Anjeunnaangkatkaanjeunna,terasanjeunnangandung sarengngalahirkeunputra,sarenganjeunnanyebatnamina Ismael,dinataunkalimamingguieu[1965AM];sareng ieumangrupikeuntaunka-86dinakahirupanAbram

BAB15

1DinataunkalimaminggukaopatYubileumieu,[1979 AM]dinabulankatilu,ditengahbulan,Abram ngarayakeunpéstapanéngandummunggaran

2Anjeunnangahaturkeunkurbananyardinaaltar,nyaéta hasilpanénmunggaran,kaPANGERAN,hijisapibikang, hijiembe,jeunghijidombadinaaltarsalakukurban beuleumankaPANGERAN;kurbanbuah-buahanjeung kurbaninumananadikurbankeundinaaltarjeungmenyan 3PANGERANnembongankaAbram,sartangadawuhka anjeunna,"KamitehAllahNuMahaKawasa;singpercaya kaKamisartasingsampurna"

4KamibakalngadamelperjangjianantaraKamisareng anjeun,sartaKamibakalngalikeunturunananjeun kalawanlobapisan

5Abramsujud,terusAllahngandikakaanjeunna, 6'TingaliparentahKamiayadianjeun, Jeungmanehbakaljadibapalobabangsa

7NgarananjeunmoaldisebutdeuiAbram, Tapingarananjeuntiayeuna,malahsalamina,bakal disebutIbrahim

SababmanehgeusKamijadikeunbapapikeunlobabangsa 8JeungKamibakalngajadikeunanjeunkacidaagungna, Sarengabdibakalngajantenkeunanjeunjantenbangsabangsa,

Jeungraja-rajabakalturuntianjeun.

9JeungKamibakalngadegkeunperjangjianantaraKami jeungmaneh,kitudeuiturunanmaneh,turun-tumurun,jadi perjangjiananulanggeng,supayaKamijadiAllahpikeun manehjeungpikeunturunanmaneh

10<KamanehjeungkaturunanmanehKamibakal masrahkeuntanahtempatmanehngumbara,tanahKanaan, supayamanehjadibogaetatanahsalawasna,sartaKami bakaljadiAllahmaranehna'

11PANGERANngadawuhkaIbrahim,"Jeungmaneh, kudunurutkanaperjangjianKami,manehjeungturunan maneh:jeungkudunyunatanunggallalakidiantaramaneh, jeungkudunyunatankulupmaneh,etabakaljaditanda perjangjianlanggengantaraKamijeungmaneh"

12Budaklalakianulahirdidieudinadintenkadalapan kududisunat,bohanulahirdidieubohanudibeulitiurang asing,anulainturunananjeun

13Jalmianulahirdibumianjeunkedahdisunat,sareng jalmianuanjeunmésérkuartoskedahdisunat,sareng

perjangjianKamibakalayadinadaginganjeunpikeun katangtuananulanggeng.

14Jeunglalakianuteudisunatanuteudisunatdinapoe kadalapan,jalmaetakududisingkirkeuntiantararahayatna, sababmanehnageusngalanggarperjangjianKami.

15AllahngadawuhkaIbrahim,"Ngaranpamajikananjeun SaraimoaldisebutdeuiSarai,tapiSarah"

16Kamibakalngaberkahananjeunna,sartamasihan anjeunputratianjeunna,sartaKamibakalngaberkahan anjeunna,sartaanjeunnabakaljadihijibangsa,sartarajarajabangsa-bangsabakalturunantianjeunna

17Ibrahimsujudbaribungah,sartaanjeunnangalahirkeun dinahaténa,"Nahabakalayaanaklalakipikeunjalmaanu umurnasaratustaun,sartanahaSarahanuumurnasalapan puluhtaunbakalngalahirkeun?"

18IbrahimngalahirkaAllah,"MugiaIsmailhirupdi payuneunGusti!"

19Allahngadawuh:"Enya,Sarahogébakalngalahirkeun anaklalaki,sartaanjeunkudunyebutngarannaIshak,sarta KamibakalngadegkeunperjangjianKamijeunganjeunna, hijiperjangjiananulanggeng,jeungpikeunturunanana sanggeusanjeunna."

20Jeungdeuih,ngeunaanIsmailogeKamigeus ngadengekeunpamentahidepKamibakalngaberkahan anjeunna,ngajadikeunanjeunnagede,sartangalikeunloba pisanturunan,sartaanjeunnabakalbogaduabelas pangeran,sartaKamibakalngajadikeunanjeunnahiji bangsaanugede.

21TapiperjangjianKamijeungIshak,anubakal dilahirkeunkuSarahpikeunanjeun,bakalditetepkeundina mangsaieu,taunhareup."

22SanggeusMantennaeureunngandikakaIbrahim,Allah angkatninggalkeunIbrahim

23Ibrahimngalaksanakeunsakumahaanuditimbalanku Allahkaanjeunna,anjeunnanyandakIsmailputrana, sarengsadayalalakianulahirdibumianjeunna,anu parantosdipésérkuanjeunnakuartosna,unggallalakidi bumianjeunna,terasnyunatankulitkulupna

24DinapoeetakenehIbrahimdisunat,kitudeuisakumna lalakidikulawargana,bohanulahirdidinyabohanu dibeulikuanjeunnatiurangasing,kabehdisunatbareng jeunganjeunna

25Ieuhukumpikeunturun-tumurunsalamina,teuaya sunatdinasapoe-poe,jeungteuayakaluputanhijipoetina dalapanpoe;sababetamangrupaaturananulanggeng,anu ditetepkeunjeungditulisdinapapan-papanlangit.

26Jeungunggaljalmaanulahir,anukulitkulupnateu disunatdinapoékadalapan,lainkaasupkanaturunan perjanjiananudijieunkuPANGERANjeungIbrahim,tapi kaasupkanaturunankaruksakan;jeungteuayadeuitanda dinaanjeunnayénanjeunnakagunganPANGERAN,tapi (anjeunnaditakdirkeun)bakaldihancurkeunjeung ditelasantibumi,sartabakaldicabuttibumi,sabab anjeunnageusngarempakperjanjianPANGERANAllah urang

27Sababsadayamalaikatayanasarengsadayamalaikat kasucianparantosdiciptakeunsapertoskitutisaprakdinten diciptakeunana,sarengdipayuneunmalaikatayanasareng malaikatkasucianAnjeunnaparantosnyucikeunIsraél, supadosaranjeunnaayasarengAnjeunnasarengmalaikatmalaikatsuci-Na

28ParentahkeunkaurangIsrail,supayamaranehnatetep ngalaksanakeuntandaperjangjianieuturun-tumurun, salakuaturananulanggeng,sangkanmaranehnaulah disingkirkeuntitanaheta.

29Sababétaparentahtéhdijieunpikeunjadihiji perjangjian,supayasakumnaurangIsrailsalawasna ngalaksanakeunana

30PikeunIsmailsarengputra-putranasarengsadereksadereknasarengEsau,Gustihenteungajantenkeun aranjeunnacaketkaAnjeunna,sarengAnjeunnamilih aranjeunnasanéskusababaranjeunnaturunanIbrahim, kusababAnjeunnaterangaranjeunna,tapiAnjeunnamilih Israiljantenumat-Na.

31SarengAnjeunnanyucikeunéta,sarengngumpulkeun étatiantarasadayaanakmanusa;sababayaseueurbangsa sarengseueurjalma,sarengsadayanamilik-Na,sarengdi luhursadayanaAnjeunnaparantosnempatkeunroh-rohanu gaduhwewenangpikeunnyasarkeunaranjeunnati Anjeunna.

32TapipikeunIsrailAnjeunnateununjukmalaikatatawa rohnaonwaé,sababnganAnjeunnaanujadipamingpin maranéhna,sartaAnjeunnabakalngajagamaranéhnasarta merlukeunmaranéhnakumalaikat-malaikatjeungroh-rohNa,sartakusagalakakawasaan-NasangkanAnjeunnabisa ngajagajeungngaberkahanmaranéhna,sartasangkan maranéhnajadimilik-NasartaAnjeunnajadimilik maranéhnatiayeunasalamina

33AyeunaKamingumumkeunkaaranjeunyenbaniIsrail moalsatiakanaaturanieu,jeungmaranehnamoal nyunatananak-anaknanurutkeunsakabehhukumieu; sababdinadagingsunatmaranehnamaranehnabakal ngaleungitkeunsunatanak-anaknaieu,jeungkabeh maranehna,anak-anakBeliar,bakalngantepanak-anakna teudisunatsakumahamaranehnalahir.

34PANGERANbakalnibankeunamarahanuageungka urangIsrail,lantaranmaranéhnageusninggalkeun perjangjian-Na,nyimpangtinapangandika-Na,sarta ngahinajeungngahina,lantaranmaranéhnateunurutkana aturanhukumieu;lantaranmaranéhnageusnganggap anggotaawaknakawasbangsa-bangsalian,sangkan maranéhnabisadisingkirkeuntitanahétaJeungmoalaya deuipanghampuraatawapangampunanpikeunsakabéh dosakasalahanlanggengieu.

BAB16

1Sarengdinabulananyarbulankaopatkaminembongan kaIbrahim,ditangkalekMamre,sarengkaminyarios sarenganjeunna,sarengkamingumumkeunkaanjeunna yénsaurangputrabakaldipasihkeunkaanjeunnakuSarah, garwana

2Sarahseuri,sababanjeunnangadanguyénkamiparantos nyarioskeunkecap-kecapieukaIbrahim,sarengkami ngingetkeunanjeunna,sarenganjeunnajantensieun, sarengmungkiryénanjeunnaseurikusababkecap-kecap éta

3SarengKaminyarioskeunkaanjeunnanamiputrana, sapertosnaminaanuditetepkeunsarengditulisdinatablet surgawi(nyaéta)Ishak, 4.Sarengnalikakamiuihdeuikaanjeunnadinawaktos anuditangtukeun,anjeunnabakalngandungputra

5SarengdinabulanieuPANGERANngalaksanakeun hukuman-NakaSodom,sarengGomora,sarengZeboim, sarengsadayadaérahYordan,sarengAnjeunnangaduruk aranjeunnakuseuneusarengwalirang,sarengngancurkeun aranjeunnadugikadintenieu,sapertos[lo]Kuring parantosnyatakeunkaanjeunsadayakalakuanana,yén aranjeunnajahatsarengdosapisan,sarengyénaranjeunna najissarengngalakukeuncabuldinadagingna,sareng ngalakukeunnajisdibumi

6Jeung,kucaranusarua,Allahbakalngalaksanakeun hukumankatempat-tempatdimanamaranehnageus ngalakukeunnurutkeunkananajisurangSodom,kawas hukumankaSodom.

7TapiurangnyalametkeunLut,sababAllahnginget Ibrahim,sartangusiranjeunnatitengah-tengahtempatanu digulingkeun.

8Anjeunnasarengputri-putrinangalakukeundosadibumi, anuteuacankantosayadibumitisaprakjamanAdam dugikajamanna;sabablalakiétangalakukeunhubungan seksualsarengputri-putrina

9Jeung,tingali,étadiparentahkeunjeungdiukirngeunaan sakabéhturunanana,dinatabletsawarga,pikeunmiceun jeungnyabutaranjeunna,sartapikeunngalaksanakeun hukumankaaranjeunnakawashukumanSodom,sarta pikeunteunyésakeunhijiturunanmanusadibumidinapoé hukuman

10DinabulanieuIbrahimpindahtiHebron,terascicingdi antaraKadessarengSyurdipagununganGerar.

11Dinapertengahanbulankalimaanjeunnapindahtidinya, terascicingdiSumurSumpah

12Dinapertengahanbulankagenep,PANGERAN nganjangkaSarahsartangalaksanakeunsakumahaanu dijangjikeun-Na,sartaSarahngandung

13Tiharita,dinabulankatilu,Ishakngalahirkeunanak lalaki,paswaktunaPANGERANnimbalankaIbrahim, dinapéstapanénmunggaran

14Ibrahimnyunatanputranadinadintenkadalapan: anjeunnaanumunggarandisunatnumutkeunperjangjian anuditetepkeunpikeunsalawasna

15Sarengdinataunkagenepminggukaopatkamisumping kaIbrahim,kaSumurSumpah,sarengkaminembonganka anjeunna[sapertosanukamiparantosnyarioskaSarahyén kamikedahuihdeuikaanjeunna,sarenganjeunnabakal ngandungputra

16Sarengkamiuihdeuidinabulankatujuh,sareng mendakanSarahnujungalahirkeunsateuacankami]sareng kamingaberkahananjeunna,sarengkamingumumkeunka anjeunnasadayahalanuparantosditetepkeunngeunaan anjeunna,yénanjeunnamoalmaotdugikaanjeunna ngagaduhangenepputradeui,sarengbakalningali (aranjeunna)sateuacananjeunnamaot;tapi(yén)dina Ishaknamisarengturunananakedahdisebat:

17Sarengsadayaturunanputra-putranakedahjanten bangsa-bangsasanés,sarengdiitungsarengbangsa-bangsa sanés;tapitiputra-putraIshakhijijalmikedahjanten turunansuci,sarenghenteukedahdiitungdiantarabangsabangsasanés.

18SababanjeunnabakaljadibagiantiNuMahaAgung, sartasadayaturunananageusjadikagunganAllah,supaya etaumatkaPANGERANjadikagungan-Nadiluhursagala

bangsa,sartaetaumatbakaljadikarajaan,imam,sarta bangsasuci.

19Tuluykamiangkat,sartakamingawartosankaSarah sagalaanuparantoskamicarioskeunkaanjeunna,sareng duananabungahpisan.

20Anjeunnangadegkeunaltardidinyapikeun PANGERANanuparantosnyalametkeunanjeunna,sareng anungajantenkeunanjeunnabungahditanahtempat anjeunnangumbara,sarenganjeunnangarayakeunpésta kabungahandinabulanétatujuhdinten,caketaltaranu anjeunnajieundiSumurSumpah

21Sarenganjeunnangadamelpondok-pondokkanggo anjeunnasarengkanggoabdi-abdinadinapéstaieu,sareng anjeunnaanumimitingarayakeunpéstatabernakeldibumi 22Salilatujuhpoééta,unggalpoéanjeunnangurbankeun kurbanbeuleumankaPANGERANkaaltar,duasapijalu, duadombajalu,tujuhdombajalu,jeunghijiembejalu, pikeunkurbandosa,sangkananjeunnabisanebusdosa dirinasoranganjeungturunanana.

23Sarta,pikeunkurbansukur,anjeunnangahaturkeuntujuh dombajalu,tujuhanakembejalu,tujuhdombajalu,jeung tujuhembejalu,katutkurbanbuah-buahanjeungkurban inumanana;tuluygajihnadibeuleumdinaaltar,kurban pilihankaPANGERAN,pikeunseungitanuseungit

24Isuk-isukjeungsoreanjeunnangadurukbarang-barang anuseungit,menyan,galbanum,stalke,nard,mur,rempahrempah,jeungpakean;sadayanatujuhieuanjeunna persembahkan,ditumbuk,dicampurbabarengandina bagiananusami(sareng)murni

25Anjeunnangayakeunpéstaieusalilatujuhpoé,bari bungahkalawansakujurhaténajeungsakujurjiwana, anjeunnajeungsakumnajalmaanuayadiimahna,kituogé jalmaasinganuteudisunat

26SarenganjeunnangaberkahanNuNyiptakeunanjeunna anuparantosnyiptakeunanjeunnadinagenerasina,sabab Anjeunnaparantosnyiptakeunanjeunnanumutkeun kahoyong-Na;sababAnjeunnaterangsarengngartosyénti anjeunnabakaltimbulpepelakankabeneranpikeun generasianulanggeng,sarengtianjeunnabibitsuci, supadosétajantensapertosAnjeunnaanuparantos ngadamelsagalahal

27Anjeunnangaberkahansartabungah,sartaanjeunna nyebutngaranpéstaieupéstaPANGERAN,hiji kabungahananuditarimakuAllahNuMahaAgung

28SarengKamingaberkahananjeunnasalamina,sareng sadayaturunananjeunnadisakumnagenerasidibumi, kumargianjeunnangarayakeunpéstaieudinawaktosna, numutkeunkasaksiandinatabletsawarga.

29Kusababkitu,dinatabletsawargageusditangtukeun ngeunaanIsrail,yenmaranehnakudungarayakeunpésta tabernakeltujuhpoékalawanbungah,dinabulankatujuh, anuditarimakuPANGERANhijiaturananusalamina sapanjangturun-tumurununggaltaun

30Jeungieuteuayawateswaktuna;sababgeus ditangtukeunsalaminapikeunIsrailyenmaranehnakudu ngarayakeuneta,cicingdisaung-saung,masangkarangan kembangdinasirahna,sartanyokotdahan-dahandaun jeungtangkalgaharutiwalungan

31Ibrahimnyandakdahan-dahantangkalkormajeung buah-buahantangkalanuhade,tuluyunggalpoe ngurilinganaltarkudahan-dahanetatujuhkalisapoéisuk-

isuk,barimujijeungngucapkeunsukurkaAllahnapikeun sagalahalkalawanbungah.

BAB17

1DinataunkahijiminggukalimaIshakdisapihdina yubileumieu,[1982AM]sarengIbrahimngayakeunpésta ageungdinabulankatilu,dinadintenIshakputranadisapih.

2JeungIsmail,putraHagar,urangMesir,ayadipayuneun Ibrahim,ramana,ngagantikeunanjeunna,jeungIbrahim bungahsartamujikaAllahsababanjeunnageusningali putra-putranasartateumaottanpaanak

3Sarenganjeunnaémutkanakecap-kecapanuparantos diucapkeunkaanjeunnadinadintenLotpapisahsareng anjeunna,sarenganjeunnabungahsababGustiparantos masihananjeunnabibitdibumipikeunngawarisbumi, sarenganjeunnangaberkahankusadayasungutnakaNu Nyiptakeunsagalahal

4SarahningaliIsmailkeurulinjeungngibing,jeung Ibrahimbungahpisan,terusmanehnasirikkaIsmailsarta ngomongkaIbrahim,'Usirieuhambasahayajeunganakna; sababanakieuhambasahayamoaljadiahliwarisbareng jeunganakkuring,Ishak'

5EtahaltehmataksedihkaIbrahim,lantarangeusngusir abdinajeunganakna.

6AllahngadawuhkaIbrahim,"Ulahsusahkuhaléta budakjeungkuhalétahambaawéwéSagalaanu diomongkeunkuSarahkaanjeun,turutanparentahna, sababanubakaldisebutturunananjeunnyaétaIshak"

7TapianaktiieuabdiawewebakalKamijadikeun anjeunnabangsaanugede,sababanjeunnaasalnati turunananjeun"

8Isuk-isukkénéhIbrahimhudang,terusnyokotrotijeung caisakincir,tuluyditumpangkeunkanataktakHajarjeung budakna,tuluydijurungindit

9TuluymanehnainditjeungngumbaradigurunBersyeba Caidinakirbatnabeak,budaknahaus,teukuatleumpang, tuluylabuh

10Indungnamawaanjeunnatuluyneundeunanjeunnadi handapeuntangkaljetun,tuluycalikdihareupeunanjeunna, jaraknasapeutingjeput;sababceukindungna,'Ulahnepi kaanakkuringmaot'Baricalik,anjeunnaceurik

11MalaikatAllah,salahsahijimalaikatsuci,ngalahirka Hagar,"Kunaonceurik,Hagar?Hudangcandakbudakéta, candakkuleungeunanjeun;sababAllahparantos ngadangusoraanjeunsarengningalibudakéta."

12Manehnamukapanonna,terusningalihijisumur,terus manehnainditngeusiankirbatnakucai,tuluymerenginum kaanakna,terusmanehnahudangterusinditkaarahgurun

Paran

13Budakétabeukigedésartajadipamaénpanah,sarta Allahnyarengananjeunna,sartaindungnanéangan pamajikanpikeunanjeunnatiantaraputri-putriMesir

14Tuluyanjeunnangalahirkeunputralalaki,anu dingarananNebayot,sababsaurna,"PANGERANcaketka abdinalikaabdinyambatkaMantenna"

15Sarengkajadiandinaminggukatujuh,dinataunkahiji, [2003AM]dinabulankahijidinayubileumieu,dina tanggalduabelasbulanieu,ayasora-soradisawarga ngeunaanIbrahim,yénanjeunnasatiadinasagalaanu Anjeunnaparantosnyarioskeunkaanjeunna,sarengyén

anjeunnamikanyaahGusti,sarengyéndinaunggal kasusahananjeunnasatia.

16SarengpangeranMastêmâsumpingterasnyarioska payuneunGusti,'Tingali,IbrahimnyaahkaputranaIshak, sarenganjeunnaresepkaanjeunnalangkungtisagalahal; piwaranganjeunnangurbankeunanjeunnasalakukurban beuleumandinaaltar,sarengGustibakalningalinaha anjeunnabakalngalakukeunparéntahieu,sarengGusti bakalterangnahaanjeunnasatiadinasagalahalanuGusti ujianjeunna

17SarengGustiterangyénIbrahimsatiadinasadaya kasusahanana;sababAnjeunnaparantosngujianjeunna ngalangkungannagaranasarengkukalaparan,sareng parantosngujianjeunnakukakayaanraja-raja,sareng parantosngujianjeunnadeuingalangkungangarwana, nalikaanjeunnadicabut(tianjeunna),sarengkusunat; sarengparantosngujianjeunnangalangkunganIsmael sarengHagar,abdiawéwéna,nalikaanjeunnangusir aranjeunna.

18DinasagalahalanudiujikuMantenna,anjeunna kabuktiansatia,sarengjiwanahenteusabar,sareng anjeunnahenteulaun-launbertindak;sababanjeunnasatia sarengmikanyaahGusti

BAB18

1Allahngadawuhkaanjeunna,"Ibrahim,Ibrahim!"sarta anjeunnangawaler,"Ieuabdi."

2TuluyAnjeunnangalahir,"Candakputrakakasihanjeun, Ishak,terasangkatkahijitempatanuluhur,teras kurbankeunanjeunnadisalahsahijigununganubakal dituduhkeunkuKami"

3Isuk-isukkénéhhudang,tuluymasangpelanakalde, tuluymawaduanonomannajeungIshak,putrana,tuluy meulahsuluhpikeunkurbanbeuleumanPoekatiluna anjeunnaangkatkatempatéta,sartaanjeunnaningali tempatétatikajauhan.

4Sanggeusnepikahijisumur,anjeunnanimbalankapara bujangna,"Maranehcicingdidieujeungkaldeieu,kami jeungbudakieurekinditkaditu.Sanggeusurangibadah, kamibakalbalikdeuikadieu"

5Tuluyanjeunnanyandaksuluhpikeunkurbanbeuleuman terasditumpangkeunkaIshak,putrana,sarenganjeunna nyandakseuneusarengpéso,terasaranjeunnaangkat babarengankatempatéta

6Ishakngawalerkaramana,"Rama!"WalerIshak,"Ieu abdi,anaking"WalerIshak,"Ieuseuneu,peso,sareng suluh.Tapidimanadombakurbanbeuleumanna,Rama?"

7Tuluyanjeunnangawaler,'Allahanubakalnyadiakeun dombapikeunkurbanbeuleuman,anaking'Anjeunnatuluy nyampeurkeunkatempatgunungAllah

8Tuluyanjeunnangadamelaltar,tuluyneundeunsuluh dinaaltar,terusngabeungkeutIshakputrana,tuluy ditempatkeundinasuluhanuayadinaaltar,tuluy ngulurkeunleungeunnanyokotpesorekmaehanIshak putrana

9Kuringnangtungdipayuneunanjeunna,sarengdi payuneunpangeranMastêmâ,sarengGustingadawuh, 'Ulahnitahanjeunnapikeunngagebugbudakéta,atanapi ngalakukeunnanaonkaanjeunna,sababKamiparantos nunjukkeunyénanjeunnasieunkaGusti'

10TuluyKaminyaurananjeunnatisawarga,sarta ngadawuhkaanjeunna:'Ibrahim,Ibrahim!'Anjeunna reuwaspisansartangawaler:'Ieuabdi' 11Kuringngomongkaanjeunna,'Ulahnganiayabudakéta, ulahnyiksaanjeunnananaon.Ayeunakuringgeus némbongkeunyénanjeunsieunkaPANGERAN,jeungteu nolakméréanaklalakicikalanjeunkakuring' 12PangeranMastêmâeraeun;terusIbrahimngangkat panonnaterusningali,ayadombajalunukasangkutku tandukna,terusIbrahimnyokotdombajaluetaterus dikurbankeunpikeunngagantikeunputrana

13Ibrahimnyebattempatéta'PANGERANgeusningali', sahinggadisebutdigunungéta'PANGERANgeusningali', nyaétaGunungSion

14SarengPANGERANnyauranIbrahimkunamina pikeunkaduakalinatisawarga,nalikaAnjeunna ngajantenkeunurangnémbonganpikeunnyarioska anjeunnaatasnamiPANGERAN

15Mantennangadawuh,"DemidiriKamisorangan,' timbalanPANGERAN,'Kusababhidepgeusngalakukeun halieu,jeungteunahananakhidep,anakkaresephidep, Kamibakalngaberkahanhidepkuberkah,jeungngalikeun turunanhidep,kawasbéntangdilangit,jeungkawaskeusik dibasisirTurunanhidepbakalngarebutkota-kotamusuhmusuhna.

16Kuturunananjeun,sadayabangsadibumibakal diberkahan;sababanjeunparantosnurutkanasoraKami, sarengKamiparantosnunjukkeunkasadayanayénanjeun satiakaKamidinasagalaanuparantosKamiucapkeunka anjeun:"Inditkalawansalamet"

17Ibrahimangkatkaparanonomanna,tuluyaranjeunna angkatbarengkaBersyeba,sartaIbrahim[2010AM] cicingdideukeutSumurSumpah

18Sabantaunanjeunnangayakeunpéstaieu,tujuhpoé kalawanbungah,sartadisebutpéstaPANGERAN, dumasarkanatujuhpoéanjeunnainditjeungbalikkalawan salamet.

19Sartakukitunageusditangtukeunsartaditulisdina tabletsawargangeunaanIsrailjeungturunananayén maranéhnakudungayakeunpéstaieutujuhpoékalawan kabungahpésta

BAB19

1DinataunkahijiminggukahijidinaYobelka-42,Ibrahim mulihterascicingdipayuneunHebron,nyaétaKiryatArba, duaminggusataun

2DinataunkahijiminggukatiluYobelieu,umurSarah geusréngsé,sartaanjeunnapupusdiHebron

3Ibrahimangkatkadinyapikeunngadu'akeunmayitna sartanguburkeunanjeunna,sartakamingujianjeunna [pikeunningali]nahasumangetnasabarsartaanjeunna henteuambekdinakecap-kecapanukaluartinasungutna; sartaanjeunnakapanggihsabardinahalieu,sartahenteu kaganggu

4KalawansabaranjeunnangobroljeungurangHet, kalawantujuansupayamaranehnameretempatpikeun nguburkeunmayitna

5PANGERANmaparinsihkurniakaanjeunnadi hareupeunsakuranuningalianjeunna,sartaanjeunna ngajurungkalawanlemahlembutkaurangHet,sarta

aranjeunnamasihananjeunnatanahguhagandadisisi Mamre,nyaétaHebron,kalawanhargaopatratuskeping pérak

6Aranjeunnangajurunganjeunna,pokna,"Kamibakal masihanétakaanjeunharatis."Tapianjeunnateukersa nyandakétatileungeunaranjeunnaharatis,sababanjeunna masihanhargatempatéta,nyaétaartosnasacaralengkep, terasanjeunnasujuddipayuneunaranjeunnaduakali,teras anjeunnanguburmayitnadiguhaganda

7Sarengsadayadinten-dintenumurSarahnyaétasaratus duapuluhtujuhtaun,nyaétaduaYobelsarengopatminggu sarengsataun:ieumangrupikeundinten-dintentaun-taun umurSarah.

8IeumangrupikeuncocobakasapuluhanudiujikuIbrahim, sarenganjeunnakapendaksatia,sabardinasumangetna 9Sarenganjeunnateunyariossakecap-kecapacan ngeunaangosipdinagriétakumahaGustiparantosnyarios yénAnjeunnabakalmasihanétakaanjeunnasarengka turunananasaatosanjeunna,sarenganjeunnanyuhunkeun tempatdidinyapikeunnguburjalma-jalmaanumaot; sababanjeunnakapendaksatia,sarengdicatetdinatablet sawargasalakusobatGusti.

