Skip to main content

Somali - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building

Page 1


FarshaxankaXukunka-MaamulkaSiyaasadeed

WarqaddaAristeas

Boqorkiiwuxuukuhelayjawaabtaogolaanshowuxuunaweydiiyaykanxiga,'Waamaxay shuruudahaugumuhiimsaneexukunka?''Inaadisilaaliso,'ayuukujawaabay,'inaadkaxorowdo laaluushkaooaadkudhaqantomiyir-qabkaintalagujironoloshaqofka,inaadixtiraamtoxaqnimada waxwalbakasarreeya,iyoinaadsaaxiibolasamaysatodadkanoocanookaleah.Waayo,Ilaah sidookalewaajecelyahaycaddaaladda!WarqaddaAristeas8:12-13

Boqorkiiwuxuusaxiixayheshiiskiisii,wuxuunamidkalekuyidhi,'Waamaxaynuxurka boqortooyada?'Markaasuukujawaabay,'Inaadsiwanaagsanisuxukuntoooaadankumarin habaabinmaalamacaannimorabitaanaanhabboonaynamaaanhabboonayn,kaniwaahabkasaxda aheexukunkahaddiiaadsifiicanufakartoarrintaWaayo,waxaaadruntiiubaahantahayoodhan adigaaiskaleh,Ilaahnawaakaxoryahaybaahidaoonaxariisbadan.Fikradahaaguhanoqdaankuwo ninnoqda,oohadooninwaxbadanlaakiinkuwalagamamaarmaankauahxukunkaookeliya! WarqaddaAristeas8:15-16

Maalintiixigtay,islaqabanqaabadaasayaalaarkay,markiiboqorkiifursaduhelayinuusu'aalo weydiiyoragga,wuxuuweydiiyaykiiuguhorreeyayeekaharaysu'aalahaxiga,Waamaxayqaabka ugusarreeyaeedawladda?Wuxuunakujawaabay,'Inaadisxukuntoooaadankukaxaysanrabitaan. Waayo,dadkudhammaantoodwaxayleeyihiinmaskaxdabiiciahoogaarahWaxaadhicikartain raggabadankooduayujanjeeraancuntoiyocabitaaniyoraaxaysasho,boqorradunaayujanjeeraan inayhelaandhuliyosumcadweynLaakiinwaawanaagsantahayinwaxwalbadhexdhexaadlaga dhigo.WarqaddaAristeas8:26-27

Boqorkiisinaxariislehayuuusoodhaweeyayninkii,wuxuunaweydiiyaykanxigainuukajawaabo su'aashaah,sideebuuugafogaankaraanololraaxoiyoraaxoleh?Wuunakujawaabay,'Haddiiuusi joogtoahuxasuustoinuuahaataliyahaboqortooyoweyniyosayidkadadbadan,oomaskaxdiisu aanaykumashquulinwaxyaabokale,laakiin,waainuuhadiyojeerkafikiraasidauguwanaagsanee uuuguhorumarinkarowanaaggooda.WaainuusidookaleIlaahuduceeyaainaanwaajibla dayacin'WarqaddaAristeas9:17-18

...'Sideebuuninkuis-kibrinkaraa?'Wuunakujawaabay,'Haddiiuusinnaantuilaaliyooouu xasuustomarwalbainuuyahaynindadkaxukumaOoIlaahnakuwakibirkalehwuubaabi'iyaa,oo wuxuusarraysiiyaakuwais-hoosaysiiya!WarqaddaAristeas9:45-46

Boqorkiiwuxuuyirininkansidookalesiwanaagsanayuuuhadlay,wuxuunaweydiiyaykanxiga, Yaaaanudoorannaaguddoomiyeyaal?Markaasuukujawaabay,'Kuwanecebxumaantaooku dayanayadhaqankaagasixaqahusameeyasiayusiiwataansumcadwanaagsanhadiyojeer

Waayo,tanayaadsamaysaa,Boqorkaxooggabadanow,'ayuuyidhi,'oowaaIlaahkankusiiyey taajkaxaqnimada.'WarqaddaAristeas10:7-8

Boqorkiiwuxuuwaqtikuqaatayammaantaninkankadibnawuxuuweydiiyaykiiugudambeeyay, Waamaxayguushauguweyneelagugaarayxukunboqortooyo?Wuxuunakujawaabay,'Indadka laxukumayaysijoogtoahugunoolaadaanxaaladnabadah,caddaaladdanasidegdegahloo maamulokiisaskamuranka.'WarqaddaAristeas10:23-24

ShantakitaabeeShantaah

Waayo,waanaqaanisaga,inuucarruurtiisaiyoreerkiisabakuamridoono,ooayjidkaRabbiga xajiyaaninaysameeyaancaddaaladiyocaddaalad,siRabbiguIbraahimugusoodejiyowixiiuukaga hadlayisagaBilowgii18:19

Oowelibawaainaaddadkaoodhankasoosaartaaragkartileh,ooIlaahkacabsada,oodaacadah, oonecebfaa'iidadaxun,ookuwaaskadhigkuwomadaxuahkuniyoboqolutaliyayaal,iyokonton utaliyayaal,iyotobanutaliyayaal.Ooiyaguhadadkaugarsooreenwakhtikasta;oowaxaynoqon doontaa,inaydacwadkastaooweynkuukeenaan,laakiinsedacwadkastaooyarayiyaguxukumaan; sidaasaykuufududaandoontaa,ooiyaguwaxaykulaqaadidoonaanculayska.Baxniintii18:21-22

Waainaadanwarbeenahsooqaadin,oogacantaadahalagelinkuwasharkalehsiaadmarkhaati beenahunoqoto.Waainaadandadbadanraacinsiaadxumaanusamayso,oodacwadnahaku hadlininaaddadbadandabagashidsiaadxukunkauqalloocisoAmahaueeginmiskiinka dacwaddiisa.Waainaadanmiskiinkaagadacwaddiisakaqalloocin.Kafogeedacwadbeenah;ooaan eedlahaynooxaqaahhadilin,waayo,aniguxaqkamadhigidoonokansharkaleh.Baxniintii23:13,6-7