10Sarengdinataunkaopatnaanjeunnanyandakpamajikan pikeunputranaIshaksarengnaminaRebecca[2020AM] [putriBetuel,putraNahor,dulurIbrahim]sadérékLaban sarengputriBetuel;sarengBetuelnyaétaputraMelka,anu mangrupikeungarwaNahor,dulurIbrahim 11Ibrahimnyandakpamajikankatilu,naminaKetura,ti antaraputri-putriabdi-abdina,sababHagarparantosmaot sateuacanSarahSarenganjeunnangalahirkeungenep putra,Zimram,sarengYoksan,sarengMedan,sareng Midian,sarengIsbak,sarengSuah,dinaduaminggutaun 12Dinaminggukagenep,dinataunkaduatiharita, RebeccangalahirkeunduaputrakaIshak,Yakubjeung Esau,

13Sareng[2046AM]Yakublalakianulemessareng lempeng,sarengEsaugalak,lalakitegalan,sarengbuluan, sarengYakubcicingditenda

14Budak-budakétageusgedé,Yakubdiajarnulis;tapi Ésaumahteudiajar,sababmanéhnatéhtukangmorodi tegalan,sartamanéhnadiajarperang,sartasagala kalakuananatéhgalak

15IbrahimnyaahkaYakub,tapiIshaknyaahkaEsau.

16SarengIbrahimningalikalakuanEsau,sarenganjeunna terangyéndinaYakubnaminasarengturunananabakal disebat;sarenganjeunnanyauranRebeccasarengmasihan paréntahngeunaanYakub,sababanjeunnaterangyénéta (ogé)langkungmikanyaahYakubtibatanEsau.

17Anjeunnangalahirkaanjeunna,"Putri,jagaputraabdi Yakub,sababanjeunnabakalngagentosabdidibumi, Sarengjantenberkahditengah-tengahumatmanusa, SarengpikeunkamulyaansadayaturunanSem.

18SababkuringterangyénPANGERANbakalmilih anjeunnajantenumatkagungan-Na,tibatansakumna bangsaanuayadibumi

19Jeungtingali,IshakanakkuringleuwihnyaahkaEsauti batankaYakub,tapikuringningaliyenhidepestunyaah kaYakub

20Tambahkeundeuikasaeananjeunkaanjeunna,sareng mugiapanonanjeunningalianjeunnakalayanasih;sabab

anjeunnabakaljantenberkahpikeunurangdibumiti ayeunakasadayagenerasidibumi.

21Singkuatleungeunhidep,jeungsingbungahhatehidep kaYakub,anakhidep;sababKamigeusmikanyaah anjeunnaleuwihtibatansakabehanakKami.Anjeunna bakaldiberkahansalamina,jeungturunananabakal ngeusiansakumnabumi

22Lamunayajalmaanubisangitungkeusikdibumi, turunananaogebakaldiitung

23SarengsadayaberkahanuparantosdiberkahankuGusti kaabdisarengturunanabdibakalkagunganYakubsareng turunananasalamina

24JeungdinaturunananabakalngaranKamidiberkahan, jeungngarankaruhunKami,Sem,jeungNoab,jeung Enoch,jeungMahalaleel,jeungEnos,jeungSet,jeung Adam.

25Sarengieubakalngalayananpikeunneundeundasar langit,Sarengpikeunnguatkeunbumi,Sarengpikeun ngabarusadayalampuanuayadicakrawala.

26TuluyYakubditimbalankuibuna,Rebeka,terusdicium baridiberkahan,pokna:

27Yakub,putrakakasihkuring,anudipikacintakujiwa kuring,mugiaGustingaberkahananjeuntiluhurcakrawala, sarengmugiaAnjeunnamasihananjeunsadayaberkahanu dipasihkeunkaAdam,sarengEnoch,sarengNuh,sareng Sem;sarengsadayahalanuAnjeunnaparantos nyarioskeunkakuring,sarengsadayahalanuAnjeunna jangjikeunbakaldipasihkeunkakuring,mugiaAnjeunna ngajantenkeunanjeunsarengturunananjeunsalamina, salamilangitayadiluhurbumi

28JeungRoh-rohMastêmâmoalngawasaananjeunatawa turunananjeunnepikangajauhkeunanjeunti PANGERAN,anujadiAllahanjeuntiayeunasalamina

29MugiaGUSTIAllahjantenRamapikeunanjeunsareng pikeunanjeunputracikal,sarengpikeunumatmanusa salamina

30Mugiasingsalamet,anaking.'Tuluyduananaangkat barengninggalkeunIbrahim

31RebeccaleuwihnyaahkaYakubkalawansakujur haténajeungkalawansakujurjiwanatibatankaEsau;tapi IshakleuwihnyaahkaEsautibatankaYakub

BAB20

1SarengdinaYobelka-42,dinataunkahijiminggu katujuh,IbrahimnyauranIsmael,[2052(2045?)AM] sarengduabelasputrana,sarengIshaksarengduaputrana, sarenggenepputraKetura,sarengputra-putrana.

2Sarenganjeunnamaréntahkeunaranjeunnasupados aranjeunnatetepnurutkanajalanGusti;supados aranjeunnangalakukeunkabeneran,sarengsilihpikanyaah kasasama,sarengbertindaksapertoskieudiantarasadaya jalmi;supadosaranjeunnamasing-masingleumpang kalayanhormatpikeunngalakukeunkaadilansareng kabenerandibumi

3Maranéhnakudunyunatananak-anakna,nurutkeun perjangjiananudijieunkuMantennajeungmaranéhna, sartaulahnyimpangkakatuhuatawakakéncatinasagala jalananudiparentahkeunkuMantennakaurang;sarta urangkudungajagadiritinasagalakalakuancabuljeung

najis,[sartamiceunsagalakalakuancabuljeungnajisti antaraurang].

4Jeunglamunayaaweweatawamojangnungalakukeun jinadiantaramaraneh,beuleummanehnakuseuneujeung ulahnepikamaranehnangalakukeunjinakamanehna nurutkeunpanonjeunghatemaranehna;jeungulahnepika maranehnanyokotpamajikantiputri-putriKanaan;sabab turunanKanaanbakaldibasmititanaheta.

5Sarenganjeunnanyarioskeunkaaranjeunnangeunaan hukumankaraksasa,sarenghukumankaurangSodom, kumahaaranjeunnaparantosdiadilikusababkajahatanana, sarengparantosmaotkusababkalakuancabul,sareng najisna,sarengkarusakansilihkusababkalakuancabul.

6Jeungsingati-atitinasagalakalakuancabuljeungnajis, jeungtinasagalakokotordosa,bisingarankamijadi kutukan,jeungsakabéhhirupanjeunjadisiulan,jeung sakabéhanakanjeunbakaldibinasakeunkupedang,jeung anjeunbakaldikutukkawasSodom,jeungsakabéhsésasésaanjeunkawasGomora.

7Putra-putrakuring,mugiaaranjeunnyaahkaAllahnu ayadisawarga,sartateteptaatkanasagalaparentah-Na Ulahnurutkanabrahala-brahalamaranéhanana,atawakana najismaranéhanana,

8Ulahnyieundewa-dewaanudijieuntinaleburatawa ukiranpikeundirisorangan;sababetatehnganukur baranganuteuayarohna,sababetatehbuatanleungeun manusa,sartasakuranupercayakaetadewa-dewa,teu percayakanananaon.

9Ulahngalayananaranjeunna,atawanyembaharanjeunna, TapingalayananAllahanuMahaAgung,sartanyembah Anjeunnaterus-terusan:Sartangaharepkeunbeungeut-Na salawasna,sartangalakukeunkabeneranjeungkabeneran dipayuneunAnjeunna,sangkanAnjeunnaridhokaanjeun sartamaparinrahmat-Nakaanjeun,sartanurunkeunhujan kaanjeunisuk-isukjeungsore,sartangaberkahansagala pagaweananjeunanugeusanjeunpigawedibumi,sarta ngaberkahanrotijeungcaianjeun,sartangaberkahanbuah kandungananjeunjeungbuahtanahanjeun,sartasapi-sapi anjeun,jeungdomba-dombaanjeun

10Manehbakaljadiberkahdibumi,Sartasakumnabangsa dibumibakalmikahoyongkamaneh,Sartangaberkahan putra-putramanehatasnamiKami,Supayamaranehna diberkahankawasKami.

11TuluyanjeunnamasihankaIsmaelsarengkaputraputrana,sarengkaputra-putraKetura,hadiah,terasngutus aranjeunnakaIshak,putrana,sarengsadayanadipasihkeun kaIshak,putrana

12Ismael,putra-putrana,kitudeuiputra-putraKetura, jeungputra-putrana,inditbabarengansartacicingtiParan nepikalawangkaBabiloniadisakuliahtanahanunujuka wétankaarahgurunpasir

13Jeungieujalma-jalmasilihcampur,sartangaran maranehnadisebuturangArabjeungurangIsmael

BAB21

1DinataunkagenepminggukatujuhYubileumieu, IbrahimnyauranIshakputrana,sareng[2057(2050?)AM] maréntahkeunanjeunna:'Abdiparantossepuh,sarengteu terangdintenpupusna,sarengparantospinuhkudintendintenabdi

2Jeungtingali,umurkuringsaratustujuhpuluhlimataun, sartasapanjanghirupkuringkuringgeusingetkaGusti, sartanarékahankalawansakujurhatékuringpikeun ngalakukeunkahoyong-Na,sartaleumpangkalawan lempengdinasagalajalan-Na.

3Jiwaabdigeusngabencibrahala,<sartaabdigeus ngahinajalma-jalmaanungabaktikaetabrahala,sartaabdi geusmasrahkeunhatésarengsumangetabdi>supadosabdi tiasangalaksanakeunkahoyongMantennaanunyiptakeun abdi

4SababAnjeunnaAllahanuhirup,sucitursatia,sarta Anjeunnaleuwihadiltibatansagalana,sartaAnjeunnateu narimajalmaatawanarimahadiah;sababAllahtehadil, sartangalaksanakeunhukumankasakumnajalmaanu ngalanggarparentah-Nasartangahinaperjanjian-Na 5Jeunghidep,anakku,kudunurutkanaparentah-parentah jeungaturan-aturan-Na,ulahnurutkanakalakuan-kalakuan anupikageuleuheun,kanaarca-arcaukiranjeungkana arca-arcalebur.

6Jeungulahngadahargetihsasatoanatawasapi,atawa getihmanuknaonwaéanuhiberdiawang-awang 7Lamunrékmeuncitkurbanpikeunkurbankarapihan, péuncitétakurban,tuluygetihnakucurkeunkanaaltar, tuluypersembahkansakabéhgajihkurbanétakanaaltar, ditambahantipunganupangalusnajeungkurbankadaharan anudicampurjeungminyak,kitudeuikurbaninumanna, persembahkankabéhétababarengandinaaltarkurban beuleuman,étabakalseungitanunikmatdipayuneun PANGERAN

8Gajihkurbanhaturnuhunkududidurukdinaseuneuanu ayadiluhuraltar,kitudeuigajihanuayadinabeuteung, sakabehgajihanuayadinajeroan,duaginjaljeung sakabehgajihanuayadinaeta,kitudeuidinabeuteung jeungati,kitudeuiginjalna.

9Sartakurbankeunsadayanaieupikeunseungitanumatak pikaresepeunkaPANGERAN,barengjeungkurban kadaharanjeungkurbaninumanna,pikeunseungitanu matakpikaresepeun,rotikurbankaPANGERAN 10Jeungdahardagingnadinapoeetajeungdinapoekadua, jeungulahnepikapanonpoedinapoekaduasurupnepika etadidahar,jeungulahayanunyésapikeunpoekatilu; sababetateuditarima[sababteudisatujuan]jeungulah deuididahar,jeungsahawaenungadaharetabakalmawa dosakadirinasorangan;sababkitukuringgeusmanggihan etaditulisdinakitabkaruhunkuring,jeungdinakecapkecapHenokh,jeungdinakecap-kecapNuh.

11Jeungunggalkurbananjeunkududitaburanuyah,jeung ulahayauyahperjangjiandinasagalakurbananjeundi payuneunPANGERAN

12Jeungngeunaankaikurban,ati-atiulahmawakai(lian) pikeunaltarsaliantiieu:cemara,salam,almond,cemara, pinus,cedar,savin,ara,zaitun,mur,laurel,aspalathus.

13Jeungtinakai-kaiieu,teundeundinaaltardihandapeun kurban,kai-kaianugeusdiujirupana,jeungulahneundeun kaianubeulahatawapoék,tapiteuasjeungbersih,tanpa cacad,cageurjeungtumuwuhanyar;jeungulahneundeun kaiheubeul,[sababseungitnageusleungit]sababgeus euweuhseungitnakawasbaheula

14Saliantikai-kaiieu,teuayadeuikaiséjénanukudu disimpen(dinaaltar),sababseungitnageussumebar,jeung seungitnamoalnepikasawarga

15Anaking,turutanparentahieu,laksanakeun,supados anjeunjujurdinasagalalampahanjeun.

16Singsalawasnaberesihawak,tuluykudumandiheulaku caisamemehnyampeurkeunaltarpikeunngurbankeun, tuluykudungumbahleungeunjeungsukusamemeh nyampeurkeunaltarSanggeusberesngurbankeun,kudu ngumbahdeuileungeunjeungsuku

17Jeungulahnepikagetihnémbongandinadirianjeun atawadinapakeananjeun;singati-ati,anakku,ngalawan getih,singati-atipisan;tutupkulebu

18Jeungulahngadahargetihnaonwaé,sababétatéh nyawana;ulahngadahargetihnaonwaéogé

19Jeungulahnarimahadiahpikeungetihmanusa,bisieta bakaldikucurkeunkalawanteudihukum,tanpadihakimi; sababgetihanudikucurkeunanunyababkeunbumidosa, jeungbumiteubisadibersihkeuntinagetihmanusaiwalti kugetihjalmaanungucurkeunana

20Ulahnarimahadiahatawapangbaktipikeunngaganti getihmanusa:getihgantigetih,supayahidepditarimaku PANGERAN,AllahNuMahaAgung;sababMantennateh panyalindunganjalmanuhade:sartasupayahidepdijaga tinasagalakajahatan,sartasupayaMantennanyalametkeun hideptinasagalarupamaot

21Kuringningali,anakku,yénsadayapadamelananak manusanyaétadosasarengkajahatan,Sarengsadaya kalakuanananyaétanajissarengjijiksarengpolusi,Sareng teuayakabenerandinaaranjeunna

22Ati-ati,ulahnurutkanajalanmaranehna,sartaulah ngalakukeundosanepikamaotdipayuneunAllahNu MahaAgungMunhenteu,Anjeunnabakalnyumputkeun beungeut-Natianjeun,sartamasrahkeunanjeundeuikana leungeundosaanjeun,sartanyabutanjeuntitanahieu,kitu deuiturunananjeuntihandapeunlangit,sartangaran anjeunjeungturunananjeunbakalmusnatisakuliahbumi.

23Tarikdiritinasagalakalakuanjeungsagalanajisna,sarta turutanparentahAllahNuMahaAgung,sartalampahkeun pangersa-Nasartajadijalmaanubenerdinasagalahal.

24SarengAnjeunnabakalngaberkahananjeundinasagala padamelananjeun,Sarengbakalnumuwuhkeuntianjeun pepelakankabenerandisakumnabumi,disakumna generasidibumi,SarengnamiKamisarengnamianjeun moalhilapdihandapeunlangitsalamina

25Mugiaputraabdi,geurainditkalawantentrem.Mugia AllahNuMahaAgung,AllahabdisarengAllahanjeun, nguatkeunanjeunpikeunngalaksanakeunkahoyong-Na, SarengmugiaAnjeunnangaberkahansadayaturunan anjeunsarengsésa-sésaturunananjeunturun-tumurun salamina,kalayansagalaberkahanusae,Supadosanjeun jantenberkahpikeunsakumnabumi

26Tuluyanjeunnakaluarbaribungah

BAB22

1JeungkajadiandinaminggukahijidinaYobelka-44, dinataunkadua,nyaéta,taunnalikaIbrahimpupus,Ishak jeungIsmaildatangtiSumurSumpahpikeunngarayakeun péstaminggu-minggunyaéta,péstapanénmunggaran kaIbrahim,ramana,jeungIbrahimbungahsababdua putranageusdatang

2SababIshakbogalobahartabandadiBersyeba,sarta Ishaksokinditningalihartabandanatuluybalikkaramana

3Dinamangsaharita,Ismaelsumpingkatempatbapana, sartaduananangariung,terusIshakngahaturkeunkurban beuleuman,tuluyngurbankeunetakurbankanaaltar bapanaanudijieunnadiHebron.

4Anjeunnangahaturkeunkurbansukursarengngadamel péstakabagjaandipayuneunIsmael,lanceukna:teras Rebeccangadamelkueénggaltinaganduménggal,teras masihankaYakub,putrana,supadosdibawakaIbrahim, ramana,tinahasilbumianumunggaranditanahéta, supadosanjeunnatiasatuangsarengmujiGustiNuMaha Nyiptakeunsagalahalsateuacananjeunnapupus

5Ishakogéngirimkeunkurbansukuranupangsaénaka Ibrahim,kujalanYakub,supadosIbrahimtiasatuang sarengnginum

6Tuluyanjeunnatuangnginum,barimujikaAllahNu MahaAgung,anuparantosnyiptakeunlangitsarengbumi, anuparantosngadamelsagalarupaanusuburdibumi,teras dipasihkeunkaanak-anakmanusa,supadosaranjeunna tiasatuangnginumsarengmujikaNuNyiptakeunana.

7AyeunaabdimujisukurkaGusti,nunAllahabdi, kumargiGustiparantosmaparinabdikasempetanningali dintenieu:tingali,abdiparantossaratustujuhpuluhlima taun,parantossepuhsarengpinuhkudinten-dinten,sareng sadayadinten-dintenabdiparantosjantenkatengtreman pikeunabdi.

8Pedangmusuhteuacanngéléhkeunabdidinasagalaanu parantosdipasihkeunkaabdisarengkaanak-anakabdi sapanjanghirupabdidugikadintenieu.

9DuhGusti,mugiarahmatsarengkatengtremanGustiaya dinaabdiGusti,sarengkanaturunanputra-putrana, supadosaranjeunnajantenbangsapilihansarengwarisanti sakumnabangsadibumitiayeunadugikasadayagenerasi dibumi,salami-lamina

10TuluyanjeunnanyauranYakubsartangalahir,"Anak kuringYakub,mugiaAllahNuMahaKawasamaparin berkahsarengnguatkeunhideppikeunngalakukeun kasaean,sarengmaparinpangersa-Nadipayuneun Mantenna,sarengmugiaMantennamilihhidepsareng turunanhidepsupadoshidepjantenumatpikeunwarisanNanumutkeunpangersa-Nasalamina."

11Jeunghidep,anakkuYakub,nyaketanheula,cium kuring”Anjeunnanyampeurkeun,terusnyiumanjeunna, baripokna,“Mugia-mugiaYakubdiberkahan,jeung sakumnaputra-putraAllahNuMahaAgung,salamina MugiaAllahmaparinkahidepbibitkasaean;jeungmugia sababarahaputrahidepdisucikeundisakuliahbumi;mugia bangsa-bangsangawulakahidep,jeungsadayabangsa sujuddipayuneunturunanhidep.”

12Singkuatdihareupeunmanusa,sartalaksanakeun kakawasaankasakumnaturunanSetMangkalampah anjeunsarenglampahputra-putraanjeunbakal dibenerkeun,supadosaranjeunnajantenbangsaanusuci.

13MugiaGustiNuMahaAgungmaparinsagalaberkahka anjeun,Anuparantosmaparinberkahkaabdi,Sarenganu parantosmaparinberkahkaNuhsarengAdam;Mugia aranjeunnatetepayadinasirahsuciturunananjeunti generasikagenerasisalamina.

14MugiaMantennangabersihkeunanjeuntinasagala kajahatansarengnajis,supadosanjeundihampurasadaya dosaanuanjeunlakukeuntanpaterang.MugiaMantenna

nguatkeunanjeun,SarengngaberkahananjeunSareng mugiaanjeunngawarissakumnabumi,

15MugiaMantennangabarukeundeuiperjangjian-Na sarenganjeun,supadosanjeunjantenbangsamilik-Na salami-lamina,sarengsupadosMantennajantenAllahanu leressarengadilpikeunanjeunsarengturunananjeun sapanjangdunya

16Jeunghidep,anakKamiYakub,singingetkanakecapkecapKami,sartaturutanparentah-parentahIbrahim, karuhunhidep:Misahkeundiritibangsa-bangsa,jeung ulahdaharbarengjeungmaranehna:Jeungulahnurutkana kalakuanmaranehna,jeungulahjadibaturmaranehna; Sababkalakuanmaranehnanajis,jeungsagalalampah maranehnamangrupapolusi,jijik,jeungnajis

17Maranéhnangurbankeunkurbannakanugeusmaot, sartanyembahrohjahat,sartangahakandiluhureun kuburan,sartasagalapagaweananatéhngansaukursia-sia jeungeuweuhhartina

18Maranéhnateubogahatépikeunngarti,jeungpanonna teuningalinaonanudilakukeunana,jeungkumaha maranéhnasalahngomongkakai,'AnjeunAllahkuring,' jeungkabatu,'AnjeunGustikuringjeungAnjeunJuru Salametkuring'[Jeungmaranéhnateubogahaté]

19Jeunghidep,anakkuringYakub,mugiaAllahNuMaha Agungnulunganhidep,JeungAllahnuayadisawarga ngaberkahanhidep,Sartangajauhkeunhideptinanajis jeungsagalakasalahanmaranehna

20Singati-ati,anakkuringYakub,ulahnepikanikahka sahawaétiturunanawéwéKanaan;sababsakabéh turunannabakaldicabuttinataneuh

21Sabab,kusababkalakuanHam,Kanaanjadisalah,sarta sakumnaturunananabakaldibasmitibumikatutsésana, sartatayasahijieunanuasalnatianjeunnaanubakal salametdinapoekiamat.

22Jeungpikeunsakumnajalmaanunyembahbrahala jeungjalma-jalmaanunajis

(a)Moalayaharepanpikeunaranjeunnaditanahjalmajalmaanuhirup;

(b)Jeungmoalayadeuipangingetkaaranjeunnadibumi;

(c)Sababmaranéhnabakalturunkaalambaka,

(d)Sarengkatempathukumanaranjeunnabakalangkat, SapertosturunanSodomdisingkirkeuntibumi,kituogé sadayajalmaanunyembahbrahalabakaldisingkirkeun.

23Ulahsieun,anakkuringYakub,Jeungulahreuwas,he putraIbrahim:MugiaAllahNuMahaAgungngajaga anjeuntinakaruksakan,JeungmugiaAnjeunna nyalametkeunanjeuntinasagalajalankasalahan

24IeuimahgeusdiwangunkuKamipikeunKami sorangan,supayaKamibisanempatkeunngaranKamidi dinyadibumi:[etabakaldibikeunkaanjeunjeungka turunananjeunsalamina],sartaetabakaldisebutkulawarga Ibrahim;etabakaldibikeunkaanjeunjeungkaturunan anjeunsalamina;sababanjeunbakalngawangunimah KamisartangadegkeunngaranKamidipayuneunAllah salamina:turunananjeunjeungngarananjeunbakal nangtungdisakuliahbumi'

25Tuluyanjeunnaeureunmarentahjeungngaberkahan anjeunna

26Tuluyduananangagolerdinahijiranjang,Yakubsare dinalahunanIbrahim,ramana,sartaYakubnyiumIbrahim

tujuhkali,sartakanyaahjeunghaténabungahkuayana Ibrahim.

27Tuluyanjeunnangaberkahananjeunnakalawansakujur haténasartangalahir,"AllahNuMahaAgung,AllahNu MahaAgung,NuNyiptakeunsakujur,anungaluarkeun abditiUrdiKasdimpikeunmasihanabditanahieupikeun diwariskeunsalamina,sarengsupadosabdingadegkeun turunansucimugiaAllahNuMahaAgungdiberkahan salamina"

28TuluyanjeunnangaberkahanYakub,pokna,"Anak kuring,anukusimkuringdipikabungahkusakumnahaté sarengrasasayang,mugiasihkurniasarengwelasasih Gustidilimpahkeunkaanjeunnasarengkaturunanana salamina"

29Sarengulahngantepanjeunna,atanapinganggapenteng anjeunnatiayeunadugikadinten-dintenanulanggeng, sarengmugiapanonGustidibukakaanjeunnasarengka turunanana,supadosGustingajagaanjeunna,sareng ngaberkahananjeunna,sarengnyucikeunanjeunnasalaku bangsapikeunwarisanGusti;

30Sarengmugiaanjeunnadiberkahankusagalaberkah Gustitiayeunadugikasalami-lamina,sarengperbarui perjanjiansarengrahmatGustikaanjeunnasareng turunanananumutkeunsagalakasaeanGustikasadaya generasidibumi.

BAB23

1TuluyYakubneundeunduaramokanapanonna,sarta mujikaAllahNuMahaAgung,nutupanbeungeutnasarta ngajulkeunsampéannasartasarésalamina,sarta dikumpulkeunkakaruhunna

2Sanajankitu,Yakubtetepngagolerdinalahunanana, sartateunyahoyenIbrahim,ramana,geusmaot.

3Yakubhudangtinasare,Ibrahimtirispisan,tuluy ngalahir,"Rama,Rama!"Tapiteuayanunyarita,sarta anjeunnaterangyenIbrahimgeusmaot.

4Anjeunnahudangtinapangkonannateraslumpatsareng ngawartosankaRibka,ibuna;sarengRibkaangkatka Ishakwengiéta,sarengngawartosananjeunna;teras aranjeunnaangkatbabarengan,sarengYakubsareng aranjeunna,barimawalampudinapananganna,sareng nalikaaranjeunnalebetaranjeunnamendakanIbrahim maot

5Ishakngarungkukkanabeungeutramana,ceurikbari nyiumanjeunna.

6Sora-sorakadéngédikulawargaIbrahim,terusIsmail angkatkaramana,tuluyceuriklantaranIbrahim,ramana, anjeunnajeungsakumnakulawargaIbrahim,bariceurik tarikpisan

7Putra-putrana,IshakjeungIsmail,nguburkeunanjeunna diguhaganda,gigireunSarah,garwana,sartaaranjeunna ceurikpikeunanjeunnaopatpuluhpoé,sakumnalalakidi kulawargana,kitudeuiIshakjeungIsmail,katutsakumna putra-putrana,jeungsakumnaputra-putraKeturadi tempatnamasing-masing;sartapoe-poeceurikpikeun Ibrahimgeusréngsé.

8AnjeunnahiruptilutaunYobelsarengopatminggu, saratustujuhpuluhlimataun,sarengngalengkepandintendintenhirupna,nalikaanjeunnasepuhsarengpinuhku dinten-dinten

9Sababumurkaruhun-karuhunna,dinakahirupan maranéhanana,nyaétasalapanbelastaunYobel;jeung sanggeusBanjirAgeungmaranéhananamimititumuwuh kurangtisalapanbelastaunYobel,jeungngurangandina Yobel,jeunggancangkolot,jeungpinuhkuumur maranéhananaalatanrupa-rupakasusahjeungkajahatan dinajalanmaranéhanana,iwalIbrahim

10SababIbrahimsampurnadinasagalalampahnadi payuneunPANGERAN,sartanyenangkeundirinadina kabeneransapanjanghirupna;jeungtingali,anjeunnateu ngarengsekeunopatYobeldinahirupna,nalikaanjeunna geuskolotkusababkajahatan,sartapinuhkuumurna

11Sarengsadayagenerasianubakalmuncultiwaktosieu dugikadintenpangadilananuageungbakalgancangsepuh, sateuacanaranjeunnaréngséduayubileum,sarengélmuna bakalngantunkeunaranjeunnakusababsepuhna.Tanah sadayaélmunabakalngaleungit

12Jeungdinamangsaeta,lamunayajalmaanuhirup salamihijisatengahtaundinaYobel,jalma-jalmabakal nyaritangeunaananjeunna:'Anjeunnageushiruplila,sarta kalolobaanmangsahirupnapinuhkukanyeri,kasedih, jeungkasusahan,sartateuayakatengtreman:

13Sababbencananuturkeunbencana,tatudemitatu, kasusahdemikasusah,bejajahatdemibejajahat,panyakit demipanyakit,jeungsagalarupahukumanjahatsaperti kieu,hijijeungnusejenna,panyakitjeungkaruksakan, saljujeungibunjeungés,muriang,tiris,matirasa, kalaparan,maot,pedang,panangkaran,jeungsagalarupa bencanajeungkanyeri

14Jeungkabehieubakaldatangkahijigenerasijahat,anu ngalakukeunkajahatandibumi:kalakuanananyaétanajis jeungcabul,jeungkokotorjeungkajahatan

15Tuluymaranéhnabakalnyarita:'Jamankaruhuntéhlila pisan(malah),nepikasarébutaun,sartaétatéhalus;tapi tingali,poé-poéhirupurang,lamunhijijalmageushirup lila,nyaétatilupuluhtaunjeungsapuluhtaun,jeung, lamunmanéhnakuat,opatpuluhtaun,sartaétajahat,sarta teuayakatengtremandinajamangenerasijahatieu' 16Jeungdinagenerasieta,anak-anaklalakibakal ngahukumkabapa-bapajeungparakokolotnangeunaan dosajeungkajahatan,jeungngeunaankecap-kecapanu kaluartinasungutnajeungkajahatan-kajahatananugede anudilakukeunkumaranehna,jeungngeunaan ninggalkeunperjanjiananudijieunkuPANGERANantara maranehnajeungMantenna,yenmaranehnakudunurut jeungngalakukeunsagalaparentahjeungaturan-aturan Mantennajeungsagalahukum-hukumMantenna,tanpa nyimpangkakatuhuatawakakenca.

17Sababsadayanageusngalakukeunkajahatan,jeung unggalsungutnyaritakajahatanjeungsagalakalakuanana mangrupanajisjeungjijik,jeungsagalalampahna mangrupakokotor,najisjeungkaruksakan.

18Bumibakalancurkulantaransagalapagawean maranehna,moalayabibitanggurjeungmoalayaminyak; sababpagaweanmaranehnatehteusatia,sartakabehbakal binasababarengan,sasatoan,ingon-ingon,manuk,jeung sagalalaukdilaut,kulantaranmanusa.

19Maranehnabakalpasea,nungorajeungnukolot,nu kolotjeungnungora,numiskinjeungnubeunghar,nu hinajeungnugede,jeungnumiskinjeungnuboga kakawasaan,lantaranhukumjeungperjangjian;sabab

maranehnageuspohokanaparentah,perjangjian,pesta, bulan,Sabat,Yobel,jeungsagalapangadilan.

20Maranehnabakalnangtung<mawapanahjeung>pedang sartaperangpikeunmulangkeunmaranehnakajalan;tapi maranehnamoalbalikdeuinepikalobagetihgeus dicurahkeunkabumi,hijidemihiji

21Jeungjalma-jalmaanugeusluputmoalbalikdeuitina kajahatananakajalankabeneran,tapikabehbakal ngaluhurkeundirinakanatipudayajeungkakayaan, supayamasing-masingbisanyokotsagalamiliktatanggana, sartamaranehnabakalnyebutngarananuagung,tapilain dinabebeneranjeunglaindinakabeneran,sartamaranehna bakalngotorantempatsucikunajisjeungkaruksakan kokotormaranehna

22Jeunghukumananugedebakalnibankeunkalakuan generasiieutiPANGERAN,sartaMantennabakal masrahkeunmaranehnakapedang,kapangadilan,ka panangkaran,karampog,jeungkalebu

23SarengAnjeunnabakalngahudangkeunngalawan aranjeunnajalma-jalmaanudosatibangsa-bangsasanés, anuteugaduhwelasasihatanapiwelasasih,sarenganu moalngahargaansahawaé,bohkolotatanapingora, atanapisahawaé,sababaranjeunnalangkungjahatsareng langkungkuatpikeunngalakukeunjahattibatansadaya anakmanusa.Sarengaranjeunnabakalngagunakeun kekerasanngalawanIsrailsarengpelanggaranngalawan Yakub,Sarengseueurgetihbakaldikucurkeunkabumi, Sarengmoalayaanungumpulkeunsarengmoalayaanu ngubur

24Dinamangsaetamaranehnabakalngagorowoktarik, sartanenedasupayamaranehnadisalametkeuntina leungeunjalma-jalmanudosa,bangsa-bangsasejen;tapi tayasahijieunnubakaldisalametkeun

25Jeungsirahbarudakbakalbodasjeungbuuknabodas, Jeungbudaknuumurnatiluminggubakalkatempokawas lalakinuumurnasaratustaun,Jeungjangkung maranéhananabakalancurkukasusahanjeungpanindasan. 26Jeungdinamangsaetabarudakbakalmimitidiajar hukum,Jeungneanganparentah,Jeungbalikdeuikajalan kabeneran.

27Jeungmangsa-mangsabakalmimitililajeung nambahandiantaraanak-anakmanusaetaNepika mangsa-mangsamaranehnaampirsarebutaun.Jeung mangsa-mangsaetajadileuwihlilatibatan(samemehna)

28Moalayadeuijalmakolot,atawajalmaanuteuwareg kuhirupna,sababkabehbakaljadi(sapertos)barudak jeungnonoman

29Sarengsadayadintennabakalréngsésarenghirupdina katengtremansarengkabagjaan,SarengmoalayaSétan atanapitukangngancurkeunjahat;Sababsadayadintenna bakaljantendintenberkahsarengpenyembuhan

30SarengdinawaktosétaGustibakalnyageurkeunabdiabdi-Na,Sarengaranjeunnabakalhudangsarengningali katengtremananuageung,Sarengngusirmusuh-musuhna Sarengjalma-jalmasolehbakalningalisareng nganuhunkeun,Sarengbungahkalayankabagjaansalamina, Sarengbakalningalisadayahukumansarengsadaya kutukankamusuh-musuhna

31Tulang-tulangnabakalayadijerotaneuh,jeung sumangetnabakalpinuhkukabagjaan,jeungmaranéhna bakalnyahoyénPANGERANanungalaksanakeun

pangadilan,sartanémbongkeunrahmatkaratusanjeung rébuanjalmasartakasakumnaanumikanyaahka Mantenna

32Jeunganjeun,Musa,tuliskeunkecap-kecapieu;sabab kituetatehditulis,sartaetatehnyatetkeunanadinapapanpapanlangitpikeunkasaksianturun-tumurunsalamina

BAB24

1SaatospupusnaIbrahim,PANGERANngaberkahan Ishakputrana,terasanjeunnaangkattiHebronterascicing diSumurVisidinataunkahijiminggukatilu[2073AM] Yobelieu,tujuhtaun.

2Dinataunkahijiminggukaopat,paceklikmimitiditanah éta,[2080AM]sajabatipaceklikanumunggaran,anu lumangsungdinajamanIbrahim.

3Yakubkeurngagoréngkacangmiju-miju,terusEsau datangtitegalanbarilaparTerusanjeunnangomongka Yakub,lanceukna,"Berekuringsaeutikkacangbeureum ieu"Yakubngawaler,"Jualhakkawinanjeunkakuring, supayakuringmérérotijeungsaeutikkacangmiju-miju ieu."

4Esaungagerendengdinahatena,"Kuringrekmaot;naon mangpaatnahakkawincikalieupikeunkuring?"

5"SaurnakaYakub,"Kuringrekmérékahidep."Waler Yakub,"Sumpahkakuring,poeieu,"tuluyYakubsumpah 6Yakubmasihanrotisarengsayurankalanceukna,Esau, terasanjeunnatuangdugikawareg,sarengEsaunganggap entenghakkaruhunna;kukitunaEsaudingarananEdom, kumargisayuranbeureumanudipasihkeunkuYakubka anjeunnapikeunhakkaruhunna.

7Yakubjadinupangkolotna,ariEsaumahturundarajatna 8Pacekliknyebarkasakuliahnagri,sartaIshakangkatka Mesirdinataunkaduamingguieu,tuluyinditkaGerar,ka rajaurangFilistin,kaAbimelek

9PANGERANnembongankaanjeunnasartangadawuh, "UlahkaMesir;cicingditanahanubakalKami wartoskeunkaanjeun,sartacicingdiieutanah,sartaKami bakalnyarengananjeunsartangaberkahananjeun"

10SababkamanehjeungkaturunanmanehKamibakal maparinieutanah,sartaKamibakalngalaksanakeun sumpahKamianugeusdiikrarkeunkaIbrahim,bapa maneh,sartaKamibakalngalikeunturunanmanehkawas béntangdilangit,sartaKamibakalmaparinieutanahka turunanmaneh

11Kuturunananjeun,sakumnabangsadibumibakal diberkahan,sababbapaanjeunnurutkanaparentahKami, ngajagaparentah-parentahKami,hukum-hukumKami, aturan-aturanKami,jeungperjangjianKamiAyeuna turutkeunparentahKami,cicingdiieutanah

12AnjeunnacicingdiGelarsalilatiluminggusalami sataun.

13Abimeleknimbalankaanjeunna,[2080-2101AM] jeungkanasagalarupakagunganana,pokna:"Singsaha waéanunyabakanjeunnaatawanaonwaémiliknapasti bakaldipaéhan"

14IshakbeukikuatdiantaraurangFilistin,sartaanjeunna meunanglobahartabanda,sapi,domba,onta,kalde,jeung lobapisankulawargana

15AnjeunnanyebarkeunpepelakanditanahurangFilistin sartangahasilkeunsaratuskalilipat,sartaIshakjadikacida beungharna,nepikaurangFilistinsirikkaanjeunna

16SanggeusIbrahimpupus,sumur-sumuranudigaliku abdi-abdiIbrahimnalikaIbrahimmasihkenehhirup,geus ditutupkuurangFilistin,tuluydieusikutaneuh

17AbimelekngalahirkaIshak,"Indittidieu,sababhidep leuwihkuattibatanurang."Ishakangkattidinyadinataun kahijiminggukatujuh,teruscicingdilebak-lebakGerar

18Aranjeunnangalideuisumur-sumuranudigalikuabdiabdiIbrahim,ramana,anuparantosditutupkuurang FilistinsaatosIbrahimpupus,sarenganjeunnamasihan namikaaranjeunnasapertosanudipasihkeunkuIbrahim, ramana

19Abdi-abdiIshakngalisumurdilebak,terusmanggihan cainuseger,terusparapangangonGerarpaseajeung pangangonIshak,pokna,"Ieucaibogaurang"Ishak nyebutsumuréta"Kajahatan",lantaranmaranéhnageus jahatkaurang.

20Aranjeunnangalisumuranukadua,terasaranjeunna paseadeuipikeunmeunangkeunétasumur,sareng anjeunnanyebatna'Musuh'.Anjeunnaangkattidinyateras aranjeunnangalisumuranusanés,sarengaranjeunna henteupaseadeuipikeunmeunangkeunétasumur,sareng anjeunnanyebatna'Ruang',sarengIshaknyarios,'Ayeuna PANGERANparantosmasihanrohanganpikeunurang, sarengurangparantosnambahanditanahéta'

21TidinyaanjeunnaangkatkaSumurSumpahdinataun kahijiminggukahijidinataunYobelka-44[2108AM]

22Peutingéta,dinabulananyardinabulankahiji, PANGERANnembongankaanjeunna,sartangandikaka anjeunna,"KamitehAllahIbrahim,karuhunanjeun;ulah sieun,sababKamiayasarenganjeun,sartabakal ngaberkahananjeunsartapastibakalngalikeunturunan anjeunkawaskeusikbumi,demiIbrahim,abdiKami"

23Anjeunnangadegkeunaltardidinya,anudiwangunku Ibrahim,ramana,sartaanjeunnangahaturkeunkurbanka AllahIbrahim,ramana

24Tuluyaranjeunnangalisumurterusmanggihancai hirup.

25Abdi-abdiIshakngalisumurdeui,tapiteumanggihcai TerusaranjeunnangawartosanIshakyenmaranehnateu manggihcai.Ishakngawaler,"Poéieukuringgeussumpah kaurangPelisti,sartahalieugeusdiumumkeunkaurang"

26EtatempatdingarananSumurSumpah,lantarandi dinyaanjeunnageussumpahkaAbimelek,kaAhuzat, sobatna,jeungkaPikol,pamingpinpasukanana

27PoeetaIshakterangyendinakaayaankapaksaanjeunna geussumpahkamaranehnayenrekngadamaikeun maranehna

28PoeetakenehIshaknyumpahanurangFilistin,pokna: "UrangFilistinkududikutuknepikapoeamarahjeung kaambektiantarabangsa-bangsa;mugiaAllahngajadikeun maranehnajadibahancemoohan,kutukan,jeungsasaran amarahjeungkaambekdileungeunjalma-jalmanudosa, bangsa-bangsasejen,jeungdileungeunurangKitim"

29Singsahawaéanusalamettinapedangmusuhsareng urangKitim,mugiabangsaanubenerétadibasmidina pangadilantihandapeunlangit;sababaranjeunnabakal jantenmusuhsarengmusuhturun-tumurunanak-anak Kamidibumi

30Moalayanunyésatiantaramaranéhna,atawasaurang ogénubakalsalametdinapoéamarahpangadilan;Sabab sakabéhturunanurangFilistinbakaldibasmi,dibasmi, jeungdiusirtibumi,sartamoalayadeuingaranatawa turunannunyésatiieuurangKaftordibumi.

31Sanajananjeunnanaékkasawarga,tidinyaanjeunna bakalditurunkeun,Jeungsanajananjeunnanguatkeun dirinadibumi,tidinyaanjeunnabakaldiseretkaluar, Jeungsanajananjeunnanyumputdiantarabangsa-bangsa, tidinyaanjeunnabakaldibasmi;Jeungsanajananjeunna turunkaAlamPaeh,didinyaogéhukumananabakal ageung,Jeungdidinyaogéanjeunnamoalmeunang katengtreman.

32Lamunanjeunnaditawan,kujalma-jalmaanuhayang maehananjeunnabakaldipaehandijalan,sartamoalaya ngaranatawaturunananutinggaleunpikeunanjeunnadi sakuliahdunya;sababanjeunnabakalinditkakutukan langgeng

33Kituanuditulisjeungdiukirngeunaananjeunnadina loh-lohlangit,anukududilakukeunkaanjeunnadinapoe kiamat,supayaanjeunnadibasmitibumi

BAB25

1Dinataunkaduamingguieudinayubileumieu,Rebecca nyauranYakubputrana,terasnyarioska[2109AM] anjeunna,pokna:'Anakkuring,ulahnyandakpamajikanti putri-putriKanaan,sapertosEsau,lanceukanjeun,anu nyandakduapamajikantiputri-putriKanaan,sareng aranjeunnaparantosnganyenyerijiwakuringkusadaya kalakuannajisna:sababsadayakalakuanananyaétacabul sarengnapsu,sarengteuayakabeneransarengaranjeunna, sabab(kalakuanaranjeunna)jahat

2Sarengabdi,putraabdi,nyaahpisankaanjeun,sareng hatésarengkanyaahabdingaberkahananjeununggaljam siangsarengjagawengi

3Ayeuna,anaking,dengekeunparentahindunghidep,ulah milihpamajikantiantaraputri-putridiieunagri,tapingan ukurtikulawargabapahidep,tikulawargabapahidep Hidepkudumilihpamajikantikulawargabapahidep,sarta AllahNuMahaAgungbakalngaberkahanhidep,sarta anak-anakhidepbakaljadigenerasianusolehsartaturunan anusuci.

4TuluyYakubnyarioskaibuna,"Ma,umurabditos salapanminggu,teuacanterangsarengteuacankantos ngarampasawéwé,teuacankantostunangansarengsaha waé,sarengteuacankantosmikirkeunhoyongnikahka awéwétiurangKanaan."

5Sabababdiémut,Ibu,kanakecap-kecapIbrahim,rama urang,sababanjeunnanitahabdiulahnyandakpamajikan tiputri-putriKanaan,tapinyandakpamajikantiturunan ramaabdisarengtikulawargaabdi.

6KuringgeuskungsingadéngéyénLaban,lanceukanjeun, geusbogaanakawéwé,jeungkuringgeusniathayang maranéhnameunangpamajikantiantaramaranéhna 7Kusababkitu,abdingajagadiriabditinangalakukeun dosaatanapiruksakdinasagalalampahabdisapanjang hirupabdi;sababngeunaannapsusarengkalakuancabul, Ibrahim,ramaabdi,masihanseueurparentahkaabdi 8Sanajansagalaparentahnakaabdi,duapuluhduataun ieulanceukabdigeusngalawanabdi,sartaseringnyarita

kaabdi,pokna:'Lanceukabdi,manggacandakhijiaditi duapamajikanabdipikeundipibogana';tapiabdinolak ngalakukeunsakumahaanuparantosdilakukeunku anjeunna.

9Ibu,sumpahdipayuneunIbu,yensaumurhirupIbumoal milihpamajikantiantaraputri-putriturunanKanaan, sarengmoalngalakukeunkajahatansapertosanu dilakukeunkulanceukIbu.

10Tongsieun,Ibu;singyakinyénabdibakal ngalaksanakeunkahoyongIbusarengleumpangdina kajujuran,sarengmoalngaruksakjalanabdisalamina

11Tidinyamanéhnangangkatbeungeutnakasawarga sartangulurkeunramo-ramona,sartamukasungutnasarta mujikaAllahNuMahaAgung,anugeusnyiptakeunlangit jeungbumi,sartamanéhnangucapkeunsukursartamujika Mantenna.

12Jeungmanehnanyarita:"PujikaPANGERANAllah, sartamugiajenengan-Naanusucidipujisalamina,anu parantosmasihankaabdiYakubsalakuputraanusuci sarengturunananusuci;sababanjeunnakagunganAnjeun, sarengturunan-turunananabakaltetepkagunganAnjeun sarengsapanjanggenerasisalamina."

13Mugiaanjeunnadiberkahan,duhGusti,sarengmugia abdinampiberkahkasaean,supadosabditiasa ngaberkahananjeunna.

14Sarengdinawaktoséta,nalikarohkabeneranturunkana sungutna,anjeunnanempatkeundualeungeunnakanasirah Yakub,sarengnyarios:

15PinujiGusti,GustianumahaadilsarengAllahanu langgeng,MugiaAnjeunnangaberkahananjeunlangkung tisadayagenerasimanusa.MugiaAnjeunnamasihan anjeun,Putraabdi,jalankabeneran,Sarengngungkabkeun kabenerankaturunananjeun

16MugiaAnjeunnangalimpahkeunputra-putraanjeun salamihirupanjeun,Sarengmugiaaranjeunnalahir numutkeunjumlahbulandinasataunSarengmugiaputraputranajantenseueursarengageungngaleuwihanbéntangbéntangdilangit,Sarengjumlahnalangkungseueurtibatan keusiklaut

17SarengmugiaMantennamasihanaranjeunnatanahanu saéieu-sapertosanuparantosdijangjikeunkuMantenna bakaldipasihkeunkaIbrahimsarengkaturunanana salamina-Sarengmugiaaranjeunnangajagaétasalaku miliksalamina

18Sarengmugiaabdiningali(lahir)pikeunanjeun,putra abdi,murangkalihanurahayusalamihirupabdi,Sareng mugiasadayaturunananjeunjantenturunananurahayu sarengsuci.

19Sapertosanjeunparantosnyegerkeunsumangetindung anjeunsalamihirupna,kandunganawéwéanungalahirkeun anjeunbakalngaberkahananjeunsapertoskieu,[Kanyaah kuring]sarengpayudarakuringngaberkahananjeunSareng sungutsarenglétahkuringmujianjeunpisan

20Singbaranahanjeungnyebarkasakuliahbumi,Mugia turunananjeunsampurnadinakabagjaansawargajeung bumisalamina;Mugiaturunananjeunbungah,Jeungdina poekatengtremananuagungmugiaetaturunanmeunang katengtreman

21Mugianamisarengturunananjeunlanggengsalamilamina,MugiaGustiNuMahaAgungjantenGusti aranjeunna,MugiaGustianuMahaSaécicingsareng

aranjeunna,Sarengkuaranjeunnamugiatempatsuci-Na diwangunsalami-lamina.

22Mugiajalmaanungaberkahananjeundiberkahan, sarengmugiasadayajalmianunyumpahananjeunsacara palsudikutuk.

23Tuluymanehnanyiumanjeunnabarinyarios,"MugiamugiaPangeransaalamdunyamikanyaahanjeunsapertos manahsarengkanyaahindunganjeunanubingahkaanjeun sarengngaberkahananjeun"Terasanjeunnalirén ngucapkeunberkah

BAB26

1Dinataunkatujuhdinasamingguieu,IshaknyauranEsau, putracikalna,terasnyarioskaanjeunna,"Abdiparantos sepuh,anaking,sarengpanonabdiparantoslaleutik,sareng abdihenteuterangdintenpupusna"

2Ayeunacandakpanahjeungpanah,pakarangmorohidep, tuluykategal,morojeungnéwakkuring(dagingrusa), anakingTerusjieunkadaharananungeunahsakumaha karesepkuringBawakadieu,supayakuringdahar,supaya kuringbisangaberkahanhidepméméhkuringmaot.

3TapiRibkangadéngéIshakkeurnyaritakaÉsau

4Isuk-isukkénéhÉsauinditkategalrékmorojeung néwaklauk,tuluydibawakaimahpikeunbapana.

5TidinyaRebekanyauranYakub,putrana,tuluyngalahir, "KuringngadéngéIshak,ramanahidep,nyaritakaEsau, dulurhidep,kieu,'Buruankuring,jieunkeunkadaharananu ngeunah,tuluybawakakuring,anupanghadéna'"

6"Abdibadetuangsarengngaberkahanhidepdipayuneun Gustisateuacanabdipupus."Ayeuna,anaking,turutkeun parentahabdi:Angkatkatempatdombahidep,candakdua anakembeanusaé,badedidamelkeunkadaharananu ngeunahkanggoramahidep,sakumahaanudipikaresepna. Sanggakeunkaramahidep,supadosramahidep ngadaharnasarengngaberkahanhidepdipayuneunGusti sateuacananjeunnapupus,supadoshidepdiberkahan."

7Yakubnyarioskaibuna,"Ibu,abdimoalnahannanaon anudidaharkurama,sarenganubakalnyenangkeun anjeunna:nganukurabdisieun,ibu,anjeunnabakal ngakuansoraabdisarenghoyongnoelabdi"

8Jeunghidepnyahoyenkuringtehlemes,ariEsau, lanceukkuringmahbuluan,jeungkuringbakalnémbongan dihareupeunpanonnasalakujalmajahat,sartabakal ngalakukeunhijihalanuteudiparentahkeunkuanjeunna kakuring,sartaanjeunnabakalambekkakuring,sarta kuringbakalmawakutukankadirikuringsorangan,lain berkah.

9Rebeka,ibuna,ngalahirkaanjeunna,"Kutukananjeun bakalnanggungkuring,anaking,turutkeunparentah kuring"

10Yakubnurutkanaparentahibuna,Rebecca,tuluy nyokotduaanakembeanugendutjeungalus,tuluydibawa kaibuna,tuluydidamelkeunkuibunakadaharananu ngeunahsakumahakaresepna

11RebeccanyandakpakeananusaémilikEsau,putra cikalna,anuayadibumi,terasdianggokeunkaYakub, putrabungsuna,sarengkulitembedianggokeunkana leungeunsarengbeuheungYakubanukatingali

12Tuluydagingjeungrotianugeusdisayagikeunku manehnadibikeunkaYakub,putrana

13Yakubangkatkaramanaterasnyarios,"Abditehputra ramana.Abdiparantosngalaksanakeunsakumaha piwarangramanaManggahudang,calikterastuang beunang...

14Ishakngalahirkaputrana,"Kumahagancangpisan hidepmanggihanana,anaking?"

15Yakubngawaler:'Kusabab<PANGERAN>Allah anjeunnunitahkuringmanggihan.'

16Ishakngalahir,"Kadieudeukeutan,anaking,kuringrek ngarampa,nahaenyaanaking,Esauatawalain"

17YakubnyampeurkeunIshak,ramana,terusIshak ngarasa,poknangalahir,"SoranamahsoraYakub,tapi leungeunmahleungeunEsau."

18jeungIshakteungakuananjeunna,sababétatéh dispensasitisawargapikeunngaleungitkeunkakuatan paningalnajeungIshakteungakuan,sabableungeunna buluankawasleungeunEsaulanceukna,jadiIshak ngaberkahananjeunna

19Anjeunnangawaler,"NahaanjeunputraabdiEsau?" Walerna,"Abdiputraanjeun"Waleranjeunna,"Hayuka dieu,anakabdituanglaukbeunanganjeunbeunang

20Tuluyanjeunnanyanggakeunanggurkaanjeunna,tuluy anjeunnatuang

21Ishak,ramana,ngalahir,"Kadieugeuracium,anaking" 22Yakubnyampeurkeunterusnyiumanjeunna.Anjeunna ngambeuseungitpakeanYakub,terusngaberkahan anjeunna,pokna,"Seungitanakabditéhkawasseungit tegalananupinuhkuberkahtiPANGERAN."

23MugiaPANGERANmaparinhidepembuntilangit jeungembuntibumi,kitudeuigandumjeungminyakanu loba;bangsa-bangsabakalngawulakahidep,sartajalmajalmabakalsujudkahidep

24Singjadipamingpindulur-dulurhidep,jeungputraputraindunghidepsingsujudkahidep;jeungmugiasagala berkahanugeusdiberkahankuPANGERANkakuring jeungkaIbrahim,bapahidep,dipaparinkeunkahidep jeungkaturunanhidepsalamina.Singsahaanu nyumpahanhidepsingdikutuk,singdiberkahankuberkah hidep”

25SanggeusIshakngaberkahanYakub,putrana,sarta YakubgeuskaluartiIshak,ramana,tuluynyumputEsau, lanceukna,datangtimoro

26Anjeunnaogéngadameltuangeunanungeunah,teras dibawakaramana,sarengsaurnakaramana,"Rama, manggahudangsarengtuangdagingburuanabdi,supados Ramangaberkahanabdi."

27Ishak,ramana,naroskaanjeunna,"Sahaanjeun?"Waler anjeunna,"AbdiEsau,putracikalAma.Abdiparantos ngalaksanakeunsakumahaanudiparentahkeunkuAma"

28Ishakreuwaspisan,pokna,"Sahaieujelemaanugeus morojeungnéwak,terusmawakakuring?Samemeh anjeunsumping,kuringgeusngadaharetasamemehkuring datang,sartageusngaberkahananjeunnaAnjeunnabakal diberkahansalamina,kitudeuisakumnaturunanana"

29BarangEsaungadéngéomonganIshak,ramana, anjeunnaceuriktarikpisansartapoknakaramana,"Abdi ogémugiadiberkahan,Rama."

30Ceukanjeunna,"Duluranjeunsumpingkalawannipu, ngarebutberkahanjeun"Ceukanjeunna,"Ayeunakuring ngartikunaonngarannaYakub.Anjeunnageusduakali

nipukuring:Hakkaruhunkuringgeusdirampas,ayeuna berkahkuringgeusdirampas."

31Anjeunnangawaler,"NahaAmateunyimpenberkah kanggoabdi?"Ishakngawaler,"AnjeunnakuAma parantosdijadikeunjuragan,sadayadulur-dulurnaparantos dijadikeunabdi-abdinaAnjeunnaparantosdikuatkeunku gandum,anggur,sarengminyakanuseueurAyeuna,naon anukedahdilakukeunkuAma,anaking?"

32EsaungalahirkaIshak,ramana,"NahaAmanganukur gaduhhijiberkah?Mugiabdiogédiberkahan,Rama" 33EsauceuriktarikpisanIshakngawaler,"Panguburan anjeunmoalayaembuntibumi,moalayaembuntilangitti luhur."

34Jeungkupedangmanehmanehbakalhirup,jeung manehbakalngawulakadulurmanehJeungbakal kajadiannalikamanehjadigede,jeunggeusngocokkeun kuknatinabeuheungmaneh,manehbakalngalakukeun dosaanupinuhnepikamaot,jeungturunanmanehbakal dicabuttihandapeunlangit.

35EsauterusngancamYakublantaranberkahanu dibikeunkuramanakaanjeunna,sartaanjeunna ngagerendengdinahaténa,"Mugiadinten-dintenkasedih pikeunkarugianramakuringparantossumping,supados kuringtiasamaehandulurkuringYakub"

BAB27

1Sanggeuséta,Ésau,putracikalna,dicaritakeunkaRibka dinaimpian,tuluyRibkanimbalanYakub,putrabungsuna 2sartangalahirkaanjeunna,"Esauduluranjeunbademales dendamkaanjeun,bademaehananjeun."

3Ayeuna,anaking,turutkeunparentahabdi,geurakabur kaHaran,kaLaban,dulurabdi,cicingdidinyasababaraha dintendugikaamarahlanceukanjeunleungit,sareng anjeunnangaleungitkeunamarahnatianjeun,sarenghilap kanasagalaanuanjeunpigawé;terasabdibakalnitah anjeunsumpingtidinya.