Waainaydaancaddaaladkusamayngarsooridda,oowaainaydaanmiskiinkaueexan,ooaanay dadkaxooggabadanucisayn,laakiinsesixaqahuxukunderiskaaga.Waainaydaancaddaaladku samayngarsooridda,miisaanahaan,amamiisaanahaan.Laawiyiintii19:15,35

Haddabaqabiilooyinkiinnakalasoobaxaragxigmadlehoowaxgaradahoocaanah,ooaaniyaga kadhigotaliyayaalidiintaliyaOowakhtigaasayaanxaakinnadiinnakuamray,oowaxaankuidhi, Maqladacwadahawalaalihiindhexdooda,oosicaddaaladahukalagarsooraninkastaiyowalaalkiis iyoshisheeyahaisagalajira.Haukalaeexaninadadkagarsoorka,laakiinsewaxaadmaqlidoontaan kanyariyokanweynba,hanakacabsaninawejigadadka,waayo,xukunkuwaaIlaahKiiidinku adagnaiikeena,ooannawaanmaqlidoonaa.SharcigaKunoqoshadiisa1:13,16-17

HaddabareerbinuIsraa'iilow,dhegaystaqaynuunnadaiyoxukummadaaanidinbarayosiaadu samaysaansiaadunoolaataan,ooaadugashaanooaaduhantidaandalkiiRabbigaahIlaaha awowayaashiinidinsiinayoSharcigaKunoqoshadiisa4:1

Wuxuuxukumaaagoontaiyocarmalka,wuxuunajecelyahayshisheeyahaisagoosiinayacuntoiyo dharSharcigaKunoqoshadiisa10:18

XukunnoiyosaraakiilayaadkudoorandoontaanirdahaagaoodhanooRabbigaIlaahiinnaahuidin siinayo,qabiilooyinkiinnaoodhan,ooiyagudadkahakuxukumaanxukunxaqah.Waainaadan garsoorkaqalloocin,oodadkanahaueexan,oolaaluushnahaqaadan,waayo,laaluushkuwuu

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

indhatiraakuwaxigmaddaleh,ooerayadakuwaxaqaahnawuuqalloociyaaSharciga Kunoqoshadiisa16:18-19

Oomarkuucarshigaboqortooyadiisakufadhiisto,wuxuunuqulkamidahsharcigankuqoridoonaa buugkamidahwaxahoryaalwadaaddadareerLaawi.Oowuxuulajoogidoonaaisaga,oowuuku akhriyidoonaacimrigiisaoodhan,siuuubartoinuukacabsadoRabbigaIlaahiisaah,oouuu dhawroerayadasharciganiyoqaynuunnadanoodhan,siuusanqalbigiisuugasarreynwalaalihiis,oo uusanugaleexanamarka,xaggamidigamaxaggabidixda,siuucimrigiisaugudheeraado boqortooyadiisa,isagaiyocarruurtiisuba,reerbinuIsraa'iildhexdoodaSharcigaKunoqoshadiisa 17:18-20

Waainaadanqalloocingartashisheeyahaiyoagoonta,oodharkacarmalkanarahaamaduqaadan. SharcigaKunoqoshadiisa24:17

Haddiimurandhexmarodadka,ooaygarsooraan,ooayxaakinnaduuxukumaan,markaaskuwa xaqaahwaainayxaqkadhigaan,ookuwasharkalehnawaainayxukumaanSharciga Kunoqoshadiisa25:1

Inkaaruhakudhacdokiiqalloociyaxukunkashisheeyaha,agoontaiyocarmalkaOodadkaoo dhammunahayidhaahdeen,Aamiin.SharcigaKunoqoshadiisa27:19

Taariikh

LaakiinseRabbiguwuxuukiciyeyxaakinnokasamatabbixiyeygacantiikuwiidhacay.Xaakinnada 2:16

QalbigayguwuxuuujeedaataliyayaashareerbinuIsraa'iil,kuwaasoosiikhtiyaarahisugubixiyey dadkadhexdoodaRabbigaammaanaXaakinnada5:9

Daa'uudnawuxuuutalinjirayreerbinuIsraa'iiloodhan,Daa'uudnawuxuudadkiisiioodhanu samaynjirayxukuniyocaddaalad2Samuu'eel8:15

IlaahareerbinuIsraa'iilwuxuuyidhi,DhagaxareerbinuIsraa'iilayaailahadlay,Kiidadkautaliya waainuuahaadaamidxaqah,ookutaliyacabsidaIlaahOowuxuunoqondoonaasidaiftiinka subaxda,markaqorraxdusoobaxdo,iyosubaxaandaruurolahayn;sidacawskajilicsanoodhulka kasoobaxaisagoosicadudhalaalayaroobkadabadiis2Samuu'eel23:3-4

Haddaba,Rabbiyow,Ilaahayow,addoonkaagawaxaadboqorkadhigtaymeeshiiaabbahayDaa'uud: anigunawaxaanahayilmoyar,oomagaranayosidaloobaxoamaloosoogaloOoaddoonkaaguna wuxuukudhexjiraadadkaagaaaddooratay,ooahdadbadan,ooaanlatirinkarin,lanatirinkarin dadbadanHaddabaaddoonkaagasiiqalbigarasholehoouudadkaagakuxukumo,siaanukala gartowanaaggaiyoxumaanta.Waayo,yaaxukumikaradadkaaganweyn?Hadalkunawuukufarxay Rabbiga,ooSulaymaanbaawaxaasweyddiistay.Ilaahnawuxuukuyidhi,Waxaadiweydiisatay waxaas,ooaadannaftaadacimridheerweydiisan,ooaadannaftaadanamaalweydiisan,ooaadan naftaadanaweyddiisannoloshacadaawayaashaada,laakiinwaxaadiweydiisataywaxgarashosiaad ugaratoxukunka;Baleeg,waxaankuusameeyeysidiierayadaadaahayd:baleeg,waxaankusiiyey qalbicaqlilehoowaxgarasholeh;siuusanmidkulamidahukaagahorrayn,oouusankaadabaiman midkulamidah.1Boqorradii3:7-12