4Yakubngawaler,"KuringteusieunLamunmanehna hayangmaehankuring,kuringbakalmaehanmanehna"

5Tapiceukmanehnakaanjeunna,"Ulahnepika kaleungitanduaanakkuringdinahijipoe"

6Yakubngalahirkaibuna,"Anjeunterang,punbapa parantossepuhsarengteutiasaningalideuikumargi panonnakusamUpamiabdininggalkeunanjeunna, anjeunnabakalsedihkumargiabdininggalkeunanjeunna sarengngantunkeunanjeun.Punbapatangtosambek sarengnyumpahanabdiAbdimoalangkatUpami anjeunnangutusabdi,abdianubadeangkat."

7RebekangalahirkaYakub,"Kuringrekkajero,rek nyaritakamanehna,terusmanehnabakalnitahhidep indit"

8RebekalebetkaIshak,pokna,"Abdigeusbosenhirup lantaranduaputriurangHet,anugeusdipiboganakuEsau JeunglamunYakubmilihpamajikantiantaraputri-putri urangdieu,naongunanaabdihirupdeui,sababputri-putri urangKanaantehjahat"

9IshaknyauranYakub,tuluyngaberkahananjeunna,sarta nimbalan,"UlahmilihpamajikantiurangKanaan 10GeurainditkaMesopotamia,kabumiBetuel,ramana indunghidep,tuluynéanganjodohtidinyatiantaraanakanakLaban,dulurindunghidep

11MugiaAllahNuMahaKawasamaparinberkah, ngagedékeun,jeungngalikeunanjeun,sangkananjeunjadi bangsa-bangsa,sartamaparinberkahkaanjeunjeungka turunananjeunkawasanudibikeunkabapakuringIbrahim, sangkananjeunmeunangkeuntanahtempatanjeun ngumbarajeungsakumnatanahanudipasihkeunkuAllah kaIbrahimHayugeuraindit,anaking,kalawansalamet"

12IshaknimbalanYakubinditkaMesopotamia,kaLaban putraBetuelurangSiria,dulurnaRibka,ibunaYakub 13SanggeusYakubangkatkaMesopotamia,Rabeka nalangsalantaranningaliputrana,sartaanjeunnaceurik

14IshakngalahirkaRibka,"Dada,ulahceuriklantaran Yakub,anakkuring;sababanjeunnainditkalawansalamet, sartaanjeunnabakalbalikkalawansalamet"

15AllahNuMahaAgungbakalngajagaanjeunnatina sagalakajahatan,sartabakalnyarengananjeunna;sabab Anjeunnamoalninggalkeunanjeunnasapanjanghirupna 16Sababkuringterangyensagalalampahnabakalmakmur dimanawaéanjeunnaangkat,nepikaanjeunnabalikdeui kaurangkalawansalamet,sartaurangbisanepungan anjeunnakalawansalamet

17Ulahsieunkuanjeunna,adikuring,sababanjeunnaaya dinajalananulempengsarenganjeunnalalakianu sampurna:sarenganjeunnasatiasarengmoalbinasaUlah ceurik.

18IshakngalilipurRibkakulantaranYakub,putrana,sarta ngaberkahananjeunna

19YakubangkattiSumurSumpahkaHarandinataun kahijiminggukaduadinataunYobelka-44,terassumping kaLusdipagunungan,nyaétaBetel,dinabulananyar bulankahijimingguieu,[2115AM]sarengsumpingka tempatétasontensarengmaliktijalankakulonjalanéta wengiéta:terasanjeunnanginepdidinya;sababpanonpoé parantossurup.

20Tuluyanjeunnanyokothijibatutitempatétatuluy neundeunnadihandapeuntangkal,tuluyanjeunna leumpangsorangan,tuluysaré.

21Peutingétaanjeunnangimpi,katingaliayatanggaanu nangtungdibumi,puncaknanepikasawarga,terus malaikat-malaikatPANGERANturun-naikkadinya. PANGERANnangtungdidinya

22MantennangadawuhkaYakub,"KamitehPANGERAN, AllahIbrahim,karuhunanjeun,jeungAllahIshak;tanah tempatanjeunsaretehbakaldibikeunkaanjeunjeungka turunananjeun"

23Turunananjeunbakaljadikawaskekebultaneuh,sarta anjeunbakalbaranahankakulonjeungkawétan,kakalér jeungkakidul,sartakuanjeunjeungkuturunananjeun sadayakulawargabangsa-bangsabakaldiberkahan

24Kamibakalayasarenganjeun,sarengbakalngajaga anjeunkamanawaéanjeunangkat,sarengKamibakal mulangkeunanjeunkaieutanahkalayansalamet;sabab KamimoalninggalkeunanjeunsateuacanKami ngalaksanakeunsagalaanuKamiparantosnyarioskeunka anjeun

25Yakubhudangtinasare,tuluyngalahir,"Leresieu tempattehbumiPANGERAN,abditeuterang."Anjeunna sieun,sartangalahir,"Ieutempattehpikasieuneun,teuaya liantibumiAllah,sarengieugapurasawarga"

26Isuk-isukkénéhYakubhudang,tuluynyokotbatuanu dijieunnadihandapeunsirahna,tuluydijadikeuntugu,

tuluydikucuranminyakdiluhurnaTuluyétatempat dingarananBetel;baheulanamahLus.

27YakubjangjikaPANGERAN,pokna,"Upami PANGERANnyarengansarengngajagaabdidina perjalananieu,masihanabdirotikanggodidaharsareng pakeankanggodianggo,supadosabditiasauihdeuika bumipunbapakalayansalamet,makaPANGERANbakal jantenAllahabdi,sarengbatuanuparantosabdidirikeun salakutugupikeuntandaditempatieubakaljantenbumi PANGERAN,sarengtinasagalaanuGustipasihankaabdi, abdibakalmasihansapersapuluhnakaGusti,yaAllah abdi"

BAB28

1Tuluyanjeunnaangkatkatanahwétan,katempatLaban, lanceuknaRibka,sartaanjeunnangalayananLabanpikeun meunangkeunRahél,putrina

2Dinataunkahijiminggukatilu[2122AM]anjeunna nyarioskaYakub,'Berekeunpamajikankuring,anukuring parantosngalayanananjeunsalamitujuhtaun';terasLaban nyarioskaYakub,'Kuringbakalmasihanpamajikananjeun kaanjeun'

3TuluyLabanngayakeunpésta,tuluynyokotLea,putri cikalna,tuluydibikeunkaYakubjadipamajikanana,kitu deuiZilpa,abdina,jadiabdiawéwéna;Yakubteu nyahoeun,sababnyangkaétaRahel

4YakubngahijijeungLaban,jebulnaLea.Yakubambek kaLaban,pokna,"Kunaonmanehngalakukeunkieuka kuring?NahalainpikeunRahel,lainpikeunLea?Kunaon manehnganyenyerikuring?"

5Candakputrianjeun,abdibadeangkat;sababanjeun parantosngalakukeunkajahatankaabdi’Yakublangkung mikanyaahRaheltibatanLea;panonLeateukatingali,tapi awaknakaseppisan;ariRahelpanonnageulisturgeulis pisan

6LabanngalahirkaYakub,"Dinagaraurangmahteu biasaméréanaknungoraheulatibatannukolot"Jeung teubenerkitu;sababgeusditangtukeunjeungditulisdina KitabSuci,yénteuayanuméréanaknungoraheulati batannukolot;tapinukolot,nukahijiméréheula,terusnu kaduamérédeui-jeunglalakinungalakukeunkitu,bakal dihukumdisawarga,jeungtayanubenernungalakukeun ieu,sababieutéhjahatdipayuneunPANGERAN

7JeungparentahkeunkaurangIsrailsupayaulah ngalakukeunhalieu.Ulahnyokotatawamerenungora samemehdibikeunkanucikal,sababetatehkajahatan pisan.

8LabanngalahirkaYakub,"Pestaieukudutujuhpoé, terusRahelrekdibikeunkahidep,supayahidepbisa ngawulakahideptujuhtaundeui,supayahidepbisa ngangondombahidepkawassaminggukamari."

9SanggeustujuhpoépéstaLearéngsé,Labanmasrahkeun RahelkaYakub,sangkanYakubngalayananYakubtujuh taundeui,sartaYakubmasrahkeunBilha,adinaZilpa,ka Raheljadibabuna

10Anjeunnangalayanandeuitujuhtaunpikeun meunangkeunRahel,sababLeageusdibikeunkaanjeunna kalawanteuayabayaran

11PANGERANmukakandunganLea,terusLea ngandungsartangalahirkeunYakub,sartaYakub

dingarananRuben,dinapoeka-14bulankasalapan,dina taunkahijiminggukatilu.[2122AM]

12TapikandunganRahelditutup,sababPANGERAN ningaliyénLeadipikageuleuhjeungRaheldipikanyaah.

13YakubngalakukeunhubungandeuijeungLea,terus ngandung,terusngalahirkeunanaklalakikaduapikeun Yakub,sartaYakubdingarananSimeon,dinatanggaldua puluhhijibulankasapuluh,dinataunkatilumingguieu. [2124AM]

14YakubngalakukeunhubungandeuijeungLea,terusLea ngandung,tuluyngalahirkeunanaklalakikatilu,sarta YakubméréngaranLewi,dinabulananyarbulankahiji taunkagenepmingguieu.[2127AM]

15Yakubngahijideuijeungmanehna,terusmanehna ngandung,terusngalahirkeunanaklalakikaopat,terus dingarananYuda,dinatanggallimabelasbulankatilu,dina taunkahijiminggukaopat[2129AM]

16KulantarankituRahelsirikkaLea,lantaranLeateu bogaanak,terusmanehnanyaritakaYakub,"Bereanakka kuring"WalerYakub,"Nahakuringgeusnahananakti anjeun?Nahakuringgeusninggalkeunanjeun?"

17NalikaRahelningaliyénLeageusngalahirkeunopat putrakaYakub,nyaétaRuben,Simeon,Lewi,jeungYuda, anjeunnanyarioskaYakub,"SinggahkaBilha,abdiabdi, supadosanjeunnangandungsarengngalahirkeunputra pikeunabdi"(SarengRahelmasihanBilha,abdiabdina, jantenistrina)

18Anjeunnaangkatkadinya,terusmanehnangandung, terusngalahirkeunanaklalaki,terusdingarananDan,dina tanggalkasalapanbulankagenep,dinataunkagenep minggukatilu.[2127AM]

19YakubangkatdeuikaBilhapikeunkaduakalina,terus Bilhangandungdeui,tuluyngalahirkeunanaklalakideui kaYakub,terusRahelméréngarankaYakub,dinatanggal limabulankatujuh,dinataunkaduaminggukaopat 20NalikaLeaningaliyénmanéhnageusmanduljeungteu bogaanak,manéhnasirikkaRahel,terusmanéhnaméré Zilpa,hambaawéwéna,kaYakubpikeundibojoan,terus manéhnangandung,terusngalahirkeunanaklalaki,terus LeaméréngaranGadkabudakéta,dinatanggalduabelas bulankadalapan,dinataunkatiluminggukaopat[2131 AM]

21Anjeunnaangkatdeuikaanjeunna,terasanjeunna ngandung,terasngalahirkeunputrakadua,sarengLea nyebatnaminaAser,dinatanggalduabulankasabelas,dina taunkalimaminggukaopat.[2133AM] 22YakubngahijijeungLea,terusLeangandung,tuluy ngalahirkeunanaklalaki,terusdingarananIsakar,dina tanggalopatbulankalima,dinataunkaopatminggu kaopat,[2132AM]tuluydibikeunkasaurangnungasuh 23Yakubangkatdeuikaanjeunna,terasanjeunna ngandung,terasngalahirkeundua(putra),hijilalakisareng hijiawéwé,terasanjeunnamasihannamiputraétaZebulon, sarengnamiputriétaDinah,dinatanggalkatujuhbulan katujuh,dinataunkagenepminggukaopat[2134AM] 24PANGERANmaparinsihrahmatkaRahel,mukakeun kandunganana,terusngandung,tuluyngalahirkeunanak lalaki,terusdingarananYusuf,dinabulananyarbulan kaopat,dinataunkagenepdinaminggukaopatieu[2134 AM]

25NalikaYusuplahir,YakubnyarioskaLaban,"Berekeun kaabdipamajikansarengputra-putraabdi,terasabdibade angkatkaRamaIshak,supadosabditiasangadamelbumi kanggoabdi;sabababdiparantosngalayanananjeun salamimangtaun-taunkanggoduaputrianjeun,sarengabdi badeangkatkabumiRamaabdi"

26TidinyaLabanngalahirkaYakub,"Upahnadidieu heula,angondomba-dombakuringdeui,jeungtarima upahna"

27Aranjeunnasapukpikeunméréupahkaanjeunna, nyaétadombajeungembeanuhideung,belang,jeung bodasanulahir

28Domba-dombaétangalahirkeunanakanubelang,anu bintik-bintik,jeunganuhideung,rupa-rupatandana,terus ngalahirkeundeuianakdomba-dombakawasdirina sorangan,sartaanubelang-belangétaanakYakubjeung anuhenteuétaanakLaban

29HartabandaYakubbeukilobapisan,anjeunnamiboga sapi,domba,kalde,onta,jeunghambasahayalalakijeung hambasahayaawewe

30Labanjeungputra-putranasirikkaYakub,nepika Labanngarebutdeuidomba-dombanatiYakub,terus anjeunnaniténanYakubkalawanniatjahat

BAB29

1SanggeusRahelngalahirkeunYusup,Labaninditrek ngaguntingbuludombana,sababjaraknatilupoetiRahel, perjalananana

2YakubningaliyénLabannujungaguntingbuludombana, terusnyauranLeajeungRahel,tuluyngajurungaranjeunna pikeunngiringkatanahKanaan

3Sababanjeunnanyarioskeunkaaranjeunnakumaha anjeunnaningalisadayanadinaimpian,bahkansadayana anuAnjeunnaparantosnyarioskeunkaanjeunnayén anjeunnakedahuihdeuikabumiramana,sareng aranjeunnanyarios:'Kaunggaltempatanuanjeunangkat, kamibakalangkatsarenganjeun'

4YakubmujikaAllahIshakramana,jeungkaAllah Ibrahimramana,tuluynaékkapamajikanjeunganakanakna,sartanyokotsagalahartabandana,tuluymeuntas walungan,terussumpingkatanahGilead,tapiYakub nyumputkeunniatnatiLabansartateungabejaankaLaban. 5Dinataunkatujuhminggukaopat,Yakubmalikka Gileaddinabulankahiji,tanggalduapuluhhiji[2135AM] LabanngudagYakubsartanyusulYakubdipagunungan Gileaddinabulankatilu,tanggaltilubelas

6PANGERANteungantepYakubnganyenyeriYakub, sababpeuting-peutingMantennanembongankaYakub dinaimpianLabanngalahirkaYakub

7DinatanggallimabelaspoéétaYakubngayakeunpésta pikeunLaban,sarengpikeunsadayaanusumpingsareng anjeunna,sarengYakubsumpahkaLabandinadintenéta, sarengLabanogékaYakub,yénduananahenteukedah meuntasGunungGileadkaanusanéskalayanniatjahat

8Tuluyanjeunnangadameltumpukanbatudidinyapikeun jadisaksi;kukitunatempatétadingaranan"Tumpukan Saksi",dumasarkanangarantumpukanéta

9TapibaheulamahtanahGileadtehdisebuttanahRepaim; sababetatehtanahRepaim,jeungurangRepaimlahir(di

dinya),raksasa-raksasanujangkungnasapuluh,salapan, dalapannepikatujuhhasta.

10TempatpadumukanmaranéhnatitanahbaniAmonnepi kaGunungHermon,sartapuseurkarajaanmaranéhna nyaétaKarnaim,Astarot,Edrei,Misyur,jeungBeon.

11PANGERANngabasmimaranehnalantarankalakuan jahatna;sababmaranehnajahatpisan,jeungurangAmori cicingditempatna,jahatjeungdosa,jeungayeunateuaya jalmaanugeusngalakukeunsagaladosanasacarapinuh, jeungmaranehnateubogapanjangumurdeuidibumi 12YakubngutusLaban,tuluyangkatkaMesopotamia, tanahWetan,ariYakubbalikdeuikatanahGilead 13Dinabulankasalapan,tanggalsawelasbulanéta, anjeunnameuntasWalunganYabokDinapoeeta,Esau, lanceukna,sumpingkaanjeunna,sartaanjeunnageusakur deuijeunganjeunna,tuluyangkattidinyakatanahSeir,ari Yakubmahcicingditenda-tenda

14Sarengdinataunkahijiminggukalimadinayubileum ieu[2136AM]anjeunnameuntasYordan,sarengcicingdi saluareunYordan,sarenganjeunnangangondomba-domba natilauttumpukandugikaBetshan,sarengkaDotan sarengkaleuweungAkrabbim.

15Tuluyanjeunnangirimkeunsagalarupahartabandaka Ishak,ramana,pakean,dahareun,daging,inuman,susu, mentega,kéju,jeungsababarahakurmatilebak.

16SarengkaibunaRibkaopatkalisataun,antarausum bulan,antarangabajaksarengpanén,sarengantarausum gugursarengusumhujansarengantarausumtirissareng usumsemi,kamunaraIbrahim

17IshakgeusbaliktiSumurSumpah,terusnaékka munaraIbrahim,ramana,teruscicingdidinyamisahti Esau,putrana

18WaktuYakubinditkaMesopotamia,Esaunikahka Mahalat,putriIsmail,tuluyngumpulkeunsagalaingoningonramanajeungpamajikan-pamajikanna,tuluyinditka GunungSeirsartacicingdidinyaIshakditinggalkeunku ramanadiSumurSumpah.

19IshakangkattiSumurSumpahteruscicingdimunara Ibrahim,ramana,dipagununganHebron

20Yakubngirimkeunsagalarupaanudiperyogikeunku ramanakaibuna,terusaranjeunnangaberkahanYakub kalawansakujurhaténajeungsakujurjiwana

BAB30

1Sarengdinataunkahijiminggukagenep[2143AM] anjeunnaangkatkaSalem,diwétaneunSichem,kalayan tentrem,dinabulankaopat.

2Tidinya,Dinah,putriYakub,dibawakaimahSikem, putraHemor,urangHiwi,pamingpinnagaraéta,tuluy dihinajeungdihinaDinahtéhbudakawéwéleutikkénéh, umurnaduabelastaun.

3TuluyanjeunnangajurungbapanajeungsadulursadulurnasupayaetaawewediboyongkaYakubYakub jeungputra-putranaambekpisankujalma-jalmadiSikem, lantarangeusngaruksakDinah,adina,sartangomongka maranehnakalawanniatjahat,nipujeungngabobodo Dinah

4SimeonjeungLewiujug-ujugdatangkaSikem,terus ngahukumsakumnajalmadiSikem,maehansakumna lalakianukapanggihdidinya,teuayahiji-hijiacananu

nyésadidinya:kabehdipaehankumaranehnalantaran geusngahinaDinah,adina.

5TisemetayeunaulahayadeuiputriIsrailanudihina; sababhukumangeusditetepkeundisawargapikeun maranehna,nyaetakudungabasmisakabehlalakiurang Sekemkupedang,lantaranmaranehnageusnyieun kajahatandiIsrail

6PANGERANmasrahkeunaranjeunnakaputra-putra Yakubsupadosaranjeunnatiasangabasmiaranjeunnaku pedangsarengngalaksanakeunhukumankaaranjeunna, sarengsupadosteuayadeuianudilakukeundiIsrailyén parawanIsrailkedahdihina

7JeunglamunayalalakidiIsrailanuhayangmikeun anaknaaweweatawasadéréknaawewekalalakitibangsabangsalian,etalalakikududipaehan,terusdibalangku batu;sababmanehnageusnyieunkalakuananuteupantes diIsrail;terusetaawewekududibeuleum,sababmanehna geusngahinakeunngarankulawargabapana,terus manehnabakaldisingkirkeuntiIsrail.

8Jeungulahayaawewenungalakukeunjinajeungulah ayajalmanunajisdiIsrailsapanjanghirupna;sababIsrail tehsucipikeunPANGERAN,jeungunggaljalmaanugeus najiskeunetapastibakaldipaehan:kududibaledoganku batu

9Sababkieugeusditetepkeunjeungditulisdinatablet sawargangeunaansakumnaturunanIsrail:singsahaanu ngahinakeun(eta)pastibakalmaot,jeungmanehnabakal dibalangkubatu.

10Jeunghukumieuteuayawateswaktu,teuaya panghampura,atawapanebusdosa:tapilalakianugeus ngahinakeunanaknaawewekududibasmitisakuliahIsrail, sababmanehnageusmasrahkeunsabagianturunananaka Molok,sartageusngalakukeunkajahatannepika ngahinakeunetatempat.

11JeungMusa,piwarangurangIsrailulahmasrahkeun anak-anaknakajalma-jalmanulainYahudi,jeungulah ngawinanak-anaknatijalma-jalmanulainYahudipikeun anak-anakna,sababieutehhalanupikakeuheuleundi payuneunPANGERAN

12Kukituna,kuringgeusnuliskeunpikeunanjeundina KitabHukumsagalakalakuanurangSekemanu dilakukeunkaDinah,jeungkumahaputra-putraYakub nyarita,'Kamimoalmasrahkeunanakkamikalalakianu teudisunat;sababetatehmangrupakeunhinaanpikeun kami'

13EtatehmangrupakeunhinaanpikeunIsrail,pikeun jalma-jalmaanuhirup,jeungpikeunjalma-jalmaanu ngawinputri-putribangsa-bangsasejen;sababieutehnajis jeungpikageuleuheunpikeunIsrail

14Israilmoalbébastinanajisieulamunbogapamajikanti anak-anakawéwébangsaséjén,atawageusmérésalah sahijianakawéwénakalalakitibangsaséjén.

15Sababbakalayawabahdemiwabah,jeungkutukan demikutukan,jeungunggalhukuman,wabahjeung kutukanbakaldatangkaanjeunna:lamunanjeunna ngalakukeunhalieu,atawanyumputkeunpanonnatijalmajalmaanungalakukeunnajis,atawajalma-jalmaanu ngotorantempatsuciPANGERAN,atawajalma-jalmaanu ngotorannamisuci-Na,(maka)sakumnabangsabakal diadilibabarenganpikeunsagalanajisjeungpanuduhan jalmaieu

16Jeungmoalayaanunganggapentengjalma[jeungmoal ayaanunganggapentengjalma]jeungmoalayaanu narimabuah-buahanjeungkurbanjeungkurbanbeuleuman jeunggajihtileungeunna,atawaseungitanuamis,sangkan bisanarimaeta:kitujeungkituunggallalakiatawaawewe diIsrailanungotorantempatsuci

17KusababkituKamigeusmarentahkeunkamaneh,kieu: 'BejakeunkasaksianieukaIsrail:tingalikumahakaayaan urangSekemjeungputra-putrana:kumahamaranehna diserahkeunkaleungeunduaputraYakub,terus maranehnamaehanmaranehnakalawandisiksa,sartaeta (diitung)kamaranehnasalakujalmaanubener,sartaeta dituliskeunkamaranehnasalakujalmaanubener.

18TurunanLewidipilihpikeunjadiimam,sartajadiurang Lewi,supayamaranehnabisangawulakaPANGERAN, kawasurang,terus-terusan,sartasupayaLewijeungputraputranadibereberkahsalamina;sababanjeunnasumanget pikeunngalaksanakeunkabeneran,pangadilan,jeung pamalesdendamkasakumnajalmaanungalawanIsrail.

19Kukitunaaranjeunnanyeratkeundinaloh-lohlangit salakukasaksianpikeunkahadean-Na,berkahsareng kabenerandipayuneunAllahsakumnamanusa:

20Sarengurangémutkanakabenerananudicumponanku lalakiétasalamihirupna,dinaunggalpériodetaun;dugika sarébugenerasiaranjeunnabakalnyatetéta,sarengéta bakalsumpingkaanjeunnasarengkaturunananasaatos anjeunna,sarenganjeunnaparantosdicatetdinatablet sawargasalakusobatsarengjalmaanusoleh.

21SadayacatetanieuparantosKamituliskanggoanjeun, sarengparantosKamiparéntahkeunkaanjeunpikeun nyarioskabaniIsrail,yénaranjeunnahenteukedah ngalakukeundosaatanapingalanggaraturanatanapi ngalanggarperjanjiananuparantosditetepkeunpikeun aranjeunna,(tapi)aranjeunnakedahngalaksanakeunana sarengdicatetsalakusobat

22Tapilamunmaranéhnangalanggarsartamigawénajis dinasagalahal,maranéhnabakaldicatetdinaloh-loh sawargasalakumusuh,sartamaranéhnabakaldibasmitina kitabkahirupan,sartamaranéhnabakaldicatetdinakitab jalma-jalmaanubakaldibasmijeungbarengjeungjalmajalmaanubakaldibasmitibumi

23Sarengdinadintennalikaputra-putraYakubmaehan Sikem,hijitulisandicatetpikeunkahadeanaranjeunnadi sawargayénaranjeunnaparantosngalaksanakeun kabeneransarengkajujuransarengdendamkajalma-jalma anudosa,sarengétaditulispikeunberkah.

24TuluyaranjeunnamawaDinah,adina,tiimahSikem, sartangarampogsagalarupaanuayadiSikem,domba,sapi, kalde,sagalahartabanda,kitudeuisakabehingon-ingonna, tuluydibawakaYakub,ramana

25Anjeunnanyarekanaranjeunnalantaranaranjeunnageus maehankotaetakupedang,sababanjeunnasieunku jalma-jalmadidinya,nyaetaurangKanaanjeungurang Peris

26Kota-kotadisakurilingSikemkacidasieunnaku PANGERAN,nepikateungudagputra-putraYakub, lantarangeuskacidasieunna.

BAB31

1Dinabulananyar,Yakubnyarioskasakumna kulawargana,"Sucikeundirianjeunsarenggantipakean anjeun,terashayuurangangkatkaBetel,tempatkuring sumpahkaMantennanalikakuringkaburtipayuneun lanceukkuringEsau,sababanjeunnaparantossareng kuringsarengmawakuringkatanahieukalayanaman, sarengsingkirkeundewa-dewaasinganuayadiantara anjeun."

2Aranjeunnamiceundewa-dewaasingsarengnaonanu ayadinaceulisarenganuayadinabeuheungna,kituogé brahala-brahalaanudipalingkuRaheltiLabanramana, anudipasihkeunsadayanakaYakubYakubngaduruk sarengngaremukkeunétabrahala-brahala,teras ngancurkeunétabrahala-brahala,terasnyumputkeunéta brahala-brahaladihandapeuntangkalekditanahSikem 3DinabulananyarbulankatujuhanjeunnaangkatkaBetel. Anjeunnangadegkeunaltarditempatanjeunnasare,teras ngadegkeuntugudidinya,terasnimbalankaIshak,ramana, pikeunsumpingkakurbanna,sarengkaibuna,Rebekah.

4Ishakngalahir,"HayuanakkuringYakubdatang,supaya kuringbisanepungananjeunnasateuacankuringmaot"

5YakubangkatkabumiIbrahim,ramanaIshak,sareng ibunaRebekah,terasanjeunnanyandakduaputrana,Lewi sarengYuda,terassumpingkabumiIshak,ramana,sareng ibunaRebekah.

6Rabekakaluartimunarakapayuneunmenarasejanyium jeungngarangkulYakub;sababsumangetnajadisegerdeui nalikangadéngébéja,"IeuputraanjeunYakubsumping." TerusmanéhnanyiumYakub

7ManehnaningaliduaputraIbrahim,teruswanohka maranehna,terusnanyakaanjeunna,"Nahaieuputra-putra hidep,anaking?"Terusmanehnangarangkuljeungnyium aranjeunna,baringaberkahanaranjeunna,pokna,"Kujalan hidepturunanIbrahimbakaljadikawentar,sartahidep bakaljadiberkahdidunya"

8YakublebetkakamarIshak,ramana,tempatanjeunna keurngagoler,jeungduaputranaayadidinya.Yakub nyepengleungeunramana,tuluyngabungkukbarinyium anjeunnaIshaknyekelbeuheungYakubbariceurik

9PoékngaleungittinapanonIshak,sartaanjeunnaningali duaputraYakub,Lewi,jeungYuda,terusanjeunna ngalahir,"Nahaieuputra-putraanjeun,anakkuring?Sabab aranjeunnasaruajeunganjeun."

10Sarenganjeunnanyarioskaanjeunnayénaranjeunna leres-leresputra-putrana:'Sarenganjeunleres-leresningali yénaranjeunnaleres-leresputra-putrakuring'.

11Aranjeunnanyampeurkeunanjeunna,terusanjeunna malik,terusnyiumsartangarangkulduanana.

12Rohnubuatturunkanasungutna,terusanjeunnanyekel leungeunkatuhuLewijeungleungeunkéncaYuda

13AnjeunnamalikkaLewiheula,tuluyngaberkahan anjeunna,sartapokna,"Mugia-mugiaAllahNuMaha Kawasa,PangeranNuMahaAgung,maparinberkahka anjeunsarengkaturunananjeunsapanjangjaman" 14MugiaGustimasihankaanjeunsarengkaturunan anjeunkaagungansarengkamulyaananuageung,sareng ngajantenkeunanjeunsarengturunananjeun,tiantara sadayamahluk,pikeunnyaketanAnjeunnapikeun ngalayananditempatsuci-Nasalakumalaikatayanasareng salakujalma-jalmasuci.(Sanaos)sapertosaranjeunna, turunanputra-putraanjeunbakaljantenkamulyaan,

kaagungansarengkasucian,sarengmugiaAnjeunna ngajantenkeunaranjeunnaagungsalami-lamina.

15Aranjeunnabakaljantenhakimsarengpangeran,sareng kapalasadayaturunanputraYakub;Aranjeunnabakal nyarioskeunkecapPANGERANkalayanadil,Sareng aranjeunnabakalnangtoskeunsadayapangadilan-Na kalayanadilSarengaranjeunnabakalnyatakeunjalanjalanKamikaYakubsarengjalan-jalanKamikaIsrail. BerkahPANGERANbakaldipasihkeundinasungutna Pikeunngaberkahansadayaturunananudipikacinta 16IndunganjeunnyaurananjeunLewi,sarenganjeunna leres-leresnyaurananjeun;anjeunbakalngahijisareng GustisarengjantensobatsadayaputraYakub;HayuméjaNajantenmilikanjeun,sarenganjeunsarengputra-putra anjeuntuangtinaéta;Sarengmugiaméjaanjeunpinuhka sadayagenerasi,Sarengtuangeunanjeunmoalkakurangan pikeunsadayajaman

17Mugiasadayaanungabencikaanjeunsujuddi payuneunanjeun,sarengmugiasadayamusuhanjeun dibasmisarengbinasa;Mugiaberkahjalmianu ngaberkahananjeun,sarengmugiaunggalbangsaanu nyumpahananjeundikutuk.

18JeungkaYudaanjeunnanyarios:'MugiaPANGERAN masihananjeunkakuatansarengkakawasaanpikeun nganiayasadayaanungabencianjeun;anjeunbakaljanten pangeran,anjeunsarengsalahsahijiputraanjeun,pikeun putra-putraYakub;mugianamianjeunsarengnamiputraputraanjeunnyebarsarengngalangkunganunggaltanah sarengdaérahTerasbangsa-bangsasanésbakalsieundi payuneunanjeun,sarengsadayabangsabakalngadegdeg 19DianjeunbakalayapitulungpikeunYakub,sarengdi anjeunbakalayakasalametanpikeunIsrail

20Sarengnalikaanjeuncalikdinatahtakahormatan kabenerananjeun,bakalayakatengtremananuageung pikeunsadayaturunanputra-putraanudipikacinta;mugia berkahjalmianungaberkahananjeun,sarengsadayaanu ngabencianjeun,nganiayaanjeun,sarengnyumpahan anjeun,bakaldicabutsarengdibasmitibumisarengbakal dikutuk

21Tuluymalik,anjeunnanyiumdeuiYakub,baribungah pisanlantarangeusningaliputra-putraYakubkalawan sajati

22Anjeunnakaluartiantaradampalsukuna,tuluysujudka anjeunna,tuluyngaberkahanaranjeunna,tuluyistirahatdi dinyajeungIshak,ramana,peutingeta,sartaaranjeunna tuangjeungnginumkalawanbungah.

23TuluyanjeunnanitahduaputraYakubsare,hijidi katuhujeunghijideuidikenca,sartaetadianggapbener pikeunanjeunna

24PeutingétaYakubnyaritakeunsagalahalkaramana, kumahaPANGERANgeusnémbongkeunwelasasihanu ageungkaanjeunna,jeungkumahaanjeunnageus ngaberkahananjeunnadinasagalalampahna,sartangajaga anjeunnatinasagalakajahatan

25IshakmujikaAllah,nudisembahkuIbrahim,ramana, anuteunyabutwelasasihjeungkasaean-Natianak-anak abdi-Na,Ishak.

26Isuk-isukYakubnyaritakeunkaIshak,ramana,jangjina anugeusdiikrarkeunkaPANGERAN,jeungtetenjoananu geuskatingali,yenanjeunnageusngadegkeunaltar,sarta sagalanageussiappikeunkurbananukududijieundi

payuneunPANGERANsakumahaanugeusdiikrarkeun, sartayenanjeunnageusdatangpikeunnempatkeunIshak dinakalde

27IshakngalahirkaYakub,putrana,"Abditeutiasa ngiringkahidep,daabditossepuhsarengteutiasangiring kajalanManggageuraangkat,anaking,kalayansalamet; dadintenieuabdiparantossaratusgeneppuluhlimataun, teutiasadeuingumbara;tunggangkeunindunghidepkana kalde,terashayuanjeunnaangkatsarenghidep"

28Sarengabditerang,anaking,yénanjeunsumping pikeunabdi,sarengmugiadintenieudiberkahankuanjeun anuparantosningaliabdihirup,sarengabdiogéparantos ningalianjeun,anaking.

29Mugiaanjeunmakmursarengngalaksanakeunjangji anuparantosdiikrarkeun;sarengtongngundurkeunjangji anjeun;sababanjeunbakaldiwajibkeuntanggungjawab kanajangjiétaAyeunaburu-burungalaksanakeunana, sarengmugiaMantennaridhokaanuparantosngadamel sagalahal,kasahaanjeunparantosngikrarkeunjangjiéta.

30TuluyanjeunnangalahirkaRebecca,"Inditjeung Yakub,anakmaneh"RebeccatuluyinditjeungYakub, anakna,kitudeuiDebora,terusaranjeunnakaBetel.

31Yakubingetkanadoaanudibikeunkuramanaka anjeunnasarengduaputrana,LewisarengYuda,teras anjeunnabungahsarengmujikaAllahkaruhunna,Ibrahim sarengIshak

32Sarenganjeunnanyarios:'Ayeunaabditerangyénabdi gaduhharepananulanggeng,sarengputra-putraabdiogé, dipayuneunGustisadayana';sarengkituanuditetepkeun ngeunaanduaéta;sarengaranjeunnanyatetétasalaku kasaksiananulanggengpikeunaranjeunnadinatablet sawargakumahaIshakngaberkahanaranjeunna

BAB32

1AnjeunnacicingdiBetelpeutingéta,sartaLewingimpi yénmaranéhnageusngangkatanjeunnajadiimamAllah NuMahaAgung,anjeunnajeungputra-putranasalamina; tuluyanjeunnahudangtinasarénasartamujiPANGERAN 2Isuk-isukkénéh,tanggalopatbelasbulanéta,Yakub hudangisuk-isukkénéh,terusméréperpuluhantisagala rupabaranganudatang,bohbaranglalakibohingon-ingon, bohemas,barang-barangjeungpakean,kitudeui perpuluhantisagalarupabaranganudibawana

3DinamangsaharitaRahelngandungputrana,Benyamin Yakubngitungputra-putranatimimitianjeunnakaluhur, sartaLewinarimabagiantiGusti,sartaramana ngagemkeunanjeunnapakeanimamsartangeusian leungeunna

4Dinatanggallimabelasbulanieu,anjeunnamawaopat belassapijalutiantarasapi-sapi,duapuluhdalapandomba jalu,opatpuluhsalapandombajalu,tujuhanakdomba, jeungduapuluhhijiembejalupikeunkurbanbeuleuman dinaaltarkurban,anuseungitnanikmatdipayuneunAllah 5Ieukurbananjeunna,salakuhasiltinasumpahnayén anjeunnabakalmasihansapersapuluh,sarengkurbanbuahbuahansarengkurbaninuman.

6Sanggeusseuneungadurukmenyandinaseuneu, anjeunnangadurukdupadinaseuneu,jeungpikeunkurban sukurduasapijalu,opatdombajalu,opatdombajalu,opat

embejalu,duadombajaluumursataun,jeungduaembe jalu;kituanudilakukeunanaunggalpoesalilatujuhpoe.

7Anjeunnasarengsadayaputranasarengjalmi-jalmina tuang(ieu)kalayanbungahsalamitujuhdintendidinya sarengmujisarengmujisyukurkaPANGERAN,anu parantosngaleupaskeunanjeunnatinasagalakasusahna sarengparantosmasihananjeunnasumpahna

8Anjeunnamasihanperpuluhansadayasasatoananuhalal, sarengngadamelkurbanbeuleuman,tapisasatoananunajis henteudibikeunkaLewiputrana,sarenganjeunnamasihan sadayajiwalalakikaanjeunna

9SarengLewingalaksanakeunjabatanimamdiBetel sateuacanYakubramanatibatansapuluhsadulurna,sareng anjeunnajantenimamdidinya,sarengYakubmasihan sumpahna:kukitunaanjeunnamasihandeuiperpuluhanka Gustisarengnyucikeunéta,sarengétajantensucipikeun Anjeunna

10Kusababkitu,dinaloh-lohlangitgeusditetepkeunjadi hukumpikeunméréperpuluhandeuiperpuluhanpikeun didahardipayuneunPANGERANtitaunkataun,di tempatanudipilihpikeunjenengan-Nacicing,jeung hukumieuteuayawatesumursalamina.

11Ieuaturanditulissupayabisadilaksanakeuntitaunka taunkucarangadaharperpuluhankaduadipayuneun PANGERANditempatanugeusdipilih,sartateuayaanu tinggaleuntitaunieunepikataunsaterusna

12Sababdinasataunna,sikibakaldidaharnepikamangsamangsapanén,anggurnepikamangsa-mangsaanggur, jeungminyaknepikamangsa-mangsana

13Sanajansésa-sésabarangétageuskolot,kududianggap najis,beuleumheula,sababétabaranggeusnajis.

14Kukituna,aranjeunnakedahngahakanétababarengan ditempatsuci,sarengulahngantepétajantenlami

15Sadayaperpuluhansapisarengdombakedahdisucikeun pikeunPANGERAN,sarengkedahdipibogakuimamimam-Na,anubakaldidaharkuaranjeunnadipayuneun Mantennatitaunkataun;sababkituanuditetepkeun sarengdiukirngeunaanperpuluhandinapapan-papan langit

16Peutingisukna,dinatanggalduapuluhduabulanieu, Yakubmutuskeunrékngawangunétatempat,ngurilingan buruankutémbok,sartanyucikeunanasalamina,pikeun dirinasoranganjeungturunan-turunanana.

17PeutingnaPANGERANnembongankaanjeunna,tuluy ngaberkahananjeunna,sartangadawuh,"Ngarananjeun moaldisebutYakubdeui,tapiIsrail."

18Mantennangadawuhdeuikaanjeunna,"Kami PANGERANanunyiptakeunlangitjeungbumi,sarta Kamibakalngalobakeunjeungngalikeunanjeunkalawan kacidalobana,sartaraja-rajabakalturuntianjeun,sarta aranjeunnabakalngahukumdimana-manadimanawaé sukumanusageusdiinjek-injek."

19JeungKamibakalmasrahkeunkaturunananjeun sakumnabumianuayadihandapeunlangit,sarta maranehnabakalngahukumsakumnabangsanurutkeun kahayangmaranehna,sartasanggeusetamaranehnabakal ngawasasakumnabumisartangawarisetasalamina.

20SanggeusAnjeunnaréngséngadawuhkaYakub, AnjeunnaangkatninggalkeunYakub,sartaYakubneuteup nepikaAnjeunnanaékkasawarga.

21Anjeunnaningalidinahijiwahyupeuting,sartaningali hijimalaikatturuntisawargabarinyekeltujuhpapanbatu, tuluydipasihkeunkaYakub,terusanjeunnamacaeta papanbatusartaterangsagalaanuditulisdijeronaanu bakalkajadiankaanjeunnajeungputra-putranasapanjang jaman

22TuluyAnjeunnanununjukkeunsagalaanukatulisdina papan-papansuci,sartangadawuhkaanjeunna,"Ulah ngadegkeunieutempat,ulahngajadikeunetatempatsuci anulanggeng,jeungulahcicingdidieu;sababieulain tempatanumerenahManggageurainditkabumiIbrahim, bapahidep,cicingjeungIshak,bapahidep,nepikapoe pupusnabapahidep."

23SababdiMesirhidepbakalmaotkalawantentrem,sarta diieutanahhidepbakaldikuburkalawanhormatdimakam karuhunhidep,disisiIbrahimjeungIshak.

24Ulahsieun,sababsakumahaanugeuskatempojeung kabacakuhidep,kitubakalkajadianana;jeungtuliskeun sagalahalanugeuskatempojeungkabacakuhidep.

25Yakubngawaler:'Gusti,kumahaabditiasaémutkana sadayaanuparantosabdibacasarengtingali?'Anjeunna ngawaler:'AbdibakalngingetkeunsadayanakaGusti.'

26Tuluyanjeunnahudangtidinya,terusingetkanasagala halanugeusdibacajeungkatempokuanjeunna,sarta nuliskeunsagalakecapanugeusdibacajeungkatempoku anjeunna

27Anjeunnangarayakeundeuihijidintendidinya,sareng anjeunnangurbankeundidinyanumutkeunsadayanaanu dikurbankeundinadinten-dintenanukapungkur,sareng namina'Tambahan,'sababdintenieuditambahkeunsareng dinten-dintenanukapungkuranjeunnanyebat'Pesta'.

28Kitugeuskaungkabyénétabakalkajadian,sartageus ditulisdinaloh-lohlangit:kukitunadiwahyukeunka anjeunnayénanjeunnakudungarayakeunéta,sarta nambahankanatujuhpoépéstaéta

29Jeungngarannadisebut'Tambahan,'sababétadicatetdi antarapoé-poépésta,numutkeunjumlahpoédinasataun.

30Peutingna,tanggalduapuluhtilubulanieu,Deborah, embanRebecca,pupus,terusdikurebkeundihandapeun kota,handapeuntangkalkiaradisisiwalungan.Tempatéta dingarananWalunganDeborah,jeungtangkalkiaraéta dingaranantangkalkiaratempatdukacitaDeborah

31RebeccabalikkabumikaIshak,ramana,terusYakub ngirimkeundombajalu,domba,jeungembejaluka Rabeccapikeunnyiapkeuntuangeunpikeunramana sakumahaanudipikahoyongkuanjeunna.

32Anjeunnanuturkeunibunanepikasumpingkatanah Kabratan,teruscicingdidinya.

33PeutingnaRahelngalahirkeunanaklalaki,terus dingaranan'Putrakasedihkuring';sababanjeunnanalangsa ngalahirkeunanjeunna:tapiramananyebatkeunngaranna Benyamin,dinatanggalsawelasbulankadalapandina minggukahijiminggukagenepYobelieu[2143AM]

34Rahelpupusdidinya,tuluydikurebkeunditanahEprata, nyaétaBetlehemYakubngadegkeunhijitugudiluhur makamRahel,dijalandiluhurmakamna

BAB33

1YakubangkatkakiduleunMagdaladra'ef,tuluyangkat kaIshak,ramana,sarengLea,garwana,dinabulananyar bulankasapuluh

2RubinningaliBilha,inangRahel,selirramana,keur mandiditempatanurusiah,terusanjeunnabogohkaRahel.

3Peutingnaanjeunnanyumput,terusanjeunnaasupka imahBilha,terusmendakanBilhakeursaresorangandina ranjangdiimahna.

4Sanggeusanjeunnasarejeungmanehna,manehna hudang,terusningaliyenRubenkeursarejeungmanehna diranjangTerusmanehnamukakeunsimbutnatuluy nyekelanjeunnabaringagorowok,teruskapanggihyeneta Ruben.

5Manehnaerakuetalalaki,terusngaleupaskeun leungeunnatileungeunna,sartaetalalakikabur

6Manehnakacidanalangsaeunanakuhaleta,sartateu nyaritakasaha-saha

7WaktuYakubbalikdeuinéanganmanéhna,manéhna ngomongkaYakub,"Kuringteubersihpikeunanjeun, sababkuringgeusnajiskuanjeunRubingeusnajiskeun kuring,teruspeuting-peutingmanéhnasaréjeungkuring Kuringkeursaré,teumanggihannanaonnepikamanéhna mukakeunsimbutkuringterussaréjeungkuring"

8YakubkacidaambeknakaRubenlantarananjeunnageus ngalakukeunhubunganseksualjeungBilha,lantaran anjeunnageusmukakeunsimbutbapana

9YakubteungadeukeutandeuikamanehnalantaranRubin geusngahinamanehna.Jeungsahawaéanumukakeun simbutbapana,kalakuananatehjahatpisan,sababetateh pikakeuheuleundipayuneunPANGERAN

10Kusababkitu,dinaloh-lohlangitgeusditulisjeung ditetepkeunyenlalakiteumeunangngewejeung pamajikanbapana,jeungteumeunangmukasimbutbapana, sababieunajis:duananapastibakalmaotbabarengan, lalakianungewejeungpamajikanbapanajeungawewena oge,sababmaranehnageusngalakukeunkajahatandibumi 11JeungmoalayananaonanunajisdipayuneunAllah urangdinagaraanugeusdipilihkuMantennapikeunjadi milik-Na

12Jeungdeui,ditulispikeunkaduakalina:'Singdilaknat jalmaanungagolerjeungpamajikanbapana,sabab manehnageusngungkabkeunkaérabapana';jeungsadaya umatsuciPANGERANnyarios'Mugiakitu;mugiakitu.'

13Jeunganjeun,Musa,parentahkeunkabaniIsrailsupaya maranehnanurutkanaieuparentah;sababeta(ngandung) hukumanpati;jeungetanajis,jeungteuayapanebusan salaminapikeunnebusjalmaanugeusngalakukeunieu, tapimanehnakududipaehanjeungdipaehan,jeung dibaledogankubatu,sartadisingkirkeuntitengah-tengah umatAllahurang

14SababsahawaédiIsrailanungalakukeunkituteu diidinanhirupsapoedibumi,sababétatéhjijikjeungnajis.

15Jeungulahnepikamaranehnanyarita:kaRubendibere hirupjeungdihampurasanggeusanjeunnangagolerjeung gundikbapana,sartakamanehnaogesanajanmanehna bogasalaki,jeungsalakinaYakub,bapana,masihhirup

16Sababnepikawaktuétatacanayaaturan,pangadilan, jeunghukumanulengkeppikeunsadayana,tapidina jamananjeun(étageusdiungkabkeun)salakuhukumusum jeungpoé,sartahukumanulanggengpikeungenerasianu langgeng

17Jeungpikeunhukumieuteuayawaktupikeun ngalengkepanpoé-poé,jeungteuayapanebusanpikeunéta, tapiduananakududibasmiditengah-tengahbangsa:dina poénalikamaranéhnangalakukeunéta,maranéhnakudu maehanmaranéhna.

18Jeunganjeun,Musa,tuliskeunpikeunIsrailsupados aranjeunnangalaksanakeunana,sarengngalakukeun numutkeunkecap-kecapieu,sarenghenteungalakukeun dosaanunyababkeunmaot;sababPANGERANAllah urangtehhakim,anuhenteumikahormatjalmasareng henteunampihadiah

19Bejakeunkaaranjeunnakecap-kecapperjangjianieu, supadosaranjeunnangadangukeunsareng ngalaksanakeunana,sarengwaspadakanaéta,supados henteudibasmisarengdibasmititanahéta;sababsadaya anungalakukeunétadibumimangrupikeunnajis,hijihal anupikageuleuheun,hijikokotor,sarenghijipolusidi payuneunAllahurang

20Jeungteuayadosaanuleuwihgedetibatankalakuan cabulanudilakukeunkumaranehnadibumi;sababIsrail tehbangsasucipikeunPANGERAN,Allahna,bangsa warisan,bangsaimamjeungbangsakarajaansartapikeun milik(Mantenna);jeungmoalayakokotorkituanu némbonganditengah-tengahbangsasuci 21Dinataunkatiluminggukagenepieu[2145AM]Yakub sarengsadayaputranaangkatsarengcicingdibumi Ibrahim,caketIshakramanasarengRibkaibuna 22Ieungaran-ngaranputra-putraYakub:Ruben,nucikal, Simeon,Lewi,Yuda,Isakhar,Sebulon,putra-putraLea; putra-putraRahel:YusufjeungBenyamin;putra-putra Bilha:DanjeungNaftali;putra-putraZilpa:Gadjeung Aser;jeungDinah,putriLea,putrihiji-hijinaYakub 23AranjeunnasumpingterassujudkaIshaksareng Rebecca,sarengnalikaaranjeunnaningaliaranjeunna, aranjeunnangaberkahanYakubsarengsadayaputrana, sarengIshakbungahpisan,sababanjeunnaningaliputraputraYakub,putrabungsuna,terasanjeunnangaberkahan aranjeunna

BAB34

1SarengdinataunkagenepmingguieutinaYobelkaopat puluhopatieu[2148AM]Yakubngutusputra-putrana pikeunngangondomba-dombamaranéhanana,sarengabdiabdinasarengaranjeunnakapadangrumputdiShechem 2TujuhrajaurangEmorngumpulngalawanaranjeunna, rekmaehanaranjeunna,nyumputdihandapeuntangkal, sartarekngarampogingon-ingonna.

3Yakub,Lewi,Yuda,jeungYusupayadiimahjeung Ishak,ramana;sababhaténanalangsapisan,jeung maranéhnateubisaninggalkeunanjeunna:jeungBenyamin nubungsu,sartakusababkitutetepcicingjeungramana.

4RajaTapu,rajaAresa,rajaSeragan,rajaSelo,rajaGa'as, rajaBethoron,rajaMa'anisakir,jeungsakumnajalmaanu cicingdipagununganieu(jeung)anucicingdileuweungdi tanahKanaandatang

5TuluyaranjeunnangawartosankaYakub,pokna,"RajarajaurangEmorgeusngepungputra-putraanjeun,sarta ngarampogingon-ingonmaranehna"

6Tuluyanjeunnakaluartiimahna,anjeunnasarengtilu putranasarengsadayaabdiramana,sarengabdi-abdina

nyalira,terasanjeunnaangkatngalawanaranjeunnasareng geneprébulalakianumawapedang.

7SarenganjeunnamaehanaranjeunnaditegalanShechem, sarengngudagjalma-jalmaanukabur,sarenganjeunna maehanaranjeunnakupedang,sarenganjeunnamaehan 'AresasarengTapusarengSaregansarengSelosareng 'Amani-sakirsarengGa[ga]'as,sarenganjeunnangarebut deuiingon-ingonna.

8Anjeunnangéléhkeunmaranéhna,sartamaksa maranéhnamayarupetikaanjeunna,nyaétalimahasil bumititanahmaranéhna,sartaanjeunnangawangundeui RobeljeungTamnatares

9Anjeunnamulihkalawansalamet,sartangadadasaran aranjeunna,sartaaranjeunnajadiabdi-abdina,nepikapoe anjeunnajeungputra-putranainditkaMesir

10Dinataunkatujuhmingguieu[2149AM]anjeunna ngutusYusufpikeunterangkaayaandulur-dulurnati buminakatanahSikem,sarenganjeunnamendakan aranjeunnaditanahDotan.

11Aranjeunnakhianatkaanjeunna,sareng ngarencanakeunpikeunmaehananjeunna,tapiaranjeunna ngarobihpikiranana,aranjeunnangajualanjeunnaka padagangIsmael,terasaranjeunnamawaanjeunnaka Mesir,terasaranjeunnangajualanjeunnakaPotifar,sidasidaFiraun,kapalajurumasak,imamkota'Elaw.

12Putra-putraYakubmeuncitanakembe,tuluyjubah Yusufdicelupkeunkanagetihna,tuluydikirimkeunka Yakub,ramana,dinatanggalsapuluhbulankatujuh.

13Anjeunnasedihsapanjangwengi,sababaranjeunna parantosnganteurkeunétakaanjeunnasonten,sareng anjeunnamuriangkukasedihkupupusna,terasanjeunna nyarios:'SatogalakparantosngahakanYusup';sareng sadayaanggotakulawargana[berdukacitasarenganjeunna dinadintenéta,sarengaranjeunna]sedihsarengsedih sarenganjeunnasapanjangdintenéta

14Putra-putranajeungputri-putrinadaratangpikeun ngalilipuranjeunna,tapianjeunnateukersadililipurku lantaranputranageusmaot

15PoeetaBilhangadengeyenYusupgeusmaot,terus manehnamaotbarisedihlantaranYusupgeusmaot,sarta manehnacicingdiQafratef,kitudeuiDinah,putrina,maot sanggeusYusupmaot

16DinasabulanayatilukajadiandukacitadiIsrail.Bilha dikurebkeundihareupeunmakamRahel,kitudeuiDinah, putrina

17AnjeunnanalangsakuYusupsataunlilana,teueureuneureun,sababsaurna,"Hayuatuhabditurunkakuburan barinalangsakuanakabdi."

18Kukituna,urangIsrailkudungahukumdiridinatanggal sapuluhbulankatujuhdinapoénalikabejaanu ngajadikeunanjeunnaceuriklantaranYusufsumpingka Yakub,ramanasupayaaranjeunnangadamelpanebusan pikeundirisorangandinatanggalsapuluhbulankatujuh, sakalisataun,kucarangurbankeundirikuembengoradina tanggalsapuluhbulankatujuh,pikeundosa-dosana;sabab aranjeunnageusnganyenyerihatéramanakaYusuf, putrana.

19Poéieugeusditangtukeunpikeunmaranéhnangarasa sedihkudosa-dosana,kusagalakaluputanjeung kasalahanana,sangkandinapoéétamaranéhnabisa nyucikeundirisataunsakali

20SaatosYusufpupus,putra-putraYakubnikahkaistriistri.NgaranistriRubennyaéta'Ada;sarengnamiistri Simeonnyaéta'Adlba'a,urangKanaan;sarengnamiistri LewinyaétaMelka,tiputri-putriAram,titurunanputraputraTerah;sarengnamiistriYuda,Betasu'el,urang Kanaan;sarengnamiistriIsakar,Hezaqa:sarengnamiistri Zebulon,Ni'iman;sarengnamiistriDan,'Egla;sareng namiistriNaftali,Rasu'u,tiMesopotamia;sarengnami istriGad,Maka;sarengnamiistriAser,'Ijona;sarengnami istriYusuf,Asenath,urangMesir;sarengnamiistri Benyamin,'Ijasaka

21Simeontobat,terusnikahdeuijeungpamajikankaduati Mesopotamiapikeunjadidulur-dulurna.

BAB35

1Sarengdinataunkahijiminggukahijitinayubileum kaopatpuluhlima[2157AM]RebeccanyauranYakub, putrana,sarengmaréntahkeunanjeunnangeunaanramana sarengngeunaanlanceukna,yénanjeunnakedah ngahormatanaranjeunnasapanjanghirupna

2Yakubngawaler,"SagalaanudiparentahkeunkuGusti, abdibadengalaksanakeunana;sababieubakaljanten kahormatansarengkaagungankanggoabdi,sareng kaadilandipayuneunGusti,kumargiabdikedah ngahormataranjeunna"

3Sarenganjeunogé,Ibu,tisaprakabdilahirdugika dintenieu,sadayakalakuanabdisarengsadayaanuaya dinahatéabdi,yénabdisalawasnamikirananusaépikeun sadayana

4Kumahaabditeukedahngalakukeunhalanu diparentahkeunkuGustikaabdi,nyaétangahormatka ramasarengkalanceukabdi?