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

OoreerbinuIsraa'iiloodhammunawaxaymaqleenxukunkiiboqorkuxukumayay,waynakabaqeen boqorkii,waayo,waxayarkeeninxigmaddaIlaahaykujirtoisagasiuuusameeyoxukun.1 Boqorradii3:28

OohaddaadhortaydakusocotosidiiaabbahaaDaa'uudugusocday,qalbidaacadahiyoqummanaan, siaaduyeeshidwaxkastaooaankuguamray,ooaadudhawrtoqaynuunnadaydaiyo xukummadayda,markaaswaxaancarshigaboqortooyadaadakuadkayndoonaareerbinuIsraa'iil weligiis,sidaanuguballanqaadayaabbahaaDaa'uud,anigookuleh,NincarshigareerbinuIsraa'iil kufadhiisanmaayo1Boqorradii9:4-5

Waxaabarakaysanraggaaga,oowaxaabarakaysanaddoommadaadanoohadiyojeerhortaada taaganooxigmaddaadamaqla.WaxaamahadlehRabbigaIlaahaagaahookugufarxayinuukugu fadhiisiyocarshigareerbinuIsraa'iil,waayo,RabbiguwuujeclaareerbinuIsraa'iilweligiis,sidaas daraaddeedayuuboqorkaagadhigayinaadsamaysatoxukuniyocaddaaladBoqorradii1aad10:8-9

NinkiiYaaraabcaamnawuxuuahaaninxoogbadan,Sulaymaannawuxuuarkayinninkii dhallinyaradaahaauuyahaymiddadaalbadan,wuxuunakadhigayinuumadaxunoqdodhammaan hawshareerYuusuf.1Boqorradii11:28

Daa'uudnawuxuuutalinjirayreerbinuIsraa'iiloodhan,oowuxuudadkiisiioodhankudhex samaynjirayxukuniyocaddaalad1Taariikhdii18:14

Markaaswaadbarwaaqoobidoontaa,haddaadtaxaddartoooaadfulisoqaynuunnadiiiyo xukummadiiRabbiguMuusekuamrayookusaabsanaareerbinuIsraa'iilXoogyeeloooxoogyeelo; hacabsan,hanaqalbijabin.1Taariikhdii22:13

Oowelibaboqortooyadiisawaandhisidoonaaweligeed,hadduukusiiadkeystoinuusameeyo amarradaydaiyoxukummadaydasidamaantaookale.1Taariikhdii28:7

SulaymaaninaDaa'uudnaboqortooyadiisiiayuukuxoogaystay,RabbigaIlaahiisaahnawuulajiray, ooaadbuunauweyneeyey2Taariikhdii1:1

Haddabaisiixigmadiyoaqoonsiaandadkanhortoodaubaxoooaanusoogalo,waayo,yaa xukumikaradadkaagan,ooaaduweyn?MarkaasaaIlaahwuxuuSulaymaankuyidhi,Taasuwaxay qalbigaagakujirtay,ooaadanweyddiisanmaal,maal,amasharaf,amanoloshacadaawayaashaada, ooaadanweliweydiisancimridheer,laakiinsewaxaadnaftaadaweydiisatayxigmadiyoaqoon,si aaduxukuntodadkaygaaankuudoortay,ooaankuudoortayinaadboqorunoqotoXigmadiyo aqoonayaalagusiiyey,oowaxaankusiindoonaamaal,iyomaal,iyosharafaanboqorradiikaa horreeyeymidkoodnalahayn,ooaankuwakaadambeeyamidkoodnayeelandoonin2Taariikhdii 1:10-12

Sulaymaannawuxuugo'aansadayinuuguriudhisomagacaRabbiga,iyoguriboqortooyadiisaOo Xuuraamnawuxuuyidhi,AmmaanwaxaalehRabbigaIlaahareerbinuIsraa'iiloosameeyeysamada iyodhulka,ooBoqorDaa'uudsiiyeywiilxigmadlehoocaqliiyogarasholeh,ooudhisikaraguri Rabbigaiyoguriboqortooyadiisa.2Taariikhdii2:1,12

Ooadiguna,haddaadhortaydakusocotosidiiaabbahaaDaa'uudookale,ooaadsamaysatowax kastaooaankuguamray,ooaaddhawrtoqaynuunnadaydaiyoxukummadayda,markaasayaan

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

carshigaboqortooyadaadadhisidoonaa,sidaanaxdigakuladhigtayaabbahaaDaa'uud,anigookuleh, NinkuutalindoonadalkaIsraa'iilkumawaayidoono.2Taariikhdii7:17-18

MahadwaxaalehRabbigaIlaahaagaah,ookugufarxayinuukugufadhiisiyocarshigiisainaadboqor unoqotoRabbigaIlaahaagaah,maxaayeelay,IlaahaaguwuujeclaareerbinuIsraa'iilinuuiyagasii adkeeyoweligood,sidaasdaraaddeedayuukaagadhigayboqoriyagautaliyainaadsamaysatoxukun iyocaddaalad.2Taariikhdii9:8

Oowuxuuxaakinnadiikuyidhi,Waxaadsamaysaaniskajira,waayo,idinkumaxukuntaandad aawadiis,laakiinsewaxaadugarsooraysaanRabbiga,ooisagunaidinlajiramarkaadxukuntaan. HaddabasidaasdaraaddeedkacabsashadaRabbigahaidinkudhacdo,ooiskajiraoosameeya, waayo,RabbigaIlaaheennaahdembikumajiro,dadkanaumakalaeexdo,laaluushnamaqaato.2 Taariikhdii19:6-7