5Wartosanabdi,Ibu,kajahatannaonanuanjeuntingali dinadiriabdi,supadosabdingajauhanéta,sarengabdi bakaldipaparinrahmat

6Ceukmanehnakaanjeunna,"Anaking,salamihirup kuringteuacanpernahningalikalakuananujahatkahidep, iwaltikalakuananubenerTapikuringrekngabejaanka hidep,anaking:Kuringbakalmaottaunieu,jeungkuring moalsalamettaunieudinahirupkuring;sababkuringgeus ningalidinaimpiandinapoemaotkuring,yenkuringmoal hirupleuwihtisaratuslimapuluhlimataun:jeungkuring geusngalengkepansagalapoehirupkuringanukudu kuringhirup"

7Yakubseuringadéngéomonganindungna,lantaran indungnageusnyaritayénindungnabakalmaotPadahal indungnakeurdiukdihareupeunindungna,kakuatanana geuskuat,tapiteukurang-kurangManéhnaindit-inditan terusningalihuntunakuat,jeungteuayapanyakitnu katarajangsapanjanghirupna

8Yakubngawaler,"Ibu,mugiaabdidipaparinberkah, upamiumurabdiparantosampirsamisarengumurIbu, sarengtanagaabditetepayadinadiriabdisapertos kakuatanIbu:sarengIbumoalmaot,sababIbungansaukur heureuysarengIbungeunaanmaotnaIbu"

9TuluymanehnainditkaIshaksartanyaritakaanjeunna, "Hijipamundutanukuringajukankahidep:PekEsau sumpahyenanjeunnamoalnganyenyeriYakub,atawa ngudaganjeunnakalawanmumusuhan;sababhidepnyaho pikiranEsauyenetapikirantehjahattisaprakngorakeneh,

jeungteuayakahadeandinadirina;sababanjeunnahayang maehananjeunnasanggeushidepmaot."

10Jeunganjeunterangsagalaanugeusdilakukeunku anjeunnatisaprakYakublanceuknainditkaHarannepika ayeuna:kumahaanjeunnaninggalkeunurangkalawan sagemblengnahaténa,jeunggeusngalakukeunkajahatan kaurang;domba-dombaanjeungeusdicokotkuanjeunna, jeungsagalabarang-baranganjeungeusdirampasti hareupeunanjeun

11Nalikaurangnenedasarengngadu'akaAnjeunna pikeunnaonanujantenmilikurang,Anjeunna ngalakukeunétasapertosjalmianuwelasasihkaurang

12AnjeunnaambekkaGustilantaranGustingaberkahan Yakub,putraGustianusampurnasarengjujur;sababteu ayakajahataniwaltikahadeandinaanjeunna,sarengti saprakanjeunnasumpingtiHarandugikaayeunaanjeunna teuacanngarampognanaontiurang,sababanjeunna salawasnamawasagalanakaurangdinausumna,sareng bungahkalayansadayahaténanalikaurangnampi leungeunnasarenganjeunnangaberkahanurang,sarengteu acanpapisahtiurangtisaprakanjeunnasumpingtiHaran dugikaayeuna,sarenganjeunnatetepsarengurangterusterusandibumingahormatanurang

13Ishakngawalerkaanjeunna,"Kuringogéterangsareng ningalikalakuanYakubanuayadidieu,kumahaanjeunna ngahormatanurangkalayansadayahaténa;tapikuring baheulaleuwihmikanyaahEsautibatanYakub,sabab anjeunnaanakcikal;tapiayeunakuringleuwihmikanyaah YakubtibatanEsau,sababanjeunnaparantosngalakukeun seueurkalakuanjahat,sarengteuayakabenerandina anjeunna,sababsadayajalannajahatsarengkekerasan, [sarengteuayakabenerandisakurilingna]

14Ayeunahatékuringkeursusahkusagalakalakuanana, sartabohanjeunnabohturunananamoaldisalametkeun, sababmaranéhnabakaldibasmitibumijeungbakal dicabuttihandapeunlangit,sababanjeunnageus ninggalkeunAllahnaIbrahimsartangudag-ngudag pamajikan-pamajikannasartasanggeusnajisnasarta sanggeuskasalahanana,anjeunnajeunganak-anakna 15JeungmanehnitahKamisangkanmanehnasumpahyen manehnamoalmaehanYakubdulurna;sanajanmanehna sumpah,manehnamoalnurutkanasumpahna,sarta manehnamoalngalakukeunhalnuhadeiwaltinujahat.

16TapilamunanjeunnahayangmaehanYakub,dulurna, anjeunnabakaldiserahkeunkaYakub,sartaanjeunnamoal bisalolostinaleungeunYakub,[sababanjeunnabakal turunkaleungeunYakub]

17JeungulahsieunkuYakub;sababnungajagaYakubteh agung,kuat,jeungdihormat,sartaleuwihdipujitibatannu ngajagaEsau

18RebekanimbalanngageroanEsau,terusEsaudatangka dinya,pokna,"Anaking,abdigaduhhijipamundut,sareng mugiaanjeunjangjibakalngalaksanakeunana,Anaking" 19Waleranjeunna,"SagalaanudipiwarangkuGusti,abdi badengalaksanakeun,sarengmoalnolakpamundutGusti" 20Ceukmanehnakaanjeunna:'AbdinyuhunkeunkaGusti supadosdinadintenabdimaot,Gustikersanyandakabdi sarengnguburabdicaketSarah,iburamana,sareng supadosanjeunsarengYakubsilihpikanyaahsareng henteuhoyongjahatkaanusanés,tapisilihpikanyaah, supadosanjeunbakalmakmur,putra-putraabdi,sareng

dihormatditengah-tengahtanah,sarengmoalayamusuh anubungahkuanjeun,sarenganjeunbakaljantenberkah sarengrahmatdipayuneunsadayaanumikanyaahanjeun' 21Sartaanjeunnangawaler,"Sadayaanuparantos dipiwarangkuanjeun,abdibadengalaksanakeun,sareng abdibadenguburkeunanjeundinadintenanjeunmaotdi caketSarah,iburamaabdi,sapertosanuanjeun pikahoyongsupadostulang-tulangnaayadicakettulangtulanganjeun"

22JeungYakub,dulurkuring,ogé,kuringbakal mikanyaahleuwihtisagalarupamahluk;sababkuringteu bogadulurdisakumnadunyaiwaltianjeunnawungkul: jeungieulainjasaanuageungpikeunkuringlamunkuring mikanyaahanjeunna;sababanjeunnadulurkuring,jeung urangdipelakbabarengandinaawakanjeun,jeung babarengankaluartirahimanjeun,jeunglamunkuringteu mikanyaahdulurkuring,sahaanukudukuringmikanyaah?

23Sarengabdi,nyalira,nyuhunkeunanjeunpikeun ngadorongYakubngeunaanabdisarengngeunaanputraputraabdi,sabababditerangyénanjeunnapastibakal jantenrajakaabdisarengputra-putraabdi,sababdina dintenbapakabdingaberkahananjeunna,anjeunna ngajantenkeunanjeunnalangkungluhursarengabdi langkunghandap

24Jeungkuringsumpahkahidepyenkuringbakal mikanyaahmanehna,sartamoalmiharepkajahatanka manehnasapanjanghirupkuring,kajabanganukur kahadeanwungkul.

25TuluyYakubsumpahkaEsaungeunaansagalahalieu TuluyYakubnyauranYakubkapayuneunEsau,sarta masihanparentahnumutkeunkecap-kecapanuparantos diucapkeunkuEsaukaEsau

26Waleranjeunna,"Kuringbakalnurutkanakahoyong anjeun;percayakakuringyénmoalayakajahatananu kaluartikuringatanapitiputra-putrakuringngalawan Esau,sarengkuringmoalayaanumunggarankecualidina cinta."

27Aranjeunnatuangsarengnginum,anjeunnasareng putra-putranawengiéta,sarenganjeunnamaot,tiluYobel sarengsaminggusarengsataun,dinawengiéta,sarengdua putrana,EsausarengYakub,nguburanjeunnadiguha gandacaketSarah,iburamana

BAB36

1Dinataunkagenepmingguieu[2162AM]Ishaknyauran duaputranaEsausarengYakub,terasaranjeunnasumping kaanjeunna,terasanjeunnanyarioskaaranjeunna:'Putraputrakuring,kuringbadeangkatkajalankaruhunkuring, kabumilanggengdimanakaruhunkuringaya

2Kukituna,kuburkeunabdidigigireunIbrahim,punbapa, diguhagandaditegalanEpron,urangHet,tempatIbrahim meulikuburanpikeundikubur

3JeungieuparentahKamikamaraneh,anak-anakKami, supayamaranehngalampahkeunkahadeanjeungkajujuran dibumi,supayaPANGERANngadatangkeunkamaraneh sagalarupaanugeusdijangjikeunkuPANGERANka Ibrahimjeungturunanana

4Jeungsilihpikanyaah,anak-anakku,dulur-duluranjeun kawasjalmaanumikanyaahdirinasorangan,jeunghayu masing-masingnéangannaonanubisamérémangpaatka

dulurna,sartababarengandigawédibumi;jeunghayu aranjeunnasilihpikanyaahkawasdirinasorangan.

5Sarengngeunaanpatarosanngeunaanbrahala,kuring maréntahkeunsarengngingetkeunanjeunpikeunnolakéta sarengngabenciéta,sarenghenteumikanyaahéta,sabab étapinuhkutipudayapikeunjalma-jalmaanunyembahéta sarengpikeunjalma-jalmaanusujudkaéta

6Inget,putra-putrakuring,PANGERANAllahIbrahim karuhunanjeun,sarengkumahakuringogényembah sarengngalayananAnjeunnakalayankabeneransareng kabagjaan,supadosAnjeunnangalikeunanjeunsareng ningkatkeunturunananjeunsapertosbéntangdilangitdina jumlahanuseueur,sarengngadegkeunanjeundibumi salakupepelakankabenerananumoaldicabutkasadaya generasisalamina

7AyeunaKamirekmaksamaranehsumpahanuagung sababteuayasumpahanuleuwihgedetibatanetaku ngarananumulya,dihormat,agung,megah,endah,jeung perkasa,anunyiptakeunlangitjeungbumikatutsagalahal babarenganyénmaranehbakalsieunjeungnyembahka Mantenna

8Sarengmasing-masingbakalmikanyaahdulurnakalayan welasasihsarengkabeneran,sarengtiayeunamoalhoyong ngalakukeunkajahatankadulurnasalaminasapanjang hirupanjeunsupadosanjeuntiasamakmurdinasagala padamelananjeunsarenghenteuancur

9Jeunglamunayanungarencanakeunkajahatanka dulurna,singingettiayeunasahawaénungarencanakeun kajahatankadulurnabakalragragkanaleungeunna,sarta bakaldibasmitidunyanuhirup,sartaturunananabakal dibasmitihandapeunlangit.

10Tapidinapoékaributanjeungkutukanjeungamarah,ku seuneunungagedurnungadurukkawasAnjeunna ngadurukSodom,kituogéAnjeunnabakalngaduruk tanahnajeungkotanajeungsagalamilikna,jeunganjeunna bakaldihapustinabukudisiplinanak-anakmanusa,jeung teukacatetdinabukukahirupan,tapidinanaonanu ditangtukeunpikeunkaruksakan,jeunganjeunnabakal inditkanakutukanlanggeng;supayakutukan maranéhananabisasalawasnadianyarkeundinahatejeung dinakutukanjeungdinaamarahjeungdinasiksaanjeung dinaamarahjeungdinawabahjeungdinapanyakit salamina.

11Putra-putrakuring,kuringnyariossarengnyaksianka anjeun,numutkeunhukumananubakaldatangkajalma anuhoyongnganyenyeridulurna.

12Dinapoeetakenehanjeunnangabagi-bagisagalaharta bandanakaduajalmaeta,sartabagiannuleuwihgede dibikeunkaanakcikalna,kitudeuimenarajeungsagala rupanuayadisakurilingna,kitudeuisagalarupanu dipiboganakuIbrahimdiSumurSumpah 13Saurnadeui,"Bagiananulangkungageungieubade dibikeunkaanakcikal"

14WalerEsau,"HakkaruhunkuringgeusdijualkaYakub, sartahakkaruhunkuringgeusdibikeunkaYakubKa anjeunnamugaetahakkaruhunkuringdibikeun,jeung kuringteubogakecapdeuipikeunnyarita,sababetahak milikna"

15Ishakngalahir,"Mugiaberkahayakaaranjeun,anakanakkuring,jeungkaturunanaranjeunpoeieu,sabab aranjeungeusmerekatengtremankakuring,jeunghate

kuringteunyerikuperkarahakkaruhun,bisiaranjeun ngalakukeunkajahatankulantaraneta."

16MugiaAllahNuMahaAgungmaparinberkahkajalmi anumigaweamalsoleh,anjeunnasarengturunanana salamina.

17Anjeunnaréngsémaréntahkeunsarengngaberkahan aranjeunna,terasaranjeunnatuangsarengnginum babarengandipayuneunanjeunna,sarenganjeunnabungah sababayahijipikirandiantaraaranjeunna,sareng aranjeunnaangkattianjeunnasarengistirahatdinadinten étasarengbobo

18Ishaksarédinaranjangnadinapoéétakalayanbungah; terasanjeunnasarésalamina,teraspupusdinayuswa saratusdalapanpuluhtaunAnjeunnaparantosréngsédua puluhlimaminggusarenglimataun;terasduaputrana, EsausarengYakub,nguburanjeunna.

19EsauangkatkatanahEdom,kaPagununganSeir,terus cicingdidinya

20YakubcicingdipagununganHebron,dimunaradi tanahtempatIbrahim,ramana,cicing,sartaanjeunna nyembahkaPANGERANkalawansakujurhaténasarta nurutkeunparentah-parentahanukatingalisakumahaanu geusdibagi-bagikuMantennapikeunmangsa-mangsa turun-tumurunna

21SarengLeagarwanamaotdinataunkaopatminggu kaduatinaYobelkaopatpuluhlima,[2167AM]sareng anjeunnanguburanjeunnadiguhagandacaketRebecca indungnadikéncamakamSarah,indungramana.

22Sadayaputranasarengputra-putranasumpingpikeun ngiringsedihsarengngalipuranjeunnakusababLea, garwana,sababanjeunnasedihpisankusababRahel, garwana,saatosRahel,adina,pupus

23Sababmanéhnatéhsampurnaturjujurdinasagala kalakuananasartangahormatYakub,sartasapanjang hirupnajeungYakub,Yakubteungadéngékecapkasarti sungutna,sababmanéhnatéhlemahlembut,resepdamai, jujursartamulya.

24Anjeunnanginget-ngingetdeuisagalakalakuananaanu geusdilakukeunkuetaawewesalilahirupna,sarta anjeunnakacidanalangsaeunana;sababanjeunna mikanyaahetaawewekalawansakujurhaténajeung sakujurjiwana

BAB37

1DinapoeIshak,ramanaYakubjeungEsaupupus,[2162 AM]putra-putraEsaungadéngéyénIshakgeusméré bagiananupangkolotnakaYakub,putrabungsu,sarta aranjeunnakacidaambekna

2Aranjeunnapaseajeungramana,pokna,"Naharamana maparinbagiankaYakubanupangkolotna,terusngaliwat kaanjeun,padahalanjeunanupangkolotna,ariYakubanu pangleutikna?"

3Ceukanjeunnakaaranjeunna,"Kusababkuringngajual hakkaturunankuringkaYakubpikeunngansaukurkacang lentil,sarengdinadintenbapakuringngutuskuringpikeun morosarengnéwaksarengmawaanjeunnatuangeun sarengngaberkahankuring,anjeunnasumpingkalayan nipusarengmawatuangeunsarenginumankabapakuring, sarengbapakuringngaberkahananjeunnasareng nempatkeunkuringdihandapeunpananganna"

4Ayeunabapauranggeusnitahurangsumpah,kuring jeunganjeunna,yenurangmoalsilihjieunkajahatan,boh ngalawandulurna,sartabakaltetepsilihpikanyaahjeung silihpikanyaah,sartamoalngaruksakjalanhirupurang.

5Aranjeunnangawaler,"Kamimoalnurutkanaparentah anjeunpikeunngadaulatanjeunna;sababkakuatankami langkungageungtibatankakuatananjeunna,sarengkami langkungkuattibatananjeunna;kamibakalngalawan anjeunnasarengmaehananjeunna,sarengngancurkeun anjeunnasarengputra-putranaSarengupamianjeun henteungiringkami,kamiogébakalngarugikeunanjeun"

6Ayeunadengekeunieukaterangan:Hayuurangngirim pasukankaAram,kaPelisti,kaMoab,jeungkaAmon, sartahayuurangmilihjalma-jalmapilihananusiapperang, sartahayuurangngalawansartaperangjeungmanehna, sartahayuurangtumpesmanehnatibumisamemeh manehnajadikuat

7Ramamaranéhnangalahir,"Ulahperangjeungmanéhna bisiéléhkumanéhna."

8Ariceukmaranéhnakamanéhna,"Kieuogé,kalakuan hideptikeurngorakénéhnepikaayeuna,sartahidep nahanbeuheunghidepkucaramaksamanéhna."

9Kamimoalngadengekeunkanaieukecap-kecap' AranjeunnangirimutusankaAramsarengka'Aduramka sobatramana,sarengaranjeunnanyewasarebuprajurit, prajuritpilihan

10TiMoabjeungtibaniAmondatangkaaranjeunna, sarebuurangpilihan,tiurangFilistinsarebuurangpilihan, tiurangEdomjeungtiurangHorisarebuurangpilihan, jeungtiurangKitim,jalma-jalmaperanganuperkasa

11Aranjeunnanyarioskaramana:"Hayuurangindit sarengaranjeunna,upamihenteuurangbakalmaehan anjeun"

12Anjeunnakacidaambeknanalikaningaliputra-putrana maksaanjeunnamiheulaan(aranjeunna)pikeunmingpin aranjeunnangalawanYakublanceukna

13Tapisanggeusnaanjeunnaingetkanasagalakajahatan anudisumputkeundinahaténangalawanYakublanceukna; sarenganjeunnahenteuémutkanasumpahanuparantos diikrarkeunkaramanasarengkaibunayénanjeunnamoal ngarencanakeunkajahatansapanjanghirupnangalawan Yakublanceukna

14Sanajankitu,Yakubteunyahoyenmaranehnarek perangngalawananjeunna,sartaanjeunnakeursedihku lantaranLea,pamajikanana,nepikamaranehna nyampeurkeundeukeutmenarajeungopatrebuprajurit jeungprajuritpilihan

15UrangHebronngirimpesenkaanjeunna,"Duluranjeun nujusumpingkadieu,bademerangananjeun,mawaopat rebuprajuritanusiapperang,sartaaranjeunnamawa tamengjeungpakarang"Sababaranjeunnaleuwihnyaah kaYakubtibatankaEsau.Kukitunaaranjeunna ngawartosankaanjeunna,sababYakubleuwihwelasasih jeungwelasasihtibatanEsau

16TapiYakubteupercayanepikaaranjeunnageus deukeutkamunara

17Tuluyanjeunnanutupkeunpanto-pantomunara;tuluy anjeunnanangtungdinaluhureunbenteng,tuluynyarioska lanceukna,Esau,"Mulyapisanpanglipuranuanjeun sumpingpikeunngalipurkuringkusababpamajikankuring anuparantosmaotNahaieusumpahanuanjeunucapkeun

karamanasarengdeuikaindunganjeunsateuacan aranjeunnamaot?Anjeunparantosngalanggarsumpah, sarengnalikaanjeunsumpahkaramana,anjeundihukum" 18Esaungawaler,"Manusajeungsasatoandibumiteu bogasumpahpikeunkasalametansalamina;tapiunggal poemaranehnangarencanakeunkajahatanngalawannu sejen,jeungkumahamasing-masingbisamaehanmusuh jeungmusuhna."

19JeunganjeunbakalngabencikaabdisarengkaanakanakabdisalaminaJeungteuayaanukedahngajagatali duduluransarenganjeun

20Dengérkeunkecap-kecapieuanukuringbéwarakeunka anjeun,Upamibabihutantiasangarobihkulitnasareng ngajantenkeunbulunalemessapertoswol,Atanapiupami étatiasanyababkeuntandukdinasirahnasapertostanduk kijangatanapidomba,Makakuringbakalngajagatali duduluransarenganjeun,Sarengupamipayudaramisahti indungna,sababanjeunsanésdulurkuring

21Jeunglamunajag-ajagnyieunperdamaianjeunganak dombasupayateungahakanatawangalakukeunkekerasan kamaranehna,Jeunglamunhatemaranehnamihakka maranehnapikeunkahadean,Makabakalaya katengtremandinahateKamikaanjeun

22Jeunglamunsingajadisobatsapiterusdaméyjeung manéhna,Jeunglamunmanéhnadihijikeunkuhiji pasanganjeungmanéhnaterusngabajakjeungmanéhna, MakaKamibakaldaméyjeunganjeun

23Lamungagakjadibodaskawasraza,tangtunyahoyen Kamigeusmikanyaahkaanjeun,sartabakalnyieun karapihanjeunganjeunManehbakaldibasmi,jeunganakanakmanehbakaldibasmi,jeungmoalayakatengtreman pikeunanjeun

24WaktuYakubsadaryénYakubniatjahatpisanka anjeunnakalawanhaténajeungsakujurjiwana,sarta anjeunnadatangluncatkawasbabileuweunganunyabak tumbakanunembusjeungmaehanétababi,sartateubisa nyingkahanana.

25Tuluyanjeunnanitahbaladnajeungparaabdina sangkanaranjeunnanyeranganjeunnajeungsakumna baladna.

BAB38

1SaatosétaYudanyarioskaYakub,ramana,sareng nyarioskaanjeunna,"Leungeunkeunpanahanjeun,rama, sarenglemparkeunpanahanjeunsarengtumbangkeun musuhsarengpeuncitmusuh;sarengmugiaanjeungaduh kakuatan,sababkamimoalmaehanadianjeun,sabab anjeunnasapertosanjeun,sarenganjeunnasapertosanjeun hayuurangmasihananjeunnakahormatan(ieu)"

2TuluyYakubngabengkokkeunpanahnaterus ngalungkeunpanahna,tuluynembusdadakatuhuEsau, lanceukna,nepikamaehananjeunna

3Anjeunnangalungkeundeuipanah,tuluynembrakka dadakéncaAdoranurangAram,terusngagebuganjeunna katukangnepikatiwas

4Tuluyputra-putraYakubkaluar,aranjeunnasarengabdiabdina,ngabagidirikanasababaraharombongandiopat sisimunara

5BaladYudamajukahareup,dibarengankuNaptalijeung Gadkatutlimapuluhurangabdi-abdinadisisikidul

munara,sartaaranjeunnamaehansahawaéanukapanggih dihareupeunbalad,sartatayahijiogéanulolos.

6UrangLewi,Dan,jeungAsermajukasisiwétanmunara, katutlimapuluhuranglalakina,terusaranjeunnamaehan prajuritMoabjeungAmon.

7KaomRubin,Isakar,jeungSebulonmajukasisikalér munara,dibarengankulimapuluhuranglalaki,terus aranjeunnamaehanurangFilistin.

8Simeon,Benyamin,jeungHenokh,putraRuben,inditka sisikulonmenara,jeunglimapuluhlalaki,terusmaehan opatratuslalakitiEdomjeungurangHori,prajurit-prajurit anugagahberani;genepratuslalakikabur,jeungopat putraEsaukaburjeungmaranehna,terusninggalkeun bapanaanugeustiwas,sababanjeunnageusmuragdipasir di'Aduram

9Putra-putraYakubngudagaranjeunnakapagunungan SeirYakubnguburkeunlanceuknadipasiranuayadi 'Aduram,terasanjeunnamulihkabumina

10Putra-putraYakubngadesekputra-putraEsauanuayadi pagununganSeir,sartangabungkukkeunbeuheungna,nepi kaaranjeunnajadiabdi-abdiputra-putraYakub

11.Terusaranjeunnangirimkeunsuratkaramana(pikeun nanya)nahaaranjeunnakedahngadamelperdamaian sarengaranjeunnaatanapimaehanaranjeunna

12Yakubngirimpesenkaputra-putranasupayaaranjeunna ngadadasaran,terusaranjeunnangadadasaran,sarta nempatkeunbebanbudakkaaranjeunna,supaya aranjeunnamayarupetikaYakubjeungkaputra-putrana salawasna

13MaranehnaterusmayarupetikaYakubnepikapoe anjeunnainditkaMesir.

14Nepikaayeuna,urangEdomteueureun-eureuntina hukumananudipaksakeunkuduabelasputraYakub

15Ieuraja-rajaanungarajaandiEdomsateuacanayaraja anungarajaanurangIsrail[dugikaayeuna]ditanahEdom

16BalakbinBeor,ngarajaandiEdom,kotanangaranna Danaba.

17Balakpupus,YobabputraZeratiBoserngagantikeun anjeunnajadiraja

18SanggeusYobabpupus,anjeunnadigentoskuAsamti tanahTéman

19Asampupus,tuluyjadirajangagantianjeunnakuAdat binBarad,anumaehanurangMidiandiwewengkonMoab, sartakotanangarannaAwit

20SarengAdathpupus,sarengSalman,tiAmaseqa, jantenrajangagentosanjeunna.

21Salmanpupus,SaultiRa'abot(sisiwalungan) ngagantikeunanjeunnajadiraja.

22Saulpupus,tuluyBaelunanbinAkborngagantikeun anjeunnajadiraja

23Ba'elunan,putraAchbor,pupus,terasAdatjantenraja ngagentosanjeunna,sarenggarwananaminaMaitabith, putriMatarat,putriMetabedza'ab

24Ieuraja-rajaanungarajaanditanahEdom

BAB39

1Yakubcicingditanahtempatramanangumbaraditanah KanaanIeuturunanYakub

2YuswaYusuptujuhbelastaunnalikaanjeunnadibawaka Mesir,sarenganjeunnadibeulikuPotipar,saurangsidasidaFiraun,kapalajurumasak

3TuluyanjeunnangangkatYusufjadipamingpinsakumna kulawargana,sartaberkahPANGERANturunka kulawargaurangMesirétalantaranYusuf,sarta PANGERANngaberkahananjeunnadinasagalahalanu dilakukeunana.

4UrangMesirétamasrahkeunsagalarupikaYusup,sabab anjeunnaningaliyénPANGERANayasarenganjeunna, sarengyénPANGERANngaberkahananjeunnadina sagalarupipadamelanna

5RupaYusuptéhkaseppisan,sartagarwadununganana ningalikaYusup,terusbogohkaanjeunnasartangajak anjeunnangewe

6Tapianjeunnateumasrahkeunjiwana,sartaanjeunna ingetkaGustisarengkecap-kecapanubiasadibacakeunku Yakub,ramana,tiantarakecap-kecapIbrahim,yénteuaya lalakianukedahngalakukeuncabulsarengawéwéanu gaduhsalaki;yénpikeunanjeunnahukumanpatiparantos ditetepkeundisawargadipayuneunGustiAnuMaha Agung,sarengdosaétabakaldicatetngalawananjeunna dinabuku-bukulanggengsacaraterus-terusandipayuneun Gusti

7Yusupingetkanaomongananasartateukersaeun ngagolerjeungmanehna

8Manehnangajurunganjeunnasalamisataun,tapi anjeunnanolaksarengteungadengekeun.

9Tapimanehnangarangkuljeungnahanpageuh-pageuh anjeunnadijeroimahpikeunmaksaanjeunnangendong jeungmanehna,tuluynutuppantoimahjeungnahan pageuh-pageuhanjeunna;tapilalakiétaninggalkeun pakeananadinaleungeunaweweéta,terusnembuspanto teruskaburkaluartihareupeunaweweéta.

10Awéwéétaningaliyénanjeunnateukersabobosareng anjeunna,terasanjeunnangahinaanjeunnadipayuneun dununganana,pokna,"AbdiIbranianjeun,anudipikacinta kuanjeun,hoyongmaksaabdisupadosanjeunnatiasabobo sarengabdiSarengnalikaabdingangkatsoraabdi, anjeunnakabursarengngantunkeunpakeananadina leungeunabdinalikaabdinyekelanjeunna,sareng anjeunnangabobolpanto"

11UrangMesirétaningalipakeanYusupjeungpantoanu ruksak,sartangadéngéomonganpamajikanana,terus ngajebloskeunYusupkapanjara,tempattahanan-tahanan anudipanjarakuraja.

12Anjeunnaayadipanjara;sarengPANGERANmaparin sihkurniakakapalapangawalpanjarasarengwelasasihka Yusuf,sababanjeunnaterangyénPANGERANayasareng anjeunna,sarengyénPANGERANngajantenkeunsagala anudilakukeunanasuksés

13Anjeunnamasrahkeunsagalarupikaanjeunna,sareng kapalapangawalpanjarateuterangnanaonkanasagala rupianuayadinaanjeunna,sababYusufanungalakukeun sagalarupihal,sarengPANGERANanu nyampurnakeunana

14Anjeunnacicingdidinyaduataun.Dinamangsaharita, Firaun,rajaMesir,ambekkaduasida-sidana,kakapala juruinumanjeungkakapalajururoti,sartaanjeunna ngasupkeunaranjeunnakapanjaradiimahkapalajuru masak,dipanjaratempatYusufditahan

15KapalapangawalpanjaranunjukYusuppikeun ngalayananaranjeunna;anjeunnangalayanandipayuneun aranjeunna

16Tuluyduananangimpi,kapalajuruinumanjeungkapala jururoti,terusdicaritakeunanakaYusup.

17Sakumahaanuditétélakeunkuanjeunnakaaranjeunna, kituogéanukajantenankaaranjeunna,sarengFiraun mulangkeunkapalajuruminumankanajabatanna,sareng kapalatukangrotidipaéhan,sapertosanuditétélakeunku Yusufkaaranjeunna

18TapikapalajuruminumanpohokaYusupdipanjara, sanajananjeunnageusngawartosannaonanubakal kajadiankaanjeunna,sartateuingetngawartosankaFiraun kumahaYusupgeusngawartosananjeunna,sababanjeunna poho

BAB40

1DinamangsaharitaFiraunngimpiduaimpiandinahiji peutingngeunaanpaceklikanubakalkajadiandisakumna nagara,terasanjeunnahudangtinasarenaterasnyauran sadayajurutafsirimpiananuayadiMesir,sarengtukang sihir,terasnyarioskeunduaimpiannakaaranjeunna,sareng aranjeunnahenteutiasangajelaskeunana

2TuluykapalajuruinumaningetkaYusupterusnyaritaka rajangeunaananjeunna,terusanjeunnangaluarkeunYusup tipanjara,terusanjeunnanyaritakeunduaimpiannakaraja 3AnjeunnangalahirkaFiraun,"Duananaimpiantéh sarua"Piraonngalahir,"Tujuhtaunbakaldatang,di sakuliahMesirbakallobapisandahareun,terustujuhtaun deuibakalayapaceklik,anucankungsikajadiandi sakuliahnagriMesir"

4Ayeuna,Piraonkudungangkatpangawas-pangawasdi sakuliahtanahMesir,sartakudungumpulkeunbahan dahareundiunggalkotasapanjangmangsa-mangsa kamakmuran,supayaayabahandahareunpikeunmangsa pacekliknutujuhtaun,sartaieutanahmoalbinasaku paceklik,sababétabakalkacidaparahna 5PANGERANmaparinrahmatsarengwelasasihkaYusuf dipayuneunFiraun,sarengFiraunngalahirkaabdi-abdina, "Urangmoalmendakanjalmianuwijaksanasareng wijaksanasapertosanjeunna,sababRohPANGERANaya dianjeunna."

6Tuluyanjeunnangangkatanjeunnajadijalmakaduadi sakumnakarajaananasartamasihananjeunnakakawasaan disakuliahMesir,sartanitahanjeunnanaékkanakareta kaduamilikFiraun

7Tuluyanjeunnangagemkeunpakeanlinenkatun,sarta anjeunnamasangkeunrantéemaskanabeuheungna,sarta (saurangutusan)ngumumkeundipayuneunanjeunna'El 'Elwa'Abirer,'sartamasangkeuncincinkanaleungeunna sartangangkatanjeunnajadipamingpinsakumna kulawargana,sartangagungkeunanjeunna,sartanyarioska anjeunna,'Ngandinatahtakuringbakalleuwihagung tibatananjeun'

8SarengYusufmaréntahsakumnatanahMesir,sareng sadayapamingpinFiraun,sarengsadayaabdina,sareng sadayaanungalakukeunpadamelanrajamikanyaah anjeunna,sababanjeunnaleumpangdinakajujuran,sabab anjeunnahenteuadigungsarengadigung,sarenganjeunna henteumilihjalma,sarenghenteunampihadiah,tapi

anjeunnanangtoskeunkalayankajujuransadayajalmadi tanahéta.

9TanahMesirjaditentremdipayuneunFiraunlantaran Yusup,sababPANGERANayasarenganjeunna,sareng masihananjeunnasihkurniasarengrahmatpikeunsadaya turunananadipayuneunsadayaanuteranganjeunnasareng anungupingperkawisanjeunna,sarengkarajaanFiraun teratur,sarengteuayaSétansarengteuayajalmajahat(di dinya)

10RajanyauranYusupSefantifan,sartamasrahkeunka YusupputriPotipar,putriimamHeliopolis,kapalajuru masak

11DinadintenYusufnangtungdipayuneunFiraun, anjeunnayuswatilupuluhtaun

12DinataunétaIshakpupusSapertosanudiungkabkeun kuYusufdinatafsirduaimpianna,sapertosanu diungkabkeunkuanjeunna,ayatujuhtaunkamakmurandi sakumnatanahMesir,sarengtanahMesirngahasilkeun hasilanuseueur,hijiukuran(ngahasilkeun)salapanbelas ratusukuran

13Yusupngumpulkeundahareunkaunggalkotanepika gandumpinuh,nepikateubisadeuidiitungjeungdiukur.

BAB41

1DinataunYobelkaopatpuluhlima,dinaminggukadua, (sareng)dinataunkadua,[2165AM]YudanyandakEr, anakcikalna,saurangistritiputri-putriAram,anunamina Tamar

2Tapianjeunnateuresepkaetaawewe,lantaranindungna tehturunanurangKanaan,sartaanjeunnahayangngawin awewetidulurindungna,tapiYuda,ramana,teungidinan 3Er,anakcikalYuda,jahatpisan,terusdipaehanku PANGERAN.

4CeukYudakaOnan,lanceukna,"Geureuhanaka pamajikanlanceukmaneh,laksanakeunkawajibanlanceuk manehkamanehna,supayalanceukmanehbogaturunan."

5JeungOnannyahoyenturunanetalainmilikna,(tapi) hiji-hijinapikeunlanceukna,terusanjeunnaasupkaimah pamajikanlanceukna,terusngawurkeunsikietakana taneuh,sartaanjeunnajahatdipayuneunPANGERAN, terusdipaehankuMantenna

6CeukYudakaTamar,minantuna,"Manehkuducicingdi imahbapamaneh,jadiranda,nepikaanakkuringSela dewasa,terusmanehkukuringdibikeunkamanehnajadi pamajikanmaneh."

7Sarenganjeunnaageung;tapiBedsu'el,garwaYuda, henteungijinkeunputranaSelanikah.SarengBedsu'el, garwaYuda,maot[2168AM]dinataunkalimamingguieu

8DinataunkagenepYudaangkatkaTimnapikeun ngaguntingbuludombana[2169AM]Ayanu ngawartosanTamar,"MitohaanjeunnujukaTimnapikeun ngaguntingbuludombana"

9Tuluymanehnanyabutpakeanrandana,makecindung, sartadangdan,tuluycalikdigapuragigireunjalanka Timna

10WaktuYudakeurdijalan,anjeunnamanggihan manehna,sartadisangkanaawewepalacur,tuluyanjeunna ngalahir,"Hayuatuhkuringasup"Ceukmanehna, "Lebet."TuluyYudaasup.

11Ceukmanehnakaanjeunna,"Mugiaabdimayargaji abdi."Waleranjeunna,"Abditeugaduhnanaoniwalti cincinanuayadinaramo,kalung,sarengiteukanuaya dinaleungeunabdi."

12Ceukmanehnakaanjeunna,"Biaskeunkaabdidugika anjeunngirimkeunupahabdi"Ceukanjeunna,"Abdibade ngintunkeunhijianakembe"Tuluyanjeunnamasihanka anjeunna,terasanjeunnangahijisarenganjeunna,sareng anjeunnangandungtianjeunna

13Yudainditkaimahdombana,ariawewenainditka imahbapana

14Yudangirimkeunembekanungangonna,urang Adulam,tapiteukapanggih.Yudananyakajalma-jalmadi dinya,"Dimanapalacurnutadididieu?"Walonna,"Di dieuteuayapalacur"

15Anjeunnabalikdeuikaanjeunna,ngawartosananjeunna, "Abdiparantosnaroskeunkajalmi-jalmididieu,sareng aranjeunnangawaler,'Didieuteuayapalacur'"

16Ceukanjeunna,"Keunkuanjeunnadisimpen,bisiurang jadibahanhinaan"Sanggeustilubulan,katingaliyen anjeunnakeurkakandungan,terusayanungawartosanka Yuda,"Tamar,minantuanjeun,keurkakandunganku lantarankalakuananaanuteupantes"

17Yudaangkatkabumiramana,tuluynitahramanajeung dulur-dulurna,"Bawamanehnakadieu,sinadibeuleum, sababmanehnageusngalakukeunkajahatandiIsrail"

18Waktumaranéhnamawamanéhnakaluarrékdiduruk, manéhnangirimkeuncincin,kalung,jeungiteukkamitoha lalakina,baripokna,"Cobatebaksahanubogaieubarang, daieutéhlantarankuringkeurngandung"

19Yudangaku,pokna,"Tamarmahleuwihbenertibatan kuring"

20Kukitunaulahnepikadiduruk'Kukituna,manéhna teudibikeunkaSela,sartaSelateungadeukeutandeui manéhna

21Saatosétaanjeunnangalahirkeunduaputra,Peres[2170 AM]sarengZerah,dinataunkatujuhminggukaduaieu.

22Tiharitatujuhtaunkasuburangeusréngsé,sakumaha anudicaritakeunkuYusupkaFiraun

23Yudangakuyenkalakuananatehjahat,sababanjeunna geusngagolerjeungminantuna,sartaanjeunnanganggap etatehpikakeuheuleun,sartaanjeunnangakuyenanjeunna geusngalanggarjeungnyasab,sababanjeunnageus ngungkabkeunsimbutputrana,sartaanjeunnamimiti nalangsajeungnenedakapayuneunPANGERANkusabab kalakuananaanusalah.

24SarengKaminyarioskeunkaanjeunnadinaimpianyén étadihampurakusababanjeunnanenedakalayantulus, sarengnalangsa,sarenghenteungalakukeundeui

25Sarenganjeunnanampipanghampurasababanjeunna tobattinadosasarengtinakabodoanana,sababanjeunna ngalakukeundosaanuageungdipayuneunAllahurang; sarengunggaljalmaanungalakukeunkitu,unggaljalma anungagolersarengmitohaawéwéna,kedahdibeuleumku seuneusupadosanjeunnatiasangadurukdidinya,sabab ayanajissarengkokotordinaaranjeunna,kedahdibeuleum kuseuneu.

26JeungparentahkeunkaurangIsrailsupayaulahayaanu najisdiantaramaranehna,sababunggaljalmaanungagoler jeungmitohaaweweatawamitohaawewegeus ngalakukeunnajis;lalakianugeusngagolerjeungmanehna,

kitudeuiawewena,kududibeuleumkuseuneu,supaya MantennanyingkirkeunamarahjeunghukumantiIsrail.

27SarengkaYudakaminyarioskeunyénduaputranateu acanngalakukeunhubungansékssarenganjeunna,sareng kusababkituturunananatetepayapikeungenerasikadua, sarengmoaldibasmi

28Sababkalawanati-atianjeunnageusinditsartanéangan hukuman,nyaéta,nurutkeunputusanIbrahim,anugeus diparentahkeunkaputra-putrana,Yudageusnéangan pikeunngadurukétakotakuseuneu

BAB42

1Sarengdinataunkahijiminggukatilutinayubileum kaopatpuluhlima,paceklikmimitisumpingkatanah [2171AM],sarenghujannolakdibikeunkabumi,sabab teuayananaonanumurag

2Tanahnajaditandus,tapiditanahMesirmahaya dahareun,sababYusufgeusngumpulkeunbibittitanahéta salilatujuhtaunkamakmuransartageusngajagaétataneuh

3UrangMesirdaratangkaYusuppikeunmérédahareun kamaranéhna,terusanjeunnamukagudang-gudang gandumtaunkahiji,terusngajualnakarahayatdidinya pikeunmeuliemas

4<AyeunapacekliktehkacidaparahnaditanahKanaan>, sartaYakubngadéngéyénayadahareundiMesir,terus anjeunnangutussapuluhputranapikeunnéangandahareun pikeunanjeunnadiMesir;tapiBenyaminteudiutus,sarta <sapuluhputraYakub>sumping<kaMesir>diantara jalma-jalmaanuindit(kaditu)

5Yusupngakuanaranjeunna,tapiaranjeunnateungakuan anjeunna,tuluyanjeunnanyarioskaaranjeunnasareng naroskeun,sarenganjeunnanyarioskaaranjeunna,"Naha anjeunsanésmata-matasarengsumpingkadieupikeun nalungtikjalan-jalanditanahieu?"Sarenganjeunna nempatkeunaranjeunnadipanjara

6Sanggeuskituanjeunnangaleupaskeundeuiaranjeunna, sartanahanSimeonsorangansartanitahsalapandulurna indit

7Tuluyanjeunnangeusiankarung-karungnakugandum, sartaemas-emasannadiasupkeunkanakarung-karungna, tapimaranéhnateunyaho

8Tuluyanjeunnanitaharanjeunnamawaadilalakina, sababaranjeunnageusngawartosanyenbapanasarengadi lalakinamasihhirup

9TiMesiraranjeunnaangkatkatanahKanaan,tuluy nyaritakeunkaramanasagalahalanukarandapan,kitu deuikumahajuragannagaraétageusngomongkasarka aranjeunna,sartageusnahanSimeonnepikaBenyamin dibawa

10Yakubngalahir,"Aranjeungeuskaleungitananak-anak kuring!Yusupgeuseuweuh,Simeonogegeuseuweuh, ayeunamaharanjeunrekmawaBenyaminKajahatan aranjeungeusdatangkakuring"

11Ceukanjeunna,"Anakkuringmoalinditjeungaranjeun, bisianjeunnagering;sababindungnageusngalahirkeun duaanaklalaki,hijigeusmaot,jeungnuieuogébakal dicokotkuaranjeuntikuringLamunanjeunnamuriangdi jalan,aranjeunbakalngabalukarkeunkuringmaotku kasedih."

12Sababanjeunnaningaliyénduitmaranéhnageus dipulangkeunkaunggaljalmadinakarungna,jadianjeunna sieunngirimkeunmanéhna

13PaceklikbeukiparahditanahKanaan,jeungdi sakumnanagaraiwaltiditanahMesir,sabablobaurang Mesiranugeusnyimpenbibitnapikeundahareuntisaprak maranéhnaningaliYusufngumpulkeunbibitjeung nyimpennadigudangsartanyimpennapikeunmangsa paceklik

14UrangMesirngadahardahareuntidinyasalilataun kahijipaceklik

15TapinalikaIsrailningaliyénpaceklikditanahéta kacidaparahna,sarengteuayajalanpikeunnyalametkeun, anjeunnanyarioskaputra-putrana,"Hayuurangbalikdeui néangandahareunsupadosuranghenteumaot"

16Waleraranjeunna,"Kamimoalindit;upamiadibungsu henteungiring,kamimoalindit"

17Israilsadar,lamunanjeunnateungutusanjeunnajeung maranehna,maranehnabakalbinasalantaranpaceklik.

18CeukRubin,"Serahkeunanjeunnakakami,upami anjeunnateutiasadipulangkeundeuikaanjeun,duaputra kamipeuncitpikeunngagantinyawana."

19Waleranjeunna,"Anjeunnamoalngiring"Yuda nyampeurkeun,pokna,"Kirimkeunanjeunnasarengabdi, upamiabdihenteutiasamulangkeunanjeunnakaGusti, abdianunanggungdosaieusalamihirupabdi"

20Sarenganjeunnangutusanjeunnasarengaranjeunna dinataunkaduamingguieudinadintenkahijibulanéta, sarengaranjeunnasumpingkatanahMesirsarengsadaya anuangkat,sareng(aranjeunnagaduh)hadiahdi leungeunna,stactesarengalmondsarengkacangterebinth sarengmadumurni

21AranjeunnasumpingkapayuneunYusup,anjeunna ningalikaBenyamin,lanceukna,terusanjeunnawawuhka anjeunna,tuluynaros,"Nahaieulanceukaranjeunanu bungsu?"Walonaranjeunna,"Enyaanjeunna"Yusup ngawaler,"MugiaPANGERANmaparinsihrahmatka hidep,anaking!"

22Tuluyanjeunnanitahanjeunnakaimahna,sarta anjeunnamawaSimeonkaaranjeunna,tuluyanjeunna ngayakeunpéstapikeunaranjeunna,sartaaranjeunna masrahkeunkaanjeunnahadiahanudibawakuaranjeunna 23Aranjeunnatuangdipayuneunanjeunna,terasanjeunna masihanaranjeunnasadayanasabagian,tapibagian Benyamintujuhkalilangkungageungtibatanbagian sadayana.

24Tuluyaranjeunnatuangnginum,tuluyhudangsarta cicingjeungkaldemasing-masing.

25Yusupngarencanakeunhijirencanapikeunnyaho pikiranmaranéhnangeunaannahapikirankatengtreman ayadiantaramaranéhna,terusanjeunnanitahkabendahara anungurusimahna:'Eusiansadayakarungmaranéhnaku dahareun,terasbalikkeunartosnakamaranéhnakana wadahnamasing-masing,sarengcangkirkuring,cangkir pérakanukuringinum,lebetkeunkanakarunganubungsu, teraskirimkeunaranjeunnakaditu'

BAB43

1Tuluyanjeunnangalaksanakeunsakumahaanu dipiwarangkuYusup,ngeusiankarung-karungnaku

dahareun,duitnadiasupkeunkanakarung-karungna,sarta cangkirnadiasupkeunkanakarungBenyamin.

2Isuk-isukkénéhmaranéhnageusindit,terussanggeus maranéhnaindittidinya,Yusupnimbalankanungurus imahna,"Udagmaranéhna,lumpat,terustangkep,pokna, 'Maranehgeusmaleskajahatankakuring,geusmaokti kuringcangkirpéraknudipakénginumkujuragankuring' Bawadeuidulurbungsumaranéhnakakuring,terus candakmanéhnagancang-gancangméméhkuringinditka pangadilan"

3Tuluyanjeunnangudagaranjeunnasartangalahirkeun sakumahakieu

4Ariaranjeunnaarunjukankaanjeunna,"Mugiaabdi-abdi Gustiteukersangalakukeunhalsapertoskitu,maok parabotnaonwaétibumigusti,kitudeuiartosanu kapendakdinakarung-karunguranganumunggaran,anu dibawakuabdi-abdiGustititanahKanaan"

5Kumahaatuhurangrekmaokparabotnaonwaé?Tingali ieuurangjeungkarungurangkeurdigeledah,jeungdi manawaéanjeunmanggihancangkirdinakarungsahawaé diantaraurang,hayuanjeunnadipaéhan,jeungurangjeung kaldeurangbakalngawulakajuragananjeun."

6Waleranjeunnakaaranjeunna,"Ulahkitu,nganukur jalmaanukapanggihkusimkuring,anubakaldijadikeun abdi,sarengaranjeunkedahmulihkabumikalayan salamet"

7Waktuanjeunnakeurnéanganbarang-barangna,tinu pangkolotnanepikanupangleutikna,barang-barangéta kapanggihdinakarungBinyamin

8Tuluyaranjeunnanyoéhkeunpakeanana,dimuatkeun kanakalde,tuluybalikdeuikakota,tuluysumpingka imahYusup,teruskabehsujuddipayuneunanjeunna

9Yusupngalahirkaaranjeunna,"Maranehgeus ngalakukeunkajahatan."Aranjeunnananya,"Naonanu kududiomongkeunkuurang,jeungkumahacaranangabela diri?Juraganuranggeusmanggihankajahatanabdi-abdina; urangsadayanatehabdi-abdinajuraganurang,kitudeui kaldeurang"

10'SaurYusupkaaranjeunna,'Abdiogésieunka PANGERAN.Ariaranjeunmah,geurabalikkaimah, jeungduluraranjeunkudujadiabdiabdi,sababaranjeun geusngalakukeunkajahatanNahaaranjeunteunyahoyen ayajalmaanuresepkanacangkirnakawasabdikana cangkirieu?Tapiaranjeungeusmaoketatiabdi' 11Yudaunjukan,"NunGusti,mugiaabdikersanyarios kieukaGusti.Ibuabdigaduhduadulurlalakianulahirti punbapaAnuhijileungitsarengteukapendakdeui,ngan anjeunnaanutinggaleuntipunibu.Punbapanyaahka anjeunna,sarengnyawanaogéayapatalinasarengnyawa budakieu"

12Bakalkajadian,nalikaabdi-abdimulihkabumirama abdi,sarengétabudakteuaya,anjeunnabakalmaot, sarengurangbakalnyababkeunramaabdimaotkalayan sedih

13Ayeunamahabdi,abdi,mugiatetepcicingdidieu, jantenabdina,ngagentosbudakieu,sarengmugiabudak ieuangkatsarengdulur-dulurna,sabababdijanten pananggunganjeunnaditanganramaabdi,sarengupami abdihenteumulangkeunanjeunna,abdianubakal tanggungjawabkaramaabdisalamina.

14Yusupningaliyénaranjeunnasadayanasapukdina kahadean,sarenganjeunnateutiasanahandirina,teras anjeunnanyarioskaaranjeunnayénanjeunnaYusup

15AnjeunnangobroljeungaranjeunnadinabasaIbrani, tuluyngarangkulbeuheungaranjeunnabariceurik.

16Tapiaranjeunnateuwawuhkaanjeunna,terusceurik Anjeunnangalahirkaaranjeunna,"Ulahceuriklantaran kuring,buru-burubawakadieubapakuring;jeunganjeun bakalningaliyénsungutkuringanubisanyaritajeung panonlanceukkuringBenyaminanuningali"

17Sababieutehtaunkaduapaceklik,jeungmasihayalima taundeuiteuayapanénatawabuahtangkalatawangabajak 18Geuraturunkaditujeungkulawargaanjeun,supaya ulahnepikapaceklik,jeungulahsedihkuhartabanda anjeun,sababPANGERANngutuskuringmiheulaan anjeunpikeunngatursagalahalsangkanlobajalmabisa hirup

19Bejakeunkapunbapayenabdimasihhirupkeneh, sarenganjeun,tingali,yenabdiparantosdijadikeunku PANGERANsalakuramapikeunFiraun,sareng pamingpindikaratonsarengdisakumnatanahMesir 20Sarengcarioskeunkapunbapasadayakamulyaanabdi, sarengsadayakakayaansarengkamulyaananudipasihkeun kuGustikaabdi

21KuparentahFiraun,anjeunnamasihanaranjeunna karetaperangsarengbekelkanggoperjalanan,sareng masihanaranjeunnasadayanapakeananuwarna-warni sarengpérak.

22Tuluyanjeunnangirimpakean,perak,jeungsapuluh kaldenumawagandumkaramana,terusdititahindit

23Tuluyaranjeunnaangkatkaramana,ngawartosanyen Yusupmasihhirupkeneh,sarengnujungadistribusikaeun gandumkasakumnabangsadibumi,sarengyenanjeunna numingpinsakumnatanahMesir.

24Ramanateupercaya,lantarananjeunnakeurlieurTapi nalikaningalikareta-karetaanudikirimkeunkuYusup, sumangetnajadisegerdeui,sartaanjeunnangalahir, "CukuppikeunkuringupamiYusupmasihhirup;kuring bakalkadituningalianjeunnasateuacankuringmaot"

BAB44

1Dinabulananyarbulankatilu,IsrailangkattiHaranti imahna,terusanjeunnaangkatkaSumurSumpah,terus ngurbankaAllahnaIshak,ramana,dinatanggaltujuh bulanéta.

2YakubingetkanaimpiananukatemponadiBetel,terus anjeunnasieuninditkaMesir.

3SambilanjeunnamikirrékngirimbéjakaYusupsupaya datangkaanjeunna,tapianjeunnamoalindit,anjeunna cicingdidinyatujuhpoé,suganwéanjeunnabisaningali wahyunahaanjeunnakuducicingatawaindit.

4Anjeunnangarayakeunpéstapanénbuahmunggaranku carangumpulkeungandum,sababdisakuliahtanah Kanaanteuayasaeutik-eutikacan,sababpaceklikgeus ngaganggusakumnasasatoan,ingon-ingon,jeungmanuk, kituogémanusa.

5DinatanggalgenepbelasPANGERANnembonganka anjeunna,sartangadawuhkaanjeunna,'Yakub,Yakub'; sartaanjeunnangawaler,'Ieuabdi.'Mantennangadawuhka anjeunna:'KamitehAllahkaruhunanjeun,AllahIbrahim

sarengIshak;ulahsieuninditkaMesir,sababKamibakal ngajadikeunanjeunbangsaanugededidinya.Kamibakal turunsarenganjeun,sartaKamibakalmawaanjeunkaditu, sartaditanahieuanjeunbakaldikubur,sartaYusufbakal neundeunleungeunnakanapanonanjeun.

6Ulahsieun;geurainditkaMesir

7Putra-putranajeungputra-putranaburu-burungangkat barang-barangbapana,tuluynempatkeunbapanajeung barang-barangnadinakareta-kareta

8IsrailangkattiSumurSumpahdinatanggalgenepbelas bulankatiluieu,tuluyangkatkatanahMesir

9IsrailngutusYudamiheulaananjeunnakaYusupputrana, pikeunnalungtikTanahGosyen,sababYusupgeusnitah dulur-dulurnasupayaaranjeunnadatangjeungcicingdi dinyasupayabisadeukeutjeunganjeunna

10Sarengieumangrupikeuntanahanupangsaénaditanah Mesir,sarengcaketkaanjeunna,pikeunsadayana (aranjeunna)sarengogépikeuningon-ingon

11Ieungaran-ngaranputra-putraYakubanuangkatka MesirsarengYakub,ramana

12Ruben,putracikalIsrail;ieungaran-ngaranputraputrana:Henokh,Palu,HezronjeungKarmilima.

13Simeonjeungputra-putrana;ieungaran-ngaranputraputrana:Yemuel,Yamin,Ohad,Yakin,Zohar,jeungSaul, putratisaurangaweweurangZefa,tujuhurang. 14Lewijeungputra-putrana;sartaieungaranputraputrana:Gerson,Kohat,jeungMerari,opat 15Yudajeungputra-putrana;ieungaran-ngaranputraputrana:Sela,Peres,jeungZerah,opaturang 16Isaskarjeungputra-putrana;ieungaran-ngaranputraputrana:Tola,Pua,Yasub,jeungSimron,limaurang. 17Zebulonjeungputra-putrana;sartaieungaran-ngaran putra-putrana:Sered,Elon,jeungYahleel,opaturang 18Ieuputra-putraYakubsarengputra-putranaanu dilahirkeunkuLeakaYakubdiMesopotamia,genep, sarenghijisadérékawéwéna,Dinahsarengsadayajiwa putra-putraLea,sarengputra-putrana,anuangkatsareng YakubramanakaMesir,duapuluhsalapan,sarengYakub ramanaayasarengaranjeunna,tilupuluh

19Jeungputra-putraZilpa,abdinaLea,garwaYakub,anu ngalahirkeunGadjeungAsyurpikeunYakub

20Ieungaran-ngaranputra-putranaanuangkatsareng anjeunnakaMesir:Putra-putraGad:Zifyon,Hagi,Syuni, Ezbon,<sarengEri>,Areli,sarengArodidalapanurang 21Aserputra-putrana:Yimna,Yiswa,<jeungYiswi>, Beria,jeungSerah,hijisadérékawéwéna,genepurang.

22Sadayanaayaopatbelasjiwa,sarengsadayanajiwaLea opatpuluhopat.

23Putra-putraRahel,garwaYakub:Yusupsareng Benyamin

24SamemehramanasumpingkaMesir,Yusuflahirdi Mesir,tiluputranatiAsnat,putriPotipar,imamdi Heliopolis,nyaetaMenasejeungEpraim

25Putra-putraBenyamin:Bela,Beker,Asbel,Gera, Naaman,Ehi,Ros,Mupim,Hupim,jeungArd-sabelas

26SadayanajiwaRahelayaopatbelas

27Putra-putraBilha,abdiRahel,garwaYakub,anu lahirkeunpikeunYakub,nyaétaDansarengNaptali

28Ieungaran-ngaranputra-putranaanuangkatkaMesir sarengaranjeunna.Putra-putraDannyaétaHusim,Samon, Asudi,'Ijaka,sarengSulaiman-genep

29Aranjeunnapupusdinataunaranjeunnasumpingka Mesir,sarengnganukurDananutinggaleunnyaétaHusim. 30Ieungaran-ngaranputra-putraNaftali:Yahziel,Guni, Yezer,Salum,jeungIv.

31Sareng'Iv,anulahirsaatostaun-taunpaceklik,maotdi Mesir

32SadayanajiwaRahelayaduapuluhgenep

33SadayajalmiYakubanuangkatkaMesirayatujuh puluhjalmiIeumangrupikeunputra-putranasarengputuputuna,sadayanatujuhpuluhjalmi,tapilimajalmimaotdi MesirsateuacanYusuf,sarengteugaduhputra

34DitanahKanaanduaputraYudamaot,ErsarengOnan, sarengaranjeunnateugaduhanak,sarengbaniIsrail nguburkeunjalmi-jalmianutiwas,sarengaranjeunna diitungdiantaratujuhpuluhbangsanon-Yahudi

BAB45

1UrangIsrailasupkaMesir,katanahGosyen,dinabulan anyarbulankaopat[2172AM],dinataunkaduaminggu katilutinataunkaopatpuluhlimaYobel 2YusupangkatnepunganYakub,ramana,katanah Gosyen,terusngarangkulbeuheungramanabariceurik 3CeukIsrailkaYusup,"Ayeunamahkuringhayangmaot lantarangeusningalihidep.MugiaPANGERAN,Allah Israil,diberkahankuAllahIbrahimjeungAllahIshak,anu teunahanrahmatjeungsihkurnia-NakaYakub,abdi-Na" 4CukupkeurabdiningalirarayGustisalamiabdihirup kénéh;enya,lerespisanwahyuanuabditingalidiBetel MugiaPANGERAN,Allahabdi,diberkahansalamina, sarengmugiajenengan-Nadiberkahan.

5Yusufsarengsaderek-sadereknatuangrotidipayuneun ramanasarengnginumanggur,sarengYakubbungahpisan kumargianjeunnaningaliYusuftuangsarengsadereksadereknasarengnginumdipayuneunanjeunna,sareng anjeunnamujiGustiNuMahaNyiptakeunsagalahalanu parantosngajagaanjeunna,sarengparantosngajagadua belasputranapikeunanjeunna

6YusufgeusméréhakcicingditanahGosyenjeungdi Rameseskatutsakumnawewengkondisakurilingnasalaku hadiah,anudikawasaankuanjeunnadipayuneunFiraun Israiljeungputra-putranacicingditanahGosyen,bagian pangsaénaditanahMesir.Israilyuswanasaratustilupuluh taunnalikaanjeunnasumpingkaMesir

7Yusupmérédahareunkaramana,kadulur-dulurna,kitu deuikahartabandamaranéhanana,sakumahaanu dibutuhkeunpikeunmangsapacekliksalilatujuhtaun

8TanahMesirsangsarakulantaranpaceklik,sartaYusuf meulisakumnatanahMesirpikeunFiraunminangkaganti dahareun,sartaanjeunnangarebutrahayat,ingon-ingon, jeungsagalarupanapikeunFiraun

9Taun-taunpaceklikgeusréngsé,sartaYusupmérébibit jeungdahareunkarahayatditanahétapikeundipelakdina taunkadalapan,sababwalunganétageusngalimpahka sakuliahtanahMesir

10Sababdinatujuhtaunpaceklikéta(henteu)ngalimpah sarengnganukurngairigasisababarahatempatdisisi walungan,tapiayeunaétangalimpahsarengurangMesir nyebarkeunpepelakankatanahéta,sarengéta ngahasilkeunseueurgandumdinataunéta.

11Sarengieutaunkahiji[2178AM]minggukaopattina yubileumkaopatpuluhlima.

12Yusupnyokotsaperlimatinahasilpanéngandum pikeunraja,sartanyésakeunopatbagianpikeundahareun jeungbibit,sartaétahaldijadikeunaturanpikeuntanah Mesirnepikaayeuna

13IsrailcicingditanahMesirtujuhbelastaun,sareng sadayadintenanuanjeunnahirupnyaétatiluYobel,saratus opatpuluhtujuhtaun,sarenganjeunnamaotdinataun kaopat[2188AM]minggukalimaYobelopatpuluhlima 14SarengIsraélngaberkahanputra-putranasateuacan anjeunnapupussarengnyarioskeunkaaranjeunna sadayanaanubakalkajadiankaaranjeunnaditanahMesir; sarenganjeunnangawartosankaaranjeunnanaonanu bakalkajadiankaaranjeunnadinadinten-dintenterakhir, sarengngaberkahanaranjeunnasarengmasihankaYusuf duabagianditanahéta

15Anjeunnapupussarengkaruhunna,terasdikurebkeundi guhagandaditanahKanaan,caketIbrahim,ramana,dina kuburananudigalikuanjeunnadiguhagandaditanah Hebron

16Sarenganjeunnamasrahkeunsadayabukunasareng buku-bukukaruhunnakaLewiputranasupadosanjeunna tiasangajagasarengngabarukeunanapikeun murangkalihnadugikaayeuna.

BAB46

1SaatosYakubpupus,baniIsrailbeukilobaditanah Mesir,sarengaranjeunnajantenbangsaanuageung,sareng aranjeunnasapukdinahaténa,jantendulursilihpikanyaah sarengdulursarengunggallalakingabantosandulurna, sarengaranjeunnabeukilobapisansarengbeukilobapisan, sapuluh[2242AM]minggutaun,salamihirupnaYusuf.

2JeungteuayaSétanatawakajahatansapanjanghirupna YusufsanggeusYakub,ramana,sababsakumnaurang MesirngahormatanbaniIsrailsapanjanghirupnaYusuf.

3Yusuppupusdinayuswasaratussapuluhtaun;tujuh belastaunanjeunnacicingditanahKanaan,sapuluhtaun anjeunnajadiabdi,tilutaundipanjara,dalapanpuluhtaun anjeunnaayadihandapeunraja,maréntahsakumnatanah Mesir

4Anjeunnapupussarengsadayadulur-dulurnasareng sadayagenerasiéta

5SarenganjeunnamaréntahkeunkaurangIsrailsateuacan anjeunnapupussupadosaranjeunnangabawatulangtulangnanalikaaranjeunnaangkattitanahMesir

6Anjeunnamaksaaranjeunnasumpahngeunaantulangtulangna,sababanjeunnaterangyénurangMesirmoal mawadeuisarengnguburanjeunnaditanahKanaan,sabab Makamaron,rajaKanaan,nalikacicingditanahAsyur, perangdilebakngalawanrajaMesirsarengmaehan anjeunnadidinya,terasngudagurangMesirdugika gerbang'Ermon

7Tapianjeunnateutiasalebet,sababayarajaanyaranu jantenrajaMesir,sarenganjeunnalangkungkuattibatan anjeunna,terasanjeunnauihdeuikatanahKanaan,sareng gerbangMesirditutup,sarengteuayaanukaluarsarengteu ayaanulebetkaMesir

8SarengYusufpupusdinaYobelka-46,dinamingguka-6, dinataunkadua,terasanjeunnadikuburditanahMesir, sarengsadayadulur-dulurnapupussaatosanjeunna

9RajaMesirangkatperangngalawanrajaKanaan[2263 AM]dinataunYobelka-47,dinaminggukaduadinataun kadua,sarengbaniIsrailmawasadayatulang-tulangbani Yakubkecualitulang-tulangYusuf,terasaranjeunna nguburkeunanaditegalandiguhagandadigunung.

10KaseueuranjalminabalikdeuikaMesir,tapiaya sababarahajalmianutetepcicingdipagununganHebron, sarengAmram,ramana,tetepcicingsarengaranjeunna 11RajaKanaanmeunangngalawanrajaMesir,sarta anjeunnanutuppanto-pantoMesir.

12Tuluyanjeunnangarancanghijirencanajahatngalawan urangIsrailpikeunnindesaranjeunna,sartaanjeunna nyarioskaurangMesir,"TingaliurangIsrailgeusbeuki lobajeungbeukilobatibatanurang"

13Hayuurangurangtanganiaranjeunnakalawan wijaksanasateuacanaranjeunnajadilobateuing,sareng hayuurangnyiksaaranjeunnakuperbudakansateuacan perangdatangkaurangsarengsateuacanaranjeunnaogé meranganurang;upamiteukituaranjeunnabakalngahiji sarengmusuhurangsarengngusiraranjeunnatitanah urang,sababhatésarengbeungeutnanujukatanahKanaan 14Anjeunnangangkatmantri-mantripikeunnindes aranjeunnakucarangabudak;aranjeunnangawangunkotakotaanukuatpikeunFiraun,Pitom,sarengRaamses, sarengaranjeunnangawangunsadayatémboksareng sadayabentenganuparantosruntuhdikota-kotaMesir 15Maranehnamaksamaranehnadigawekalawankasar, beukijahatbaemaranehna,beukilobajeunglobapisan jumlahna

16UrangMesirtehngajijikkeunurangIsrail

BAB47

1Sarengdinaminggukatujuh,dinataunkatujuh,dina Yobelka-47,ramanaanjeunangkat[2303AM]titanah Kanaan,sarenganjeunlahirdinaminggukaopat,dinataun kagenepna,dinaYobelka-48[2330AM];ieu mangrupikeunwaktoskasusahanpikeunurangIsrail

2RajaFirauntiMesirngaluarkeunparentahkaaranjeunna, supayasadayabudaklalakianulahirdipiceunkawalungan

3Tuluyaranjeunnangalungkeunétabarang-barangsalami tujuhbulandugikadintenanjeunlahir

4Indunghidepnyumputkeunhidepsalilatilubulan,terus dibéjaanngeunaanhidep.Manéhnanyieunbahterapikeun hidep,tuluyditutupankuaspaljeungtar,tuluydisimpen dinaumbul-umbuldisisiwalungan,terushidepdisimpen dijeronasalilatujuhpoéIndunghidepdatangpeutingpeutingnyusuanhidep,aribeurangmahMiryam,adina hidep,ngajagahideptinamanuk-manuk

5DinamangsaharitaTarmut,putriFiraun,sumpingka walunganrékmandi,terusngadéngésoraanjeunceurik, terusnitahdayang-dayangnapikeunmawaanjeunkaluar, terusaranjeunnamawaanjeunkadinya.

6Tuluymanéhnangaluarkeunhideptikapal,sarta manéhnawelasasihkahidep

7Ceukadianjeun,"Kumahaatuhabdibadenimbalansalah sahijiawéwéIbranipikeunnyusuanieuorok?"

8Ceukmanehna,"Hayuatuh"Terusmanehnanyauran indungmaneh,Yokhebed,terusdibereupah,terusdisusuan.

9Saatoséta,nalikaanjeunparantosageung,aranjeunna mawaanjeunkaputriFiraun,sarenganjeunjantenputrana, sarengAmramramanaanjeunngajarkeunanjeunnyerat, sarengsaatosanjeunréngsétilumingguaranjeunnamawa anjeunkakaratonkarajaan

10Sarenganjeunayadikaratonsalamitiluminggusalami sababarahataundugikawaktos[2351-]nalikaanjeun kaluartikaratonkarajaansarengningaliurangMesir maehansobatanjeunanu[2372AM]tibaniIsrail,teras anjeunmaehananjeunnasarengnyumputkeunanjeunna dinakeusik.

11DinapoekaduanamanehjeungduaurangIsrailpasea, terusmanehnanyakajalmaanusalah:'Kunaonmaneh maehandulurmaneh?'

12Anjeunnaambekpisan,tuluyngalahir,"Sahaanu ngangkatanjeunjadipamingpinjeunghakimdidieu?Naha anjeunmikirrékmaehankuringkawasanjeunmaehan urangMesirkamari?"Anjeunsieunjeungkaburlantaran omonganéta

BAB48

1DinataunkagenepminggukatilutinaYobelka-49 anjeunangkatsarengcicing<di[2372AM]tanahMidian>, limaminggusarengsataunSarenganjeunuihdeuika MesirdinaminggukaduadinataunkaduadinaYobelka50

2SarenganjeunterangnaonanuAnjeunnaparantos ngandikakeunkaanjeundi[2410AM]GunungSinai, sarengnaonanudipikahoyongkupangeranMastêmâka anjeunnalikaanjeunuihdeuikaMesir[dinaperjalanan nalikaanjeunpendaksarenganjeunnaditempat panginepan]

3Nahaanjeunnahenteunganggosagalakakawasaanana pikeunmaehananjeunsarengnyalametkeunurangMesir tinapanangananjeunnalikaanjeunnaningaliyénanjeun diutuspikeunngalaksanakeunhukumansarengmales dendamkaurangMesir?

4Kamigeusngaleupaskeunhideptinakakawasaanana, sartahidepgeusngalakukeuntanda-tandajeungkaajaibankaajaibananugeusdiutuskahidepdiMesirngalawan Firaun,jeungsakumnakulawargana,jeungparaabdina jeungrahayatna

5PANGERANngalaksanakeunpamalesanuageungka aranjeunnademiIsrail,sarengngagebugaranjeunnaku getihsarengbangkong,kutusarenglaleuranjing,sareng bisulanuganasanumunculdinabisul;sarengingoningonnakumaot;sarengkuhujanesbatu,kukituna Anjeunnangancurkeunsagalaanutumbuhpikeun aranjeunna;sarengkusimeutanungahakansésa-sésaanu ditinggalkeunkuhujanes,sarengkugelap;sareng<ku pupusna>anakcikalmanusasarengsato,sarengsadaya brahala-brahalaaranjeunnaPANGERANmalessareng ngadurukaranjeunnakuseuneu

6Sadayanaparantosdikirimkeunkupanangananjeun, supadosanjeunnyatakeun(hal-halieu)sateuacanéta réngsé,sarenganjeunparantosnyariossarengrajaMesirdi payuneunsadayaabdinasarengdipayuneunrahayatna.

7SadayanakajadiannumutkeunpangandikaGusti;sapuluh hukumananuageungsarengdahsyatsumpingkatanah MesirsupadosGustingalaksanakeunpamalesdendamka Israil.

8SarengGustingalakukeunsagalanademiIsrail,sareng numutkeunperjanjian-Na,anuparantosditetepkeunku AnjeunnasarengIbrahimyénAnjeunnabakalmales dendamkaaranjeunnasapertosaranjeunnaparantosmaksa aranjeunnakanaperbudakan

9PangeranMastêmângalawananjeun,sartanarékahan pikeunmasrahkeunanjeunkaleungeunFiraun,sarta anjeunnangabantutukangsihirMesir, 10.Jeungmaranéhnanangtungsartangalakukeun kajahatan-kajahatandihareupeunanjeun,padahalKami geusngantepmaranéhnangalakukeunana,tapiubar-ubarna teudiidinankuleungeunmaranéhna.

11PANGERANngagebugaranjeunnakuborokanuganas, nepikaaranjeunnateukuatnangtung,lantaranKamigeus ngabasmiaranjeunnanepikateubisangalakukeunhiji mujijatacan

12Sanajanayasagalatandajeungkaajaiban,pangeran Mastêmâteuerasababanjeunnawaningagorowokka urangMesirpikeunngudaganjeunkusagalakakuatan urangMesir,kukaretaperangna,kukudana,jeungku sakumnapasukanMesir.

13KaminangtungdiantaraurangMesirjeungurangIsrail, terusKamingaleupaskeunIsrailtinaleungeunna,jeung tinaleungeunrahayatna,terusPANGERANnungtun maranehnangaliwatantengahlautsigataneuhgaring 14SarengsadayabangsaanudipiwarangngudagIsrail,ku PANGERANAllahurangdialungkeunkatengahlaut,ka jerojurangdihandapeunbaniIsrail,sapertosurangMesir anungalungkeunmurangkalihnakawalunganAnjeunna malesdendamka1.000.000diantarana,sarengsarébu lalakianukuatsarengénergiancurkusababhijiorokti antaramurangkalihumatGustianudialungkeunka walungan.

15Sarengdinadintenka-opatbelassarengdinatanggalkalimabelassarengdinatanggalka-genepbelassarengdina tanggalka-tujuhbelassarengdinatanggalka-dalapanbelas pangeranMastêmâdiiketsarengdipanjaraditukangeun baniIsrailsupadosanjeunnahenteunuduharanjeunna 16Sarengdinatanggalsalapanbelaskamingaleupaskeun aranjeunnasupadosaranjeunnatiasangabantosanurang MesirsarengngudagbaniIsrail

17Mantennangakeraskeunhatemaranehnasarta ngajadikeunmaranehnaheurashate,sartaetarancangan tehdijieunkuPANGERANAllahurang,supayaMantenna ngagebugurangMesirsartangalungkeunmaranehnaka laut

18Sarengdinatanggalopatbelaskamingabeungkeut anjeunnasupadosanjeunnahenteunuduhbaniIsraildina dintennalikaaranjeunnanaroskeunkaurangMesirbarangbarangsarengpakean,barang-barangpérak,sarengbarangbarangemas,sarengbarang-barangperunggu,pikeun ngarampogurangMesirsalakuimbalanpikeunperbudakan anuaranjeunnamaksaaranjeunnapikeunngawula.

19JeungKamihenteumingpinbaniIsrailkaluartiMesir kalawanleungeunkosong

BAB49

1SingingetkanaparentahPANGERANngeunaanPaskah, anukududirayakeundinatanggalopatbelasbulankahiji dinawaktuna,kududipeuncitsateuacanburit,sartakudu didaharpeuting-peutingtanggallimabelastimimiti surupnapanonpoé

2Sababdinapeutingieumimitipéstajeungmimiti kabagjaanmaranehnakeurngahakanPaskahdiMesir, nalikasagalakakawasaanMastêmâgeusdileupaskeun pikeunmaehansadayaanakcikalditanahMesir,tianak cikalFiraunnepikaanakcikalbudakawéwétawanandi panggilingan,jeungnepikaingon-ingon

3SarengieutandaanudipasihkeunkuPANGERANka aranjeunna:Kaunggalbumianuayadinaambangpanto anukatingaligetihdombaumursataun,aranjeunnateu kénginglebetpikeunmeuncitdomba,tapikedahngaliwat, supadossadayaanuayadijerobumidisalametkeunsabab tandagetihayadinaambangpanto

4JeungkakawasaanPANGERANngalakukeunsagalana sakumahaanudiparentahkeunkuPANGERANka aranjeunna,sartaaranjeunnangaliwatsakumnabaniIsrail, sartawabahteudatangkaaranjeunnapikeunngancurkeun sahawaédiantaraaranjeunnabohsapi,bohmanusa,atawa anjing

5WabahétakacidaparahnadiMesir,jeungteuayaimah diMesiranuteuayanumaot,numatakceurikjeung ratapan

6SakumnaurangIsrailngadahardagingdombaPaskah, nginumanggurna,barimuji,ngaberkahan,sarta ngucapkeunsukurkaPANGERAN,Allahkaruhunna,sarta geussiapkaluartihandapeunkakawasaanMesirjeungti perbudakananujahat

7Jeungsingingetkanapoeieusapanjanghirupanjeun, sartaperingatititaunkataunsapanjanghirupanjeun, sataunsakali,dinapoena,nurutkeunsagalahukumna, jeungulahditundatipoekapoe,atawatibulankabulan 8Sababétamangrupikeunaturananulanggeng,sareng diukirdinatabletsawargapikeunsadayabaniIsrailyén aranjeunnakedahngalaksanakeunétaunggaltaundina dintennasakalisataun,sapanjangturun-tumurun;sareng teuayawatesdintenna,sababieuditetepkeunpikeun salawasna

9Jelemaanuteunajis,tapiteudatangpikeun ngalaksanakeunanadinapoééta,pikeunmawakurbananu ditarimakuPANGERAN,pikeundaharjeungnginumdi payuneunPANGERANdinapoééta,jelemaanubersih jeungdeukeutkadinyakududibasmi:lantaranteumawa kurbankaPANGERANdinawaktuanugeusditangtukeun, manéhnabakalnanggungdosana

10UrangIsrailkududatangngayakeunPaskahdinapoe anugeusditangtukeun,dinatanggalopatbelasbulankahiji, antarapeuting,tisatengahingbeurangnepikasatengahing peuting,sababduabagianbeurangdibikeunkacahaya, jeungsapertilunadeuikapeuting

11IeuanudiparentahkeunkuPANGERANkamaraneh kududirayakeunantarapeuting

12Jeungteukéngingmeuncitétadinamangsacaang,iwal timangsanudeukeutkasonten,sartakududidahardina waktusonten,nepikasapertilunapeuting,sartanaonwaé anusésanatinasakabéhdagingnatisapertilunapeutingka hareup,kududibeuleumkuseuneu

13Jeungmaranehnateumeunangmasaketakucai,atawa ngadaharetaatah,tapidipanggangdinaseuneu.Maranehna kudungadaharetakalawanati-ati,sirahnajeungjeroan jeungsukunadipanggangdinaseuneu,jeungtulangnateu meunangdipotong-potong;sababurangIsrailmoalaya tulanganuditumbuk

14KukitunaPANGERANnimbalankaurangIsrailpikeun ngalaksanakeunPaskahdinapoeanugeusditangtukeun, jeungulahayatulanganudipotong-potong;sababetateh poepesta,poeanugeusdiparentahkeun,jeungteu meunangayaanungaliwattipoekapoe,tibulankabulan, tapidinapoepestanaetakududilaksanakeun

15JeungparentahkeunkaurangIsrailpikeun ngalaksanakeunPaskahsapanjanghirupna,unggaltaun, sataunsakalidinadintenanuditangtukeun,sarengéta bakalsumpingjantenpangéling-ngélinganupikaresepeun dipayuneunGusti,sarengmoalayawabahanusumpingka aranjeunnapikeunmaehanatanapinganiayadinataunéta nalikaaranjeunnangarayakeunPaskahdinawaktosnadina sagalahalnumutkeunparéntah-Na

16Jeungteumeunangdidahardiluartempatsuci PANGERAN,tapidihareupeuntempatsuciPANGERAN, sartasakumnaumatIsrailkudungarayakeunanadinawaktu anugeusditangtukeun

17Sabanlalakianusumpingdinadintenétakedah ngahakanétaditempatsuciAllahanjeundipayuneun PANGERAN,tiumurduapuluhtaunkaluhur;sababkitu anuditulissarengditetepkeunyénaranjeunnakedah ngahakanétaditempatsuciPANGERAN

18NalikaurangIsrailsumpingkatanahanurekdipimilik kumaranehna,nyaétatanahKanaan,sartangadegkeun KemahSuciPANGERANditengah-tengahtanahdisalah sahijisuku-sukumaranehnanepikatempatsuci PANGERANdiwangunditanaheta,maranehnakudu datangsartangarayakeunPaskahditengah-tengahKemah SuciPANGERAN,sartakudumeuncitetakurbandi payuneunPANGERANtitaunkataun.

19SanggeusBaitAllahdiwangundeuipikeunngabaktika PANGERANditanahpusakamaranéhna,maranéhnakudu inditkadinyaterusmeuncitkurbanPaskasonten-sonten, wancisuruppanonpoé,satengahpoé

20Getihnakududikurbankeundinalawangaltar,gajihna kududidurukdinaseuneuanuayadiluhuraltar,terus dagingnakududidahardipanggangdiburuanBaitAllah anugeusdisucikeunatasnamaPANGERAN

21MaranehnateumeunangngayakeunPaskadikota-kota maranehna,atawaditempatmanawaeiwaltidihareupeun KemahSuciPANGERAN,atawadihareupeunBaitAllah tempatjenengan-Nacicing;sartamaranehnateumeunang nyimpangtiPANGERAN

22JeungMusa,parentahkeunkaurangIsrailpikeun ngalaksanakeunaturan-aturanPaskah,sakumahaanu diparentahkeunkaanjeun;bejakeunkaaranjeunnaunggal taunsarengdinadinten-dintenna,sarengpéstarotiteuragi, yénaranjeunnakedahtuangrotiteuragisalamitujuh dinten,(sareng)yénaranjeunnakedahngalaksanakeun péstaéta,sarengyénaranjeunnakedahmawakurban unggaldintensalamitujuhdintenkabungahandipayuneun PANGERANdinaaltarAllahanjeun

23Sababmaranehburu-burungayakeunieupestanalika maranehindittiMesirnepikaasupkagurunSur;sabab maranehgeusngaréngsékeunanadibasisirlaut

BAB50

1SaatoshukumieuKamiparantosngawartosankaanjeun ngeunaandinten-dintenSabatdigurunSin[ai],anuayadi antaraElimsarengSinai

2DiGunungSinaiKamigeusngawartosankamaraneh ngeunaanSabat-sabatditanahéta,kitudeuitaun-taun YobeldinaSabat-sabatnaTapisataunnatacanKami caritakeunkamaranehnepikamaranehasupkatanahanu rekdicicingankumaraneh

3JeungtanahétaogékudungajagaSabatnasalami maranéhnacicingdidinya,sartamaranéhnabakalnyaho taunYobel

4KukitunaKamigeusnangtukeunpikeunmaraneh sataun-minggu,taun-taun,jeungYobel:ayaopatpuluh salapanYobeltijamanAdamnepikaayeuna,[2410AM] jeunghijiminggujeungduataun:jeungmasihayaopat puluhtaundeui(hartina'jauh')pikeundiajarparentahparentah[2450AM]PANGERAN,nepikamaranehna meuntaskatanahKanaan,meuntasWalunganYordanka kulon.

5JeungYobelbakalkaliwat,nepikaIsraildibersihkeun tinasagalakasalahantinakalakuancabul,jeungnajis, jeungpolusi,jeungdosa,jeungkasalahan,sartahirup kalawanpercayadiridisakumnatanah,sartamoalayadeui Sétanatawajahatnaonwaé,sartatanahétabakalbersihti haritasalamina.

6JeungtingaliparentahngeunaanSabat-Kamigeus nuliskeun(eta)pikeunanjeun-jeungsagalaputusan hukumna.

7Genepdintenanjeunkedahdamel,tapidinadinten katujuhétaSabatPANGERANAllahanjeunDinaéta anjeunteukedahdamelnaonwaé,anjeunsarengputra anjeun,sarengabdilalakianjeunsarengabdiawéwé anjeun,sarengsadayaingon-ingonanjeunsarengogéjalma asinganuayadianjeun.

8Jeungsahawaéanungalakukeunpadamelandinaétapoé kudumaot:sahawaéanungahinakeunpoééta,sahawaé anungagowéspamajikanana,atawasahawaéanu nyebutkeunrékngalakukeunhijihaldinaétapoé,manéhna kuduinditkadinyapikeunmeuliatawangajual:jeungsaha waéanungagowéscaianuteuacandisiapkeunpikeun dirinadinapoékagenep,jeungsahawaéanumawabarangbarangpikeundibawakaluartikémahnaatawatiimahna bakalmaot

9UlahdigawedinapoeSabatiwaltianugeusdisiapkeun dinapoekagenep,pikeundahar,nginum,istirahat,sarta pikeunngarayakeunSabattinasagalapagaweandinapoe eta,sartapikeunmujiPANGERAN,Allahmaraneh,anu geusmaparinpoepestajeungpoesucikamaranehPoeieu tehpoekarajaansucipikeunsakumnaIsrail,diantarapoepoemaranehnasalamina

10Sababkacidagedénakahormatananudipasihkeunku PANGERANkaIsrail,nyaétamaranéhnabisadahar, nginum,jeungwaregdinapoépéstaieu,sartaistirahattina sagalapagaweanmanusaiwaltingadurukmenyanjeung

mawakurbankapayuneunPANGERANsalilasababaraha poéjeungsalilaSabat.

11PadamelanieuwaéanukedahdilakukeundinadintendintenSabatditempatsuciPANGERANAllahanjeun; supadosaranjeunnatiasangahampuraIsrailkukurban sacaraterus-terusantidintenkadintenpikeunpangélingngélinganupikaresepeundipayuneunPANGERAN, sarengsupadosAnjeunnatiasanampiétasalawasnati dintenkadintensapertosanuparantosdiparentahkeunka anjeun

12Jeungunggaljalmaanungalakukeunpagaweandidinya, atawainditngumbara,atawangolahkebonna,bohdi imahnaatawaditempatsejen,jeungsahawaéanu ngahurungkeunseuneu,atawanunggangsasatoan,atawa ngarambatkukapaldilaut,jeungsahawaéanunyerang atawamaehannanaon,atawameuncitsasatoanatawa manuk,atawasahawaéanunéwaksasatoanatawamanuk atawalauk,atawasahawaéanupuasaatawaperangdina poeSabat:

13Jelemaanungalakukeunsalahsahijihalieudinapoe Sabatkududipaehan,supayaurangIsrailngahormatpoe Sabatnurutkeunparentah-parentahngeunaanpoeSabatdi tanaheta,sakumahaanuditulisdinapapan-papananu dipasihkeunkaKamisupayaKaminuliskeunhukumhukumusum-usum,jeungusum-usumnurutkeunbabagian poe-poemaranehnaDidieugeusréngsécaritababagian poe-poeeta