ShaqadaguriganIlaahiskadaa;taliyahaYuhuuddaiyoodayaashaYuhuudduhakadhiseengurigan IlaahmeeshiisaCesraa6:7

Waayo,CesraawuxuuqalbigiisaudiyaariyeyinuudoondoonosharcigaRabbiga,iyoinuusameeyo, iyoinuureerbinuIsraa'iilbaroqaynuunnoiyoxukummoCesraa7:10

OoadiguCesraa,xigmaddaIlaahaagaoogacantaadakujirtauyeelxaakinnoiyoxaakinnou garsooradadkawebigakashisheeyaoodhan,kuwayaqaansharciyadaIlaahaaga,oobarakuwaaan aqoon.OokuallakiiaanaddeecinsharcigaIlaahaagaiyosharcigaboqorka,xukundegdegahha lagusoorogo,haddaytahaydhimasho,amamasaafuris,amainlagaqaadohantida,amainlaxidho Cesraa7:25-26

WaxaanYeruusaalemudhiibaywalaalkayXanaaniiiyoXananyaahooahaataliyihiiqasriga,waayo, wuxuuahaaninaaminah,ooIlaahkacabsadadadbadan.Nexemyaah7:2

Waayo,YuhuudigiiMordekaywuxuuahaakiiuguxigayBoqorAhashwerus,ooYuhuudda dhexdoodanawuxuukaweynaa,walaalihiisnawayaqbaleen,oowuxuudoondoonayhodantinimada dadkiisa,oowuxuunabadkulahadlayfarcankiisaoodhanEsteer10:3

Aandoorannoxukun,ooaynudhexdeennakaogaannowaxawanaagsanAyuub34:4

Sabuurradii

LaakiinseRabbiguweligiisbuuwaaridoonaa,oocarshigiisiinawuxuuudiyaarsadaygarsooridOo dunidanawuxuukuxukumidoonaaxaqnimo,Dadkanawuxuuuguadeegidoonaacaddaalad Sabuurradii9:7-8

Wuxuujecelyahayxaqnimadaiyocaddaaladda,dhulkawaxaakabuuxaraxmaddaRabbiga. Sabuurradii33:5

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,Iyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisa. Sabuurradii33:12

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

Waayo,Rabbiguwuxuujecelyahaycaddaaladda,manadaayoquduusiintiisa,laakiinseweligood waalailaaliyaa,laakiinsefarcankakuwasharkalehwaalagooyndoonaa.Afkakanxaqaahwuxuu kuhadlaaxigmad,carrabkiisunawuxuukuhadlaacaddaaladSabuurradii37:28,30

Ilaahow,boqorkaxukummadaadasii,ooxaqnimadaadanawiilkaboqorkasii.Isagudadkaagawuxuu kuxukumidoonaaxaqnimo,masaakiintaadanacaddaaladIsaguwuxuuuxukumidoonaa masaakiintadadka,wuxuunabadbaadindoonaacarruurtamasaakiinta,oowuxuuburburindoonaa kuwadulma.Sabuurradii72:1-2,4

Samatabbixiyamasaakiintaiyoagoonta,oocaddaaladusameeyakuwadhibaataysaniyokuwa baahanSamatabbixiyamasaakiintaiyokuwabaahan,ookasamatabbixiyagacantakuwasharkaleh Sabuurradii82:3-4

Xaqnimoiyocaddaaladayaaahhoygacarshigaaga,Naxariistaiyoruntunawayhorsocondoonaan Sabuurradii89:14

Laakiinsegarsooridduwaxaykusoonoqondoontaaxaqnimo,Ookuwaqalbigooduqummanyahay oodhammunawayraacidoonaan.Sabuurradii94:15

Daruuroiyogudcurayaakuwareegsan,Xaqnimoiyocaddaaladayaakutaalcarshigiisa.Sabuurradii 97:2

Xooggaboqorkuwuxuujecelyahaycaddaaladda,waxaadnacaddaaladkudhistaareerYacquub, caddaaladiyoxaqnimonawaadkusamaysaaSabuurradii99:4

RabbiguwuxuuufalaaxaqnimoiyocaddaaladkuwadulmanoodhanSabuurradii103:6

Waxaabarakaysankuwaxukunkadhawra,Iyokuwaxaqnimadasameeyamarwalba.Sabuurradii 106:3

Shuqulladagacmihiisuwaaruniyocaddaalad;amarradiisaoodhammunawaahubaalSabuurradii 111:7

Waxaandoortayjidkaruntaah,xukummadaadanahortaydaayaandhigayIbarxukunwanaagsan iyoaqoon,waayo,amarradaadawaanrumaystay.Waandhaartay,oowaansamayndoonaa,inaan xukummadaadaxaqaahdhawridoono.Waxaansameeyeyxukuniyocaddaalad,haiidaynkuwai dulmaSabuurradii119:30,66,106,121

WaxaabarakaysankanIlaahaYacquubcaawimaaddiisahaysta,oorajadiisunaaykujirtoRabbiga Ilaahiisaah:Kansameeyeysamada,iyodhulka,badda,iyowaxakujiraoodhan,ooruntanaweligiis dhawra:Kanugarsoorakuwaladulmay,Oocuntosiiyakuwagaajaysan.Rabbiguwuxuusiidaayaa maxaabiista:Sabuurradii146:5-7

MaahmaahyadiiBoqorSulaymaan

MaahmaahyadiiSulaymaaninaDaa'uud,ooahaaboqorkiiIsraa'iil;Inlaogaadoxigmaddaiyo waxbaridda;Inlagartoerayadafahamka;Inlahelowaxbariddaxigmadda,caddaaladda,iyo garsoorka,iyocaddaaladda;Insimiyirlehloosiiyokuwaaangaraadkalahayn,Inlasiiyoaqooniyo digtoonaanninkadhallinyaradaahMaahmaahyadii1:1-4

Waayo,Rabbiguwuxuubixiyaaxigmad;afkiisawaxaakasoobaxaaqooniyofaham.Wuxuukuwa xaqaahukaydiyaaxigmadwanaagsan;IsaguwaagaashaankuwasiqummanusocdaWuxuu dhawraawaddooyinkacaddaaladda,wuxuunailaaliyaajidkaquduusiintiisaMarkaaswaxaadgaran doontaaxaqnimada,iyocaddaaladda,iyocaddaaladda,iyohaa,waddokastaoowanaagsan. Maahmaahyadii2:6-9

CabsidaRabbigawaainsharkalanecbaado;kibirkaiyokibirka,iyojidkasharkaah,iyoafka qalloocanayaannecbahayTaladaanigaaiskaleh,xigmaddanawaaxigmadda:Garashoayaan leeyahay,xoogbaanleeyahay.Boqorraduanigaawaxkuxukuma,amiirradunacaddaaladbaywax kuxukumaanAmiirraduanigaawaxkuxukuma,ooamiirradunaxataaxaakinnadadhulkaoodhan baawaxkuxukuma.Maahmaahyadii8:13-16

Gacantakuwadadaalaayaawaxxukumidoonta,laakiinkuwacaajiskaahwaxaalasaaridoonaa culays.Maahmaahyadii12:24

Xukunrabbaaniahayaakujirabushimahaboqorka,afkiisunagarsoorkumaxadgudbo.Waau karaahiyoboqorradainayxumaansameeyaan,waayo,carshiguwuxuukudhisanyahayxaqnimo. Bushimahaxaqaahwaawaxaboqorradukufarxaan,waynajecelyihiinkiisiqummanuhadla Maahmaahyadii16:10,12-13

Kiicadhadaugaabiyaawaakawanaagsanyahaykanxooggabadan,kanruuxiisaxukumaanawaaka wanaagsanyahaykanmagaaloqabsada.Maahmaahyadii16:32

Ninsharlehayaalaabtakaqaatalaaluushsiuuuqalloociyowaddooyinkagarsoorka. Maahmaahyadii17:23

Mawanaagsanainqofkasharkalehlasooco,oocaddaaladdalaguafgembiyokuwaxaqaah. Maahmaahyadii18:5

Boqorkakufadhiyacarshigaxukunkawuxuuindhihiisakukalafirdhiyaaxumaantaoodhan Maahmaahyadii20:8

Boqorcaqlibadanbaakuwasharkalehkalafirdhiya,oogiraangirahaayuukorkoodakusoorogaa Maahmaahyadii20:26

Naxariistaiyoruntuwaxayilaaliyaanboqorka,carshigiisanawaxaalagutiriyaanaxariis Maahmaahyadii20:28

IncaddaaladiyocaddaaladlasameeyoayaaRabbigukaraalliyahayallabari.Dhacakuwasharkaleh ayaabaabbi'indoona,maxaayeelay,iyagumaaydiidaaninaycaddaaladsameeyaan. Maahmaahyadii21:3,7

Waafarxadkuwaxaqaahinaycaddaaladsameeyaan,Laakiinsekuwaxumaantasameeyawaau baabba'.Maahmaahyadii21:15

WaxyaalahanookalewaxaaiskalehkuwacaqligalehMawanaagsanaindadkalookalaeexdo xukunka.Kiisharkalehkuyidhaahda,Xaqbaadtahay,dadkuwayhabaaridoonaan,quruumuhuna

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

waykarhidoonaanisagaLaakiinkuwaisagacanaantaafarxadbayyeelandoonaan,oobarako wanaagsanbaakusoodegidoonta.Maahmaahyadii24:23-25

Kiiaanruuxiisaxukuminwuxuulamidyahaymagaaloburburtayooaanderbilahayn Maahmaahyadii25:28

Dadkasharkalihigarsoormafahmaan,laakiinsekuwaRabbigadoondoonaawaxwalbaway fahmaan.Maahmaahyadii28:5

Sidalibaaxciyayaiyoorsoduuleysa,sidaasookaleayuutaliyesharlehuguyahaydadkasaboolka ahMaahmaahyadii28:15

Markakuwaxaqaahaytaladahayaan,dadkuwayfarxaan,laakiinsemarkakuwasharkalahuay taladahayaan,dadkuwaybaroortaanMaahmaahyadii29:2

Boqorkuwuxuudalkakudhisaaxukun,laakiinkiilaaluushqaataawuudumiyaaMaahmaahyadii 29:4

Haddiitaliyebeentadhegeysto,addoommadiisunadhammaantoodwaasharbadanyihiin Maahmaahyadii29:12

Boqorkasidaacadahuxukumamasaakiinta,Carshigiisuwuusiijiridoonaaweligiis. Maahmaahyadii29:14

Dadbadanbaataliyaharaallikaah,laakiinninwalbaxukunkiisuwuxuukayimaadaaRabbiga. Maahmaahyadii29:26

Lemuu'eelow,boqorradaumahabboona,boqorradunaumahabboonainaykhamricabbaan, amiirradanaumahabboonainaykhamricabbaan,Waabaintaasooaycabbaanooaysharciga illoobaan,Ooaykuwadhibaataysanmidkoodnaxukunkaqalloociyaan.Maahmaahyadii31:4-5

AfkaagaufurdadkaaanxaqaahaynsiaadudifaacdokuwalaxukumayoodhanAfkaagafur,sixaq ahuxukun,oougarqaadmasaakiintaiyokuwabaahan.Maahmaahyadii31:8-9

Oowelibawaxaanqorraxdahoosteedakuarkaymeeshiixukunka,insharnimaduhalkaasjirto,iyo meeshiixaqnimada,inxumaantuhalkaasjirto.Waxaanqalbigaygakuidhi,Ilaahbaaxukumidoona kanxaqaahiyokansharkaah,waayo,waxaahalkaaskujirawakhtiujeeddokastaiyoshuqulkasta Wacdiyahii3:16-17

Haddaadaragtomasaakiintaooladulminayo,iyocaddaaladqalloocanoosixooglehloogu qalloocinayogobol,halayaabinarrinta,waayo,kankasarreeyakanugusarreeyawuueegaa,oo waxaajirakuwakasarreeyaiyagaWacdiyahii5:8

Kiiamarkadhawrawaxsharahmadareemidoono,qalbiganinkaxigmaddalehnawuukalagartaa wakhtigaiyoxukunka.Waayo,ujeeddokastawaxaakujirawakhtiiyoxukun,sidaasdaraaddeed dhibkabinu-aadmiguwaaweynyahay.Wacdiyahii8:5-6

Nebiyada

Baroinaadwaxwanaagsansamaysaan;caddaaladdoondoona,kuwaladulmayugargaara,agoontau garnaqa,carmalkaudooda.Ishacyaah1:17

Waayo,waxaainoodhashayilmo,waxaanaloosiiyeywiil,oodowladnimadunawaxaysaarantahay garbihiisa,magiciisanawaxaalooguyeedhidoonaaYaab,La-taliye,Ilaahaxooggabadan,Aabbaha weligiisah,AmiirkaNabaddaKorodhkadowladnimadiisaiyonabaddiisudhammaadmayeelan doonaan,carshigaDaa'uudiyoboqortooyadiisa,silooamro,oolooadkeeyocaddaaladiyo caddaaladhaddaiyoweligeedbaQiiraaddaRabbigaciidammaduwaxaysamayndoontaatan Ishacyaah9:6-7

Hoogwaxaalehkuwaamarroaanxaqahaynsoosaara,ooqorawaxyaalxunooayqoreen,siay kuwabaahanugaleexiyaanxukunka,ooaymasaakiintadadkaygaugaqaadaanxaqa,sicarmallada ayunoqdaanwaxayugaadhsadaan,ooayudhacaanagoonta!Ishacyaah10:1-2

Oocarshigunaxariisbuukudhismidoonaa,oorunbuukufadhiisandoonaataambuuggaDaa'uud, isagoowaxxukumayaoocaddaaladdoondoonaya,ooxaqnimadadegdegsiiyaIshacyaah16:5

Baleeg,boqorbaaxaqnimokutalindoona,amiirradunacaddaaladbaywaxkuxukumidoonaan. Ishacyaah32:1

Rabbiguwuxuuleeyahay,Caddaaladdadhawraoocaddaaladsameeya,waayo,badbaadintayduway soodhowdahayinaytimaado,xaqnimadaydunawaysoomuuqandoontaa.Ishacyaah56:1

Oowaxaadkudhaarataan,Rabbiguwuunoolyahay,runiyocaddaaladiyoxaqnimo,quruumuhuna isagaykubarakayndoonaan,ooisagaykufaanidoonaan.Yeremyaah4:2

Laakiinkiifaanaahakufaanoinuuifahmayooouuiyaqaan,inaanahayRabbigadhulkaku sameeyanaxariista,caddaaladda,iyoxaqnimada,waayo,waxyaalahanayaankufarxaa,ayaa RabbiguleeyahayYeremyaah9:24

ReerDaa'uudow,Rabbiguwuxuuleeyahay,Aroortiicaddaaladsameeya,ookiiladhacayka samatabbixiyagacantakanwaxdulma,siaancadhadayduusoobixinsidadabookale,ooaanayu gubansiaancidunaudeminkarinsharkafalimihiinnaaawadiis.Yeremyaah21:12

Rabbiguwuxuuleeyahay,Xukuniyoxaqnimosameeya,ookiiladhacaykasamatabbixiyagacanta kandulma,oohadulmina,hanadulmina,shisheeyaha,iyoagoonta,iyocarmalka,oodhiigaanxaq ahaynnahakudaadinmeeshanYeremyaah22:3

Rabbiguwuxuuleeyahay,Baleega,waxaaimandoonawakhtiaanDaa'uudusookicindoonolaan xaqah,ooboqorbaaboqornoqondoonaoobarwaaqoobidoona,oodhulkanacaddaaladiyo caddaaladkusamayndoona.Yeremyaah23:5

WaagaasiyowakhtigaasbawaxaanDaa'uudusoobixindoonaalaanxaqnimoah,ooisagunawuxuu dalkakusamayndoonaacaddaaladiyoxaqnimoYeremyaah33:15

Kiiaandulsaarbixin,ooaanwaxfaa'iidoahqaadan,oogacantiisakaceshadaxumaanta,oosirunah uxukumaydadkaiyodadkadhexdooda,ookusocdayqaynuunnadayda,ooxukummadaydana

dhawraysiuusidaacadahusameeyo,isaguwaaxaq,hubaalwuunoolaandoonaa,ayaaSayidka Rabbigaahuleeyahay.Yexesqeel18:8-9

SayidkaRabbigaahuwuxuuleeyahay,AmiirradareerbinuIsraa'iilow,haidinkufilnaato,dulmiga iyodhacakafogeeya,oocaddaaladiyocaddaaladsameeya,oodadkaygakaqaadadulmigiinna,ayaa SayidkaRabbigaahuleeyahayYexesqeel45:9

Haddaba,boqorow,taladayduhakuunoqotomidlaaqbalo,oodembiyadaadanakujebixaqnimo, xumaantaadanakujebinaxariistamasaakiinta,haddaytahaycimrigaagaoodheerHaddabaanigoo ahNebukadnesarwaxaanammaanayaaooammaanayaaooucisaynayaaBoqorkasamada, shuqulladiisaoodhammuwaarun,jidadkiisunawaacaddaalad,kuwakibirkakusocdanawuu hoosaynkaraa.Daanyeel4:27,37

MarkaasaaboqorkiiDaariyuswuxuuuqoraydadkasta,quruumo,iyoafafkaoodhan,oodhulkaoo dhandeggan,ooleh,Nabadhaidinkubadato.Waxaanamarkubixinayaaindowladnimokastaoo boqortooyadaydaahdadkuaykagariiraanookacabsadaanIlaahaDaanyeel,waayo,isaguwaa Ilaahanool,ooweligiiswaara,boqortooyadiisunawaamidaanlabaabbi'indoonin, dowladnimadiisunawaysiijiridoontaailaadhammaadka.Isaguwuusamatabbixiyaaoo badbaadiyaa,oowuxuusamadaiyodhulkakusameeyaacalaamadoiyoyaabab,ooDaanyeelka samatabbixiyeyxooggalibaaxyada.Daanyeel6:25-27

HaddabaIlaahaagaujeeso,naxariistaiyogarsoorkaxaji,oohadiyojeersugIlaahaaga.Hoosheeca 12:6

Sharkanecbaada,oowanaaggajeclaada,oocaddaaladdairiddakuadkeeya;waxaalagayaabaain RabbigaIlaahaciidammaduuuuroonaadokuwakahadhayreerYuusufLaakiinsecaddaaladduhau sooqulqultosidabiyoookale,xaqnimadunahausooqulqultosidadurdurweynCaamoos5:15,24

Rabbigaciidammaduwuxuuleeyahay,Garsoorrunahsameeya,oomidkiinwalubawalaalkiishau naxariisto.Hadulminacarmalka,amaagoonta,amashisheeyaha,amamasaakiinta,oomidkiinna yuusanqalbigiisaxumaanugufikirinwalaalkiisSekaryaah7:9-10

Waxyaalahanayaadsamayndoontaan.Midkiinkastaabawuxuuderiskiisakulahadlaarun,oo caddaaladiyonabadkuxukumairdihiinnaOomidkiinnayuusanqalbigiinnaxumaanugufikirin deriskiisa,oohajeclaaninadhaarbeenah,waayo,waxyaalahanoodhanwaawaxaannecbahay, ayaaRabbiguleeyahay.Sekaryaah8:16-17

Injiillada

LaakiinCiisewuxuuyidhi,Carruurtayaryardaayaoohaudiidinainayiiyimaadaan,waayo,kuwaas ookaleayaaboqortooyadajannadakamidahMatayos19:14

Haddabawaakumaaddoonaaminahoocaqlibadan,oosayidkiisuumagacaabayinuumadaxu noqdogurigiisasiuucuntousiiyowakhtigeeda?Runtiiwaxaanidinkuleeyahay,Wuxuukadhigi doonaainuumadaxuahaadowaxwalbaoouuhaysto.Matayos24:45,47

Sayidkiisiiayaakuyidhi,Siwanaagsanbaadyeeshay,addoonwanaagsanooaaminahow:waxaad aaminkuahayddhawrwaxyaalood,waxaankaadhigidoonaainaadmadaxkanoqotowaxbadan. FarxaddasayidkaagagalSayidkiisiiayaakuyidhi,Siwanaagsanbaadyeeshay,addoonwanaagsan

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

ooaaminahow;waxaadaaminkuahayddhawrwaxyaalood,waxaankaadhigidoonaainaadmadax kanoqotowaxbadan;galfarxaddasayidkaaga.Matayos25:21,23

LaakiinCiisebaauyeedhayookuyidhi,Waadogtihiininkuwalootirinayoinayutaliyaan quruumahaayutaliyaan,ookuwoodawaaweynnaayamarkuleeyihiin.Laakiinsidaasookale idinkumajiridoonto:laakiinkuallakiidoonayainuuidinkuweynaado,midiidinkiinnaayuunoqon doonaa.Ookuallakiidoonayainuuidiinweynaado,wuxuuuahaandoonaaaddoondhammaantiin. Waayo,WiilkaAadanahuumaimaninlooadeego,laakiininuuuadeegooouunaftiisaubixiyo furashodadbadanMarkos10:42-45

Hakuxukuminmuuqaalka,laakiinkuxukumaxukunkaxaqaahSharcigeennumaxukumaanin,ka horintauusanmaqlinoouusangaranaynwuxuusameeyo?Yooxanaa7:24,51

Warqado

Amakiiwaxbara,hakuwaaniyo:kiiwaxbixiyana,hakusameeyosifudud;kiiwaxxukumana,si dadaalleh,kiinaxariistana,farxadhakusameeyo.Rooma12:8

Nafkastaahauhoosgashokuwasare.Waayo,awoodmajirtolaakiinIlaahbaaleh:kuwajirawaxaa lehIlaah.HaddabakiikahoryimaadakanxooggalehwuxuukahoryimaadaaqaynuunkaIlaah, kuwaiskahoryimaadanawaxayhelidoonaanxukunWaayo,taliyayaashucabsimaahashuqullada wanaagsan,laakiinkuwasharkaleh.Haddabamiyaadankacabsanaynkanxooggaleh?Sameewaxa wanaagsan,ooammaantiisanawaadkahelidoontaaisagaWaayo,isaguwaamidiidinkiiIlaahee wanaaggakuusameeya.Laakiinhaddaadxumaansamayso,cabso;waayo,seeftusiaanmicne lahaynumasito;waayo,waamidiidinkiiIlaah,waanamidaargudashousameeyakansharka sameeyaRooma13:1-4

Rabbigaaawadiisuaddeecaamarkastaoodadkaah,haahaatoboqorka,sidakanugusarreeya,ama taliyayaasha,sidakuwauuusoodirayinayciqaabaankuwaxumaantasameeyaiyoinayammaanaan kuwawanaaggafala.1Butros2:13-14

Apocrypha

RabbiguwuxuukiciyeyruuxiiKuurosooahaaboqorkiiFaaris,oowuxuukudhawaaqay boqortooyadiisaoodhan,oowuxuukalookuqoray,isagooleh,SidanayuuKuurosooahaaboqorkii Faarisleeyahay,RabbigaIsraa'iil,ooahRabbigaugusarreeya,ayaaigadhigayboqorkadunidaoo dhan,oowuxuuiguamrayinaanisagagurikadhisoYeruusaalemookutaalYuhuudda.1Cesraa 2:2-4

SidookalewuxuuamrayinSisinnesooahaataliyihiiSuuriyaiyoFeniikiis,iyoSathrabuzanes,iyo asxaabtooda,iyokuwaloomagacaabaytaliyayaashaSuuriyaiyoFeniikiis,aykadigtoonaadaaninay faragelinkusameeyaanmeeshaas,laakiinayuoggolaadaanSerubaabelooahaaaddoonkiiRabbiga, iyotaliyahaYahuudiya,iyoodayaashaYuhuudda,inaygurigaRabbigakadhisaanmeeshaas1 Cesraa6:27

Waayo,Cesraawuxuulahaaxirfadaaduweyn,oowaxbakamauureebinsharcigaiyoamarrada Rabbiga,laakiinsewuxuubarayreerbinuIsraa'iiloodhanqaynuunnadaiyoxukummada.1Cesraa 8:7

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

SidaasayquruumahaoodhammuRabbigauammaanidoonaan,dadkiisunaIlaahbayammaani doonaan,Rabbigunadadkiisawuusarraysiindoonaa,ookuwaRabbigaIlaahaahruntaiyo caddaaladdajeceloodhammunawayfarxidoonaan,iyagoowalaalaheenunaxariisanayaTobit14:7

Intaakadibwaxaannoqdaysayidutaliyaquruumobadan,waxaanaxukumayayadduunkaoodhan, anigooaanis-kibrinawooddayda,laakiinhadiyojeerwaxaaniskuhaystaycaddaaladiyonaxariis, waxaandoonayayinaandadkaygasijoogtoahudejiyonololdeggan,ooaanboqortooyadaydaka dhigomidnabadah,ooufuranmarinnadaxeebahaugusarreeya,siaanucusboonaysiiyonabadda, taasooayjecelyihiindadkaoodhan.KudaristaEsteer13:2

Haddaba,boqorradow,dhegaystaoogarta;oowaxbarta,kuwiinnaxaakinnadadhulkadarafyadiisa kaahow.Dhegaysta,kuwadadkautaliya,ooammaantaquruumahabadankudhexleh.Waayo,xoog baalaydinsiiyeyRabbiga,iyoboqortooyadakanugusarreeya,kaasooshuqulladaadatijaabindoona, oodoondoonatalooyinkiinna.XigmaddaSulaymaan6:1-3

Haddabarabitaankaxigmadduwuxuukeenaaboqortooyo.Haddabahaddiiaadkuraaxaysato carshiyoiyoul,boqorradadadkuyow,xigmaddamaamuusa,siaadweligiinuxukuntaan.Xigmadda Sulaymaan6:20-21

Haddiimaalkuyahayhantiladoonayonoloshan,maxaakataajirsanxigmadda,taasoowaxwalba shaqaysa?Haddiimiyir-qabkushaqeeyo,yaakashaqeeyaookacaqlibadaniyada?Haddiinin xaqnimadajecelyahay,shaqadeeduwaawanaag,waayo,waxaybaraysaais-xakamayntaiyomiyirqabka,caddaaladdaiyogeesinimada:kuwaasooahwaxyaaboaydadkukuhelikaraanwaxka faa'iidobadannoloshooda.XigmaddaSulaymaan8:5-7

Kasamatabbixikandulmigalagusameeyogacantakandulmigasameeya,oohaqalbijabinmarkaad xukunkufadhido.Sirach4:9

Waayo,gacantafarsamayaqaankashaqadawaalaammaanidoonaa:iyotaliyihiicaqligalahaaee dadkahadalkiisiiSirach9:17

Garsoorecaqlibadanayaadadkiisawaxbaridoona;dawladdanincaqlibadaninasiwanaagsanayay unidaamsantahaySidagarsoorahadadkuisaguyahay,saraakiishiisunawaasidaasookale;ninka madaxdamagaaladunawaasidaasookalekuwakunooloodhan.Boqoraancaqlilahaynbaa dadkiisabaabbi'iya;laakiinmiyirkakuwaawooddalehmagaaladaayaaladegidoonaa.Sirach10:13

CabsidaRabbigaayaakahorreysahelitaankaawoodda,laakiinqallafsanaantaiyokibirkaayaaah luminta.Raggawaaweyn,iyogarsoorayaasha,iyokuwaxooggabadan,waalasharfidoonaa;laakiin majiromidiyagakaweynkanRabbigakacabsada.Sirach10:21,24

Waayo,markiiuukalaqaybiyayquruumahadunidaoodhan,wuxuuudoortaytaliyedadkasta; laakiinIsraa'iilwaaqaybtaRabbiga:Sirach17:17

KuwaRabbigakacabsadawaxayhelidoonaanxukun,oocaddaaladnawaxayushididoonaansida iftiinookaleSirach32:16

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

Wuxuuisagasiiyeyamarradiisaiyoamarkiisakusaabsanqaynuunnadaxukummada,inuuYacquub baromarkhaatifurka,oouureerbinuIsraa'iilkubarosharciyadiisa.Sirach45:17

Daa'uudnaxariisbadanawgeedwuxuuhaystaycarshigaboqortooyoweligeedah1Maccabees2:57

DadkusidaasdarteedwaxaykuheeseenfalalkaSimoon,iyoammaantauuumalaynayayinuuu keenidoonoqarankiisa,waxaykadhigeentaliyahoodaiyowadaadkoodasare,maxaayeelaywuxuu waxyaalahanoodhankusameeyay,iyocaddaaladdaiyoiimaankauuuhayayqarankiisa,iyotaasoo uukudoonayaysikastaoouudadkiisauammaano1Maccabees14:35

WaxaabarakaysanquruuntaIlaaheeduyahayRabbiga,IyodadkauuisaguudoortaydhaxalkiisaSabuurradii33:12

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Somali - The Art of Ruling (Political Governance) for Nation-Building by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu