Somali - Book of Jasher or the Book of the Upright or the Book of the Just Man

CUTUBKA1AAD

1Ilaahnawuxuuyidhi,Aanninkusamaynoaraggeenna, siduuyahayuekaanshaheena,Ilaahnawuxuuninku abuurayaraggiisa.

2Ilaahbaadhulkakasameeyaynin,oowuxuusankiisa kagaafuufayneeftanolosha,ninkiinawuxuunoqdaynaf nooloohadalleh.

3MarkaasaaRabbiguyidhi,Mawanaagsanainninkeligiis ahaado;waxaanusamayndoonaacaawiye

4MarkaasaaRabbiguwuxuuAadankuridayhurdoweyn, wuunaseexday,oowuxuukaqaadaymidkamidah feedhihiisii,oohilibbuukuduldhisay,wuunasameeyay ooukeenayAadan,Aadannawuuhurday,oobaleeg,naag baahortiisataagan

5Markaasuuyidhi,Kanuwaalafokamidahlafahayga, waxaanalooguyeedhidoonaanaag,waayo,tanwaxaalaga sooqaadayninka;AadannawuxuuubixiyeyXaawa, waayo,waxayahaydhooyadanooloodhan.

6OoIlaahbaabarakeeyey,oomagacyadoodiiwuxuuu bixiyeyAadaniyoXaawamaalintiiuuabuuray,oo RabbigaIlaahahuwuxuuyidhi,Waxbadandhalaootarma oodhulkakabuuxsama

7RabbigaIlaahahuwuxuuqaadayAadaniyonaagtiisii,oo wuxuudhigaybeertaCeedensiayubeeraanoou ilaaliyaan;oowuxuukuamrayookuyidhi,Geedkastaoo beertakuyaalwaainaadwaxkacuntaan,laakiingeedka aqoontawanaaggaiyoxumaantawaainaydaanwaxbaka cunin,waayo,maalintiiaadwaxkacuntaanhubaalwaad dhimandoontaan

8MarkiiIlaahbarakeeyeyooamray,ayuukategeyiyagii, Aadaniyonaagtiisiinawaxaydegganaayeenbeertasidii Rabbigukuamray

9MarkaasaaabeesadiiIlaahkulaabuuraydhulka,utimid siayugukicisoinayjebiyaanamarkiiIlaaheeuukuamray

10Markaasaaabeesadiisasabtayoonaagtiikuqancisay inaywaxkacuntogeedkaaqoonta,naagtiinacodkii abeesadaayaydhegaysatay,oowaxaykuxadgudubtay eraygiiIlaah,oowaxaykaqaadataygeedkiiaqoonta wanaaggaiyoxumaanta,waynacuntay,oowayka qaadatayooninkeedanawaysiisay,isnawuucunay

11Aadaniyoxaaskiisanawaykuxadgudbeenamarkii Ilaaheeuukuamray,Ilaahnawuuogaa,cadhadiisiinaway kukululaatayoowuuhabaaray

12OoRabbigaIlaahbaamaalintaaskaeryaybeertii Ceedeninaybeeraandhulkiilagasooqaaday,oowaxay tageenoodegeenbarioobeertaCeedenah;Aadanna wuxuuguursadaynaagtiisiiXaawa,waxaynadhashaylaba wiiliyosaddexgabdhood

13OowaxaymagiciikiicuradkaahaaubixisayQaabiil, iyadooleh,NinbaankahelayRabbiga,kankalenawaxay ubixisayHaabiil,waayo,waxaytidhi,Annagudhulkaannu kunimidsiaanwaxbatarayn,oosiaanwaxbataraynayaa nalagagaqaadidoonaa

14Wiilashiiwaykoreenooaabbahoodwuxuudhulkii siiyeyhanti;Qaabiilnawuxuuahaabeeraley,Haabiilna wuxuuahaaadhijir.

15OomarkaysannadodhammaadeenayayRabbigau keeneenqurbaanqiyaasah,Qaabiilnawuxuukakeenay midhihiidhulka,Haabiilnawuxuukakeenaycuradyadii adhigiisabaruurta,Ilaahnawuuujeestayooujeestay

Haabiiliyoqurbaankiisii,dabbaasamadakasoodegay Rabbigaoobaabbi'iyey.

16RabbigunaumauujeedinQaabiiliyoqurbaankiisii, manauuujeedin,waayo,wuxuuRabbigahortiisaka keenaymidhahadhulkaeeliita,Qaabiilnawuxuuka hinaasaywalaalkiisHaabiil,wuxuunadoonayayinuudilo 17Dabadeedna,QaabiiliyowalaalkiisHaabiil,maalin maalmahakamidahayaybeertatageensiayuqabtaan shaqadooda;labadoodubawaxayjoogeenbeerta,Qaabiil oobeeranayaoobeerayadhulkiisa,Haabiilnawuxuu daajinayaaadhigiisii;adhigunawuxuudhaafayqaybtiiuu Qaabiildhulkakubeerayay,aadbaynaugaxumaatay arrintanawgeed.

18MarkaasaaQaabiiluyimidwalaalkiisHaabiilisagoo cadhaysan,oowuxuukuyidhi,Maxaanagadhexeeya adigaiyoadigaooaadutimidinaadadhigaagadaajiso dhulkayga?

19MarkaasaaHaabiilujawaabaywalaalkiisQaabiilooku yidhi,Maxaaanigaiyoadiganagadhexeeyaooaadhilibka adhigaygaucunidoontaaooaaddhogortoodauxidhi doontaa?

20Haddabahaddabaiskasiibdhogortaidahaygaaad xidhatay,ooiiabaalmarimidhahoodaiyohilibkoodaaad cuntay,oomarkaadtansamaysowaankategidoonaa dalkaagasidaadsheegtay.

21QaabiilnawuxuuwalaalkiisHaabiilkuyidhi,Hubaal haddaanmaantakudilo,yaaigadalbandoonadhiiggaaga?

22MarkaasaaHaabiilujawaabayoowuxuuyidhi,Hubaal Ilaahainaabuuraydhulka,wuuigaaargudidoonaa, dhiiggayganawuukaaaargudidoonaahaddaadidisho, waayo,Rabbiguwaaxaakinkaiyogarsooraha,ooisagu waakandadkauabaalgudidoonasidasharkiisuyahay,kan sharkalehnawuxuuuabaalgudidoonaasidasharkiisu yahayeeuudhulkakusameeyo.

23Haddaba,haddaadhalkanidisho,hubaalIlaahbaaog waxyaalahaagaqarsoon,oowuukuxukumidoonaasharka aadmaantaiisheegtayinaadigusamaynayso.

24MarkiiQaabiilmaqlayhadalladiiwalaalkiisHaabiilku hadlay,baleeg,cadhadiiQaabiilayaakukululaatay walaalkiisHaabiil,waayo,wuxuukudhawaaqaywaxaas. 25Qaabiilbaadegdegayookacay,oowuxuuqaatay qaybtiibirtaahaydeeqalabkiisiiqodista,oouusilama filaanahugudhuftaywalaalkiisoouukudilay,Qaabiilna wuxuudhulkakudaadiyaydhiiggiiwalaalkiisHaabiil, dhiiggiiHaabiilnawuxuudhulkakudaatayadhigahortiisa 26MarkaasaaQaabiilwuxuutoobadkeenaymarkuudilay walaalkiis,wuunamurugooday,oointuuuooyayayuuaad ugaxumaaday.

27Qaabiilnawuukacayoowuxuuqodaygodbeertaku yaal,halkaasoouumeydkiiwalaalkiisdhigay,ciiddiina wuukurogay

28RabbigunawuuogaawixiiQaabiilkusameeyey walaalkiis,RabbigunawuxuuumuuqdayQaabiil,oo wuxuukuyidhi,AawaywalaalkaaHaabiilookulajiray?

29MarkaasaaQaabiilbeensheegayooyidhi,Maaqaan, maanigaaahilaaliyihiiwalaalkay?MarkaasaaRabbiguku yidhi,Maxaadsamaysay?Codkadhiiggawalaalkaaayaa iigaqaylinayadhulkiiaadkudishay

30Waayo,walaalkaaayaaddishayoohortaydaayaadku khiyaanaysay,ooqalbigaaganawaxaadkufikirtayinaanan kuarkin,ooaanangaranaynfalalkaagaoodhan

31Laakiinwaxaadsamaysaywaxaasooaadwalaalkaau dishaysiaanwaxbatarayniyoinuusisaxahkulahadlay, haddaba,habaaranowdhulkiiafkaufuraysiuudhiiggii walaalkaagacantaadaugaheloiyomeeshiiaadkuaastay.

32Oowaxaynoqondoontaamarkaadbeerato,mardambe kumasiindoontoxooggeediisidiibilowgii,waayo,qodxan iyoyamaarugayaadhulkudhalidoonaa,oowaxaadku dhexwareegidoontaadhulkailaamaalintaaaddhimato.

33MarkaasnaQaabiilwuxuukategeyRabbigahortiisa, meeshiiuujoogay,oowuxuuuwareegaydhulkiibariee Ceeden,isagaiyowixiiuulahaaoodhanba

34Qaabiilnawaagaasayuunaagtiisiiuyaqaanay,wayna uuraysatayoowiilbaydhashay,magiciisiinawuxuuu bixiyeyEnoch,isagooleh,WakhtigaasRabbiguwuxuu bilaabayinuudhulkakanastooouuxasilloonaado

35MarkaasnaQaabiilwuxuubilaabayinuudhisomagaalo, oowuxuudhisaymagaalada,oowuxuuubixiyeymagaca Enoch,sidauuubixiyeywiilkiisa;waayo,waagaas Rabbiguwuxuuisagakunasiyeydhulka,manauu dhaqaaqinoomauusanwareeginsidiihore

36OoCiiraadnawuxuuudhashayEnoog,Ciiraadna wuxuudhalayMecuyaa'el,Mecuyaa'elnawuxuudhalay Metusaa'el

CUTUBKA2AAD

1SannaddiiboqoliyosoddonaadeecimrigiiAadandhulka joogayayuumarkalenaagtiisiiXaawaubartay,ooway uuraysatayoowaxaydhashaywiiluegiyoueg, magiciisiinawaxayubixisaySeed,iyadooleh,Maxaa yeelay,IlaahbaafarcankaleiidoortaymeeshiiHaabiil, waayo,Qaabiilbaadilay

2Seednawuxuujirayboqoliyoshansannadood,wuxuuna dhalaywiil,SeednawuxuuubixiyeywiilkiisiiEnoos, isagooleh,Maxaayeelay,wakhtigaascarruurtiidadku waxaybilaabeeninaytarmaanooaydhibaannaftoodaiyo qalbigoodaiyagooxadgudubiyocaasinimokageesah Ilaah

3OowakhtigiiEnooshayaybinu-aadmigusii caasiyoobeenookuxadgudbeenIlaah,siaycadhadii Rabbigaugusiikordhiyaanbinu-aadmiga

4Markaasaabinu-aadmigutageenoowaxayuadeegeen ilaahyokale,oowaxayilloobeenRabbigiidhulkaku abuuray,oowaagaasnabinu-aadmiguwaxaysameeyeen sanamyonaxaasiyobirah,qoryoiyodhagaxah,wayna caabudeenoouadeegeen.

5Ninwalbawuxuusamaystayilaahiisii,waynau sujuudeen,oobinu-aadmigunawuxuukategeyRabbiga wakhtigiiEnoosiyocarruurtiisiioodhan;oocadhadii Rabbiguwaykululaatayshuqulladoodiiiyo karaahiyadoodiiaydhulkakusameeyeenaawadood

6RabbigunawuxuukuridaybiyahaWebigaGihoninay qariyaan,wuunabaabbi'iyeyoobaabbi'iyey,oowuxuu baabbi'iyeysaddexmeeloodmeeldhulka,inkastootaasla yidhi,binu-aadmigukamaaysoonoqonjidkoodiisharka ahaa,gacmahoodanaweliwayfidsanaayeeninaywaxshar ahkusameeyaanRabbigahortiisa.

7Waagaasdhulkalagumabeerinwaxnalagumaguranjirin, cuntonamajirindadka,abaartunaaadbayubadnayd wakhtigaas.

8Abuurkiiaywaagaasdhulkakubeereenwuxuunoqday qodxan,yamaarugiyogodad;waayo,taniyowakhtigii AadanwaxaadhulkalagusheegayinhabaarkiiIlaahoouu dhulkakuhabaaray,dembigiiuuAadanRabbigahortiisa kudembaabayawgiis.

9Markiidadkusiiwadeeninaycaasiyoobaanooayku xadgudbaanIlaah,ooayjidadkoodakharribaan,ayuu dhulkusidookalekharribay.

10Enoosnawuxuujiraysagaashansannadood,wuxuuna dhalayQaynaan

11Qaynaanwuukorayooafartanjirbuuahaa,wuxuuna noqdaymidxigmadlehooaqooniyoxirfadkuleh xigmaddaoodhan,wuxuunautalinjiraydhammaan carruurtaaadanaha,wuxuunacarruurtaaadanahaku hoggaaminjirayxigmadiyoaqoon;waayo,Qaynaan wuxuuahaaninaaduxigmadbadanoocaqlibadan, xigmaddiisanawuxuukuxukumijirayruuxyadaiyo jinniyada

12QaynaanwuxuuxigmaddiisakuogaainIlaahuu baabi'indoonobinu-aadmigaoodhulkakudembaabay,iyo inRabbigumaalmahadambekusoodayndoonobiyaha daadka.

13WaagaasnaKaynaanwuxuukuqoraylooxyodhagaxah, waxadhicidoonamustaqbalka,oowuxuukuriday khasnadihiisa.

14Qaynaanwuxuuxukumayaydhulkaoodhan,wuxuuna qaarkamidahbini'aadamkausoojeediyayinayu adeegaanIlaah.

15MarkiiQaynaanjiraytoddobaatansano,wuxuudhalay saddexwiiliyolabagabdhood

16KuwanuwaamagacyadiiwiilashiiQaynaan:kiicuradka ahaamagiciisuwuxuuahaaMahlale'el,kiilabaadna Ceynaan,kiisaddexaadnaMered,walaalahoodnawaxay ahaayeenCaadahiyoSillah;kuwanuwaashancarruurah ooQaynaanudhashay

17Lamek,inaMetushel,wuxuuguursadayQaynaan, wuxuunaguursadaylabadiisiigabdhood.Caadahnaway uuraysatayoowaxayLamegudhashaywiil,magiciisiina waxayubixisayYabaal

18Oohaddanawayuuraysatayoowaxaydhashaywiil,oo waxaymagiciisiiubixisayYubal;oowalaasheedSillahna waagaasmadhalaysbayahayd,carruurnamaaylahayn

19Waayo,waagaasbinu-aadmiguwaxaybilaabeeninay kuxadgudbaanIlaah,ooayjebiyaanamarradiisiiuuAadan kuamray,siayutarmaanooaydhulkaugutarmaan

20Qaarkamidahwiilasharaggaayaaxaasaskoodaku qasbayinaycabbaanbiyomadhalaysah,siayuilaaliyaan muuqaalkoodaooaanayulibdhinmuuqaalkoodaquruxda badan

21Markiiwiilashiidadkuayqaarkamidahxaasaskooda cabbeen,Sillahnawaylacabtay

22Oodumarkiicarruurtadhalaywaxayuekaayeenkuwo karaahiyoahhortoodaiyagooahcarmallo,intii nimankoodunoolaa,waayo,kuwamadhalayskaahoo keliyaayaylasocdeen

23Oomarkiimaalmihiiiyosannadihiidhammaadeen, markiiSillahgabowday,Rabbiguwuxuufuray maxalkeedii

24Wayuuraysatayoowaxaydhashaywiil,oowaxay magiciisiiubixisayTubalQaabiil,iyadooleh,Markiiaan engegaykadibayaankahelayIlaahaQaadirkaah

25Oohaddanawayuuraysatayoogabadhbaydhashay,oo waxaymagaceediiubixisayNacamaah,waayo,waxay tidhi,Markiiaanengegaykadibayaanfarxadiyorayrayn helay.

26Lamegwuugaboobayooda'weynaaday,indhihiisuna waymadoobaadeenoowaxbamauuarkikarin,wiilkiisii TubalQaabiilnawuuhoggaaminayay,maalinmaalmahaka midahnaLamegwuxuugalayduurka,wiilkiisiiTubal Qaabiilnawuulasocday,oointiiayduurkakusocdeen, ayaaQaabiilinaAadanusoodhowaaday;waayo,Lameg aadbuuuda'weynaaoowaxbadanmauuarkikarin, wiilkiisiiTubalQaabiilnaaadbuuuyaraa

27TubalQaabiilnawuxuuaabihiiskuamrayinuu qaansadiisasoosaaro,fallaadhahanawuxuukudhuftay Qaabiil,oowelimeelfogjoogay,wuunadilay,waayo wuxuuumuuqdayinuuyahayxayawaan.

28FallaadhahiinawaxaygaleenmeydkiiQaabiilinkastoo uukafogaa,oodhulkaayuukudhacayoodhintay

29RabbigunawuxuusharkiiQaabiiluguabaalgudaysidii sharkiisiiuukusameeyeywalaalkiisHaabiil,sidiieraygii Rabbigukuhadlay

30MarkiiQaabiildhintay,LamekiyoTubalwaxayu tageeninayarkaanxayawaankiiaydileen,oowaxay arkeen,oowaxayarkeenQaabiilooawowgooddhulkaku dhacayisagoomeydah.

31Lamegnaaadbuuugaxumaadaymarkuuwaxaas sameeyey,oointuugacmihiisaiskudhuftayayuuwiilkiisii dhuftayoodilay.

32MarkaasaanaagihiiLamegmaqleenwixiiLameg sameeyey,oowaxaydoonayeeninaydilaan

33OoxaasaskiiLamegwaxaynecbaadeenmaalintaas, maxaayeelay,wuxuudilayQaabiiliyoTubalQaabiil, xaasaskiiLamegnawaykatageen,oomaaydhegaysan wakhtigaas.

34Lamegnawuxuuuyimidnaagihiisii,oowuxuuku qasbayinayhadalkanmaqlaan

35MarkaasuuwuxuunaagihiisiiCaadahiyoSillahku yidhi,Codkaygamaqla,xaasaskiiLameg,dhegaysta erayadayda,waayo,haddawaadmalaynaysaanoowaxaad tidhaahdaan,Ninbaannabarradaydakudilay,ilmona waxaankudilaykarbaashkayga,maxaayeelay,iyaguma aysamaynwaxrabshadah,laakiinhubaalwaadogaataan inaangabowahayooaancirrolahayn,indhahaygunaway culusyihiinda'da,oowaxaanwaxanusameeyeysiaan ogayn

36XaasaskiiLamegnawaydhegaysteenisagaarrintan, waynakusoonoqdeeniyagoowatataladaaabbahood Aadan,laakiinsetaniyowakhtigaascarruurumaaydhalin, iyagooogincadhadaIlaahaywakhtigaaskusii kordhaysaycarruurtaaadanaha,siayugubaabbi'iyaan biyahadaadkaxumaantoodaaawadeed

37Maxlale'elinaQaynaanwuxuujirayshaniyolixdan sannadood,wuxuunadhalayYaared;Yaarednawuxuujiray labaiyolixdansannadood,wuxuunadhalayEnoog

CUTUBKA3AAD

1Enoognawuxuujirayshaniyolixdansannadood, wuxuunadhalayMetuselaah;Enoognawuxuulasocday IlaahmarkuuMetuseladhalaykadib,oowuxuuuadeegay

Rabbiga,oowuxuuquudhsadayjidadkasharkalehee dadka.

2NaftiiEnoognawaxaykuduubnaydwaxbariddaRabbiga, aqooniyogarasho;oosixikmadlehayuuugafadhiistay binu-aadmiga,oomaalmobadanayuukaqarsaday.

3Oomarkiisannadobadandhammaadeen,intuuRabbiga uadeegayayoogurigiisakutukanayay,malaa'igtiiRabbigu waxaysamadaugayeedhayisaga,ookutidhi,Waaikan.

4Markaasuukuyidhi,Kac,kabaxgurigaagaiyomeesha aadkudhuumato,ooumuuqodadka,siaadubaratojidka aykusocdaaniyoshaqadaaytahayinayqabtaansiayu galaanwaddooyinkaIlaah

5EnoognawuxuuukacaysidiiRabbiguyidhi,oowuxuu kabaxaygurigiisii,meeshiisiiiyoqolkiiuuku dhuumanayay,oowuxuuutegeybinu-aadmigaoowuxuu barayjidadkaRabbiga,oowakhtigaasnawuxuusoo ururiyaybinu-aadmigaoowuxuukubaraywaxbaridda Rabbiga

6Oowuxuuamrayinlagufaafiyomeelkastaooaybinuaadmigudegganyihiin,isagooleh,Meehninkiidoonaya inuuogaadojidadkaRabbigaiyoshuqulladawanaagsan? HauyimaadoEnoch.

7Markaasaabinu-aadmigaoodhammuisugusoourureen isaga,waayo,kuwiiwaxyaalahandoonayayoodhanwaxay utageenEnoog,EnoognawuxuuboqoruahaabinuaadmigasidiieraygaRabbiguahaa,waynayimaadeenoou sujuudeen,ooeraygiisiibaymaqleen

8RuuxiiIlaahnawuxuukuduljoogayEnoog,oowuxuu dadkiisiioodhanbarayxigmaddaIlaahiyojidadkiisa,oo binu-aadmigunawuxuuuadeegayRabbigawakhtigii Enoogoodhan,oowaxayuyimaadeeninaymaqlaan xigmaddiisa

9Boqorradiioodhanoobinu-aadmigaah,kuwiiugu horreeyayiyokuwiiugudambeeyayba,ooayweheliyaan amiirradoodiiiyoxaakinnadoodii,ayaauyimidEnoch markaymaqleenxigmaddiisa,waynausujuudeen,oo waxaysidookalekacodsadeenEnochinuuxukumo,kaas oouukuraacay

10Oodhammaantoodwaxayisusooururiyeenboqoliyo soddonboqoriyoamiir,oowaxayEnoogkadhigeenboqor, dhammaantoodnawaxayhoosjoogeenxooggiisaiyo amarkiisa

11Enoognawuxuubarayxigmad,aqoon,iyojidadka Rabbiga;oowuxuudhexdoodakadhigaynabad,oonabad baadhulkaoodhankajirtayintiiuuEnoognoolaa

12Enoognawuxuuboqoruahaabinu-aadmigalababoqol iyosaddexiyoafartansannadood,oowuxuudadkiisiioo dhanlasameeyeycaddaaladiyoxaqnimo,oowuxuuku hoggaamiyayjidadkaRabbiga

13KuwanuwaafarcankiiEnoog,Metuselaah,Eliishaaiyo Eliimeleg,ooahaasaddexwiil,walaalahoodnawaxay ahaayeenMilkaahiyoNaxmaah,Metuselaahnawuxuu jiraytoddobaiyosiddeetansannadood,wuxuunadhalay Lameg

14OosannaddiilixiyokontonaadeecimrigiiLameg waxayahaydmarkiiAadandhintay,oosagaalboqoliyo soddonjirahaamarkuudhintay,isagaiyolabadiisiiwiil, ooaylasocdeenEnochiyowiilkiisiiMetushelax,waxay kuaaseenmeelaaduquruxbadan,sidiiaaskiiboqorrada, godkiiIlaahusheegay.

15Oohalkaasaybinu-aadmiguoodhammuaadugu baroorteenoouooyeenAadanaawadiis;sidaasdaraaddeed ilaamaantadanlajoogowaxaynoqotaycaadodadka dhexdoodaah.

16Aadannawuudhintay,maxaayeelay,wuxuucunay geedkiiaqoonta,isagaiyocarruurtiisiikadambaysayba, sidiiRabbigaIlaahahukuyidhi

17SannadkiiuuAadandhintayooahaalababoqoliyo afartaniyosaddexsanoooboqornimadiiEnoog, wakhtigaasEnoogwuxuugo'aansadayinuukasoocobinuaadmigaoouuiskuqariyosidiimarkiihoresiuuRabbiga uguadeego

18Enoognasidaasbuuyeelay,laakiinsibuuxdauma uusanqarin,laakiinsaddexmaalmoodayuukafogaaday binu-aadmiga,dabadeednamaalinayuuutegey

19Saddexdiimaalmoodeeuuqolkiisajoogayayuu tukadayooammaanayRabbigaIlaahiisaah,maalintiiuuu baxayoouudadkiisaumuuqdaynawuxuubarayjidadka Rabbiga,oowaxkastaooayRabbigakaweydiiyeenayuu usheegay

20Oosidanayuuyeelaysannadobadan,kadibnawuxuu iskuqariyeylixmaalmood,wuxuunadadkiisaumuuqday maalintoddobadiimaalmoodbamar;kadibnabishiibamar, kadibnasannadkiibamar,ilaaboqorradiioodhan, amiirradiiiyowiilashiidadkuayisagaraadiyeen,ooay markalerabeeninayarkaanwejigaEnoog,ooaymaqlaan eraygiisa;laakiinmaaykarin,maadaamadhammaanbinuaadmiguayaadugabaqayeenEnoog,ooaykabaqeeninay usoodhawaadaancabsidiiIlaaheewejigiisasaarnayd awgeed;sidaasdarteedninnamaeegikarin,isagooka baqayainlaciqaaboooladilo.

21Boqorradiiiyoamiirradiioodhanwaxaygo'aansadeen inayisukeenaanwiilashaaadanaha,ooayuyimaadaan Enoch,iyagooumalaynayainaydhammaantoodlahadli doonaanisagawakhtigauukasoobixidoono,wayna sameeyeen

22MaalintiiwaxaatimidmarkiiEnoogbaxayoo dhammaantoodayisuyimaadeen,Enoognawuxuukula hadlayerayadiiRabbiga,wuxuunabarayxigmadiyoaqoon, waynausujuudeenhortiisa,oowaxaykuyidhaahdeen, Boqorkuhanoolaado!Boqorkuhanoolaado!

23Oowakhtikadib,markiiboqorradiiiyoamiirradiiiyo wiilashiidadkulahadleenEnoog,ooEnoognauubaray jidadkaIlaah,ayaamalaa'igtiiRabbigusamadauga yeedhayEnoog,oowaxaydoonaysayinayisagasamadau keentosiayhalkaasuguxukuntowiilashaIlaah,siduu isagubauxukumaybinu-aadmigadhulkajooga

24MarkiiEnoogmaqlaytaas,ayuutegeyoosooururiyey dadkiidhulkadegganaaoodhan,oowuxuubarayxigmad iyoaqoon,wuxuunasiiyeytilmaamoilaahah,oowuxuu kuyidhi,Waxaalayguamrayinaansamadakorukaco, sidaasdarteedmagaranayomaalintaaanbaxayo.

25Haddabasidaasdaraaddeedwaxaankubaridoonaa xigmadiyoaqoon,oowaxaankubaridoonaaintaanankaa tegin,sidaaddhulkaugudhaqmilahaydsiaadunoolaato; wuunasameeyey

26Oowuxuubarayxigmadiyoaqoon,oowuxuusiiyey tacliin,wuunacanaantay,oowuxuuhordhigayqaynuunno iyoxukummoaydhulkakusameeyaan,oowuxuu dhexdoodanabadkadhigay,oowuxuubaraynolol

weligeedah,oowuxuulajoogayiyagawakhtiyarisagoo waxbarayawaxyaalahanoodhan.

27WakhtigaasnawiilashiidadkuwaxaylajoogeenEnoch, Enochnawuulahadlayay,ooindhahoodaayaykoru qaadeenoowaxayarkeenfarasweynoosamadakasoo degaya,faraskunacirkaayuukusocday;

28OowaxayEnoogusheegeenwixiiayarkeen,Enoogna wuxuukuyidhi,Anigaaawadiisayaafaraskanidhulkaugu soodegayaa;wakhtigiiwaayimidmarkiiaanidinkatagi lahaaooaanmardambelaydinarkidoonin

29Fardihiiwakhtigaasayaysoodegeenoowaxayhor istaageenEnoch,oowiilashiibinu-aadmigaoodhanoola socdayEnochwayarkeen.

30MarkaasaaEnoogmarkaleamrayinladhawaaqo, isagooleh,Meehninkiikufaraxsaninuuogaadojidadka RabbigaIlaahiisaah,maantahauyimaadoEnoogkahor intaaannalagaqaadin?

31Oodadkiioodhammumaalintaasayayisusoourureen oowaxayuyimaadeenEnoog;ooboqorradiidunidaoo dhaniyoamiirradoodiiiyola-taliyayaashoodiiba maalintaasayaylajoogeenisaga;ooEnoognawuxuubaray binu-aadmigaxigmadiyoaqoon,oowuxuusiiyey waxbaridrabbaaniah;oowuxuukuamrayinayRabbigau adeegaanooayjidkiisakusocdaancimrigoodaoodhan,oo wuxuusiiwadayinuudhexdoodanabadkasameeyo.

32Markaaskadibayuukacayoofaraskiifuulay,wuuna baxay,oodadkiioodhammunawayraaceen,ooqiyaastii siddeedboqolookunooninbaynalasocdeensafar maalinleah

33Maalintiilabaadnawuxuukuyidhi,Kunoqda teendhooyinkiinnii,maxaadutegaysaan?Malahawaad dhimandoontaan;qaarbaakategey,kuwiihadhayna waxaylasocdeensafarlixmaalmoodah;Enoognawuxuu maalinwalbakuyidhi,Kunoqdateendhooyinkiinnii, yaanaddhiman;laakiinmaaydoonayninaysoonoqdaan, waynaraaceen

34Oomaalintiilixaadayaaqaarkamidahnimankii hadhayookudhegeen,oowaxaykuyidhaahdeen, Waxaannukulasocondoonnaameeshaaadtageyso; Rabbiganoolow,dhimashadukeliyaayaanakalasooci doonta

35Aadbayugudadaaleeninayraacaan,wuunaka joogsadayinuulahadlo,waynaraaceenoomaaysoo noqon

36Markiiboqorradusoonoqdeenwaxaysameeyeen tirakoob,silooogaadotiradadadkiihadhayeelasocday Enoch;maalintiitoddobaadnawaxayahaydinEnoch samadakorugubaxoisagoowatafardoiyogaadhifardood dabah

37MaalintiisiddeedaadnaboqorradiiEnochlajoogayoo dhanwaxayudireeninaysooceliyaantiradadadkiila joogayEnoch,meeshiiuukayimidoosamadakorugu baxay

38Boqorradaasoodhamiwaxaytageenmeeshii,waxayna arkeendhulkiioobarafkabuuxo,barafkadushiisana waxaakamuuqdaydhagaxyowaaweynoobarafah,mid baakankalekuyidhi,Kaalay,aanbarafkadhexmarnooo aanaragno,malaharaggiiEnochlajoogaywaydhinteen, oohaddawaxaykujiraandhagaxyadabarafkahoostiisa, waynaraadiyeenlaakiinmaayhelin,waayo,wuxuukoru kacaysamada

CUTUBKA4AAD

1WakhtigiiEnoogdhulkakunoolaaoodhanwuxuuahaa saddexboqoliyoshaniyolixdansannadood.

2MarkiiEnoogsamadakorukacay,boqorradiidhulkaoo dhammuwaywadakaceenoowaxaysookaxeeyeen wiilkiisiiMetuselaoowaysubkeen,oowaxaykadhigeen inuuiyagautaliyomeeshiiaabbihiis

3MetushelaxnawuxuusiqummanudhaqmayIlaah hortiisa,sidiiaabbihiisEnoogbaray,oosidaasookale ayuubinu-aadmigabarayxigmad,iyoaqoon,iyocabsida Ilaah,oojidkiiwanaagsanaakamauuleexanmidigiyo bidixtoona

4LaakiinmaalmihiiugudambeeyayeeMetusela,binuaadmiguwaxaykajeesteenRabbiga,dhulkaykharribeen, waydhaceenoowaydhaceen,ooIlaahbaykacaasiyeenoo wayxadgudbeen,jidadkoodiinawaykharribeen,manaay dhegaysancodkiiMetusela,laakiinsewaykacaasiyeen.

5OoRabbiguaadbuuugucadhoodayiyaga,oo wakhtigaasRabbiguwuxuusiiwadayinuubaabbi'iyo abuurka,oodhulkanalagumabeerinwaxnalagumabeerin.

6Waayo,markiiaydhulkabeereensiayuhelaancuntoay kunoolaadaan,baleeg,waxaasoobaxayqodxaniyo yamaarugaanaybeerin.

7Oohaddanabinu-aadmigukamaaysoonoqon jidadkoodiisharkaahaa,oogacmahoodunawaxayu fidsanaayeeninaywaxsharahkusameeyaanIlaahhortiisa, oowaxayRabbigakagaxanaajiyeenjidadkoodiisharka ahaa,Rabbigunaaadbuuucadhooday,wuunaka qoomamoodayinuubinu-aadmigaabuuray.

8Oowuxuukufikirayinuubaabbi'iyooouubaabbi'iyo, markaasuusidaasyeelay

9WaagaasmarkiiLamekinaMetushelaxjirayboqoliyo lixdansannadood,SeedinaAadanwuudhintay

10WakhtigiiSeednoolaaoodhammunawuxuuahaa sagaalboqoliyolabaiyotobansannadood;dabadeedna wuudhintay

11Lamegnawuxuujirayboqoliyosiddeetansannadood markuuguursadayAshmuu'a,gabadhiiEliishaa,inaEnoog, ooayuuraysatay

12Waagaasnadadkuwaxaybeeranjireendhulka,cunto yarnawaysoobaxday,laakiinsebinu-aadmigukamaay soonoqonjidadkoodiisharkaahaa,oowayxadgudbeenoo Ilaahbaykucaasiyoobeen

13XaaskiiLamegwayuuraysatayoowaxayudhashay wiilwakhtigaas,wakhtigiisannadkubilaabmay

14MetuselanawuxuuubixiyeyNuux,isagooleh,Dhulku wuunastaywakhtigiisiioowuxuukaxoroobayqudhunka, aabbihiisnawuxuuubixiyeyMenachem,isagooleh,Kanu wuxuuinoogaraaxayndoonaashuqulladeennaiyohawsha adageedhulka,ooIlaahhabaaray.

15Wiilkiinawuukorayoonaaskiiwaalagagudhiyey,oo wuxuukusocdayjidkiiaabbihiisMetushelax,isagoo qummanooIlaahhortiisakuqumman

16Oowaagaasbinu-aadmigaoodhammuwaxaykatageen jidkiiRabbiga,iyagookubataydhulkaoodhanwiilaliyo gabdho,oomidbamidkakalewuxuubarayfalalkooda sharkaah,waynasiiwadeeninayRabbigakadembaabaan

17Ninwalbawuxuusamaystayilaah,midwalbanawuxuu dhacayoodhacayderiskiisiiiyoqaraabadiisiiba,dhulkana waykharribeen,dhulkunawuxuukabuuxsamaydulmi 18Xaakinnadoodiiiyotaliyayaashoodiiwaxayutageen gabdhahadadka,waxaynanaagahoodakakaxeeyeen raggoodiisidayudoorteen,oowaagaasnacarruurtiidadku waxaykaqaateenxoolahadhulka,dugaaggaduurka,iyo haaddacirka,oowaxaybareeniskudarkaxayawaanka noockamidah,siaytaasugaxanaajiyaanRabbiga; Ilaahnawuxuuarkaydhulkaoodhanoowuukharribay, waayo,jidhkoodhanayaajidkiisadhulkakukharribay,dad iyoduunyooodhan

19MarkaasaaRabbiguwuxuuyidhi,Dadkiiaanabuuray waankatirtiridoonaadhulka,xataadadkailaahaadda cirka,iyoxoolahaiyoxayawaankaduurkajooga,waayo, waankaqoomameeyeyinaansameeyey.

20OodadkiioodhanookusocdayjidkiiRabbigaayaa wakhtigaasdhintay,kahorintaRabbiguuusandadkaku soodejinxumaantiiuukudhawaaqay,waayo,taasuwaxay katimidRabbiga,oomaayarkinxumaantiiRabbiguka sheegaydadka

21NuuxnawuxuuRabbigahortiisakahelayraallinimo, Rabbigunawuxuudoortayisagaiyocarruurtiisiiinay farcankadhalaandhulkaoodhan

CUTUBKA5

1Sannaddiiafariyosiddeetaniyoafariyosiddeetanjiroo NuuxnoolaaayayEnooginaSeeddhinteen,markuu dhintaynawuxuujiraysagaalboqoliyoshansannadood

2Sannaddiiboqoliyotoddobaataniyosagaalaadee cimrigiiNuux,QaynaaninaEnooswuudhintay,wakhtigii Qaynaannoolaaoodhammunawuxuuahaasagaalboqol iyotobansannadood,dabadeednawuudhintay.

3Sannaddiilababoqoliyosoddoniyoafariyosoddonaad eecimrigiiNuux,Maxlale'elinaQaynaanwuudhintay, wakhtigiiMahlale'elnawuxuuahaasiddeedboqoliyoshan iyosagaashansannadood,dabadeednawuudhintay

4YaaredinaMahlale'elnawuudhintaywakhtigaas,saddex boqoliyolixiyosoddonsannadoodoouuNuuxnoolaa; wakhtigiiYaredoodhammunawuxuuahaasagaalboqol iyolabaiyolixdansannadood,wuunadhintay

5OodadkiiRabbigaraacayoodhammuwaagaasway dhinteen,kahorintaanayaragxumaantiiIlaahkuamray inaydhulkakusameeyaan

6Kadibsannadobadanoodhammaadah,afarboqoliyo siddeetansanooocimrigiiNuux,markiidadkiioodhanoo raacayRabbigaaykawadadhinteenbinu-aadmiga,oo Metushelaxookeliyaayaahadhay,IlaahwuxuuNuuxiyo Metushelaxkuyidhi,

7Lahadaloodadkausheeg,oowaxaadkutidhaahdaa, Rabbiguwuxuuleeyahay,Jidadkiinnasharkaahkasoo noqdaooshuqulladiinnakataga,ooRabbigunawuukasoo noqondoonaasharkiiuuidiinsheegayinuuidinkusamayn doono,siaanayudhicin

8Waayo,Rabbiguwuxuuleeyahay,Baleega,waxaanidin siinayaaboqoliyolabaatansannadood,haddaadiisoo noqotaanooaadjidadkiinnasharkaahkatagtaan,aniguna waankaleexandoonaasharkiiaanidiinsheegay,manajiri doono,ayaaRabbiguleeyahay.

9NuuxiyoMetushelaxnawaxayerayadiiRabbigaoodhan ulahadleenbinu-aadmigamaalinkasta,iyagoosijoogtoah ulahadlaya

10Laakiinbinu-aadmigumaaydhegaysan,dhegnaumaay dhiginerayadoodii,waynamadaxadkaadeen.

11Rabbigunawuxuuiyagasiiyeyboqoliyolabaatan sannadood,isagooleh,Haddaysoonoqdaan,markaasIlaah baakatoobadkeenidoonasharka,siuusandhulkau baabbi'in

12NuuxinaLamegwaagaaswuukajoogsadayinuunaag guursadooouucarruurdhalo,waayo,wuxuuyidhi,Hubaal haddaIlaahbaadhulkabaabbi'indoona,maxaancarruuru dhalayaa?

13Nuuxnawuxuuahaaninxaqah,oowuxuuahaamid qummanqarnigiisii,Rabbigunawuxuuudoortayinuu farcankiisakasoosaarodhulkadushiisa.

14MarkaasaaRabbiguwuxuuNuuxkuyidhi,Naagqaado oocarruurdhala,waayo,waxaankuarkayinaadhortayda xaqkutahayqarnigan.

15Oowaxaadfarcaniyocarruurtaadakulasookorin doontaadhulkadhexdiisa,Nuuxnawuutegeyoowuxuu guursadaynaag,wuxuunadoortayNacamaahooahayd gabadhiiEnoch,oowaxayjirtayshanboqoliyosiddeetan sannadood

16Nuuxnawuxuujirayafarboqoliyosiddeediyo sagaashansannadoodmarkuuguursadayNacamaah 17Nacamaahnawayuuraysatayoowaxaydhashaywiil,oo wuxuumagiciisiiubixiyeyYafed,isagooleh,Ilaahbaa dhulkaiweyneeyeyOohaddanawayuuraysatayoowaxay dhashaywiil,oowuxuumagiciisiiubixiyeySheem,isagoo leh,Ilaahbaaigadhigaymidhadhaysiaanfarcanugusoo saarodhulkadhexdiisa

18Nuuxnawuxuujirayshanboqoliyolabasannadood markuuNacamaahdhalaySheem,wiilashiinawaykoreen oowaxaykusocdeenjidkiiRabbiga,oowaxaykusocdeen waxkastaooMetushelaxiyoNuuxbareenaabbahood 19LamekooahaaaabbihiiNuuxayaawakhtigaasdhintay, laakiinruntiiqalbigiisaoodhankumauusoconjidkii aabbihiis,oowuxuudhintayboqoliyoshaniyosagaashan sannadoodoocimrigiiNuux.

20WakhtigiiLamegnoolaaoodhammunawuxuuahaa toddobaboqoliyotoddobaatansannadood;wuunadhintay 21OodadkiioodhanooRabbigayaqaanaywaxay dhinteensannaddaaskahorintaRabbigubelaayokusoo dejin;waayo,Rabbiguwuxuudoonayayinaydhintaan,si aanayuarkinbelaayouuIlaahkusoodejindoono walaalahoodiyoqaraabadooda,siduuusheegay

22MarkaasRabbiguwuxuuNuuxiyoMetuselakuyidhi, Istaagaoousheegadadkaoodhanerayadiiaanidinkula hadlaywaagaas,malahawaykasoonoqondoonaan jidkoodasharkaah,oomarkaasayaankatoobadkeeni doonaasharkaoomakeenidoono.

23NuuxiyoMetuselanawayistaageen,oowaxaydhegaha binu-aadmigakuyidhaahdeenwaxkastaooIlaahka sheegayiyaga

24Laakiinbinu-aadmigumadhegaysan,dhegahoodana umaayjeedinhadalladoodaoodhan.

25OowaxaasdabadeedRabbiguwuxuuNuuxkuyidhi, Dhammaadkiibinu-aadmigaoodhanayaahortaydayimid, shuqulladoodasharkaahaawadood,oobaleeg,dhulkaan baabbi'indoonaa

26Oowaxaadsooqaadataaqoryogoferah,oomeelgaar ahtag,oosameedoonniweyn,oomeeshaasdhig.

27Oosidaasusamee:dhererkeeduwaasaddexboqoloo dhudhun,ballaadhkeedunawaakontondhudhun, sarajooggeedunawaasoddondhudhun.

28Oowaainaaddhinaciisakasamaysaaalbaabfuran,oo korkiisanakudhammaystirdhudhun,oogudahaiyo dibaddabakudabooldaamur.

29Oobaleeg,waxaandhulkakusoodayndoonaadaad biyoah,oojidhkaoodhannawaalabaabbi'indoonaa,oo waxkastaoodhulkajoogaabawaywadabaabbi'idoonaan 30Adigaiyoreerkaagubawaainaadtagtaanoowaxaad soourursataanlabalabaoonooloodhan,labiyodhaddig, oowaxaadkeenidoontaandoonnidasiayfarcanugasoo baxaandhulka

31Ookuusooururicuntokastaooaycunaanxayawaanku, siaycuntokuugunoqotoadigaiyoiyagaba

32Oowaainaadwiilashaadaudoorataasaddexgabdhood oogabdhoah,ooaywiilashaadaunoqdaannaagood.

33Nuuxnawuukacayoowuxuudoonnidiikasameeyey meeshiiIlaahkuamray,Nuuxnawuxuusameeyeysidii Ilaahuguamray.

34Oosannaddiisiishanboqoliyosagaashaniyoshaniyo tobnaadNuuxwuxuubilaabayinuudoonnidasameeyo,oo shansannadoodbuudoonnidiikusameeyey,sidiiRabbigu kuamray

35Nuuxnawuxuuguursadaysaddexdiigabdhoodoo EliyaaqiiminaMetushelaxahaawiilashiisii,sidiiRabbigu kuamrayNuux

36OowakhtigaasMetushelaxinaEnoogayaadhintay, isagoosagaalboqoliyolixdanjirah,markuudhintay.

CUTUBKA6AAD

1Waagaas,kadibdhimashadiiMetusela,Rabbiguwuxuu Nuuxkuyidhi,Adigaiyoreerkaagabagaladoonnida;bal eeg,waxaankuusooururindoonaadhammaan xayawaankadhulka,iyodugaaggaduurka,iyohaadda cirka,oodhammaantoodwayimandoonaanoodoonnida hareerayndoonaan.

2Oowaainaadtagtaaooaadalbaabbadadoonnidaag fadhiisataa,oodhammaanxayawaanka,xayawaanka,iyo shimbirahaoodhammuwayisusoourursandoonaanoo hortaadaayayistaagidoonaan,kuwasoosocdaoohortaada kufoororsadanawaainaadqaadataaoogacantaugelisaa wiilashaada,kuwaasookeenidoonadoonnida,oowax kastaoohortaadataagnaadawaainaadtagtaa

3MarkaasaaRabbigutaassameeyeymaalintiixigtay,oo xayawaan,iyodugaag,iyohaadayaayimidiyagooaadu badan,oowaxayhareereeyeendoonnidii

4Nuuxnawuutegeyoowuxuufadhiistayalbaabka doonnidaagtiisa,oowaxkastaoojidhahoohortiisaku jilbajoogsadayayuudoonnidiisoogeliyey,oowaxkasta oohortiisataagnaaayuudhulkakagategey

5Markaasaawaxaatimidlibaax,iyadoowadatalabadeedii carruurah,labiyodhaddig,saddexdiinawaxayku foororsadeenNuuxhortiisa,labadiicarruurahnawayku kaceenlibaaxiioowaygaraaceen,oowaxaykacarareen meesheedii,waynatagtay,oowaxaykunoqdeen meeshoodii,oowaxaydhulkakufoororsadeenNuux hortiisa

6Libaaxiibaacarartayooistaagtaymeeshiilibaaxyada

7Nuuxnamarkuuarkay,aadbuuuyaabay,oointuukacay ayuulabadiicarruurahaydsookaxeeyey,oowuxuusoo geliyeydoonnidii.

8Nuuxnawuxuudoonnidiikasooqaadaywaxkastaoo nooloodhulkajoogay,oomidnamahadhinkiiNuux keenayookeliyamooyaane

9LabaiyolabaayaaNuuxuguyimiddoonnidii,laakiin wuxuukakeenayxayawaankiinadiifkaahaaiyo shimbirihiinadiifkaahaatoddobalamaane,sidiiIlaahku amray

10Ooxayawaankiioodhan,iyodugaaggii,iyohaaddiioo dhammubahalkaasayjoogeen,oomeelkastaayayku hareereeyeendoonnidii,roobkiinamadi'inilaatoddoba maalmoodkadib

11OomaalintaasRabbiguwuxuudhulkaoodhangariiray, qorraxdunawaymadoobaatay,aasaaskiidunidunawuu gariiray,dhulkiioodhammunasixooglehayuuugariiray, hillaacunawuuiftiimay,onkodkunawuuqayliyey,oo dhammaanilihiidhulkakujiraynawaykalajabeen,ooaan horelooguaqoondadkadeggan;Ilaahnawuxuusameeyey falkanxooggabadansiuuucabsigeliyodadka,siaanshar dambedhulkaugudhicin

12Oohaddanabinu-aadmigukamaaysoonoqonjidkoodii sharkaahaa,oowakhtigaasayaysiikordhiyeencadhadii Rabbiga,ooxataaqalbigoodanaumaayjeedinwaxaasoo dhan

13Ootoddobadiimaalmooddhammaadkoodii,oolix boqoloosannadoodahaydwakhtigiiNuux,biyihiidaadka ayaadhulkaduljoogay

14Ooilihiimoolkaoodhanwaykalajabeen,daaqadihii samadunawayfurmeen,roobkunawuxuudhulkaku da'ayayafartanmaalmoodiyoafartanhabeen

15Nuux,iyoreerkiisii,iyowaxkastaoonooloolajiray, waxaydoonnidiigaleenbiyihiidaadkaaawadood; Rabbigunawuuxidhay

16Oodadkiioodhanoodhulkakuhadhaynawaxayku daaleenroobkiiaawadiis,waayo,biyuhuaadbaydhulka ugusiiqulqulayaan,xayawaankiiiyoduunyadiinawayku hareeraysnaayeendoonnidii.

17Wiilashiidadkunawayisusoourureen,ooqiyaastii toddobaboqolookunooragiyodumarbaleh,oowaxay Nuuxuyimaadeendoonnidii.

18OowaxayNuuxuyeedheen,iyagooleh,Noofursiaan kuugunimiddoonnidadhexdeedaMaxaanseu dhimanaynaa?

19Nuuxnacoddheerayuukagajawaabaydoonnidii, isagooleh,MiyaydaandhammaantiinkucaasiyinRabbiga ooaadtidhaahdaanmajiro?SidaasdaraaddeedRabbigu wuxuuidinkusoodejiyeymasiibadan,siuuidiin baabbi'iyooouuidinkagooyodhulka 20Miyaanaykaniahaynhadalkiiaanidiinsheegayboqol iyolabaatansanokahor,ooaadcodkaRabbigadhegaysan weydeen,oohaddamadoonaysaaninaaddhulkaku noolaataan?

21OowaxayNuuxkuyidhaahdeen,Waxaannudiyaaru nahayinaannuRabbigausoonoqonno;laakiinwaainoo furaninaannunoolaannoooaynaandhiman

22Nuuxnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Baleega, haddamarkaadaragtaandhibaatadanaftiinna,waxaad doonaysaaninaadRabbigausoonoqotaan,maxaadusoo

noqonweydeenboqoliyolabaatankansannadoodoo Rabbiguidinsiiyeywakhtigiilago'aamiyay?

23Laakiinhaddawaadiitimaadaanoowaxaadii sheegtaandhibkiinaftiinnakuhayayaawadood,oo Rabbigunaidinmamaqlidoono,maantanaidinma dhegaysandoono,siaydaanhaddauguguulaysandoonin doonistiinna

24Markaasaadadkiiusoodhowaadeeninaydoonnida galaan,ooaysoogalaanroobkiidabadiis,waayo,maay qaadikarinroobkiikusoodegay

25Rabbigunawuxuudirayxayawaankiiiyoxayawaankii oodhanookuwareegsanaadoonnidii,ooxayawaankiibaa kaadkaadayoohalkaaskaeryay,ooninwalubajidkiisii buutegey,oohaddanadhulkaayuukukalafirdhay

26Roobkiiwelidhulkaayuukuda'ayay,afartanmaalmood iyoafartanhabeennawuuda'ayay,biyihiinaaadbay dhulkauguxoogbadnaayeen;oowaxkastaoojidhahaaoo dhulkakujirayamabiyahakujiraywaydhinteen,dadkii, iyoxoolihii,iyodugaagtii,iyowaxagurguurta,iyohaadda cirka,oowaxaakeliyaoohadhayNuuxiyokuwii doonnidiikulajiray

27Biyihiinawayxoogeysteenoodhulkaayayaadugu bateen,doonnidiinawaykoruqaadeenoodhulkaayaalaga qaaday

28Doonnidiinawaxaykudulsabbaynaysaybiyaha,oo waxaalagutuuraybiyaha;oowaxkastaoonoolooku jiraynawaxayurogmadeensidiimaraqdherikujira

29Oowalwalweynayaaqabsadaydhammaan xayawaankiikujiraydoonnida,sanduuqiinawuxuuuekaa inuujabay

30Ooxayawaankiidoonnidakujirayoodhanway cabsadeen,libaaxyadunawayciyeen,dibidiinawayciyeen, yeeydunawayqayliyeen,oowaxkastaoonooloo doonnidakujirayayaakuhadlayookubaroortayafkooda, codkoodunawuxuugaadhaymeelfog,Nuuxiyo wiilashiisiinawayooyeenoowayooyeen dhibaatooyinkoodii;aadbayugacabsadeeninayirdaha dhimashadagaadheen

31NuuxnaRabbigabuubaryay,oowuxuuuqayliyey isaga,oowuxuuyidhi,Rabbiyow,nacaawi,waayo,ma lihinawoodaankuadkaysannomasiibadannagu hareeraysay,waayo,hirarkabiyuhuwaynahareereeyeen, dabayloxunxunayaanacabsiiyey,dabinnadiidhimashada ayaanahoryimid;Rabbiyow,najawaab,wejigaaganoo iftiimioonoonaxariiso,nabadbaadioonasamatabbixi 32RabbigunacodkiiNuuxbuudhegaystay,Rabbiguna wuuxusuustay

33Dabayshunadhulkaydulmartay,biyihiinaway aamuseen,doonnidiinawaynasatay

34Markaasaailihiimoolkaiyodaaqadihiisamadala xidhay,roobkiisamadanawaalajoojiyey

35Biyihiinawaagaaswayyaraayeen,doonnidiinawaxay duljoogtaybuurahaAraarad

36DabadeedNuuxwuxuufuraydaaqadahadoonnida, NuuxnawuxuuRabbigauqayliyeywakhtigaasoowuxuu yidhi,Rabbiyow,kandhulkaiyosamadaiyowaxakujira oodhan,naftayadakasoosaarxabsiganiyoxabsigaaadna dhigtay,waayo,aadbaanugadaalaytaahidda

37RabbigunawuudhegaystaycodkiiNuux,oowuxuuku yidhi,Markaadsannaddhammaysowaadbixidoontaa.

38Markiisannadkudhammaaday,markiiNuuxuuku noolaadoonnidii,biyihiidhulkawaykaengegeen,Nuuxna wuxuuiskadhigaydaboolkiidoonnida

39Markaas,maalintiitoddobaiyolabaatanaadeebishii labaad,dhulkuwuuengegay,laakiinseNuuxiyo wiilashiisii,iyokuwiilajiraybakamaaybixindoonnidii ilaaRabbiguusheegay

40OowaxaatimidmaalintiiRabbigukuamrayinay baxaan,oodhammaantoodwaykabaxeendoonnidii

41Markaasaytageenoomidwalubawuxuukunoqday jidkiisiiiyomeeshiisii,Nuuxiyowiilashiisiinawaxay degganaayeendhulkiiIlaahusheegay,oowaxayRabbigau adeegeencimrigoodiioodhan,Rabbigunawuubarakeeyey Nuuxiyowiilashiisiimarkaydoonnidiikasoobaxeen

42Oowuxuukuyidhi,Waxbadandhalaoodhulkaoo dhankabuuxsama,xoogyeeshaooaadutarmadhulka,oo kutarmadhexdiisa

CUTUBKA7AAD

1KuwanuwaamagacyadiiwiilashiiNuux:Yaafed,Xaam iyoSheem;oocarruurbaaudhashaydaadkiikadib,waayo, waxayguursadeendaadkiikahor

2KuwanuwaawiilashiiYaafed:Gomer,iyoMagog,iyo Maaday,iyoYaawaan,iyoTubal,iyoMesheg,iyoTiiraas, ooahaatoddobawiil

3WiilashiiGomernawaxayahaayeenAskinaas,iyoRefad, iyoTegarmaah.

4WiilashiiMaajuujnawaxayahaayeenElichanaafiyo Lubal

5WiilashiiMadaynawaxayahaayeenAchoon,Zeelo, Chazoni,iyoLuud

6WiilashiiYaawaannawaxayahaayeenEliishaa,Tarshiish, Kitiim,iyoDudonim.

7WiilashiiTubalnawaxayahaayeenAriifi,Kesed,iyo Taari

8WiilashiiMesheqnawaxayahaayeenDedoon,Saaroon, iyoShebashni

9WiilashiiTiraasnawaxayahaayeenBeniib,Geera, Lupirion,iyoGilak;kuwanuwaxayahaayeenwiilashii Yaafedsidiiqabiilooyinkoodii,oowakhtigaastiradoodu waxayahaydqiyaastiiafarboqoliyolixdannin

10KuwanunawaawiilashiiXaam:Kuush,Misrayim,Fuud, iyoKancaan,ooahaaafarwiil;wiilashiiKuushnawaxay ahaayeenSebaa,iyoXawiilaah,iyoSabta,iyoRaamaah, iyoShateka;wiilashiiRaamaahnawaxayahaayeenShebaa iyoDedaan

11WiilashiiMasarnawaxayahaayeenLud,iyoAnom,iyo Fatroos,iyoKasloth,iyoChaftor

12WiilashiiFuudnawaxayahaayeenGebul,iyoHadaan, iyoBenah,iyoAadan

13WiilashiiKancaannawaxayahaayeenSiidoon,iyo Xeed,iyoAmoori,iyoGergashii,iyoXiwi,iyoArkee,iyo Seanii,iyoAroodi,iyoSimodi,iyoChamootii

14KuwanuwaxayahaayeenwiilashiiXaam,sidii qabiilooyinkooduahaayeen,oowakhtigaastiradoodu waxayahaydqiyaastiitoddobaboqoliyosoddonnin.

15KuwanunawaawiilashiiSheem:Ceelaam,Ashuur, Arfaksad,Luud,iyoAraam,ooahaashanwiil;wiilashii CeelaamnawaxayahaayeenShuushan,Machul,iyo Harmoon

16WiilashiiAsharnawaxayahaayeenMirusiyoMokil, wiilashiiArfaksadnawaxayahaayeenSheelax,Canariyo Ashkol

17WiilashiiLuudnawaxayahaayeenFetooriyoBisaayon, wiilashiiAraamnawaxayahaayeenCuus,Xuul,Gather, iyoMash

18KuwanuwaxayahaayeenwiilashiiSheemsidii qabiilooyinkoodiiookale;oowakhtigaastiradooduwaxay ahaydilaasaddexboqoloonin

19KuwanuwaafarcankiiSheem:Sheemwuxuudhalay Arfaksad,ArfaksadnawuxuudhalaySheelax,Sheelaxna wuxuudhalayCeeber,Ceebernawaxaaudhashaylaba carruurah,midmagiciisunawuxuuahaaFeleg,waayo, waagiisiiayaafarcankiidadkukalaqaybsamay,maalmihii dambenadhulkuwuukalaqaybsamay

20MagacalabaadnawuxuuahaaYoktaan,taasoolamicno ahinwakhtigiisiinoloshawiilashadadkuayyaraatayooay yaraatay

21KuwanuwaawiilashiiYoktaan:Almoodaad,iyo Shelaaf,iyoChazarmowed,iyoYerach,iyoHadurom,iyo Ozel,iyoDiqlah,iyoCoobaal,iyoAbiimaa'el,iyoShebaa, iyoOofir,iyoXawiilaah,iyoYoobaab;kuwaasoo dhammuwaxayahaayeenwiilashiiYoktaan

22FelegwalaalkiisnawuxuudhalayYen,Yennawuxuu dhalaySeruug,SeruugnawuxuudhalayNaaxoor, NaaxoornawuxuudhalayTerax,Teraxnawuxuujiray siddeediyosoddonsannadood,wuxuunadhalayHaaraan iyoNaaxoor.

23MarkaasaaKuushinaXaam,inaNuux,wuxuu guursadaywaagaasisagoogaboobay,oowaxaydhashay wiil,oowaxaymagiciisiiubixiyeenNimrod,iyagooleh, Waagaascarruurtiidadkuwaxaybilaabeeninay caasiyoobaanooayIlaahkuxadgudbaan,oowiilkiibaa koray,aabbihiisnaaadbuuujeclaa,waayo,wuxuuahaa wiilkiiuudhalayda'diisii

24DharkiiharaggaahaaeeIlaahusameeyeyAadaniyo xaaskiisamarkaybeertakabaxeenayaalasiiyeyKuush.

25KadibmarkiiAadaniyoxaaskiisadhinteen,dharka waxaalasiiyayEnoch,inaYared,markiiEnochkorloogu qaadayIlaah,wuxuusiiyaywiilkiisaMetusela.

26MarkiiMetuseladhintay,Nuuxbaakaxeeyeyookeenay doonnidii,waynalajoogeenilaauukasoobaxaydoonnidii 27OomarkaybaxeenayuuXamdharkiikaxaday aabbihiisNuux,wuunakaqaadayookaqariyeywalaalihiis

28MarkiiXaamuudhalaycuradkiisiiKuush,wuxuu dharkiisiqarsoodiahusiiyay,waxaynalajoogeenKuush maalmobadan

29Kuushnawuukaqariyeywiilashiisiiiyowalaalihiis,oo markiiKuushuudhalayNimrod,wuxuudharkaassiiyay jacaylkiisii,Nimrodnawuukoray,markuulabaatanjirahaa ayuudharkaasxidhtay

30Nimrodnawuuxoogaystaymarkuudharkaxidhnaa,oo Ilaahbaasiiyeyxoogiyoxoog,oowuxuuahaaugaadhsade xoogbadandhulka,oowuxuuahaaugaadhsadexoog badanooduurkakujira,oowuxuuugaarsaday xayawaanka,oowuxuumeeloallabarikadhisay,oowuxuu dushoodakuallabaryayxayawaankahortiisaRabbiga.

31Nimrodwuuxoogaystay,oowuxuukadhexkacay walaalihiis,oowuxuuladagaallamaydagaalladii walaalihiisoodhanookadhanahaacadowgoodiiku wareegsanaa

32Rabbigunawuxuugacantiisakusooceliyey cadaawayaashiiwalaalihiisoodhan,ooIlaahnawuuku liibaaniyeydagaalladiisii,oodhulkanawuukatalinjiray

33Haddabawaagaaswaxaacaadonoqotay,markiininsoo saarokuwiiuuutababaraydagaalka,wuxuukuodhanjiray, SidaIlaahugusameeyeyNimrod,ooahaaugaadhsade xoogbadandhulka,ookuguulaystaydagaalladiika adkaadaywalaalihiis,oouukasamatabbixiyeygacantii cadaawayaashooda,sidaasookaleIlaahhanooxoogeeyo oomaantahanasamatabbixiyo

34MarkiiNimrodafartanjirahaa,wakhtigaaswaxaajiray dagaaludhexeeyawalaalihiisiyoreerYaafed,oowaxay kujireengacantacadaawayaashooda.

35MarkaasaaNimrodbaxaywakhtigaas,oowuxuusoo ururiyaywiilashiiKuushoodhaniyoreerahoodii,ooahaa qiyaastiiafarboqoliyolixdannin,oowuxuukalookasoo kiraystayqaarkamidahsaaxiibbadiisiyodadkiiuu yaqaannayooahaailaasiddeetannin,oolasiiyeykiro,oo isnawuulasocdaydagaalka,markuujidkakujirayna Nimrodwuxuuxoojiyeyqalbiyadiidadkiilasocday

36Markaasuukuyidhi,Hacabsanina,hanabaqina,waayo, cadaawayaashayadaoodhangacanteennaayaalasoogelin doonaa,oowaxaadkusamayndoontaansidaad doonaysaan

37Raggiioodhanootegeywaxayahaayeenqiyaastiishan boqoloonin,waxaynaladagaallameencadaawayaashoodii, waynaburburiyeenoohoosudhigeen,Nimrodnawuxuu madaxugadhigaymeeshoodii.

38Markaasuucarruurtoodiiqaarkamidahkaxaystay,oo dhammaantoodwaxayaddoommounoqdeenNimrodiyo walaalihiis,Nimrodiyodadkiilasocdayoodhammuna waxaykunoqdeenwaddankoodii

39MarkiiNimroduusifarxadlehugasoolaabtay dagaalka,kadibmarkiiuucadaawayaashiisiilaayay, walaalihiisoodhan,iyokuwiihoreuyaqaanay,ayaaisugu sooururayinayisagaboqorkadhigaan,oowaxay madaxiisasaareentaajkiiboqortooyada.

40Oowuxuumadaxugadhigaydadkiisa,iyodadkiisa,iyo amiirradiisa,iyoxaakinnadiisa,iyotaliyayaashiisa,sidii caadadaboqorradadhexdoodaahayd.

41OowuxuuamiirkiiciidankiisakadhigayTeraxina Naaxoor,wuunaammaanayookasarraysiiyeyamiirradiisii oodhan.

42Oointuuboqorahaasiduuqalbigiisudoonayay,kadib markuukaadkaadaycadaawayaashiisiioodhan,ayuula taliyayaashiisiikulataliyayinaymagaaloudhisaan qasrigiisa,waynasameeyeen

43Oowaxayheleendooxoweynookasoohorjeeddabari, oowaxayudhiseenmagaaloweynooballaadhan,oo NimrodnawuxuuubixiyeymagaaladiiuudhisayShinar, waayo,Rabbiguaadbuuuruxaycadaawayaashiisiioowuu baabbi'iyey.

44NimrodnawuxuudegganaaShinar,siammaanahna ayuuuxukumay,cadaawayaashiisiinawuuladagaallamay oowuukaadkaaday,dagaalladiisiinawuukuguulaystay, boqortooyadiisunaaadbayuweynaatay

45Quruumihiiiyoafkiioodhanayaamaqlaywarkiisii, waynaisusoourureen,oodhulkayusujuudeen,oowaxay ukeeneenqurbaanno,ooisnawuxuunoqdaysayidkoodii iyoboqorkoodii,dhammaantoodnawaxayladegeen magaaladiiShinar,Nimrodnawuxuudhulkakuxukumay

wiilashiiNuuxoodhan,dhammaantoodnawaxayhoos joogeenxooggiisiiiyotaladiisii.

46Dhulkuwuxuuahaahalafiyohadalkeliya,laakiinse NimrodmauusanraacinjidkiiRabbiga,wuunakashar badnaadadkiiisagakahorreeyeyoodhan,taniyo wakhtigiidaadkailaawakhtigaas

47Wuxuusameeyeyilaahyoqoryoiyodhagaxah,wuuna usujuuday,wuunakacaasiyoobayRabbiga,wuxuuna baraydadkiisaoodhaniyodadkadhulkakunooljidadkiisa sharkaah;wiilkiisaMardonnawuxuukasharbadnaa aabihiis

48QofkastaoomaqlayafalalkaMardooninaNimrod wuxuukaodhanjiray,Sharkuwuxuukasoobaxaakan sharkaleh;sidaasdaraaddeedwaxaynoqotaymaahmaah dhulkaoodhankadhexjirta,ooleh,Sharkuwuxuukasoo baxaakansharkaleh,waanahadalladadadkalagabilaabo waagaasilaatan

49OoTeraxinaNaaxoor,ooahaaamiirkiiciidanka Nimrod,wuxuuwakhtigaasahaamidaaduguweyn boqorkaiyodadkiisahortiisa,boqorkiiiyoamiirraduna wayjeclaayeen,waynaaadusarraysiiyeen

50Teraxnawuxuuguursadaynaag,magaceedanawaxaala odhanjirayAmtelo,ooahaydinaKornebo;naagtii Teraxnawayuuraysatayoowaxayudhashaywiil wakhtigaas.

51Teraxnawuxuujiraytoddobaatansannadoodmarkuu dhalay,TeraxnawuxuuubixiyeywiilkiisiiAabraam, maxaayeelay,boqorkuwaagaasayuukoruqaaday,oo wuxuukasarraysiiyeyamiirradiisiioodhanooisagala jiray

CUTUBKA8AAD

1HabeenkiiAabraamdhashayayayaddoommadiiTerax oodhan,iyoraggiixigmaddalahaaoodhanooNimrod lahaa,iyosaaxiriintiisiibayimaadeenoowaxaywaxku cuneenoocabbeengurigiiTerax;oohabeenkaasnawayla farxeen

2Markiiraggiixigmaddalahaaiyokuwawax maqashiinayayoodhanaykabaxeengurigiiTerax,ayay habeenkaasindhahakoruqaadeensamadasiayueegaan xiddigaha,oowaxayarkeen,oowaxaajirayxiddigaadu weynookatimidbarioosamadakuordaysa,oowuxuu liqayafartiixiddigoodeeafartiidhinaceecirka

3Ooraggiixigmaddalahaaoodhaniyoxeerilaaliyeyaashiisiiayaalayaabayaragtida,ooxigmaddiina wayfahmeenarrintan,waynagarteenmuhiimaddeeda

4Markaasayiskuyidhaahdeen,Taniwaxaymuujinaysaa wiilkaTeraxudhashaycaawa,ooisagukoridoonaoowax badandhalidoona,ootarmadoona,oodhulkaoodhan yeelandoona,isagaiyocarruurtiisubaweligood,ooisaga iyofarcankiisubawaxaydilidoonaanboqorrowaaweyn, oodhulkoodanawaydhaxlidoonaan

5Markaasaaraggiixigmaddalahaaiyokhuraafaadku habeenkaasguryahoodatageen,subaxdiinadhammaan xigmaddaiyokhuraafaadyadanayaaaroortiikacay,oo waxayisuguyimaadeengurilaballansaday.

6Markaasayis-wadahadleenooiskuyidhaahdeen,Baleeg, araggiiaanuxalayaragnaywaakaqarsoonyahayboqorka, isaganalamaogeysiin.

7Oohaddiiwaxanboqorkaloosheegomaalmahadambe, wuxuunaguodhandoonaa,Maxaadarrintaniigaqariseen, oodhammaanteenwaanudhimandoonnaa;haddaba,aan tagnoooboqorkausheegnomuuqashadiiaanaragnayiyo fasirkeedii,oomarkaaswaannucaddayndoonnaa.

8Markaasaysidaasyeeleen,oodhammaantoodwaxayu tageenboqorkiioousujuudeendhulka,oowaxayku yidhaahdeen,Boqorkuhanoolaado,boqorkuhanoolaado.

9WaxaanmaqalnayinwiiluudhashayTeraxooahaaina Naaxoor,ooahaaamiirkiiciidankaaga,shalayayaan gurigiisanimid,oowaanucunnayoocabnayoo habeenkaaswaanulafaraxnay

10MarkiiaddoommadaadukabaxeengurigiiTerax,siay utagaanguryaheennaooayhalkaasuhoydaanhabeenkaas, ayaannuindhahayagakorutaagnaysamada,oowaxaannu aragnayxiddigweynookasoobaxaysabari,xiddigtaasoo kaleayaasidegdegahuordaysa,oowaxayliqdayafar xiddigoodoowaaweynookayimidafargeesoosamadaah 11Haddabaaddoommadaadiiwaxaylayaabeenaraggii aannuaragnay,aadbaynaucabsadeen,ooannaguna waxaannukuxukunnayaragtidii,ooxigmaddeenna ayaannukuogaannayfasirkeediisaxdaahaainwaxanuku saabsanyahaywiilkaTeraxudhashay,kaasookoridoona ooaadutarmidoona,ooxoogbadnaandoona,oodili doonaboqorradadhulkaoodhan,oodhaxlidoona dhulkoodaoodhan,isagaiyofarcankiisabaweligood 12Haddabasayidkayagiiiyoboqorkeennii,baleeg,runtii waankugarannaywixiiaankuaragnayilmahan.

13Haddiiboqorkuuarkoinaywanaagsantahayinuu aabbihiisqiimosiiyoilmahan,waanudilidoonnaakahor intauusankorinoouusankubadindhulka,xumaantiisuna aynagusookorodho,siannagaiyocarruurteennubaayugu baabba'aansharkiisa

14Boqorkiinamarkuumaqlayhadalladoodii,aadbayu farxeen,markaasuuuciddirayoouyeedhayTerax, Teraxnawuxuuboqorkahoryimid

15BoqorkiinawuxuukuyidhiTerax,Waxaalaiisheegay inwiiluushalaykuudhashay,sidaasookalenasamada laguarkaymarkuudhashay

16Haddabahaddabaisiiwiilkaaandilnokahorinta uusansharkiisunagusookicin,ooannawaxaankusiin doonaaqiimahiisa,gurigaagaoolacagiyodahabkabuuxa 17MarkaasaaTeraxboqorkiiujawaabayookuyidhi, Sayidkaygiiyow,boqorkaygiiyow,erayadaadiiwaan maqlay,ooanooaddoonkaagaahwaxaansamayndoonaa waxkastaooboqorkiisudoonayo.

18Laakiinsayidkaygiiyow,boqorow,waxaankuusheegi doonaawixiishalayigudhacay,siaanuarkotaladauu boqorkuaddoonkiisasiindoono,dabadeednawaxaan boqorkaugajawaabidoonaawixiiuuhaddakuhadlay; boqorkiinawuxuuyidhi,Balhadal 19MarkaasaaTeraxwuxuuboqorkiikuyidhi,Ayoon,ina Mored,ayaaiiyimidxalay,oowuxuuiguyidhi, 20Isiifaraskiiweynaaooquruxdabadnaaeeboqorkuku siiyey,oowaxaankusiindoonaalacagiyodahab,cawsiyo cuntoqiimaheeduyahay;oowaxaankuidhi,Sugilaaaan boqorkakaarkoerayadaada,oobaleegwaxkastaoo boqorkuyidhaahdo,taasayaansamayndoonaa

21Haddabasayidkaygiiyow,baleeg,waxanayaankuu sheegay,taladauuboqorkayguaddoonkiisasiindoonona waanraacidoonaa

22BoqorkiinamarkuumaqlayhadalkiiTerax,ayuu cadhooday,oowuxuuuarkayinuuyahaynacas.

23BoqorkiinawuxuukujawaabayTerax,oowuxuuku yidhi,Mawaxaadtahayqofnacasah,jaahilah,amaseqof aangarasholahayn,ooaadwaxanusamaynayso,ooaad faraskaagaquruxdabadankusiinaysolacagiyodahab, amacawsiyocunto?

24Malacagiyodahabbaadubaahantahayooaadwaxan usamaynaysaa,maxaayeelaymahelikartidcawsiyo cuntoaadfaraskaagakuquudiso?Maxaaselacagiyodahab kuuah,amacawsiyocunto,ooaadsiinlahaydfaraskii wanaagsanaaeeaankusiiyey,ooaandhulkaoodhanlagu haysan?

25Boqorkiinahadalkiiwuuiskadaayay,Teraxnawuxuu boqorkiiugujawaabay,Boqorkusidanookaleayuu addoonkiisiiulahadlay;

26Waankubaryayaa,sayidkaygiiyow,maxaadigutidhi, Wiilkaagasiisiaanudilno,oowaxaankusiindoonaa lacagiyodahabqiimahiisa;maxaankusamayndoonaa lacagtaiyodahabkamarkawiilkaygudhintokadib?Yaai dhaxlidoona?Hubaalmarkaandhinto,lacagtaiyodahabka waxayunoqondoonaanboqorkaygiibixiyay.

27BoqorkiimarkuumaqlayhadalladiiTeraxiyo maahmaahdiiuuboqorkakasheegay,aadbuuuga xumaaday,wuunakaxumaadaywaxaas,oocadhadiisiina waykukululaatay

28OoTeraxnamarkuuarkayincadhadiiboqorkuku kululaatay,ayuuboqorkiiugujawaabay,"Waxkastaoo aanhaystowaxaykujiraangacantaboqorkaWaxkastaoo boqorkudoonayoinuuaddoonkiisakusameeyo,ha sameeyo,xataawiilkayga,isaguwuxuukujiraagacanta boqorka,isagaiyolabadiisawalaaloaheekaweynisaga"

29MarkaasaaboqorkiiwuxuuTeraxkuyidhi,Maya, laakiinwiilkaagayarayaanqiimokuiibsandoonaa.

30MarkaasaaTeraxboqorkiiugujawaabay,oowuxuuku yidhi,Waxaankaabaryayaainaadsayidkaygaiyo boqorkaygaiiogolaatoinaananooaddoonkaagaaheray kulahadlo,ooboqorkunahamaqlohadalkaaddoonkiisa, Teraxnawuxuuyidhi,Boqorkayguhaisiiyosaddex maalmoodilaaaanarrintankafiirsado,ooaanqoyskayga kalatashadoerayadaboqorkaygaOoaadbuuboqorkiiugu cadaadiyeyinuutaasaqbalo

31BoqorkiinawuudhegaystayhadalkiiTerax,wuuna yeelay,oosaddexmaalmoodayuusiiyey,Teraxnawuuka baxayhortiisaboqorka,oowuxuugurigiisiikusoonoqday oowuxuuusheegayerayadiiboqorkaoodhan;dadkiina aadbayucabsadeen

32MaalintiisaddexaadnaboqorkuwuxuuudirayTerax, isagooleh,Wiilkaagaiisoodirqiimoahaansidiiaankuu sheegay;haddiiaadansidaassamayn,waxaankuusoodiri doonaaooaandilidoonaadhammaanwaxaadgurigaagaku haysato,siaadanxataaeeyuhadhin.

33MarkaasaaTeraxdegdegay,(maadaamaayarrintu degdegahaydboqorka),oowuxuukasooqaadayilmomid kamidahaddoommadiisii,ooayaddoontiisiiudhashay maalintaas,Teraxnawuxuuukeenayboqorkawiilkiioo qiimihiisiiayuuuhelay.

34RabbigunawuxuulajirayTeraxarrintan,siuusan NimrodudilinAabraam,boqorkiinawuxuukaqaaday ilmahaTeraxooxooggiisiioodhanayuumadaxadhulka ugutuuray,waayo,wuxuuumaleeyayinuuAabraamahaa;

taasnamaalintaaswaykaqarisayisaga,boqorkiinawuu ilaaway,maadaamaayahayddoonistaIlaahinaan Aabraamladilin

35Teraxnawuxuusiqarsoodiahukaxeeyeywiilkiisii Aabraam,iyohooyadiisiyonuujintiisii,oowuxuuiyagii kuqariyeygod,oobishiibawuxuuukeenijiray cuntadooda

36RabbigunawuxuuAabraamlajiraygodka,wuuna koray,Aabraamnawuxuugodkakujiraytobansannadood, boqorkiiiyoamiirradiisii,saaxiriintiisiiiyoxigmaddiisiiba waxayumaleeyeeninboqorkudilayAabraam

CUTUBKA9

1Haaraan,inaTerax,ooahaawalaalkiisiiuguweynaa Aabraam,ayaawakhtigaasnaagguursaday.

2Haaraanwuxuujiraysagaaliyosoddonsannadood markuuguursaday,naagtiiHaaraannawayuuraysatayoo waxaydhashaywiil,oowuxuuubixiyeyLuud.

3Oohaddanawayuuraysatayoogabadhbaydhashay,oo magaceediinawaxayubixisayMilka;oohaddanaway uuraysatayoogabadhbaydhashay,magaceediinawaxayu bixisaySaaray

4Haaraanwuxuujiraylabaiyoafartansanomarkuudhalay Saaray,ooahaydsannaddiitobnaadeecimrigiiAabraam; wakhtigaasnaAabraamiyohooyadiisiyokalkaalisadii ayaagodkakabaxay,sidiiboqorkiiiyodadkiisiibaay illoobeenarrintiiAabraam.

5MarkiiAabraamgodkiikasoobaxay,wuxuuutegey NuuxiyowiilkiisiiSheem,oowuxuulajoogayiyagasiuu ubartosharcigaRabbigaiyojidadkiisa,ooninnamauu ogaynmeeluuAabraamjoogay,Aabraamnawuxuuu adeegayNuuxiyowiilkiisiiSheemmuddodheer 6AabraamwuxuugurigaNuuxkujiraysagaaliyosoddon sannadood,AabraamnawuxuuRabbigayaqaanaytaniyo saddexsannadood,wuxuunakusocdayjidkiiRabbigailaa maalintiiuudhintay,sidiiNuuxiyowiilkiisiiSheemayu bareenisaga;oocarruurtiidhulkaoodhammunawaagaas aadbayuguxadgudbeenRabbiga,waynakacaasiyeen isagaoouadeegayilaahyokale,oowaxayilloobeen Rabbigiidhulkakuabuuray;oodadkiidhulkadegganaana wakhtigaasninwalubawuxuusamaystayilaahiisii,ooahaa ilaahyoqoryoiyodhagaxahooaanhadlikarin,maqli karin,amasamatabbixinkarin,oobinu-aadmigunawuxuu uadeegayoowaxaynoqdeenilaahyadoodii

7Boqorkiiiyoaddoommadiisiioodhan,iyoTeraxiyo reerkiisiioodhammunawaxayahaayeenkuwiiugu horreeyayeeuadeegijirayilaahyadaqoryahaiyodhagaxa.

8Teraxnawuxuulahaalabaiyotobanilaahoowaaweyn oolagasameeyayqoryoiyodhagax,labaiyotobankii biloodeesannadkakadib,midwalbanawuxuuuadeegi jiraybilkasta,bilkastanaTeraxwuxuuukeenijiray qurbaankiisiicuntadaiyoqurbaankiisiicabitaanka ilaahyadiisa;sidaasookaleayuuTeraxsamaynjiray maalmahaoodhan

9QarnigaasoodhammuRabbigahortiisawayku xumaayeen,ooninwalubawuxuukadhigayilaahiisii, laakiinwaxaykatageenRabbigaabuuray

10WaagaasnadhulkaoodhanlagamahelinninRabbiga yaqaan(waayo,ninkastaawuxuuuadeegijirayIlaahiisa)

Nuuxiyoreerkiisiimooyaane,iyokuwiilataliyeuahaaoo dhannawaagaasbayRabbigayaqaaneen.

11AabraaminaTeraxnawuukuweynaareerkiiNuux,oo ninnamaogayn,Rabbigunawuulajiray.

12RabbigunawuxuuAabraamsiiyeyqalbiwaxgarasholeh, oowuxuuogaainshuqulladiiqarnigaasoodhanay ahaayeenwaxaanwaxbatarayn,iyoinilaahyadooduoo dhammuayahaayeenwaxaanwaxbataraynooaanwaxba tarayn

13OoAabraamwuxuuarkayqorraxdaoodhulkaka iftiimaysa,ooAabraamwuxuuiskuyidhihubaalhadda qorraxdandhulkakaiftiimaysawaaIlaah,ooisagaanu adeegidoonaa.

14Aabraamnamaalintaasayuuqorraxdauadeegayoowuu baryay,oomarkiiqorraxdudhacdaysidiicaadadaahayd, Aabraamnawuxuuiskuyidhi,Hubaalkanumanoqonkaro Ilaah?

15OoAabraamhaddanawuxuuiskuyidhi,Yaasameeyey samadaiyodhulka?Yaadhulkakuabuuray?Xaggeebuu joogaa?

16Habeenkiinawuukumadoobaaday,ooindhihiisiikor buuutaagayxaggagalbeed,waqooyi,koonfur,iyobari,oo wuxuuarkayinqorraxdudhulkakadhammaatay,oo maalintiinaaymadoobaatay

17OoAabraamwuxuuarkayxiddigahaiyodayaxahortiisa, oowuxuuyidhi,HubaalkanuwaaIlaahaabuuraydhulka oodhaniyodadkaba,oobaleeg,addoommadiisiiwaa ilaahyohareerihiisakuwareegsan.OoAabraamnawuxuuu adeegaydayaxaoohabeenkaasoodhanayuuutukaday 18Oosubaxdiimarkiiiftiinkusoobaxayooqorraxdu dhulkakaiftiimaysaysidiicaadigaahayd,Aabraamwuxuu arkaywaxkastaooRabbigaIlaahahudhulkakusameeyey 19MarkaasaaAabraamwuxuuiskuyidhi,Hubaalkuwanu maahailaahyosameeyeydhulkaiyodadkaoodhan, laakiinkuwanuwaaaddoommadaIlaah,Aabraamna wuxuukunoolaagurigiiNuux,halkaasayuunaku yaqaanayRabbigaiyojidadkiisa,oowuxuuuadeegay Rabbigacimrigiisiioodhan,ooqarnigaasoodhanna waxayilloobeenRabbiga,oowaxayuadeegeenilaahyo kaleooqoryoiyodhagaxah,waynacaasiyoobeen cimrigoodiioodhan

20BoqorNimrodnasiammaanahayuuuxukumay, dhulkaoodhammunawuxuuhoosjoogaygacantiisa, dhulkaoodhammunawuxuuahaahalafiyohadalkeliya 21OoamiirradiiNimrodiyoraggiisiiwaaweynaaoodhan ayaaiskutashaday,ooahaaFuud,Masriyum,Kuushiyo Kancaaniyoqoysaskoodii,oowaxayiskuyidhaahdeen, Kaalayaaanmagaalodhisnoooaankudhisnomunaarad xoogleh,oodhererkeedunacirkagaadho,ooaynucaan noqonno,siaanuxukuminnodunidaoodhan,sisharka cadaawayaasheennuuunoogadhammaado,ooaansixoog lehugutalinno,ooaynaandhulkaugukalafirdhin dagaalladoodaaawadood

22Markaasaydhammaantoodboqorkiihortageen,oo waxayboqorkiiusheegeenerayadan,boqorkiinawuuku raacayarrintan,wuunayeelay

23Dhammaanqoysaskiioodhammuwayisuyimaadeen oowaxaykakoobnaayeenilaalixboqolookunoonin, waxaynatageeninayraadiyaandhulballaaranooayku dhisaanmagaaladaiyomunaaradda,oowaxayka raadiyeendhulkaoodhan,manaayhelinwaxlamidah

dooxokutaalbarigadalkaShinar,ooqiyaastiilaba maalmoodsocodah,waynahalkaasuguureenoohalkaas ayaydegeen

24Markaasaybilaabeeninaylebensameeyaanooaydab shidaansiayudhisaanmagaaladaiyomunaaraddiiay damacsanaayeeninaydhammaystiraan

25Dhismihiimunaaraddawaxayuahaydxadgudubiyo dembi,waynabilaabeeninaydhisaan,oointaywaxka dhisayeenRabbigaIlaahasamadakageesahayay qalbigoodakufikireeninayladagaallamaanooaysamada ubaxaan

26Dadkanoodhaniyodhammaanqoysaskuwaxayisu qaybiyeensaddexqaybood;kiihorewuxuuyidhi,Waxaan korugukicidoonnaasamadaoowaanladagaallami doonnaa;kiilabaadnawuxuuyidhi,Waxaankorugukici doonnaasamadaoowaxaandhigidoonnaailaahyadeenna halkaasooaanuadeegidoonnaa;kiisaddexaadnawuxuu yidhi,Waxaankorugukicidoonnaasamadaoowaxaanku dhufandoonnaaqaansooyiniyowarmo;Ilaahnawuuogaa shuqulladoodaoodhaniyofikirradoodasharkaahoodhan, wuxuunaarkaymagaaladiiiyomunaaraddiiaydhisayeen 27Oomarkaydhisayeenwaxaydhisteenmagaaloweyn iyomunaaradaadudheerooxoogbadan;oodhererkeeda aawadiisdhoobadaiyolebenkumaaysangaarin dhisayaashiimarkayufuulayeen,ilaakuwiifuulayay sannaddhandhammaysteen,kadibnawaxaylatageen dhisayaashiioowaxaysiiyeendhoobadaiyolebenkii; sidaasookaleayaaloosamaynjiraymaalinkasta.

28Oobaleeg,kuwaasookorukacaya,kuwakalena waxaysoodegayaanmaalintiioodhan;haddiileben gacantoodakadhacooouujabo,dhammaantoodwayu ooyilahaayeen,haddiinindhacooodhinto,midkoodnama eegidoono

29Rabbigunawuuogaafikirradoodii,oomarkaywax dhisayeenayayfallaadhocirkautuureen,oofallaadhaha oodhammunawaxaykudhaceendhiigkabuuxaan,oo markayarkeenwaxayiskuyidhaahdeen,Hubaalkuwa samadajoogaoodhanwaannuwadalaynay

30Waayo,taasuwaxaykatimidRabbigasiayuqaldaan ooayukaladambayn,ooaydhulkaugabaabbi'iyaan.

31Oomunaaraddiiiyomagaaladiibaydhiseen,oo waxaasnamaalinwalbawaysamaynjireenilaamaalmo iyosannadobadanaydhammaadeen.

32MarkaasaaIlaahwuxuutoddobaatanmalaa'igoohor taagnaaisagakuyidhikuwiiudhowaa,Kaalayaaansoo degnoooaanafkoodaiskuqasno,sininkeliyauusanu fahminluqaddaderiskiisa,oosidaasaykusameeyeen

33Lagabilaabomaalintaaskadib,midwalbawuxuu illoobaycarrabkiideriskiisa,manafahmikarininayku hadlaanhalaf,markiidhisuhunauukaqaatogacanta deriskiisanuuradamadhagaxuusanamrin,dhisuhuwuu tuurijirayookutuurijirayderiskiisa,siuuudhinto.

34Oomaalmobadanayaysidaassameeyeen,qaarbadanna sidanayayudileen

35MarkaasaaRabbiguwuxuulaayaysaddexdiiqaybood eehalkaasjoogay,oowuxuukuciqaabaysidiiayu sameeyeenshuqulladoodiiiyoxeeladoodii;kuwiiyidhi, Waxaannukorugukicidoonnaasamadaoowaxaanu adeegidoonnaailaahyadayada,waxaynoqdeensida daanyeerradaiyomaroodiyaasha;kuwiiyidhi,Waxaannu cirkakudhufandoonnaafallaadho,Rabbiguwuxuuku

dilaynin,isagoogacantiisakuhayaderiskiisa;iyoqaybtii saddexaadeekuwiiyidhi,Waxaannukorugukicidoonnaa samadaooladagaallamidoonnaa,Rabbigunawuxuuku kalafirdhiyeydhulkaoodhan.

36Kuwiikahadhayna,markayogaadeenooaygarteen xumaantakusoosocota,ayaykatageendhismaha,oo iyagunawaxaykukalafirdheendhulkaoodhan

37Markaasayjoojiyeendhismihiimagaaladaiyo munaaraddii;sidaasdaraaddeedmeeshaaswuxuuubixiyey Baabel,waayo,halkaasRabbiguwuxuukuqasayluqadda dhulkaoodhan;baleeg,waxaykutiilbaridalkaShinar 38Oomunaaraddiiaydadkudhiseen,dhulkuafkiisiiayuu furayooliqaysaddexmeeloodmeel,dabnasamadaayuu kasoodegayoogubaysaddexmeeloodmeelkale,saddex meeloodmeelkalenawaaharsanyihiinilaamaantadanla joogo,waanaqaybtiikorutaagnayd,wareeggeeduna wuxuuahaasaddexmaalmoodsocod

39Dadbadanoocarruurahayaakudhintaymunaaraddaas, dadaantirolahayn.

CUTUBKA10

1FeleginaCeebernawuudhintaywakhtigaas,sannaddii siddeediyoafartanaadeecimrigiiAabraaminaTerax, wakhtigiiFelegnoolaaoodhammunawuxuuahaalaba boqoliyosagaaliyosoddonsannadood

2MarkiiRabbiguuubinu-aadmigakukalafirdhiyey dembigoodiidartiismunaaradda,baleeg,waxayukala firdheenqaybobadan,oobinu-aadmigaoodhannawaxay kukalafirdheenafartageeseedhulka

3Oodhammaanqoysaskuwaxaynoqdeenmidwalbasidii afkiisa,dhulkiisa,amamagaaladiisa

4Oodadkuwaxaydhisteenmagaalooyinbadansidii reerahooduahaayeen,meelihiiaytageenoodhaniyo dhulkiiRabbigukukalafirdhiyeyoodhan

5Qaarkoodnawaxaymagaalooyinkadhisteenmeeloayka baxeenkadib,waxaynamagaalooyinkaasugumagac dareenmagacyadooda,amamagacyadacarruurtooda,ama dhacdooyinkoodagaarkaah

6WiilashiiYaafedinaNuuxnawaytageenoowaxay dhisteenmagaalooyinmeelihiiaykukalafirdheen,oo magaalooyinkoodiioodhannawaxayugubixiyeen magacyadooda,wiilashiiYaafednawaxaykukala qaybsameendhulkaoodhaniyagooukalaqaybsamay qayboiyoluqadobadan

7KuwanunawaawiilashiiYaafedsidayqabiilooyinkoodu ahaayeen:Gomer,iyoMagog,iyoMeday,iyoYaawaan, iyoTubal,iyoMesheg,iyoTiiraas;kuwanuwaawiilashii Yaafedsidiifarcankoodiiookale

8ReerGomer,sidamagaalooyinkooduahaayeen,waxay ahaayeenFrancum,ookunoolaadhulkaFranza,ookuag yaalWebigaFranza,ookuagyaalWebigaSenah.

9ReerRefaatnawaareerBartonim,oodeggandhulka BartoniyaookuagyaalWebigaLedah,kaasoobiyaheeda kushubabaddaweyneeGihon,taasooahbadweynta 10CarruurtaTugarmawaatobanqoys,magacyadooduna waakuwan:Buzar,Parzunac,Balgar,Elicanum,Ragbib, Tarki,Bid,Zebuc,OngaliyoTilmaz;dhammaantood waxaykufideenookudegeenwoqooyi,waxaynadhisteen magaalooyin.

11Oomagaalooyinkoodiinawaxayuguyeedheen magacyadoodii,kuwaasooilaamaantadanlajoogo webiyadaHithlaahiyoItalacagtoodajoogay

12LaakiinqoysaskaAngoli,BalgariyoParzunac,waxay degganyihiinagagaarkawebigaweyneeDubnee; magacyadamagaalooyinkoodunasidookalewaxaylamid yihiinmagacyadooda

13ReerYaawaannawaareerYaawaanoodeggandhulka Makdoniya,reerMedaariyanawaareerOrelumoodeggan dhulkaCurson,reerTubalnawaareerTuskanaookuag yaalWebigaPashiah

14WiilashiiMeshegnawaxayahaayeenShibashni, wiilashiiTirasnawaxayahaayeenRushash,Cushni,iyo Ongolis;kuwaasoodhammiwaytageenoowaxay dhisteenmagaalooyin;kuwaasooahmagaalooyinkaku yaalbaddaYabusookuagtaalwebigaCura,kaasooku daadanayawebigaTragan

15WiilashiiEliishahnawaxayahaayeenAlmaaniim, iyagunawaytageenoowaxaydhisteenmagaalooyin; kuwaasooahmagaalooyinkakuyaalbuurahaAyuubiyo Shibathmodhexdooda;waxaanakamidahaadadkii LumbardioodegganaabuurahaAyuubiyoShibathmooo kasoohorjeeda,waxaynaqabsadeendhulkaTalyaanigaoo halkaasayayjoogeenilaamaantadanlajoogo

16ReerKitiimnawaareerRoomaoodeggandooxada CanopiaooudhowWebigaTibreu

17WiilashiiDudonimnawaakuwadegganmagaalooyinka Gihoneebaddakuyaal,ookuyaaldhulkaBordna.

18KuwanuwaaqabiilooyinkiireerYaafedsidii magaalooyinkoodiiiyoafafkoodii,markiiaykukala firdheenmunaaraddii,oomagaalooyinkoodiinawaxayugu bixiyeenmagacyadoodiiiyomagacyadoodii,ookuwanuna waamagacyadiimagaalooyinkoodiioodhansidii qolooyinkoodiiookale,ooaydhisteenwaagaaskadib munaaraddii

19WiilashiiXaamnawaxayahaayeenKuush,Misrayim, Fuud,iyoKancaansidiifarcankoodiiiyo magaalooyinkoodiibaahaayeen 20Kuwaasoodhammuwaytageenoowaxaydhisteen magaalooyin,oowaxaykaheleenmeelokuhabboon,oo magaalooyinkoodiinawaxayugubixiyeenmagacyadii aabbayaashood,Kuush,Masar,Fuud,iyoKancaan 21WiilashiiMasarnawaxayahaayeenLuudiim,iyo Canaamiim,iyoLehabiim,iyoNaftukiim,iyoFatrusiim, iyoKaslukiim,iyoKafturiim,ooahaatoddobaqoys 22KuwaasoodhammuwaxaydegeenWebigaShixoor agtiisa,kaasooahdurdurkaMasar,oowaxaydhisteen magaalooyin,oomagacyadoodiinawaxayubixiyeen magacyadoodii

23WiilashiiFatroosiyoKaslochwaywadaguursadeen,oo waxaakasoobaxayreerFalastiin,iyoreerAzat,iyoreer Gerarim,iyoreerGithiimiyoreerEkroniim,oo dhammaantoodshanqoysahaa;kuwaasunawaxaydhisteen magaalooyin,magaalooyinkoodiinawaxayugubixiyeen magacyadiiaabbayaashoodilaamaantadanlajoogo 24ReerKancaannawaxaydhisteenmagaalooyin,oo waxaymagaalooyinkoodiiugubixiyeenmagacyadooda, kowiyotobanmagaaloiyokuwokaleooaantirolahayn

25AfarninookamidahreerXaamayaaubaxaydalkii bannaankaahaa;kuwaasooahaaafartiininmagacyadoodu ahaayeenSodom,Gomora,AdmahiyoSeboyim

26Nimankaasuwaxayafarmagaalokadhisteendhulka bannaanka,waxaynamagacyadoodaugubixiyeen magaalooyinkoodii

27Iyagaiyocarruurtoodiiiyowixiiaylahaayeenoo dhammubawaxaydegeenmagaalooyinkaas,wayna dhaleenooaadbayutarmeenoosinabadahayayku noolaayeen

28MarkaasaaSeciirinaXuur,inaXiwi,inaKancaan, tegeyoowuxuuhelaydooxokasoohorjeeddaBuur Faaraan,oohalkaasayuumagaalokadhisay,isagaiyo toddobadiisiiwiiliyoreerkiisiibawaxaydegeenhalkaas, oomagaaladiiuudhisaywuxuuubixiyeySeciir,oo magiciisanawuxuuahaadalkiiSeciirilaamaantadanla joogo

29KuwanuwaaqabiilooyinkiireerXaam,sidiiafkoodii iyomagaalooyinkoodiiahaayeen,markiiaykukala firdheenwaddammadoodiimunaaraddiikadib

30OoqaarkamidahwiilashiiSheeminaNuux,ooaabbe uahaacarruurtiiCeeberoodhan,ayaategeyoo magaalooyinkadhistaymeelihiiaykukalafirdheen,oo magaalooyinkoodiinawaxayugubixiyeenmagacyadooda 31WiilashiiSheemnawaxayahaayeenCeelaam,Ashuur, Arfaksad,Luud,iyoAraam,oowaxaydhisteen magaalooyin,oomagaalooyinkoodiioodhannawaxayugu bixiyeenmagacyo.

32MarkaasaaAshuurinaSheemiyocarruurtiisiiiyo reerkiisiibawaybaxeen,oowaxaytageendhulfogooay heleen,oowaxaylakulmeendooxoaaduweynookutaal dhulkiiaytageen,oowaxaydhisteenafarmagaalo,oo waxayugumagacdareenmagacyadoodaiyo magacyadooda.

33Ookuwanunawaamagacyadiimagaalooyinkiiayreer Ashuurdhisteen,Nineweh,Resen,Kalah,iyoRehoboter; ooreerAshuurnahalkaasaydegganyihiinilaamaantadan lajoogo

34OoreerAraamnawaytageenoowaxaydhisteen magaalo,oowaxaymagaaladiimagaceediiubixiyeen Cuusooahaawalaalkooduguweynaa,oohalkaasay degeen;ootaasunawaadalkiiCuusilaamaantadanla joogo.

35Oosannaddiilabaadoomunaaraddiikadambaysaynin reerAshuurahoomagiciisalaodhanjirayBelaayaaka tegeydalkiiNinewehinuuladegoreerkiisiimeelkastaoo uukahelikaro,oowaxayyimaadeenilaamagaalooyinkii bannaankaahaaookasoohorjeedaySodom,oohalkaasay degeen.

36Markaasaaninkiikacayoohalkaaskadhisaymagaalo yar,oomagaceediiwuxuuubixiyeyBela,oomagiciisaku magacaabayBela,ooahdalkiiSocarilaamaantadanla joogo

37KuwanuwaaqabiilooyinkiiwiilashiiSheemsidii afkoodiiiyomagaalooyinkoodii,kadibmarkiiaydhulka kukalafirdheenmunaaraddiikadib

38Boqortooyokasta,magaalokasta,iyoqoyskastaooka midahqabiilooyinkacarruurtiiNuuxwaxaydhisteen magaalooyinbadankadib

39Oowaxaydowladokadhiseenmagaalooyinkoodaoo dhan,siayamarkoodaugumaamulaan;sidaasookaleayay sameeyeendhammaanqoysaskiicarruurtiiNuuxweligood

CUTUBKA11AAD

1OoNimrodinaKuushnawuxuuwelikusugnaadalkii Shincaar,oohalkaasbuuboqorkaahaa,oohalkaasayuu degay,oowuxuumagaalooyinkadhisaydalkaShincaar.

2Kuwanuwaamagacyadiiafartiimagaaloeeuudhisay,oo wuxuumagacyadoodaugubixiyeysidiiayudhaceen markiiaymunaaraddiidhiseen

3OokiihorenawuxuuubixiyeyBaabel,isagooleh, Maxaayeelay,Rabbiguhalkaasbuuafkiidhulkaoodhan iskuqasay;kiilabaadnawuxuuubixiyeyErech,maxaa yeelay,halkaasIlaahbaakakalafirdhiyey

4KiisaddexaadnawuxuuubixiyeyEched,isagooleh dagaalweynayaakadhacaymeeshaas;kiiafraadnawuxuu ubixiyeyKalnah,maxaayeelayamiirradiisiiiyoraggiisii xooggabadnaaayaahalkaaskubaaba'ay,waynaka xanaajiyeenRabbiga,waynakacaasiyeenoowayku xadgudbeen

5MarkiiNimrodmagaalooyinkankadhisaydalkaShinar, wuxuudhexdhigaydadkiisiiintiisiikale,iyoamiirradiisii iyoraggiisiixooggabadnaaeeboqortooyadiisakuhadhay 6NimrodnawuxuudegganaaBabel,halkaasayuunaku cusboonaysiiyayxukunkiisiidadkiisaintiisakale,wuunasi ammaanahuxukumay,dadkiiiyoamiirradiiNimrodna waxayuguyeereenAmrafel,iyagoolehinamiirradiisiiiyo raggiisiibaaykudhinteengacantiisa.

7Sikastabahaahaatee,Nimrodkumauusansoonoqon Rabbiga,wuxuunasiiwadayxumaantaiyobaridda xumaantacarruurta;wiilkiisaMardonnawuxuukasii xumaaaabihiis,wuxuunasiiwadayinuukudaro karaahiyadaaabihiis

8Oowuxuudadkakuabuuraydembi,sidaasdaraaddeed waxaalayidhaahdaa,Sharbaakasoobaxakansharkaleh 9Waagaaswaxaadagaalkadhexdhacayqabiilooyinka reerXaam,iyagoodegganmagaalooyinkiiaydhisteen.

10MarkaasaaboqorkiiCeelaamooahaaKedorlaacomerka tegeyqabiilooyinkiireerXaam,wuunaladagaallamayoo hoosudhigay,oowuxuutegeyshanmagaalooo bannaankakuyaal,wuunaladirirayoohoosudhigay,oo waxayhoosjoogeengacantiisa

11Waxayuadeegeenlabaiyotobansannadood,oowaxay sannadwalbasiinjireencashuur

12WaagaasNaaxoorooahaainaSeruugayaadhintay sannaddiisagaaliyoafartanaadeecimrigiiAabraamina Terax

13SannaddiikontonaadeecimrigiiAabraaminaTerax, AabraamwuxuukabaxaygurigiiNuux,oowuxuutegey gurigiiaabbihiis

14OoAabraamnaRabbigawuuyaqaanay,oojidadkiisii iyoamarradiisiibawuukusocday;RabbigaIlaahiisahna wuulajiray

15OowaagaasaabbihiisTeraxwuxuuahaataliyihii ciidankaBoqorNimrod,ooweliwuxuuraacayilaahyo qalaad

16OoAabraamwuxuuyimidgurigiiaabbihiis,oowuxuu arkaylabaiyotobanilaahoohalkaastaaganookujira macbudyadooda,ooAabraamaadbuuucadhooday markuuarkaysanamyadangurigiiaabbihiiskujira.

17OoAabraamwuxuuyidhi,SidaRabbigunoolyahay, sanamyadanikumasiijiridoonaangurigaaabbahay,sidaas ookaleayaaRabbiguisamayndoonaahaddiiaanan saddexmaalmoodgudahooddhammaantoodjebin

18MarkaasaaAabraamkategeyiyagii,cadhadiisiinaway kukululaatay.MarkaasaaAabraamdhaqsougabaxay qolkiioowuxuuukacaybarxaddiiaabbihiis,oowuxuu arkayaabbihiisoobarxaddafadhiya,addoommadiisiioo dhammunawaylajoogeen;ooAabraambaayimidoo hortiisafadhiistay

19MarkaasaaAabraamwuxuuaabbihiisweydiiyay,ooku yidhi,Aabbow,iisheegmeehIlaahiiabuuraysamadaiyo dhulka,iyodhammaanwiilashaaadanahadhulkajooga,oo anigaiyoadigabainaabuurayMarkaasaaTeraxwuxuu wiilkiisiiAabraamugujawaabay,oowuxuukuyidhi,Bal eeg,kuwiinaabuuraydhammaantoodgurigaayaynala joogaan.

20MarkaasaaAabraamwuxuuaabbihiiskuyidhi, Sayidkaygiiyow,iyagaitusTeraxnawuxuuAabraam keenayqolkiibarxaddagudaha,ooAabraamnawuxuu arkay,oobaleeg,qolkiioodhanwaxaakabuuxayilaahyo qoryoiyodhagaxah,labaiyotobansanamoowaaweyn iyokuwokaleookayariyagaooaantirolahayn.

21MarkaasaaTeraxwuxuuwiilkiisiikuyidhi,Baleeg, kuwanuwaakuwiisameeyeywaxkastaooaaddhulkaku aragto,ooanigaiyoadigaiyodadkaoodhanabuuray.

22Teraxnawuxuuusujuudayilaahyadiisii,wuunaka tegeyiyagii,wiilkiisiinaAabraambaalasocday

23OomarkuuAabraamkategeyiyagiiayuuutegey hooyadiisoohorteedafadhiistay,oowuxuuhooyadiisku yidhi,Baleeg,aabbahaywuxuuitusaykuwiisameeyey samadaiyodhulkaiyobinu-aadmigaoodhan.

24Haddabasidaasdaraaddeeddhaqsadaooadhigakasoo kaxeeorgiyar,oohilibmacaankasamee,siaanugugeeyo ilaahyadaaabbahayinaycunaan,balyaaigafarxinkara?

25Hooyadiisnasidaasaysamaysay,oowaxaysooqaadatay orgiyar,oowaxaykasamaysayhilibmacaan,oowaxayu keentayAabraam,Aabraamnawuxuukaqaadayhilib macaanhooyadiis,oowuxuuhorkeenayilaahyadii aabbihiis,wuunausoodhowaadaysiayucunaan;oo aabbihiisnaTeraxmauusanogayn.

26OoAabraamwuxuuarkaymaalintiiuudhexdooda fadhiyey,ooaancodlahayn,dhegola'aan,dhaqdhaqaaqna lahayn,oomidkoodnagacantiisasoobixinkarinsiuuwax ucuno

27MarkaasaaAabraamkujeesjeesay,oowuxuukuyidhi, Hubaalhilibkiimacaanaaeeaandiyaariyeykumafarxin, amalagayaabeeinuuaaduguyaraa,oosidaasdaraaddeed maaycunin;haddababerriwaxaandiyaarindoonaahilib cusuboomacaan,ookawanaagsankan,siaanuarko natiijada

28MaalintiixigtayayayAabraamhooyadiisusheegtay hilibkamacaan,hooyadiisnawaykacdayoowaxayidaha kasooqaadataysaddexcarruurahoowanaagsan,oo waxaykasamaysayhilibmacaanooaadufiican,ooah sidiiwiilkeedujeclaa,oowaxaysiisaywiilkeediiAabraam; ooaabbihiisnaTeraxmauuogayn

29Aabraamnahilibkiimacaanaaeehooyadiiskaqaaday ayuuukeenayilaahyadiiaabbihiisqolkii,oowuuusoo dhowaadayinaycunaan,oohortoodaayuudhigay, Aabraamnawuxuuhortoodafadhiyeymaalintiioodhan, isagooumalaynayainaywaxcunikaraan

30OoAabraamnawuufiiriyey,oowuxuuarkayinaanay codiyomaqalmidnalahayn,midkoodnagacantiisauma fidinhilibkainuucuno

31OofiidkiimaalintaasgurigaasayuuAabraamhuwaday RuuxaIlaah.

32Markaasuuqayliyeyooyidhi,Hoogwaxaaleh aabbahayiyoqarnigansharkaleh,ooqalbigooduujanjeero waxaanwaxbatarayn,oouadeegasanamyadanqoryaha iyodhagaxaaheeaanwaxcunikarin,urinkarin,maqli karin,hadlikarin,oolehafaanhadallahayn,indhoaan araglahayn,dhegoaanmaqallahayn,gacmoaandareen lahayn,iyolugoaandhaqdhaqaaqikarin;sidaiyagaoo kaleayayyihiinkuwaiyagasameeyayookukalsoon

33OomarkuuAabraamarkaywaxyaalahanoodhan,aad buuugucadhoodayaabbihiis,wuunadegdegayoo gacantiisakuqaataygo',oowuxuuyimidqolkiiilaahyada, oowuxuujebiyeyilaahyadiiaabbihiisoodhan

34Oomarkuudhammeeyeyjebintasanamyadii,ayuu go'diikuridaygacantailaahaweynoohortoodajoogay, wuunabaxay,ooaabbihiisTeraxnagurigiisuuyimid, waayo,wuxuumaqlaycodkiigaraacistago'aarkaalbaabka hortiisa.MarkaasaaTeraxgurigiisoogalaysiuuuogaado waxakusaabsan

35OoTeraxmarkuumaqlayqayladagodkaqolka sanamyada,ayuuqolkiikuordayoowuxuuucararay sanamyada,oowuxuulakulmayAabraamoobaxaya

36MarkaasaaTeraxqolkiigalayoowuxuuarkay sanamyadiioodhanoodhacayoojaban,iyogo'diigacanta uguweynkujirtayooaanjabnayn,hilibkiimacaanaaeeuu wiilkiisiiAabraamsameeyeynahortoodaayuukuhadhay

37MarkuuTeraxarkay,aadbuuucadhooday,oointuu qolkiikabaxayayuuutegeyAabraam

38OowuxuuarkaywiilkiisiiAabraamooweliguriga fadhiya;oowuxuukuyidhi,Waamaxayshuqulkanaad ilaahyadaydakusamaysay?

39MarkaasaaAabraamujawaabayaabbihiisTeraxoo wuxuukuyidhi,Sayidkaygiiyow,sidaasmaaha,waayo, waxaanhortoodakeenayhilibmacaan,oomarkiiaanusoo dhowaadayhilibkiiaycunilahaayeen,ayaydhammaantood gacmahaufidiyeeninaywaxcunaankahorintauusankan weyngacantiisasoobixinsiuuwaxucuno

40Kiiweynaawuxuuarkayshuqulladoodiiayhortiisaku sameeyeen,cadhadiisiinaaadbayugukululaatay,wuuna tegeyooqaataygo'giigurigakujirayoouyimidoo dhammaantoodjebiyey,oobaleeggo'giiweligacantiisa ayuukujiraasidaaduaragto.

41MarkaasaaTeraxaadugucadhoodaywiilkiisiiAabraam markuusidanuhadlay,TeraxnawuxuuwiilkiisiiAabraam kuyidhiisagoocadhaysan,Waamaxaysheekadanaad sheegtay?Beenbaadiisheegaysaa

42Majiraanruux,nafamaawoodilaahyadanooaadku samaynkartowaxkastaooaadiisheegtay?Miyaanay ahaynqoryoiyodhagax,oomiyaanananigaqudhaydu samayn,oomabeensheegikartaa,adigoolehilaahweyn ooiyagalajirayayaakudhuftay?Adigaaahkiigacantiisa kuridaygo'da,kadibnayidhiwuuwadadilay

43MarkaasaaAabraamaabbihiisujawaabayookuyidhi, Haddabasideebaaduguadeegikartaasanamyadanaan waxbakuqabankarin?Sanamyadaaadkukalsoontahay makubadbaadinkaraan?Mamaqlikaraanducadaada markaaduyeedhato?Makaasamatabbixinkaraan gacmahacadaawayaashaada,misewaxaykuladagaallami doonaancadaawayaashaada,siaaduadeegtoqoryoiyo dhagaxaanhadlikarinooaanmaqlikarin?

44Haddabahubaaladigaiyodadkakulajiratoonakuma wanaagsanainaadwaxyaalahansamaysaan;miyaad nacasyobadantihiin,ooaadnacasyoutihiinamaaadu garaadyartihiininaadqoryoiyodhagaxuadeegtaanoo aadsidanookaleusamaysaan?

45OoilloobayaRabbigaIlaahasamadaiyodhulka sameeyey,oodhulkaidinkuabuuray,oosidaasdaraaddeed naftiinnausoojiidamasiiboweynooaadkusamaysaan ariintanmarkaaddhagaxiyoqoryouadeegtaan?

46Miyaanawowayaasheenwaagiihorekudembaabin arrintan,ooRabbigaIlaahacaalamkunabiyodaadahku soodaayaydhulkaoodhanbaabbi'iyey?

47Sideebaadusiiwadikartaaninaadtansamaysaanoo aaduadeegtaanilaahyoqoryoiyodhagaxah,ooaanmaqli karin,hadlikarin,amaidinkabadbaadinkarindulmiga, taasoocadhadaIlaahacaalamkaidinkusoodejinaysa?

48Haddabaaabbahayhakategintan,ooxumaanhaku soodejinnaftaadaiyonafahareerkaagaba

49Aabraamnawuudegdegayookaboodayaabihiis hortiisa,wuxuunakaqaataygo'diisanamkiiuguweynaaee aabihiis,kaasooAabraamkujebiyeyookacararay

50MarkiiTeraxarkaywixiiAabraamsameeyeyoodhan, ayuugurigiisiikategey,oowuxuuutegeyboqorkii,oo wuxuuhoryimidNimrod,oohortiisaayuuistaagay,oo boqorkiibuuusujuuday,boqorkiinawuxuukuyidhi, Maxaaddoonaysaa?

51Markaasuuyidhi,Waankubaryayaaye,sayidkaygiiyow, imaqal-haddakontonsanokahorayaailmoiidhashay, sidaasayuunakusameeyeyilaahyadaydii,sidaasbuunaku hadlay;haddaba,sayidkaygiiyow,uyeedhisagasiuu hortaadakuuguyimaadooouuuguxukumosidasharciga waafaqsan,siaanugabadbaadnosharkiisa

52Boqorkiinawuxuudiraysaddexninooaddoommadiisii kamidah,oowaytageenoowaxayAabraamhorkeeneen boqorkaOomaalintaaswaxaahortiisafadhiyeyNimrod iyoamiirradiisiiiyoaddoommadiisiioodhan,Teraxna hortoodaayuufadhiistay.

53BoqorkiinawuxuuAabraamkuyidhi,Waamaxay waxanaadkusamaysayaabbahaaiyoilaahyadiisa? Aabraamnawuxuuboqorkiiugujawaabayhadalladiiuu kulahadlayaabbihiis,oowuxuukuyidhi,Ilaahiiweynaa ooiyagagurigakulajirayayaakusameeyeywaxaad maqashay.

54BoqorkiinawuxuuAabraamkuyidhi,Miyayawoodu leeyihiininayhadlaanoowaxcunaanoosameeyaan waxaadtidhi?MarkaasaaAabraamboqorkiiugujawaabay, oowuxuukuyidhi,Haddaanayawoodlahaynmaxaadugu adeegtaaooaadbinu-aadmigaugadhigtaainay nacasnimadaadakuqaldaan?

55Maumalaynaysaainaykubadbaadinkaraanamawax yaramaweynsamaynkaraan,inaaduadeegto?Maxaadse udareemiweydayIlaahacaalamkaoodhan,ookuabuuray ooawooddiisakulehinuudilooouunoolaado?

560Boqornacasah,fudud,oojaahilah,hooghakuu ahaatoweligaa

57Waxaanumaleeyayinaadaddoommadaadabarayso jidkatoosan,laakiinmaaadansamayntan,laakiinwaxaad kabuuxisaydhulkaoodhandembiyadaadiiiyodembiyada dadkaagaraacayjidadkaaga

58Miyaadanogayn,misemaaadanmaqlininsharkanaad samaysayuuawowayaasheenkudembaabeenwaagiihore,

ooIlaahadaa'imkaahuubiyahadaadkakusoodejiyeyoo uudhammaantoodbaabbi'iyey,oouudhulkaoodhannau baabbi'iyeyiyagaaawadood?Haddabaadigaiyo dadkaagubamakacdaanoomasamayndoontaan shuqulkanookale,siaadusoodejisaancadhadaRabbiga Ilaahacaalamkaooaadxumaanugusoodejisaanadigaiyo dhulkaoodhan?

59Haddabaiskadaayaxumaantanaadsamaynayso,oou adeegIlaahacaalamka,sidanaftaadugacantiisaugujirto, markaaswaykufiicnaandoontaa

60Haddiiqalbigaagusharkalehuusandhegaysan erayadaydasiuukaagadhigoinaadkatagtojidadkaaga sharkaah,ooaaduadeegtoIlaahaweligiisah,markaas waxaadkudhimandoontaaceebmaalmahadambe,adiga, dadkaagaiyodhammaankuwakulaxiriira,adigoomaqlaya erayadaadaamakusocdajidadkaagasharkaah.

61MarkiiAabraamkajoogsadayhadalkiiboqorkaiyo amiirradiihortooda,Aabraamindhihiisiikorbuuutaagay samada,oowuxuuyidhi,Rabbiguwuxuuarkaakuwa sharkalehoodhan,wuunaxukumidoonaaiyaga

CUTUBKA12AAD

1MarkiiboqorkiimaqlayhadalladiiAabraam,ayuuamray inxabsigaladhigo;Aabraamnawuxuuxabsigakujiray tobanmaalmood

2Dhammaadkiimaalmahaasboqorkiiwuxuuamrayin boqorrada,amiirradaiyotaliyayaashagobolladakala duwaniyokuwaxigmaddalehoodhanayhoryimaadaan, oohortiisayfadhiisteen,Aabraamnaweliwuxuukujiray xabsi.

3Markaasaaboqorkiiwuxuuamiirradiiiyoraggii xigmaddalahaakuyidhi,MamaqasheenwixiiAabraam inaTeraxkusameeyeyaabbihiis?Sidaasbuukusameeyey, oowaxaanamrayinhortaydalaiikeeno,oosidaasbuuku hadlay;qalbigiisunakamauutegin,oohortaydanaimauu kicin,oobaleeg,haddaxabsigaayuukuxidhanyahay.

4Haddabago'aankagaarxukunkauuqaadandoono ninkanboqorkacaayay,oohadlayoosameeyeywaxkasta ooaadmaqasheen.

5Dhammaantoodwaxayboqorkiiugujawaabeen,Ninkii caayaboqorkawaainlagudeldelaageed,laakiinmarkuu sameeyowaxkastaoouuyidhi,oouuquudhsado ilaahyadayada,waainlagubaailaauudhinto,waayo,kanu waasharcigaarrintankusaabsan

6Haddiiboqorkuraallikayahayinuusidaassameeyo,ha kuamroaddoommadiisainaydabshidaanhabeeniyo maalinbafoornadalebenkaaga,kadibnaninkanayaanku rididoonnaaBoqorkiinasidaasbuuyeelay,oowuxuu addoommadiisiikuamrayinaydabdiyaariyaansaddex maalmoodiyosaddexhabeenfoornadaboqorka,ookutaal Casdim;boqorkiinawuxuukuamrayinayAabraam xabsigakasooqaadaanooaysoosaaraansiloogubo

7Ooaddoommadiiboqorkaoodhan,amiirradii, saraakiishii,taliyayaashii,iyoxaakinnadii,iyodadkiidalka degganaaoodhan,ooahaaqiyaastiisagaalboqolookun oonin,ayaataagnaafoornohorteedasiayuarkaan Aabraam

8Markaasaadumarkiiiyocarruurtiioodhammuwaxay isugusoourureensaqafyadaiyomunaaradahainayarkaan waxaAabraamkusamaynayo,oodhammaantoodwaxay

istaageenmeelfog;manajirinninmaalintaasuhadhayoo aanimaninuuarkomeesha.

9OomarkuuAabraamyimid,kuwiiboqorkaiyoxigmadda lahaawaxayarkeenAabraam,waynauqayshadeen boqorkii,iyagooleh,Sayidkayagiiyow,hubaalkanuwaa ninkiiaannaqaannayinuuahaawiilkiiuuxiddigtii weynaydliqdayafartiixiddigoodeeaanboqorkau sheegnaykontonsanokadib.

10Baleeg,haddaaabbihiisnawuujebiyeyamarradaadii, oowuukugumajaajiloodayisagookuukeenayailmokale, kaasooaaddishay

11Markiiboqorkiimaqlayhadalladoodii,aadbuuu cadhooday,oowuxuuamrayinTeraxlakeenohortiisa.

12Boqorkiibaayidhi,Mamaqashaywaxaaykuhadleen kuwabeentasheega?Haddabaiisheegsidhabah,sidee baadusamaysay,haddiiaadrunsheegaysonawaalagusii dayndoonaa

13Markuuarkayincadhadiiboqorkuaadukululaatay, Teraxwuxuuboqorkiikuyidhi,Sayidkaygiiyow,boqorow, runtawaadmaqashay,waxaxigmaddukuhadashaynawaa saxBoqorkiinawuxuuyidhi,Sideebaadwaxanusamayn kartaa,inaadkuxadgudubtoamarradaydaooaadisiiso ilmoaadandhalin,ooaadqiimouyeelatoisaga?

14MarkaasaaTeraxboqorkiikujawaabay,Maxaayeelay, waqtigaasayaanwiilkaygaunaxariisanayay,oowaxaan sookaxaystaywiiladdoontaydiiah,oowaxaanboqorkau keenay

15Boqorkiibaayidhiyaakuusheegayarrintan?Iisheeg, waxbahaigaqarin,oomarkaasmadhimandoontid 16Teraxnaaadbuuucabsadayboqorkahortiisa,oowuxuu boqorkiikuyidhi,WiilkaygacuradkaahooHaaraanahaa ayaaarrintanigulataliyay;Haaraannawaagaaswuxuu Aabraamdhashay,isagoolabaiyosoddonjirah

17LaakiinHaaraanwaxbaumauusantalinaabbihiis, waayo,Teraxwuxuusidaasusheegayboqorkasiuu naftiisaugabadbaadiyoboqorka,waayo,aadbuuubaqay; boqorkiinawuxuuTeraxkuyidhi,WiilkaagaHaaraanoo kutaliyayarrintanwuxuukudhimandoonaaAabraam; waayo,xukunkiidhimashadaayaasaaran,waayo,wuxuu kacaasiyoobayrabitaankaboqorkamarkuuwaxan sameeyay

18OoHaaraanwakhtigaaswuxuudareemayinuuraaco jidkiiAabraam,laakiinwuukuhayaynaftiisa.

19Haaraannawuxuuqalbigiisakayidhi,Baleeg,boqorku wuxuuAabraamkuqabtaywaxyaalahanuuAabraam sameeyeyaawadood,oowaxaynoqondoontaa,haddii Aabraamkaadkaadoboqorka,waanraacidoonaa,laakiin haddiiboqorkukaadkaado,boqorkawaandabageli doonaa

20MarkiiTeraxuuboqorkakalahadlayarrintawiilkiisa Haaraan,boqorkiiwuxuuamrayinHaaraanlalaqabto Aabraam.

21Markaasaylabadoodiibakeeneen,Aabraamiyo walaalkiisHaaraan,siaydabkaugutuuraan;dadkiidalka degganaaoodhan,iyoaddoommadiiboqorka,iyo amiirradii,iyodumarkiiiyocarruurtiioodhan,oo maalintaaskorkoodataagnaa.

22AddoommadiiboqorkuwaxayqaadeenAabraamiyo walaalkiis,waynakafurteendharkoodiioodhanmarka lagareebodharkoodiihooseeeayxidhnaayeen.

23Markaasaygacmahoodaiyocagahoodakuxidheen xadhkomarowanaagsanah,addoommadiiboqorkanaway koruqaadeenoolabadoodabafoornadaayaykutuureen

24RabbigunawuujeclaaAabraam,wuunaunaxariistay, RabbigunawuusoodegayooAabraamkasamatabbixiyey dabkii,manauugubin

25Laakiinxadhkahaoodhanooaykuxidheenway gubteen,intuuAabraamjoogayoodabkakudhexsocday.

26OoXaaraannawuudhintaymarkiiaydabkakutuureen, wuunagubay,waayo,qalbigiisumaqummanaynRabbiga; ooraggiiisagadabkakutuuray,ololkiidabkuwuuku faafay,waynagubteen,labaiyotobanninookamidahna waydhinteen.

27Aabraamsaddexmaalmoodiyosaddexhabeenayuu dabkakudhexsocday,addoommadiiboqorkaoo dhammunawaxayarkeenisagoodabkakudhexsocda, waynayimaadeenooboqorkiiusheegeen,oowaxayku yidhaahdeen,Baleeg,waxaanaragnayAabraamoodabka kudhexsocda,xitaadharkahooseeesaarnaanama gubnayn,laakiinxadhiggiilaguxidhaywuugubay

28Markiiboqorkiimaqlayhadalladoodii,qalbigiisuwuu daalay,manauurumaysan;sidaasdarteedwuxuuudiray amiirrokaleooaaminahsiayarrintanuarkaan,wayna tageenooarkeenooboqorkiiusheegeen;boqorkiinawuu kacaysiuuutagooouarko,oowuxuuarkayAabraamoo dabkadhexdiisakusocda,oowuxuuarkaymeydkiiHaraan oogubanaya,boqorkiinaaadbuuuyaabay

29BoqorkiinawuxuuamrayinAabraamlagasoosaaro dabka,addoommadiisiinawayuyimaadeeninaykasoo saaraan,laakiinmaaykarin,waayo,dabkuwuuku wareegsanaa,ololkunawuxuukasoobaxayayfoornada.

30Markaasaaaddoommadiiboqorkakacarareen, boqorkiinawuucanaantay,oowuxuukuyidhi,Dhaqsooo Aabraamdabkakasoosaarsiaadanudhiman.

31Ooaddoommadiiboqorkaayaamarkaleusoo dhowaadayinayAabraamdibaddausoosaaraan,dabkiina wuukusoodegayoowejigoodiibuugubay,siddeedka midahnawaydhinteen

32Markiiboqorkiiarkayinaddoommadiisiiaanayu dhowaankarindabkasiaanayuguban,ayuuboqorkiiu yeedhayAabraam,addoonkaIlaahasamadajoogaow, dabkakabaxoohalkanhortaydakaalay;Aabraamna codkiiboqorkaayuudhegaystay,oodabkiiayuukabaxay ooyimidooboqorkahoristaagay

33MarkiiAabraamsoobaxayboqorkiiiyo addoommadiisiioodhammuwaxayarkeenAabraamoo boqorkahorimanaya,isagoodharkiisiihoosexidhan, waayo,maaygubin,laakiinxadhiggiilaguxidhayayaa gubtay

34BoqorkiinawuxuuAabraamkuyidhi,Sideebaaddabka ugugubtay?

35MarkaasaaAabraamwuxuuboqorkiikuyidhi,Ilaaha samadaiyodhulkaooaankukalsoonahayoowaxwalba awooddiisakuleh,ayaaigasamatabbixiyeydabkiiaadigu tuurtay

36OoHaaraanooahaawalaalkiiAabraamayaadambas noqday,oowaxaydoondooneenmeydkiisii,waynaarkeen inuubakhtiyey

37OoHaaraanwuxuujiraylabaiyosiddeetansano markuukudhintaydabkiiCasdim.Boqorkii,amiirradii,iyo dadkiidalkadegganaamarkayarkeeninAabraamlaga

badbaadiyeydabka,ayayyimaadeenoousujuudeen Aabraam.

38MarkaasaaAabraamwuxuukuyidhi,Haiisujuudin, laakiinusujuudIlaahadunidaooidinabuuray,oouadeega, oojidkiisaraac,waayo,isaguwaakiiigasamatabbixiyey dabkan,waanakanabuuraynafahaiyoruuxyadadadkaoo dhan,ooninkakuabuurayuurkiihooyadiis,oodunidau soosaaray,waanakankuwaisagakukalsoonka samatabbixindoonaxanuunkasta

39ArrintaniwaxayaadugumuuqatayinAabraamlaga badbaadiyaydabkaooHaraanlagubay;boqorkiinawuxuu Aabraamsiiyeyhadiyadobadan,wuxuunasiiyeylabadiisa addooneegurigaboqorkakatirsanaa;midwuxuuahaa Ooni,kankalenawuxuuahaaEliiceser

40Boqorradii,amiirradiiiyoaddoommadiioodhammuna waxayAabraamsiiyeenhadiyadobadanoolacagiyo dahabiyoluulah,boqorkiiiyoamiirradiisiinawayiska direen,ooisnanabadbuukutegey

41MarkaasaaAabraamboqorkiisinabadahugabaxay, addoommadiiboqorkanabadanayaaraacay,oowaxaa raacayilaasaddexboqoloonin

42MarkaasaaAabraammaalintaaskusoonoqdaygurigii aabbihiis,isagaiyoraggiilasocdayba,ooAabraamwuxuu uadeegayRabbigaIlaahiisaahcimrigiisiioodhan,oo wuxuukusocdayjidadkiisiioowuxuuraacaysharcigiisii. 43OomaalintaaswixiikadambeeyayAabraamwuxuu qalbiyadadadkaujeediyayinayRabbigauadeegaan

44WaqtigaasNaaxooriyoAabraamwaxayguursadeen gabdhowalaalkoodHaaraanah;naagtiiNaaxoornawaxaa laodhanjirayMilka,naagtiiAabraamnawaxaalaodhan jiraySaaray.Saarayna,naagtiiAabraam,madhalaysbay ahayd;carruurnamaaylahaynwakhtigaas

45MarkiilabasanokadibmarkiiAabraamkabaxay dabka,ooahaydsannadkiikontoniyolabaiyokontonaad eenoloshiisa,baleeg,boqorkiiNimrodwuxuufadhiyey Babeloocarshigiikufadhiyay,boqorkiinawuuhurdayoo wuxuukuriyoodayisagoolataaganciidankiisiiiyo ciidankiisiidooxokasoohorjeedafoornadaboqorka

46Markaasuuindhihiisiikoruqaadayoowuxuuarkaynin uegAabraamoofoornadakasoobaxaya,oomarkuu yimidoohortiisaistaagayisagooseeftiisiilasoobaxay,ka dibnaboqorkiiayuuseeftiisiiuorday,markiiboqorkiika cararayninkii,waayowuubaqayay;oointuuordayayayuu ukunkutuuraymadaxaboqorka,ukuntunawaxaynoqotay webiweyn

47Boqorkiiwuxuukuriyoodayindhammaan ciidamadiisiiaykudegeenwebigaasooaydhinteen, boqorkiinawuxuulacararaysaddexninookahorreeyay, wuunabaxsaday

48Boqorkiinawuueegaynimankan,waxaynaxidhnaayeen dharamiirnimoahoouegdharkaboqorrada,waxayna lahaayeenmuuqaaliyohaybadboqorro.

49Intayordayeen,webiguwuxuumarkaleurogayukun hortiisaboqorka,waxaanaukuntakasoobaxayshimbiryar ooboqorkahortimid,oomadaxiisakasooduushayooka soosaartayishaboqorka

50Boqorkiinawuukaxumaadayaragtidaas,wuuna hurdadiikasookacay,ruuxiisiinawaakacsanaa,oowuxuu dareemaycabsiweyn

51Markaasaaboqorkiisubaxdiikakacaysariirtiisiiisagoo cabsanaya,oowuxuuamrayinraggiixigmaddalahaaoo

dhaniyosaaxiriintiiayhortiisayimaadaan,markiiboqorkii riyadiisausheegay.

52Markaasaaaddoonkiiboqorkaooxigmadleh,oo magiciisalaodhanjirayAnuki,ayaaboqorkiiugu jawaabay,"KanuwaxkalemaahalaakiinsharkiiAabraam iyofarcankiisiiookasoobixidoonaSayidkaygaiyo boqorkaygamaalmahadambe"

53Oobaleeg,waxaaimandoontamaalinuuAabraamiyo farcankiisaiyocarruurtiisareerkiisubaladagaallami doonaanboqorkayga,ooaylayndoonaanciidankaboqorka oodhaniyociidankiisaba

54Oowaxaadkatidhisaddexninooaadaragtayooisku midah,oobaxsaday,taasiwaxaykadhigantahayinaad saddexboqorookeliyakulabaxsandoontoboqorrada dhulkaookulajiridoonadagaalka

55Wixiiaadkuaragtaywebigaooubeddelayukunsidii markiihore,iyoshimbiryarooishaadakasoobaxaysa, taniwaxkalemaahamarkalagareebofarcankiiAabraam ooboqorkadilidoonamaalmahadambe.

56Kaniwaariyadaboqorkayga,waanakanfasiraaddeeda, riyadunawaarun,fasiraaddaaddoonkaagaahnawaasax

57Haddababoqorow,hubaalwaadogtahayinhaddaay tahaykontoniyolabasanotaniyomarkiiayxigmaddaadu aragtaytanmarkiiuudhashayAabraam,haddii boqorkaygunauuAabraamuoggolaadoinuudhulkaku noolaadowaxaynoqondoontaawaxyeellosayidkaygaiyo boqorkayga,waayo,cimrigauuAabraamnoolyahayadiga iyoboqortooyadaadubamidnamadhismidoontaan,waayo, tanwaxaahorelooogaamarkuudhashay;maxaase boqorkayguudiliwaayay,sixumaantiisaloogailaaliyo maalmahadambe?

58NimrodnawuxuudhegaystaycodkiiAnuki,wuxuunasi qarsoodiahudirayqaarkamidahaddoommadiisiiinay tagaanooayqabtaanAabraam,ooayboqorkahorkeenaan siuuudhinto

59Eliiceser,ooahaaaddoonkiiAabraamooboqorku siiyay,wakhtigaasayuuboqorkahorjoogay,wuxuuna maqlaywaxaAnukikulataliyayboqorka,iyowaxa boqorkukuyidhigeeridaAabraam

60MarkaasaaEliiceserwuxuuAabraamkuyidhi,Dhaqso, kacoonaftaadabadbaadi,siaadangacantaboqorkaugu dhiman,waayo,sidaasayuukuarkayriyokugusaabsan, sidaasayuunaAnukiufasiray,sidaasookalenaAnuki wuxuuboqorkakulataliyayadiga

61MarkaasaaAabraammaqlaycodkiiEliiceser, Aabraamnawuudegdegayoowuxuuucararaygurigii NuuxiyowiilkiisiiSheem,oohalkaasbuukudhuuntayoo wuxuuhelaymeelammaanah;addoommadiiboqorkana waxayuyimaadeengurigiiAabraaminayisagaraadiyaan, laakiinsemaayhelin,oowaxaykabaareendalkiioodhan, manaayhelin,waynatageenoomeelwalbakabaareen, manalakulmin.

62MarkiiaddoommadiiboqorkuaywaayeenAabraam ayayboqorkiikusoonoqdeen,laakiincadhadiiboqorkuka qabayAabraamwayqaboojisay,maadaamaaysanhelin, boqorkiinawuukafogaadayarrintiikusaabsanayd Aabraam.

63AabraamwuxuukudhuumanayaygurigiiNuuxmuddo bilah,ilaaboqorkuuuilloobayarrintan,laakiinAabraam weliwuukabaqayayboqorka;Teraxnawuxuusiqarsoodi

ahuguyimidgurigiiNuuxwiilkiisiiAabraam,Teraxnaaad buuuguweynaaboqorkahortiisa.

64MarkaasaaAabraamwuxuuaabbihiiskuyidhi, Miyaadanogayninboqorkuuukutalojiroinuuidilooo uumagacaygadhulkakatirtirotaladala-taliyayaashiisa sharkaleh?

65Haddabayaahalkankuleh,maxaadsekuhaysataan dhulkan?Kac,aynuuwadatagnodalkaKancaan,siaan gacantiisaugabadbaadno,yaanadisagaugudhiman maalmahadambe

66Miyaadanogaynamamamaqlin,inNimroduusan jacaylkusiininsharaftanoodhan,laakiinuuwanaaggiisa oodhankuusiiyo?

67Haddiiuukusiiyowanaagkaweyntan,hubaalkuwanu waawaxaanwaxbataraynoodunidaah,waayo,maalka iyomaalkuwaxbamatarikaraanmaalintacadhadaiyo cadhada

68Haddabasidaasdaraaddeedcodkaygadhegaysta,oo aynukacnoooaynutagnodalkaKancaan,ooaanka fogaannodhaawacaNimrod,oouadeegRabbigadhulka kuguabuuray,waynakufarxidoontaa;ooiskatuur waxyaalahaaanwaxtarkalahaynoodhanooaadraacdayso.

69Aabraamnawuujoojiyayhadalkii,markiiNuuxiyo wiilkiisiiSheemayTeraxugujawaabeen,iyagooleh, EraygiiAabraamkuguyidhiwaarun.

70TeraxnawuudhegaystaycodkiiwiilkiisiiAabraam, TeraxnawuxuusameeyeywaxkastaooAabraamkuyidhi, waayo,taasuwaxaykatimidRabbiga,ooboqorkumauu dilinAabraam

CUTUBKA13

1TeraxnawuxuukaxaystaywiilkiisiiAabraam,iyoLuud ooahaainaHaaraan,iyoSaarayooahaydgabadhiiuu soddoggauahaa,naagtiiwiilkiisiiAabraam,iyodadkii gurigiisaoodhan,oowaxaykatageenUurCasdimsiayu tagaandalkiiKancaan.Oomarkayyimaadeendalkii Haaraanayayhalkaasjoogeen,waayo,dhulkuaadbuuu wanaagsanaadaaqsinahaan,wuunakufilnaakuwiila socday.

2DadkiidalkaHaaraanwaxayarkeeninAabraam wanaagsanyahayooIlaahiyodadkabalaqummanyahay, iyoinRabbigaIlaahiisunauulajiro,ooqaarkamidah dadkiidalkaHaaraanayaayimidooAabraamlaraacay,oo wuxuubarayamarkiiRabbigaiyojidadkiisa; nimankaasunawaxaylajoogeenAabraamgurigiisa,wayna kudheganaayeen

3Aabraamnasaddexsannadoodbuudalkajoogay, saddexdiisannadoodmarkaydhammaadeennaRabbigu wuxuuAabraamumuuqdayookuyidhi,Aniguwaxaan ahayRabbigakaasoobixiyeyUurCasdim,ookaa samatabbixiyeygacantacadaawayaashaadiioodhan.

4Haddabahaddabahaddaadcodkaygadhegaysataanoo aaddhawrtaanamarradayda,qaynuunnadayda,iyo qaynuunnadayda,markaascadaawayaashiinnaayaan hortiinnakudhicidoonaa,oofarcankiinnanawaxaanu tarmindoonaasidaxiddigahasamada,oowaxaan barakadaydakusoodiridoonaashuqulladagacmahaagaoo dhan,oowaxbakamawaayidoontaan

5Haddabakac,ookaxeenaagtaadaiyowaxaadhaysatooo dhan,ootagdalkaKancaanoohalkaasdeg,ooaniguna

halkaasbaankuuahaandoonaaIlaah,waanankubarakayn doonaa.MarkaasaaAabraamkacayoowuxuukaxaystay naagtiisiiiyowixiiuulahaaoodhan,oowuxuutegey dalkiiKancaansidiiRabbigukuamray;Aabraamnawuxuu jiraykontonsanomarkuukategeyHaaraan.

6AabraamwuxuuyimiddalkiiKancaan,oowuxuudegay magaaladadhexdeeda,oohalkaasayuuteendhadiisiika dhistayreerKancaanooahaadadkiidalkadegganaa.

7RabbigunawuxuuAabraamumuuqdaymarkuuyimid dalkiiKancaan,oowuxuukuyidhi,Kanuwaadalkiiaan kusiiyeyadigaiyofarcankaagakaadambeeyabaweligiin, farcankaaganawaxaankadhigidoonaasidaxiddigaha samada,oowaxaandhaxalahaanusiindoonaa farcankaagadhulkaaadaragtooodhan

8AabraamnawuxuumeelallabarikadhisaymeeshiiIlaah kulahadlayisaga;oohalkaasbuuAabraammagaca Rabbigakubaryootamay

9Wakhtigaas,markiisaddexdiisannadoodeeuuAabraam degganaadalkaKancaandhammaadeen,sannaddaasNuux wuxuudhintay,ooahaydsannaddiisiddeediyokontonaad eecimrigiiAabraam;wakhtigiiNuuxnoolaaoodhammuna wuxuuahaasagaalboqoliyokontonsannadood;wuuna dhintay

10AabraamnawuxuudegganaadalkiiKancaan,isaga,iyo naagtiisii,iyowixiiuulahaaoodhan,iyokuwiilasocday oodhan,iyokuwiiisagakusoobiirayookayimiddadkii dalkadegganaa;laakiinseNaaxoor,ooahaawalaalkii Aabraam,iyoaabbihiisTerax,iyoLuudooahaaina Haaraan,iyowixiiaylahaayeenoodhanwaxay degganaayeenHaraan

11SannaddiishanaadmarkiiAabraamdegganaadalkii Kancaan,dadkiiSodomiyoGomoraiyomagaalooyinkii bannaankaoodhammuwaykacaasiyoobeengacantii KedorlaacomerooahaaboqorkiiCeelaam,waayo, boqorradiimagaalooyinkabannaankaoodhammuwaxay Kedorlaacomeruadeegeenlabaiyotobansannadood,oo waxaysiiyeencashuursannadeed,laakiinwakhtigaas sannaddiisaddexiyotobnaadayaykacaasiyoobeenisaga 12SannaddiitobnaadmarkiiAabraamdegganaadalkii KancaanwaxaadagaaldhexmarayNimrodooahaa boqorkiiShinariyoKedorlaacomerooahaaboqorkii Ceelaam,ooNimrodnawuxuuuyimidinuuladagaallamo Kedorlaacomeroouuqabsado.

13Waayo,waagaasKedorlaacomerwuxuuahaamidka midahamiirradiiciidankaNimrod,oomarkiidadkiioo dhanoomunaaraddajoogayaykalafirdheen,intii hadhaynaaydhulkakukalafirdheen,Kedorlaacomer wuxuutegeydalkiiCeelaam,wuunaxukumay,oowuxuu kucaasiyoobaysayidkiisii

14OowaagaasmarkuuNimrodarkayinmagaalooyinkii bannaankakuyiilaycaasiyoobeenayuuKedorlaacomerla diriraykibiriyocadho,ooNimrodwuxuusoourursaday amiirradiisiioodhaniyodadkiisii,ooahaaqiyaastii toddobaboqolookunoonin,oowuxuuukacay Kedorlaacomer,ooKedorlaacomernawuxuuubaxayinuu lakulmoisagaoowatashankunoonin,oowaxayisu diyaariyeeninaydagaalkuqaadaandooxadaBaabeloou dhaxaysaCeelaamiyoShinar

15Boqorradaasoodhammuhalkaasaykudagaallameen, Nimrodiyodadkiisiinawaxaalagulaayaydadkii Kedorlaacomer,dadkiiNimrodnawaxaakadhintay

qiyaastiilixboqolookunoonin,wiilkiiboqorkana Mardoonayaakudhexdhintay.

16MarkaasaaNimrodcararayooceebiyoceebkusoo noqdaydhulkiisii,oowuxuuuhoosjoogayKedorlaacomer muddodheer,Kedorlaacomernawuxuukunoqday dhulkiisii,oowuxuuamiirrociidankiisaudirayboqorradii hareerihiisadegganaa,ooahaaAriyokooahaaboqorkii Elasar,iyoTidalooahaaboqorkiiGoyim,ooaxdibayla galeen,dhammaantoodnawaxayuhoggaansameen amarradiisa

17Oowaxayahaydsannaddiishaniyotobnaadmarkii AabraamdegganaadhulkaKancaan,ooahaydsannaddii toddobaatanaadeecimrigiiAabraam,ooRabbiguwuxuu Aabraamumuuqdaysannaddaas,oowuxuukuyidhi, AniguwaxaanahayRabbigakaasoobixiyeyUurCasdim inaankusiiyodhulkandhaxalahaan.

18Haddabahortaydakusoco,ooqummanow,oo amarradaydanadhawr;waayo,adigaiyofarcankaagaba waxaandalkandhaxalahaanusiindoonaa,lagabilaabo WebigaMasarilaawebigaweyneeYufraad

19Oowaadaabbayaashaauguimandoontaanabadiyoda' wanaagsan,ooqarnigaafraadnahalkanayaykusoonoqon doonaandhulkan,ooweligoodwaydhaxlidoonaan; Aabraamnawuxuudhisaymeelallabari,oowuxuuku baryootamaymagacaRabbigaooumuuqday,oowuxuu allabariyokubixiyeymeeshiiallabarigaRabbiga 20MarkaasAabraamwuusoonoqdayoowuxuutegey Haaraaninuusooarkoaabbihiisiyohooyadiisiyoreerkii aabbihiis,Aabraamiyonaagtiisiiiyowixiiuulahaaoo dhannawaxaykunoqdeenHaaraan,Aabraamnawuxuu degganaaHaaraanshansannadood.

21DadbadanooreerHaaraanah,ooqiyaastiilabaiyo toddobaatanninahaa,ayaaAabraamraacay,Aabraamna wuxuubarayamarkiiRabbigaiyojidadkiisa,oowuxuu barayinayRabbigayaqaaniin

22WaagaasRabbiguwuxuuAabraamugumuuqday Haaraan,oowuxuukuyidhi,Baleeg,labaatankan sannadoodoohoreayaankulahadlayanigooleh, 23Kabaxdalkaaga,meeshaaadkudhalatay,iyoguriga aabbahaa,ooukacdalkiiaankutusayinaankusiiyoadiga iyocarruurtaadaba,waayo,dalkaasayaankugubarakayn doonaa,oowaxaankaadhigidoonaaquruunweyn, magacaaganawaankuweynayndoonaa,ooqabiilooyinka dhulkanaadigaykugubarakoobidoonaan

24Haddabakac,oomeeshankabax,adiga,iyonaagtaada, iyowaxaadleedahayoodhan,iyosidookalekulliinta gurigaagakudhalatayiyonafihiiaadHaaraankusamaysay oodhan,ooiyagahalkankasoobixiookakacookunoqo dalkiiKancaan

25MarkaasaaAabraamkacay,oowuxuukaxaystay naagtiisiiSaaray,iyowixiiuuhaystayoodhan,iyointii gurigiisakudhalatayoodhan,iyodadkiiayHaaraanku sameeyeen,oowaxayubaxeeninaytagaandalkiiKancaan

26MarkaasaaAabraamtegeyoowuxuukunoqdaydalkii KancaansidiieraygiiRabbiguahaaLuudooahaawiilkii walaalkiisHaaraanayaalasocday,Aabraamnawuxuujiray shaniyotoddobaatansannadoodmarkuuHaaraankabaxay oouukunoqdaydalkiiKancaan

27MarkaasuuyimiddalkiiKancaansidiiRabbigu Aabraamuguamray,ooteendhadiisiibuukadhistayoo

wuxuudegaygeedkiiMamre,oowaxaalasocdayLuudoo ahaawiilkiiwalaalkiisiyowixiiuulahaaoodhan.

28RabbigunamarkaleayuuAabraamumuuqday,oo wuxuukuyidhi,Farcankaagaansiindoonaadhulkan. MarkaasuuhalkaasmeelallabariugadhisayRabbigiiu muuqday,ooilaamaantadanlajoogokuyaalbannaanka Mamre

CUTUBKA14

1WaagaaswaxaadalkaShinarjoogayninxigmadlehoo xigmadoodhankuxeeldheer,muuqaalkiisunaqurxoonaa, laakiinsewuxuuahaamiskiiniyomiskiin,magiciisana waxaalaodhanjirayRikayon,wuxuunakuadkaystayinuu is-dejiyo

2Wuxuugo'aansadayinuuMasarutagoOswirisooahaa inaAnomooahaaboqorkiiMasar,siuuboqorkautuso xigmaddiisa;waayo,waxaalagayaabaainuunimco hortiisakahelo,inuukoruqaadooouusiiyomasruuf; Rikayon-nasidaasbuuyeelay

3MarkiiRikayonyimidMasarwuxuudadkiidegganaa Masarweydiiyayboqorka,dadkiidegganaaMasarna waxayusheegeencaadadaboqorkaMasar,waayo, markaaswaxayahaydcaadadaboqorkaMasarinuuka baxoqasrigiisaboqortooyadaoodibaddalagaarkijiray maalinkeliyasannadkii,kadibnaboqorkuwuxuuku noqonjirayqasrigiisasiuuhalkaasujoogo

4Maalintiiboqorkubaxayayuudalkaxukumay,dadkii dacwaddaqabaynamaalintaasayayboqorkahor yimaadeensiayuhelaancodsigiisii

5MarkiiRikayonuumaqlaydhaqankaMasariyoinuusan horimaankarinboqorka,aadbuuumurugoodayooaad buuumurugooday

6FiidkiiayuuRikayonbaxayoowuxuuhelayguri burbursan,oohoreuahaaguridubisahooMasarkuyaal, habeenkiioodhannawuxuuhalkaaskuhoydayisagoo caloolxunoogaajolaildaran,hurdadiinaindhihiisaayaa lagaqaaday

7Rikayonwuxuuiskudayayinuumagaaladakasameeyo ilaaboqorkusoomuuqdo,iyosidauuhalkaasiskuhayn karo

8Aroortiiayuukacayoowareegay,oowuxuulakulmay kuwaiibinayakhudaartaiyonoocyadakaladuwanee iniinahaooaydadkadeegaankasiinjireen

9Rikayonwuxuurabayinuusidaasookalesameeyosiuu uhelodayactirmagaalada,laakiinmauusanaqooncaadada dadka,wuxuunauekaaninindhooleahooiyagakamidah 10Wuutegeyoowuxuusooiibsadaykhudaarsiuuu iibiyo,dadkiibadnaanawaykusoourureenooku majaajiloodeen,ookhudaartiisiinawaykaqaateen, waxbanakamaayreebin

11Markaasuuhalkaaskakacayisagooaaducaloolxun,oo wuxuuutegeygurigiidubistaoouuhabeenkiioodhanku hoyday,habeenkiilabaadnahalkaasuukuseexday

12Habeenkaasnamarkaleayuuiskufikiraysiduuuga badbaadinlahaagaajada,wuxuunahindisayqorsheuuku dhaqmo.

14Markaasuuamray,oowuxuukuyidhi,Boqorkuwuxuu leeyahay,Is-xoojiyaoogeesiyaalnoqda,ooninnayaan halkanlaguaasinilaalababoqolooxabbadoodoolacagah lasiiyo,kadibnalaaaso;nimankaasunawaxaysameeyeen sidiiRikayonuukuamraydadkaMasarsannaddaasoo dhan.

15Muddosiddeedbiloodgudahoodah,Rikayoniyo raggiisiiwaxayurursadeenhantibadanoolacagiyodahab ah,Rikayonnawuxuuqaatayfardoiyoxayawaannokale ooaadubadan,wuxuunashaqaaleysiiyayragbadan, wuxuunasiiyayfardo,waynalajoogeenisaga.

16Markiisannadkusoowareegay,wakhtigiiboqorku magaaladaubaxayay,dadkiiMasaroodhanayaaisugu sooururayinaylahadlaanisagaookahadlayashaqada Rikayoniyoraggiisii

17Boqorkiinamaalintiilooballamayayuubaxay, Masriyiintiioodhammunawayhoryimaadeenoowaxay kuqayliyeen,

18BoqorkuhanoolaadoweligiisMaxaadsidanugu samaynaysaaaddoommadaadamagaalada,inaadu ogolaatomeydinlaaasoilaalacagiyodahabbadanla bixiyo?Majirtaywaxlamidahoosidanookaleahoo lagusameeyaydhulkaoodhan,lagabilaabowakhtigii boqorradiihoreilaalagabilaabowakhtigiiAadanilaa maantadanlajoogo,inmeydadkaaanlaguaasinqiimo go'anookeliya?

19Waannuognahayinaytahaycaadadaboqorradainay canshuurtasannadlahaahkaqaadaankuwanool,laakiin adigumasamaysoookeliya,laakiinsidookalewaxaad maalinwalbacanshuurkaqaadataakuwadhintay

20Haddaba,boqorow,mardambemaqaadikarnotan, waayo,magaaladaoodhanayaaburburtaysababtaas aawadeed,miyaadanogayn?

21Boqorkiimarkuumaqlaywaxkastaooaykuhadleen ayuuaaducadhooday,ooxanaaqiisiinaaadbuuugu kululaadayarrintan,waayo,waxbakamauuogayn

22Boqorkiinawuxuuyidhi,Yaaiyoxaggeebuujoogaa kankudhiirranayainuuwaxansharkaahkasameeyo dalkaygaanigooaanamarigahaysan?Hubaalwaadii sheegidoontaa

23WaxaynausheegeendhammaanshuqulladiiRikayon iyoraggiisii,boqorkiinawuucadhooday,wuxuunaamray inRikayoniyoraggiisiilahorkeeno

24Rikayonwuxuusookaxaystayilaakuncarruurah, wiilaliyogabdho,wuxuunauxidhayxariiriyodaabac, wuxuunasaarayfardo,wuxuunaudirayboqorkaisagoo adeegsanayaraggiisa,wuxuunasidookalesooqaataylacag iyodahabiyodhagaxyoqaaliah,iyofarasxooglehoo quruxbadan,oohadiyadahaanloogutalagalayboqorka,oo uuboqorkahortiisayimidoouudhulkaugusujuuday hortiisa;boqorkii,addoommadiisiiiyodadkiiMasaroo dhannawaxaylayaabeenshaqadaRikayon,waxayna arkeenmaalkiisiiiyohadiyaddiiuuboqorkaukeenay 25Aadbaynaugafarxisayboqorkii,wuunalayaabay; markiiRikayonhortiisafadhiistaynaboqorkuwuxuuwax kaweydiiyayshuqulladiisaoodhan,Rikayon-nawuxuu hadalladiisaoodhansixikmadlehugusheegayboqorka, addoommadiisaiyodadkiiMasaroodhan.

13Aroortiiayuukacayoosicaqlibadanudhaqmay,oo wuxuutegeyooshaqaaleysiiyaysoddonninooxoogbadan ookamidahdadkaas,iyagoohubkoodiidagaalkakusita, oowuxuuukaxeeyeyqabrigaMasardushiisa,oohalkaas buudhigay.

26MarkiiboqorkiimaqlayhadalladiiRikayoniyo xigmaddiisii,Rikayonwuxuukahelayraallinimohortiisa, wuxuunalakulmaynimcoiyonaxariiskatimiddhammaan addoommadiiboqorkaiyodadkiiMasardegganaaoodhan, xigmaddiisiiiyohadalladiisiiwanaagsanaaaawadood,tan iyowakhtigaasnaaadbayujeclaayeen

27BoqorkiibaaujawaabayookuyidhiRikayyoon, MagacaagamardambeloogumayeedhidoonoRikayyoon, laakiinmagacaaguwaaFircoon,maadaamaaadcanshuur kaqaadataykuwiidhintay;oowuxuumagiciisaubixiyey Fircoon

28BoqorkiiiyodadkiisiibawaxayRikayonujeclaayeen xigmaddiisaaawadeed,waxaynalatashadeendhammaan dadkiiMasardegganaasiayugadhigaantaliyekasarreeya boqorka

29DhammaandadkiiMasardegganaaiyoraggiixigmadda lahaaoodhanayaasidaasyeelay,oowaxaalagadhigay sharciMasar

30WaxaynaRikayonFircoonkadhigeenmadaxsare xilligiiOswirisooahaaboqorkiiMasar,Rikayon FircoonnawuxuuxukumayayMasar,isagoomaalinwalba caddaaladusamaynayamagaaladaoodhan,laakiin Oswirisboqorkiiwuxuuxukumijiraydadkadalkamaalin kasta,markuusoobaxosiuuusoomuuqdo

31RikayonFircoonnasikhiyaanoahayuuuqabsaday dowladdiiMasar,wuxuunacanshuurkaqaadaydhammaan dadkiidegganaaMasar

32DhammaandadkiiMasardegganaaaadbayu jeclaayeenRikayonFircoon,waxaynasoosaareenamarah inlooyeeroboqorkastaooxukumidoonaiyagaiyo farcankoodaMasarjooga,Fircoon.

33SidaasdaraaddeedboqorradiiMasarkatalinjirayoo dhantaniyowaagaaswaxaalooguyeedhayFircoonilaa maantadanlajoogo.

CUTUBKA15

1SannaddiinawaxaadalkiiKancaankadhacdayabaaraad uweyn,dadkiidalkadegganaanamaaysiijoogikarin abaartiiaawadeed,waayo,aadbayuxumayd.

2MarkaasaaAabraamiyowixiiuulahaaoodhankacay, oowaxayutageenMasarabaartiiaawadeed,oomarkay durdurkiiMasarjoogeenayayhalkaasjoogeensiayuga nastaandaalkajidka

3AabraamiyoSaaraynawaxaykusocdeenxuduudkii durdurkaMasar,AabraamnawuxuuarkaynaagtiisiiSaaray ooquruxbadan

4MarkaasaaAabraamwuxuunaagtiisiiSaaraykuyidhi, MaadaamaIlaahuukuabuuraywejiquruxbadan,waxaan kabaqayaaMasriyiintainayidilaanooaykuqaadaan, waayo,cabsidaIlaahmeelahankumajirto 5Haddabasidaasdaraaddeedwaxaadsamayndoontaa, Waxaadkutidhaahdaawalaashay,waxkastaooku weydiiya,siayiiroonaato,ooaynaanudhiman

6AabraamnawuxuukuamraydhammaankuwiiMasarla yimidabaartaaawadeed,oowuxuukalooamraywiilkiiuu adeerkauahaaLuud,isagooleh,HaddiiMasriyiintuku weydiiyaanSaaray,waxaadtidhaahdaa,waawalaashii Aabraam

7LaakiinAabraamamarradiioodhankumauukalsoonaan, laakiinsewuxuuqaadaySaarayoosanduuqkuriday,oo

weelashoodakuqariyey,waayo,Aabraamaadbuuuga welwelsanaaSaarayxumaantiiMasriyiintaaawadeed. 8MarkaasaaAabraamiyowixiiuulahaaoodhanka kaceendurdurkiiMasaroowaxayyimaadeenMasar,oo waxaykudhibtoodeeninayalbaabbadamagaaladagalaan markiiilaaladiiayuistaageeniyagooleh,Boqorkasiiya meeltobnaadwaxaadhaysataan,kadibnawaadgeli doontaanmagaalada.Aabraamiyokuwiilajirayna sidaasayyeeleen

9AabraamiyodadkiilasocdaywaxayyimaadeenMasar, oomarkayyimaadeenwaxaykeeneensanduuqiiSaarayku qarisay,Masriyiintiinawaxayarkeensanduuqii

10Markaasaaaddoommadiiboqorkauyimaadeen Aabraam,oowaxaykuyidhaahdeen,Maxaadhalkan sanduuqkankuhaysataaooaynaanarkin?Haddaba sanduuqafuroowaxkastaookujirasiiboqorkameel tobnaadka

11MarkaasaaAabraamwuxuuyidhi,Sanduuqanfuri maayo,laakiinwaxkastaooaadweydiisatowaankusiin doonaaMarkaasaaaddoommadiiFircoonwaxayAabraam ugujawaabeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Waasanduuq dhagaxyoqaaliah,eenasiitobanmeeloodmeel.

12Aabraamwuxuuyidhi,Waxkastaooaadrabtowaanku siindoonaa,laakiinsanduuqahafurin

13OoaddoommadiiboqorkaayaaAabraamkucadaadiyey, oowaxaygaadheensanduuqiiooxoogbaykufureen,oo waxayarkeennaagquruxbadanoosanduuqiikujirta

14OomarkaysaraakiishiiboqorkuarkeenSaaray, quruxdeedaayaylayaabeen,ooamiirradiiiyo addoommadiiFircoonoodhammunawaxayisugusoo urureeninayarkaanSaaray,waayo,aadbayuqurux badnaydMarkaasaasaraakiishiiboqorkuordeenoowaxay Fircoonusheegeenwixiiayarkeenoodhan,ooSaarayna waxayboqorkiiuammaaneen;Fircoonnawuxuuamrayin lakeeno,naagtiinawaxayutimidboqorkahortiisa

15FircoonnamarkuuarkaySaaray,aadbayulayaabtay, quruxdeedanawuuladhacay,boqorkiinaaadbuuugu farxayiyadaaawadeed,oowuxuuhadiyadoukeenay kuwiiusheegayiyada

16MarkaasaanaagtiilakeenaygurigiiFircoon, Aabraamnawuxuuucaloolxumaadaynaagtiisiiaawadeed, oowuxuuRabbigakabaryayinuuiyadakasamatabbixiyo gacantaFircoon.

17Saaraynawaytukataywakhtigaasoowaxaytidhi, Rabbiyow,Ilaahow,waxaadusheegtaySayidkayga Aabraaminuukabaxodhulkiisiiiyogurigiiaabbihiisoo uuubaxodalkaKancaan,oowaxaadballanqaaddayinaad siwanaagsanulamacaamilidoontohaddiiuusameeyo amarradaada;haddabaleeg,waxaansamaynaywixiiaad naguamartay,oowaxaankatagnaydhulkeennaiyo qoysaskeenna,oowaxaantagnaydhulqalaadiyodad aynaanhoreuaqoon.

18Oowaxaanunimiddalkaninaankafogaannoabaarta, shilkanxunnawuuigudhacay,haddabaRabbiyow,na badbaadioonagabadbaadigacantakandulmigabadan,oo wanaagiisameeraxmaddaadaaawadeed

19RabbigunawuudhegaystaycodkiiSaaray,ooRabbigu wuxuuusoodiraymalaa'iginaySaaraykasamatabbixiso gacantiiFircoon

20Markaasaaboqorkiiyimidoowuxuuhorfadhiistay Saaray,malaa'igtiiRabbigunawaydultaagnayd,ooSaaray

ayuuumuuqdayookuyidhi,Hacabsan,waayo,Rabbigu wuumaqlaybaryadaadii.

21MarkaasaaboqorkiiusoodhowaadaySaarayooku yidhi,Waamaxayninkaashalkankuukeenay?Markaasay kutidhi,Waawalaalkay.

22Boqorkiinawuxuuyidhi,Waawaajibnasaaraninaannu weynayno,ooaankoruqaadnoooaanusamayno wanaaggaaadnaguamartayoodhan;wakhtigaasna boqorkiiwuxuuAabraamusoodiraylacagiyodahabiyo dhagaxyoqaaliahoobadan,iyolo',iyoaddoommoragiyo dumarbaleh;boqorkiinawuxuuamrayinAabraamla keeno,oowuxuufadhiistaybarxaddagurigaboqorka, boqorkiinahabeenkaasaadbuuuammaanayAabraam.

23Boqorkiinawuxuuusoodhowaadayinuulahadlo Saaray,gacantiisanawuufidiyeysiuuutaabto, malaa'igtiinasixooglehayayudhufatay,wuunabaqayoo mauugaadhin

24OomarkiiboqorkiiusoodhowaadaySaaray,malaa'igtii baadhulkakudhufatay,oosidaasayugusamaysay habeenkiioodhan,boqorkiinawuubaqay

25Malaa'igtiihabeenkaaswaxaysixunudishay addoommadiiboqorkaoodhan,iyoreerkiisiioodhan, Saarayaawadeed,oohabeenkaaswaxaadadkiireer Fircoonkadhexdhacdaybaroorweyn

26Fircoonnamarkuuarkayxumaantiikudhacdayayuu yidhi,Hubaalwaxaasnaagtanaawadeedayayiigudhaceen, wuunakafogaadayoohadallomacaankulahadlay

27BoqorkiinawuxuuSaaraykuyidhi,Waanku baryayaayeiisheegninkiiaadhalkanlatimid;Saarayna waxaytidhi,Ninkaniwaaninkaygii,waxaanakuusheegay inuuyahaywalaalkay,waayo,waankabaqayinaad xumaankudisho

28BoqorkiinawuukafogaadaySaaray,belaayadii malaa'igtiiRabbigunawaykajoogsatayisagaiyo reerkiisiiba;FircoonnawuxuuogaadayinSaaraydartiis loodilay,boqorkiinaaadbuuulayaabayarrintan 29OosubaxdiiayuuboqorkiiuyeedhayAabraam,oo wuxuukuyidhi,Waamaxaywaxanaadigusamaysay?

Maxaadutidhi,Waawalaashay,ooaanuguursadayiyada, oobelaayoweynbaaanigaiyoreerkaygabanagudhacday.

30Haddabawaakannaagtaadii,kaxeeookatag dhulkayaga,yaanandhammaanteenudhimaniyada aawadeed.MarkaasaaFircoonwuxuuqaatayxoolobadan, iyoaddoommoragiyodumarbaleh,iyolacagiyodahab,si uuAabraamusiiyo,oowuxuuusooceliyeynaagtiisii Saaray.

31Boqorkiinawuxuuguursadaygabadhuukadhalay naagihiisiiaddoommahaahaa,oowuxuuudhiibaySaaray inayaddoonunoqoto

32Boqorkiinawuxuugabadhiisiikuyidhi,Gabadhaydu waykuuwanaagsantahayinaadguriganinkanaddoonku noqotointiiaadgurigaygakunoqonlahaydsayidad, markaannuaragnayxumaantiinagadhacdaynaagtan aawadeed

33MarkaasaaAabraamkacay,ooisagaiyowixiiuulahaa oodhanbawaykabaxeenMasar;Fircoonnawuxuuamray qaarkamidahraggiisiiinayraacaanisagaiyointiiisagala socotayoodhan

34AabraamnawuxuukunoqdaydalkiiKancaan,ilaa meeshiiuumeeshiiallabarigakadhisay,oouumarkiihore teendhadiisiikadhisay

35LuudinaHaaraan,ooahaawalaalkiiAabraam,wuxuu lahaaxoolobadanoolo'ah,iyoadhi,iyolo',iyo teendhooyin,waayo,Rabbiguwaaubarakeeyeyiyaga Aabraamaawadiis.

36OomarkiiAabraamdhulkadegganaa,xoolojirradii LuudwayladirireenxoolojirradiiAabraam,waayo, hantidooduaadbayubadnaydoomaaywadajoogikarin dhulka,dhulkunamaqaadikarinlo'doodaaawadeed.

37Markiixoolo-dhaqatadaAabraamaytageeninay adhigoodadaajiyaan,maaysanteginbeerahadadkiidalka degganaa,laakiinxoolahaxoolo-dhaqatadaLuudsikale ayayusameeyeen,waayowaxaaloooggolaadayinay daaqsadaanbeerahadadkiidalkadegganaa.

38Oodadkiidalkadegganaanamaalinwalbawayarki jireenwaxaas,oowaxayuimanjireenAabraam,oowayla murmijireenxoolojirradiiLuud.

39MarkaasaaAabraamwuxuuLuudkuyidhi,Maxaad waxaniigusamaynaysaa,ooaaddadkadhulkadegganiiga dhigaysaamidaanlaquudhsankarin,ooaadadhijirkaaga kuamartoinuuxoolahaagakudaajiyobeerahadadkakale? Miyaadanogayninaanahayshisheeyedhulkankunooloo reerKancaanah,maxaadsesidaniigusamaynaysaa?

40AabraamnamaalinwalbawuuladiririjirayLuud arrintanaawadeed,LuudsemauudhegaysanAabraam,oo isnawuusiiwadayinuusidaasookalesameeyo;dadkii dalkadegganaanawayyimaadeenooAabraamusheegeen

41MarkaasaaAabraamwuxuuLuudkuyidhi,Ilaa goormaadiiahaandoontaamidaankuturunturoododadka dhulkadeggan?Haddabawaankubaryayaaye,yaanmar dambemurannadhexgelin,waayo,annaguwaxaannahay walaalo.

42Laakiinwaankubaryayaaye,igatagoodooromeelaad kudegtoxoolahaagaiyowaxaaadleedahayoodhan, laakiiniskailaalianiga,adigaiyoreerkaaguba.

43Hakabaqininaadigatagto,waayo,haddiiqofku xumeeyo,iisheeg,anigunadacwadaadawaankaaargudan doonaa,laakiinigafogee.

44OomarkiiAabraamerayadanoodhankulahadlayLuud, ayuuLuudkacayooindhihiisiikorutaagayxagga BannaankaUrdun.

45Wuunaarkayinmeeshanoodhanaysifiicanu waraabisay,ooayuwanaagsantahaydadkaiyosidookale inayxoolahadaaqsiuhelikarto.

46LuudnawuukategeyAabraamoowuxuuukacay meeshaas,oohalkaasbuuteendhadiisiikadhistayoo wuxuudegaySodom,waynakalafogaadeen.

47AabraamnawuxuudegganaageedkiiMamre,ookuyiil Xebroon,oohalkaasbuuteendhadiisiikadhistay, Aabraamnahalkaasbuujoogaysannadobadan

CUTUBKA16

1WaagaasKedorlaacomerooahaaboqorkiiCeelaam wuxuuudirayboqorradiideriskalaahaaoodhan,ooahaa NimrodooahaaboqorkiiShinaroowakhtigaashoos joogay,iyoTidalooahaaboqorkiiGoyim,iyoAryookoo ahaaboqorkiiElasar,oouuaxdiladhigtay,isagooleh,Ii kaalayaooicaawiya,siaanulaynomagaalooyinkaSodom iyodadkiidegganaaoodhan,waayo,saddexiyotobankan sannadoodayayigucaasiyoobeen.

2Afartanboqorayaabaxayiyagoowataxeryahoodiioo dhan,ooqiyaastiisiddeedboqolookunooninah,wayna tageensidiiayahaayeen,oowaxaylaayeenninkastaooay jidkakuheleen.

3ShantiiboqoreeSodomiyoGomora,iyoShinabooahaa boqorkiiAdmah,iyoShemeeberooahaaboqorkiiSeboyim, iyoBeraooahaaboqorkiiSodom,iyoBershaooahaa boqorkiiGomora,iyoBelaooahaaboqorkiiSocar,ayaau soobaxayinaykahortagaan,oodhammaantoodwaxayku midoobeendooxadiiSiddim

4Sagaalkanboqorwaxaykudagaallameendooxadii Siddiim,boqorradiiSodomiyoGomoranawaxaalagu laayayboqorradiiCeelaam.

5DooxadaSiddiimwaxaakabuuxaygodadnuuradah, boqorradiiCeelaamnawaxayeryadeenboqorradiiSodom, boqorradiiSodomnawaxaylacarareenxeryahoodiioo waxaykudhaceengodadnuuradah,intiihadhaynawaxay ubaxeenbuurtasiayubadbaadaan,shantiiboqoree Ceelaamnawaydabagaleenoowaxayeryadeenilaairdaha Sodom,oowaxayqabsadeenwixiiSodomkujirayoodhan 6WaxaydhaceenmagaalooyinkiiSodomiyoGomoraoo dhan,oowaxaykalooqaateenLuud,ooahaawiilkii Aabraamwalaalkiis,iyohantidiisii,oowaxayqabsadeen alaabtiimagaalooyinkaSodomoodhan,waynatageen; Oonik,ooahaaaddoonkiiAabraam,oodagaalkakujiray, ayaaarkay,oowuxuuAabraamusheegaywaxkastaoo boqorradukusameeyeenmagaalooyinkaSodom,iyoin Luudmaxaabiisahaanlookaxaystay.

7OoAabraammarkuutaasmaqlayayuukacayisagoo wataqiyaastiisaddexboqoliyosiddeediyotobanninoola socday,habeenkaasnawuxuueryadayboqorradanoo laayay,dhammaantoodnawaxaykudhaceenAabraamiyo raggiisii,afartiiboqoroocararaymooyaanemidnama hadhin,oomidwalubajidkiisiibuumaray.

8AabraamnawuxuusooceliyeyalaabtiiSodomoodhan, Luudnawuusooceliyey,iyoalaabtiisii,iyonaagihiisii,iyo carruurtiisii,iyowixiiuulahaaoodhan,sidaasdaraaddeed waxbaumabaahnayn

9Markuukasoolaabtaylayntiiboqorradan,isagaiyo raggiisiibawaxaydhaafeendooxadaSiddiimhalkaasoo boqorraduaykudagaallameen

10MarkaasaaBeraooahaaboqorkiiSodomiyoraggiisii kaleoolajiraywaxaykasoobaxeengodadkiidhagaxa ahaaeeaykudhaceensiayulakulmaanAabraamiyo raggiisii

11MarkaasaaboqorkiiYeruusaalemooahaaAdoniisedeq, ooahaaSheem,wuxuulabaxayraggiisiiinaylakulmaan Aabraamiyodadkiisii,iyagoowadahaystakibisiyo khamri;oowaxaywadajoogeendooxadiiMeleg

12MarkaasaaAdoniiSedequduceeyeyAabraam,oo Aabraamwuxuuisagasiiyeytobanmeeloodoomeelwixii uukakeenayboolidiicadaawayaashiisii,waayo,Adonii SedeqwuxuuahaawadaadIlaahhortiisa

13BoqorradiiSodomiyoGomoraoodhan,iyo addoommadiisii,ayaaAabraamuyimidookabaryayinuu uceliyoaddoommadiisiiuumaxaabiisahaanukaxaystay, oouuhantidiioodhanuqaato.

14MarkaasaaAabraamujawaabayboqorradiiSodom,oo wuxuukuyidhi,WaxaankudhaartayRabbiganool,oo abuuraysamadaiyodhulka,oonaftaydakasoofurtay dhibaatooodhan,oomaantaigasamatabbixiyey

cadaawayaashayda,oogacantaydageliyey,waxbakaa qaadimaayo,siaadanberriugufaanin,ooaadu tidhaahdaan,Aabraamwuxuukahodannoqday hantideenniiuubadbaadiyey.

15Waayo,RabbigaIlaahaygaahooaankukalsoonahay ayaaiguyidhi,Waxbaumabaahnaandoontid,waayo, waankugubarakayndoonaashuqulladagacmahaagaoo dhan.

16Haddababaleeg,waakanwaxwalbaidinkaaiskaleh, qaadoootag;Rabbiganoolbaankudhaartaye,idinka qaadimaayonaftanoolilaakaboamadun,laakiin kharashkacuntadakuwiiilabaxaydagaalkamooyaane,iyo qaybtiiraggiiilasocday,Canar,Ashkol,iyoMamre,iyaga iyoraggooda,iyokuwiiilaaladaalaabtailaalinayay,iyagu waxayqaadandoonaanqaybtoodaboolida

17BoqorradiiSodomnawaxayAabraamsiiyeenwaxalla wixiiuukuyidhioodhan,oowaxaykuqasbeeninuuwax kaqaatowixiiuudoortay,laakiinsewuudiiday

18MarkaasuudirayboqorradiiSodomiyodadkiikaleoo dhan,oowuxuuamarkusiiyayLuud,ooiyanawaxay tageenmeeshoodii

19Luud,ooahaawiilkiiwalaalkiis,ayaaisnaladiray alaabtiisii,oowuuraacay,Luudnawuxuukunoqday gurigiisiiSodom,Aabraamiyodadkiisiinawaxayku noqdeenguryahoodiiookuyiilbannaankiiMamre,ooku yiilXebroon

20MarkaasRabbigumarkaleayuuAabraamugumuuqday Xebroon,oowuxuukuyidhi,Hacabsan,abaalgudkaagu aadbuuuweynyahayhortayda,waayo,anigukaatagi maayoilaaaankutarmo,ooaankubarakeeyo,ooaan farcankaagakadhigosidaxiddigahasamadaookale,oo aanlaqiyaasikarinooaanlatirinkarin

21Oowaxaanfarcankaagasiindoonaadalalkanaad indhahaagakuaragtooodhan,kuwaasooaandhaxalahaan usiindoonoweligoodLaakiinxoogyeelooohacabsan, hortaydakusocoookaamilnoqo

22Sannaddiisiddeediyotoddobaatanaadeecimrigii Aabraam,sannaddaasayuuRecuooahaainaFelegdhintay, wakhtigiiRecuoodhammunawuxuuahaalababoqoliyo sagaaliyosoddonsannadood,wuunadhintay.

23SaarayooahaydgabadhiiHaaraan,ooahaydnaagtii Aabraam,welimadhalaysbayahaydwakhtigaas;wiiliyo gabadhtoonaumaaydhalinAabraam.

24Oomarkayaragtayinaanaycarruurdhalin,ayay kaxaysayaddoonteediiHaagaar,ooFircoonsiiyey,oo waxaysiisayninkeediiAabraaminaynaagunoqoto.

25Waayo,Haagaarwaxaybarataydhammaansiyaabaha SaaraysidiiSaarayubartay,sinabaumaaysanliidan raacitaankajidadkeedawanaagsan

26SaaraynawaxayAabraamkutidhi,Baleeg addoontaydiiHaagaar,utagiyadasiayjilbahaygaugu dhasho,siaancarruurugaheloiyada.

27Oomarkaydhammaadeentobansannadoodoo AabraamdegganaadalkiiKancaan,ooahaasannaddiishan iyosiddeetanaadeecimrigiiAabraam,Saaraywaxay Haagaarsiisayisaga

28AabraamnacodkiinaagtiisiiSaaraybuumaqlay,oo wuxuukaxaystayaddoontiisiiHaagaar,ooAabraambaau yimid,waynauuraysatay

29OomarkayHaagaararagtayinayuuraysatayayayaadu faraxday,sayidaddeediinawayquudhsatay,oowaxayisku

tidhi,Taniwaxaynoqonkartaainaankawanaagsanahay sayidaddaydaSaarayIlaahhortiisa,waayo,maalmihiiay sayidaddaydulajoogtaysayidkaygaoodhan,maay uuraysan,laakiinRabbiguwuxuuisiiyeywakhtiyaroo aanisagakuuureysto.

30SaaraymarkayaragtayinHaagaarayAabraam uuraysatay,Saaraywaxaykamasayrtayaddoonteedii, Saaraynawaxayiskutidhi,Runtiitaniwaxkalemaaha, laakiinwaainayigawanaagsantahay

31SaaraynawaxayAabraamkutidhi,Dulmigiiaan sameeyeyadigaaiskaleh,waayo,wakhtigiiaadRabbiga hortiisacarruurugubariday,maxaadiigubaridayinaad Rabbigufarcanigasiiyo?

32OomarkaanHaagaarkulahadlohortaada,way quudhsataaerayadayda,waayo,wayuuraysatay,oowaxba hakuodhanina;Rabbiguhainakalaxukumoanigaiyo adigawaxaadigusamaysay

33MarkaasaaAabraamwuxuuSaaraykuyidhi,Baleeg, addoontaadiigacantaadaykujirtaa,kusameewixiikula wanaagsan;Saaraynawaydhibtay,ooHaagaarnawayka carartaycidlada

34Markaasaamalaa'igtiiRabbigukaheshaymeeshiiayka carartayookuagtaalceel,oowuxuukuyidhi,Hacabsan, waayo,farcankaagawaantarmindoonaa,waayo,waxaad dhalidoontaawiil,oomagiciisanawaxaadubixindoontaa IsmaaciilHaddabakunoqosayidaddaadiiSaaray,oo gacmaheedahoosgeli

35OoHaagaarnawaxaymeeshiiceelkaubixisayBi'ir Lahayroy,oowaxayudhaxaysaaQaadeeshiyocidlada Bered

36Haagaarwakhtigaasayaykunoqotaygurigiisayidkeedii, oomarkaydhammaadeenmaalmihiiHaagaarwaxay Aabraamudhashaywiil,Aabraamnawuxuuubixiyey Ismaaciil;Aabraamnawuxuujiraylixiyosiddeetan sannadoodmarkuudhalay

CUTUBKA17

1Waagaas,sannaddiikowiyosagaashanaadeecimrigii Aabraam,reerKitiimwaxayladagaallameenreerTubal, waayo,markiiRabbigudadkiikukalafirdhiyeydhulka dushiisa,reerKitiimwaxaytageenookusoourureen bannaankaCanopia,oowaxayhalkaaskadhisteen magaalooyin,oowaxaydegeenWebigaTibreuagtiisa

2ReerTubalnawaxaydegeenTuscanah,xuduudkooduna wuxuugaarayWebigaTibreu,reerTubalnawaxay magaalokadhisteenTuscanan,waxaynamagacaSabinah ugubixiyeenmagacaSabinahooahaainaTubal aabbahood,oohalkaasaydegganaayeenilaamaantadanla joogo

3OowakhtigaasayayreerKitiimladagaallameenreer Tubal,ooreerTubalnawaxaalagulaayayreerKitiim hortooda,reerKitiimnawaxaykadileenreerTubalsaddex boqoliyotoddobaatannin

4OowakhtigaasreerTubalwaxaykudhaarteenreer Kitiim,iyagooleh,Idinkuwaainaydaannagaguursan,oo ninnagabadhiisasiinmaayomidkamidahwiilashareer Kitiim

5Waayo,waagaasgabdhahaTubaloodhammuway qurxnaayeen,waayo,wakhtigaaslagumaaragdumaru qurxbadansidagabdhahaTubal

6Oodadkiiquruxdadumarkakufarxayoodhanwaxayu tageengabdhahaTubaloowaxayguursadeeniyaga, wiilashiidadkuna,boqorradiiiyoamiirradii,ooaadugu farxayquruxdadumarka,waxaywaagaasguursadeen gabdhahaTubal.

7SaddexsanokadibmarkiiayreerTubalkudhaarteen reerKitiiminayangabdhahoodasiinin,qiyaastiilabaatan ninookamidahreerKitiimayaaubaxayinayguursadaan qaarkamidahgabdhahaTubal,laakiinwaxbamaayhelin 8Waayo,reerTubalwaxaydhawreendhaartoodiiinayan guursan,manaayjebindhaartoodii

9OowakhtigiibeergooyskareerTubalwaxaytageen beerahoodasiayusoogoostaan,markiidhallinyaradiireer KitiimayisusoourureenooaytageenmagaaladaSabinah, ninkastaawuxuuguursadaygabadhyarookamidah gabdhahareerTubal,oowaxayyimaadeen magaalooyinkoodii

10ReerTubalmarkaymaqleenayayubaxeeninayla dagaallamaan,waynakaadkaankariwaayeen,waayo, buurtuaadbayugafogayd,oomarkayarkeeninayka adkaankariwaayeenayaykunoqdeendhulkoodii

11MarkiikacaankiisanadkaayreerTubaltageenooay qorteenilaatobankunooninookayimid magaalooyinkaasudhow,oowaxayladagaallameenreer Kitiim.

12ReerTubalnawaxayladagaallameenreerKitiim,siay uburburiyaandhulkoodaooayudhibaateeyaan, dagaalkaasnareerTubalayaakaadkaadayreerKitiimiyo reerKitiim,iyagooarkayinayaadudhibaataysanyihiin, ayaycarruurtiiaydhaleengabdhihiiTubalkoruqaadeen derbigiiladhisay,siayujoogaanindhahareerTubal.

13OoreerKitiimwaxaykuyidhaahdeen,Mawaxaadu timaadeeninaadladagaallantaanwiilashiinnaiyo gabdhihiinna,oomiyaannutaniyowaagaaslamidahayn jidhkiinnaiyolafahiinna?

14OomarkiireerTubalaytaasmaqleenayayjoojiyeen inayladagaallamaanreerKitiim,waynaiskatageen.

15Markaasaykunoqdeenmagaalooyinkoodii,reer Kitiimnawakhtigaaswayisuyimaadeenoowaxay dhisteenlabamagaaloookuteedsanbadda,midnawaxayu bixiyeenPurtu,tankalenaAriza

16AabraaminaTeraxnawuxuujiraysagaaliyosagaashan sannadood.

17MarkaasRabbiguwuuumuuqday,oowuxuukuyidhi, Axdigaygaayaandhexdhigidoonaaanigaiyoadiga, farcankaaganaaadbaanutarmindoonaa,ookanuwaa axdigaaandhexdhigayanigaiyoadiga,inilmokastaoo labahlagudo,adigaiyofarcankaagakaadambeeyaba.

18Markaysiddeedmaalmoodjirtowaainlagudo, axdiganawuxuujidhkiinnakujiridoonaaaxdiweligiisah 19Haddabamagacaagamardambeloogumayeedhidoono Aabraam,laakiinwaxaalooguyeedhidoonaaIbraahim, naagtaadanamardambeloogumayeedhidoonoSaaray, laakiinSaarah

20Waayo,labadiinnabawaanidinbarakayndoonaa, farcankiinnanawaantarmindoonaaidinkadabadeed,inaad noqotaanquruunweyn,boqorronawayidinkasoobixi doonaan

CUTUBKA18

1Ibraahimnawuukacayoowuxuusameeyeywaxkastaoo Ilaahkuamray,oowuxuukaxaystayraggiigurigiisaiyo kuwiilacagtiisiilaguiibsaday,oowuugudaysidiiRabbigu kuamray.

2Oomidnamauusangudin,Ibraahimiyowiilkiisii Ismaaciilnawaxaalagugudayjidhkabuuryadoodii;saddex iyotobansannadoodbuujirayIsmaaciilmarkuu buuryadiisiikuguday.

3MaalintiisaddexaadnaIbraahimwuxuukabaxay teendhadiisii,oowuxuufadhiistayalbaabkasiuuugu raaxaystokulaylkaqorraxda,intiijidhkiisuxanuunsanayay 4MarkaasaaRabbiguugamuuqdaybannaankaMamre,oo wuxuuudiraysaddexmalaa'igooadeegayaashiisaahinay soobooqdaan,isagoofadhiyaalbaabkateendhada,oo indhihiisiikoruqaadayooarkay,oosaddexninayaameel fogkasoosocda,wuunakacayooordayinuukahortago, oointuusujuudayayuugurigiisiikeenay

5Markaasuukuyidhi,Haddaanraalliidinkaahay,soo noqdaoocunacuntoyar;markaasuukucadaadiyey,oo waysoojeesteenoobiyosiiyey,oocagahoodiibay dhaqeen,oowuxuuhoosdhigaygeedkuyaaliridda teendhada.

6MarkaasaaIbraahimordayoowuxuusookaxaystaydibi yaroojilicsanoowanaagsan,oointuudegdegayayuuu qalay,oowuxuuudhiibayaddoonkiisiiEliiceserinuuu labisto

7IbraahimnawuxuuSaarahuguyimidteendhadii,oo wuxuukuyidhi,Saddexkoomboooburahdegdegu diyaari,oocajiin,ookibiskasameedherigahilibkakujira, waynasamaysay

8MarkaasaaIbraahimdhaqsoukeenaysubag,iyocaano, iyohiliblo'aad,iyohiliblo'aad,oowuxuuhortoodaku siiyeyinaycunaankahorintauusanhilibkadibiguku filnayn,waynacuneen.

9Oomarkaycuneenmidkamidahayaakuyidhi,Waan kuusoonoqondoonaawakhtiganolosha,ooxaaskaaga Saarahnawaxaydhalidoontaawiil.

10Raggiinawaytageenoowaxaytageenmeelihiiloo diray

11WaagaasdadkiiSodomiyoGomoraiyoshantiimagaalo oodhanwaxayahaayeenkuwoaadusharbadanoo Rabbigakageesah,oowaxayRabbigakagaxanaajiyeen karaahiyadooda,oowaxaykusiixoogeysteeninay Rabbigahortiisakugaboobaansikaraahiyoiyo quudhsasholeh,ooxumaantoodiiiyodembiyadoodiina waagaaswaxayahaayeenkuwoRabbigahortiisakuweyn. 12Dhulkoodawaxaykulahaayeendooxoaaduballaaran, ooqiyaastiinusmaalinsocodah,waxaanakujirayilobiyo ahiyogeedobadanookuwareegsanbiyaha

13DadkiiSodomiyoGomoraoodhammuwaxay sannaddiiafarjeerhalkaastegijireen,iyagaiyo naagahoodii,iyocarruurtoodii,iyowixiiaylahaayeenoo dhan,oohalkaasaykuraaxaysanjireendafiyocayaar

14Waqtigafarxaddanadhammaantoodwaykicijireenoo waxayqabsanjireenxaasaskaderiskooda,iyoqaarkamid ahgabdhahabikradahaaheederiskooda,waynaku raaxaysanjireen,ninwalbanawuxuuarkayxaaskiisaiyo gabadhiisaoogacantaderiskiisakujiraooeraymauusan odhan

15Oosidaasayyeelijireensubaxdiiilaafiidkii,oo dabadeednaninwalubawuxuukunoqonjiraygurigiisii,

naagwalubawaxaykunoqonjirtayteendhadeedii; sidaasaynasannadwalbaafarjeersamaynjireen.

16Markaqofqalaaduumagaalooyinkoodasoogalooouu keenoalaabuusooiibsadaysiuuhalkaasugaiibiyo,dadka magaalooyinkaaswayisuguimanjireen,rag,dumariyo carruur,dhallinyaroiyowaayeelba,oowaxayutegijireen ninkiioowaxaykaqaadanjireenalaabtiisaxoog,iyagoo waxyarsiinayaninkastailaaaykadhammaadaan dhammaanalaabtiiuulahaaeeuudhulkakeenay

17Haddiininkiilahaaalaabtalamurmo,isagooleh,Waa maxayshaqadanaadiiqabatay,markaasayaymidmidugu soodhowaanlahaayeen,midwalbanawuxuutusilahaa waxyaroouuqaatayookujeesjeesilahaa,isagooleh, Waxaanqaataywaxyarooaadisiisayookeliya;markuu taaskamaqlaydhammaantood,wuukicijirayookabixi jirayiyagaoomurugaysanoonaftoodumurugaysantahay, markaydhammaantoodsookacaanooaydabasocdaan,oo aymagaaladakasaarijireenbuuqiyobuuqweyn

18NinreerCeelaamahayaasiraaxolehusocday,isagoo dameerkiisakufadhiya,oositaygo'anquruxbadanoo midabyokaladuwanleh,go'ankunawuxuukuxidhnaa xadhigdameerka.

19Ninkiiwuxuukusocdaysafarkiisiiisagoomaraya waddadaSodommarkiiqorraxdudhacdayfiidkii,oo halkaasayuujoogaysiuuhabeenkiiuhoydo,laakiincidna umaoggolaaninuugurigiisagalo;wakhtigaasnawaxaa Sodomjoogayninsharlehoosharbadan,ooahaaninshar badanoowaxsharahsameeya,magiciisanawaxaala odhanjirayHedad

20Markaasuuindhihiisiikoruqaadayoowuxuuarkay ninkiisocotadaahaaookusuganwaddadamagaalada,oo intuuuyimidayuukuyidhi,Xaggeebaadkatimid,xaggee baadseusocotaa?

21Ninkiinawuxuukuyidhi,WaxaankasocdaaXebroon ilaaCeelaamooaanjoogo,oomarkiiaanqorraxdu dhacdaycidnaiimaoggolaaninaangurigiisagalo,in kastooaancuntoiyobiyoiyocawsiyocuntodameerkayga uhaystay,oowaxbamahaysan

22MarkaasaaHedadujawaabayookuyidhi,Waxkasta ooaadubaahantahayanigaakusiindoona,laakiinjidka hajooginhabeenkaoodhan

23Hedadnagurigiisiibuukeenay,oodameerkiiayuuka siibaygo'iisiixadhigga,oogurigiisiibuukeenay,cawsiyo cuntoayuudameerkiisiiyeyintiiuusocotadaahaawaxku cunayayoocabbayaygurigiiHedad,habeenkaasna halkaasuukuhoyday.

24Subaxdiiayuuninkiisocotadaahaaaroortiihoreu kacaysiuusafarkiisiiusiiwato,markaasayuuHedadku yidhi,Sug,ooqalbigaagakuqaboojixabbadkibisahka dibnatag,ninkiinasidaasbuuyeelay,wuunalajoogay,oo labadoodubamaalintiiayaywaxwadacuneenoowada cabbeen,markiininkiikacaysiuuutago.

25MarkaasaaHedadkuyidhi,Baleeg,maantawaa goorma,waxaafiicaninaadhabeenkiioodhanjoogtidsi qalbigaaguuraaxaystoWuunakucadaadiyeyinuuhalkaas joogohabeenkiioodhan,maalintiilabaadnaaroortiiayuu kacaysiuuutago,markiiHedaduukucadaadiyey,oouu kuyidhi,Qalbigaagakuraaxeecuntoyar,kadibnatag,oo isnawuulajoogayoomaalintiilabaadnawaxbuulacunay, kadibnaninkiiwuukacaysiuusafarkiisiiusiiwato.

26MarkaasaaHedadkuyidhi,Baleeg,maantawaa gabbalday,ilajoogsiaadqalbigaagaudejiso,subaxdiina aroortiihorekacooiskatag

27Ninkiinamauusansiijoogin,laakiinwuukacayoo dameerkiisiiayuukooraystay,oointuudameerkiisii fuushanayayayaynaagtiiHedadkutidhininkeeda,Baleeg, ninkanlabamaalmoodayuunalajoogayisagoowax cunayaoocabbaya,oowaxbanamasiin,haddabamanaga tagidoonaaisagoonwaxbabixinayn?Hedadnawuxuuku yidhi,Aamus

28Ninkiiayaadameerkiisiikooraystaysiuuutago, wuxuunaHedadkacodsadayinuusiiyoxadhigiyogo'uu dameerkakuxidho.

29MarkaasaaHedadkuyidhi,Maxaadtidhi?Markaasuu kuyidhi,Sayidkaygiiyow,isiixadhiggaiyogo'aarka midabyokaladuwanlehooaadgurigaagakuqarisaysiaan uilaaliyo

30MarkaasaaHedadninkiiujawaabay,oowuxuukuyidhi, Kanuwaafasiraaddariyadaada,xadhiggiiaadaragtay, macnaheeduwaaincimrigaaguudheeraandoonosida xadhig,markaadaragtogo'aoomidabyokaladuwanleh, macnaheeduwaainaadyeelandoontobeercanabahooaad kubeeridoontogeedomidhokastaleh

31Markaasaaninkiisocotadaahaakujawaabay,oowuxuu kuyidhi,Sayidkaygiiyow,sidaasmaaha,waayo,waansoo jeedaymarkiiaankusiiyayxadhigiyosidookalego'yaal midabyokaladuwanleh,ooaaddameerkakasoobixisay siaadiigudhigto.Hedadnawuukujawaabayoowuxuuku yidhi,Hubaalwaankuusheegayfasiraaddariyadaada, waanariyowanaagsan,waanafasirkeeda

32Haddabanimankuwaxayisiiyaanafarxabbadoodoo lacagah,kuwaasooahwaajibkaygafasiraaddariyooyinka, adigaookeliyaayaankaarabaasaddexxabbadoodoo lacagah.

33NinkiinawuukaxanaaqayhadalkiiHedad,wuuna qayliyeyoosiqadhaadhahayuuHedadukeenayxaakinkii SerakeeSodom.

34NinkiiayaadacwaddiisiihorkeenaygarsoorihiiSerak, markiiHedaduukujawaabay,isagooleh,Maahasidaas, laakiinarrintusidaasbayutaagantahay;xaakinkiina wuxuukuyidhisocotada,NinkanHedadayaarunkuu sheegaya,waayo,wuxuucaankuyahaymagaalooyinka fasiraaddasaxdaaheeriyooyinka.

35Ninkiibaakuqayliyeyhadalkiixaakinka,oowuxuu yidhi,Sayidkaygiiyow,sidaasmaaha,waayomaalintiiaan siiyeyxadhigiyogo'dameerkasaarnaa,siuugurigiisaugu hayo,labadoodunawaxaykumurmeenxaakinkahortiisa, midbaayidhi,Sidaasbayarrintuahayd,kankalenawuxuu kudhawaaqaywaxkale

36MarkaasaaHedadwuxuuninkiikuyidhi,Isiiafar xabbadoodoolacagahooaankudallacofasiraadda riyooyinkayga,waxbaigamasiindoono;ooisiikharashka afarcuntoooaadgurigaygakucuntay

37NinkiiwuxuuHedadkuyidhi,Runtiiwaxaankusiin doonaawixiiaangurigaagakucunay,kaliyaisiixadhiggii iyogo'giiaadgurigaagakuqarisay

38Hedadayaakujawaabaygarsoorihiihortiisaookuyidhi ninkii,Miyaanankuusheeginfasiraaddariyadaada? Xadhigguwuxuulamacnoyahayincimrigaaguuusii dheeraandoonosidaxadhig,iyogo',inaadyeelandoonto

beercanabahooaadkubeeridoontonoocyokaladuwan oogeedomidholeh.

39Kaniwaafasiraaddasaxdaaheeriyadaada,haddaisii afarxabbadoodoolacagahooaanubaahdomagdhow ahaan,waayo,waxbakuumasiindoono.

40NinkiiayaaqayliyeyhadalkiiHedad,labadooduna waxaykumurmeengarsoorihiihortiisa,xaakinkiinawuxuu amrayaddoommadiisii,oosidegdegahugasaarayguriga.

41Markaasaykatageeniyagookadoodayaxaakinka, markiidadkiiSodommaqleen,ooayisugusoourureenoo aykaqayliyeenshisheeyaha,oosidegdegahayay magaaladiiugasaareen

42Ninkiinawuxuusafarkiisiikusiiwataydameerkiisii isagoomurugaysan,ooooyayaooooyaya

43Intuusocdayayuuooyaywixiikudhacaymagaaladii musuqmaasuqaahaydeeSodom.

CUTUBKA19

1MagaalooyinkaSodomwaxaylahaayeenafarxaakinoo afarmagaaloutaliya,kuwaasoomagacyadooduahaayeen: SeraqoomagaaladaSodomkujiray,SharkadooGomora kujiray,SabnaakooAdmahkujiray,MenonooSeboyim kujiray

2AddoonkiiEliiceserIbraahimnawuxuuuadeegsaday magacyokaladuwan,wuxuunaSerakubeddelayShakra, SharkadnawuxuuubeddelayShakrura,Zebnacnawuxuuu beddelayKezobim,MenonnawuxuuubeddelayMatzlodin. 3AfartaxaakineereerSodomiyoGomorawaxayrabeen inaysariirokadhistaanwaddooyinkamagaalooyinka, haddiininyimaadomeelahanwayqabanjireenoowaxay geynjireenmidkamidahsariirahooda,ooxoogayayku gelinjireeninuujiifsado

4Markuujiifsaday,saddexninayaamadaxiisataagnaan jiraysaddexnacagihiisaagtooda,oowaxaykucabbiri jireendhererkasariirta,haddiininkusariirtakayaryahay lixdaasninwaxaykufidinjireendhinackasta,markuuu qayliyonaumaayjawaabijireen

5Haddiiuusariirtakadheeryahaywaxayiskusooururin jireenlabadadhinaceesariirtadhinackasta,ilaauuninku gaaroirdahadhimashada

6Oohaddiiuusiiqayshado,wayujawaabilahaayeen, iyagooleh,Sidaasayaalagusamayndoonaanindalkeenna soogala

7Markiidadkiimaqlaywaxyaalahanoodhanooaydadkii magaalooyinkaSodomsameeyeen,waykajoogsadeen inayhalkaasyimaadaan

8Markiininsaboolahuudhulkoodayimaadowaxaysiin jireenlacagiyodahab,waxaynamagaaladaoodhanku dhawaaqijireeninaanlasiininxabbadkibisahoouucuno, haddiishisheeyahauuhalkaasjoogomaalmo,oouugaajo udhinto,isagooaanawoodininuuheloxabbadkibisah, markaasdadkiimagaaladaoodhanayaaimaanjirayoo qaadanjiraylacagtoodiiiyodahabkoodiiaysiiyeen

9Kuwagarankaralacagtaamadahabkaaysiiyeenayaa dibuqaatay,markuudhintaynadharkiisiiayaykafurteen, waynakudagaallamijireen,kiikaadkaadayderiskiisiina wuuqabsaday

10Dabadeednawayqaadijireenoowaxaykuaasijireen geedahacidladakuyaalhoostiisa,oosidaasaymaalmaha

oodhankusamaynjireenkuallakiiuyimaadaooku dhintadhulkooda.

11DabadeednaSaarahwaxayEliiceserudirtaySodom inayLuudaragtoooaywaxkaweydiiso.

12MarkaasaaEliiceserwuxuutegeySodom,oowuxuula kulmayninreerSodomahooladagaallamayaninqalaad, ninkiireerSodomnawuxuukaqaadaymiskiinkadharkiisii oodhan,wuunategey.

13MarkaasaaninkiimiskiinkaahaauqayliyeyEliiceseroo baryay,maxaayeelay,ninkiiSodomwuxuukusameeyey isaga

14Markaasuukuyidhi,Maxaadsidanugusamaynaysaa ninkiimiskiinkaahaaeedalkaagayimid?

15MarkaasaaninkiiSodomwuxuuEliiceserkuyidhi, Ninkanmawalaalkaabaa,misedadkaSodombaamaanta kuudhigayxaakin,ooaadninkankahadlayso?

16EliicesernawuxuuladagaallamayninkiiSodom miskiinkaahaa,Eliicesernawuxuuusoodhowaadayinuu dharkaninkiiSodomkasooceliyo,wuunadegdegayoo dhagaxayaaEliiceserwejigakagadhuftay

17Dhiiggiiayaasiweynugada'aywejigaEliiceser,oo markuuninkiiarkaydhiiggiiayuuqabtayEliiceser,isagoo leh,Isiimushaharkaygiiaankaaqaadaydhiigganxunee wejigaagakujiray,waayo,sidaasookaleayaacaadadaiyo sharcigadhulkeennakajira.

18MarkaasaaEliiceserkuyidhi,Waadidhaawacdayoo waxaadigacodsatayinaankuubixiyomushaharkaaga, EliicesernamauusandhegaysanhadalladiininkiiSodom.

19NinkiinawuxuuqabtayEliiceseroowuxuuukeenay ShakraooahaaxaakinkiiSodomsiuuuxukumo

20Ninkiibaaxaakinkiilahadlay,isagooleh,Waanku baryayaasayidkaygiiyow,ninkanisidanbuusameeyay, waayo,waxaankudhuftaydhagaxuudhiiggukasoo daatayfooddiisa,manadoonayoinuuisiiyo mushaharkayga

21GarsoorihiiwuxuuEliiceserkuyidhi,Ninkanirunbuu kuusheegayaa,mushaharkiisasii,waayo,kanuwaa caadadadhulkeennaEliicesernawuxuumaqlayhadalkii garsooraha,oodhagaxayuukoruqaadayookudhuftay garsooraha,dhagaxunawuxuukudhacaywejigiisa, dhiiggunasiweynayuuugadaataywejigaxaakinka, Eliicesernawuxuuyidhi,Haddaysidaastahaycaadada dhulkaaga,ninkansiiwixiiaansiinlahaa,waayo,kanu waago'aankaaga,adigaago'aamiyay

22EliicesernawuxuuninkiiSodomlatagayxaakinkii, wuunategey.

23MarkiiboqorradiiCeelaamladirireenboqorradii Sodom,boqorradiiCeelaamwaxayqabsadeenhantidii Sodomoodhan,oowaxayLuudiyohantidiisiikaxaysteen, oomarkiiIbraahimloosheegayayuutegeyoola dagaallamayboqorradiiCeelaam,oowuxuugacantoodaka sooceliyeyhantidiiLuudoodhaniyohantidiiSodom.

24MarkaasnaagtiiLuudwaxayudhashaygabadh,oo wuxuumagaceedaubixiyeyPaltith,isagooleh,Maxaa yeelay,Ilaahbaaisagaiyoreerkiisiioodhanka samatabbixiyeyboqorradiiCeelaam;ooPaltithooahayd gabadhiiLuudwaykortay,oomidkamidahdadkiiSodom ayaaguursaday

25Ninmiskiinahayaamagaaladayimidsiuuuraadsado cunto,wuxuunamagaaladajoogaydhawrmaalmood, dadkiiSodomoodhannawaxaykudhawaaqeen

caadadoodainaysanninkansiinincuntouucunoilaauu dhulkakudhacoisagoomeydah,waynasameeyeen.

26GabadhiiLuutwaxayaragtayninkanoowaddooyinka jiifaisagoogaajolaildaran,ooaancidinasiinwaxuuku noolaado,wuunadhintay.

27Nafteediinawaxayunaxariisatayninkii,oowaxaysi qarsoodiahuquudisaycuntomaalmobadan,nafta ninkannawaysoonoolaatay.

28Waayo,markayubaxdayinaybiyosoodhaansatoayay kibistakuridijirtayweelkabiyaha,markaytimidmeeshii uuninkamiskiinkaahaajoogayna,waxaykibistiikasoo qaadatayweelkaooaysiisayinuucuno;sidaasayayna maalmobadankusamaysay.

29DadkiiSodomiyoGomoraoodhanayaalayaabaysida ninkanuadkaysankarogaajomaalmobadan

30Markaasayiskuyidhaahdeen,Taniwaxaynoqonkartaa ookeliyainuuwaxcunooocabbo,waayo,ninnamau adkaysankarogaajomaalmobadanamamanoolaankaro sidaninkan,isagoonxitaawejigiisuisbeddelin;saddex ninnawaxayiskuqariyeenmeeluuninkamiskiinkaah joogay,siayuogaadaanciddaukeentaykibisuucuno

31MaalintiiPaltithgabadhiiLuudayaabaxdaysiaybiyo usoodhaansato,oowaxaykibiskushubtayweelkeedii biyahaahaa,oowaxaytagtayinaybiyokasoodhaansato meeshiininkiimiskiinkaahaa,oowaxaykibistiikasoo saartayweelkaoowaxaysiisayninkiimiskiinkaahaa,isna wuucunay

32SaddexdiininbawaxayarkeenwaxaPaltithku sameeyayninkiimiskiinkaahaa,waxaynakuyidhaahdeen, Adigaamarkaastaageeray,sidaasdarteedmauusan gaajoon,manauusanbeddelinmuuqaalkiisamanauusan dhimansidakuwakale

33Saddexdiininbameeshiiaykudhuumanayeenayayka baxeen,waxaynaqabteenPaltithiyokibistiiuugacantaku hayayninkiimiskiinkaahaa

34MarkaasayPaltithqabteenooayhorkeeneen xaakinnadoodii,oowaxaykuyidhaahdeen,Sidaasay samaysay,ooiyaduwaatiininkiimiskiinkaahaacunto siisay,sidaasdarteedmuusandhimanwakhtiganoodhan; haddabanoosheegciqaabtaayhaweeneydanku mutaysatayinaysharcigayagajebisay

35DadkiiSodomiyoGomorawayisusoourureenoodab baykushideenwaddadamagaalada,oonaagtiiway qabteenoodabkiibaykutuureen,waynagubtayoo dambasbaynoqotay

36MagaaladaAdmahnawaxaajoogtayhaweeneyay sidaasookaleusameeyeen

37Waayo,ninsocotoahayaayimidmagaaladaAdmahsi uuhabeenkiioodhanuhoydo,isagoodamacsaninuu subaxdiigurigakulaabto,oowuxuufadhiistaymeelkasoo horjeeddaalbaabkagurigaaabbaheed,siuuhalkaasu joogo,markiiqorraxdudhacdaymarkiiayhalkaastimid; gabadhiinawaxayaragtayisagooalbaabkagurigaag fadhiya

38Markaasuubiyokacodsaday,oowaxaykutidhi, Kumaadtahay?Markaasuukuyidhi,Maantawaxaanku socdaywaddada,oowaxaansoogaadhaymarkiiqorraxdu dhacday,sidaasdarteedwaxaanhalkanjoogidoonaa habeenkiioodhan,subaxdiinawaankicidoonaaaroortiioo waansiiwadidoonaasafarkayga.

39Gabadhiinawaxaygashaygurigii,oowaxayninkiiu sooqaaddaykibisiyobiyouuwaxkucunooocabbo.

40MarkaasaaarrintaawaxaaogaadaydadkiireerAdmah, waynaisuyimaadeenoogabadhiiyaraydhorkeeneen garsoorayaashasiayuguxukumaanfalkan.

41Garsoorihiiwuxuuyidhi,Xukunkadhimashadawaa inuukudhacaanaagtansababtooahwaxayku xadgudubtaysharcigayaga,sidaasdarteednawaago'aanka kusaabsaniyada

42Dadkiimagaalooyinkaasayaaisusooururayoo gabadhiiyaraydsoosaaray,oomadaxilaacagkusubkay malab,sidauuxaakinkuamray,waxaynahordhigeen shinnibadanoomarkaaskujirayfinankooda,shinniduna waykuduushayoowaykudhufatayinjidhkeedaoodhan uubararo

43Gabadhiiyaraydnawaxayuqaylisayshinnida aawadood,laakiincidnamaaragooumanaxariisan,oo qayladeediinawaxaykorugukacdaysamada

44Rabbigunawuukaxanaaqaytaasiyoshuqulladii magaalooyinkaSodomoodhan,waayo,waxayhaysteen cuntobadan,waynakunasteendhexdooda,oowelimaay daalinmasaakiintaiyomasaakiinta,oowakhtigaasna xumaantoodiiiyodembiyadoodiiayaakuweynaaRabbiga hortiisa

45MarkaasaaRabbiguwuxuuuyeedhaylabakamidah malaa'igooyimidgurigiiIbraahiminaybaabbi'iyaan Sodomiyomagaalooyinkeedii

46Malaa'igihiinawaxaykakaceenalbaabkiiteendhada Ibraahim,markaywaxcuneenoocabbeenkadib,waxayna yimaadeenSodomfiidkii,Luudnawuxuufadhiyeyiridda Sodom,oomarkuuarkayayuuukacayinuulakulmo,oo dhulkaayuuusujuuday

47Wuunaaaducadaadiyeyoogurigiisiikeenay,oo wuxuusiiyeycuntoaycuneen,habeenkiioodhanna gurigiisaayaykuhoydeen

48Malaa'igtiiwaxayLuudkuyidhaahdeen,Kacookabax meeshan,adigaiyowaxaadleedahayoodhan,waaba intaasooaadkubaabba'daanxumaantamagaaladan,waayo, Rabbigumeeshanwuubaabbi'indoonaa

49Malaa'igtiinawaxayqabteengacantiiLuudiyogacantii xaaskiisa,iyogacantiicarruurtiisa,iyowixiiuulahaaoo dhan,waynasoosaareenoowaxaykasaareen magaalooyinkadibaddooda.

50MarkaasayLuudkuyidhaahdeen,Naftaadalabaxso, wuunacararayoowuxuulahaaoodhan

51MarkaasaaRabbigusamadakasoodaadiyeySodomiyo Gomora,iyomagaalooyinkanoodhanbaaruudiyodabka yimidxaggaRabbiga.

52Wuunadumiyeymagaalooyinkaas,bannaankaoodhan iyodadkiimagaalooyinkadegganaaoodhan,iyowixii dhulkakasoobaxay;AdoooahaydnaagtiiLuudnawaxay dibueegtayinayaragtoburburkiimagaalooyinka,waayo, naxariisteeduwaykanaxdaygabdhaheedakuhadhay Sodom,waayo,maayraacin

53Oomarkaydibueegtaywaxaynoqotaytiircusboah,oo welimeeshaasayuukuyaalilaamaantadanlajoogo

54Dibidiihalkaasjoogtaymaalinwalbawaxayleefleefi jireencusbadailaacidhifyadacagahooda,subaxdiinaway soobixijirtay,waynamarkaleleefleefijireenilaa maantadanlajoogo.

55Luudiyolabagabdhoodooisagalajoogaynaway carareenoowaxayubaxsadeengodkiiCadullaam,oo halkaasaymuddojoogeen

56Ibraahimnaaroortiihoreayuukacaysiuuuarkowaxa lagusameeyeymagaalooyinkaSodom,wuunafiiriyeyoo wuxuuarkayqiiqiimagaalooyinkaookorukacayasida qiiqfoornoah

57Luudiyolabadiisiigabdhoodbawaxaykuhadheen godkii,oowaxayaabbahoodkhamricabbeen,waynala seexdeen,waayo,waxayyidhaahdeendhulkamajironin iyagakasoosaarikarafarcan,waayo,waxayu malaynayeenindhulkaoodhammuuuburburay

58Labadoodubawaxaylaseexdeenaabbahood,wayna uuraysatayoowaxaydhashaywiilal,oocuradkiicuradka ahaawuxuuwiilkeediiubixiyeyMoo'aab,oowuxuuyidhi, Aabbahaybaankadhalayisaga;isaguwaaaabbahareer Moo'aabilaamaantadanlajoogo

59KiiyaraydnawaxaywiilkeediiubixisayBenami;isagu waaaabbahareerCammoonilaamaantadanlajoogo.

60MarkaasaaLuudiyolabadiisiigabdhoodkatageen halkaas,oowuxuudegayWebiUrdunshishadiisa,isaga iyolabadiisiigabdhoodiyowiilashoodiiba,wiilashii Luudnawaykoreen,oowaxaytageenoonaagoka guursadeendalkiiKancaan,oowaxaydhaleencarruur, waynadhaleenootarmeen.

CUTUBKA20

1WaagaasIbraahimwuxuukaguuraybannaankiiMamre, oowuxuutegeydalkiireerFalastiin,oowuxuudegganaa Geraar;sannaddiishaniyolabaatanaadmarkiiIbraahimuu joogaydhulkaKancaan,iyoboqolkiisanoeecimrigii Ibraahim,ayuuGeraaryimidookutaaldhulkareer Falastiin.

2OomarkaydalkiigaleenayuunaagtiisiiSaarahkuyidhi, Waxaadtidhaahdaawalaashaybaadtahay,midkastaooku weydiiya,siaanugabaxnosharkadadkadalkadeggan.

3OomarkiiIbraahimdegganaadhulkareerFalastiin, addoommadiiAbimelegooahaaboqorkiireerFalastiin waxayarkeeninSaarahaaduquruxbadantahay,oo waxayIbraahimkaweyddiiyeeniyada,oowuxuukuyidhi, Iyaduwaawalaashay

4MarkaasaaaddoommadiiAbiimelegwaxayutageen Abiimeleg,oowaxaykuyidhaahdeen,Ninkayimiddalka Kancaanayaadhulkayimidsiuuudego,oowuxuu leeyahaywalaashiisooaaduquruxbadan.

5Abimelegnawuxuumaqlayhadalkiiaddoommadiisiioo Saarahuammaanayay,Abimelegnawuxuudiray addoommadiisii,ooSaarahbayukeeneenboqorkii

6SaarahnawaxaytimidgurigiiAbimeleg,boqorkiina wuxuuarkayinSaarahquruxbadantahay,waynaka farxisay.

7Markaasuuusoodhawaadayookuyidhi,Ninkaasaadla timiddhulkeennawaamaxay?Saarahnawaxayku jawaabtayookutidhi,Waawalaalkay,waxaanankanimid dalkaKancaansiaanudegnomeelkastaooaankaheli karnomeel.

8AbimelegnawuxuuSaarahkuyidhi,Baleegdhulkaygu waakuhoryaal,walaalkaadhigmeelkastaoodalkanka midahooaadkuraaxaysato,waanawaajibnasaaraninaan

kasarreynoookasarraysiinnodadkadalkaoodhan, maadaamauuyahaywalaalkaa.

9AbimelegnawuxuuuyeedhayIbraahim,Ibraahimna wuxuuuyimidAbimeleg.

10AbimelegnawuxuuIbraahimkuyidhi,Baleeg,waxaan kuguamrayinaadsidaadrabtoumaamuustowalaashaa Saarahaawadeed

11MarkaasaaIbraahimboqorkiikabaxay,oohadiyaddii boqorkanawayraacday

12Sidafiidkii,kahorintadadkuseexaninaynastaan, boqorkiiayaacarshigiisiikufadhiistay,hurdoweynnaway kudhacday,oowuxuukujiifsadaycarshigii,ooilaa subaxdiiayuuseexday.

13Markaasuukuriyoodaymalaa'igtiiRabbigaooseefla soobaxaygacantakuhaysata,malaa'igtiinawaxayag istaagtayAbiimelegoodoonaysayinayseefkudisho, boqorkiinariyadiisiiayuukanaxay,oowuxuumalaa'igtii kuyidhi,Maxaankuugudembaabayooaadseeftaadaiigu soodirtay?

14Malaa'igtiibaaujawaabtayookutidhiAbiimeleg,Bal eeg,waxaadudhimataynaagtiiaadshalaygurigaaga keentay,waayo,iyaduwaanaagguursatay,waananaagtii IbraahimoogurigaagatimidHaddabaninkaasnaagtiisiiu celi,waayo,iyaduwaanaagtiisii;oohaddiiaadaniyada soocelin,ogowinaadhubaaldhimandoonto,adigaiyo waxaadleedahayoodhan

15HabeenkaaswaxaadalkareerFalastiinkadhacday qayloweyn,dadkiidalkadegganaanawaxayarkeennin seeflasoobaxayoogacantiisakujiraootaagan,oodadkii dalkadegganaanaseefbuukulaayay,oowuusiiwaday inuulaayo.

16Markaasaamalaa'igtiiRabbiguhabeenkaaskudhufatay dalkiireerFalastiinoodhan,oohabeenkaasiyosubaxdii dambewaxaajirayrabshadweyn.

17Oouurkiioodhaniyodhalmadoodiioodhanbaway xidhnaayeen,gacantiiRabbigunawaykudulsaarnayd SaarahooahaydnaagtiiIbraahim,ooAbimelegguursaday aawadeed

18MarkaasaaAbiimelegaroortiikacayisagoocabsanaya oowareersanooaadubaqaya,oowuxuuudiray addoommadiisiiinaysoowacaan,ooriyadiisiiayuuu sheegay,dadkiinaaadbayucabsadeen

19Ninbaamidkamidahaddoommadiiboqorkadhex taagnaaugujawaabayboqorkii,ookuyidhi,Boqorow, naagtanucelininkeeda,waayo,isaguwaaninkeeda, waayo,sidaasookaleayaaboqorkiiMasarkudhacday markiininkanMasaryimid

20Markaasuunaagtiisiikayidhi,Waawalaashay,waayo, sidaasookaleayuusameeyaamarkuuyimaadosiuuu degodalkauuqariibkakuyahay

21MarkaasaaFircoonudirayoonaagtanukaxaystay, Rabbigunawuxuukusoodejiyeybelaayooyinaaduxun ilaauunaagtiiusooceliyeyninkeedii

22Haddaba,Boqorow,ogowwaxashalaydhacaydalkaoo dhan,waayo,waxaajiraycabsiaaduweyniyoxanuuniyo baroorashoweyn,waananognahayinayahaydnaagtiiaad qaadatayaawadeed.

23Haddaba,haddabanaagtanucelininkeeda,siaanay noogudhicinsidiiaynoogudhacdayboqorkiiMasaree Fircooniyodadkiisaookale,ooaynaandhimanayn; AbimelegnawuudegdegayoouyeedhayooSaarahu

yeedhay,waynakahortimid,oowuxuuuyeedhay Ibraahim,isnawuuhoryimid.

24MarkaasaaAbimelegwuxuukuyidhi,Waamaxay shuqulkanaadsamaysaanooaadkutidhaahdaan,Walaal baanahay,ooaannaagtanuguursaday?

25Ibraahimnawuxuuyidhi,Maxaayeelay,waxaanu maleeyayinaanudhimandoonoxaaskaygaaawadeed Abimelegnawuxuuqaatayidoiyolo',iyoragaddoommo ah,iyoaddoommonaagoah,iyokunxabbadoodoolacag ah,oowuxuusiiyeyIbraahim,Saarahnawuuuceliyey

26AbimelegnawuxuuIbraahimkuyidhi,Baleeg,dhulka oodhammuwaakuhoryaal;degmeeshaaddoorato

27IbraahimiyoxaaskiisaSaarahnawaxaykabaxeen hortiisaboqorkaiyagoosharafiyomaamuusleh,waxayna degeendhulkaas,xataaGeraar

28OodadkiidalkareerFalastiinoodhaniyoaddoommadii boqorkabawaxaywelikujireenxanuun,belaayadii malaa'igtuhabeenkiioodhankusamaysaySaarah aawadeed.

29MarkaasaaAbimelegwuxuuuyeedhayIbraahim, isagooleh,HaddabaaddoommadaadauduceeyaRabbiga Ilaahaagaah,inuudhimashadannagasaaro.

30IbraahimnawuxuuuduceeyeyAbiimelegiyodadkiisii aawadood,RabbigunawuumaqlaybaryadaIbraahim, wuxuunabogsiiyeyAbiimelegiyodadkiisiioodhan.

CUTUBKA21

1Oowakhtigaasmarkaydhammaadeensannadiyoafar biloodoouuIbraahimdegganaadhulkareerFalastiinoo GeraarkuyiilayaaIlaahsoobooqdaySaarah,Rabbiguna wuuxusuustay,oowayuuraysatayooIbraahimwiilbayu dhashay

2Ibraahimnawuxuuwiilkiiudhashay,ooSaarahu dhashay,ubixiyeyIsxaaq

3IbraahimnawuxuugudaywiilkiisiiIsxaaqmarkuu siddeedmaalmoodjiray,sidiiIlaahkuamrayIbraahim inuukusameeyofarcankiisiidabadeed;Ibraahimnawuxuu jirayboqol,Saarahnawaxayjirtaysagaashansannadood markiiIsxaaqudhashayiyaga.

4Wiilkiinawuukoray,naaskiinawaalagagudhiyey, Ibraahimnawuxuusameeyeydiyaafadweynmaalintii Isxaaqnaaskalagagudhiyey.

5MarkaasaaSheemiyoCeeber,iyodadkiiwaaweynaaoo dhan,iyoAbiimelegooahaaboqorkiireerFalastiin,iyo addoommadiisii,iyoFiikolooahaamadaxiiciidankiisa ayaauyimidinaywaxcunaanoowaxcabbaan,ooayku farxaandiyaafaddiiIbraahimsameeyeymaalintiiwiilkiisii Isxaaqnaaskalagagooyay

6TeraxooahaaaabbihiiIbraahimiyowalaalkiisNaaxoor ayaakayimidHaaraan,iyagaiyowixiiaylahaayeenoo dhan,waayo,aadbayugufarxeenmarkaymaqleenin Saarahwiiludhashay

7MarkaasayuyimaadeenIbraahim,oowaxaycuneenoo cabbeendiyaafaddiiIbraahimsameeyeymaalintiiIsxaaq naaskalagagooyay

8TeraxiyoNaaxoornawaylafarxeenIbraahim,oo maalmobadanayaylajoogeendalkiireerFalastiin

9WaagaasSeruuginaRecuwuxuudhintaysannaddii kowaadooIsxaaqinaIbraahimdhashay.

10WakhtigiiSeruugnoolaaoodhammunawuxuuahaa lababoqoliyosagaaliyosoddonsannadood,dabadeedna wuudhintay

11IsmaaciilinaIbraahimnawaagaasayuukoray,afariyo tobansannadoodbuunajiraymarkiiSaarahIsxaaqu dhashayIbraahim

12IlaahnawuxuulajirayIsmaaciilinaIbraahim,wuuna koray,oowuxuubartayqaansada,wuxuunanoqday qaansoley

13MarkiiIsxaaqshanjirahaaayuuIsmaaciillafadhiyey iriddateendhada

14MarkaasaaIsmaaciiluyimidIsxaaq,oowuxuu fadhiistaymeelkasoohorjeedda,oointuuqaansadii qaadayayuufallaadhkuriday,oowuxuudamacsanaainuu Isxaaqdilo

15SaarahmarkayaragtayfalkiiuuIsmaaciildoonayay inuukusameeyowiilkeedaIsxaaq,aadbaynauga murugootaywiilkeedaaawadiis,oowaxayuyeedhay Ibraahim,oowaxaykutidhi,Addoontaniyowiilkeedaba kasaar,waayo,wiilkeedudhaxallayeelanmaayo wiilkayga,waayo,maantawuxuudoonayayinuuisagaku sameeyo.

16IbraahimnacodkiiSaarahayuudhegaystay,aroortii horeayuukacay,oowuxuusooqaadaylabaiyotobankibis iyodhalobiyoahoouuHaagaarsiiyey,oowuxuuiyada iyowiilkeedabaudiray,Haagaarnawaxaylatagtay wiilkeedacidlada,oowaxaydegganaayeencidladaFaaraan iyagoolajoogadadkiicidladadegganaa,Ismaaciilna wuxuuahaaqaansoley,wuxuunacidladakunoolaamuddo dheer

17Dabadeednaisagaiyohooyadiiswaxaytageendalkii Masar,oohalkaasaydegeen,ooHaagaarwaxaywiilkeeda ugaguursatayMasar,magaceedanawaxaalaodhanjiray Meribah.

18XaaskiiIsmaaciilnawayuuraysatayoowaxaydhashay afarwiiliyolabagabdhood,dabadeednaIsmaaciil,iyo hooyadiis,iyonaagtiisii,iyocarruurtiisiibawaytageenoo waxaykunoqdeencidlada

19Waxayteendhooyinkasamaysteencidladaayku noolaayeen,waxaynasiiwadeeninaysafraanooaynastaan bilkastaiyosannadkasta

20IlaahnawuxuuIsmaaciilsiiyeyadhiiyolo'iyo teendhooyin,aabbihiisIbraahimaawadiis;ninkiinawuxuu kubatayxoolo

21Ismaaciilnawuxuudegganaalamadegaankaiyo teendhooyinka,isagoosocdaaliyonasashodheerkujira, manauuarkinwejigaaabbihiis

22Wakhtikadib,IbraahimwuxuunaagtiisiiSaarahku yidhi,Waantegidoonaaoowaanarkidoonaawiilkayga Ismaaciil,waayo,waxaandoonayaainaanarko,waayo, muddodheermaaananarkin

23Ibraahimnawuxuufuulaymidkamidahawrtiisiioo cidladausocdaysiuuuraadiyowiilkiisaIsmaaciil,waayo, wuxuumaqlayinuuteendhokudegganaacidladaisagoola joogawaxkastaoouuleeyahay

24Ibraahimnawuxuutegeycidlada,oowuxuugaaray teendhadiiIsmaaciilabbaarahaduhurkii,oowuxuu Ismaaciilweydiistay,oowuxuuarkaynaagtiiIsmaaciiloo teendhadakufadhidaiyadoocarruurteedujoogaan,oo Ismaaciilninkeedaiyohooyadiisnaaysanlajoogin.

25IbraahimwuxuunaagtiiIsmaaciilweydiiyay,ooku yidhi,XaggeebuuIsmaaciiltegey?Waxaynatidhi,Wuxuu duurkaubaxaysiuuuugaarsado,Ibraahimnawaliwuxuu fuulayayawrta,waayo,mauusandoonayninuudhulkaku dhacosidiiuuugudhaartayxaaskiisaSaarahinuukabixi dooninawrta

26IbraahimnawuxuunaagtiiIsmaaciilkuyidhi, Gabadhaydiyow,isiibiyoyarooaancabbo,waayo,waan kadaalaysafarka

27MarkaasaaxaaskiiIsmaaciilwaxayIbraahimkutidhi, Biyoiyokibismidnamahayno,ooteendhadaayaykusii fadhidayoomaayaragIbraahim,manaayweydiincidda uuyahay.

28Laakiinwaxaycarruurteedakugaraacijirtayteendhada, waynahabaarijirtay,oowaxaysidookalehabaarijirtay ninkeedaIsmaaciiloowaycaayday,Ibraahimnawuxuu maqlayhadalkiixaaskaIsmaaciileecarruurteeda,wuuna aaduxanaaqayookaxumaaday

29Ibraahimnawuxuunaagtiiuyeedhayinaykasoobaxdo teendhada,naagtiinawaytimidoowaxayistaagtaymeelka soohorjeeddaIbraahim;waayo,Ibraahimweliwuxuu fuushanaaawrta.

30IbraahimnawuxuunaagtiiIsmaaciilkuyidhi,Marka ninkaagaIsmaaciilgurigakusoolaabto,erayadanusheeg, 31Ninaaduda'weynookayimiddhulkareerFalastiin ayaahalkanyimidsiuukuuraadiyo,muuqaalkiisiiiyo muuqaalkiisiinasidaasbuuahaa;maaananweydiincidda uuahaa,oomarkuuarkayinaadanhalkanjooginayuuila hadlayoowuxuuiguyidhi,MarkiininkaaguIsmaaciilsoo laabtayusheegsidanayuuninkanyidhi,Markaadguriga timaadoiskadhigmusmaarkanteendhadaaadhalkan dhigtay,oomusmaarkaledhigmeesheeda

32Ibraahimnawuxuunaagtiikuamray,markaasuujeestay ooawrtiikutegey.

33MarkaasaaIsmaaciilkasoonoqdayeryadkii,isagaiyo hooyadiisba,oowuxuukunoqdayteendhadii,naagtiisiina waxaykutidhi,

34Ninaaduda'weynookayimiddhulkareerFalastiin ayaakuuyimidinuukuraadiyo,muuqaalkiisiiiyo muuqaalkiisiinasidaasbuuahaa;Maaananweydiincidda uuahaa,oomarkaadgurigajooginayuuiguyidhi,Marka ninkaagugurigayimaadousheeg,odaygiibaayidhi,Iska biximusmaarkiiteendhadaaadhalkandhigtayoomusmaar kaledhigmeesheedii

35Ismaaciilnawuxuumaqlayhadalkiixaaskiisa,wuuna ogaainaytahayaabihiis,xaaskiisunaaysanixtiraamin.

36Ismaaciilnawuufahmayhadalladiiaabbihiisuukula hadlayxaaskiisa,Ismaaciilnawuudhegaystaycodkii aabbihiis,Ismaaciilnawuudiidaynaagtii,waynatagtay

37DabadeednaIsmaaciilwuxuutegeydalkiiKancaan,oo wuxuuguursadaynaagkale,oowuxuuiyadiigeeyey teendhadiisiiooahaydmeeshiiuumarkaasdegganaa.

38SaddexdiisannadoodmarkaydhammaadeenIbraahim wuxuuyidhi,WaantegidoonaaoowiilkaygaIsmaaciil waanarkidoonaa,waayo,muddodheermaaananarkin

39Markaasuuawrkiisiifuulayoocidladategey,oowuxuu gaadhayteendhadiiIsmaaciilabbaarahaduhurkii.

40MarkaasuuIsmaaciilweydiiyey,naagtiisiinawaxayka soobaxdayteendhada,oowaxaytidhi,Halkanmajoogo sayidkaygiiyow,waayo,wuxuuusoougaadhsadaybeeraha, oowuxuudaajiyeyawrta,naagtiinawaxayIbraahimku

tidhi,Sayidkaygiiyow,teendhadakusoonoqooocuntoyar cun,waayo,naftaadaayaakadaashaysafarkaaawadiis.

41Ibraahimnawuxuukuyidhi,Majoogsandoono,waayo, waandegdegayaainaansafarkaygasiiwado,laakiinisii biyoyarooaancabbo,waayo,waanharraadsanahay. Markaasaanaagtiidegdegtayookuoroddayteendhada,oo waxayIbraahimukeentaybiyoiyokibis,ooayhortiisa dhigtay,waynakuboorrisayinuuwaxcuno,wuunacunay oocabbay,qalbigiisunawuuraaxaysaday,wuunau duceeyeywiilkiisiiIsmaaciil

42OomarkuudhammeeyeycuntadiisiiayuuRabbigau duceeyey,oowuxuunaagtiiIsmaaciilkuyidhi,Markuu Ismaaciilgurigayimaado,erayadanusheeg, 43Ninaaduda'weynookayimiddhulkareerFalastiin ayaahalkanyimidookuweyddiistay,adigunahalkanma joogin,markaasaanukeenaykibisiyobiyo,wuunacunay oocabbay,qalbigiisunawuuqaboojiyey

44Markaasuuerayadanigulahadlay:MarkuuIsmaaciil ninkaagagurigayimaado,kudheh,Musmaarrada teendhadaaadhaysatoaadbayufiicanyihiin,hakabixin teendhada

45Ibraahimmarkuudhammeeyeyamarkiinaagtii,ayuu fuulayoowuxuuukacaydalkiireerFalastiin;markii Ismaaciilteendhadiisiiyimid,naagtiisiinawayubaxday inaylakulantoisagoofaraxsanooqalbifaraxsan.

46Markaasaykutidhi,Ninodayahayaahalkankayimid dhulkareerFalastiin,muuqaalkiisunasidaasbuuahaa, wuunakuweyddiistay,adigunahalkanmajoogin, markaasaanukeenaykibisiyobiyo,wuunacunayoo cabbay,qalbigiisunawuuqaboojiyey

47Oowuxuuiguyidhierayadan,MarkuuIsmaaciil ninkaagagurigayimaado,kudheh,Musmaarrada teendhadaaadhaysatoaadbayuwanaagsanyihiin,haka bixinteendhada.

48Ismaaciilnawuuogaainuuaabbihiisahaa,naagtiisuna waymaamuustay,RabbigunawuubarakeeyeyIsmaaciil

CUTUBKA22

1MarkaasaaIsmaaciilkacayoowuxuukaxaystay naagtiisii,iyocarruurtiisii,iyoxoolihiisii,iyowixiiuu haystayoodhan,oohalkaasayuukategeyoowuxuuu tegeydalkiireerFalastiin,ooaabbihiisbuuutegey.

2IbraahimnawuxuuwiilkiisiiIsmaaciilugasheekeeyay macaamilkiiuulagalaynaagtiiuguhorreysayeeIsmaaciil guursaday,sidiiaysamaysay.

3IsmaaciiliyocarruurtiisiinawaxayIbraahimla degganaayeendhulkaasmaalmobadan,Ibraahimnawuxuu degganaadhulkareerFalastiinmuddodheer

4Wakhtigiinawuukordhayoowuxuugaadhaylixiyo labaatansannadood,dabadeednaIbraahimiyo addoommadiisiiiyowixiiuulahaaoodhanwaykatageen dalkiireerFalastiin,oowaxayuguureenmeelfog,oo waxayusoodhowaadeenXebroon,oohalkaasayjoogeen, addoommadiiIbraahimnawaxayqodeenceelalbiyoah, Ibraahimnaiyowixiiuulahaaoodhannawaxaydegeen biyahaagtooda.OoaddoommadiiAbimelegooahaa boqorkiireerFalastiinnawaxaymaqleenwarkiiahaain addoommadiiIbraahimayceelalbiyoahkaqodeen soohdimahadhulka.

5Markaasayyimaadeenoolamurmeenaddoommadii Ibraahim,waynakadhaceenceelkiiweynaaeeayqodeen. 6AbimelegooahaaboqorkiireerFalastiinayaamaqlay arrintan,ooisagaiyoFiikolooahaamadaxiiciidankiisa iyolabaatanninoolasocdayayaauyimidIbraahim, AbimelegnawuxuuIbraahimkalahadlayaddoommadiisii, IbraahimnawuxuuAbimelegkucanaantayceelkiiay addoommadiisukadhaceen.

7AbimelegnawuxuuIbraahimkuyidhi,Waxaanku dhaartayRabbiganooloodhulkaoodhanabuuray,inaan maqlinshuqulkiiaddoommadayduayaddoommadaadaku sameeyeenilaamaantadanlajoogo

8MarkaasaaIbraahimwuxuusookaxeeyeytoddobawan oosabeenah,oowuxuusiiyeyAbiimeleg,oowuxuuku yidhi,Waankubaryayaaye,kuwangacantaydakaqaad, inaymarkhaatiiinoqotoinaanceelkanqoday.

9Abimelegnawuxuukaxaystaytoddobadiisabeenoodoo sabeenoodahaaooIbraahimsiiyey,waayo,wuxuusidoo kalesiiyeylo'iyolo'badan,AbimelegnawuxuuIbraahim ugudhaartayceelka,sidaasdaraaddeedwuxuuubixiyey ceelkaasBi'irShebac,waayo,labadoodubahalkaasbayku dhaarteen.

10LabadoodubaaxdibaykudhigteenBi'irShebac, markaasaaAbiimelegkacayisagoolasocdaFiikolooahaa sirkaalkiiciidankiisaiyoraggiisiioodhan,oowaxayku noqdeendalkiireerFalastiin,Ibraahimnaiyowixiiuu lahaaoodhanwaxaydegganaayeenBi'irShebac, dhulkaasnawuujoogaywakhtidheer.

11IbraahimnawuxuubeerweynkabeerayBi'irShebac,oo wuxuukadhisayafarirdoodooujeedaafartadhinacee dhulka,oowuxuubeercanabahkubeeray,sihaddiiqof socotoahuuIbraahimuyimaadouuugaloiridkastaoo jidkiisakutaal,oouuhalkaaskuhoydo,oouuwaxcuno, oowaxcabbo,oouudhergo,dabadeednauuutago.

12Waayo,reerIbraahimhadiyojeerwayufurnaayeen wiilashadadkasoomaraoosoomara,kuwaasoomaalin walbaimanjirayinaywaxkucunaanoowaxkucabbaan gurigaIbraahim

13NinkastaoogaajaysanoogurigaIbraahimyimid, Ibraahimwuxuusiinjiraycuntouuwaxkucunooowaxku cabbooouudhergo,oomidkastaoogurigiisaqaawanku soogalawuxuuuxidhijiraydharuudoorto,oowuxuusiin jiraylacagiyodahab,oowuxuuusheegijirayRabbiga isagadhulkakuabuuray;tannawuxuusamaynjiray Ibraahimcimrigiisiioodhan

14Ibraahimiyocarruurtiisiiiyowixiiuulahaaoodhan waxaydegeenBi'irShebac,ooteendhadiisiinawuxuuka dhistayilaaXebroon.

15WalaalkiiIbraahimNaaxooriyoaabbihiisiyowixiiay lahaayeenoodhanwaxaydegganaayeenHaaraan,waayo, IbraahimlamaayimandalkiiKancaan

16OocarruurbaaudhashayNaaxoor,ooMilkahgabadhii Haaraanahayd,iyowalaasheedSaarah,naagtiiIbraahim 17Kuwanunawaamagacyadiikuwiiudhashay:Cuus,Buz, Kemuu'eel,Kesed,Chazo,Pildash,Tidlaf,iyoBetuu'el,oo ahaasiddeedwiil,kuwaasuwaawiilashiiMilkaooayu dhashayNaaxoor,ooahaaIbraahimwalaalkiis.

18Naaxoornawuxuulahaaaddoonmagaceedalaodhan jirayRe'uumah,ooiyanawaxayudhashayNaaxoor,iyo Sebach,iyoGachash,iyoTahash,iyoMacakah,ooahaa afarwiil

19CarruurtaNaaxoorudhashaynawaxayahaayeenlaba iyotobanwiilooaangabdhihiisiikujirin,oowaxay carruurugudhasheenHaaraan

20OoCuusooahaacuradkiiNaaxoorwuxuuahaaAbii, Kereef,Gadiin,Melus,iyowalaashoodDebooraah.

21WiilashiiBusnawaxayahaayeenBerachel,iyo Nacamaat,iyoShewaa,iyoMadonuu

22WiilashiiQemuu'eelnawaxayahaayeenAraamiyo Rexob

23WiilashiiQesednawaxayahaayeenCanamlech,iyo Meshay,iyoBenon,iyoYifi;wiilashiiXazonawaxay ahaayeenFildash,iyoMekii,iyoOofer

24WiilashiiFildashnawaxayahaayeenArud,iyo Xamuum,iyoMered,iyoMoloch

25WiilashiiTidlafnawaxayahaayeenMuushan,Kuushan iyoMutzi.

26WiilashiiBetuu'elnawaxayahaayeenSekaar,Laabaan, iyowalaashoodRebeqah

27KuwanuwaaqabiilooyinkiiwiilashiiNaaxoor,oougu dhashayHaaraan;AraaminaQemuu'eeliyowalaalkiis RexobnawaykatageenHaaraan,oowaxaykaheleen dooxodhulkakutaalWebiYufraadagtiisa.

28Oohalkaasaymagaalokadhiseen,oomagaaladana waxayugubixiyeenmagacaFetoorinaAraam,ooilaa maantadanlajoogowaaAraamNaherayim.

29ReerKesednawaxaytageeninaydegaanmeelayka helikaraan,oowaxaytageenoowaxayheleendooxoka soohorjeeddadalkaShinar,oohalkaasaydegeen.

30Oohalkaasayaymagaalokadhisteen,oowaxay magacamagaaladaugubixiyeenKesedmagacaaabbahood, ooahdalkiireerKaldayiinilaamaantadanlajoogo,reer Kaldayiinnadhulkaasbaydegganaayeen,waynabateenoo aadbayutarmeen

31Terax,ooahaaaabbihiiNaaxooriyoIbraahim,ayaa tegeyooguursadaynaagkalemarkuugaboobay, magaceedanawaxaalaodhanjirayFelilah,wayna uuraysatayoowiiludhashay,oowuxuumagiciisiiu bixiyeyZoba

32Teraxnawuxuunoolaashaniyolabaatansannadood markuuSobadhalaykadib.

33SannaddiiTeraxnawuudhintay,oowaxayahayd sannaddiishaniyosoddonaadmarkiiIsxaaqinaIbraahim dhashay.

34WakhtigiiTeraxnoolaawuxuuahaalababoqoliyoshan sannadood,waxaanalaguaasayHaaraan

35SoobainaTeraxnawuxuujiraysoddonsannadood, wuxuunadhalayAraam,iyoAkhlis,iyoMeriiq

36AraaminaSooba,inaTerax,wuxuulahaasaddex naagood,wuxuunadhalaylabaiyotobanwiiliyosaddex gabdhood;RabbigunawuxuuAraaminaSoobasiiyeymaal iyohanti,iyolo'badan,iyoadhiiyolo',ninkiinaaadbuuu kordhay.

37MarkaasaaAraaminaSoobaiyowalaalkiisiyo reerkiisiioodhammukaguureenHaaraan,oowaxay tageeninaydegaanmeelaykahelilahaayeen,waayo, hantidooduaadbayuweynaydooaanayHaaraankusii joogikarin;waayo,maayjoogikarinHaaraaniyagaiyo walaalahoodooahaailmaNaaxoor

38MarkaasaaAraaminaSoobalategeywalaalihiis,oo waxaykaheleendooxoudhowdalkabari,oohalkaasay degeen

39Ooiyanahalkaasaymagaalokadhisteen,oowaxay magaceediiubixiyeenAraam,oolagumagacaabay magacawalaalkooduguweynaa,kaasooilaamaantadanla joogolayidhaahdoAraamSooba.

40WaagaasnaIsxaaqinaIbraahimwuukoray,aabbihiisna IbraahimwuxuubarayjidkaRabbigainuuogaadoRabbiga, Rabbigunawuulajiray

41Isxaaqnawuxuujiraytoddobaiyosoddonsannadood, walaalkiisIsmaaciilnawuxuulasocdayteendhada

42IsmaaciilnawuxuuIsxaaqkufaanay,isagooleh, WaxaanjiraysaddexiyotobansanomarkiiRabbigula hadlayaabbahayinuunagudo,oowaxaanyeelaysidii Rabbigukuhadlayaabbahay,oonaftaydanawaxaanu dhiibayRabbiga,manaaananxadgudbineraygiisiiuu aabbahaykuamray

43IsxaaqnawuxuuIsmaaciilugujawaabay,ookuyidhi, Maxaadiigufaanaysaa,inyaroojidhkaagaahooaad jidhkaagakasoobixisayooRabbigukuguamray?

44Rabbiganool,IlaahaaabbahayIbraahim,haddii Rabbigukuyidhaahdoaabbahay,HaddawiilkaagaIsxaaq qaadoooqurbaanhortaydaukeen,majoojinlahaa,laakiin sifarxadlehayaanuaqbalilahaa.

45RabbigunawuumaqlayeraygiiIsxaaqkulahadlay Ismaaciil,ooRabbigahortiisaayaykuwanaagsanaatay,oo wuxuukufikirayinuuIbraahimkutijaabiyoarrintan.

46MaalintiiwaxaatimidmarkiiwiilashiiIlaahyimaadeen ooayRabbigahortiisaistaageen,Shaydaannawuxuula yimidwiilashiiIlaahRabbigahortiisa.

47MarkaasaaRabbiguwuxuuShayddaankuyidhi, Xaggeebaadkatimid?ShayddaanbaaRabbigaugu jawaabayookuyidhi,Waxaankaimiddhulkaoodhan,oo aankoriyohoosbakusocday

48MarkaasaaRabbiguwuxuuShayddaankuyidhi, Maxaadiisheegaysaaookusaabsancarruurtadhulkaoo dhan?ShayddaanbaaRabbigaugujawaabayookuyidhi, Waxaanarkaycarruurtadhulkaoodhanookuuadeegaoo kuxusuustamarkaywaxkaarabaan.

49Markaadsiisowaxaykaarabaan,waykufadhiistaanoo waykudaayaanoomardambekumaxasuusandoonaan 50MaaragtayIbraahiminaTerax,oomarkiihorecarruur malahayn,ooisagukuuadeegayoomeeloallabarikuu dhisaymeelkastaoouuyimaado,oouuallabaryokudul bixiyey,oouumagacaagahadiyojeeruguyeedhay carruurtadunidaoodhan?

51HaddabamarkiiwiilkiisiiIsxaaqudhashay,wuukaa tegey,oowuxuuusameeyeydiyaafadweyndadkiidalka degganaaoodhan,Rabbigunawuuilloobay

52Waayo,waxkastaoouusameeyeyoodhankumauu keeninqurbaan,qurbaanlaguboamaqurbaannabaadiino, amadibi,wanamariyomidnawixiiuudilaymaalintii wiilkiisanaaskalagagooyay

53Taniyomarkiiwiilkiisadhashayilaahadda,isagoo toddobaiyosoddonsannadoodjira,meelallabariah hortaadakamauudhisin,waxqurbaanahnakuumauu keenin,waayo,wuxuuarkayinaadbixisaywixiiuukaa baryay,sidaasdaraaddeedwuukaategey

54MarkaasaaRabbiguwuxuuShayddaankuyidhi, AddoonkaygiiIbraahimmasidaasbaaduaragtay?Waayo, dhulkamajiromidlamidahisaga,ooahninqummanoo qummanhortaydajooga,ooIlaahkacabsadaoosharkaka fogaada;Anigunawaannoolahay,haddiiaankuidhaahdo,

WiilkaagaIsxaaqhortaydasoosaar,isaguigamauudiidi lahaa,inkabadanhaddaankuidhaahdoinuuqurbaanla gubohortaydakakeenoadhigiisaamalo'diisa

55MarkaasaaShayddaanRabbigaujawaabayoowuxuu kuyidhi,HaddabaIbraahimlahadalsidaadusheegtay,oo waxaadarkidoontaainuumaantaxadgudubsamayndoono oouusanerayadaadaiskatuuridoonin

CUTUBKA23

1WaagaasnaeraygiiRabbiguwuxuuuyimidIbraahim,oo wuxuukuyidhi,Ibraahimow,ooisnawuxuuyidhi,Waai kan.

2Markaasuukuyidhi,Haddakaxeewiilkaagakeligiisah, ooaadjeceshahay,Isxaaq,ootagdalkaMoriyaah,oo halkaaskubixiallabarilagubomidkamidahbuurahaoo lagutusidoono,waayo,halkaaswaxaadkuarkidoontaa daruuriyoammaantaRabbiga

3Ibraahimnawuxuuiskuyidhi,SideenwiilkaygaIsxaaq ugasoocikaraahooyadiisSaarah,siaanRabbigahortiisa ugubixiyoallabarilagubo?

4Ibraahimnawuxuugalayteendhadii,oowuxuuhor fadhiistaynaagtiisiiSaarah,oowuxuukulahadlay erayadan,

5WiilkaygaIsxaaqwaaweynyahay,manauusanbaran adeeggaIlaahiisamuddoah,haddaberriayaanutegi doonaaoowaxaanukeenidoonaaSheem,iyowiilkiisa Ceeber,oohalkaasayuukubarandoonaajidadkaRabbiga, waayo,waxayisagabaridoonaaninuuRabbigaogaadoiyo inuuogaadoinuuhadiyojeerRabbigahortiisakutukado, inuuisagaujawaabidoono,sidaasdarteedwuxuuhalkaas kuogaandoonaajidkalooadeegoRabbigaIlaahiisaah

6Saarahnawaxaytidhi,Siwanaagsanbaaduhadashay, sayidkaygiiyow,tagoosidaadtidhiusamee,laakiinhaiga fogayn,ooyuusanhalkaaskusiijooginmuddodheer, waayo,naftaydayduwaxaykuxidhantahaynaftiisa

7IbraahimnawuxuuSaarahkuyidhi,Gabadhaydiyow,aan RabbigaIlaahayagaahubarinnoinuuwanaagnala sameeyo

8SaarahnawaxaykaxaysaywiilkeediiIsxaaq,oo habeenkaasoodhanayaylajoogtay,waynadhunkatayoo iskuduubtay,oowaxayusheegtayilaasubaxdii 9Markaasaykutidhi,Wiilkaygiiyow,sideebaynaftaydu kaagago'ikartaa?Oohaddanawaydhunkatayooisku duubtay,oowaxayIbraahimkuamartayinuuisagawaxka sheego.

10SaarahnawaxayIbraahimkutidhi,Sayidow,waanku baryayaaye,wiilkaagakafiirso,ooindhahaagakoruqaad, waayo,wiiliyogabadhkalemalihiisagamooyaane

11HakateginHaddiiuugaajaysnaado,cuntosii,haddii uuharraadsanyahaynabiyosii,hauogolaaninuulugku socdo,oohauogolaaninuuqorraxdakufadhiisto.

12Hakudhaafinjidkaookeliya,hanakuqasbinwaxkasta oouudoonayo,laakiinkusameesiduukuusheego

13Saarahnahabeenkiioodhanayaysiqadhaadhuooyday Isxaaqaawadiis,oowaxayusheegtayilaasubaxdii

14Saarahnasubaxdiiayaydharaaduquruxbadankasoo iibsataydharkiiaygurigakuhaysatayoouuAbimeleg siiyey

15MarkaasaywiilkeediiIsxaaququrxisay,oo madaxiisanaduubbayusaartay,oodhagaxqaaliahayay

kuqurxisaydusheeda,oowaxaysiisaycuntojidkaloogu talagalay,waynatageen,Isxaaqnawuxuulasocday aabbihiisIbraahim,qaarkamidahaddoommadiisiinaway raaceensiayjidkaugasooarkaan.

16Saarahnawayraacday,waynaraacdayjidkasiayusoo booqato;oowaxaykuyidhaahdeen,Kunoqoteendhada 17SaarahmarkaymaqashayhadalkiiwiilkeedaIsxaaq ayaysiqadhaadhuooyday,Ibraahimnaninkeediiayaala ooyay,wiilkoodiinawuulaooyayoohinaaduweyn;kuwii lasocdaynaaadbayuooyeen

18SaarahnawaxayqabataywiilkeediiIsxaaq,waynaku dhegtay,waynaiskuduubtayoolaooyday,Saarahna waxaytidhi,Yaagaranayainaanmaantakadibmarkale kuarko?

19Waynawadaooyeen,Ibraahim,Saarah,iyoIsxaaq,iyo kuwiijidkalasocdayoodhammuwaylaooyeen.Saarahna waykatagtaywiilkeediiiyadooaaduooyaysa,oo addoommadiisiiiyogabdhaheediioodhammunawaxayku soonoqdeenteendhadii.

20IbraahimnawuxuulategeywiilkiisiiIsxaaqinay Rabbigahortiisaallabariahaanugubixiyaan,siduuugu amray.

21Ibraahimnawuxuukaxaystaylabaninoodhallinyaroah, kuwaasooahaaIsmaaciilinaHaagaar,iyoaddoonkiisii Eliiceser;waynaraaceen;oointayjidkamarayeenayay dhallinyaradiihadalladaniskulahadleen

22MarkaasaaIsmaaciilwuxuuEliiceserkuyidhi,Baleeg, aabbahayIbraahimwuxuulasocdaaIsxaaqinayRabbigau keenaanallabarilagubo,siduukuamray

23Haddabamarkuusoolaabtowuxuuisiindoonaawax kastaoouuhaysto,siaanisagakadibudhaxlo,waayo, aniguwaxaanahaycuradkiisii

24MarkaasaaEliiceserwuxuuIsmaaciilugujawaabay,oo wuxuukuyidhi,HubaalIbraahimwuxuukulatuuray hooyadaa,oowuxuukudhaartayinaadanwaxkadhaxli dooninwuxuuhaystooodhan,yaasesiindoonawuxuu haystooodhan,iyokhasnadihiisaoodhan,ooaanahayn addoonkiisa,oogurigiisaaaminkuahaa,oohabeeniyo maalinbauadeegijiray,oosameeyeywaxkastaoouuiga doonayay?Wuxuuiidhaxalsiindoonaawixiiuuhaystooo dhanmarkuudhinto

25OomarkiiIbraahimuuwiilkiisaIsxaaqlasocdayjidka, ShaydaanbaauyimidooIbraahimumuuqdayisagooueg ninaaduda'weyn,oois-hoosaysiiyaooqalbijabsan,oo wuxuuusoodhowaadayIbraahimookuyidhi,Madoqon baadtahaymisedoqonbaadtahay,oomaantawaxaadu tegaysaainaadwaxanusamaysowiilkaagakeligiisah?

26Waayo,Ilaahwuxuukusiiyeywiilmaalmahaaga dambe,markaadgabowdo,oomamaantaadutegidoontaa inaaddisho,maxaayeelay,isagumasamaynwaxdulmiah, oomawaxaadkadhigidoontaanaftawiilkaagakeligiisah inuudhulkakabaabba'o?

27MiyaadanogaynoogaranayninwaxanRabbiguuusan kaimankarindhulka?Waayo,Rabbigumasamaynkaro xumaancaynkaasahoodhulkakudhacdainuuku yidhaahdo,Tagoowiilkaagagowrac

28Ibraahimnawuumaqlay,wuunagartayinaytahay hadalkiiShaydaankaooiskudayayinuukaleexiyojidka Rabbiga,laakiinIbraahimmauusandhegaysancodka Shaydaanka,Ibraahimnawuucanaantayoowuuiskategey.

29ShaydaanbaasoonoqdayooIsxaaquyimid,oowuxuu Isxaaqumuuqdayisagooahnindhallinyaroahooqurux badanoowanaagsan

30MarkaasuuusoodhowaadayIsxaaqookuyidhi, Miyaadangaranaynoogaranayninaabbahaadoqonkaah uumaantakuukeenayogowracawaxbala'aan?

31Haddabawiilkaygiiyow,hadhegaysanoohaufiirsan, waayo,waaninda'weynoonacasah,ooyaannaftaada qaaligaahiyoquruxdaadubadhulkakalumin

32Isxaaqnawuumaqlay,oowuxuuIbraahimkuyidhi, Aabbahay,mamaqashaywaxaninkankuhadlay?Sidaas ookalenawuukuhadlay

33IbraahimnawuxuuwiilkiisiiIsxaaqugujawaabay,oo wuxuukuyidhi,Iskajiroohadhegaysanerayadiisa,hana dhegaysanisaga,waayo,isaguwaaShaydaan,oomaanta wuxuuiskudayayaainuunagafogeeyoamarradaIlaah.

34IbraahimweliwuucanaantayShaydaanka,Shaydaanna wuukategey,markuuarkayinuusankaadkaankarinayuu iskaqariyey,oowuutegeyoohortoodamarayisagoojidka kujira;oowuxuuisubeddelaydurdurbiyoodooweynoo jidkakuyaal,IbraahimiyoIsxaaqiyolabadiisii dhallinyaroahnawaxaygaareenmeeshaas,waxayna arkeendurdurweynooxoogbadansidabiyahaxoogga badan

35Oowaxaygaleendurdurkaoowaydhexmareen, biyihiinamarkiihorewaxaygaareenlugahooda

36Markaasaysiqotodheerugusiigudbeendurdurka, biyuhunawaxaygaadheenqoorta,dhammaantoodnaway kabaqeenbiyahaaawadood;oomarkaykagudbayeen durdurka,Ibraahimwuxuugartaymeeshaas,wuunaogaa inaanbiyojirinkahor.

37IbraahimnawuxuuwiilkiisiiIsxaaqkuyidhi,Waan ogahaymeeshanaandurduriyobiyotoonalahayn, haddabawaaShaydaankanwaxanoodhaninoosameeyasi uumaantanoogafogeeyoamarradaIlaah

38Ibraahimnawuucanaantayoowuxuukuyidhi,Rabbigu hakucanaanto,Shaydaanow,nagatag,waayo,waxaanku soconnaaamarradaIlaah

39ShaydaannacodkiiIbraahimayuukabaqay,wuunaka tegey,meeshunawaxaynoqotaydhulengegansidiiay markiihoreahayd

40IbraahimnaIsxaaqwuuraacayoowuxuuukacay meeshiiIlaahusheegay.

41MaalintiisaddexaadIbraahimindhihiisakorbuuu taagay,oowuxuuarkaymeeshiiIlaahusheegayoomeel fogkatimid.

42Markaasaawaxaaumuuqdaytiirdabahoodhulkaka yimidoosamadaukacay,oodaruurammaanahayaa buurtadulsaarnayd,ammaantiiRabbigunadaruurtiibaaka muuqatay

43IbraahimnawuxuuIsxaaqkuyidhi,Wiilkaygiiyow,ma buurtaasaanmeelfogkaaragnoayaadkuaragtaawaxa aankuarko?

44Isxaaqnawuuujawaabayoowuxuuaabbihiiskuyidhi, Waxaanarkayaatiirdabahiyodaruur,ammaanta Rabbigunadaruurtaayaykamuuqataa

45IbraahimnawuxuuogaainwiilkiisiiIsxaaqRabbiga hortiisalagaaqbalayallabarilagubo

46IbraahimnawuxuuEliiceseriyowiilkiisiiIsmaaciilku yidhi,Maaragtaanwaxaaanbuurtakuaragnooomeelfog jooga?

47Markaasaykujawaabeenoowaxayyidhaahdeen, Annaguwaxkalemaaragnosidabuurahakaleeedhulka. IbraahimnawuuogaainaanRabbigukaaqbalininayla socdaan,Ibraahimnawuxuukuyidhi,Halkaniskajooga dameerka,intaananigaiyowiilkaygaIsxaaqbuurtaas tagnoooaanhalkaaskucaabudnoRabbigahortiisa, dabadeednaaanidinkusoonoqonno

48EliiceseriyoIsmaaciilnahalkaasayjoogeen,sidii Ibraahimkuamray

49Ibraahimnawuxuuqaadayqoryoallabariahaanloo gubo,oowuxuusaaraywiilkiisiiIsxaaq,isnawuxuu qaadaydabkiiiyomindidii,oolabadoodiibawaxaytageen meeshaas.

50OomarkaysiisocdeenIsxaaqwuxuuaabbihiiskuyidhi, Baleeg,waxaanarkayaadabiyoqoryo,haddabameeh wankiiqurbaankalaguboRabbigahortiisaloobixinlahaa?

51IbraahimnawuxuuwiilkiisiiIsxaaqugujawaabay, isagooleh,Rabbiguwuxuukaadoortaywiilkayga,inaad noqotoqurbaanlagubooodhammaystiranmeeshiiwankii.

52Isxaaqnawuxuuaabbihiiskuyidhi,Waxkastaoo Rabbigukuguyidhi,farxadiyorayraynayaankusamayn doonaa.

53IbraahimnawuxuuwiilkiisiiIsxaaqkuyidhi,Ma qalbigaagakujirtaafikiramatalokusaabsanarrintanoo aanhabboonayn?Iisheegwiilkaygiiyow,waanku baryayaaye,wiilkaygiiyow,haigaqarin

54IsxaaqnawuxuuaabbihiisIbraahimugujawaabay,oo wuxuukuyidhi,Aabbahay,Rabbiganooliyonaftaadanool, qalbigaygakumajirowaxigacelinayainaanmidigama bidixugaleexdoeraygiiuukulahadlay

55Addimoiyomuruqmidnamadhaqaaqinamama dhaqaaqinarrintan,qalbigayganakumajirofikiramatalo xunooarrintankusaabsan

56Laakiinwaxaankufaraxsanahayookufaraxsanahay arrintan,oowaxaanidhi,WaxaabarakaysanRabbiga maantaiidoortayinaanhortiisakunoqdoqurbaanlagubo 57IbraahimnaaadbuuugufarxayhadalkiiIsxaaq,wayna tageenoowaxayyimaadeenmeeshiiRabbigukahadlay

58Ibraahimnawuxuuusoodhowaadayinuumeeshaas meeshiiallabarigakadhiso,Ibraahimnawuuooyay, Isxaaqnawuxuuqaadaydhagaxyoiyodhooboilaaay dhammeeyeendhismihiimeeshaallabariga

59Ibraahimnawuxuuqaadayqoryihiioowuxuuku hagaajiyeymeeshiiallabarigaoouudhisay

60MarkaasuuwiilkiisiiIsxaaqkaxaystayooxidhayooku ridayqoryihiimeeshaallabarigasaarnaa,siuuRabbiga hortiisaugugowracoallabarilagubo

61Isxaaqnawuxuuaabbihiiskuyidhi,Siadagiixidhoo meeshaallabarigaisaarsiaananujeesanooaanu dhaqaaqin,ooaanugajabinxooggamindidajidhkaygaku jirtaooaannijaasaynallabarigalaguboIbraahimnasidaas buuyeelay.

62Isxaaqnawuxuuaabbihiiskuyidhi,Aabbahay,markaad idishoooaadiigubtoallabariahaan,qaadowixiika hadhaydambaskaygasiaadhooyadaySaarahugukeento, oowaxaadkutidhaahdaa,Kanuwaaudgoonkamacaanee Isxaaq;laakiinhausheegininayfadhidomeeludhowceel amameelsare,siaanaynafteedaiidabagelinooayu dhimato

63IbraahimnawuxuumaqlayhadalkiiIsxaaq,codkiisiina korbuuuqaadayooooyaymarkuuIsxaaqerayadanku

hadlay;ooilmadiiIbraahimayaakusoodaadataywiilkiisii Isxaaq,Isxaaqnaaadbuuuooyay,oowuxuuaabbihiisku yidhi,Aabbahay,dhaqsoiisameedoonistaRabbiga Ilaahayagaahsiduukuguamray.

64QalbiyadiiIbraahimiyoIsxaaqnawaykufarxeen waxaasRabbigukuamray,laakiinishuaadbayuooyday iyadooqalbigufaraxsanyahay

65IbraahimnawuxuuwiilkiisiiIsxaaqkuxidhaymeeshii allabariga,oowuxuusaarayqoryihiidushooda,Isxaaqna wuxuuqoortiisiikufidiyeymeeshiiallabarigahortiisa aabbihiis,Ibraahimnawuxuugacantiisaufidiyeyinuu mindiuqaadoinuuwiilkiisauqaloallabarigubashoah Rabbigahortiisa.

66Markaasmalaa'igihiinaxariistalahaaayaaRabbiga hortiisayimidoowaxaykalahadleenIsxaaq,iyagooleh, 670Rabbiyow,waxaadtahayBoqornaxariisbadanoo naxariisbadanookasarreeyawaxkastaooaadku abuurtaysamadaiyodhulka,oodhammaantoodnawaad taageertaa;haddababiximadaxfurashoiyomadaxfurasho meeshiiaddoonkaagaIsxaaq,oounaxariisooounaxariiso IbraahimiyowiilkiisiiIsxaaq,kuwaasoomaantafulinaya amarradaada.

68Rabbiyow,maaragtaysidaIsxaaqinaIbraahim addoonkaagaahlooguxidhaysidiixayawaanlaqalayo? HaddabaRabbiyow,unaxariisoiyaga.

69MarkaasRabbiguwuxuuumuuqdayIbraahim,oo samadaayuuugayeedhay,oowuxuukuyidhi,Gacantaada hasaarinwiilka,waxbanahakusamayn,waayo,hadda waanogahayinaadIlaahkacabsatomarkaadsamayso falkan,ooaadanigaqarinwiilkaaga,wiilkaagakeligiisah

70MarkaasaaIbraahimindhihiisiikorutaagayooarkay, oobaleeg,wangeesihiisukaynkuqabteen,kaasuwuxuu ahaawankiiRabbigaIlaahahukuabuuraydhulkamaalintii uudhulkaiyosamadasameeyey.

71Waayo,Rabbiguwuxuutaniyomaalintaasdiyaariyey wankaninuunoqdoallabarilagubomeeshiiIsxaaq

72WankanayaausoosocdayIbraahimmarkiiShaydaan qabsadayoogeesihiisakuxidhaykaynta,siuusanugusii soconIbraahim,siuuIbraahimwiilkiisaudilo

73Ibraahimmarkuuarkaywankiioousoosocdaoo Shaydaanbaadiiday,ayuukeenayoomeeshiiallabariga horkeenay,oowiilkiisiiIsxaaqnawuxuukafuray xidhitaankiisii,oowuxuumeeshiisiidhigaywankii, Ibraahimnawuxuuwankiikuqalaymeeshiiallabariga,oo wuxuuubixiyeyallabariahaanmeeshiiwiilkiisaIsxaaq

74Ibraahimnawuxuukurusheeyeydhiiggiiwanka meeshiiallabariga,oowuxuukuqayliyeyooyidhi,Kanu waameeshiiwiilkayga,oomaantawaxaalooarkidoonaa sidadhiiggawiilkaygaRabbigahortiisa

75WaxkastaooIbraahimkusameeyaymunaasabaddan meeshaallabarigaagteeda,ayuuqaylinjirayooodhanjiray, Kanuwuxuukujiraaqolkawiilkayga,maantanaRabbiga hortiisahalagutixgeliyomeeshiiwiilkaygaIbraahimna wuxuudhammeeyeyadeeggiioodhanoomeesha allabarigaagteedaah,adeeggiinaRabbigahortiisaayaa lagaaqbalay,waxaanalootiriyeysidiiIsxaaqookale; RabbigunamaalintaasayuubarakeeyeyIbraahimiyo farcankiisii

76ShaydaanbaaSaarahutegey,oowuxuuumuuqdaynin da'ahooaaduhooseeyaooqalbiqabow,Ibraahimnaweli

wuxuuRabbigahortiisakubixinayayqurbaankiila gubayay.

77Markaasuukuyidhi,Miyaadangaranaynshuqulkii Ibraahimmaantakusameeyeywiilkaagakeligiisah? Waayo,wuuqaadayIsxaaqoomeelallabaribuudhisay, wuunadilay,oomeeshiiallabarigaayuuallabariahaanugu bixiyey,Isxaaqnawuuooyayookuhorooyayaabbihiis, laakiinsemauueegin,umanauunaxariisan.

78Shaydaanbaakuceliyayerayadan,wuunakategey, Saarahnawaxaymaqashaydhammaanhadalladii Shaydaanka,waxaynaumalaynaysayinuuyahayninda'ah ookamidahwiilashiidadkaeelajoogaywiilkeeda,oou yimidoousheegaywaxyaalahan.

79Saarahcodkeediibaykoruqaaddayooooyday,oosi qadhaadhayayuooydaywiilkeediiaawadiis;wayna dhulkakudhacdayoociidbaymadaxakushubtay,oo waxaytidhi,Wiilkaygiiyow,Isxaaqwiilkaygiiyow,waxaan jeclaanlahaainaanmaantakuudhintomeeshiiaadkatimid Oowaysiiooydayoowaxaytidhi,Wiilkaygiiyow, WiilkaygiiyowIsxaaqow,waankuumurugoonayaamaanta 80Oohaddanawaysiiooyaysay,oowaxaytidhi,Aad baankuumurugaysanahaykadibmarkiiaankukoriyeyoo aankukoriyey;haddafarxaddayduwaxayisubeddeshay baroorashoadigakugusocota,anigooaadkuuxiisaynayay, ooooyayooIlaahbaryayilaaaankudhalaysagaashanjir; oohaddamaantawaxaaduadeegtaymindiiyodabsiloogu bixiyoqurbaan

81Laakiinwaankuqalbiqaboojinayaa,wiilkaygiiyow, waayo,eraygaRabbigaayaadsamaysay,waayo,yaajebin karaeraygaIlaaheenna,oogacantiisakujiranaftawax kastaoonool?

82RabbiyowIlaahayagow,adiguxaqbaadtahay,waayo, shuqulladaaduoodhammuwaawanaagsanyihiinoowaa xaq,waayo,anigunawaankufarxayeraygaagaaad amartay,oointayindhahaygusiqadhaadhahuooyayaanna qalbigayguwuufarxaa

83Saarahnawaxaymadaxeedasaartaylaabtamidkamid ahgabdhaheeda,waynaaamustaysidiidhagaxookale 84Dabadeedwaykacdayoowayisweydiisayilaaaytimid Xebroon,oowaxayweydiisaydadkiiaylakulantayoo dhanoojidkamarayay,manajirincidusheegikartawaxa kudhacaywiilkeeda

85Markaasaylatimidgabdhihiiaddoommadauahaaiyo raggiiaddoommadauahaaQireatArbac,taasooah Xebroon,oowaxayweydiisaywiilkeeda,oohalkaasay joogtayintiiayqaarkamidahaddoommadiisiiudirtay inaykaraadiyaanmeeshiiIbraahimIsxaaqlategey;oo waxayutageeninaykaraadiyaangurigiiSheemiyo Ceeber,oowaywaayeen,oowaxaykadoondooneendalka oodhan,laakiinsehalkaasmajoogin

86Baleeg,ShaydaanbaaSaarahuyimidisagoouegnin da'ah,wuunayimidoohorteedaistaagay,oowuxuuku yidhi,Beenbaankulahadlay,waayo,Ibraahimmadilin wiilkiisamanadhiman;markaymaqashayhadalkana farxaddeeduaadbayuxoogbadnaydwiilkeedaawgiis,oo nafteedufarxadbaykubaxday;waydhimatayoowaxaa lagusooururaydadkeedii.

87MarkiiIbraahimuudhammeeyeyhawshiisiiayuu wiilkiisiiIsxaaqkusoonoqdayraggiisiidhallinyaradaahaa, waynakaceenoowaxaywadatageenBi'irShebac,wayna yimaadeengurigiisii

88IbraahimwuxuuraadiyaySaarah,manauuhelin,wuuna weydiiyayiyada,waxaynakuyidhaahdeen,Waxayu tagtayXebrooninaylabadiinubaidinkaraadisomeeshii aadtagteen,waayo,sidaasayaaloosheegay.

89IbraahimiyoIsxaaqwaxayutageenXebroon,markay ogaadeeninaydhimatayayaycodkoodiikoruqaadeenoo siqadhaadhuguooyeen;Isxaaqnawuxuukudhacay wejigahooyadiisoouooyay,oowuxuukuyidhi,Hooyoy, hooyoy,sideebaadiigatagtay,xaggeebaadsetagtay? Sideebaadiigatagtay!

90IbraahimiyoIsxaaqnaaadbayuooyeen, addoommadiisiioodhammunawaxaylaooyeenSaarah aawadeed,oowaxayubaroorteenbaroorweynooaadu weyn

CUTUBKA24

1Saarahcimrigeediiwuxuuahaaboqoliyotoddobaiyo labaatansannadood,Saarahnawaydhimatay,Ibraahimna wuxuukakacaymeydkiisiihortiisasiuuuraadsadomeel laguaasonaagtiisiiSaarahMarkaasuutegeyoolahadlay reerXeedooahaadadkiidalkadegganaa,oowuxuuku yidhi,

2Waxaanahayshisheeyeiyoqofqariibahookulajooga dhulkaaga,dhulkiinnaisiiyameelxabaaleedoohantiah,si aanmeydkaygahortaydaugaaaso

3ReerXeednawaxayIbraahimkuyidhaahdeen,Baleeg, dhulkuwaahortaada,qabriyadayadauguwanaagsankuaas meydkaaga,waayo,ninnakaamahoristaagidoonoinaad meydkaagaaasto

4Ibraahimnawuxuukuyidhi,Haddaadtanraallikatihiin tagaooiibaryaCefrooninaSokhar,ooiweyddiistainuui siiyogodkaMakfelah,ookuyaaldhammaadkabeertiisa, ooaanisagakaiibsandoonowaxkastaoouudoonayo.

5CefroonnawuxuudhexdegganaareerXeed,wayna tageenoouyeedheen,oowuxuuhoryimidIbraahim, CefroonnawuxuuIbraahimkuyidhi,Baleeg,waxaadu baahantahayaddoonkaaga,waansamayndoonaa Ibraahimnawuxuuyidhi,Maya,laakiinwaxaaniibsan doonaagodkaiyobeertaaadhaysatoqiimoahaan,siayu noqotomeelxabaaleedweligeedah

6Cefroonnawuujawaabayoowuxuukuyidhi,Baleeg, berrinkaiyogodkaayaahortaadayaal,wixiiaadrabtobixi. Ibraahimnawuxuuyidhi,Qiimobuuxdaayaankaiibsan doonaagacantaadaiyogacantakuwakasoogalairidda magaaladaada,iyogacantafarcankaagaweligiis.

7MarkaasaaCefrooniyowalaalihiisoodhammumaqleen, IbraahimnawuxuuCefroonumiisaamayafarboqoloo sheqeloolacagah,oowuxuukuridaygacantaCefrooniyo gacantiiwalaalihiisoodhan;Ibraahimnawuxuuqoray macaamilkan,oowuxuukuqorayafarmarkhaati 8Kuwanuwaamagacyadiimarkhaatiyaasha,Amigalina AbishnaooahaareerXeed,AdichorominaAshunaakoo ahaareerXiwi,AbdooninaAkhiraamooahaareer Gomeray,BaqdilinaAbidiishooahaareerSiidoon 9Ibraahimnawuxuuqaadaykitaabkiiiibka,oowuxuuku ridaykhasnadihiisii,kuwaasooaherayadiiIbraahimku qoraykitaabka,kuwaasooahaa:

10IngodkaiyobeertaIbraahimkaiibsadayCefroonkii reerXeed,iyofarcankiisii,iyokuwakabaxaya magaaladiisa,iyofarcankoodaweligood,ayunoqon

doonaaniibsiIbraahimiyofarcankiisaiyokuwakasoo baxayadhexdiisa,inayhantiahaanunoqdaanmeel xabaaleedooweligeedah;oowuxuukudhejiyayshaabad oouumarkhaatiyaalkulamarkhaatifuray.

11Beertiiiyogodkiikudhexyiil,iyomeeshaasoodhanba waxaalooxaqiijiyayIbraahimiyofarcankiisiika dambeeyay,ookayimidreerXeed;baleeg,waxaykutaal horteedaMamreookutaalXebroon,ookutaaldalka Kancaan

12MarkaaskadibIbraahimwuxuunaagtiisiiSaarahku aasayhalkaas,meeshaasiyosoohdinteediioodhammuna waxayunoqdeenIbraahimiyofarcankiisiimeelxabaaleed oohantiah.

13IbraahimnaSaarahayuukuaasaysharafsidiilaguarkay aaskiiboqorrada,waxaanalaguaasaydharaaduqurux badanooqurxoon.

14OowaxaaqabrigeediikusugnaaSheem,wiilashiisii Ceeber,iyoAbiimeleg,iyoCanar,iyoAshkol,iyoMamre; oodadkiidalkadegganaaoodhammunawaydabasocdeen qabrigeedii

15Saarahcimrigeeduwuxuuahaaboqoliyotoddobaiyo labaatansannadood,waynadhimatay,Ibraahimnawuxuu baroortaytoddobamaalmoodoobaroorah

16Dadkiidalkadegganaaoodhammunawaxayuqalbi qaboojiyeenIbraahimiyowiilkiisiiIsxaaqSaarah aawadeed

17MarkiimaalmihiibaroortaaydhammaadeenIbraahim wuxuudiraywiilkiisiiIsxaaq,oowuxuutegeygurigii SheemiyoCeeberinuubartojidadkaRabbigaiyo amarradiisa;Ibraahimnahalkaasayuujoogaysaddex sannadood.

18WaagaasIbraahimbaakacay,isagaiyo addoommadiisiioodhanba,oowaxaytageenooku noqdeenBi'irShebac;Ibraahimnaiyoaddoommadiisiioo dhammuwaxayjoogeenBi'irShebac

19Sannaddiikacaankii,Abiimelegooahaaboqorkiireer Falastiinayaadhintaysannaddaas,markuudhintaywuxuu jirayboqoliyosaddexiyosagaashansannadood; IbraahimnawuxuulategeydadkiisiidhulkiireerFalastiin, oowaxayutacsiyeeyeenreerkiioodhaniyo addoommadiisiioodhan,dabadeednawuunoqdayoo gurigiisiitegey

20KadibgeeridiiAbiimelegayayreerGeraarwaxay kaxaysteenwiilkiisiiBenmalik,oowuxuujiraylabaiyo tobansanoookeliya,oowaxaykudhigeenmeeshii aabbihiis.

21MarkaasaymagiciisiiugubixiyeenAbiimelegmagicii aabbihiis,waayo,sidaasbayGeraarkusamaynjireen; Abiimelegnawuxuuboqorkaahaameeshiiaabbihiis Abiimeleg,oocarshigiisiibuukufadhiistay

22LuudinaHaaraannawaagaasayuudhintay,sannaddii sagaaliyosoddonaadeecimrigiiIsxaaq,wakhtigiiLuud noolaaoodhammunawuxuuahaaboqoliyoafartan sannadood,wuunadhintay

23KuwanuwaawiilashiiLuud,oogabdhihiisiiudhashay: curadkiimagiciisuwuxuuahaaMoo'aab,kanlabaadna magiciisuwuxuuahaaBenaamiim.

24LabadiiwiileeLuudwaytageenoowaxaynaagoka guursadeendalkiiKancaan,oowaxayudhaleencarruur, reerMoo'aabnawaxayahaayeenEd,Mayon,Tarsus,iyo

Kanvil,afarwiil,kuwaasooahaabbayaalreerMoo'aab ilaamaantadanlajoogo.

25OoqabiilooyinkiireerLuudoodhammuwaxaytageen inaydegaanmeelkastaooayubateen,waayo,waywax badandhaleenooaadbayutarmeen.

26Markaasaytageenoomagaalooyinkadhisteendalkiiay degganaayeen,oowaxaymagacyadoodaubixiyeen magaalooyinkiiaydhisteen.

27NaaxoorinaTerax,ooahaaIbraahimwalaalkiis,ayaa wakhtigaasdhintaysannaddiiafartanaadeecimrigiiIsxaaq WakhtigiiNaaxoornoolaaoodhammunawuxuuahaa boqoliyolabaiyotoddobaatansannadood,wuunadhintay, oowaxaalaguaasayHaaraan.

28OomarkuuIbraahimmaqlayinwalaalkiisdhintay,ayuu caloolxumaaday,oomaalmobadanayuuubaroortay walaalkiis.

29MarkaasaaIbraahimwuxuuuyeedhayEliiceserooahaa addoonkiisiimadaxuahaainuugurigiisakulataliyo;oo intuuyimidayuuhortiisiiistaagay.

30Ibraahimnawuxuukuyidhi,Baleeg,waangaboobay, garanmaayomaalintadhimashadayda,waayo,waan gaboobay;haddabakac,ooiskatagoowiilkaygahanaag ugaguurinmeeshaniyodhulkan,gabdhahareerKancaan ooaandhexdeggannahay

31Laakiintagdhulkaygiiiyomeeshaaankudhashay,oo halkaasnaagugasooguuriwiilkayga,ooahRabbiga Ilaahasamadaiyodhulkaooigasooqaadaygurigii aabbahayooikeenaymeeshan,ooiguyidhi,Farcankaaga ayaandhulkansiindoonaadhaxalweligiisah,oowuxuu malaa'igtiisakaahorsoodiridoonaaoojidkaagaku barwaaqayndoonaa,siaadwiilkayganaagugasoohesho qoyskaygaiyogurigaaabbahay

32AddoonkiinawuxuusayidkiisiiIbraahimkuyidhi,Bal eeg,waxaanusocdaameeshaadkudhalatayiyogurigii aabbahaa,oowiilkaagananaagugasooguuridoonaa halkaas;laakiinhaddiinaagtuaanaydoonayninayiraacdo dhulkan,mawiilkaagaankucelindoonaadalkiiaadku dhalatay?

33Ibraahimnawuxuukuyidhi,Iskajiroowiilkayga halkanhakusoocelin,waayo,Rabbigaaanhortiisaku socdayayaamalaa'igtiisakaahorsoodiridoonaoo jidkaagakubarwaaqoobidoona

34EliicesernawuxuuyeelaysidiiIbraahimkuamray, EliicesernawuxuusayidkiisiiIbraahimugudhaartay arrintan;Eliicesernawuxuukacayoowuxuukaxaystay tobanawrookamidahawrtiisayidkiisii,iyotobanninoo kamidahaddoommadiisayidkiisii,waynakaceenoo waxaytageenHaraan,ooahaydmagaaladiiIbraahimiyo Naaxoor,siaynaagugukeenaanIsxaaqinaIbraahim;oo intaytageenIbraahimwuxuuudiraygurigiiSheemiyo Ceeber,oowaxaykakeeneenwiilkiisiiIsxaaq

35Isxaaqnawuxuukusoonoqdaygurigiiaabbihiisooku yiilBi'irShebac,Eliiceseriyoraggiisiinawaxayyimaadeen Haaraan;oowaxaykuistaageenmagaaladaagteedabiyomareenka,awrtiisiinawuxuukujilbajoogsadaybiyaha agtooda,oohalkaasaykuhoydeen

36MarkaasaaEliiceser,ooahaaaddoonkiiIbraahim, baryayooyidhi,IlaahaIbraahimsayidkaygayow,maantai soocelioounaxariisosayidkayga,inaadmaantanaagu samaysatowiilkasayidkaygaookasoojeedaqoyskiisa.

37RabbigunawuumaqlaycodkiiEliiceser,addoonkiisii Ibraahimaawadiis,oowuxuulakulmaygabadhiiBetuu'el, inaMilkah,ooahaydnaagtiiNaaxoor,ooahaydwalaalkii Ibraahim,Eliicesernawuxuuyimidgurigeedii.

38Eliicesernawuxuuusheegaywaxkastaoouuka welwelay,iyoinuuyahayaddoonkiiIbraahim,waynaaad ugufarxeenisaga

39KulligoodnawayammaaneenRabbigaoowaxaas keenay,oowaxayIsxaaqusiiyeenRebeqah,gabadhii Betuu'el

40Gabadhiinaaadbayuquruxbadnayd,bikradbayahayd, Rebeqahnawakhtigaaswaxayjirtaytobansannadood

41Betuu'eliyoLaabaaniyocarruurtiisiinahabeenkaas ayaydiyaafadsameeyeen,Eliiceseriyoraggiisiinaway yimaadeen,oowaxbaycuneenoocabbeen,habeenkaasna halkaasaykufarxeen.

42MarkaasaaEliiceserkacayaroortii,isagaiyoraggiila jirayba,oowuxuuuyeedhayreerkiiBetuu'eloodhan,oo wuxuukuyidhi,Idirasiaansayidkaygautago.Markaasay kaceenooRebeqahiyokalkaalisadiiDeborahooahayd gabadhiiCuuswaydireen,oowaxaysiiyeenlacagiyo dahab,iyoaddoommoragiyodumarba,waynau duceeyeen

43MarkaasayEliiceseriyoraggiisiibadireen,oo addoommadiisiinawaykaxeeyeenRebeqah,ooisnawuxuu utegeysayidkiisiiookunoqdaydalkiiKancaan

44IsxaaqnawuuguursadayRebeqah,oonaagtiisiibay noqotay,markaasuuteendhadiisiisoogeliyey.

45Isxaaqnaafartansannadoodbuujiraymarkuuguursaday Rebeqah,ooahaydgabadhiiBetuu'elooahaaadeerkiis

CUTUBKA25

1WaagaasIbraahimwuxuuguursadaynaagkaleisagoo gaboobay,magaceedanawaxaalaodhanjirayQetuurah,oo katimiddalkaKancaan

2OowaxayudhashaySimraan,iyoYoqshaan,iyo Medaan,iyoMidyaan,iyoYishbaaq,iyoShuu'ax,ooahaa lixwiilWiilashiiSimraannawaxayahaayeenAbihen,iyo Molich,iyoNaarim.

3WiilashiiYoqshaannawaxayahaayeenShebaaiyo Dedaan,wiilashiiMedaannawaxayahaayeenAmida,iyo Yoo'aab,iyoGokii,iyoEliishaa,iyoNotach;wiilashii MidyaannawaxayahaayeenCeefah,iyoCeefer,iyo Xanoog,iyoAbiidaa,iyoEldacah

4WiilashiiIshbaqnawaxayahaayeenMakiro,Beyodua, iyoTator

5WiilashiiShuucaahnawaxayahaayeenBildad,Mamdad, Munaan,iyoMeban;kuwaasoodhammuwaa qabiilooyinkiiwiilashiiKetuurahooahaydnaagtiireer KancaanooayudhashayIbraahimooahaaCibraaniga

6Ibraahimnawuudiraykuwaasoodhan,oowuxuusiiyey hadiyado,waynakatageenwiilkiisiiIsxaaqsiayudegaan meelkastaooaykahelilahaayeen

7Kuwaasoodhammuwaxayutageenbuurtabarikutaal, oowaxaydhisteenlixmagaaloooayilaamaantadan degganyihiin.

8LaakiinsereerShebaaiyoreerDedaan,ooahaareer Yoqshaan,iyocarruurtoodii,lamaaydegganaan walaalahoodmagaalooyinkoodii,laakiinsewayguureenoo waxaydegeenbeerahaiyocidladailaamaantadanlajoogo

9ReerMidyaan,inaIbraahim,waxayutageenxaggabari eedalkaKuush,oowaxayhalkaaskaheleendooxoweyn ookutaaldalkabari,oohalkaasaydegeenoowaxayka dhisteenmagaalo,oohalkaasaydegeen,ooilaamaantadan lajoogowaadalkaMidyaan.

10OoreerMidyaannawaxaydegganaayeenmagaaladiiuu dhisay,isagaiyoshantiisiiwiiliyowixiiuulahaaoodhan 11KuwanuwaamagacyadiiwiilashiiMidyaan, magacyadoodiinamagaalooyinkoodiibayahaayeen,waana Ceefah,iyoCeefer,iyoXanoog,iyoAbiidac,iyoEldacah 12WiilashiiCeefahnawaxayahaayeenMetach,Meshar, Abii,iyoTsanu'a,wiilashiiCeefernawaxayahaayeen Cefroon,Suur,Alirun,iyoMediin,wiilashiiXanoogna waxayahaayeenRecuu'eel,Reqem,Aasi,Alyoshub,iyo Alaad

13WiilashiiAbiidanawaxayahaayeenXuur,iyoMeluud, iyoKeruri,iyoMolkii;wiilashiiEldaacnawaxayahaayeen Miker,iyoRebac,iyoMalkiyaah,iyoGaabol;kuwanuwaa magacyadiireerMidyaansidayqabiilooyinkooduahaayeen; dabadeednaqabiilooyinkiireerMidyaanwaxaykufideen dalkiireerMidyaanoodhan

14KuwanuwaafarcankiiIsmaaciilinaIbraahim,kii HaagaarooahaydaddoontiiSaarahayudhashayIbraahim 15Ismaaciilnawuxuuguursadaynaagkatimiddalka Masar,magaceedanawaxaalaodhanjirayRibah,taasoola odhanjirayMeribah

16OoRibahnawaxayIsmaaciiludhashayNebayot,iyo Qedaar,iyoAdbe'el,iyoMibsam,iyowalaashoodBosmat. 17IsmaaciilnawuxuunaagtiisiiRibahkaeryay,waynaka tagtayooMasarayaykulaabataygurigiiaabbaheed,oo halkaasaydegtay,waayo,aadbayuguxumaydIsmaaciil iyoaabbihiisIbraahimhortooda

18DabadeednaIsmaaciilwuxuuguursadaynaagkatimid dalkaKancaan,magaceedanawaxaalaodhanjiray Malkuut,waxaynaudhashayNishma,Dumah,Masa, Chadad,Tema,Yetur,Naphish,iyoKedma

19KuwanuwaawiilashiiIsmaaciil,kuwanunawaa magacyadoodii,iyagooahlabaiyotobanamiirookalaah quruumahoodii;dabadeednaqabiilooyinkiiIsmaaciilway kalafirdheen,Ismaaciilnawuxuukaxaystaycarruurtiisii iyowixiiuuhaystayoodhan,iyonafahareerkiisaiyowixii uulahaaoodhan,oowaxaytageeninaydegaanmeelayka helilahaayeen.

20Markaasaytageenoowaxaydegeenmeeludhow cidladaFaaraan,oodegganaayeennawaxaykabilaabantay XawiilaahiyoShuur,ookuhortaalMasar,markaadu socotoxaggaAshuur

21Ismaaciiliyowiilashiisiinawaxaydegganaayeendhulka, carruurbaynaudhaleen,waynabateenooaadbayu tarmeen

22KuwanunawaamagacyadiiwiilashiiNebayotee curadkiiIsmaaciilahaa:Mend,Send,Mayon;wiilashii QedaarnawaxayahaayeenAlyon,Kezem,Chamad,iyoEli 23WiilashiiAdbe'elnawaxayahaayeenXamaadiyo Yaabiin;wiilashiiMibsamnawaxayahaayeenCobadyaah, iyoCebedmeleg,iyoYeush;kuwanuwaaqabiilooyinkii wiilashiiRibahooahaydnaagtiiIsmaaciil.

24WiilashiiMishmaacinaIsmaaciilnawaxayahaayeen Shammuuca,Sekaryoon,iyoCoobeed;wiilashiiDuumana waxayahaayeenKeseed,iyoCeelii,iyoMakhmad,iyo Cameed

25WiilashiiMasanawaxayahaayeenMelon,Mulaiyo Ebidadoon;wiilashiiChadadnawaxayahaayeenAzur, Minzar,iyoEbedmelek;wiilashiiTeemanawaxay ahaayeenSeir,Saadon,iyoYakol.

26WiilashiiYetuurnawaxayahaayeenMerith,Yaish, Alyo,iyoFakhot;wiilashiiNaafishnawaxayahaayeen Ebed-Tamed,Abiyaasaaf,iyoMir;wiilashiiKedmana waxayahaayeenCalip,Tachtii,iyoOomir;kuwanuwaxay ahaayeenwiilashiiMalkuudooahaydnaagtiiIsmaaciil sidiiayreerahooduahaayeen

27KuwanuwaaqabiilooyinkiiIsmaaciilsidiifarcankoodii ookale,oowaxaydegganaayeendhulkiiaymagaalooyin kadhisteenilaamaantadanlajoogo.

28RebeqahooahaydgabadhiiBetuu'el,ooahaydnaagtii inaIbraahimIsxaaq,wakhtigaasmadhalaysbayahayd,oo carruurnamaaylahayn;Isxaaqnawuxuuladegganaa aabbihiisdalkiiKancaan;RabbigunawuxuulajirayIsxaaq; ArfaksadooahaainaSheemooahaainaNuuxnawuu dhintaywakhtigaas,sannaddiisiddeediyoafartanaadee cimrigiiIsxaaq,wakhtigiiArfaksadnoolaaoodhammuna wuxuuahaaafarboqoliyosiddeediyosoddonsannadood, wuunadhintay.

CUTUBKA26

1SannaddiisagaaliyokontonaadoouuIsxaaqina Ibraahimnoolaa,Rebeqahnaagtiisiiwelimadhalaysbay ahaydwakhtigaas.

2RebeqahnawaxayIsxaaqkutidhi,Runtiiwaanmaqlay, sayidkaygiiyow,inhooyadaaSaarahaymadhalaysahayd wakhtigiiayjirtayilaaRabbigeyIbraahim,aabbahaa,uuu duceeyeyooayuuraysatay

3HaddabaistaagooIlaahuducee,ooisnawuumaqli doonaaoonaxariistiisaayuuinaxusuusandoonaa.

4IsxaaqnawuxuunaagtiisiiRebeqahugujawaabay,oo wuxuukuyidhi,IbraahimwuxuuhoreiigubaryayIlaah inuufarcankiisatarmo,haddabamadhalaysnimadanayaa nagaimandoontaadiga

5Rebeqahnawaxaykutidhi,Laakiinhaddakacootukada, siRabbiguumaqlotukashadaadaoouucarruurisiiyo. Isxaaqnawuumaqlayhadalkiinaagtiisa,Isxaaqiyo naagtiisiinawaykaceenoowaxaytageendalkiiMoriyaah inayhalkaaskutukadaanooayRabbigakadoondoonaan, oomarkayhalkaasyimaadeenIsxaaqbaaistaagayoo Rabbigaubaryaynaagtiisiiaawadeed,maxaayeelay, madhalaysbayahayd.

6Isxaaqnawuxuuyidhi,RabbiyowIlaahasamadaiyo dhulka,oonaxariistaadaiyonaxariistaadabadhulkaka buuxsama,adigaooaabbahaykasookaxeeyeygurigii aabbihiisiyomeeshiisiikudhashay,oodhulkankeenay,oo kuyidhi,Farcankaagaayaandhulkasiindoonaa,oowaadu ballanqaadday,oowaxaadkutidhi,Farcankaagawaxaanu badindoonaasidaxiddigahacirkaiyosidaciiddabadda, haddaerayadaaduharumoobaandoonaanwaxaad aabbahaykulahadashay

7Waayo,waxaadtahayRabbigaIlaahayagaah, indhahayaguadigaykuusoojeedaaninaadnasiisofarcan dadah,sidaadnooballanqaadday,waayo,adigaaah RabbigaIlaahayagaah,indhahayagunaadigakeliyaayay kuusoojeedaan.

8RabbigunawuumaqlaybaryadiiIsxaaqinaIbraahim, Rabbigunawaakaaqbalay,naagtiisiiRebeqahnaway uuraysatay

9Ooqiyaastiitoddobabiloodkadibmarkiicarruurtuay uurkeedaiskudhexyaaceen,aadbaynauxanuunsatayinay daashay,oowaxaykutidhidumarkiioodhanoodalka joogay,Masidaasookalebaaidinkudhacday?Markaasay kuyidhaahdeen,Maya.

10Oowaxaykutidhi,Maxaankeligayugaahaydumarka dhulkajoogaoodhan?Markaasaywaxayutagtaydalkii MoriyaahsiayRabbigaugaraadisoarrintanaawadeed;oo waxayutagtaySheemiyowiilkiisiiCeebersiaywaxuga weydiisoarrintan,iyoinayRabbigakaraadiyaanarrintan iyadakusaabsan

11OoiyanawaxayIbraahimkacodsatayinuuRabbiga waxkaweydiiyowaxkastaookudhacay.

12MarkaasaydhammaantoodRabbigawaxka weyddiiyeenarrintan,oowaxayusheegeeninaylaba carruurahuurkaagakujiraan,labaquruumoodnawayka soobixidoonaan;ooquruunbaakaxoogbadnaandoonta tankale,kanweynunawuxuuuadeegidoonaakankayar

13Oomarkiimaalmihiiayumulilahayddhammaadeen ayayjilbajoogsatay,oobaleeg,waxaamaxalkeediiku jiraymataano,sidiiRabbigukuyidhiiyada

14Kiihorewuxuusoobaxayisagoocasoodhansidadhar dhogorleh,dadkiidalkaoodhammunawaxaymagiciisiiu bixiyeenCeesaw,iyagooleh,Kanuwuxuukasoobaxay uurkiihooyaday.

15Dabadeednawaxaayimidwalaalkiis,gacantiisuna waxayqabataycidhibtaCeesaw,sidaasdaraaddeed magiciisiiwaxaaloobixiyeyYacquub.

16Isxaaq,inaIbraahim,wuxuujiraylixdansannadood markuuiyagadhalay

17Wiilashuwaxaykoreenilaasannaddoodiishaniyo tobnaad,waxaynakusoodhexbaxeendadkaCeesaw wuxuuahaaninxeeladbadanookhiyaanobadan,iyo ugaadhsadekhibradlehooduurkakutakhasusay, Yacquubnawuxuuahaaninqummanooxigmadleh,oo teendhooyinkudegganaa,ooadhidaajinjiray,oobaran jirayqaynuunnadaRabbigaiyoamarradaaabbihiisiyo hooyadiis

18Isxaaqiyowiilashiisiiwaxayladegganaayeenaabbihiis IbraahimdalkiiKancaan,sidiiIlaahkuamray.

19MarkaasaaIsmaaciilinaIbraahimtegey,isagoo carruurtiisiiiyowixiiaylahaayeenoodhanbalasocday,oo waxaykunoqdeendalkiiXawiilaah,oohalkaasaydegeen. 20Dhammaancarruurtiinaagihiiaddoommahaahaaee Ibraahimwaxayutageeninaydegaandhulkabari,waayo, Ibraahimwuukadiraywiilkiisii,oowuxuusiiyey hadiyado,waynatageen

21Ibraahimnawuxuulahaaoodhanwuxuusiiyey wiilkiisiiIsxaaq,oowuxuukaloosiiyeykhasnadihiisiioo dhan

22Markaasuukuamrayookuyidhi,Miyaadangaranayn oogaranayninRabbiguyahayIlaahasamadaiyodhulka jooga,ooisagamooyaanemidkalemajiro?

23Ooisaguwuxuuigasooqaadaygurigiiaabbahayiyo meeshiiaankudhashay,ooisiiyeywaxyaalahanoodhan eedhulkakujira,Ooigasamatabbixiyeytaladakuwa sharkaleh,waayo,isagaankukalsoonaa.

24Oowuxuuikeenaymeeshan,wuunaiga samatabbixiyeyUurCasdim;oowuxuuiguyidhi, Farcankaagaayaandalalkanoodhansiindoonaa,wayna dhaxlidoonaanmarkaydhawraanamarradayda,iyo qaynuunnadayda,iyoxukummadaydaaankuguamray,oo aaniyagakuamridoono

25Haddabawiilkaygiiyow,codkaygadhegaysooodhawr amarradaRabbigaIlaahaagaahooaankuguamray,hauga leexanjidkatoosanxaggamidigtaiyoxaggabidixdatoona, siaadadigaiyocarruurtaadakaadambaysabaweligiinu nabdoonaataan

26OoxusuusoshuqulladiiyaabkalahaaeeRabbigaiyo raxmadiisiiuuinoosameeyeymarkuunaga samatabbixiyeygacantiicadaawayaasheenna,ooRabbiga Ilaaheennaahuuuiyagagacanteennakuriday,haddaba sidaasdaraaddeeddhawrwixiiaankuguamrayoodhan,oo hakaleexanamarradaIlaahaaga,oohauadeeginisaga mooyaane,siayadigaiyofarcankaagakaadambeeyabau nabdoonaadaan.

27Oocarruurtaadaiyofarcankaagababarqaynuunnada Rabbigaiyoamarradiisa,oobarjidkatoosaneeayku soconlahaayeen,siayweligoodunabdoonaadaan.

28Isxaaqnawuxuuaabbihiisugujawaabay,oowuxuuku yidhi,WixiiRabbiguamraywaansamayndoonaa,oo kamaleexandoonoamarradaRabbigaIlaahaygaah,oo waxkastaoouuiguamraywaanxajindoonaa;Ibraahimna wuxuubarakeeyeywiilkiisiiIsxaaqiyocarruurtiisiiba; IbraahimnawuxuuYacquubbaraysharcigaRabbigaiyo jidkiisa

29WaagaasIbraahimwuxuudhintaysannaddiishaniyo tobnaadoocimrigiiYacquubiyoCeesaw,wiilashiiIsxaaq, cimrigiiIbraahimoodhammunawuxuuahaaboqoliyo shaniyotoddobaatansannadood,wuunadhintay,oowaxaa dadkiisiiloogudarmadayisagooda'weyn,oocimridheer kunoolaa,wiilashiisiinaIsxaaqiyoIsmaaciilayaaaaseen 30MarkiidadkiireerKancaanmaqleeninIbraahim dhintay,dhammaantoodwaxaylayimaadeen boqorradoodiiiyoamiirradoodiiiyoraggiisiioodhansiay uaasaanIbraahim

31OodadkiidalkaHaaraandegganaaoodhan,iyo qolooyinkiireerIbraahimoodhan,iyoamiirradiiiyo odayaashiioodhan,iyowiilashiiIbraahimeenaagihii addoommahaahaadhalay,dhammaantoodwayyimaadeen markaymaqleengeeridiiIbraahim,oowaxayuabaal mariyeennaxariistiiIbraahim,oowaxayqalbiqaboojiyeen wiilkiisiiIsxaaq,oowaxayIbraahimkuaaseengodkiiuu kaiibsadayCefroonkiireerXeediyocarruurtiisii,siuuu hantiyomeelxabaaleed.

32DadkiireerKancaanoodhaniyokuwiiIbraahim yaqaanayoodhammuwaxayIbraahimuooyeensannad dhan,ragiyodumarbawayubaroorteen

33Carruurtiiyaryaraydoodhaniyodadkiidalkadegganaa oodhammubawaxayuooyeenIbraahimaawadiis,waayo, Ibraahimwuuuroonaadaydhammaantood,iyoinuuIlaah iyodadkabauqummanaa

34OomajirinninIlaahkacabsadasidaIbraahim,waayo, wuxuukacabsanjirayIlaahiisataniyoyaraantiisii,oo wuxuuuadeegijirayRabbiga,oowuxuukusoconjiray jidkiisaoodhannoloshiisa,lagabilaabocarruurnimadiisii ilaamaalintiiuudhintay.

35Rabbigunawuulajirayisaga,wuunakasamatabbixiyey taladiiNimrodiyodadkiisiiba,oomarkuuladagaallamay afartiiboqorooCeelaamahaaayuukuadkaaday

36Oowuxuudhammaancarruurtadunidaukeenayinayu adeegaanIlaah,oowuxuubarayjidadkaRabbiga,oo wuxuuusheegayinayRabbigaogaadaan

37Markaasuugeedcanabahkasameeyeyoobeercanab ahkubeeray,oohadiyojeerwuxuuteendhadiisaku diyaarinjiraycuntoiyocabitaankuwadalkadhexmarasi ayugudhergaangurigiisa

38Rabbigunadhulkaoodhanwuxuuusamatabbixiyey Ibraahimaawadiis

39MarkiiIbraahimdhintaykadibayaaIlaahbarakeeyey wiilkiisiiIsxaaqiyocarruurtiisii,Rabbigunawuxuulajiray IsxaaqsiduuulajirayaabbihiisIbraahim,waayo,Isxaaq wuxuudhawrayamarradiiRabbigaoodhansidiiaabbihiis Ibraahimkuamray,kamanauuleexanmidigiyobidix toonajidkiisaxdaahaaeeaabbihiiskuamray

CUTUBKA27

1WaagaasCeesaw,kadibgeeridiiIbraahim,wuxuu duurkakutegijirayinuuugaadhsado

2OoboqorkiiBabelooahaaNimrod,ooahaaAmrafel, ayaaintabadanlategijirayraggiisiixooggabadnaasiay ugaarsadaanduurka,ooayulasocdaanraggiisiiwakhtiga qabowgaah

3OoNimrodnawuxuuCeesawfiirinayaymaalmihiioo dhan,waayo,hinaasoayaaqalbigaNimrodkujirtay Ceesaw

4.OomaalinmaalmahakamidahayaaCeesawduurkau baxayinuuugaadhsado;oowuxuuhelayNimrodoo cidladakusocdaisagoolasocdalabadiisiinin

5Ooraggiisiixooggabadnaaoodhaniyodadkiisiiba waxayisagalajoogeencidlada,laakiinsewayka fogaadeen,oowaxayugatageenjihooyinkaladuwansiay uugaarsadaan,CeesawnawuxuuiskuqariyeyNimrod,oo wuxuukudhuumanayaycidlada

6Nimrodiyoraggiilasocdaynamaayaqoonisaga, Nimrodiyoraggiisiinawaxaysijoogtoahugudhex wareegijireenduurkamarkamaalintuqaboobayso,siayu ogaadaanmeeshaayraggiisuugaarsanayeenduurka

7MarkaasaaNimrodiyolabaninoolasocdayyimaadeen meeshiiayjoogeen,markiiCeesawsikedisahugasoo baxaymeeshiisiiqarsoonayd,ooseeftiisiisooqaatay,oo degdeguordayxaggaNimrodoomadaxiisiigooyay.

8Ceesawnawuxuuladagaallamaylabadiinineelajiray Nimrod,oomarkayuqayshadeen,Ceesawnawuuujeestay ooseeftiisiibuukudilay

9DhammaanraggiixooggabadnaaeeNimrod,ooisagaka tagaysiayutagaancidlada,waxaymaqleenqayladameel fog,waxaynagaranayeencodadkalabadaasnin,wayna ordeensiayuogaadaansababtakeentay,markiiayheleen boqorkoodiiiyolabadiinineelasocdayoomeydadkujira cidlada

10CeesawmarkuuarkayraggiixooggabadnaaeeNimrod oomeelfogkasoosocda,ayuucararayoosidaasku baxsaday,Ceesawnawuxuuqaataydharkiiqaaligaahaaee Nimrod,ooaabbihiisNimroddhaxalusiiyey,oo Nimrodnauukuguulaystaydhulkaoodhan,wuunaorday ookuqariyeygurigiisii

11MarkaasaaCeesawdharkiiqaatayoomagaaladiiku ordayraggiiNimrodaawadood,oowuxuuyimidgurigii aabbihiisisagoodaalanoodaalandagaalawgiis,oowuxuu udiyaarahaainuugeeriyoodomarkuuusoodhowaaday walaalkiisYacquuboohortiisafadhiistay.

12MarkaasuuwalaalkiisYacquubkuyidhi,Baleeg, maantaandhimanayaa,maxaanudoonayaacuradnimada? YacquubnasicaqlilehayuuCeesawuladhaqmayarrintan, CeesawnacuradnimadiisiiwuxuukaiibiyayYacquub, waayo,Rabbigusidaasbuukukeenay

13OoqaybtiiCeesaweekutiilgodkiiberrinkiiMakfelah, ooIbraahimkaiibsadayreerXeedoohantiahaanloogu aaso,CeesawnawuxuukaiibiyeyYacquub,Yacquubna waxaasoodhanwuxuukaiibsadaywalaalkiisCeesaw qiimoahaan

14Yacquubnawaxaasoodhanbuukuqoraybuug,oo markhaatiyaalayuulamarkhaatifuray,oowuu shaabadeeyey,kitaabkunawuxuukuhadhaygacanta Yacquub.

15MarkiiNimrodinaKuushdhintayayayraggiisiikoru qaadeenoowayargagaxeenookuaaseenmagaaladiisii, wakhtigiiNimrodnoolaaoodhannawuxuuahaalaba boqoliyoshaniyotobansannadood,wuunadhintay

16OowakhtigiiNimrodxukumijiraydadkiidalka degganaawaxayahaayeenboqoliyoshaniyosiddeetan sannadood;NimrodnawuxuuseeftiiCeesawkudhintay ceebiyoquudhsi,farcankiiIbraahimnawuxuudilaysidii uuriyadakuarkay.

17MarkiiNimroddhintayboqortooyadiisiiwaxayu qaybsantayqaybobadan,dhammaanqaybahaasuuNimrod xukumayaynawaxaaloosooceliyeyboqorradiidalka, kuwaasoosooceshadaykadibdhimashadiiNimrod, dadkiioodhannawaxaymuddodheeraddoommou ahaayeenboqorradiikaleeedalkaoodhan.

CUTUBKA28

1Waagaas,markiiIbraahimdhintaykadib,sannaddaas Rabbiguwuxuudhulkakusoodejiyeyabaaraaduweyn, oointiiabaartukadhacdaydalkiiKancaan,Isxaaqwuxuu ukacayinuuMasarudegosidiiaabbihiisIbraahimyeelay ookale

2MarkaasaaRabbiguhabeenkaasumuuqdayIsxaaq,oo wuxuukuyidhi,HaudhaadhacinMasar,laakiinsekacoo Geraarutag,ooutagAbimelegooahaaboqorkiireer Falastiin,oohalkaasiskajoogilaaabaartukajoogsato.

3IsxaaqnawuukacayoowuxuutegeyGeraar,sidii Rabbigukuamray,oohalkaasuujoogaysannaddhan.

4MarkiiIsxaaqyimidGeraar,dadkiidalkadegganaa waxayarkeeninnaagtiisiiRebeqahayquruxbadnayd, dadkiireerGeraarnawaxayIsxaaqkaweydiiyeen naagtiisii,oowuxuukuyidhi,Iyaduwaawalaashay,waayo, wuukabaqayinuuyidhaahdo,waanaagtiisii,siaanay dadkadalkadegganuisagaudiliniyadaaawadeed 5MarkaasaaamiirradiiAbiimelegtageenoonaagtiiu ammaaneenboqorkii,laakiinseumauujawaabin,oo erayadoodiinamauudhegaysan.

6LaakiinwuxuumaqlayiyagoolehIsxaaqwuxuuku sheegayinaytahaywalaashiis,sidaasdaraaddeedboqorkii wuukuhayay.

7MarkiiIsxaaqsaddexbiloodjoogaydhulka,Abimelegna daaqaddaayuukafiiriyey,oowuxuuarkayIsxaaqoola ciyaarayanaagtiisiiRebeqah,waayo,Isxaaqwuxuu degganaagurigiiboqorka,oogurigiiIsxaaqnawuxuuka soohorjeedaygurigiiboqorka.

8MarkaasaaboqorkiiwuxuuIsxaaqkuyidhi,Maxaad sidannoogusamaysaymarkaadnaagtaadakutidhi,Waa walaashay?Sideebayufududahayinmidkamidahragga waaweyneedadkauulaseexdo,ooaaddembinoosoo jiidato?

9IsxaaqnawuxuuAbimelegkuyidhi,Maxaayeelay, waxaankabaqayayinaanudhintonaagtaydaaawadeed, sidaasdaraaddeedwaxaanidhi,Waawalaashay.

10MarkaasAbimelegwuxuuamrayamiirradiisiioodhan iyoraggiisiiwaaweynaa,oowaxaysookaxeeyeenIsxaaq iyonaagtiisiiRebeqah,oowaxayhorkeeneenboqorka.

11Boqorkiinawuxuuamrayinlooxidhodharsharafleh, oolaguqasboinaymaraanwaddooyinkamagaalada,ooay hortoodakasheegaandalkaoodhan,ooleh,Kanuwaa ninka,kanunawaanaagtiisa;kiitaabtaninkanama naagtiisahubaalwaydhimandoonaanMarkaasaaIsxaaq iyonaagtiisiibawaxaykunoqdeengurigiiboqorka, RabbigunawuxuulajirayIsxaaq,wuunasiiweynaaoo waxbamauuwaayin

12RabbigunawuxuuIsxaaqkadhigaymidraallikaah Abiimelegiyodadkiisiioodhanhortooda,Abiimelegnasi wanaagsanbuuuladhaqmayIsxaaq,waayo,Abiimeleg wuxuuxusuustaydhaartiiiyoaxdigiidhexmarayaabbihiis iyoIbraahim

13AbimelegnawuxuuIsxaaqkuyidhi,Baleeg,dhulkaoo dhammuwaakuhoryaal;meelkastaooaadkula wanaagsantahaydegilaaaadkunoqotodalkaaga AbimelegnawuxuuIsxaaqsiiyeybeeroiyobeerocanabah, iyomeeshauguwanaagsaneedalkaGeraar,inuuwax beerooouugoosto,oouucunomidhahadhulkailaa maalmahaabaartuaydhammaadaan 14Isxaaqnadhulkaasbuuwaxkubeeray,islasannaddiina wuxuuhelayboqollaab;Rabbigunawuubarakeeyey 15Ninkiinawuuweynaa,wuxuunalahaaadhiiyolo',iyo addoommobadan.

16MarkiimaalmihiiabaartudhammaadeenayaaRabbigu Isxaaqumuuqday,oowuxuukuyidhi,Kac,oomeeshan kabax,ookunoqodalkaagii,ooahdalkiiKancaan.

MarkaasaaIsxaaqkacayookunoqdayXebroonookutaal dalkaKancaan,isagaiyowixiiuulahaaoodhansidii Rabbigukuamray.

17Taaskadib,ShelaxinaArfaksadayaadhintay sannaddaas,taasooahaydsannaddiisiddeediyotobnaadee cimrigiiYacquubiyoCeesaw;wakhtigiiSheelaxnoolaaoo dhammunawuxuuahaaafarboqoliyosaddexiyosoddon sannadood,wuunadhintay

18MarkaasIsxaaqwuxuuwiilkiisiikayaraaYacquubu diraygurigiiSheemiyoCeeber,oowuxuubartay tilmaamahaRabbiga,Yacquubnawuxuujoogaygurigii SheemiyoCeeberlabaiyosoddonsannadood,walaalkiis Ceesawnamauusantegin,waayo,mauudoonayninuu tago,oowuxuukuhadhaygurigiiaabbihiisookuyiil dalkiiKancaan

19Ceesawnawuxuuduurkakuugaadhsanjirayinuusoo qaatowixiiuuhelikaray;Ceesawnawuusamaynjiray maalmahaoodhan

20Ceesawnawuxuuahaaninxeeladbadanookhiyaano badan,oougaadhsanjirayqalbigadadkaookafikirijiray, Ceesawnawuxuuahaaninxoogbadanduurka,dabadeedna sidiicaadadaahaydayuuugaadhsanjiray;oowuxuuyimid beertiiSeciir,ooahaydEdom.

21OowuxuudalkaSeciirkujoogaysannadiyoafarbilood oouuduurkakuugaadhsanayay

22CeesawnawuxuudalkaSeciirkuarkaygabadhiinin reerKancaanah,oomagaceedanalaodhanjirayYehuudiid, gabadhiiBe'eri,inaCeefer,ooahaydqabiilkiireerXeed inaKancaan

23Ceesawnawuxuuuguuriyeynaag,wuunauyimid,oo afartansannadoodbuujiraymarkuuguursaday,oowuxuu iyadiikeenayXebroon,ooahayddhulkiiaabbihiis degganaa,oohalkaasuukunoolaa

24Oowaagaas,boqoliyotobnaadoocimrigiiIsxaaq,oo ahaakontonkiisannadoodeeYacquub,sannaddaasayuu SheminaNuuxdhintay;Sheemnamarkuudhintaywuxuu jiraylixboqoloosannadood.

25MarkiiSheemdhintay,Yacquubwuxuukunoqday aabbihiisXebroonookutaaldalkaKancaan

26SannaddiilixiyokontonaadeeYacquubnoolaaayay dadkiikayimaadeenHaaraan,Rebeqahnawaxaaloo sheegaywalaalkeedLaabaan,inaBetuu'el

27Waayo,waagaasnaagtiiLaabaanwaxayahayd madhalays,carruurnamaaydhalin,addoommadiisiinaoo dhammunawaxbaumaaydhalinisaga

28MarkaasaaRabbiguxusuustayAdiinahooahaydnaagtii Laabaan,waynauuraysatayoowaxaydhashaymataano Laabaannawuxuugabdhihiisiiubixiyeymagacyadii Lee'ahooweyn,iyomagaciiyaraydooRaaxeelahaa.

29Markaasaadadkiiyimaadeenoowaxyaalahanu sheegeenRebeqah,Rebeqahnaaadbayugufaraxdayinay Rabbigusoobooqdaywalaalkeedoouucarruurdhalay.

CUTUBKA29

1IsxaaqinaIbraahimwuugaboobay,gabowbuunala dhacay,indhihiisunawaycuslaayeenda'weynaanla'aan, waynamadhnaayeenoowaxbamaarkikaraan.

2MarkaasIsxaaqwuxuuwiilkiisiiCeesawuyeedhay,oo kuyidhi,Waankubaryayaaye,sooqaadohubkaaga, gabooyahaagaiyoqaansadaada,kacooduurkaubax,oo hilibugaadheediisooqaado,ooiisameehilibmacaan,oo iikeen,siaanucuno,siaankuuguduceeyointaanan dhiman,waayo,haddawaangaboobayoomadaxaygu cirrooobay

3Ceesawnasidaasbuuyeelay,oohubkiisiiayuuqaatayoo duurkaubaxayinuuugaadhugaadheedusoodilosidii caadadaahayd,siuuaabbihiisugukeenosiduuuguamray, siuuuguduceeyo

4RebeqahnawaymaqashayerayadiiIsxaaqkulahadlay Ceesawoodhan,waynadegdegtayoowiilkeediiYacquub uyeedhay,oowaxaykutidhi,Sidanbuuaabbahaakula hadlaywalaalkaaCeesaw,oosidaasaanmaqlay,haddaba dhaqsousameewaxaankuusheegayo

5Kacooadhigautag,ooiikeenlabaorgioowanoo wanaagsan,oowaxaanaabbahaaukeenidoonaahilib macaan,oowaxaadkeentaahilibmacaanoouucunoka horintauusanwalaalkaakaimaneryashada,siaabbahaa kuubarakeeyo

6Yacquubnawuudhaqsadayoowuxuuyeelaysidii hooyadiiskuamartay,oohilibmacaanbuusameeyey,oo wuxuuhorkeenayaabbihiiskahorintauusanCeesawka imaneryashadiisii.

7IsxaaqnawuxuuYacquubkuyidhi,Wiilkaygiiyow, kumaadtahay?Markaasuuyidhi,Waxaanahaycuradkaagii Ceesaw,sidiiaadiguamartayayaanuyeelay,haddabakac oocunugaarsigayga,siaadnaftaydaiiguducaysosidaadii sheegtay

8Isxaaqnawuukacay,wuunacunayoocabbay, qalbigiisunawuuqalbiqaboojiyey,ooYacquubbuuu duceeyey,YacquubnawuukategeyaabbihiisMarkii IsxaaquduceeyeyYacquuboouukategey,ayaaCeesaw kayimidugaadhsigiisiiduurka,ooisnawuxuusameeyey hilibmacaan,oowuxuuukeenayaabbihiisinuucunooo uuuduceeyo.

9IsxaaqnawuxuuCeesawkuyidhi,Balyaaahaakii ugaadhaqaadayooiikeenaykahorintaadaniman,ooaan uduceeyey?CeesawnawuuogaainwalaalkiisYacquub sidaassameeyay,ooCeesawnaaadbuuugucadhooday walaalkiisYacquub,waayo,wuxuukusameeyeysidan 10Ceesawnawuxuuyidhi,Miyaanaysisaxahloogu yeedhinYacquub?Waayo,labajeerbuuikhiyaaneeyey, curadnimadaydiinawuuigaqaaday,haddanaducadaydii buuigaqaaday.Ceesawnaaadbuuuooyay;oomarkii IsxaaqmaqlaycodkiiwiilkiisiiCeesawooooyaya,Isxaaq wuxuuCeesawkuyidhi,Maxaansameeyaa,wiilkaygiiyow, walaalkaabaasikhiyaanolehuyimidoobarakadaadii qaatay;CeesawnawuxuuwalaalkiisYacquubunecbaa ducadiiaabbihiissiiyeyaawadeed,oocadhadiisiinaaad bayugukululaatayisaga.

11YacquubnaaadbuuugacabsadaywalaalkiisCeesaw, wuunakacayoowuxuuucararaygurigiiCeeberooahaa inaSheem,oohalkaasuukudhuuntaywalaalkiisaawadiis, Yacquubnawuxuujiraysaddexiyolixdansannadood markuukasoobaxaydalkiiKancaanookayimidXebroon, YacquubnawuxuukudhuumanayaygurigiiCeeberafar iyotobansannadoodwalaalkiisCeesawaawadiis,oo halkaasayuukubartayjidadkaRabbigaiyoamarradiisa

12OoCeesawmarkuuarkayinYacquubkacararayoouu kabaxsaday,iyoinYacquubsikhiyaanolehuhelay ducadii,Ceesawnaaadbuuucaloolxumaaday,ooisnaaad buuugaxumaadayaabbihiisiyohooyadiis;ooisnawuu kacayoonaagtiisiikaxaystay,oowuxuukategeyaabbihiis iyohooyadiisooutegeydalkiiSeciir,oohalkaasuudegay; Ceesawnawuxuuhalkaaskuarkaynaagkamidah gabdhahareerXeedoomagaceedalaodhanjirayBosmat, gabadhiiEeloonkiireerXeed,oowuxuuiyadiiu guursadayiyadoolagudaraynaagtiisiihore,Ceesawna wuxuuubixiyeyCaadah,isagooleh,barakaduwakhtigaas waykatagtay

13CeesawnawuxuudegganaadalkiiSeciirlixbilood isagoonaragaabbihiisiyohooyadiis,dabadeednaCeesaw wuxuuguursadaynaagihiisii,oowuxuukunoqdaydalkii Kancaan,Ceesawnawuxuulabadiisiinaagoodkudhigay gurigiiaabbihiisookuyiilXebroon

14.XaasaskiiCeesawnawaxaykaxanaajiyeenIsxaaqiyo Rebeqahshuqulladoodii,waayo,kumaaysoconjidkii Rabbiga,laakiinsewaxayuadeegeenilaahyadiiaabbahood ooqoryoiyodhagaxahaasidiiaabbahoodubaray,oo iyanawaykasiixumaadeenaabbahood

15Oowaxaykusocdeendoonistiiqalbigooda,oowaxay allabariubixiyeenoofooxushideenBacaliim,Isxaaqiyo Rebeqahnawaykadaaleen

16Rebeqahnawaxaytidhi,Naftayduwaykadaashay gabdhahareerXeedaawadood,haddiiYacquubnaagka guursadogabdhahareerXeedoolamidahkuwanooka midahgabdhahadalka,noloshumaxayiitaraysaa?

17WaagaasnaCaadahooahaydnaagtiiCeesawway uuraysatayoowaxayudhashaywiil,Ceesawnawuxuuu bixiyeywiilkiiudhashayElifas,Ceesawnawuxuujiray shaniyolixdansannadoodmarkaydhashay

18IsmaaciilinaIbraahimnawuxuudhintaywakhtigaas, sannaddiiafariyolixdanaadeecimrigiiYacquub,cimrigii Ismaaciilnoolaaoodhammunawuxuuahaaboqoliyo toddobaiyosoddonsannadood,wuunadhintay

19MarkiiIsxaaqmaqlayinIsmaaciildhintay,ayuuu baroortay,Isxaaqnamaalmobadanayuuuooyay

20OomarkiiafariyotobansannadoodooYacquubjoogay gurigaCeeber,Yacquubwuxuudoonayayinuuarko aabbihiisiyohooyadiis,Yacquubnawuxuuyimidgurigii aabbihiisiyohooyadiisookuyiilXebroon,Ceesawna waagaaswuuilloobaywixiiYacquubkusameeyeymarkuu waagaasducadiikaqaaday

21CeesawnamarkuuarkayYacquuboouimanaya aabbihiisiyohooyadiisayuuxusuustaywixiiYacquubku sameeyey,aadbuunaugucadhooday,oowuxuudamcay inuudilo

22IsxaaqinaIbraahimnawuugaboobayoocimridheer buulahaa,Ceesawnawuxuuyidhi,Haddawakhtigii aabbahaywaasoodhowyahayinuudhinto,oomarkuu dhintowaandilidoonaawalaalkayYacquub.

23Rebeqahnawaxaaloosheegay,waynadegdegtayoou yeedhaywiilkeediiYacquub,oowaxaykutidhi,Kacoou cararHaraanwalaalkayLaabaan,oohalkaasjoogilaa cadhadawalaalkaakaanoqotoooaadsoonoqoto 24IsxaaqnawuxuuuyeedhayYacquubookuyidhi,Ha guursangabdhahareerKancaan;waayo,sidaasaaaabbahay IbraahimnaguamraysidiieraygiiRabbigukuamray, isagooleh,FarcankaagaayaandhulkansiindoonaaHaddii carruurtaaduayxajiyaanaxdigaygiiaankuladhigtay, markaascarruurtaadanawaanusamayndoonaawixiiaan kugulahadlay,ooanigunakamategidoono

25Haddabawiilkaygucodkaygadhegayso,waxkastaoo aankuguamro,ooiskajirinaadnaagkaguursato gabdhahareerKancaan;KacootagHaraanooaadguriga Betuu'elooahaabbahahooyadaa,oohalkaasnaagka guursogabdhahaLaabaanooahwalaalkaahooyadaa 26HaddabaiskajiroohailloobinRabbigaIlaahaagaah iyojidkiisaoodhaneeaadkumaraysodalkaaadusocoto, oohalaxidhiidhindadkadalkadeggan,oohaeryanina xumaanta,oohakateginRabbigaIlaahaagaah

27Laakiinmarkaaddalkatimaado,Rabbigauadeeg,hau leexanxaggamidigamaxaggabidixdatoonajidkiiaan kuguamrayooaadbaratay

28IlaahaQaadirkaahhakusiiyoraallinimodadkadhulka jooga,inaadhalkaaskuguursatonaagaaddooratay,ooah midwanaagsanookuqummanjidadkaRabbiga.

29Ilaahayhakusiiyoadigaiyofarcankaagabarakada aabbahaaIbraahim,oohakubadiyooohakutarmo,oo aaddadbadankunoqotodalkaaadtagto,ooIlaahhaku

sooceliyodalkan,ooahdalkiiaabbahaadegganaa,carruur iyomaalbadan,farxadiyoraynraynleh.

30IsxaaqmarkuudhammeeyeyamarkiiYacquubiyo ducadiisii,wuxuusiiyeyhadiyadobadan,ooaykujiraan lacagiyodahab,wuunaiskadiray;Yacquubnawuu dhegaystayaabbihiisiyohooyadiis,wuunadhunkaday,oo wuukacayoowuxuutegeyFadan-Araam;Yacquubna wuxuujiraytoddobaiyotoddobaatansannadoodmarkuu kategeydalkiiKancaanookayimidBi'irShebac

31MarkiiYacquububaxayinuuHaraantago,Ceesaw wuxuuuyeedhaywiilkiisiiElifas,oosiqarsoodiahayuu ulahadlay,oowuxuukuyidhi,Dhaqso,seeftaadagacanta kuqabsoooYacquuberyo,oohortiisakagudubjidka,oo ugabbadoisaga,ooseeftaadakudilobuurahamiddood,oo waxaadqaadataawaxkastaoouuleeyahayoosoonoqo

32ElifasinaCeesawnawuxuuahaaninfirfircoonoo qaansoyaqaansidiiaabbihiisbaray,oowuxuuahaa ugaadhsadecaankuahduurka,waananinxoogbadan 33Elifasnawuxuusameeyeysidiiaabbihiiskuamray, Elifasnawakhtigaaswuxuujiraysaddexiyotoban sannadood,Elifasnawuukacayoowuxuukaxaystaytoban walaaloahoohooyadiisah,oowuxuuraacayYacquub.

34MarkaasuuYacquubraacay,oowuxuuku dhuumanayaysoohdintadalkaKancaanookasoohor jeeddamagaaladaShekem.

35YacquubnawuxuuarkayElifasiyoraggiisiioo eryanaya,Yacquubnawuxuuistaagaymeeshiiuuusocday siuuuogaadowaxaaytahay,waayo,waxbamauuogayn. Elifasnaseeftiisiibuulabaxayoowuxuuusiisocdayisaga iyoraggiisiiba,oowuxuuusoodhowaadayYacquub Yacquubnawuxuukuyidhi,Maxaadidinkusamaynaysaan ooaadhalkanutimaadeen,maxaadseulajeeddaan seefihiinna?

36MarkaasaaEliifasusoodhowaadayYacquub,oo wuxuukuyidhi,Aabbahaysidaasbuuiguamray,haddaba anigukamaleexandoonoamarradiiaabbahayisiiyey;oo YacquubmarkuuarkayinCeesawEliifaslahadlaysiuu xooguadeegsado,ayuuYacquubusoodhowaadayoo Eliifasiyoraggiisiibabaryay,isagooleh, 37Baleegwaxkastaooaanhaystoiyowixiiaabbahayiyo hooyadayisiiyeen,kuwaasookaaqaadaooigataga,hana idilin,oowaxaashalaguugutiriyoinaadxaqtahay

38RabbigunawuxuuYacquubraallikadhigayElifasina Ceesawiyoraggiisiiba,oowaxaymaqleencodkiiYacquub, manaaydilin,Elifasiyoraggiisiinawaxayqaateenwixii Yacquublahaaoodhan,iyolacagtiiiyodahabkiiuuka keenayBi'irShebac,oowaxbakamaayreebin

39MarkaasaaEliifasiyoraggiisiikatageenisagii,oo waxaykunoqdeenCeesawookuyaalBi'irShebac,oo waxayusheegeenwixiikudhacayYacquub,oowaxay siiyeenwixiiayYacquubkasooqaadeenoodhan

40CeesawnaaadbuuugucadhoodaywiilkiisiiElifasiyo raggiilasocday,maxaayeelay,Yacquubmaaydilin

41MarkaasayCeesawujawaabeenoowaxayku yidhaahdeen,Yacquubwuxuunagabaryayinaanandilin, oonaxariistayadiiwaynagaweynaatay,oowaxaannu qaadannaywixiiuulahaaoodhanooaannukuukeenaynay; Ceesawnawuxuuqaataylacagtiiiyodahabkiioodhanoo ElifaskaqaadayYacquub,oowuxuukuridaygurigiisii

42MarkaasCeesawwuxuuarkayinIsxaaquduceeyey Yacquuboouukuamray,ookuyidhi,Waainaadannaag

kaguursangabdhahareerKancaan,iyoingabdhahareer KancaanayIsxaaqiyoRebeqahkuxumaayeen, 43DabadeedwuxuutegeygurigiiabtigiisIsmaaciil,oo markalagasootagoxaasaskiisiiwaaweynaawuxuu guursadayMakhlatgabadhiiIsmaaciil,ooahaydwalaashiis Nebayot

CUTUBKA30

1YacquubnawuubaxayoowuxuuusiisocdayHaraan,oo wuxuuyimidBuurMoriyaah,oohalkaasuuhabeenkiioo dhankuhoydaymeeludhowmagaaladaLuzMarkaasaa RabbiguhalkaasugumuuqdayYacquubhabeenkaas,oo wuxuukuyidhi,AniguwaxaanahayRabbigaIlaaha IbraahimiyoIlaahaaabbahaaIsxaaqDhulkaaadkujiifto ayaankusiindoonaaadigaiyofarcankaaga.

2Oobaleeg,waankulajiraa,meelkastaooaadtagtona waankuilaalindoonaa,farcankaaganawaxaanutarmin doonaasidaxiddigahasamada,cadaawayaashaadaoo dhannahortaadaankudhicidoonaa,oomarkaykula dagaallamaanna,kumaadkaandoonaan,oowaxaankugu soocelindoonaadalkanfarxadiyocarruuriyomaalbadan.

3Yacquubnawuuhurdadiikasootoosay,ooaadbuuugu farxayriyadiiuuarkay,oomeeshaasmagaceediiwuxuuu bixiyeyBeytel.

4Yacquubnameeshaasayuukakacayisagooaadu faraxsan,oomarkuusocdayayuucagihiisufarxaddarteed uiftiimeen,oohalkaasayuuugategeydalkiireerbari,oo wuxuukunoqdayHaaraan,oowuxuuagdhigayceelkii adhijirka

5OohalkaaswuxuukahelayragkayimidHaraaninay adhigoodadaajiyaan,Yacquubnawuuweyddiiyey,oo waxaykuyidhaahdeen,AnnaguwaxaankanimidHaraan 6Markaasuukuyidhi,MataqaaniinLaabaanooahina Naaxoor?Markaasaykuyidhaahdeen,Waannunaqaannaa, oobaleeggabadhiisiiRaaxeelayaasoosocotasiayu daajisoadhigaaabbaheed.

7Intuuwelilahadlayay,Raaxeelooahaydgabadhii Laabaanayaatimidinayidahaaabbaheeddaajiso,waayo, iyaduwaxayahaydadhijir.

8OoYacquubmarkuuarkayRaaxeelooahaydgabadhii Laabaanooahaydwalaalkiihooyadiis,ayuukuordayoo dhunkaday,oocodkiisiikoruqaadayooooyay.

9YacquubnawuxuuRaaxeelusheegayinuuyahaywiilkii Rebeqah,ooahaydwalaashiiaabbaheed,Raaxeelnaway oroddayoousheegtayaabbaheed,Yacquubnawuuooyay, waayo,waxbamahaysanoouugurigaLaabaanugeeyo 10OoLaabaanmarkuumaqlayinwiilkiiwalaashiis Yacquubyimidayuukuordayoodhunkaday,ooisku duubay,oogurigiikeenay,ookibissiiyey,wuunacunay 11YacquubnawuxuuLaabaanusheegaywixiiwalaalkiis Ceesawkusameeyeyisaga,iyowixiiwiilkiisiiElifasku sameeyeyjidka

12YacquubnawuxuugurigaLaabaankunoolaamuddobil ah,Yacquubnawuxuuwaxkucunayoocabbaygurigii Laabaan,dabadeednaLaabaanwuxuuYacquubkuyidhi,Ii sheegmushahaaradaadumaxaynoqondoontaa,waayo, sideebaadiiguadeegikartaasiaanwaxbatarayn?

13Laabaanwiilalmalahayn,gabdhokeliyamooyaane, naagihiisiiiyogabdhihiisiinawelimadhalaysbayahaayeen wakhtigaas;kuwanunawaamagacyadiigabdhihiiLaabaan

oonaagtiisiiCadinaudhashay:kanweynmagaciisu wuxuuahaaLee'ah,kanyarmagaciisunawuxuuahaa Raaxeel;Lee'ahnaindhaheeduwayjilicsanaayeen,laakiin Raaxeelwayquruxbadnaydooquruxbadnayd,Yacquubna wuujeclaa.

14YacquubnawuxuuLaabaankuyidhi,Toddoba sannadoodayaankuugushaqayndoonaagabadhaadayaree Raaxeel;Laabaannawuuaqbalay,Yacquubnawuxuu LaabaanuadeegaytoddobasannadoodgabadhiisiiRaaxeel aawadeed

15SannaddiilabaadooYacquubdegganaaHaaraan,oo ahaydsannaddiisagaaliyotoddobaatanaadeeYacquub, sannaddaasCeeberooahaainaSheemayaadhintay, wuxuunajirayafarboqoliyoafariyolixdansannadood markuudhintay

16MarkiiYacquubmaqlayinCeeberdhintay,aadbuuu caloolxumaaday,oomaalmobadanayuuubaroortayoou baroortay

17SannaddiisaddexaadooYacquubjoogayHaaraan, Bosmat,gabadhiiIsmaaciil,ooahaydnaagtiiCeesaw, waxayudhashaywiil,Ceesawnawuxuuubixiyey Recuu'eel.

18SannadkiiafraadeeYacquubuugurigaLaabaan degganaa,RabbiguwuxuusoobooqdayLaabaanoowuxuu uxusuustayYacquubaawadiis,wiilashiinawaxaau dhashayisaga,curadkiisiinawuxuuahaaBecoor,kii labaadnawuxuuahaaAlib,kiisaddexaadnawuxuuahaa Korash.

19RabbigunawuxuuLaabaansiiyeymaaliyosharaf, wiilaliyogabdhoba;ninkiinaaadbuuukordhayYacquub aawadiis.

20WaagaasnaYacquubwuxuuLaabaanuguadeegay shuqulkasta,gurigaiyobeertaba,barakadaRabbiguna waxaykujirtaywaxkastaooLaabaanlahaagurigaiyo beertaba

21OosannaddiishanaadayayYehuudiidooahaydina Be'eriooahaydnaagtiiCeesawkudhimataydalkii Kancaan,oowiilalnamaaylahayn,gabdhomooyaane

22KuwanunawaamagacyadiigabdhaheedaooayCeesaw udhashay:kanweynmagaciisuwuxuuahaaMarsith,kan yarmagaciisunawuxuuahaaFuwith

23MarkiiYehuudiiddhintay,Ceesawwuukacayoo wuxuuukacaySeciirinuuduurkaugaarsadosidiicaadada uahayd;CeesawnawuxuudegganaadalkiiSeciirwakhti dheer

24OosannaddiilixaadCeesawwuxuuguursaday naagihiisiikale,oowaxaalagudarayAxlibamaahina SebeyonkiireerXiwi,ooCeesawwuxuuiyadiikeenay dalkiiKancaan

25AxlibaamahnawayuuraysatayoowaxayCeesawu dhashaysaddexwiil,ooahaaYeush,iyoYaalaan,iyo Qorax.

26Waagaasna,dalkaKancaanwaxaakadhacaykhilaafu dhexeeyayxoolo-dhaqatadaCeesawiyoxoolo-dhaqatada dadkiidegganaadalkaKancaan,waayo,xoolihiiCeesaw iyoalaabtiisuaadbayubadnaayeenooumauujoogikarin dalkiiKancaan,oowuxuukunoolaagurigiiaabbihiis,oo dalkaKancaannamauuqaadikarinxoolihiisiiaawadood

27Ceesawnamarkuuarkayindagaalkiisiiuulagalay dadkiidalkaKancaan,ayuukacayookaxaystaynaagihiisii, iyowiilashiisii,iyogabdhihiisii,iyowixiiuuhaystayoo

dhan,iyoxoolihiiuuhaystay,iyowixiiuuhaystayoodhan oouukahelaydalkaKancaan,oowuxuukategeydadkii dalkadegganaaoowuxuuukacaydalkiiSeciir,Ceesawna iyowixiiuuhaystayoodhanwaxaydegeendalkiiSeciir. 28LaakiinCeesawwuxuuwakhtikawaqtiutegijirayinuu aabbihiisiyohooyadiiskuarkodalkiiKancaan,Ceesawna wuxuuguursadayreerXor,oowuxuugabdhihiisiiusiiyey wiilashiiSeciir,reerXor.

29MarkaasuugabadhiisiiweynaydeeMarsithsiiyey Canah,inaSebeon,ooahaawalaalkiisnaagtiisa,Fuuthna wuxuusiiyeyAasar,inaBilhanooahaareerXor; Ceesawnawuxuudegganaabuurta,isagaiyocarruurtiisiiba, waynadhaleenootarmeen.

CUTUBKA31

1Sannaddiitoddobaad,adeeggiiYacquubeeuuuadeegi jirayLaabaanwuudhammaaday,Yacquubnawuxuu Laabaankuyidhi,Naagtaydaisii,waayo,maalmihii shaqadayduwaydhammaadeenLaabaannasidiibuu yeelay,LaabaaniyoYacquubnawaxaysooururiyeen dadkiimeeshaasoodhan,oowaxaysameeyeendiyaafad.

2FiidkiinaLaabaanayaagurigiiyimid,dabadeedna Yacquubbaahalkaasyimidisagoolasocdadadkiixafladda joogay,Laabaannawuxuudamiyeydhammaannalalka gurigakujiray

3YacquubnawuxuuLaabaankuyidhi,Maxaadwaxan noogusamaynaysaa?Laabaannawuxuukujawaabay, Sidaasayaanuudhaqannaainaannudhulkankudhaqanno 4DabadeednaLaabaanwuxuukaxaystaygabadhiisii Lee'ah,oowuxuuukeenayYacquub,wuunauyimid, YacquubnamauuogayninaytahayLee'ah

5LaabaannawuxuugabadhiisiiLee'ahsiiyeySilfahoo ahaydaddoontiisiiLee'ahinayaddoonunoqoto.

6Dadkiixafladdajoogayoodhanwayogaayeenwaxa LaabaankusameeyeyYacquub,laakiinwaxbaumaay sheeginYacquub.

7Deriskiioodhammuhabeenkaasayayyimaadeengurigii Yacquub,waynacuneenoocabbeenoofarxeen,oowaxay kuciyaareenLee'ahiyagookuluuqaynayadafafiyocayaar, oowaxayujawaabeenYacquub,Hele'ah,Hele'ah 8Yacquubnawuumaqlayhadalladoodii,laakiinmauu garan,laakiinwuxuuumaleeyayinaysidaastahay caadooyinkoodadalkan

9DerisyadunawaxayerayadankulahadleenYacquub habeenkii,nalalkagurigaoodhannahabeenkaasLaabaan wuubakhtiyey

10Oosubaxdii,markiiwaagusoobaxay,Yacquubwuxuu ujeestaynaagtiisii,oowuxuuarkayLee'ahoolaabtiisa jiifta,Yacquubnawuxuuyidhi,Baleeg,haddawaan ogahaywaxayderisyaduxalayyiraahdeen,Heleah,oo anigunamaaanogayn.

11YacquubnawuxuuuyeedhayLaabaan,oowuxuuku yidhi,Waamaxaywaxanaadigusamaysay?Runtii waxaankuuguadeegayRaaxeel,maxaadseiikhiyaanaysay ooaadiisiisayLee'ah?

12LaabaannawuxuuYacquubugujawaabay,oowuxuu kuyidhi,Annagasidaasookalelagumasameeyoinkan yarlasiiyokanweynkahor,haddabahaddiiaadrabto inaadwalaasheedlaqaadato,ukaxeesiaaduadeegto toddobasannadoodookale

13Yacquubnasidiibuuyeelay,Raaxeelnawuuguursaday, oowuxuuLaabaanuadeegaytoddobasannadoodookale, YacquubnawuxuuuyimidRaaxeel,ooRaaxeelnawuuka jeclaaLee'ah,LaabaannawuxuusiiyeyaddoontiisiiBilhah inayaddoonunoqoto.

14OoRabbigumarkuuarkayinLee'ahlanecbaa,ayuu Rabbigumaxalkeediifuray,oowayuuraysatay,oo Yacquubayayafarwiiludhashaywakhtigaas.

15Kuwanunawaamagacyadoodii:RuubeenSimecoon, Laawi,iyoYahuudah;waynaumushaydabadeed 16Raaxeelnawakhtigaasmadhalaysbayahayd,carruurna maaylahayn,Raaxeelnawaykamasayrtaywalaasheed Lee'ah,RaaxeelnamarkayaragtayinaanayYacquub carruurudhalin,ayayaddoonteediiBilhahkaxaysatay,oo waxayYacquubudhashaylabawiil,ooahaaDaaniyo Naftaali.

17Lee'ahnamarkayaragtayinaydhalmokatagtayayay kaxaysatayaddoonteediiSilfah,oowaxayYacquubsiisay naag.YacquubnawuxuuyimidSilfah,ooYacquubna wuxuuudhashaylabawiil,ooahaaGaadiyoAasheer 18Lee'ahnamarkaleayayuuraysatayooYacquubu dhashaywakhtigaaslabawiiliyohalgabadh,oo magacyadoodunawaaIsaakaar,Sebulun,iyowalaashood Diinah

19Raaxeelnawakhtigaasmadhalaysbayahayd,Raaxeelna waxayRabbigabaryaysaywakhtigaas,oowaxaytidhi, Rabbiyow,Ilaahow,ixasuusoooisoobooqo,waanku baryayaaye,waayo,haddaninkayguwuuixooridoonaa, waayo,carruurmaaanandhalin

20HaddabaRabbiyow,Ilaahow,baryadaydahortaada maqal,oodhibaatadaydafiiri,ooisiicarruursidamidka midahaddoommada,siaananmardambeuqaadan caydayda

21Ilaahnawuumaqlayiyadii,oomaxalkeediiayuufuray, Raaxeelnawayuuraysatayoowiilbaydhashay,oowaxay tidhi,Rabbiguwuuigaqaadayceebtaydii,oowaxay magiciisiiubixisayYuusuf,iyadooleh,Rabbiguwiilkale haiigudaroYacquubnawuxuujiraykowiyosagaashan sannadoodmarkaydhashayisaga

22WaqtigaashooyadiisRebeqahwaxayYacquubudirtay kalkaalisadiiDeborahooahaydgabadhiiCuus,iyolaba addoonooIsxaaqah

23MarkaasayYacquubuyimaadeenHaraan,oowaxayku yidhaahdeen,Rebeqahayaanoosoodirtayinaadkunoqoto gurigiiaabbahaaookuyaaldalkiiKancaan;Yacquubna wuudhegaystayhadalkiihooyadiiskutidhi.

24MarkaastoddobadiisanoeekaleeeYacquubuadeegay LaabaanRaaxeelwaydhammaadeen,afariyotobankii sanoeeuuHaraanjoogaynawaxayahaydmarkiiYacquub kuyidhiLaabaan,naagahaygaisiiooisii,siaandalkayga utago,waayo,hooyadayayaaiigasoodirtaydalka Kancaaninaankulaabtogurigiiaabbahay.

25Laabaannawuxuukuyidhi,Waankubaryayaaye, sidaasmaaha,haddiiaanraallinimokaahelay,haidayrin, mushaharkaagaiisheeg,oowaankusiindoonaa,ooila joog

26Yacquubnawuxuukuyidhi,Waakanwaxaadisiin doontomushahaaroahaan,inaanmaantaadhigaagaoo dhandhexmaroooaankasoocidoonowankastaoo dhibicyoiyobarbaroleh,iyomidkastaoomadowooidaha kujira,iyoriyahadhexdooda;oohaddiiaadwaxanii

samaysowaansoonoqondoonaaoowaandaajindoonaa adhigaagaoowaanilaalindoonaasidiimarkiihore.

27Laabaannasidiibuuyeelay,Laabaannawuxuu adhigiisiikasooqaadaywixiiYacquubkuyidhioodhan, oowuxuusiiyeyisaga.

28Yacquubnawuxuuwixiiuukasooqaadayadhigii Laabaanoodhankuridaygacmihiiwiilashiisa,Yacquubna wuxuudaajinjirayadhigiiLaabaaneekahadhay.

29OomarkayaddoommadiiIsxaaqusoodireenYacquub arkeeninaanYacquubkunoqondoonindalkiiKancaanoo uuutegidoonoaabbihiis,ayaykatageenoowaxayku noqdeendalkiiKancaan

30DebooraahnawaxayYacquublajoogtayHaraan,ooma aylasoonoqonaddoommadiiIsxaaqdalkiiKancaan,oo Debooraahnawaxayladegganaydxaasaskiiiyocarruurtii YacquubmagaaladaHaraan.

31YacquubnawuxuuuadeegayLaabaanlixsannadoodoo kale,markiiidahadhaleenna,Yacquubwuxuukasoocay kuwiidhibicyadaiyodhibcahalahaasidiiuuLaabaanula ballamay,YacquubnawuxuukusameeyeygurigiiLaabaan lixsannadood,ninkiinaaadbuuukoray,wuxuunalahaalo', iyoaddoommoaddoommoah,iyonimanaddoommoah, iyogeel,iyodameerro

32Yacquubnawuxuulahaalababoqoloolo'ah,lo'diisuna waxayahaayeenkuwoaaduwaaweynooquruxbadan, aadnauwaxsoosaarbadan,ooqabiilooyinkabinuaadmigaoodhammunawaxaydoonayeeninayqaarkamid ahxoolahaYacquubkahelaan,waayo,aadbayu barwaaqoobeen

33Dadbadanooragahayaayimidsiayqaarkamidah adhigaYacquubusooiibsadaan,Yacquubnawuxuusiiyay idoaddoonamaaddoon,amadameeramageel,amawax allawixiiYacquubkadoonayayayaysiiyeen

34Yacquubnawuxuukuhelaymaaliyosharafiyohanti farabadanmacaamilladaasuulayeeshaybinu-aadmiga; wiilashiiLaabaannawaykamasayreensharaftan

35DabadeednawuxuumaqlayhadalkiiwiilashiiLaabaan ooleh,Yacquubwuxuuqaataywixiiaabbahayooodhan, oowuxuukahelaywixiiaabbahayo

36YacquubnawuxuuarkaywejigiiLaabaaniyo carruurtiisii,oowuxuuarkayinaanayisagauahaynsidii hore

37MarkaasaaRabbiguYacquubumuuqdaymarkuulixdii sannadooddhammaaday,oowuxuukuyidhi,Kacooka baxdalkan,ookunoqodalkiiaadkudhalatay,aniguna waankulajiridoonaa.

38Yacquubnawakhtigaasbuukacay,oowuxuufuushiyey carruurtiisii,iyonaagihiisii,iyowixiiuuhaystayoodhan, oowuxuuubaxayinuudalkiiKancaanutagoaabbihiis Isxaaq

39LaabaannamauuogayninYacquubkategeyisaga, waayo,Laabaanmaalintaaswuxuuahaaninidahaxiira.

40Raaxeelnawaxayxaddaysanamyadiiaabbaheed,wayna qaadatayoowaxaykuqarisayawrtiiaykufadhiday, waynaiskatagtay

41Sidanayayudhaqmaansanamyada:inlaqaatonin curadahooladiloootimahalagaqaadomadaxiisa,oola qaatomilixoomadaxalagumilixeeyooosaliidlagusubko, kadibnalaqaatokiniinyaroonaxaasahamakiniindahab ahoomagacalaguqoro,oolooxaladhigocarrabkiisa hoostiisa,oomadaxalaqaatooolooxaladhigocarrabka

hoostiisa,oolageliyoguriga,oolashidonalalkahortiisa oolasujuudo.

42Oowakhtigaayusujuudaan,waxaykulahadashaawax kastaooayweydiistaan,iyadaooloomarayoawoodda magacakuqoran.

43Qaarkoodnawaxaykusameeyaansawirrodadah,oo dahabiyolacagah,waxaynautagaanwaqtiyoay yaqaaniin,sawirradunawaxayhelaansaameyntaxiddigaha, waxaynausheegaanwaxyaabahamustaqbalka,sidaas ayaanalagusameeyaysawirradiiRachelkaxaday aabaheed

44Raaxeelnawaxayxaddaysanamyadanaabbeheed,si uusanLaabaanugaogaanmeeshauuYacquubtegey.

45Laabaanmarkuugurigiiyimidayuuwaxkaweydiiyay Yacquubiyoreerkiisii,manalahelin,Laabaannawuxuu raadiyaysanamyadiisiisiuuuogaadomeeshauuYacquub tegey,manauuhelin,wuxuunautegeysanamyokale, wuunaweydiiyay,waxaynausheegeeninYacquubuuka cararayoouuucararaydalkiiaabbihiis,oouuucararay dalkiiKancaan

46MarkaasaaLaabaankacay,oowuxuukaxaystay walaalihiisiyoaddoommadiisiioodhan,oointuubaxay ayuuYacquubraacdaynayay,oowuxuukugaadhayBuur Gilecaad

47LaabaannawuxuuYacquubkuyidhi,Maxaadwaxan iigusamaysayooaadiicarartayooaadikhiyaanaysay,oo aadgabdhahaygaiyocarruurtoodabaukaxaysaysidii maxaabiisseeflaguqabtay?

48Oomaaadaniioggolaaninaandhunkadoooaanfarxad kudiro,oowaadxaddayilaahyadaydiioowaadtagtay

49YacquubnawuxuuLaabaanugujawaabay,oowuxuu kuyidhi,Maxaayeelay,waxaankabaqayinaad gabdhahaagaxoogigaqaadato,oohaddaciddiiaad ilaahyadaadakaheshowuukudhimandoonaa.

50Laabaannawuxuuraadiyeysanamyadii,oowuxuuka baadhayteendhooyinkiiiyoalaabtiiYacquuboodhan, laakiinsemauuhelin.

51LaabaannawuxuuYacquubkuyidhi,Annaguaxdi baannuwadadhigandoonnaa,waanamarkhaati dhexdeennaah,haddiiaadgabdhahaygadhibto,amaaad guursatonaagokaleooaangabdhahaygaahayn,xataaIlaah baamarkhaatidhexdeennaahkanoqondoonaarrintan

52Markaasaydhagaxyosooqaadeenooaytuuleen, Laabaannawuxuuyidhi,Taalladanuwaamarkhaati dhexdeennaah,sidaasdaraaddeedwuxuumagaceediiu bixiyeyGilecaad.

53YacquubiyoLaabaannaallabaribaykubixiyeenbuurta, oohalkaasaywaxkucuneenmeeludhowtaallada, habeenkiioodhannawaxayjoogeenbuurta,Laabaanna aroortiihoreayuukacay,oowuxuulaooyaygabdhihiisii, wuunadhunkaday,markaasuukunoqdaymeeshiisii

54MarkaasuudegdegudiraywiilkiisiiBecoor,ootoddoba iyotobanjirahaa,iyoAbiikooninaCuus,inaNaaxoor,oo aylasocdeentobannin

55Waydegdegeenootageenoowaxayhormareen Yacquub,oowaxayyimaadeenwaddokaleooloomaro dalkaSeciir.

56MarkaasayuyimaadeenCeesaw,oowaxayku yidhaahdeen,Walaalkaaiyoxigaalkaa,Laabaanooah walaalkaahooyadaa,inaBetuu'el,ayaaleh,

57MamaqashaywaxawalaalkaaYacquubigusameeyay, oomarkiiuguhorreysayiiyimidisagooqaawanooaan qaawanayn,ooaanubaxayinaanlakulmo,ooaan gurigaygasisharaflehugukeenay,ooaanuweyneeyey, ooaanusiiyeylabadaydagabdhoodinayguursadaaniyo sidookalelabagabdhoodooaanaddoommouahaa

58OoIlaahbaaubarakeeyeyanigadaraadday,wuunaaad ubatay,oowuxuudhalaywiilaliyogabdhoiyoaddoommo addoommoah

59Waxakaleoouuleeyahayxoolobadanooisugujira adhiiyolo',geeliyodameerro,iyosidookalelacagiyo dahabbadan;markuuarkayinmaalkiisukordhay,wuuiga tagaymarkiiaanusocdayinaanidahaygaxiirto,wuuna kacayoosiqarsoodiahucararay

60Wuxuuxaasaskiisiiiyocarruurtiisiikusooqaadaygeel, oowuxuulategeyxoolihiisiiiyohantidiisiioodhanoouu kahelaydhulkayga,oowuxuukoruqaadaywejigiisiisiuu utagoaabbihiisIsxaaqookuyaaldalkaKancaan

61Ooumauuoggolaaninaandhunkadogabdhahaygaiyo carruurtooda,oowuxuugabdhahaygaukaxaystaysidii maxaabiisseeflaguqabtay,oowuxuukalooxaday ilaahyadaydii,wuunacararay.

62Haddabaisagawaxaankagategeybuurtadurdurka Yabuq,isagaiyowixiiuulahaaoodhanba;waxbauma baahna.

63Haddaadrabtoinaadutagto,tagoohalkaasaadkaheli doontaa,oowaxaadkusamaynkartaasidaadnaftaadau rabto;oorasuulladiiLaabaanbaayimidoowaxayCeesaw usheegeenwaxyaalahanoodhan

64CeesawnawuxuumaqlayhadalkiiLaabaanoodhan, wuunaaadugucadhoodayYacquub,oowuxuuxusuustay nacaybkiisii,cadhadiisiinawaykukululaatay

65MarkaasaaCeesawdegdegukacayoowuxuukaxaystay carruurtiisii,iyoaddoommadiisii,iyodadkiigurigiisaoo dhan,ooahaalixdannin,oointuutegeyayuusoo urursadayreerSeciiroodhaniyodadkiisii,ooahaasaddex boqoliyoafartannin,oowuxuukaxaystayafarboqoloo ninooseefolasoobaxay,oowuxuuutegeyYacquubinuu dilo

66Ceesawnawuxuutiradanuqaybiyeyqaybokaladuwan, oowuxuukaxaystaylixdanninookamidahcarruurtiisii iyoaddoommadiisiiiyonafihiireerkiisiioodhan,oo wuxuuudhiibayElifasooahaacuradkiiwiilkiisii.

67Oomadaxyadiihadhaynawuxuuudhiibaylixdiiwiiloo SeciirahaaooreerXorahaa,oomidwalbawuxuuu dhiibayfarcankiisiiiyocarruurtiisii.

68Oodadkiioodhammunasidiiayahaayeenayayu tageen,CeesawnawuxuuusoogalayYacquub,oosi degdegahayuuuhorkacay

69MarkaasaaLaabaanrasuulladiikatageenCeesawoo waxaytageendalkiiKancaan,oowaxayyimaadeengurigii RebeqahooahaydYacquubiyoCeesawhooyadood.

70Markaasayusheegeenoowaxaykuyidhaahdeen,Bal eeg,wiilkaagiiCeesawwuxuuladagaallamaywalaalkiis Yacquubisagoowataafarboqoloonin,waayo,wuu maqlayinuuimanayo,oowuxuuubaxayinuula dagaallamo,oouudilo,oouuqaatowuxuuhaystooodhan.

71Rebeqahnawaydegdegtayoowaxaydirtaytoddobaatan ninookamidahaddoommadiiIsxaaqinayYacquubjidka kulakulmaan;waayo,waxaytidhi,MindhaaCeesawwuu dagaallamidoonaamarkuulakulmo

72MarkaasaarasuulladiiwaxayutageeninayYacquubla kulmaan,oowaxaykulakulmeenwaddadadurdurkaee dhinacakasoohorjeedaeedurdurkaYabuuk,Yacquubna markuuarkayayuuyidhi,XeradaniwaxayiitahayIlaah, YacquubnameeshaaswuxuuubixiyeyMachnayim.

73Yacquubnawuugartaydadkiiaabbihiisoodhan,wuuna dhunkadayooiskuduubay,wuunalayimid,Yacquubna wuxuukawaraystayaabbihiisiyohooyadiis,oowaxayku yidhaahdeen,Wayfiicanyihiin

74MarkaasaarasuulladiiwaxayYacquubkuyidhaahdeen, Rebeqahhooyadaaayaanoosoodirtay,iyadooleh, Wiilkaygiiyow,waanmaqlayinwalaalkaaCeesawuu jidkakulasoobaxayisagoowataragreerSeciirahooreer Xorahaa

75Haddaba,wiilkaygiiyow,dhegaysocodkaygaooarag waxaadsamayndoonto,markuukuuyimaadona,baryo,oo hakulahadlinsidegdegah,oohadiyadkasiiwaxaad haysatoiyowixiiIlaahkugumannaystay

76Markuukuweydiiyoarrimahaaga,hakaqarin,laga yaabeeinuukanoqdocadhadiisakugusaabsanooaad sidaaskubadbaadindoontonaftaada,adigaiyodhammaan waxaadleedahay,waayowaawaajibkaagainaad maamuusto,waayowaawalaalkaakaweyn

77MarkiiYacquubmaqlayhadalkiihooyadiisoo rasuulladiilahadleen,Yacquubcodkiisiikorbuuuqaaday oosiqadhaadhuooyay,oowuxuuyeelaysidiihooyadiis kuamartay

CUTUBKA32

1.WaagaasnaYacquubwuxuuwargeeyayaaludiray walaalkiisCeesawooujeedaydalkiiSeciir,ooisnawuxuu kulahadlayerayoducoah

2Markaasuuamray,oowuxuukuyidhi,Waxaad sayidkaygaCeesawkutidhaahdaan,Addoonkaagii Yacquubwuxuuleeyahay,Sayidkayguhaumalaynin ducadiiaabbahayuuiiguduceeyeyayiifaa'iidobadnayd.

3LabaatansannadoodbaanLaabaanlajoogay,oowuui khiyaaneeyeyoomushaharkaygiinatobanjeerbuu beddelay,sidiihorebasayidkaygaloogusheegay.

4Oowaxaanisagauguadeegaygurigiisasiaadudadaal badan,oomarkiidambeIlaahwuxuuarkaydhibaatadaydii, iyohawshaydii,iyoshuqulkiigacmahayga,oowuxuuiga dhigayinaannimcoiyoraallinimokahelohortiisa

5DabadeednanaxariistaiyonaxariistaweyneeIlaahayaan kuhelaydibi,iyodameerro,iyolo',iyoragaddoommoah iyoaddoommoaddoommoah

6Haddabawaxaanimiddalkaygiiiyogurigaygii,aabbahay iyohooyadayoojoogadalkaKancaan,oowaxaanusoo dirayinaansayidkaygausheegowaxyaalahanoodhan,si uuraallinimougahelosayidkayga,siuusanumalayninaan anigubahodankahelay,amabarakadaaabbahayii barakeeyeyayiifaa'iidobadantahay

7MarkaasaawargeeyayaashiiutageenCeesaw,oowaxay kaheleensoohdintadalkaEdomoousocdaxagga Yacquub,ooafarboqolooninooreerSeciirahooreerXor ahaaayaaseefolabaxay.

8MarkaasaywargeeyayaashiiYacquubCeesawu sheegeenhadalladiiYacquubkulahadlayoodhanooku saabsanaaCeesaw.

9Ceesawnawuxuuugujawaabaykibiriyoquudhsi,oo wuxuukuyidhi,Hubaalwaanmaqlay,waanalaiisheegay wixiiYacquubkusameeyeyLaabaan,oogurigiisaku ammaanayoogabdhihiisausiiyeyinayguursadaan,oo wuxuudhalaywiilaliyogabdho,ooaadiyoaadbuuu hodansanaaoohantiiyomaalbakulahaagurigiiLaabaan 10Markuuarkayinmaalkiisubadanyahayoouu hantidiisubadantahay,ayuugurigiiLaabaanlacararay wixiiuulahaaoodhan,oowuxuugabdhihiiLaabaanka kaxaystayaabbahood,iyagooseeflaguqabtayiyagooaan usheegin

11YacquubnasidaasookalekumasamaynLaabaanoo keliya,laakiinaniganawuuisameeyayoolabajeerayuui khiyaaneeyey,oomiyaanaamusidoonaa?

12Haddabamaantawaxaanlaimidxeradaydasiaanula kulmo,oowaxaankusamayndoonaasidaqalbigaygu doonayo

13MarkaasaywargeeyayaashiisoonoqdeenooYacquub uyimaadeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Waxaannuu nimidwalaalkaaCeesaw,oowaxaannuusheegnay erayadaadiioodhan,oosidaasbuunoogujawaabay,oobal eeg,wuuimanayaainuukulakulmoisagoowataafarboqol oonin

14Haddababalogowooaragwaxaadsamayndoonto,oo Ilaahhortiisakabarinuukaasamatabbixiyo.

15Oomarkuumaqlayhadalkiiwalaalkiisoouukula hadlaywargeeyayaashiiYacquub,Yacquubaadbuuu cabsaday,wuunamurugooday.

16YacquubnawuxuubaryayRabbigaIlaahiisaah,oo wuxuuyidhi,RabbiyowIlaahaawowayaashay,Ibraahim iyoIsxaaqow,markiiaankabaxaygurigiiaabbahay, waxaadigutidhi,

17AniguwaxaanahayRabbigaahIlaahaaabbahaa IbraahimiyoIlaahaIsxaaq,adigaankusiinayaadhulkan iyofarcankaagakaadambeeyaba,oofarcankaagana waxaankadhigidoonaasidaxiddigahasamada,oowaxaad kukalafirdhidoontaaafartageeseesamada,ooadigaiyo farcankaagabaqabiilooyinkadhulkaoodhammuwayku barakoobidoonaan

18Oowaxaaderayadaadiiadkaysay,oowaxaadisiisay maaliyocarruuriyoxoolo,sidiiqalbigaygudoonayayoo dhan,addoonkaaganawaadisiisaywixiiaankaabaryayoo dhan,oowaxbamaaananubaahnayn.

19Oowaxaadigutidhi,Kunoqowaalidkaaiyomeeshii aadkudhalatay,ooweliwaankufarxidoonaa

20Haddabamarkiiaanimidooaadigasamatabbixisay Laabaan,waxaankudhicidoonaagacantaCeesaw,kaasoo idilidoona,haa,iyohooyooyinkacarruurtayda.

21Haddabasidaasdaraaddeed,Rabbiyow,Ilaahow,waan kubaryayaaye,igasamatabbixigacantawalaalkayCeesaw, waayo,aadbaanugacabsadaaisaga

22Oohaddiiaanxaqnimokujirin,usameeIbraahimiyo aabbahayIsxaaqaawadood

23Waayo,waanogahayinaanraxmadiyonaxariisku helaymaalkan,haddabawaxaankaabaryayaainaad maantaraxmaddaadaigusamatabbixisoooaadiijawaabto 24YacquubnawuuiskadaayaytukashadaRabbiga,oo dadkiilajiraynawuxuuukalaqaybiyeyadhigiiiyolo'dii labakooxood,badhkiinawuxuuudhiibayDamesek,ina Eliiceser,ooahaaaddoonkiiIbraahim,xeradii,iyo

carruurtiisii,badhkiikalenawuxuuudhiibaywalaalkiis ElianosinaEliiceser,inuuxeradiilajoogocarruurtiisa.

25Markaasuukuamray,oowuxuukuyidhi,Iskajira xerooyinkiinna,oohaiskusoodhowaanina,oohaddii Ceesawyimaadohalxerooouudilo,xeradiikaleoomeel fogkafogayaakabaxsandoonta

26Yacquubnahalkaasuujoogayhabeenkaas,oohabeenkii oodhanwuxuuaddoommadiisiiusheegayshuqulkii ciidankaiyocarruurtiisii

27RabbigunamaalintaasayuumaqlaybaryadiiYacquub, RabbigunawuxuuYacquubkasamatabbixiyeygacantii walaalkiisCeesaw

28MarkaasaaRabbiguwuxuusoodiraysaddexmalaa'ig ookamidahmalaa'igtasamada,oowayhormareen Ceesaw,oowayuyimaadeen

29Malaa'igihiinawaxayCeesawiyodadkiisiiumuuqdeen iyagooahlabakunooninoofardofuushanoowata noocyokaladuwanoohubdagaalah,waxaynau muuqdeenCeesawiyodadkiisiioodhaninayu qaybsamaanafarkooxood,ooayafarmadaxukala qaybsamaan

30OokooxbaatagtayoowaxayheleenCeesawooafar boqolooninwataoousocdawalaalkiisYacquub, xeradiinawaxayucarareenCeesawiyodadkiisii,wayna cabsigeliyeen,Ceesawnawuxuukadhacayfaraskiiisagoo cabsanaya,dadkiisiioodhammunahalkaasaykakala tageen,waayo,aadbayucabsadeen

31Markaasaaciidankiioodhammukadabaqayliyeen markayCeesawkacarareen;ooraggiidagaalkaoo dhammunawaykujawaabeen,

32HubaalwaxaannahayaddoommadaYacquub,ooah addoonkiiIlaah,yaanagahoristaagikara?Markaasaa Ceesawwuxuukuyidhi,Haddaba,sayidkaygiiiyo walaalkayYacquubwaasayidkiinna,ooaananlabaatankan sannadoodarag,ooaanmaantauimidinaanarko,masidan baadiguladhaqmaysaan?

33Malaa'igtiinawayujawaabeenoowaxayku yidhaahdeen,Rabbiganoolbaannukudhaaranaynaa, haddiiYacquubooaadwalaalkaakahadlaysoaanumidna kareebinadigaiyodadkaagaba,laakiinYacquubaawadiis waxbakumasamayndoonno

34OoxeradiinawaykafogaatayCeesawiyoraggiisii, waynakatagtay,Ceesawiyoraggiisiinawaykatageen iyagookudhowaxdimarkiiciidankiilabaaduuuyimid isagoowatahubkastaookaladuwan,ooiyanaCeesawiyo raggiisiibawaxaykusameeyeensidiiciidankiihoreu sameeyeen

35Oomarkaykatageeninaysiisocdaan,waxaayimid ciidankiisaddexaadoousoodhowaaday, dhammaantoodnawaybaqeen,Ceesawnawuxuukadhacay faraskii,ciidankiioodhammunawayqayliyeen,oowaxay yidhaahdeen,HubaalwaxaannahayaddoommadaYacquub, ooahaddoonkiiIlaah,yaanagahoristaagikara?

36Ceesawnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Haddaba, Yacquub,sayidkaygiiiyosayidkiinnubawaawalaalkay, labaatansannadoodnamaaananaragwejigiisa,maantana maaanmaqlininuuimanayo,maantaanubaxayinaanla kulmo,oomasidanbaadiguladhaqantaan?

37Markaasayujawaabeenoowaxaykuyidhaahdeen, Rabbiganoolbaannukudhaaranaynaa,walaalkaaYacquub miyaanayahaynsidaadsheegtay,adigaiyoraggaagaba

midnakamaaannureebin,laakiinseYacquubooaadka hadlaysoinuuyahaywalaalkaaaawadiis,annagukulama soodhexgelidoonnoadigaiyoraggaagaba

38Oociidankiisaddexaadnawaykatageen,oowuxuu welilasiiwadaydadkiisiioousocdayYacquub,markii ciidankiiafraadusoodhowaadeen,ooiyanaisagaiyo raggiisiibawaxaykusameeyeensidiiaykuwakale sameeyeen.

39Ceesawnamarkuuarkayxumaantiiayafartii malaa'igoodkusameeyeenisagaiyoraggiisiiba,ayuuaad ugacabsadaywalaalkiisYacquub,oowuxuuubaxayinuu sinabadahulakulmo

40CeesawnawuxuuqariyeynacaybkiisiiYacquub,maxaa yeelay,wuxuukabaqaynaftiisawalaalkiisYacquub aawadiis,oowuxuuumaleeyayinafartiiciidaneeuula kulmayayahaayeenaddoommoYacquub.

41Yacquubnahabeenkaaswuxuulajoogay addoommadiisiixerooyinkoodii,oowuxuu addoommadiisiikulatashadayinuuCeesawhadiyadka siiyowixiiuuhaystayoodhaniyowixiiuuhaystayoo dhan;Yacquubnasubaxdiiayuukacay,isagaiyo raggiisiiba,oowaxaykadoorteenxoolahaCeesawhadiyad.

42KanuwaalacagtiiuuYacquubkasooqaatayadhigiisii siuuusiiyowalaalkiisCeesaw:wuxuunakasoocaylaba boqoliyoafartanneef,wuxuunakasoocaysoddonneefoo geelahiyodameerroah,kontonneefookalenawuxuuka soocaykontonneefoolo'ah

43Markaasuudhammaantoodukalaqaybiyeytoban kooxood,oomidwalbagoonidiisaayuuukalasaaray,oo wuxuuudhiibaytobanaddoommadiisiiah,midwalbana goonidiisaayuuukalaqaybiyey.

44Markaasuuamray,oowuxuukuyidhi,Iskafogaada,oo kalafogeeyadadkadhexdooda,ooCeesawiyokuwala jiraabawayidinlakulmidoonaanooidinweydiindoonaan, ooidinkuodhandoona,Yaaidinkaah,xaggeebaadu socotaa,ooyaawaxaasoodhanidinkahorreeya,waxaad kutidhaahdaan,Annaguwaxaannahayaddoommada Yacquub,oowaxaanunimidinaannuCeesawnabadkula kulanno,oobaleeg,Yacquubbaanagadambeeya

45WaxanahoryaalwaahadiyadYacquubusoodiray walaalkiisCeesaw

46Oohaddayidinkuyidhaahdaan,Maxaadibidiinkaga dhacayainuuyimaadooouulakulmowalaalkiisoouu wejigiisaarko,markaaswaxaadkutidhaahdaa,Hubaal wuunagadambeeyaaisagoofaraxsaninuulakulmo walaalkiis,waayo,wuxuuyidhi,Waxaankuqancindoonaa hadiyaddausocota,kadibnawejigiisawaanarkidoonaa, malahawuuigaaqbalidoonaa.

47Sidaasdaraaddeedhadiyaddiioodhammuwaxayku gudubtaygacantaaddoommadiisii,oomaalintaasayayka hortageen,oohabeenkaasayuulahoydayxerooyinkiisii ookuagyiilsoohdintadurdurkaYabuq,oointuu habeennimokacayayuukaxaystaynaagihiisii,iyo gabdhihiisii,iyowixiiuuhaystayoodhan,oo habeenkaasnawuxuukagudbayWebigaYabuq

48Oomarkuuwixiiuulahaaoodhankagudbaydurdurka, Yacquubkeligiisayuuhadhay,ninbaalakulmay,wuuna ladagaallamayhabeenkaasilaawaagiiberyayay,godkii bowdadiiYacquubnawuukabaxaylalegdintaaawadeed 49OomarkiiwaaguberyayayaaninkiiYacquubhalkaas kategey,wuunauduceeyeyootegey,Yacquubnawuxuu

kagudbaydurdurkiimarkiiwaaguberyay,oowuxuuku istaagaybowdadiisii.

50Qorraxduwaysoobaxdaymarkuudurdurkakagudbay, oowuxuuyimidmeeshiixoolihiisiiiyocarruurtiisii.

51Waynasiisocdeenilaaduhurkii,oointaysiisocdeen hadiyaddiiayaahortoodakatimid

52Yacquubnaindhihiisiibuukorutaagayoowaxfiiriyey, oowuxuuarkayCeesawoomeelfogjooga,isagoowata ragbadanooqiyaastoodutahayafarboqoloonin, Yacquubnaaadbuuugabaqaywalaalkiis

53Yacquubnawuudegdegayoocarruurtiisiiuqaybiyey naagihiisiiiyogabdhihiisii,gabadhiisiiDiinahnawuxuuku ridaysanduuq,oowuxuuudhiibaygacantii addoommadiisa

54Markaasuuhormaraycarruurtiisiiiyonaagihiisiisiuu ulakulmowalaalkiis,oointuudhulkakusujuudayayuu toddobajeersujuudayilaauuusoodhowaadaywalaalkiis, ooIlaahnawuxuuYacquubkadhigaymidnaxariisiyo raallinimokahelaCeesawiyoraggiisiiba,waayo,Ilaahbaa maqlaybaryadaYacquub

55CabsidiiYacquubiyocabsidiisiinawaxaykudhacday walaalkiisCeesaw,waayo,Ceesawaadbuuugabaqay Yacquubwixiimalaa'igtiiIlaahkusamaysayCeesaw, cadhadiiCeesawnawaxayubeddeshaynaxariis

56OoCeesawnamarkuuarkayYacquuboousooordaya ayuuusooorday,wuunaiskuduubay,ooqoortiisaayuuku dhacay,waynadhunkadeenooooyeen

57IlaahnawuxuuYacquubqalbigiisageliyeycabsiiyo raxmad,ooiyanaYacquubbaydhunkadeenooisku duubteen

58OoElifasinaCeesaw,iyoafartiisiiwalaalihiisahaydoo ahaawiilashiiCeesaw,ayaaYacquublaooyay,wayna dhunkadeenooiskuduubteen,maxaayeelay,cabsidii Yacquubbaakudhacdaydhammaantood.

59MarkaasaaCeesawindhihiisiikorutaagayoowuxuu arkaydumarkiiiyocarruurtoodii,ooahaawiilashii Yacquub,ooYacquubdabasocdaoousujuudayjidka Ceesaw

60MarkaasaaCeesawwuxuuYacquubkuyidhi,Waaayo kuwankulajooga,walaalkay?Macarruurtaadabaamise addoommadaada?YacquubnawuxuuCeesawugu jawaabay,WaacarruurtaydaIlaahsiraxmadlehusiiyey addoonkaaga.

61MarkiiYacquublahadlayayCeesawiyoraggiisii, Ceesawwuxuuarkayxeradaoodhan,oowuxuuYacquub kuyidhi,Xaggeebaadkaheshayxeradiiaanshalayla kulmayoodhan?Yacquubnawuxuuyidhi,Siaad raallinimougaheshosayidkaygahortiisa,waawixiiIlaah siraxmadlehusiiyeyaddoonkaaga

62HadiyaddiinawaxayhortimidCeesaw,Yacquubna wuxuuCeesawkucadaadiyey,oowuxuukuyidhi,Waan kubaryayaaye,qaadohadiyaddiiaansayidkaygaukeenay. Ceesawnawuxuuyidhi,Maxaanudoonayaa?Waxaad haysatoiskahayso

63Yacquubnawuxuuyidhi,Waawaajibinaanwaxaasoo dhanbixiyo,maadaamaaanwejigaagaarkay,inaadweli nabadkunoolaato.

64Ceesawnawuudiidayinuuhadiyaddaqaato,Yacquubna wuxuukuyidhi,Waankubaryayaaye,sayidkaygiiyow, haddiiaanhaddaraallinimokaahelay,hadiyaddayda gacantaydakaqaado,waayo,sidaasdaraaddeedwaxaan

wejigaagauarkaysidiiinaanarkaywejiilaahueg,maxaa yeelaywaadigufaraxday.

65Ceesawnawuxuuqaatayhadiyaddii,Yacquubnawuxuu Ceesawsiiyeylacagiyodahabiyobeduliyum,waayo,aad buuucadaadiyeyoowuuqaatay.

66Ceesawnawuxuuxoolihiixeradakuqaybiyey,oo wuxuusiiyeyraggiilasocday,waayo,waxayku yimaadeenkiro,badhkiikalenawuxuuudhiibay carruurtiisii

67LacagtiiiyodahabkiiiyobeduliyumkiiayuuElifasku wareejiyaywiilkiisiicuradkaahaa,Ceesawnawuxuu Yacquubkuyidhi,Aankulajoogno,oositartiibahayaan kulasocondoonnaailaaaadmeeshaydailatimaado,ooaan halkaaswadadegno

68Yacquubnawuxuuwalaalkiiskujawaabay,"Waxaan sameynlahaasidasayidkayguiisheegay,laakiin sayidkayguwuuogyahayincarruurtuayjilicsanyihiin, adhigaiyolo'daiyonuujintoodailajoogtanasitartiibah ayayusocdaan,waayo,haddiiaysidegdegahusocdaan dhammaantoodwaydhimanlahaayeen,waayo,waad ogtahayculayskoodaiyodaalkooda"

69Haddabasayidkayguhahormaroaddoonkiisa,ooanna sitartiibahayaanusocondoonaacarruurtaiyoidaha aawadood,ilaaaankaimidmeeshasayidkaygaeeSeciir

70MarkaasaaCeesawwuxuuYacquubkuyidhi,Waxaan kulameelayndoonaaqaarkamidahdadkailajoogasiay kuugudaryeelaanjidka,ooayuqaadaandaalkaagaiyo culayskaaga,oowuxuuyidhi,Maxaanubaahanahay sayidkaygiiyow,haddaanraallinimokaahelo?

71Baleeg,waxaankuuguimandoonaaSeciirsiaan halkaaskuladegosidaadsheegtay,haddabadadkaagala tag,waayo,waankuraacidoonaa

72YacquubnawuxuuCeesawusheegayinuuCeesawiyo raggiisiibakakaxeeyo,siYacquubdabadeedutagogurigii aabbihiisoouuutagodalkiiKancaan

73CeesawnawuudhegaystaycodkiiYacquub,Ceesawna wuxuukusoonoqdayafarboqolooninoolasocday jidkoodiiSeciir,Yacquubiyowixiiuuhaystayoodhanna maalintaaswaxayukaceenilaadarafkiidalkaKancaanoo kuyaalsoohdintiisa,oohalkaasuujoogaymuddo.

CUTUBKA33

1MarkaasaaYacquubkategeysoohdintiidhulka,oo wuxuuyimiddalkiinabadda,taasooahaydmagaaladii Shekem,ookutiildalkaKancaan,oowuxuukunastay magaaladahorteeda

2Markaasuubeertiihalkaaskutiilkaiibsadayreer Xamoorooahaadadkiidalkadegganaa,isagookuiibsaday shansheqel

3Yacquubnahalkaasbuugurikadhistay,oohalkaasbuu teendhadiisiikadhisay,xoolihiisiinawuxuuusameeyey xeryo;sidaasdaraaddeedmeeshaasmagaceediiwuxuuu bixiyeySukot

4YacquubnawuxuuSukotjoogaysannadiyolixbilood 5Waqtigaasqaarkamidahdumarkadadkadeegaanka ayaaubaxaymagaaladaShekemsiayucayaaraanooay ularaaxaystaangabdhahadadkamagaalada,markiiay baxeennaRaaxeeliyoLee'ahxaasaskiiYacquubiyo qoysaskoodiiayaaiyagunaubaxayinaydaawadaan farxaddagabdhahamagaalada

6DiinaahooahaydgabadhiiYacquubayaaiyadunala socotayooaragtaygabdhihiimagaalada,waxaynahalkaas kusugnaayeengabdhahanhortooda,iyadoodadkii magaaladaoodhammuayagtaagnaayeensiayuarkaan farxaddooda,dadkiiwaaweynaaoodhannahalkaasayay joogeen

7ShekeminaXamoor,ooahaaamiirkiidalka,ayaa halkaastaagnaasiuuuarko.

8ShekemnawuxuuarkayDiinahooahaydgabadhii Yacquuboolafadhidahooyadeedhorteedagabdhaha magaalada,gabadhiinaaadbayugafarxisay,oohalkaas ayuusaaxiibbadiisiyodadkiisiikuyidhi,Gabadhaydeebaa ahgabadhaydaoodumarkadhexfadhida,ooaanan magaaladankugaranayn?

9Markaasaykuyidhaahdeen,Hubaalkanuwaagabadhii YacquubinaIsxaaqCibraanigaahaa,oomagaaladan degganaydmuddoah,oomarkiilasheegayingabdhaha dalkaayubaxayeeninayfarxaanayayhooyadeediyo gabdhihiiaddoommadauahaydbalatagtaysiayu fadhiistaansidaadaragto

10ShekemnawuxuuarkaygabadhiiYacquubooDiinah ahayd,oomarkuuarkayayaynaftiisiikudhegganayd Diinah

11Markaasuucidudirayooxoogkusooqabtay,Diinahna waxaytimidgurigiiShekem,ooxoogbuukuqabtayoola jiifsadayooceebeeyey,ooaadbuuujeclaadayoogurigiisii buugeeyay

12MarkaasayyimaadeenoowaxayYacquubusheegeen xaalkii,ooYacquubmarkuumaqlayinShekemgabadhiisii Diinahnijaaseeyey,Yacquubwuxuudiraylabaiyotoban kamidahaddoommadiisiiinayDiinahkasookaxeeyaan gurigiiShekem,oowaxaytageenoowaxayyimaadeen gurigiiShekeminayDiinahhalkaaskasookaxeeyaan

13Oomarkayyimaadeen,Shekemiyoraggiisiibawayu baxeenoogurigiisiibaykaeryeen,ooumauuoggolaan inayDiinahhoryimaadaan,laakiinShekemwuxuula fadhiyayDiinahoodhunkatayooiskuduubtayindhahooda hortooda

14MarkaasaaaddoommadiiYacquubsoonoqdeenoou sheegeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Markiiaannimid, isagaiyoraggiisiibawaynaeryeen,Shekemnasidaasoo kalayDiinahkusameeyeenannagooarka 15YacquubnawuuogaainShekemgabadhiisii nijaaseeyey,laakiinsewuuiskaaamusay,wiilashiisiina waxayxoolihiisiikudaajinayeenduurka,Yacquubnawuu aamusayilaaaykasoonoqdeen.

16KahorintaysanwiilashiisugurigaimaanYacquub wuxuudiraylabagabdhoodookamidahgabdhihii addoommadiisainayDiinahgurigaShekemku xannaaneeyaan,ooaylajoogaaniyada,Shekemnawuxuu saddexsaaxiibbadiisahudirayaabbihiisXamoorooahaa inaChiddekem,inaFered,oowuxuukuyidhi,Gabadhanii doonaanguursado

17MarkaasaaXamoorinaChiddekemooahaareerXiwi wuxuuyimidgurigiiwiilkiisiiShekem,oohortiisiiayuu fadhiistay,Xamoornawuxuuwiilkiisiikuyidhi,Shekem, Haddabamanaagbaagabdhahadadkaagakamidahoo aadguursanaysaanaagCibraaniahooaandadkaagaka midahayn?

18Shekemnawuxuukuyidhi,Iyadakeliyaayaaiibaahan inaadiisooqaadato,waayo,wayilaquruxbadantahay

Xamornawuxuusameeyeysidiiwiilkiisauyidhi,waayo, aadbuuujeclaa.

19XamornawuxuuubaxayYacquubsiuuugalahadlo arrintan,oomarkuukategeygurigiiwiilkiisiiShekemka horintuusanuimanYacquubinuulahadlo,wiilashii Yacquubayaaduurkakayimidmarkaymaqleenwixii ShekeminaXamoorsameeyey

20Nimankiinaaadbayugamurugoodeenwalaashood, dhammaantoodnawaxaygurigakusoonoqdeeniyagoo cadhaysan,kahorwakhtigiilaururinayayxoolahooda 21Markaasayyimaadeenooaabbahoodhorfadhiisteen,oo waxaylahadleenisagooaaducadhaysan,oowaxayku yidhaahdeen,Hubaalgeeriduwaxayutimidninkaniyo reerkiisa,maxaayeelay,RabbigaIlaahadhulkaoodhan ayaaamrayNuuxiyocarruurtiisainaanninnawaligiis dhicin,oouusansinaysan;haddaba,Shekemwuu kharribayoosinaystaawalaasheen,oodadkiimagaaladaoo dhanmidnalamahadlin

22Waadogtahayoowaadgaranaysaainxukunka dhimashadauuleeyahayShekemiyoaabbihiisiyo magaaladaoodhan,maxaayeelay,wuxuusameeyey

23Intayaabbahoodkahadlayeenarrintan,ayaaXamooroo ahaaShekemaabbihiisuyimidinuuYacquubulahadlo hadalladiiwiilkiisaeekusaabsanaaDiinah,oowuxuuhor fadhiistayYacquubiyowiilashiisahortooda.

24Xamornawuulahadlay,oowuxuukuyidhi,Wiilkayga ShekemnaftiisuwaxayudoonaysaagabadhaadaWaan idinbaryayaaye,iyadasiiyanaagoonalaguursada; gabdhihiinnanasiiya,annagunagabdhaheennaayaanidin siindoonnaa,ooidinkunawaxaadnaladegganaan doontaandhulkayaga,oowaxaannoqondoonnaasidiihal qofoodalkajooga

25Waayo,dhulkeennuaadbuuuballaaranyahay,haddaba degganaadaookuganacsadaoohantikahela,ooku sameeyasidaaddoonaysaan,oocidinaidinmahoristaagi doontoinayerayidiinsheegaan

26XamoornawuuiskadaayaylahadalkaYacquubiyo wiilashiisii,oobaleeg,wiilkiisiiShekemayaakadaba yimid,oohortoodaayuufadhiistay

27ShekemnawuxuuYacquubiyowiilashiisiihortooda kulahadlay,oowuxuukuyidhi,Aanraalliidinkanoqdo inaadgabadhaadaisiisaan,oowaxallawixiiaadi tidhaahdaanwaanusamayndoonaa.

28Iweydiisomeheriyohadiyadbadan,oowaankusiin doonaa,oowaxallawixiiaaditidhaahdowaansamayn doonaa,ookiicaasikunoqdaamarkaaganawuudhiman doonaa;laakiingabadhaisiiyaguur

29MarkaasaaSimecooniyoLaawisikhiyaanoahugu jawaabeenXamooriyowiilkiisiiShekem,oowaxayku yidhaahdeen,Waxkastaooaadnalahadasheenwaanidiin samayndoonnaa

30Baleegwalaasheennugurigaagaayayjoogtaa,laakiin kafogowilaaaanaabbahayIsxaaqudirnoarrintan,waayo, waxbamasamaynkarnoisagala'aantiis

31Waayo,wuuyaqaanjidadkiiaabbaheenIbraahim,oo waxkastaoouunoosheegowaanidiinsheegidoonnaa, waxbaidinkamaqarindoonno.

32MarkaasaaSimecooniyoLaawiwaxaylahadleen Shekemiyoaabihiissiayuhelaancudurdaar,ooayu raadiyaanwaxalagusamayndoonoShekemiyo magaaladiisaarrintaan

33MarkiiShekemiyoaabbihiismaqleenhadalkii SimecooniyoLaawi,ayayumuuqatayinaykufarxeen, Shekemiyoaabbihiisnawayusoobaxeeninayguryahooda tagaan.

34Oomarkaytageen,wiilashiiYacquubwaxayaabbahood kuyidhaahdeen,Baleeg,waanognahayindhimashaduay sababutahaykuwasharkalehiyomagaaladooda,maxaa yeelay,waxaykuxadgudbeenwixiiIlaahkuamrayNuux iyocarruurtiisaiyofarcankiisakadambeeya

35OowelibaShekemwuxuusidankusameeyey walaasheenDiinahmarkuunijaaseeyey,waayo,xumaan caynkanahweligeednagamadhicidoonto

36Haddababalogowooaragwaxaadsamayndoonto,oo taloiyocudurdaarweydiisowaxalagusamayndoono,si aadudishodadkamagaaladandegganoodhan

37MarkaasaaSimecoonkuyidhi,Talowanaagsanbaa idiintaal:usheeginaygudaanninkastaooiyagakamidah sidaaanannaguugudno,oohaddiiaysansidaasyeelin, waannukaqaadandoonnaagabadhayadaoowaannutegi doonnaa

38Haddaysidaasyeelaanooaysidaassameeyaan,markay xanuunlakulmaan,waxaanseefteennakuweeraridoonnaa sidiimiddegganoonabadjecel,oowaxaandilidoonnaa ninkastaooiyagakamidah

39TaladiiSimecoonnawaykafarxisay,Simecooniyo Laawinawaxaygo'aansadeeninaykusameeyaansidiila yidhi

40SubaxdiidambeShekemiyoaabbihiisXamoorayaau yimidYacquubiyowiilashiisiiinaykahadlaanDiinah,oo aymaqlaanwaxaaywiilashiiYacquubkujawaabi doonaan.

41WiilashiiYacquubnasikhiyaanoahayayulahadleen, iyagooleh,WaxaannuaabbaheenIsxaaqusheegnay hadalladiinnaoodhan,oohadalladiinnunawayka farxiyeen

42Laakiinwuunalahadlay,isagooleh,Sidaasaaaabbihiis IbraahimugaamrayIlaahadhulkaoodhan,inninkastaoo aanfarcankiisaahaynoodoonayainuumidkamidah gabdhihiisaguursado,uusameeyogudniinkaraggaoo dhaneeuuisaguleeyahay,sidaaanannaguugudno, dabadeednawaxaansiinkarnaagabadhayadainayguursato

43Haddabawaxaanidiinsheegnaydhammaansiyaabaha aanaabbahaynoosheegay,waayo,masamaynkarno waxaadnagulahadashayinaangabadhayadasiinnoninaan gudnayn,waayo,waawaxceebah

44Laakiinhalkanayaanidinkuoggolaandoonnaainaan gabadhayadaidinsiino,ooannagunagabdhihiinnawaan qaadandoonnaa,oowaannuidinladegganaandoonnaaoo iskudadbaannunoqondoonnaasidaadutidhaahdeen, haddiiaadnadhegaysataanooaadoggolaataaninaadnala midnoqotaan,ooaaddhammaantiinnaragugudaansidaan annaguugudno.

45Haddiiaadannadhegaysan,inaadninkastaoolabah guddosidaaanannaguugudnay,sidaankuamarnay, markaaswaanuidiinimandoonnaa,oogabadhayadana waanidinkaqaadandoonnaaoowaannutegidoonnaa

46ShekemiyoaabbihiisXamoorwaymaqleenhadalkii wiilashiiYacquub,waanakafarxisay,Shekemiyo aabbihiisXamoornawaykudegdegeeninaysameeyaan doonistawiilashiiYacquub,waayo,Shekemaadbuuu jeclaaDiinah,naftiisunawaykuqanacday

47MarkaasaaShekemiyoaabbihiisXamoordegdegu tageeniriddiimagaalada,oowaxaysooururiyeendadkii magaaladoodaoodhan,oowaxayusheegeenhadalladii wiilashiiYacquub,oowaxaykuyidhaahdeen, 48Waxaanunimidnimankan,wiilashiiYacquub,oo waxaankalahadalnaygabadhooda,nimankaninaway ogolaandoonaaninaysameeyaansidaaanrabno,oobal eeg,dhulkeennuwaamidaaduweyn,waynakunoolaan doonaan,waynakaganacsandoonaan,oowaxaannoqon doonnaahalqof;gabdhahoodawaanguursandoonnaa, gabdhaheennanawaansiindoonnaaiyaga

49Laakiinshuruuddanookeliyaayaaragganikuoggolaan doonaaninaywaxansameeyaan,inninkastaoonagamid ahlagudosidaloogudo,sidiiIlaahoodkuamray,oo markaannusamaynosidaayfarayaaninlagudo, markaasaynaladegganaandoonaan,iyagoolajooga xoolahoodaiyohantidooda,oowaxaynunoqondoonnaa sidiidadookale

50Markiidadkiimagaaladuoodhammumaqleenhadalkii ShekemiyoaabbihiisXamoor,dadkiimagaaladooduoo dhammuwaykufarxeentaladan,waynaaddeeceeninla gudo,waayo,ShekemiyoaabbihiisXamooraadbayu qadarinjireen,iyagooahamiirradiidalka

51Maalintiixigtay,ShekemiyoaabbihiisXamoorayaa aroortiihorekaceen,oodadkiimagaaladoodaoodhan waxayisugusooururiyeenmagaaladadhexdeeda,oo waxayuyeedheenwiilashiiYacquub,oomaalintaasiyo maalintiixigtaybawaygudaanmidkastaoolabahooay lahaayeen

52MarkaasaygudeenShekemiyoaabbihiisXamoor,iyo shantiiwalaaloahaydeeShekem,dabadeednamidwalba wuukacayoogurigiisiiayuutegey,waayo,arrintaniwaxay katimidRabbigaookasoohorjeedaymagaaladaShekem, ooRabbigunawuxuukayimidtaladaSimecooneearrintan, siRabbigumagaaladaShekemgacantaugugeliyolabada wiileeYacquub

CUTUBKA34

1Oointiilabahaydoolagudayoodhammuwaxay ahaayeenlixboqoliyoshaniyoafartannin,iyolababoqol iyolixiyoafartancarruurah

2LaakiinChiddekem,inaFered,ooahaaaabbihiiXamoor, iyolixdiisiiwalaaloahaydmaaydhegaysanShekemiyo aabbihiisXamoor,manaaydoonayninaygudaan,waayo, taladawiilashiiYacquubaadbayunecbaayeen,ooaadbay ugacadhoodeentaas,waayo,dadkiimagaaladumaay dhegaysan.

3Oofiidkiimaalintiilabaadwaxayheleensiddeedcarruur ahooaanlagudin,waayo,hooyooyinkoodayaakaqariyey ShekemiyoaabbihiisXamooriyodadkiimagaalada

4MarkaasaaShekemiyoaabbihiisXamorusoodireen inayhortoodakeenaansiloogudo,markiiChiddekemiyo lixdiisiiwalaaloahayseefahoodakusooboodeenooay damceeninaydilaan

5MarkaasaywaxaydooneeninaydilaanShekemiyo aabbihiisXamoor,ooDiinahnawayladilidoonaan arrintaasaawadeed

6Oowaxaykuyidhaahdeen,Waamaxaywaxanaad samayseen?Majiraandumarkamidahgabdhaha walaalihiinreerKancaanooaaddoonaysaaninaad

guursataangabdhahaCibraaniyada,ooaydaanhoreu aqoon,ooaadsamaysaanshuqulkiiaabbayaashiinaanidin amrin?

7Maumalaynaysaainaadkuguulaysandoontofalkanaad samaysay?Maxaadseugajawaabidoontaaarrintan walaalahaareerKancaan,kuwaasooberriimandoonaoo kuweydiindoonaarrintan?

8Haddayfallaadiinnuumuuqanweydomidcaddaaladiyo wanaaghortoodaah,maxaadusamayndoontaannaftiinna, anigananolosheenna,markaaddhegaysanweydeen codkeenna?

9Oohaddiidadkadalkadegganiyowalaalihiinoodhanoo ahreerXaamaymaqlaanfaalkaaga,iyagooleh, 10ShekemiyoaabbihiisXamoor,iyodadkii magaaladoodaoodhammuwaxaysameeyeenwaxaanay aqoonooaanayawowayaashoodkuamrin,haddabaxaggee baaduduulidoontaanamaxaggeebaadceebtiinnakuqarin doontaan,cimrigiinnaoodhanwalaalihiinoodalka Kancaandeggan?

11Haddabasidaasdaraaddeedmaqaadikarnowaxaaad samaysay,oonaloomasaarikaroharqoodkanaan awowayaasheennaguamrin.

12Baleeg,berriayaantegidoonnaaoowaxaansooururin doonnaawalaalaheenoodhan,walaalahareerKancaanee dalkadeggan,oodhammaanteenwaanimandoonnaaoo waankudilidoonnaaadigaiyokuwakukalsoonoodhan, siaancidinaidiinhadhinadigaiyoiyagatoona

13MarkiiXamooriyowiilkiisiiShekemiyodadkii magaaladaoodhammuaymaqleenhadalkiiXiddekemiyo walaalihiis,aadbayubaqeennaftooda,waynaka qoomameeyeenwaxaysameeyeen.

14MarkaasaaShekemiyoaabbihiisXamoorujawaabeen aabbahoodChiddekemiyowalaalihiis,oowaxayku yidhaahdeen,Erayadiiaadnalahadasheenoodhanwaarun.

15Haddabahaodhanina,ooqalbigiinnahakufikirina inaannusidaasusamaynayjacaylkaCibraaniyadaawgood ooaanayawowayaasheennaguamrin.

16Laakiinsababtooahwaxaanaragnayinaysanahayn ujeedkoodaiyorabitaankoodainayaqbalaan rabitaankayagakusaabsangabadhoodaeeahinaan qaadanno,markalagareeboshuruuddan,sidaasdarteed waandhegeysanaycodkoodaoowaxaansameynayfalkan aadaragtay,siaanugahelnorabitaankeenaiyaga.

17Oomarkaankahelnocodsigooda,waanukusoonoqon doonnaaoowaxaankusamayndoonnaawaxaadnoo sheegtay.

18Haddabawaxaanidinkabaryaynaainaadsugtaanooaad sugtaanilaajidhkeennubogsadoooaanmarkale xoogaysanno,oomarkaasayaanisugutagnoiyagaooka geesnoqondoonnaa,ookusamayndoonnaawaxa qalbigiinnaiyokeennabakujira

19DiinahooahaydgabadhiiYacquubwaxaymaqashay erayadiiXiddekemiyowalaalihiiskuhadleenoodhan,iyo wixiiXamooriyowiilkiisiiShekemiyodadkii magaaladoodubaugujawaabeen

20Markaasaydhaqsoudirtaymidkamidahgabdhihiiay lahayd,ooaabbaheedusoodirayinaykuxannaanayso gurigaShekem,oowaxayudirtayaabbaheedYacquubiyo walaalaheed,oowaxaykutidhi,

21SidaasayChiddekemiyowalaalihiiskugulataliyeen, XamooriyoShekemiyodadkiimagaaladunawaykaaga jawaabeen

22MarkiiYacquubmaqlayerayadanayuuaadu cadhooday,wuunaucadhooday,ooaadbuuugu cadhooday

23MarkaasaaSimecooniyoLaawidhaarteenoowaxay yidhaahdeen,Rabbiganool,Ilaahadhulkaoodhan,berri haddaookale,magaaladaoodhanwaxbakamahadhi doonaan

24Labaatanninoodhallinyaroahayaaisqariyeyooaanla gudin,dhallinyaradaasnawaxayladagaallameenSimecoon iyoLaawi,SimecooniyoLaawinawaxaydileensiddeed iyotobankamidah,labanawaykacarareenoowaxayu baxsadeengodlonuuradahoomagaaladakuyiil, SimecooniyoLaawinawaydoondooneen,laakiinmaay helin

25SimecooniyoLaawiwaysiisocdeenoomagaalada ayaykudhexwareegeen,oodadkiimagaaladaoodhan waxaykulaayeenseef,oowaxbakamaayreebin

26Magaaladadhexdeedawaxaakadhacayargagaxweyn, qayladiidadkiimagaaladanawaxaykorugukacday samada,dumarkiiiyocarruurtiioodhammunaaadbayu qayliyeen

27SimecooniyoLaawinawaxaydileenmagaaladiioo dhan,oomagaaladaoodhannaninkeliyakamaayreebin

28MarkaasayXamooriyowiilkiisiiShekemseefkudileen, DiinahnawaxaykasookaxeeyeengurigiiShekem,wayna katageenhalkaas

29WiilashiiYacquubnawaytageenoosoonoqdeen,oo waxayyimaadeenkuwiilalaayay,oowaxaydhaceen alaabtoodiioodhanoomagaaladaiyobeertabakujirtay

30Oointiiaydhaceen,saddexboqolooninayaaistaagay oociidkutuurayoodhagaxyokudhuftay,markii Simecoonusoojeestayoodhammaantoodseefkulaayay, SimecoonnawuxuuujeestayLaawioowuxuugalay magaaladii.

31Waxaykaxaysteenadhigoodii,iyodibigoodii,iyo lo'doodii,iyointiikaleeedumarkaiyodhallaankii,oo dhammaantoodwaykaxeeyeen,ooalbaabbayfureenoo dibaddaayayubaxeenoowaxayuyimaadeenaabbahood Yacquubiyagooxoogleh

32MarkiiYacquubarkaywixiiaymagaaladaku sameeyeenoodhan,oouuarkayboolidiiaykadhaceen, ayuuYacquubaadugucadhooday,oowuxuukuyidhi, Waamaxaywaxanaadigusamayseen?Baleeg,waxaan nasashokahelaydadkiidalkadegganaaooreerKancaan ah,oomidkoodnaimasoofaragelin.

33Oohaddawaxaadicaasiyowdaydadkadalkadeggan, ooahreerKancaaniyoreerFerisdhexdooda,ooaniguna waxaanahaymidyar,oodhammaantoodwayigusoowada ururidoonaanoowayidilidoonaanmarkaymaqlaan shuqulkaaadwalaalahoodlaleedahay,anigaiyo reerkaygabawaalabaabbi'indoonaa

34MarkaasaaSimecooniyoLaawiiyowalaalahoodoo dhanoolajiraywaxayujawaabeenaabbahoodYacquub oowaxaykuyidhaahdeen,Baleeg,dhulkaannudeggan nahay,ooShekemmiyuusidankusamayndoonaa walaasheen?MaxaadugaaamusantahaywaxaShekem sameeyeyoodhan?Miyuusewalaasheenuladhaqmi doonaasidiidhillojidadkajoogta?

35OotiradiidumarkiiaySimecooniyoLaawikasoo kaxaysteenmagaaladaShekem,kuwaasooaanaydilin, waxayahaayeenshaniyosiddeetandumarahooaannin aqoon.

36Oowaxaadhexdoodakujirtaygabadhyarooqurux badanooquruxbadan,oomagaceedalaodhanjiray Bunaah,ooSimecoonnawuxuuuguursadaynaag,oo tiradiiraggiiaymaxaabiisahaanukaxaysteenooaanay dilinwaxayahaydtoddobaiyoafartannin,intiikalenaway dileen

37DhammaandhallinyaradiiiyogabdhihiiaySimecoon iyoLaawimaxaabiisahaanugasookaxaysteenmagaaladii Shekem,waxayaddoommouahaayeenwiilashiiYacquub iyocarruurtoodiikadambaysayilaamaalintiiwiilashii YacquubaydalkiiMasarkasoobaxeen

38MarkiiSimecooniyoLaawikabaxeenmagaaladii, labadiidhallinyaroeehadhay,ookudhuumanayay magaalada,ooaankudhexdhimandadkiimagaalada,ayaa kacay,oodhallinyaradiinawaxaygaleenmagaaladiiooku dhexsocdeen,oowaxayarkeenmagaaladiioocidlaahoo aanninnalahayn,oodumarkeliyaayaaooyaya,oo dhallinyaradiinawayqayliyeenoowaxayyidhaahdeen,Bal eeg,kanuwaaxumaantiiaywiilashiiYacquubee Cibraanigaahaakusameeyeenmagaaladanmarkaymaanta burburiyeenmidkamidahmagaalooyinkareerKancaan, ooaanaykacabsannaftoodaoodhaneedalkareer Kancaanoodhan

39Nimankiinawaykatageenmagaaladiioowaxaytageen magaaladiiTapnach,oohalkaasayyimaadeenoowaxay dadkiiTapnachusheegeenwixiikudhacayoodhan,iyo wixiiaywiilashiiYacquubkusameeyeenmagaalada Shekemoodhan

40MarkaasaawarkiigaadhayboqorkiiTapnachooahaa Yashuub,oowuxuuragudiraymagaaladaShekemsiayu arkaandhallinyaradaas,waayo,boqorkukumauu rumaysanhadalkan,oowuxuuyidhi,Sideebaylabaninu burburinkaraanmagaaloweynoolamidahShekem?

41MarkaasaawargeeyayaashiiYashuubsoonoqdeenoou sheegeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Waxaannunimid magaaladii,oowaybaabba'day,ooninnahalkaasma joogin,oowaxaakeliyahoodumarooyaya,ooadhiiyolo' toonamajoogin,waayo,wixiimagaaladakujirayoodhan ayaywiilashiiYacquubqaateen.

42MarkaasaaYashuublayaabay,oowuxuuyidhi,Sidee baylabaninwaxanusamaynkaraaninaymagaaloweyn dumiyaan,ooaanninkeliyalahoristaagikarin?

43Waayo,waxlamidahmajirintaniyowakhtigii Nimrod,xitaataniyowakhtigiifog,oowaxlamidahma dhicin;ooYashub,ooahaaboqorkiiTapnach,wuxuu dadkiisiikuyidhi,Geesinoqdaooaynutagnooola dagaallannoCibraaniyadan,ookusamaynosidiiay magaaladakusameeyeen,ooaargudashoayaandadka magaaladakaaargudandoonnaa

44MarkaasaaYashuubooahaaboqorkiiTapnachla tashadayla-taliyayaashiisii,oola-taliyayaashiisiiwaxayku yidhaahdeen,Adigukeligaakamaadkaandoontid Cibraaniyada,waayo,waainayxoogyeeshaansiay shuqulkanmagaaladaoodhanuguqabtaan

45Haddiilabakamidahaymagaaladaoodhan burburiyaan,ooaancidinakahoristaagin,hubaalhaddii

aadladagaallanto,dhammaantoodwaynagukicidoonaan oonaburburindoonaansidookale.

46Laakiinhaddiiaadudirtoboqorradanaguwareegsanoo dhan,ooayisuyimaadaan,markaaswaanulasocon doonnaaooladagaallamidoonnaawiilashiiYacquub, markaaswaadkaadkaandoontaa

47MarkaasaaYashuubmaqlayhadalladiilataliyayaashiisii, erayadoodiinawaykafarxiyeenisagaiyodadkiisiiba,oo sidaasbuuyeelay,ooboqorkiiTapnaagooahaaYashuub wuxuuudirayboqorradiireerAmoroodhanooku wareegsanaaShekemiyoTapnaag,oowuxuukuyidhi, 48Iraacooicaawi,oowaannulayndoonnaaYacquub Cibraanigaiyowiilashiisaoodhan,oodhulkawaanka baabbi'indoonnaa,waayo,sidaasbuukusameeyey magaaladiiShekem,oomiyaadanogayn?

49BoqorradiireerAmoroodhammunawaymaqleen xumaantiiaywiilashiiYacquubkusameeyeenmagaalada Shekem,waynalayaabeen

50ToddobadiiboqorooreerAmorahayaaisugusoo ururayciidankoodiioodhan,ookudhowtobankunoonin ooseefolaalaabansita,oowaxayuyimaadeeninayla dagaallamaanwiilashiiYacquub.MarkaasaaYacquub maqlayinboqorradiireerAmorayisusoourureeninayla dagaallamaanwiilashiisii,Yacquubnaaadbuuucabsaday, waynadhibtay.

51YacquubnawuxuukuqayliyeySimecooniyoLaawi,oo wuxuukuyidhi,Waamaxayfalkanaadsamayseen? Maxaadiidhaawacdeen,ooaadreerKancaanoodhaniigu sookiciseeninayibaabbi'iyaananigaiyoreerkaygaba? Waayo,aniguwaannastay,anigaiyoreerkayguba,oo waxaadsidaasigusamayseen,oowaxaaddadkadalka degganigukiciseendacwadihiinnaaawadood

52MarkaasaaYahuudahaabbihiisujawaabay,oowuxuu kuyidhi,WalaalahaySimecooniyoLaawimiyaysiaan micnelahaynudileendadkiiShekemdegganaaoodhan? HubaalwaxayahaydsababtaooahShekemwuu hoosaysiiyeywalaasheen,oouukuxadgudbayamarkii IlaahayagaNuuxiyocarruurtiisii,waayo,Shekemwuxuu walaasheenxoogkukaxaystayoowuulasinaystay

53Shekemnawuxuusameeyeyxumaantanoodhan,dadkii magaaladiisanamidnamauusanfaragelin,oowuxuuku yidhi,Maxaadwaxanusamaynaysaa?Hubaalwalaalahay ayaayimidoomagaaladiiweeraray,Rabbigunagacantooda buukuriday,maxaayeelay,dadkiidegganaawaxayku xadgudbeenamarradiiIlaahayagaHaddabamiyaanay waxbaahayninaywaxaasoodhansameeyeen?

54Haddabamaxaaducabsanaysaaamaumurugaysan tahay,maxaadseugaxanaaqsantahaywalaalahay, maxaadseugacadhaysiinaysaaiyaga?

55HubaalIlaahayagaoogacantoodakusoogeliyey magaaladaShekemiyodadkeedaba,wuxuusidookale gacanteennakusoogelindoonaaboqorradareerKancaan oodhanoonagusoosocda,ooannagunawaxaanku samayndoonnaasidawalaalahaykusameeyeenShekem 56Haddabaiskanasoooiskafogeecabsidaada,laakiinku kalsoonowRabbigaIlaaheennaah,oouduceeinuuna caawiyooonasamatabbixiyo,oocadaawayaashayadana gacantayadanoogeliyo

57MarkaasaaYahuudahuyeedhaymidkamidah addoommadiiaabbihiis,ookuyidhi,Baltagooarag

meeshaboqorradaasnagusooduulayaaniyo ciidammadoodaayjoogaan.

58Markaasaaaddoonkiitegeyoomeelfogkaeegay,oo wuxuuukacayBuurSiixonhortiisa,oowuxuuarkay xeradiiboqorradaoodhanooduurkataagan,markaasuuku noqdayYahuudahoowuxuukuyidhi,Baleeg,boqorradu waxaykusuganyihiinberrinkaiyoxerooyinkoodaoodhan, dadaadutirobadan,sidaciiddaxeebtabadda.

59MarkaasaaYahuudahwuxuuSimecooniyoLaawiiyo walaalihiisoodhankuyidhi,Xoogyeeshaoonoqda carruurgeesiyaalah,waayo,RabbigaIlaaheennaahuwaa nalajiraa,oohakacabsanina

60Ninkastaabaistaagaisagooxidhanhubkiisiidagaalka, qaansadiisiiiyoseeftiisii,oowaannutegidoonnaaoola dagaallamidoonnaaragganbuuryoqabkaah;Rabbiguwaa Ilaahayaga,oowuuinabadbaadindoonaa.

61Markaasaykaceen,midwalbanawuxuuxidhnaa hubkiisiidagaalka,ooahaakowiyotobanwiilooYacquub ahaa,iyoaddoommadiiYacquuboodhanoolasocday.

62DhammaanaddoommadiiIsxaaqooIsxaaqlajoogay Xebroonayaauyimidiyagoowatahubdagaalookala duwan,wiilashiiYacquubiyoaddoommadiisii,ooahaa boqoliyolabaiyotobannin,waxayutageenboqorradan, Yacquubnawuuraacay

63WiilashiiYacquubnawaxayaabbahoodIsxaaqina IbraahimudireenXebroon,oolaodhanjirayQireatArba, oowaxaykuyidhaahdeen,

64WaxaankuubaryaynaaRabbigaIlaaheennaahinuu nagabadbaadiyogacantareerKancaaneenagusoo duulaya,oouugacanteennanoosoogeliyo

65IsxaaqinaIbraahimnawuxuuRabbigaubaryay wiilashiisa,oowuxuuyidhi,Rabbiyow,Ilaahow,waxaad aabbahayuballanqaadday,oowaxaadtidhi,Farcankaaga waxaanubadindoonaasidaxiddigahasamada,oowaadna iiballanqaadday,ooeraygaaganawaadadkayndoontaa, haddaboqorradareerKancaanayaaisuimanayainayla dagaallamaancarruurtayda,maxaayeelay,iyagumaay samaynwaxrabshadoah

66Haddabasidaasdaraaddeed,Rabbiyow,Ilaahadhulka oodhan,waankubaryayaaye,qalloocitaladaboqorradan siaanayuladagaallaminwiilashayda

67Ooquluubtaboqorradaniyodadkoodakuqancicabsida wiilashayda,oohoosudhigkibirkooda,ooaykajeestaan wiilashayda

68Gacantaadaxooggabadaniyogacantaadafidsanku samatabbixiwiilashaydaiyoaddoommadoodaba,waayo, gacantaadawaxaakujiraxoogiyoxooginaadwaxaasoo dhankusamayso.

69WiilashiiYacquubiyoaddoommadiisiiwaxayutageen boqorradan,oowaxaykukalsoonaayeenRabbiga Ilaahoodaah,intaysiisocdeenna,aabbahoodYacquub ayaasidookaleRabbigabaryayooyidhi,Rabbiyow,Ilaaha xooggabadanoosarreeya,ooxukumijiraywaagiihore, lagabilaabohalkaasilaahaddaiyoweligiisba;

70Adigaaahkandagaallokiciyaoojoojiya,gacantaada waxaakujiraxoogiyoxooglagusaramariyooolaguhoos geliyo;Baryadayduhanoqotomidlaaqbalohortaadasi aadiigusoojeesatonaxariistaada,siaaduqanciso quluubtaboqorradaniyodadkoodacabsidawiilashayda,oo aaducabsigelisoiyagaiyoxeradooda,oonaxariistaada weynkusamatabbixikuwakukalsoonoodhan,waayo,

adigaaahkandadkahoosnagadhigikaraooquruumaha hoosnagadhigikara.

CUTUBKA35

1MarkaasaaboqorradiireerAmoroodhammuyimaadeen oowaxayistaageenduurkasiayla-taliyayaashoodaula tashadaanwaxalagayeelayowiilashiiYacquub,waayo, weliwaykabaqayeen,oowaxayyidhaahdeen,Baleeg, labakamidahayaadilaymagaaladiiShekemoodhan 2RabbigunawuumaqlaybaryadiiIsxaaqiyoYacquub,oo wuxuuqalbigiilataliyayaashanboqorradaoodhanka buuxiyeycabsiiyocabsiweyn,oowaxaysiwadajirah uguqayliyeen,

3Maantamadoqonbaadtahay,misewaxgarashoahoo kugujiramajiraaninaadCibraaniyadaladagaallanto, maxaadsemaantauguraaxaysanaysaaburburkaaga?

4Baleeg,labakamidahayaayimidmagaaladaShekem iyagooncabsanaynamacabsanayn,oowaxaydileendadkii magaaladadegganaaoodhan,ooaancidinakahoristaagin, sideebaaduawoodidoontaainaaddhammaantoodla dagaallanto?

5HubaalwaadogtihiininIlaahooduaadujecelyahay,oo uuiyagausameeyeywaxyaalowaaweynooaanlasamayn taniyowaagiihore,ooilaahyadaquruumahaoodhan dhexdoodanalagumaaragmidsamaynkarashuqulladiisa waaweynoolamidah

6HubaalwuxuuaabbahoodIbraahimooahaaCibraaniga kabadbaadiyeygacantiiNimrod,iyogacantiidadkiisiioo dhanoomararbadandoonayayinaydilaan

7OoisagunawuukasamatabbixiyeydabkiiuuBoqor Nimrodkutuuray,ooIlaahiisnawuukasamatabbixiyey 8Yaakaleoosamaynkarawaxlamidah?Hubaalwuxuu ahaaIbraahimkiidilayshantiiboqoreeCeelaam,markay taabteenwiilkiiwalaalkiisoowakhtigaasdegganaaSodom 9Markaasuuqabsadayaddoonkiisiiaaminkaahaaoo gurigiisajoogayiyodhawrninoolasocday,oowaxay eryadeenboqorradiireerCeelaamhabeenkeliya,ooway dileen,oowaxayuceliyeenwiilkiisiiwalaalkiiswixiiay kaqaateenoodhan.

10OohubaalwaadogtahayinIlaahaCibraaniyadanuuaad ugufarxayiyaga,ooaysidookalekufarxeenisaga,waayo, wayogyihiininuukasamatabbixiyeycadaawayaashoodii oodhan

11Oobaleeg,jacaylkiisauuuqaboIlaahiisaawgiis, Ibraahimwuxuuqaataywiilkiisiikaliyaeeqaaligaahaa, wuxuunadoonayayinuuukeenoallabarilaguboIlaahiisa, oohaddiiuusanIlaahkahoristaagininuusidaassameeyo, wuukusamaynlahaajacaylkiisauuuqaboIlaahiisa

12Ilaahnawuxuuarkayshuqulladiisiioodhan,wuunau dhaartay,oowuxuuuballanqaadayinuucarruurtiisaiyo farcankiisaoodhankasamatabbixindoonodhibaatokasta ookusoofoolleh,maxaayeelay,wuxuusameeyaywaxan, jacaylkiisaIlaahnawuxuukujoojiyaynaxariistiisauuu qabaywiilkiisa

13MiyeydaanmaqlinwixiiIlaahoodkusameeyeyFircoon ooahaaboqorkiiMasar,iyoAbimelegooahaaboqorkii Geraar,markuukaxaystaynaagtiiIbraahim,ookutidhi, Iyaduwaawalaashay,siayisagaugudilaaniyada aawadeed,ooayumaleeyaaninayguursadaan?OoIlaahna

wuxuukusameeyeyiyagaiyodadkoodiibawaxallawixii aadmaqasheenoodhan.

14Oobaleeg,indhahayagaayaankuaragnayinCeesaw, ooahaaYacquubwalaalkiis,uuuyimidisagaoowataafar boqoloonin,isagoodoonayainuudilo,waayo,wuxuu xusuustayinuukaqaadayducadiiaabbihiis

15WuunaubaxayinuulakulmomarkuukayimidSuuriya, siuuudilohooyadaiyocarruurta,yaagacantiisaka samatabbixiyey,laakiinIlaahiisiiuukukalsoonaa?Wuxuu kabadbaadiyeygacantiiwalaalkiisiyosidookalegacantii cadaawayaashiisa,hubaalwuumarkaleilaalindoonaa 16YaaaangaranayninuuyahayIlaahoodaooku dhiirrigeliyeyinaykusameeyaanmagaaladaShekem xumaantaaadmaqasheen?

17Haddabamakudhicikartaaxooggoodainlabaninay burburinkaraanmagaaloweynoolamidahShekemhaddii aysanahaynIlaahoodaaykukalsoonaayeen?ayuukuyidhi ookusameeyeywaxaasoodhansiuuulaayodadkii magaaladadegganaaeemagaaladoodakunoolaa.

18Haddabamakaadkaankartaakuwamagaaladaadaka soobaxaysiayuladagaallamaandhammaantood,xitaa haddiikunjeerookaleaykucaawiyaan?

19Waadogtahayoowaadgaranaysaainaadanuiman inaadladagaallanto,laakiinsewaxaadladagaallantaa Ilaahoodadoortay,oosidaasdaraaddeeddhammaantiin maantawaxaadutimaadeeninaadburburtaan

20Haddabasidaasdaraaddeediskajirasharkaaadisku dayaysidinaadiskusoorogtaan,oowaxaaidiinwanaagsan inaadladagaallantaan,inkastooaytiroyaryihiin,maxaa yeelay,Ilaahoodbaalajira

21OomarkiiboqorradiireerAmoraymaqleendhammaan hadalladiilataliyayaashooda,qalbigoodiiwuuargagaxay, waynakacabsadeenwiilashiiYacquub,oomaayla dagaallamin.

22Oowaxaydhegahaujeediyeenhadalladii lataliyayaashooda,oowaxaydhegaysteenerayadoodiioo dhan,oohadalladiilataliyayaashunaaadbayugafarxiyeen boqorradii,waynasameeyeen

23Boqorradiinawayjeesteenoowaykajoogsadeen wiilashiiYacquub,waayo,maaykudhicininayusoo dhowaadaaninayladagaallamaan,waayo,aadbayuga baqeen,ooqalbigoodiinacabsidiiaykaqabeenaawadeed ayuuugadhalaalay.

24Waayo,taasuwaxaykatimidRabbiga,waayo,wuxuu maqlaybaryadaaddoommadiisiiIsxaaqiyoYacquub, waayo,wayiskuhalleeyeenisaga;ooboqorradaasoo dhammumaalintaasayaykusoonoqdeenxeryahoodii,mid walubamagaaladiisii,oowakhtigaasnalamaay dagaallaminwiilashiiYacquub 25WiilashiiYacquubnamaalintaaswaxayistaageenBuur Siixonhorteedailaafiidkii;oomarkayarkeeninaanay boqorradaniuimaninayladagaallamaanayaywiilashii Yacquubkunoqdeenguryahoodii

CUTUBKA36

1.MarkaasRabbiguwuxuuYacquubumuuqday,ooku yidhi,Kac,ooBeyteltag,oohalkaasiskadeg,oomeel allabarihalkaasugasameeRabbigakuumuuqda,ooadiga iyocarruurtaadabakasamatabbixiyeydhibaatada.

2MarkaasaaYacquubkacay,isagaiyowiilashiisiiiyo wixiiuulahaaoodhan,oowaxaytageenooBeytel yimaadeensidiieraygaRabbiguahaa

3Yacquubnawuxuujiraysagaaliyosagaashansannadood markuuBeyteltegey,Yacquubiyowiilashiisiiiyodadkiila jirayoodhammunawaxayjoogeenBeytelookutaalLuz, oohalkaasayuumeelallabariugadhisayRabbigau muuqday,YacquubiyowiilashiisiinawaxayBeytel joogeenlixbilood

4MarkaaswaxaadhimatayDebooraahinaCuus,ooahayd middiiRebeqahnaasaheedauahaydYacquub,Yacquubna wuxuukuaasayBeytelhoostiisageedkiikuyiilhoostiisa

5RebeqahooahaydinaBetuu'el,ooahaydYacquub hooyadii,ayaawakhtigaaskudhimatayXebroon,taasoola odhanjirayQireatArbac,oowaxaalaguaasaygodkii MakfelahooIbraahimkaiibsadayreerXeed.

6Rebeqahnawaxaynoolaydboqoliyosaddexiyosoddon sannadood,waynadhimatayMarkiiYacquubmaqlayin hooyadiisRebeqahdhimatay,ayuusiqadhaadhuooyay hooyadiis,oobaroorweynayuuusameeyayiyada,iyo Debooraahooahaydnuujinteediigeedkiihoostiisajoogtay, oomeeshaasmagaceediiwuxuuubixiyeyAlloonBakuud.

7LaabaankiireerSuuriyanawaagaaswuudhintay,waayo, Ilaahbaakudhuftay,maxaayeelay,wuujebiyeyaxdigii dhexmarayayisagaiyoYacquub.

8Yacquubnawuxuujirayboqolsannadoodmarkii Rabbiguumuuqday,oouubarakeeyey,oomagiciisiina wuxuuubixiyeyIsraa'iil,Raaxeelooahaydnaagtii Yacquubnawaagaasayayuuraysatay

9WaagaasnaYacquubiyowixiiuulahaaoodhanwaxay kaguureenBeytelsiayutagaangurigiiaabbihiisilaa Xebroon

10Oointayjidkakusiisocdeen,ooayEfradusii socdeennawaxaakaharayinyar,Raaxeelnawaxay dhashaywiil,fooshiinawaykuadkayd,waynadhimatay 11YacquubnawuxuukuaasayjidkaloomaroEfrad,taas ooahBeytlaxam,oowuxuuqabrigeediikudultaagaytiir, ooilaamaantadanlajoogoyaal;wakhtigiiRaaxeelna wuxuuahaashaniyoafartansannadood,waynadhimatay 12Yacquubnawuxuuwiilkiisiiudhashay,ooRaaxeelu dhashay,ubixiyeyBenyaamiin,waayo,wuxuukudhashay dhulkamidigtakuyaal

13MarkiiRaaxeeldhimataykadib,Yacquubwuxuu teendhadiisiikadhistayteendhadiiaddoonteediiBilhah 14RuubeennawuxuuhooyadiisLee'ahugahinaasaytaas aawadeed,aadbuunaucadhooday,oointuuxanaaqayayuu kacayayuutegeyoogalayteendhadiiBilhah,oohalkaas buukaqaadaysariirtiiaabbihiis.

15Markaasqaybtiicuradnimada,ooayweheliso jagooyinkaboqornimadaiyowadaadnimada,ayaalaga qaadaywiilashiiRuubeen,waayo,wuxuunijaaseeyey sariirtiiaabbihiis,curadnimadanawaxaalasiiyeyYuusuf, jagadaboqornimadanawaxaalasiiyeyYahuudah, wadaadnimadanawaxaalasiiyeyLaawi,maxaayeelay Ruubeenwuxuunijaaseeyeysariirtiiaabbihiis

16KuwanuwaafarcankiiYacquubooisagaugudhashay FadanAraam,wiilashiiYacquubnawaxayahaayeenlaba iyotoban

17WiilashiiLee'ahwaxayahaayeenRuubeenooahaa curadkii,iyoSimecoon,iyoLaawi,iyoYahuudah,iyo

Isaakaar,iyoSebulun,iyowalaashoodDiinah;wiilashii RaaxeelnawaxayahaayeenYuusufiyoBenyaamiin.

18WiilashiiSilfahooahaydaddoontiiLee'ahwaxay ahaayeenGaadiyoAasheer;wiilashiiBilhahooahayd addoontiiRaaxeelnawaxayahaayeenDaaniyoNaftaali; kuwanuwaawiilashiiYacquubooisagaugudhashay FadanAraam

19Yacquubiyowiilashiisiiiyowixiiuuhaystayoodhan waytageen,oowaxayyimaadeenMamre,taasooahQiryat Arbac,ookutaalXebroon,halkaasooIbraahimiyoIsxaaq aydegganaayeen,Yacquubnaisagaiyowiilashiisiiiyo wixiiuulahaaoodhanbawaxayladegganaayeenaabbihiis Xebroon.

20MarkaasaawalaalkiisCeesawiyowiilashiisiiiyowixii uulahaaoodhanwaxaytageendalkiiSeciir,oohalkaasay degeen,oowaxayhantikuyeesheendalkiiSeciir;wiilashii CeesawnawaybateenooaadbayugutarmeendalkiiSeciir 21KuwanuwaafarcankiiCeesaw,ooisagaugudhashay dalkiiKancaan;wiilashiiCeesawnawaxayahaayeenshan. 22CaadahnawaxayCeesawudhashaycuradkiisiiElifas, iyanawaxayudhashayRecuu'eel,Axlibaamahnawaxayu dhashayYecuush,iyoYaclaam,iyoQorax.

23KuwanuwaawiilashiiCeesaw,ooisagaugudhashay dalkiiKancaan;wiilashiiElifasinaCeesawnawaxay ahaayeenTeemaan,Oomaar,Sefoo,Gatam,Kenaz,iyo Camaaleq;wiilashiiRecuu'eelnawaxayahaayeenNakath, Serach,Shamah,iyoMizzah

24WiilashiiYecuushnawaxayahaayeenTimnaah,iyo Alwah,iyoYeteth;wiilashiiYaclaamnawaxayahaayeen Aalah,iyoFiinoor,iyoKenas

25WiilashiiQoraxnawaxayahaayeenTeemaan,iyo Mibsaar,iyoMagdii'eel,iyoCeeraam;kuwanuwaa qabiilooyinkiiwiilashiiCeesawsidayahaayeen ugaasyadoodiidalkaSeciir.

26KuwanunawaamagacyadiiwiilashiiSeciir,kiireerXor, oodegganaadalkaSeciir,Lootaan,iyoShoobaal,iyo Sibecoon,iyoCanah,iyoDishaan,iyoCeser,iyoDishon, ooahaatoddobawiil

27WiilashiiLootaannawaxayahaayeenXori,iyo Heemaan,iyowalaashoodTimnac,ooahaydTimnac,oou timidYacquubiyowiilashiisii,oomaaydhegaysan,wayna tagtayoowaxaynoqotayaddoontiiElifasinaCeesaw,oo waxayudhashayCamaaleq.

28WiilashiiShoobaalnawaxayahaayeenCalwaan,iyo Maanahad,iyoCeebaal,iyoShefo,iyoOonaam,wiilashii SibecoonnawaxayahaayeenAajah,iyoCanah,kanuna wuxuuahaaCanahkiicidladakahelayYemiimmarkuu daajinayaydameerradiiaabbihiisSibecoon.

29Intuudameerahaaabihiidaajinayayayuuwakhtiyokala duwanukaxeeyaycidladasiuuuquudiyo

30Maalinayuukeenaymidkamidahlamadegaanka xeebtabadda,ookasoohorjeedacidladadadka,oointuu quudinayay,waxaabaddakasoobaxayduufaanaadu xoogbadanookuduldegtaydameerihiihalkaasdaaqayay, dhammaantoodnawayistaageen

31Dabadeednawaxaacidladakutaalbaddadhankeeda kalekasoobaxayqiyaastiiboqoliyolabaatanxayawaanoo waaweynoocabsileh,oodhammaantoodwaxay yimaadeenmeeshiidameeruhujoogeen,oohalkaasayisku taageen.

32Xayawaankaas,lagabilaabodhexdoodahoose,waxay ahaayeenqaabcarruureed,qaarnawaxaylahaayeenqaab orso,qaarnawaxaylahaayeenqaabxayawaan,dabooyinna waxaykadambeeyeengarbahoodadhexdoodaiyagoo dhulkakusoodhacaya,sidadabadaducheephat, xayawaankaasnawayyimaadeenoodameerahaayay fuuleenoowaykaxeeyeen,waynatageenilaamaantadanla joogo.

33Midkamidahxayawaankanayaausoodhawaaday Canahoodabadakudhuftay,kadibnameeshaasayuuka cararay

34Markuuarkayshaqadanaadbuuugabaqaynoloshiisa, wuunacararayooubaxsadaymagaalada.

35Markaasuuwiilashiisiiiyowalaalihiisusheegaywixii kudhacayoodhan,ooragbadanbaadameerihii doondoonay,laakiinsemaayhelin.Canahiyo walaalihiisnamaalintaasdabadeedmaayteginmeeshaas, waayo,aadbayucabsanayeennaftooda

36WiilashiiCanahinaSeciirnawaxayahaayeenDishon iyowalaashiisAxlibamah,wiilashiiDishonnawaxay ahaayeenXemdaan,iyoEshbaan,iyoYitraan,iyoKeraan, wiilashiiEesernawaxayahaayeenBilhaan,iyoSacwaan, iyoCakaan,wiilashiiDishonnawaxayahaayeenCuusiyo Araan

37KuwanuwaaqabiilooyinkiireerSeciir,ooahaareer Xor,sidiiayahaayeenmadaxdoodiidalkaSeciir

38CeesawiyocarruurtiisiinawaxaydegeendalkiiSeciir, kiireerXor,ooahaadadkiidalkadegganaa,oowaxay hantikulahaayeen,waynabateenooaadbayutarmeen Yacquubiyocarruurtiisiiiyowixiiaylahaayeenoodhanna waxayladegganaayeenaabbahoodIsxaaqdalkiiKancaan, sidiiRabbigukuamrayaabbahoodIbraahim

CUTUBKA37

1SannaddiiboqoliyoshanaadeecimrigiiYacquub,oo ahaydsannaddiisagaalaadmarkiiYacquubcarruurtiisiila degganaadalkaKancaan,ayuukayimidFadanAraam 2WaagaasnaYacquubiyocarruurtiisiiwaxaykaguureen Xebroon,oowaxaytageenookunoqdeenmagaaladii Shekem,iyagaiyowixiiaylahaayeenoodhan,oo halkaasaydegeen,waayo,carruurtiiYacquubwaxay xoolahoodakaheleendaaqwanaagsanoobarwaaqaysan magaaladiiShekem,oomagaaladiiShekemnawaagaasla dhisay,waxaanakujirayqiyaastiisaddexboqolooragiyo dumarah.

3Yacquubiyocarruurtiisiiiyowixiiuulahaaoodhan waxaydegganaayeenbeertiiYacquubkaiibsadayXamoor ooahaaShekemaabbihiis,markuukayimidFadan-Araam kahorintaanSimecooniyoLaawiladilinmagaalada 4BoqorradiireerKancaaniyoreerAmoroodhanooku wareegsanaamagaaladaShekemwaxaymaqleenin wiilashiiYacquubaymarkaleyimaadeenShekemooay halkaasdegeen

5Oowaxayyidhaahdeen,WiilashiiYacquubee Cibraanigaahaamainaymarkalemagaaladayimaadaan ooayhalkaasdegaan,kadibmarkaylaayaandadkii degganaaooayeryaan?Haddamasoonoqondoonaanoo maeryidoonaankuwamagaaladadegganmisewaydili doonaan?

6MarkaasaaboqorradiireerKancaanoodhammumarkale isusoourureen,oowaxayisuyimaadeeninayla dagaallamaanYacquubiyowiilashiisii

7MarkaasaaboqorkiiTapnachooahaaYashuubwuxuuu dirayboqorradiideriskalaahaaoodhan,ooahaaboqorkii GacasheeEelaan,iyoboqorkiiShiiloheeIxuri,iyo boqorkiiFaarooneeHasaar,iyoSuusiooahaaboqorkii Sartoon,iyoLaabaanooahaaboqorkiiBeytkooraan,iyo ShaabirooahaaboqorkiiCotnaymaah,oowuxuukuyidhi, 8Iikaalayaooicaawiya,ooaynuYacquubCibraanigaah iyowiilashiisaiyowixiiuulahaaoodhandilno,waayo, Shekemayaymarkaleuyimaadeeninayhantiyaanooay dadkiidegganaalaayaansidiihore.

9Boqorradaasoodhammuwayisusoourureenoowaxay layimaadeenxerooyinkoodiioodhan,ooahaadadaadu badansidaciiddaxeebtataal,oodhammaantoodnawaxay kasoohorjeedeenTapnach 10MarkaasaaboqorkiiTapnaagooahaaYashuubayaau soobaxayiyagiiisagoowataciidankiisiioodhan,oo wuxuuladegaymeelkasoohorjeeddaTapnaagoo magaaladadibaddeedaah,ooboqorradaasoodhanna waxayuqaybiyeentoddobaqaybood,oowaxayahaayeen toddobakooxoodookadhanahwiilashiiYacquub 11MarkaasaywarudireenYacquubiyowiilkiisii,oo waxaykuyidhaahdeen,Dhammaantiinnoosoobaxasiaan idiinlasheekaysannobannaanka,ooaanugaaargudanno dadkiireerShekemooaadmagaaladoodakudisheen,oo aadhaddanakusoonoqotaanmagaaladiiShekemooaad degtaan,oodadkiidegganaanasidiihoreulayndoontaan 12WiilashiiYacquubnawaymaqleen,aadbaynauga cadhoodeenhadalladiiboqorradiireerKancaan,ootoban wiilooreerYacquubahayaadegdegayookacay,mid walbanawuxuukulabbistayhubkiisiidagaalka,boqoliyo labaaddoonooiyagakamidahnawaxaylasocdeenhub dagaal

13Nimankaasoodhan,wiilashiiYacquubiyo addoommadiisii,waxayutageenboqorradan,aabbahoodna Yacquubbaalajiray,oodhammaantoodwaxayistaageen tuulmadiiShekem

14YacquubnawuxuuRabbigaubaryaywiilashiisii,oo gacmihiisanawuxuuufidiyeyRabbiga,oowuxuuyidhi, Ilaahow,waxaadtahayIlaahaQaadirkaah,waxaadtahay aabbahayaga,adigaanaabuuray,annagunawaxaannahay shuqulladagacmahaaga;Waxaankaabaryayaainaad carruurtaydakubadbaadisonaxariistaadagacanta cadaawayaashooda,kuwaasoomaantauimanayainayla dagaallamaanooaygacantoodakabadbaadiyaan,waayo, gacantaadawaxaakujiraxoogiyoitaal,siaadkuwayar ugabadbaadisokuwabadan

15Oowiilashaydaaddoommadaadasiixoogiyoxoogay kuladagaallamaancadaawayaashooda,siayu hoosaysiiyaan,ooaycadaawayaashoodahortoodaku dhacaan,ooaanaywiilashaydaiyoaddoommadoodubaku dhimangacantareerKancaan

16Laakiinhaddiiaykulawanaagsantahayinaad carruurtaydaiyoaddoommadoodanaftakaqaaddo, naxariistaadaweynkuqabogacantaaddoommadaada,si aanaymaantaugubaabbi'ingacantaboqorradareerAmor

17MarkiiYacquubdhammeeyeybaryadaRabbiga,dhulku meeshiisiiwuukagariiray,qorraxdunawaymadoobaatay,

boqorradaasoodhammunawaycabsadeen,naxdinweyn baakudhacday.

18RabbigunawuudhegaystaybaryadiiYacquub, Rabbigunawuxuuqalbiyadaboqorradaiyociidankoodaoo dhankuyaabiyeycabsidiiiyocabsidiiwiilashiiYacquub.

19Waayo,Rabbiguwuxuuiyagamaqashiiyeycodkii gaadhifardoodka,iyocodkiifardahaxooggabadanee wiilashiiYacquub,iyocodkiiciidanweynooiyagala socda

20Boqorradaasnaaadbayugacabsadeenwiilashii Yacquub,oointayagtaagnaayeenayaywiilashiiYacquub usoodhowaadeen,iyagoowataboqoliyolabaiyotoban nin,iyagooqayloweynooweynwata.

21OoboqorradunamarkayarkeenwiilashiiYacquuboou soosocda,waysiiargagaxeen,oowaxayujeesteeninayka cararaanwiilashiiYacquubsidiimarkiihoreookale,oo aysanladagaallamin

22Laakiindibumaaynoqon,iyagooleh,Sidaasookale labajeerayaynuceebunoqondoonnaainaannukabaxno Cibraaniyadahortooda

23WiilashiiYacquubnawaysoodhowaadeenoowaxayka horyimaadeenboqorradanoodhaniyociidankoodiiba,oo waxayarkeeninayahaayeendadaaduxoogbadan,oou badansidaciiddabadda

24WiilashiiYacquubnaRabbigayuqayshadeenoowaxay kuyidhaahdeen,Rabbiyow,nacaawi,oonagajawaab, waayo,waannukukalsoonnahay,ooyaannaankudhiman gacantaragganbuuryoqabkaaheemaantanagusooduulay. 25WiilashiiYacquubnawaxayxidhnaayeenhubkoodii dagaalka,ooninwalubawuxuugacantakuqaatay gaashaankiisiiiyowarankiisii,oodagaalbayusoo dhowaadeen

26MarkaasaaYahuudahooahaainaYacquubwuxuuhor ordaywalaalihiis,isagootobanaddoommadiisiilasocda, oowuxuuutegeyboqorradan

27MarkaasaaYashuubooahaaboqorkiiTapnachayaa markiihoresoobaxayisagoowataciidankiisiiookahor yimidYahuudah,oodadkiiYahuudahnawaxayarkeen Yashuubiyociidankiisiioosoosocda,oocadhadiidadkii Yahuudahnawaykululaatay,oowuxuuusoodhowaaday dagaalaydadkiiYahuudahkunafbaxeen

28MarkaasaaYashuubiyociidankiisiioodhammuwaxay usoobaxeenxaggaYahuudah,oowuxuufuushanaafaras aaduxoogbadan,Yashuubnawuxuuahaaninaaduxoog badan,oomadaxilaacagbabiriyonaxaaslehku dahaadhan.

29Intuufaraskafuulayay,wuxuufallaadholabada gacmoodbakasootuurayayhoriyogadaalba,sidiiuuahaa qaabkiisiidagaalladiioodhan,manauusanseeginmeeshii uufallaadhahiisakutuurayay

30OomarkiiYashuubuyimidinuuladagaallamo Yahuudah,oouufallaadhbadankutuurayYahuudah, RabbiguwuxuugacantaYashuubkuxidhay,oo fallaadhahiiuuridayoodhammunawaxaykusoodhaceen raggiisii

31LaakiinYashuubwuuusoodhowaadayxagga Yahuudahinuufallaadhokudhufto,laakiinsemasaafadau dhaxaysaywaxayahaydqiyaastiisoddondhudhunOo markiiYahuudaharkayYashuuboofallaadhihiisiikusoo tuurayaayuukuordayisagoocadhaysanooxooggiisiila yaabay

32MarkaasaaYahuudahwuxuudhulkakasooqaaday dhagaxweynoomiisaankiisuahaalixdansheqel, YahuudahnawuxuuuordayxaggaYashuub,oodhagaxiina wuxuukudhuftaygaashaankiisii,markaasayYashuubla yaabeengaraacistii,oofaraskiisiidhulkaayuukudhacay.

33MarkaasaagaashaankiikasoobaxaygacantiiYashuub, ooxooggiigaraacaawgiiswuxuukuboodaymeelujirta qiyaastiishaniyotobandhudhun,gaashaankiinawuxuuku dhacayxeradalabaadhorteeda

34BoqorradiilasocdayYashuubwaxaymeelfogka arkeenxooggaYahuudah,inaYacquub,iyowixiiuu Yashuubkusameeyey,waynaaadugacabsadeen Yahuudah.

35MarkaasayisugusoourureenxeradiiYashuub,markay arkeenwareerkiisii,oodadkiiYahuudahseeftiisiibayla baxeen,oowaxaylaayeenlabaiyoafartanninookamid ahaaxeradiiYashuub,ooxeradiiYashuuboodhammuna waykacarareenYahuudahhortooda,ooninnamahor istaagin,waynakatageenYashuubookacarareen, Yashuubnaweliwuudhulkakudhacay

36OomarkuuYashuubarkayindadkiixeradiioo dhammuaykacarareen,ayuudhaqsoukacayoou cabsadaydadkiiYahuudah,oowuxuuistaagayisagooka soohorjeedaYahuudah

37MarkaasaaYashuubwuxuuladagaallamayYahuudah, oogaashaankiisiinawuxuuutaagaygaashaanka,dadkii Yashuubnawaycarareen,waayo,aadbayugacabsadeen reerYahuudah.

38MarkaasaaYashuubwarankiisiigacantakuqaataysiuu Yahuudahmadaxiisaugudhufto,laakiinseYahuudah wuxuugaashaankiisiimadaxasaarayookudhuftay warankiiYashuub,oogaashaankiiYahuudahnawuxuuka dhacayseeftiiwarankiiYashuub,oogaashaankiinawuu kalajabay.

39MarkiiYahuudaharkayingaashaankiisiikalago'ay ayuusidegdegahseeftiisiiusoobixiyey,ooYashuub ayuucanqowgakagadhuftay,oocagihiisiinawuuka gooyay,Yashuubnadhulkaayuukudhacay,warmihiina gacantiisaayuukadhacay

40MarkaasaaYahuudahdhaqsouqaadaywaranka Yashuub,oomadaxiisiiayuukagooyayoocagihiisaayuu kutuuray

41OowiilashiiYacquubmarkayarkeenwixiiYahuudah kusameeyeyYashuub,dhammaantoodwaxaykuordeen safkiiboqorradiikale,wiilashiiYacquubnawaxayla dagaallameenciidankiiYashuubiyociidankiiboqorradii oodhanoohalkaasjoogay

42WiilashiiYacquubnawaxaydileenshaniyotobankun ooninooiyagakamidah,oowaxayulaayeensidiiiyagoo cunayageedcanabah,intiikalenawaycarareen

43MarkaasaaYahuudahwelitaagnaameydkiiYashuub, oowuxuukaqaadaydharkiisiidagaalka.

44MarkaasaaYahuudahwuxuuiskasiibaybirtiiiyo naxaastiikuwareegsanaydYashuub,oowaxaayimid sagaalninookamidahsaraakiishiiYashuubinayla dagaallamaanYahuudah

45MarkaasaaYahuudahdhaqsousooqaadaydhagax dhulkakasoobaxay,oomidkamidahayuumadaxakaga dhuftay,madaxiisiinawaajabay,meydkiinawuxuuka dhacayfaraskaoodhulkakudhacay.

46Oosiddeeddiisarkaaleehadhaynamarkayarkeen xooggaYahuudah,aadbayucabsadeen,waynacarareen, oodadkiiYahuudahiyotobankiisiininbawayeryadeen, waynagaadheenoolaayeen.

47WiilashiiYacquubnawaxaywelilaayeenciidamadii boqorrada,waynadileenkuwobadan,laakiinboqorradaas sigeesinimolehayayulaistaageensaraakiishooda,mana aysankabixinmeeshooda,waxaynakaqayliyeenkuwiika cararaywiilashiiYacquubhortiisa,laakiincidnama dhegaysan,waayowaxaykabaqayeennaftoodainay dhintaan

48WiilashiiYacquuboodhan,kadibmarkaylaayeen ciidankiiboqorrada,waysoonoqdeenoowaxayhor yimaadeenYahuudah,Yahuudahnawuxuuwelidilayay siddeeddiimadaxeeYashuub,dharkoodiinawuuiska siibay.

49LaawiwuxuuarkayEeloonooahaaboqorkiiGacashoo usoosocdaisaga,isagoowataafariyotobankiisiisarkaal siayudilaan,laakiinLaawisihubaalahumauuogayn.

50MarkaasaaEelooniyosaraakiishiisiisoodhowaadeen, ooLaawinadibbuuueegayoowuxuuarkayindagaallagu sooceliyeygadaashiisa,Laawinawuxuulaordaylabaiyo tobanaddoommadiisiiah,waynatageenooEelooniyo saraakiishiisiiseefbaykudileen

CUTUBKA38

1MarkaasaaIhuriooahaaboqorkiiShiilohayaauyimid inuucaawiyoEeloon,oowuxuuusoodhowaaday Yacquub,markiiYacquubqaansadiisiigacantiisakujirtay sooqaatay,oofallaadhkudhuftayIhurioodilay.

2MarkiiIhuriooahaaboqorkiiShiilohdhintay,afartii boqoreehadhaywaxaykacarareenbooskoodiiiyagoo watasaraakiishiikale,waynaiskudayeeninaydibu gurtaan,iyagooleh,Annaguawooddambekumalihin Cibraaniyadakadibmarkaydileensaddexdiiboqoriyo saraakiishoodiioonagaxoogbadnaa.

3OomarkiiwiilashiiYacquubarkeeninboqorradiihadhay aykaguureenmeeshoodii,ayayeryadeen,Yacquubna wuxuukayimidtuulmadiiShekemmeeshiiuutaagnaa,oo waxaydabagaleenboqorradii,oowaxayusoo dhowaadeeniyagaiyoaddoommadiisii

4Boqorradiiiyosaraakiishiiiyociidankoodiiintiisiikale markayarkeeninwiilashiiYacquubayusoodhawaadeen, waykabaqeennaftoodaoowaycarareenilaaaygaareen magaaladaHazar.

5WiilashiiYacquubnawayeryadeenilaairiddii magaaladaHazar,oowaxayboqorradiiiyociidankoodiiba kulaayeenseefweyn,oowaxayahaayeenilaaafarkunoo nin,oointaylaayeenciidankiiboqorrada,Yacquubwuxuu kumashquulsanaaqaansadiisiiisagooiskudayayainuu laayoboqorrada,wuunawadalaayay.

6WuxuukudilayboqorkiiParathonooahaaChazariridda magaaladaChazar,kadibnawuxuukudilaySuusiooahaa boqorkiiSarton,iyoLaabaanooahaaboqorkiiBethchorin, iyoShabirooahaaboqorkiiMachnaymah, dhammaantoodnawuxuukudilayfallaadho,oofallaadh baykudileenmidwalba,waynadhinteen

7WiilashiiYacquubmarkayarkeeninboqorradiioo dhammuaydhinteenooaykalago'eenooaydibugurteen, waxaysiiwadeeninayladagaallamaanciidankiiboqorrada

ookasoohorjeedayiriddaHazar,oowaxaywelidileen ilaaafarboqolooninooiyagakamidah.

8SaddexninookamidahaddoommadiiYacquubayaaku dhintaydagaalkaas,oomarkuuYahuudaharkayinsaddex kamidahaddoommadiisiiaydhinteenayuuaaduga xumaaday,ooaadbuunaugucadhoodayreerAmor

9Raggiikaharayciidankiiboqorradaoodhanaadbayu baqeennaftooda,waynacarareenoowaxayjebiyeeniriddii derbiyadamagaaladaChazar,dhammaantoodnawaxay galeenmagaaladasiayubadbaadaan

10MarkaasaykudhuumanayeenmagaaladaChazar,waayo, magaaladaChazaraadbayuweynaydooway ballaadhnayd,markiiciidankiioodhammuaysoogaleen magaalada,wiilashiiYacquubayaakadabaordayoousoo cararaymagaalada

11Markaasaaafarninooxoogbadanoodagaalkayaqaan ayaamagaaladiikasoobaxay,oowaxayistaageeniridda magaaladaiyagooseefoiyowarmolasoobaxaywata,oo waxayiskuhortaageenwiilashiiYacquub,manaayu oggolaaninaymagaaladagalaan

12MarkaasaaNaftaaliordayoodhexmaray,ooseeftiisii buulabakamidahkudhuftay,oomadaxyadoodiinaisku marbuukagooyay

13Markaasuuujeestaylabadiikale,oobaleegway carareen,wuunaeryaday,ooqabtay,oodilay.

14WiilashiiYacquubwaxayyimaadeenmagaaladaoo arkeen,oowaxayarkeeninderbikaleuumagaaladaku yaal,oowaxayraadiyeeniriddiiderbiga,waynawaayeen, Yahuudahnawuxuukuboodayderbigadushiisa,Simecoon iyoLaawinawayraaceen,saddexdoodunawaxaykasoo degeenderbigaoowaxaygaleenmagaalada.

15SimecooniyoLaawiwaxaydileendadkiioodhanoou cararaymagaaladasiayubadbaadaan,iyodadkii magaaladadegganaa,iyodumarkoodiiiyocarruurtoodiiba, oowaxaykudileenseef,qayladiimagaaladunawaxaykor ukacdaysamada

16DaaniyoNaftaalinawaxaykuboodeenderbigasiayu arkaanwaxasababayqayladabaroorta,waayo,wiilashii Yacquubwaxaykawelweleenwalaalahood,oowaxay maqleendadkiimagaaladadegganaaooooyayaoobaryaya, iyagooleh,Waxkastaoomagaaladanagamidahqaadooo iskataga,laakiinhanadilin

17MarkiiYahuudah,SimecooniyoLaawiayjoojiyeen layntadadkiimagaaladadegganaa,ayayderbigiifuuleen oouyeedheenDaaniyoNaftaaliooderbigaduljoogay,iyo walaalahoodintiisiikale,SimecooniyoLaawinawaxayu sheegeeniriddamagaaladalagasoogalo,wiilashii Yacquuboodhammunawaxayyimaadeeninaydhacaan.

18WiilashiiYacquubnawaxaydhaceenalaabtiimagaalada Hazar,iyoadhigii,iyolo'dii,iyoalaabtii,oowaxayqaateen wixiilaqabsankarayoodhan,oomaalintaasayay magaaladiikabaxeen.

19MaalintiixigtaynawiilashiiYacquubwaxaytageen Sarton,waayowaxaymaqleeninraggiiSartonee magaaladakuhadhayayisusoourureeninayla dagaallamaansababtooahwaxaydileenboqorkoodii, Sarton-nawaxayahaydmagaaloaadudheeroodeyrleh, waxaynalahaydderbiqotodheerookuwareegsan magaalada

20Tiirkaderbiguwuxuuahaaqiyaastiikontondhudhun, ballaadhkiisunawuxuuahaaafartandhudhun,manajirin

meeluuninmagaaladakasoogaloookutaalderbigii, wiilashiiYacquubnawaxayarkeenqalcaddiimagaalada, oowaxayraadinayeenmeellagagalolaakiinmaayhelin 21Waayo,iriddamagaaladuwaxaykutiilgadaasha,dadkii oodhanoodoonayayinaymagaaladasoogalaannawaxay kaimanjireenjidkaas,oowaxaykuwareegijireen magaaladaoodhan,dabadeednawuxuusoogalay magaalada.

22OomarkiiwiilashiiYacquubarkeeninaywaayeenjidkii magaaladaloomarilahaa,aadbayucadhoodeen,dadkii magaaladunamarkayarkeeninwiilashiiYacquubayusoo socdaanayayaadugacabsadeen,waayo,waxaymaqleen xooggoodiiiyowixiiaykusameeyeenHazar.

23DadkiimagaaladaSartondegganaamaaysanubixi karinwiilashiiYacquubkadibmarkiiayisugusoourureen magaaladasiayuladagaallamaan,siaysansidaasugu gelinmagaalada,laakiinmarkayarkeeninayusoosocdaan, aadbayugabaqeen,waayo,waxaymaqleenxooggoodii iyowaxaykusameeyeenHazar.

24MarkaasaadadkiiSartondegenaasidegdegahu qaadeenbuundadawaddadamagaalada,meeshiisii,kahor intaysanwiilashiiYacquubiman,oowaxaysoogeliyeen magaalada

25WiilashiiYacquubayaayimidoowaxaydoondooneen jidkamagaaladaloomaro,manaayhelin,dadkii magaaladadegganaanawaxayfuuleenderbigadushiisa, waynaarkeen,oowaxayarkeenwiilashiiYacquuboo raadinayaymeelaymagaaladakagalaan.

26DadkiimagaaladadegganaanawaxaywiilashiiYacquub kacaayeenderbigadushiisa,waynahabaareen,wiilashii Yacquubnawaymaqleencaydii,waynaaaducadhoodeen, oocadhadoodiinawaykukululaatay

27WiilashiiYacquubnawaykacadhoodeen,oo dhammaantoodwaykaceenoowaxaykuboodeen qalcaddiiiyagooxoogleh,ooxooggoodaayaykudhaafeen ballaciiqalcaddaafartandhudhun

28Oomarkaykagudbeenqalcaddiiayayistaageen derbigiimagaaladahoostiisa,oowaxayarkeenalbaabbadii magaaladaoodhanooalbaabbadoodubiryihiin

29WiilashiiYacquubnawaxayusoodhowaadeeninay albaabbadamagaaladakafuraan,dadkiidegganaanauma ayoggolaan,waayo,waxaykasootuurayeendhagaxyoiyo fallaadho.

30Dadkiiderbigasaarnaawaxayahaayeenqiyaastiiafar boqoloonin,oomarkiiwiilashiiYacquubarkeenindadkii magaaladuaysanuoggolaaninayalbaabbadamagaalada furaan,ayayboodeenoowaxayfuuleenderbigadushiisa, dadkiiYahuudahnawaxaymarkiihoreukaceendhanka barieemagaalada

31MarkaasaaGaadiyoAasheerwaxaykadabatageen isagaoousocdadhankagalbeedeemagaalada,Simecoon iyoLaawinawaxaykasocdeenxaggawoqooyi,Daaniyo Ruubeennawaxaykasocdeenxaggakoonfureed

32Oodadkiimagaaladadegganaamarkayarkeenin wiilashiiYacquubayusoosocdaan,ayaydhammaantood kacarareenderbiga,oowaxaykusoodhaadhaceen magaalada,oowaxaykudhuumanayeenmagaalada dhexdeeda

33ReerIsaakaariyoreerNaftaaliookuhadhayderbigii ayaasoodhowaadayoojebiyeyalbaabbadiimagaalada,oo dabbaykushideenirdahamagaalada,taasookeentayin

birtudhalaalto,oowiilashiiYacquuboodhammunawaxay soogaleenmagaalada,iyagaiyoraggoodiioodhan,oo waxayladagaallameendadkiimagaaladaSartondegganaa, oowaxaykulaayeenseef,oocidnahortoodamaistaagin.

34Markaasaaqiyaastiilababoqolooninkacarareen magaaladii,oodhammaantoodwaytageenoowaxayku dhuuntaanmunaaradmagaaladakutaal,dadkii Yahuudahnawaxayeryadeenilaamunaaraddii,ooisna wuudumiyeymunaaraddiioodadkiikudhacday,oo dhammaantoodwaydhinteen

35WiilashiiYacquubnawaxayfuuleenjidkasaqafka munaaraddaas,waynaarkeen,oowaxaamagaaladakuyiil munaaradkaleooxoogbadanoodheer,oodhererkeeduna wuxuugaadhaycirka,wiilashiiYacquubnawaydegdegeen oosoodegeen,oowaxaylatageenraggoodiioodhan munaaraddaas,waxaynaarkeeninaykabuuxaanqiyaastii saddexboqoloonin,dumariyocarruurah

36WiilashiiYacquubnawaxaylaayeendadkiimunaaradda kujiray,waynacarareenookacarareen.

37MarkaasaaSimecooniyoLaawieryadeen,oowaxaaka soobaxaylabaiyotobanninooxoogbadanooxooglehoo kayimidmeeshiiaykudhuumanayeen.

38Labaiyotobankaasninwaxaydagaalxoogganlagaleen SimecooniyoLevi,SimecooniyoLevi-namaayadkaan karin,raggiixooggabadnaanawaxayjebiyeengaashaankii SimecooniyoLevi,midkamidahnawuxuuseeftiisii madaxakagadhuftayLevi,markiiLeviuusidegdegah gacantaugusaaraymadaxiisa,waayo,wuxuukabaqayay seefta,seeftunawaxaykudhacdaygacantiiLevi,waynau baahnaydingacantaLevilagooyo

39Laawinawuxuugacantiisakuqabtayseeftiininkii xooggabadnaa,ooxoogbuuugaqaatayninkiixoogga badnaa,oowuxuukudhuftaymadaxaninkiixoogga badnaa,oomadaxiisiinawuukagooyay.

40Kowiyotobanninayaausoodhowaadayinayla dagaallamaanLaawi,waayo,waxayarkeeninmidkamid ahladilay,wiilashiiYacquubnawaydagaallameen, laakiinsewiilashiiYacquubwaykaadkaankariwaayeen, waayo,nimankaasuaadbayuxoogbadnaayeen

41WiilashiiYacquubnamarkayarkeeninaysankaadkaan karin,ayuuSimecoonqayliyeycodaadiyoaaduweyn,oo kowiyotobankiinineexooggabadnaawaylayaabeen codkiiSimecoon.

42MarkaasaadadkiiYahuudahmeelfogkaogaayeen codkiiqayladaSimecoon,ooreerNaftaaliiyoreer YahuudahnawaxayuordeenSimecooniyoreerLaawi iyagoogaashaankoodawata,oowaxayarkeeniyagoola dagaallamayaraggaasxooggabadan,ooaankaadkaan karinsidiigaashaankoodiiookale

43NaftaalimarkuuarkayingaashaankiiSimecooniyo Laawiayjabeen,ayuulabagaashaankaqaaday addoommadiisii,oowuxuuukeenaySimecooniyoLaawi.

44Simecoon,Laawi,iyoYahuudahmaalintaaswaxay saddexdoodiibaladagaallameenkowiyotobankiininee xooggabadnaailaaqorraxdukadhacday,laakiinsewayka adkaankariwaayeen

45MarkaasaaYacquubloosheegay,wuunaaaducalool xumaaday,oowuxuubaryayRabbiga,isagaiyowiilkiisii Naftaalinawaxayladagaallameennimankanxooggabadan

46MarkaasaaYacquubsoodhowaadayooqaansadiisiibuu sooqaatay,oowuxuuusoodhowaadayraggiixoogga

badnaa,oowuxuusaddexkamidahraggiisiikudilay qaansadii,siddeeddiikalenawaysoojeesteen,oobaleeg, dagaalkuwuxuukasoohorjeedayhoriyogadaal,ooaad bayugabaqayeennaftooda,oomaayhoristaagikarin wiilashiiYacquub,waynakacarareenhortooda.

47OomarkaycarareenayaylakulmeenDaaniyoAasheer oousoosocda,oosikedisahayayusooweerareen,wayna ladagaallameen,oolabakamidahayaydileen,Yahuudah iyowalaalihiisnawayeryadeen,oointoodiikalenaway laayeen,waynadileen

48WiilashiiYacquuboodhammuwaysoonoqdeenoo waxaykuwareegeenmagaalada,iyagooraadinayainay helaannin,waxaynakaheleenilaalabaatanninoo dhallinyaroahgodkuyaalmagaalada,GaadiyoAasheerna waylaayeendhammaantood,DaaniyoNaftaalinawaxay kudhaceenraggiikaleeecararayookabaxsaday munaaraddiilabaad,waynalaayeendhammaantood

49WiilashiiYacquubnawaxaylaayeendadkiimagaalada Sartondegganaaoodhan,laakiindumarkiiiyocarruurtii ayaymagaaladakagatageenoomaaydilin

50DhammaandadkiimagaaladaSartondegganaawaxay ahaayeenragxoogbadan,midkamidahayaaeryanjiray kun,labakamidahnakamacararijirintobankunooka midahraggakale

51WiilashiiYacquubnawaxayseefkudileendadkii magaaladaSartondegganaaoodhan,siaanaycidnauga horimaan,waxaynadumarkiikagatageenmagaalada

52WiilashiiYacquubnawaxaydhaceenwixiimagaalada kadhacayoodhan,waxaynaqabsadeenwixiiayrabeen, waxaynakaqaateenadhiiyolo'iyohantimagaalada, wiilashiiYacquubnawaxaykusameeyeenSartoniyo dadkiidegganaasidiiaykusameeyeenHazariyodadkii degganaa,waynasoojeesteenootageen

CUTUBKA39

1MarkiiwiilashiiYacquubaykabaxeenmagaaladaSarton, waxaysocdeenqiyaastiilababoqoloodhudhunmarkiiay lakulmeendadkiidegganaaTapnachoousoosocda, waayo,waxayubaxeeninayladagaallamaan,maxaa yeelay,waxaylaayeenboqorkiiTapnachiyodadkiisiioo dhan

2MarkaasaadadkiikuhadhaymagaaladiiTapnachoo dhanwaxayusoobaxeeninayladagaallamaanwiilashii Yacquub,oowaxaykufikireeninaykasooceshadaan boolidiiiyoalaabtiiaykasoodhaceenHazariyoSarton.

3OodadkiikaleeeTapnachwaxayladagaallameen wiilashiiYacquubmeeshaas,wiilashiiYacquubnaway laayeen,waynakacarareenhortooda,oowaxayueryadeen magaaladaArbelaan,dhammaantoodnawaxaykudhaceen wiilashiiYacquub

4WiilashiiYacquubnawaysoonoqdeenoowaxay yimaadeenTapnachsiayuqaadaanboolidiiTapnach,oo markayyimaadeenTapnachwaxaymaqleeninreer Arbelaanayusoobaxeeninaylakulmaansiayu badbaadiyaanboolidiiwalaalahood,wiilashiiYacquubna waxayTapnachkagatageentobanninooiyagakamidah siaymagaaladaudhacaan,oowaxayubaxeenreer Arbelaan

5MarkaasaaraggiireerArbeelwaxayubaxeeninayla dagaallamaanwiilashiiYacquub,waayo,naagahooda

waxayahaayeenkuwokhibradulehdagaalka,oowaxay baxeeniyagookudhowafarboqolooniniyodumarba.

6WiilashiiYacquuboodhammunawaxaykuqayliyeen codweyn,oodhammaantoodwaxaykuordeendadkii degganaaArbelaaniyagoolehcodweynooweyn.

7DadkiiArbelaandegganaanawaxaymaqleenqayladii qayladawiilashiiYacquub,iyocidoodaoouegcod libaaxyoiyosidaciyayabaddaiyohirarkeeda.

8Oocabsiiyocabsibaaqalbigoodakuqabsataywiilashii Yacquubaawadood,waynaaadugabaqeen,oowaydibu noqdeenoohortoodaayayucarareenoowaxaygaleen magaaladii,wiilashiiYacquubnawayeryadeenilaairiddii magaalada,oowaxaykusoogaleenmagaalada.

9WiilashiiYacquubnawaxaykuladagaallameen magaalada,dumarkoodiinawaxaykudagaallameen wiilashiiYacquub,oodagaalkunaaadbuuukululaa maalintaasoodhanilaafiidkii

10WiilashiiYacquubnawaykaadkaankariwaayeen, wiilashiiYacquubnawaxaykudhowaadkudhinteen dagaalkaas,wiilashiiYacquubnawaxayuqayshadeen Rabbiga,waynaxoogeysteenfiidkii,wiilashiiYacquubna waxayseefkudileendadkiiArbeelandegganaaoodhan, rag,dumariyocarruurba

11IyodadkiikaleeekasoocararaySarton,wiilashii YacquubwaxaykudileenArbelan,wiilashiiYacquubna waxaykusameeyeenArbelaniyoTapnachsidiiayku sameeyeenChazariyoSarton,dumarkiinamarkayarkeen inraggiioodhamiaydhinteen,waxayfuuleensaqafyada magaaladaoowaxaykudhufteenwiilashiiYacquubiyagoo dhagaxyokusoodaadinayasidaroobkaookale

12WiilashiiYacquubnawaydegdegeenoowaxaygaleen magaaladii,oowaxayqabteendumarkiioodhan,oowaxay kulaayeenseef,wiilashiiYacquubnawaxayqabsadeen wixiidhacayoodhan,iyoalaabtii,iyoadhigii,iyolo'dii, iyolo'diioodhan

13WiilashiiYacquubnawaxaykusameeyeen MachnaymahsidiiaykusameeyeenTapnach,iyoHazar, iyoShiiloh;waynakaleexdeenooiskatageen

14MaalintiishanaadwiilashiiYacquubwaxaymaqleenin dadkiiGacashayisusoourureeninaydagaallagalaan, maxaayeelaywaxaydileenboqorkoodiiiyo saraakiishoodii,waayo,waxaamagaaladaGacashkujiray afariyotobansarkaal,wiilashiiYacquubnawaxay dhammaantoodkudileendagaalkiiuguhorreeyay

15WiilashiiYacquubmaalintaaswaxayxidhnaayeen hubkoodiidagaalka,waxaynaudhaqaaqeeninayla dagaallamaandadkiidegganaaGaashash,Gaashashna waxaakusugnaadadxoogbadanooxoogbadanookamid ahdadkareerAmor,Gaashashnawuxuuahaamagaaladii uguxooggabadnaydugunaqalcaddabadnayd magaalooyinkareerAmor,waxaynalahaydsaddexderbi 16WiilashiiYacquubnawaxayyimaadeenGacash,oo waxayarkeenirdihiimagaaladaooqufulan,ooqiyaastii shanboqolooninayaataagnaadushiiderbigadibadda,oo dadbadanoolamidahciiddaxeebtabaddaayaawiilashii Yacquubugagaadmobadnaamagaaladadibaddeedaoo gaadmokuahayd.

17WiilashiiYacquubnawaxayusoodhowaadeeninay albaabbadamagaaladafuraan,oomarkaysoodhowaadeen, kuwiigaadmadakujirayoomagaaladagaadmadakujiray

ayaakasoobaxaymeeshoodii,oowaxayhareereeyeen wiilashiiYacquub.

18WiilashiiYacquubnawaxaykudhexjireendadkiireer Gacash,dagaalkunawuxuuahaamidhoreiyomid dambeba,dadkiiderbigasaarnaaoodhammunawaxay derbigakasootuureenfallaadhoiyodhagaxyo

19OodadkiiYahuudahmarkayarkeenindadkiireer Gacashayaaduguculusyihiinayayqayliyeenooaadu qayliyeen,dadkiireerGacashoodhammunawayka cabsadeencodkiiqayladaYahuudah,oodadkiireer Gacashnawaykadhaceenderbiga,qayladiisiixoogga badnaydaawadeed,oodadkiidibaddaiyomagaaladabaaad bayucabsadeennaftooda.

20WiilashiiYacquubnawaxayusoodhowaadeeninay albaabbadamagaaladajebiyaan,markiiraggiireer Gaashashdhagaxyoiyofallaadhokasootuureenderbiga dushiisa,ooaykacarareeniridda

21WiilashiiYacquubnawaxaykusoonoqdeenraggiireer Gacashooiyagalajoogayoomagaaladadibaddeeda joogay,ooaadbayulaayeen,sidiigeedkiiubbooyinkuu laayeen,oomaayhoristaagikarinwiilashiiYacquub, waayo,cabsiiyocabsiayaakudhacdayqayladiiYahuudah aawadeed

22WiilashiiYacquubnawaxaydileendadkiimagaalada dibaddeedajoogayoodhan,wiilashiiYacquubnawaxayu soodhowaadeeninaygalaanmagaalada,ooayku dagaallamaanderbiyadamagaaladahoostiisa,laakiinma aysanawoodin,waayo,dadkiimagaaladaGaashoodhan oomagaaladakuhadhayayaahareereeyayderbiyadii Gaashdhinackasta,siaywiilashiiYacquubusoo dhowaadaanmagaaladasiayuladagaallamaan.

23WiilashiiYacquubnawaxayusoodhowaadeengeessi ayuladagaallamaanderbigahoostiisa,dadkiireerGaashna waxaykutuureenfallaadhoiyodhagaxyosidaroobda'aya, waynakacarareenderbigahoostiisa

24OodadkiireerGacashooderbigaduljoogay,markay arkeeninwiilashiiYacquubaysankaadkaankarinderbiga hoostiisa,ayaywiilashiiYacquubkucaayeenerayadan, iyagooleh,

25Maxaakugudhacaydagaalkaooaadankaadkaankarin? MakusamaynkartaamagaaladaxooggabadaneeGacash iyodadkiidegganaasidaadkusamaysaymagaalooyinka reerAmorooaansidaasuxoogbadnayn?Hubaalkuwa daciifkaaheenagamidahayaadwaxyaalahaasku samaysay,oowaxaadkudishayiriddamagaalada,waayo, maayxoogbadnaynmarkaykabaqayeendhawaaqa qayladaada

26Haddabamaawoodidoontaaninaadmeeshanku dagaallamaan?Hubaalhalkandhammaantiinwaadku dhimandoontaan,ooaargudashoayaankasamayn doonnaamagaalooyinkaaadburburiseen

27DadkiireerGacashnaaadbayucaayeenwiilashii Yacquub,oowaxaykucaayeenilaahyadoodii,oowaxay siiwadeeninayfallaadhoiyodhagaxyokasootuuraan derbiga

28MarkaasaaYahuudahiyowalaalihiismaqleenhadalladii dadkiiGacashdegganaa,ooaadbayucadhoodeen,dadkii YahuudahnawaxaykahinaasaanIlaahiisa,oointuu qayliyeyayuuyidhi,Rabbiyow,nacaawi,annagaiyo walaalahayobanoosoodircaawimaad.

29Wuunameelfogkuordayisagooxooggiisaoodhan wata,seeftiisiinagacantiisakujirtanawuukabooday dhulka,xooggiisiinawuufuulay,derbigiinaseeftiisiibaa gacantiisakadhacday.

30MarkaasaadadkiiYahuudahqayliyeenderbiga,dadkii derbigasaarnaaoodhammunawaywadacabsadeen,oo qaarbaaderbigiikasoodhacayoomagaaladiikudhintay, kuwiiweliderbigaduljoogaynamarkayarkeenxooggii dadkaYahuudah,aadbayucabsadeenoowaxayu carareenmagaaladiisiayubadbaadaan

31Markaasaaqaarkudhiirradeeninayladagaallamaan dadkaYahuudahderbigadushiisa,oowaxayusoo dhowaadeeninaydilaanmarkiiayarkeeninaanseef gacantaYahuudahkujirin,oowaxaykufikireeninayisaga derbigakatuuraanwalaalihiis,oolabaatanninoo magaaladakamidahayaauyimidinaycaawiyaan,oo waxayhareereeyeendadkiiYahuudahoodhan,oo dhammaantoodwaykuqayliyeen,oowaxayuyimaadeen iyagooseefolasoobaxaywata,oodadkiiYahuudahna waycabsigeliyeen,dadkiiYahuudahnawaxayka qayliyeenwalaalihiisderbigadushiisa

32MarkaasaaYacquubiyowiilashiisiiqaansadiikasoo qaadeenderbigahoostiisa,oowaxaylaayeensaddexninoo kamidahdadkiiderbigaduljoogay,Yahuudahnawuusii qayliyeyoowuxuukuyidhi,Rabbiyow,nacaawi, Rabbiyow,nabadbaadi,oocodweynayuukuqayliyey derbigadushiisa,qayladanameelfogbaalagamaqlay

33Ooqayladaaskadibayuuhaddanakuceliyeyqaylo,oo dadkiiYahuudahoodhanookuhareeraysnaaderbiga dushiisaayaaargagaxay,oomidwalbaseeftiisiigacantiisa ayuukatuuraycodkiiqayladaiyogariirkiiYahuudah aawadood,waynacarareen

34MarkaasaadadkiiYahuudahwaxayqaateenseefihii gacantoodakadhacay,dadkiiYahuudahnawayla dagaallameen,oowaxayderbigakudileenlabaatannin

35Ooilaasiddeetanniniyodumarbawaxaykasoobaxeen derbigiimagaalada,oodhammaantoodwaxayku hareereeyeendalkaYahuudah,Rabbigunawuxuu qalbigoodakuridaycabsidiidadkaYahuudah,ooway awoodiwaayeeninayusoodhowaadaan.

36MarkaasaaYacquubiyointiilasocotayoodhammu qaansadiikasoobixiyeenderbigahoostiisa,oowaxay tobanninkudileenderbigadushiisa,oowaxaykudhaceen derbigahoostiisa,Yacquubiyowiilashiisiihortooda

37Oodadkiiderbigasaarnaamarkayarkeeninlabaatan ninoodhintay,ayayseefolasoobaxayucarareenxagga Yahuudah,laakiinsewayusoodhowaankariwaayeen, waayo,aadbayugacabsadeenxooggaYahuudah.

38Oomidkamidahraggiixooggabadnaaoomagiciisala odhanjirayAruudayaausoodhowaadayinuuseeftiisa madaxakagadhuftoYahuudah,markiiYahuudahsi degdegahgaashaankiisiimadaxaugudhuftay,ooseeftiina aygaashaankiikudhacday,oolabaukalajabtay

39NinkiixooggabadnaamarkuuYahuudahlaayaykadib ayuunaftiisaucararaycabsiuukaqabayYahuudah aawadeed,cagihiisunawaxaykusimbiriirixanayeen derbiga,oowuxuukudhacaywiilashiiYacquubooderbiga hoosjoogay,wiilashiiYacquubnawaygaraaceenooway dileen

40MadaxaYahuudahnawuukaxanaajiyaydhufashadii ninkiixooggabadnaa,ooYahuudahnawuxuuku dhowaadayinuudhinto

41MarkaasaaYahuudahkaqayliyeyderbigadushiisa xanuunkiikadhashay,markiiDaanmaqlay,oo cadhadiisiinawaykukululaatay,ooisnawuukacayoo meelfogayuutegey,ooordayoodhulkakabooday,oo derbigiiayuufuulayisagoocadhaysanooxooggiisiila kacay

42MarkiiDaanuusoogaadhayderbigiiudhowaa Yahuudahdadkiioodhanooderbigasaarnaawaycarareen, oowaxayukaceenderbigiilabaad,oowaxayfallaadhoiyo dhagaxyokutuureenDaaniyoYahuudahderbigiilabaad, oowaxayiskudayeeninaykasaaraanderbiga

43FallaadhahiiiyodhagaxyadiinawaxaykudhaceenDaan iyoYahuudah,oowaxaykudhowaadeeninaykudhintaan derbigadushiisa,oomeelkastaooDaaniyoYahuudahka carareenderbigawaxaalaguweerarayfallaadhoiyo dhagaxyokayimidderbigalabaad.

44Yacquubiyowiilashiisiinawaxaywelijoogeeniridda magaaladaookahooseysaderbigiihore,manaayawoodin inayqaansadoodakutuuraandadkiimagaaladadegganaa, maadaamaaysanarkikariniyagaoosaaranderbigalabaad 45DaaniyoYahuudahmarkiiayqaadiwaayeen dhagaxyadiiiyofallaadihiikasoodhacayayderbigalabaad, labadubawaxaykuboodeenderbigalabaadiyagooudhow dadkiimagaaladadegganaa,dadkiimagaaladajoogayoo derbigiilabaadduljoogaynamarkayarkeeninDaaniyo Yahuudahaykusoogaadheenderbigalabaad, dhammaantoodwayqayliyeenoohoosayayuga dhaadhaceenderbiyadadhexdooda.

46Yacquubiyowiilashiisiinawaxaymaqleenqayladii qayladadadkiimagaalada,oowaxaywelijoogeeniridda magaalada,waynakawelwelsanaayeenDaaniyo Yahuudahooaaniyagaarkin,iyagookusuganderbiga labaad

47MarkaasaaNaftaaliwuxuukusoobaxaycaroxoogleh, oowuxuukuboodayderbigiiuguhorreeyaysiuuuarko waxasababayqayladaqayladaeeaykamaqleen magaalada,ooreerIsaakaariyoreerSebulunayaausoo dhowaadayinayjebiyaanalbaabbadamagaalada,oowaxay fureenalbaabbadiimagaaladaoowaxaysoogaleen magaalada.

48MarkaasaaNaftaaliwuxuukaboodayderbigiihoreuna gudbaykiilabaad,oowuxuuuyimidinuucaawiyo walaalihiisiyodadkiireerGacasheederbigaduljoogay, isagooarkayinNaftaaliuuahaakiisaddexaadeeuyimid inuucaawiyowalaalihiis,dhammaantoodwaycarareenoo waxaykudhaadhaceenmagaaladii,Yacquubiyo wiilashiisiioodhaniyodhallinyaradoodiioodhanna waxayuyimaadeenmagaaladii

49MarkaasaaYahuudahiyoDaaniyoNaftaaliwaxayka soodegeenderbigiioowaxaygaleenmagaalada,oowaxay eryadeendadkiimagaaladadegganaa,Simecooniyo Laawinawaxaykayimaadeenmagaaladadibaddeeda, manaayogayninalbaabkiilafuray,oohalkaasayayuga baxeenderbigii,oowaxayudhaadhaceenwalaalahoodoo magaaladagalay

50Dadkiimagaaladadegganaadhammaantoodwaxayku soodegeenmagaalada,wiilashiiYacquubnawaxayugu yimaadeenjihooyinkaladuwan,dagaalkunawuxuuka

dhacayhoriyogadaalba,wiilashiiYacquubnasixunbayu laayeen,waxaynadileenqiyaastiilabaatankunooragiyo dumarah,midkoodnamahoristaagikarinwiilashii Yacquub.

51Dhiigguaadbuuuguqulqulaymagaalada,waxayna ahaydsidadurdurbiyoah,dhiiggunawuxuuuqulqulay sidiidurdurilaadibaddamagaalada,wuxuunagaaray cidladaBethchorin.

52DadkiireerBethchorinwaxaymeelfogkaarkeendhiig kasooqulqulayamagaaladaGaash,qiyaastiitoddobaatan ninookamidahnawayuordeeninayarkaandhiigga, waxaynayimaadeenmeeshiidhiiggukujiray

53Markaasayraaceenraadkiidhiiggaoowaxayyimaadeen derbigiimagaaladaGaash,oowaxayarkeendhiigkasoo baxayamagaalada,oowaxaymaqleencodqayloahooka imanayadadkadegganGaash,waayo,wuxuuukacay samada,dhiiggunawuxuusiaadahuguqulqulayaysidii durdurbiyoah

54WiilashiiYacquuboodhammunawaxaywelilaayeen dadkiidegganaaGacash,waxaynakuhawlanaayeeninay laayaanilaafiidkii,qiyaastiilabaatankunooragiyo dumarba,dadkiireerKoriinnawaxayyidhaahdeen,Hubaal kanuwaashuqulkiiCibraaniyada,waayo,weliwaxay dagaalkujiraanmagaalooyinkareerAmoroodhan

55DadkiinawaydegdegeenoowaxayuordeenBeytchorin, midwalbanawuxuuqaatayhubkiisiidagaalka,waxaynau qayliyeendadkiidegganaaBeytchorinoodhan,kuwaasoo iyagunakulabisanhubkoodiidagaalkainaytagaanooayla dagaallamaanwiilashiiYacquub

56MarkiiwiilashiiYacquubaydhammeeyeenlayntii dadkiiGacashdegganaa,waxaykuwareegeenmagaalada siayusoofurtaandadkiilalaayayoodhan,oowaxay yimaadeenqaybtauguhoosaysamagaalada,kadibna waxaylakulmeensaddexninooaaduxoogbadan,oo seefnagacantoodakumajirin

57WiilashiiYacquubnawaxayyimaadeenmeeshiiay joogeen,raggiixooggabadnaanawaycarareen,midkamid ahnawuxuuqabsadaySebulun,oouuarkaywuxuuahaa wiilyaroodhererkiisugaabanyahay,ooxooggiisiiayuu dhulkakutuuray.

58MarkaasaaYacquubseeftiisiikuorday,Yacquubna wuxuuseefkudhuftaydhexdahoosteeda,oolabaqaybood ayuukakalagooyay,meydkiinawuxuukudhacaySebulun.

59KiilabaadnawuusoodhowaadayooYacquubayuu qabtaysiuudhulkaugutuuro,Yacquubnawuuujeestay ooqayliyey,SimecooniyoLaawinawayordeenooseef baykudhufteenoodhulkaayaykutuureen

60Markaasaaninkiixooggabadnaadhulkakakacay isagoocadhaysanooxoogbadan,Yahuudahnawuuu yimidintuusancagihiisadhigin,ooseefbuumadaxakaga dhuftay,madaxiisiinawuukalajeexjeexayoowuudhintay

61Ninkiisaddexaadeexooggabadnaamarkuuarkayinla dilayasxaabtiisii,ayuukacararayhortiisawiilashii Yacquub,wiilashiiYacquubnawaxaykueryadeen magaalada;oointiininkiixooggabadnaacararayaywuxuu helaymidkamidahseefihiidadkiimagaaladadegganaa, wuunasooqaadayoowuxuuujeestaywiilashiiYacquub ooseeftaaskuladagaallamay

62NinkiixooggabadnaaayaauordayYahuudahsiuuseef ugudhuftomadaxa,manajiringaashaangacantaYahuudah kujiray;oointuudoonayayinuudilo,Naftaaliayaasi

degdegahuqaataygaashaankiisiioomadaxausaaray Yahuudah,seeftiininkiixooggabadnaanawaxayku dhacdaygaashaankiiNaftaali,Yahuudahnaseeftiibuuka baxsaday.

63SimecooniyoLaawinawaxaykuordeenninkiixoogga badnaaiyagooseefahoodawata,ooseefahoodaxoogku dhuftay,labadiiseefoodnawaxaygaleenmeydkiininkii xooggabadnaa,waynaukalaqaybiyeenlabaqaybood, dhererahaan

64WiilashiiYacquubnawakhtigaaswaxaydileen saddexdiinineexooggabadnaa,iyodadkiiGacash degganaaoodhan,maalintaasnawaysiidhacaysay

65WiilashiiYacquubnawaxaykuwareegeenGacashoo waxayqaateenwixiimagaaladakadhacayoodhan,xataa carruurtiiiyodumarkiioodhan,oowiilashiiYacquubna waxaykusameeyeenGacashsidiiaykusameeyeenSarton iyoShiiloh

CUTUBKA40

1WiilashiiYacquubnawaxayqaateenwixiiGacash dhacayoodhan,oohabeenkiiayaymagaaladiikabaxeen. 2WaxayubaxeenqalcaddiiBeytchorin,dadkii degganaanawaxayusocdeenqalcaddiisiayulakulmaan, habeenkaasnawiilashiiYacquubwaxayladagaallameen dadkiidegganaaBeytchorin,qalcaddiiBeytchorin

3DhammaandadkiidegganaaBeytchorinwaxayahaayeen ragxoogbadan,midkoodnakamacararinkunninhortooda, habeenkaasnawaxaykudagaallameenqalcaddii, qayladoodiinahabeenkaasmeelfogayaalagamaqlay, dhulkunaqayladoodiiayuulagariiray.

4WiilashiiYacquuboodhannawaxaykacabsadeen nimankaas,maadaamaaysanubaraninaykudagaallamaan gudcurka,aadbaynauwareereen,wiilashiiYacquubna waxayRabbigauqayshadeeniyagooleh,Rabbiyow,na caawi,nabadbaadisiaynaanugudhimangacantaraggan buuryoqabkaah.

5RabbigunawuudhegaystaycodkiiwiilashiiYacquub, RabbigunawuxuudadkiiBeytkorinkuridaycabsiiyo jahawareerweyn,oomidbamidkakalegudcurka habeennimoayuukudagaallamay,ootirobadannawuu iskudhuftay

6WiilashiiYacquub,markayogaadeeninRabbigu nimankaaskusoodejiyeyruuxqalloocan,iyoinaymid walbaladagaallameenderiskiisa,ayaykasoobaxeen kooxihiireerBeytchorin,oowaxaytageenilaameesha lagasoodhaadhacoqalcaddiiBeytchorin,ooaykasii fogaadeen,oohalkaasayaysiammaanahuguhoydeen dhallinyaradoodiihabeenkaas

7DadkiireerBethchorinhabeenkiioodhanayay dagaallameen,ninbaaladagaallamaywalaalkiis,kan kalenawuxuuladagaallamayderiskiisii,oowaxayku qayliyeendhinackastaooqalcaddiiah,qayladoodiinameel fogayaalagamaqlay,dhulkiioodhammunawuugariiray codkoodii,waayo,waykaxoogbadnaayeendadkadhulka oodhan

8OodadkiimagaalooyinkareerKancaan,iyoreerXeed, iyoreerAmor,iyoreerXiwi,iyoboqorradiireerKancaan oodhan,iyokuwiiWebiUrdunshishadiisajoogayoo dhammuwaxaymaqleenqayladiiqayladahabeenkaas.

9Markaasayyidhaahdeen,Hubaalkuwanuwaadagaalladii Cibraaniyadaeeladagaallamayatoddobadamagaalooou soodhowaaday,yaasekahoristaagikaraCibraaniyadaas?

10DadkiimagaalooyinkareerKancaandegganaaoodhan iyokuwiiWebiUrdunshishadiisajoogayoodhammuaad bayugacabsadeenwiilashiiYacquub,waayo,waxay yidhaahdeen,Baleeg,sidaasookaleayaanaloogusamayn doonaamagaalooyinkaas,waayo,yaaiskahortaagikara xooggoodaxooggabadan?

11HabeenkaasqayladiireerKorintiiaadbayuweynayd, waynasiikordhaysay;waynaislaayeenilaasubaxdii,tiro badannawaydhinteen

12Waagiiberyay,wiilashiiYacquuboodhammuway kaceenwaagiiberyayoowaxaytageenqalcaddii,oowaxay sixunulaayeenkuwiikahadhayreerKoriin, dhammaantoodnawaxaalagulaayayqalcaddii.

13Maalintiilixaadayaasoomuuqatay,dadkiireer Kancaanoodhannawaxaymeelfogkaarkeendadkiireer Beytchorinoodhanoomeydahookujiraqalcaddii Beytchorin,ooukalafirdhaysidiibakhtibaraariyoriyoah 14WiilashiiYacquubnawaxaysookaxaysteenalaabtiiay kasoodhaceenGacashoodhan,oowaxaytageen Beytkorin,oowaxayarkeenmagaaladiioodadkabuuxaan sidaciiddabadda,waynaladagaallameen,oowiilashii Yacquubnahalkaasaykulaayeenilaafiidkii.

15WiilashiiYacquubnawaxaykusameeyeenBeytkorin sidiiaykusameeyeenGacashiyoTapnach,iyosidiiayku sameeyeenHazar,SartoniyoShiiloh.

16WiilashiiYacquubnawaxayqaateenalaabtiiBeytkoorin iyoalaabtiimagaalooyinkaoodhan,oomaalintaaswaxay kunoqdeenShekem.

17WiilashiiYacquubnawaxaykusoonoqdeenmagaaladii Shekem,oowaxayjoogeenmagaaladiidibaddeeda,ka dibnahalkaasaykanasteendagaalkii,oohalkaasay habeenkiioodhankuhoydeen

18Ooaddoommadiisiioodhaniyowixiiaykadhaceen magaalooyinkawaykatageenmagaaladiidibaddeeda,oo maaygelinmagaalada,waayo,waxayisyidhaahdeen, Mindhaadagaalbaanagasoohorjeedaoowayiman doonaanooShekembaynaguhareerayndoonaan.

19Yacquubiyowiilashiisiiiyoaddoommadiisiiba habeenkaasiyomaalintiixigtaybawaxayjoogeenbeertii YacquubkaiibsadayXamoorshansheqel,wixiiaysoo qabteenoodhannawaylajoogeen

20OowixiiaywiilashiiYacquubsooqabteenoodhammu waxaykujireenbeertii,ooaadbayubadnaayeensida cammuuddabaddaxeebteedataal

21Dadkiidalkadegganaanawaxaykadaawanayeenmeel fog,dadkiidalkadegganaaoodhammunawaxayka cabsadeenwiilashiiYacquuboowaxaassameeyey,waayo, taniyowaagiihoremajirinboqorsidaasookalesameeyey

22ToddobadiiboqoreereerKancaanwaxaykuheshiiyeen inaylaheshiiyaanwiilashiiYacquub,waayo,aadbayuga baqayeennaftooda,wiilashiiYacquubaawadood

23Oomaalintaas,maalintiitoddobaad,boqorkiiXebroon YaafiicaayaasiqarsoodiahugudirayboqorkiiAacii,iyo boqorkiiGibecoon,iyoboqorkiiShaalem,iyoboqorkii Cadulaaam,iyoboqorkiiLaakiish,iyoboqorkiiHaasar,iyo boqorradiireerKancaanoodhanoohoosjoogay,oo wuxuukuyidhi,

24IraacooiikaalayasiaanutagnowiilashiiYacquub,oo aaniyagalaheshiindoono,ooaanaxdiladhigandoono,si aandalkiinnaoodhanloogubaabbi'inseefahawiilashii Yacquub,sidiiaykusameeyeenShekemiyo magaalooyinkiikuwareegsanaa,sidaadmaqasheenooaad aragteen

25Markaadiitimaado,halaimaanragbadan,laakiin boqorkastaahakeenosaddexdiisamadax,taliyekastana hakeenosaddexkamidahsaraakiishiisa

26OodhammaantiinkaalayaXebroon,oowaxaanutegi doonnaawiilashiiYacquub,oowaxaaniyagaubaryi doonnaainayaxdinabadeednaladhigtaan

27Boqorradaasoodhammunawaxaysameeyeensidii boqorkiiXebroonusoodiray,waayo,dhammaantood waxaykuhoosjireentaladaiyoamarkiisa,ooboqorradii reerKancaanoodhammunawayisusoourureeninayu tagaanwiilashiiYacquubsiayulaheshiiyaan;wiilashii Yacquubnawaysoonoqdeenoowaxaytageenbeertii Shekemkutiil,waayo,maaykalsoonikuqabinboqorradii dalka

28WiilashiiYacquubnawaysoonoqdeenoowaxay joogeenbeertiitobanmaalmood,manajirincidla dagaallantay

29OowiilashiiYacquubmarkayarkeeninaandagaaljirin ayaydhammaantoodisusoourureenoowaxaytageen magaaladiiShekem,wiilashiiYacquubnawaxayjoogeen Shekem

30Oomarkiiafartanmaalmooddhammaadeen,boqorradii reerAmoroodhammuwaykasoowadaurureen meelahoodiioodhan,oowaxayyimaadeenXebroon,oo waxayuyimaadeenYaafiicaooahaaboqorkiiXebroon.

31BoqorradiiuyimidXebroonsiayulaheshiiyaan wiilashiiYacquubwaxayahaayeenkowiyolabaatanboqor, tiradasaraakiishiilasocotaynawaxayahaydsagaaliyo lixdan,raggoodiinawaxayahaayeenboqoliyosagaaliyo siddeetan,boqorradaasoodhaniyoraggoodiinawaxayku nasteenBuurXebroonagteeda.

32MarkaasaaboqorkiiXebroonbaxayisagoowata saddexdiisiisarkaaliyosagaalnin,boqorradaninawaxay go'aansadeeninayutagaanwiilashiiYacquubsiaynabad usameeyaan

33MarkaasayboqorkiiXebroonkuyidhaahdeen,Nagahor tagoonalahadalwiilashaada,oonalahadalwiilashii Yacquub,ooannagunawaannukudabasocondoonnaaoo erayadaadawaanxaqiijindoonnaa,boqorkiiXebroonna sidaasbuuyeelay.

34WiilashiiYacquubnawaxaymaqleeninboqorradiireer Kancaanoodhammuayisuyimaadeenooaykunasteen Xebroon,wiilashiiYacquubnawaxaydireenafarkamidah addoommadiisiioobasaasnimoah,oowaxayku yidhaahdeen,Tagoosoobasaasboqorradan,oosoobaadha oosoobaadharaggoodainayyaryihiiniyoinaybadan yihiin,oohaddaytiroyaryihiin,dhammaantoodtiriyaoo soonoqda

35MarkaasaaaddoommadiiYacquubsiqarsoodiahugu tageenboqorradan,oowaxaysameeyeensidiiwiilashii Yacquubkuamreen,oomaalintaasayaykusoonoqdeen wiilashiiYacquub,oowaxaykuyidhaahdeen,Boqorradaas ayaanunimid,ootiroahaanwayyaryihiin, dhammaantoodnawaantirinnay,oobaleeg,waxay

ahaayeenlababoqoliyosiddeediyosiddeetan,boqorroiyo rag.

36WiilashiiYacquubnawaxayyidhaahdeen,Iyaguwaa yaryihiin,sidaasdarteeddhammaanteenumabixidoonno iyaga.OosubaxdiiayaywiilashiiYacquubkaceenoo waxaydoorteenlabaiyolixdannin,tobankamidahna wiilashiiYacquubayaalasocday;oowaxayxidheen hubkoodiidagaalka,waayo,waxayyidhaahdeen,Waxayu imanayaaninaynaladagaallamaan,waayo,maayogayn inayuimanayaaninaynalaheshiisiyaan

37WiilashiiYacquubnawaxaylatageenaddoommadiisii iriddaShekem,oowaxayutageenboqorradaas, aabbahoodnaYacquubbaalajiray.

38Oomarkaysoobaxeen,boqorkiiXebrooniyo saddexdiisiisarkaaliyosagaalninoolasocdayayaajidka kusoosocdaiyagookasoohorjeedawiilashiiYacquub, wiilashiiYacquubnaindhahoodaykoruqaadeenoowaxay meelfogkaarkeenYaafiica,ooahaaboqorkiiXebroon, iyosaraakiishiisiioousoosocda;wiilashiiYacquubna waxayistaageenmeeshiiiriddaShekem,manaaysiisocon 39BoqorkiiXebroonnawuusiisocday,isagaiyo saraakiishiisiibailaauuusoodhowaadaywiilashii Yacquub,ooisagaiyosaraakiishiisiibadhulkayu sujuudeen,boqorkiiXebroonnawuxuulafadhiistay saraakiishiisiihortoodaYacquubiyowiilashiisii.

40WiilashiiYacquubnawaxaykuyidhaahdeen,Maxaa kugudhacay,boqorkiiXebroonow,maxaadmaantanoogu timid?Maxaadnagadoonaysaa?BoqorkiiXebroonna wuxuuYacquubkuyidhi,Waankubaryayaaye, sayidkaygiiyow,boqorradiireerKancaanoodhanmaanta waxayuyimaadeeninaykulaheshiiyaan.

41WiilashiiYacquubnawaymaqleenhadalkiiboqorkii Xebroon,waynadiideeninayusoojeediyaan,waayo, wiilashiiYacquubmaayrumaysanisaga,waayo,waxayu maleeyeeninboqorkiiXebroonsikhiyaanoahulahadlay

42BoqorkiiXebroonnawuxuukaogaadayhadalladii wiilashiiYacquubinayrumaysanwaayeenhadalladiisii, boqorkiiXebroonnawuxuuusoodhowaadayYacquub,oo wuxuukuyidhi,Waankubaryayaaye,sayidkaygiiyow,si aaduhubisoinboqorradanoodhammuaysinabadah kuuguyimaadeen,waayo,maaylaimanraggoodiioodhan, hubkoodiinamaaylaiman,waayo,waxayuyimaadeen inaynabadkaraadiyaansayidkaygaiyowiilashiisa.

43WiilashiiYacquubnawaxayboqorkiiXebroonugu jawaabeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Boqorradanoodhan udir,oohaddiiaadrunnoosheegto,midwalbahanoo yimaadoisagookeliah,haddiiaynooyimaadaaniyagoo aanhubaysnayn,markaasayaanogaandoonnaainaynaga raadinayaannabad

44MarkaasaaYaaficooahaaboqorkiiXebroonwuxuu midkamidahraggiisiiudirayboqorrada, dhammaantoodnawaxayhoryimaadeenwiilashiiYacquub, oodhulkaayayusujuudeen,boqorradaninawaxayhor fadhiisteenYacquubiyowiilashiisii,oowaxaylahadleen, oowaxaykuyidhaahdeen,

45Waxaannumaqalnaywaxkastaooaadkusamaysay boqorradiireerAmorseeftaadaiyocududdaadaaadkau xooggabadan,ooaanninnahortaadaistaagikarin,oo annagunawaannukaacabsannaynolosheennaaawadeed,si aanaynoogudhicinsidiiayugudhacday.

46Sidaasdaraaddeedwaxaanidiinnimidinaanheshiis nabadeednadhexdhigno,haddabasidaasdaraaddeednala galaxdinabadeediyorunah,inaadannadhexgelin,maxaa yeelayannaguidinmadhexgelin.

47WiilashiiYacquubnawayogaadeeninayruntiiu yimaadeeninaynabadkaraadsadaan,wiilashiiYacquubna waydhegaysteenooaxdibaylagaleen

48WiilashiiYacquubnawaxayudhaarteeninayaniyagala faragelin,boqorradiireerKancaanoodhammunawayu dhaarteeniyaga,wiilashiiYacquubnawaxaykadhigeen inayaddoonsadaanmaalintaaswixiikadambeeyay

49Markaasaasaraakiishiiboqorradanoodhammuwaxay yimaadeenYacquubiyagoowatahadiyadoayYacquubiyo wiilashiisiiusiteen,waynausujuudeenisaga

50MarkaasaaboqorradaniwaxaywiilashiiYacquubku qasbeeninaysooceliyaanwixiiaykadhaceentoddobadii magaaloooreerAmor,wiilashiiYacquubnasidaasay yeeleen,oowaxaysooceliyeenwixiiayqabteenoodhan, dumarkii,iyocarruurtii,iyoxoolihii,iyowixiiaydhaceen oodhan,waynaiskadireen,oomidwalubamagaaladiisii buutegey

51Boqorradanoodhammunamarkaleayayusujuudeen wiilashiiYacquub,oowaxayusoodireenamaukeeneen hadiyadobadanwakhtigaas,wiilashiiYacquubnawaxay direenboqorradaniyoraggoodii,oosinabadahayayuga tageenmagaalooyinkoodii,wiilashiiYacquubnawaxayku noqdeenguryahoodaShekem

52Taniyomaalintaasnabadbaaudhaxaysayreer YacquubiyoboqorradiireerKancaanilaareerbinuIsraa'iil ayyimaadeeninaydhaxlaandalkareerKancaan

CUTUBKA41

1Markiisannaddusoowareegtay,wiilashiiYacquubway kaguureenShekem,oowaxayyimaadeenXebroon,oo waxayuyimaadeenaabbahoodIsxaaq,oohalkaasay degeen,laakiinseadhigoodiiiyolo'doodiibawaxaymaalin walbakudaaqijireenShekem,waayo,wakhtigaashalkaas waxaakuyiildaaqwanaagsanoobarwaaqaysan,Yacquub iyowiilashiisiiiyoreerkoodiioodhammunawaxay degganaayeendooxadiiXebroon

2Oowakhtigaas,sannaddiiboqoliyolixiyotobnaadee cimrigiiYacquub,sannaddiitobnaadmarkiiYacquubka yimidFadanAraam,ayayLee'ahnaagtiiYacquub dhimatay,oowaxayjirtaykowiyokontonsannadood markaykudhimatayXebroon.

3MarkaasaaYacquubiyowiilashiisiiwaxaykuaaseen godkiiberrinkiiMakfelah,ookuyiilXebroon,ooIbraahim kaiibsadayreerXeed,siuuunoqdomeelxabaaleedoo hantiah

4WiilashiiYacquubnawaxayladegganaayeenaabbahood dooxadiiXebroon,dadkiidalkadegganaaoodhammuna wayogaayeenxooggooda,warkoodunawuxuugaadhay dalkaoodhan

5YuusufinaYacquub,iyowalaalkiisBenyaamiin, wiilashiiRaaxeel,ooahaydnaagtiiYacquub,weliway yaraayeenwakhtigaas,oomaaylabixinwalaalahoodintii aydagaalladukasocdeenmagaalooyinkareerAmoroo dhan

6MarkiiYuusufarkayxooggawalaalihiisiyo weynaantooda,ayuuammaanayooammaanay,laakiinwuu

kasarreeyayiyaga,oowuukaammaanayiyaga;Yacquub, aabbihiis,sidookale,wuujeclaaisagainkabadan wiilashiisaoodhan,waayo,wuxuuahaawiiluudhalay da'diisii,jacaylkiisanawuxuuuqabayaawadiis,wuxuuu sameeyayjaakadmidabyobadanleh.

7MarkiiYuusufarkayinaabbihiisuukajeclaawalaalihiis, ayuuiskasiiweyneeyeywalaalihiis,oowuxuuaabbihiisu keenaywarxunooiyagakusaabsan.

8WiilashiiYacquubmarkayarkeendhammaanhabdhaqankaYuusufeeiyaga,iyoinaabbahooduuisagaka jeclaadayiyaga,waynebcaadeen,oomaaysinabadahula hadlikarinmaalmahaoodhan

9Yuusufnawuxuujiraytoddobaiyotobansannadood,oo weliwuuiskaweynaynjiraywalaalihiis,oowuxuuku fikirayayinuuiskakoryeeloiyaga

10Markaasayuuriyokuriyooday,markaasuuwalaalihiis uyimidoousheegayriyadiisii,oowuxuukuyidhi,Riyo ayaankuriyooday,oobaleeg,dhammaanteenwaxaannu kuxidhnaynaynayxidhmooyinbeertakujira, xidhmadaydiinawaykacdayoodhulkaykudhacday, xidhmooyinkaagiinawayhareereeyeenoousujuudeen

11Walaalihiisnawayujawaabeenoowaxayku yidhaahdeen,Waamaxayriyadanaadkuriyootay?Ma waxaadqalbigaagakumalaynaysaainaadnootalinayso amanootalinayso?

12Oohaddanawuuyimidoowuxuuusheegayaabbihiis Yacquub,YacquubnaYuusufbuudhunkadaymarkuu maqlayerayadanafkiisakasoobaxay,YacquubnaYuusuf buuuduceeyey

13WiilashiiYacquubnamarkayarkeeninaabbahood Yuusufuduceeyeyoouudhunkaday,iyoinuuaadu jeclaaday,ayaykamasayreen,waynaaadunebcaadeen

14MarkaasaaYuusufriyoodayriyokale,oowuxuuriyada usheegayaabbihiisisagoowalaalihiishorjooga,Yuusufna wuxuuaabbihiisiyowalaalihiiskuyidhi,Baleega,riyo kaleayaankuriyooday,ooqorraxdiiiyodayaxiiiyokow iyotobanxiddigoodayaaiisujuuday.

15AabihiismarkuumaqlayhadalkiiYuusufiyoriyadiisa, oomarkuuarkayinwalaalihiisYuusufkanecbaaarrintan aawadeed,YacquubnawuxuuYuusufkucanaantay waxyaalahanwalaalihiishortiisa,oowuxuukuyidhi,Waa maxayriyadanaadkuriyootay,ooaadiskuweynaynaysaa walaalahaakaawaaweyn?

16Mawaxaadqalbigaagakumalaynaysaainaananigaiyo hooyadaaiyokowiyotobankawalaalahaakuuimandoono ooaankuusujuudidoonno,inaadwaxyaalahanku hadlayso?

17Walaalihiisnawayugamasayreenhadalladiisiiiyo riyooyinkiisiiaawadood,waynanebcaadeen,Yacquubna wuxuukuhaystayriyooyinkiiqalbigiisa

18WiilashiiYacquubnamaalinmaalmahakamidahayay tageeninayadhigiiaabbahoodkudaajiyaanShekem, waayo,iyaguwaagaaswaxayahaayeenxoolo-dhaqato; intiiwiilashiiYacquubaymaalintaasdaaqayeenShekem waydibudhigeen,wakhtigiilaururinjirayxoolahanawuu dhammaaday,manaayiman

19YacquubmarkuuarkayinwiilashiisiiayShekemku raagayeen,ayuuYacquubiskuyidhi,Waxaalagayaabaain reerShekemayukaceeninayladagaallamaan,sidaas darteedmaantawaydibudhaceen.

20MarkaasaaYacquubwiilkiisiiYuusufuyeedhayooku amray,oowuxuukuyidhi,Baleeg,walaalahaamaanta waxaydaaqsinkuleeyihiinShekem,oowelimaaysoo noqon;haddabatagooaragmeeshaayjoogaan,ooiisheeg wanaaggawalaalahaaiyowanaaggaadhiga.

21YacquubnawuxuuwiilkiisiiYuusufudiraydooxadii Xebroon,YuusufnawuxuuwalaalihiisuyimidShekem, manauuhelin,Yuusufnawuxuukuwareegaybeertiiu dhowaydShekem,siuuuarkomeeshiiwalaalihiisu leexdeen,oowuxuukaleexdayjidkiisiicidlada,manauu garanaynjidkauumarilahaa

22Markaasaamalaa'igtiiRabbigukaheshayisagooku wareegayajidkaduurka,Yuusufnawuxuumalaa'igtii Rabbigakuyidhi,Waxaanraadinayaawalaalahay, miyaadanmaqlinmeeshaaydaaqayaan?Markaasaa malaa'igtiiRabbiguwaxayYuusufkutidhi,Waxaanarkay walaalahaaoohalkandaaqaynaya,oowaxaanmaqlay iyagooleh,WaxaytegidoonaaninaydaaqsadaanDotaan 23Yuusufnawuxuudhegaystaycodkiimalaa'igtiiRabbiga, oowuxuuutegeywalaalihiisooDotaanjoogay,oowuxuu kahelayDotaaniyagooidahadaajinaya

24MarkaasaaYuusufusoodhowaadaywalaalihiis,oo intuusanusoodhowaan,waxaykutashadeeninaydilaan 25MarkaasaaSimecoonwuxuuwalaalihiiskuyidhi,Bal eega,ninkiiriyooyinkalahaaayaamaantanooimanaya, haddabakaalayaooaynudilnoooaynukutuurnomidka midahgodadkacidladakuyaal,oomarkuuaabbihiisnaga raadiyo,waxaanodhandoonnaabahalxunayaacunay.

26Ruubeenmarkuumaqlayhadalkiiwalaalihiiseeku saabsanaaYuusuf,ayuukuyidhi,Waainaydnaanwaxan samayn,waayo,sideebaannuueegikarnaaaabbahay Yacquub?Kutuuragodkansiuuhalkaasugudhinto, laakiinsehakusoofidinsiuudhiiggiisaudaadiyo; Ruubeennawuxuusidaasuyidhisiuuugasamatabbixiyo gacantooda,oouuugusooceliyoaabbihiis

27MarkiiYuusufuyimidwalaalihiis,ayuuhortooda fadhiistay,waynakukaceenooqabteenoodhulkaku dhufteen,oowaxaykafurteenshuluggiimidabyadabadnaa eeuuxidhnaa

28Markaasayqabteenoogodkutuureen,oogodkiibiyo kumajirin,laakiinabeesooyiniyodabagaaleyaalbaajiray Yuusufnawuxuukabaqayabeesooyinkaiyo dabagaaleyaashiigodkakujiray.Yuusufnacoddheerbuu kuqayliyey,Rabbigunawuxuuabeesooyinkaiyo dabagaaleyaashiikuqariyeydhinacyadagodka,oo Yuusufnawaxbamaayyeelin.

29Yuusufnawuxuukaqayliyeywalaalihiisgodka,oo wuxuukuyidhi,Maxaanidinkusameeyey,maxaanku dembaabay?MaxaadRabbigaiigacabsanweydeen? Miyaananahaynlafihiinnaiyohilibkiinna,ooYacquub miyaanuahaynaabbahaa,aabbahay?Maxaadmaanta waxaniigusamaysaan,sideebaadueegidoontaan aabbahayYacquub?

30Markaasuusiiqayliyeyoowalaalihiisugayeedhay godkii,oowuxuuyidhi,Yuudas,Simecoon,iyoLaawi, walaalahay,igasooqaadmeeshiigudcurkaahaydeeaadi dhigteen,oomaantakaalayainaadiinaxariisataan, carruurtaRabbigaiyowiilashiiaabbahayYacquubOo haddaanidinkudembaabay,miyaanaydinwiilashii Ibraahim,Isxaaq,iyoYacquubahayn?Haddiiayarkaan agoonwayunaxariisanayeenisaga,amamidgaajaysan,

waxaysiiyeencuntouucuno,amamidharraadsan,biyoay cabbaan,amamidqaawan,dharbaykuhuwiyeen!

31Haddabasideebaadunaxaysaawalaalkaa,waayo, aniguwaxaanahaymidkamidahjidhkaagaiyolafahaaga, oohaddiiaankudembaabay,hubaalwaxaadtanusamayn doontaaaabbahayaawadiis!

32Yuusufnawuxuukahadlayerayadangodka, walaalihiisnamaaydhegaysankarin,dhegnaumaaydhigi karinhadalladiiYuusuf,Yuusufnawuuooyayoogodkaku jiray

33Yuusufnawuxuuyidhi,Waxaanjeclaanlahaain aabbahaymaantaogaadofalimkiiaywalaalahayigu sameeyeeniyohadalladiiaymaantaigulahadleen.

34Walaalihiisoodhammunawaxaymaqleenoohintiisii iyooohintiisiigodkadhexdiisa,walaalihiisnawaytageen oowayiskafogeeyeengodkii,siaanayumaqlinqaylada Yuusufiyooohintiisiigodkadhexdiisa

CUTUBKA42

1Markaasaytageenoowaxayfadhiisteendhinacakale, meelujirtaqiyaastiiqaansolatoogtay,oohalkaasay fadhiisteeninaykibiscunaan,oointaywaxcunayeenayay kawadatashadeenwaxalagusamayndoono,inaydilaan iyoinayaabbihiisuceliyaan.

2Iyagootaladahaysta,ayayindhahoodiikoruqaadeenoo arkeen,oowaxayarkeenkooxreerIsmaaciilahookasoo socotameelfogoojidkaGilecaadah,oousocotaMasar.

3MarkaasaaYahuudahkuyidhi,Maxaafaa'iidonooah haddaanwalaalkeendilno?MalahaIlaahbaanagadoonaya isaga;haddabataladaaadisagakusamayndoontaanwaa tan:Baleeg,kooxdanreerIsmaaciilooMasarusocota, 4Haddabakaalayaaanisagaugacangelinno,ooyeynan gacanteennasaarin,ooiyagaylakaxayndoonaan,oo isaganawuukudhexbaabbi'idoonaadadkadalkadeggan, ooannagunagacmahayagakumadilidoonnoOotaladiina waykafarxisaywalaalihiis,waynayeeleensidiieraygii Yahuudahahaa

5Oomarkaykahadlayeenarrintan,intaanaykooxdareer Ismaaciiluiman,waxaaagtoodasoomaraytoddobaninoo reerMidyaanahooganacsatoah,oomarkaysiisocdeen ayayharraadsanaayeen,oointayindhahoodakoruqaadeen ayayarkeengodkiiYuusufkujirayoolaguaasay,ooway fiiriyeen,oowaxayarkeenshimbironoockastaahooku dulyaal

6MarkaasaareerMidyaanwaxayuordeenceelkiiinay biyocabbaan,waayo,waxayumaleeyeeninaybiyoku jiraan,oomarkayyimaadeenceelkiihortiisawaxay maqleencodkiiYuusufooooyayaoogodkakujira,oo waxayhoosueegeenceelkii,oowaxayarkeenwiilqurux badanooquruxbadan

7Markaasayuqayshadeenookuyidhaahdeen,Yaadtahay, yaahalkankukeenay,yaakudhigaygodkancidladaku yaal?DhammaantoodwaycaawiyeeninayYuusufsoo kiciyaan,waynasoobixiyeen,oogodkiiayaykasoo saareen,waynaqabteenoosafarkoodiiayaykutageenoo waxaydhaafeenwalaalihiis.

8Oowaxaykuyidhaahdeen,Maxaadsidanu samaynaysaan,ooaadaddoonkayaganagaqaadataanoo aadtagtaan?Hubaalwiilkanwaxaangodkakuridnay

sababtooahwuunagacaasiyoobay,oowaadtimaadaanoo sookaxaysaan;haddabanoosooceliaddoonkayaga.

9MarkaasaareerMidyaanwaxayujawaabeenooku yidhaahdeenwiilashiiYacquub,Kanumaaddoonkiinnii baa,miseninkanbaaidiinadeegaya?Malaha dhammaantiinwaxaadtihiinaddoommadiisa,waayo,isagu waakaquruxbadanyahayookawanaagsanyahaymidkiin kasta,maxaadsebeennoogusheegaysaan?

10Haddabasidaasdaraaddeederayadaadadhegaysan mayno,oodhegaysanmayno,waayo,waxaanwiilkiika helnaygodcidladakuyaal,oowaannuqabannay;sidaas daraaddeedwaannusiisocondoonnaa

11WiilashiiYacquuboodhanayaauyimidooukacay iyagiiookuyidhi,Nasooceliaddoonkayaga,oomaxaad dhammaantiinseefugudhimanaysaan?Markaasaareer Midyaanqayliyeen,ooseefahoodiibaylabaxeen,oo waxayusoodhowaadeeninayladagaallamaanwiilashii Yacquub

12MarkaasaaSimecoonkakacaykursigiisiiisagookasoo horjeeda,oodhulkaayuukubooday,ooseeftiisiibuula baxay,oowuxuuusoodhowaadayreerMidyaan,oo hortiisaayuukuqayliyey,ooqayladiisiinameelfogbaa lagamaqlay,dhulkunawuugariirayqayladiiSimecoon 13ReerMidyaannawaxaykacabsadeenSimecooniyo qayladiisii,waynawejigaudhaceen,ooaadbayu argagaxeen

14MarkaasaaSimecoonkuyidhi,Runtiiwaxaanahay Simecoon,inaYacquubooahaaCibraaniga,oowalaalkay keliyalaburburiyeymagaaladiiShekemiyo magaalooyinkiireerAmor,sidaasookalenaIlaahbaaigu samayndoona,haddiidhammaanwalaalihiinreerMidyaan iyoboqorradiireerKancaanayidinlayimaadaan,wayila dagaallamikariwaayeen

15Haddabanasooceliwiilkiiaadsooqaadatay,siaanan hilibkaagausiinhaadkacirkaiyodugaaggadhulka

16ReerMidyaannaaadbayugacabsadeenSimecoon,oo waxaywiilashiiYacquubuguyimaadeencabsiiyocabsi iyohadallonaxariisleh,iyagooleh,

17Hubaalwaxaadtidhiwiilkadhallinyaradaahwaa addoonkaaga,oowuukugucaasiyoobay,oosidaas daraaddeedayaadgodkakuridday;haddabamaxaadku samayndoontaaaddoonkacaasiyoobaysayidkiisii? Haddabanagaiibi,oowaxaankusiindoonnaawaxkasta ooaadubaahantahay;Rabbigunawuukufarxayinuu sidaassameeyosiaanaywiilashiiYacquubudilin walaalkood.

18ReerMidyaannawaxayarkeeninYuusufuuqurux badanyahayoouuquruxbadanyahay,waynaka doonayeenqalbigooda,oowaxaykudegdegeeninayka iibsadaanwalaalihiis

19WiilashiiYacquubnawaxaydhegaysteenhadalkiireer Midyaan,oowaxaywalaalkoodYuusufkuiibiyeen labaatanxabbadoodoolacagah,walaalkoodRuubeenna lamajoogin,reerMidyaannawaxayYuusufkaxeeyeenoo waxayusiisocdeenGilecaad

20Markaasayjidkamareen,reerMidyaannawaxayka qoomameeyeenwaxaysameeyeenmarkaysooiibsadeen ninkiidhallinyaradaahaa,oomidbaakiikalekuyidhi, Waamaxaywaxanaansamaynay,annagookasoo qaadanaynawiilkanCibraaniyadaah,ooahmidqurux badanooquruxbadan?

21MalahawiilkanwaxaalagaxadaydhulkaCibraaniyada, maxaanhaddabausamaynaywaxan?Haddiilaraadiyooo gacanteennalagahelo,waanukudhimandoonnaaisaga 22Haddabahubaalragadagooxoogbadanayaanoo iibiyay,xooggamidkamidahooaadmaantaaragtay;laga yaabeeinaydhulkiisakaxadeenxooggoodaiyo gacantoodaxooggabadan,sidaasdarteednawaxaynoogu iibiyeenqiimoyarooaansiinnay.

23Oointaysidaasuhadlayeenayayfiiriyeen,oowaxay arkeenkooxdiireerIsmaaciiloomarkiihoresoosocota,oo wiilashiiYacquubarkeen,oousoosocdadhankareer Midyaan,ooreerMidyaannawaxayiskuyidhaahdeen, KaalayaaanwiilkanuiibinnokooxdareerIsmaaciileenoo soosocda,oowaxaanuqaadandoonnaawaxyarooaanu bixinnay,oosharkiisanawaankasamatabbixindoonnaa 24Markaasaysidaasyeeleen,oowaxaygaareenreer Ismaaciil,reerMidyaannawaxayYuusufreerIsmaaciil kagaiibiyeenlabaatanxabbadoodoolacagahooayu siiyeenwalaalihiis.

25ReerMidyaannawaxayusocdeenGilecaad,reer IsmaaciilnawaxayYuusufkaxeeyeenoowaxayudaayeen inuufuulomidkamidahawrta,oowaxayukaxeeyeen Masar

26YuusufnawuxuumaqlayinreerIsmaaciilayMasaru siisocdaan,Yuusufnawuxuuuooyayookuooyayarrintan isagooaadugafogdalkaKancaan,aabbihiisnawuuka ooyayisagooawrkiifuushan,midkamidahraggiisiina wuuarkay,oowuxuukadhigayinuukasoodegoawrkii oouulugkusocdo,iyadooaytaasijirto,Yuusufnawuusii wadayoohintaiyooohinta,wuxuunayidhi,Aabbow, Aabbow.

27MarkaasaamidkamidahreerIsmaaciilkacayoo Yuusufdhabankakudhuftay,oohaddanawuuooyay; Yuusufnawuxuukudaalayjidka,oomauusoconkarin qadhaadhnimadiinaftiisaaawadeed,dhammaantoodnaway garaaceenoojidkaayaykudhibeen,waynacabsigeliyeen siuuujoojiyooohinta.

28RabbigunawuxuuarkayhamigaYuusufiyodhibaatadii uuqabay,Rabbigunawuxuunimankaaskusoodejiyay gudcuriyowareer,gacantiikuwiiisagawaxkudhuftayna wayengegtay

29Markaasayiskuyidhaahdeen,WaamaxaywaxaIlaah nagusameeyeyjidka?Oomaayogayninwaxaasku dhacayYuusufaawadiisNimankiinawaxaysiiwadeen jidka,oowaxaymareenjidkaEfradooRaaxeellaguaasay 30Yuusufnawuxuugaarayqabrigiihooyadiis,Yuusufnasi degdegahayuuuguordayqabrigiihooyadiis,oowuxuuku dhacayqabrigiiooooyay.

31Yuusufnawuxuukuqayliyeyqabrigahooyadiis,oo wuxuuyidhi,Hooyaday,hooyaday,adigaaidhalay,hadda sookacooaragwiilkaaga,sidalooiibiyayaddoonahaan, ooaancidnaunaxariisanayn.

32Kacooaragwiilkaaga,ilaooydhibaatooyinkayga aawadood,ooaragqalbigawalaalahay

33Hooyadaytoosi,toosi,hurdadaadaigatoosi,oo dagaalkaagaudiyaariwalaalahaySideebayjaakaddaydii iigafurteen,ooaylabajeeriiguiibiyeenaddoonahaan,oo ayiigakalatageenaabbahay,manajirocidiinaxariisata

34KacoodacwaddaadakahorkeenIlaahhortiisa,ooarag kanIlaahxaqkadhigidoonoxukunka,iyokanuuxukumi doono

35Hooyaday,kac,hurdadaadakakacooaragaabbahay sidanaftiisumaantailajirto,ooqalbiqaboojiooqalbigiisa deji

36Yuusufnawuusiiwadayhadalladan,Yuusufnaaadbuu uqayliyeyoosiqadhaadhayuuuguooyayqabrigii hooyadiis;markaasuuhadalkiijoojiyay,ooqalbigiisiina wuxuunoqdaysidiidhagaxxabaashakudulyaal

37MarkaasaaYuusufmaqlaycoddhulkahoostiisakaga hadlaya,oougujawaabayisagooqalbijabsan,codoohin iyoducoah,ooleh,

38Wiilkaygiiyow,wiilkaygiiyowYuusufow,waxaan maqlaycodkiioohintaadaiyocodkiibaroorashadaada, ilmadaadiiwaanarkay,wiilkaygiiyow,waanogahay dhibaatooyinkaaga,waynaimurugoonaysaaadiga daraaddaa,oocaloolxumobadanayaamurugadaydakusii dartay.

39HaddabawiilkaygiiYuusuf,wiilkaygiiyow,Rabbigaku kalsoonow,ooisagasug,hanacabsan,waayo,Rabbigu wuukulajiraa,oowuukaasamatabbixindoonaadhibaato oodhan

40Wiilkaygiiyowkac,ooMasarutagsayidyadaada,ooha cabsan,waayo,Rabbiguwaakulajiraa,wiilkaygiiyow. MarkaasayerayadanookalekulahadashayYuusuf,wayna aamustay

41Yuusufnamarkuumaqlayhadalkaas,aadbuuula yaabay,wuunasiiooyay;kadibmidkamidahreer Ismaaciilayaaarkayisagooooyayaooqabrigaduljooga, oocadhadiisiinaaadbayugukululaatay,oohalkaasayuu kaeryay,wuunakudhuftayoohabaaray

42Yuusufnawuxuunimankiikuyidhi,Aanraalliidinka noqdosiaangurigaaabbahaydibuguceliyo,oouuidin siiyomaalbadan

43Markaasayugujawaabeen,oowaxaykuyidhaahdeen, Miyaadanaddoonahayn,aawayaabbahaa?Haddiiaad aabbelahaydnalabajeerlagumaiibinlahaynaddoonqiimo yar;cadhadoodiinaweliwaykasiikululaatay,waynasii wadeeninaygaraacaanooaycanaantaan,Yuusufnasi qadhaadhayuuuooyay

44RabbigunawuxuuarkaydhibaatadiiYuusuf,Rabbiguna markaleayuukudhuftaynimankaas,wuunacanaantay, Rabbigunawuxuugudcurkusoodaayaydhulka,hillaacuna wuushidmay,onkodkunawuuqayliyey,dhulkunawuxuu lagariiraycodkiionkodkaiyodabayshaxooggabadan, nimankiinawaycabsadeenoomaaygaranaynmeeshaay aadayaan

45Xayawaankiiiyoawrtiiwayistaageen,waynahagayeen, laakiinmaaytegin,waynalaayeen,oodhulkaayayku foororsadeen;nimankiinawaxayiskuyidhaahdeen,Waa maxaywaxanIlaahnagusameeyey?Waamaxay xadgudubyadeennii,waamaxaydembiyadeenniiooay waxansidannoogudhaceen?

46Midkoodbaaujawaabayookuyidhi,Waxaalaga yaabaaindembigaaddoonkanlagudhiboawgiisay arrintanimaantanagudhacday;haddabasiadagubarya inuunacafiyo,oomarkaaswaanuogaandoonnaaciddaay masiibadaniinasoogaadhay,oohaddiiIlaahnoo naxariisto,markaaswaanuogaandoonnaainwaxaasoo dhanaynooguyimaadeendembigaaddoonkanlagudhibo awgiis

47Nimankiinasidaasayyeeleen,oowaxayYuusufbaryeen ookuadkeeyeeninuucafiyo,oowaxaykuyidhaahdeen,

WaxaannukudembaabnayRabbigaiyoadigaba,haddaba raallikaahowinaadIlaahaagakabartidinuudhimashadan nagafogeeyo,waayo,waannukudembaabnayisaga

48Yuusufnasidiiayuhadleenbuuyeelay,Rabbigunawuu dhegaystayYuusuf,Rabbigunawuukafogeeyey belaayadiiuukuridaynimankaasYuusufaawadiis, bahalladiinadhulkaykakaceenoowaykaxeeyeen,wayna siisocdeen,duufaantiikululaydnawayjoogsatay, dhulkiinawuuxasilloonaa,nimankiinawaxayusiisocdeen inayMasartagaan,nimankiinawayogaadeenin belaayadaniaykudhacdayYuusufaawadiis

49Markaasayiskuyidhaahdeen,Baleega,waanognahay inaydhibaataduaawadeednoodhacday;haddabamaxaan dhimashadanugusoodejinaynaanafteena?Aanka tashannowaxaaankusamaynaynoaddoonkan

50Midbaaujawaabayooyidhi,Hubaalwuxuunaguyidhi inaanucelinnoaabbihiis;haddabakaalaya,aandibusoo celinnoooaantagnomeeshiiuunoosheegidoono,ooaan kaqaadannoqoyskiisaqiimihiiaanuubixinnay,kadibna waantegidoonnaa

51Markaasaamidkaleujawaabayooyidhi,Baleeg, taladaniaadbayuwanaagsantahay,laakiinmasamayn karnosidaas,waayo,jidkuaadbuunoogafogyahay,mana kabixikarnojidkayaga

52Midkaleayaaujawaabayookuyidhi,Taladala qaadanayowaatan,kamaleexandoonno;baleeg,maanta waxaanusoconnaaMasar,markaanMasarnimidna, waxaankuiibindoonnaaqiimosare,sharkiisanawaanka badbaadidoonnaa

53Arintaasnawaykafarxisaynimankii,waynasameeyeen, oowaxayusiisocdeenMasariyagooYuusuflasocda.

CUTUBKA43

1MarkiiwiilashiiYacquubwalaalkoodYuusufkaiibiyeen reerMidyaan,qalbigoodiiaadbuuuxumaaday,waynaka qoomameeyeenfalladoodii,oowaxaydooneeninaysoo celiyaan,laakiinsemaayhelin

2MarkaasaaRuubeenkusoonoqdaygodkiiYuusuflagu ridaysiuuusoosaarooouuuguceliyoaabbihiis, Ruubeennawuxuuistaagaygodkiiagtiisa,manauusan maqlineray,markaasuuuyeedhayYuusuf!Yuusuf!oo cidnaumajawaabinamakamahadlin.

3MarkaasaaRuubeenwuxuuyidhi,Yuusufcabsibuuku dhintay,amaabeesobaadishayMarkaasaaRuubeen wuxuukudhacaygodkii,oowuxuudoondoonayYuusuf, manauuhelingodkii,markaasuuhaddanasoobaxay

4MarkaasaaRuubeendharkiisiijeexjeexayoowuxuu yidhi,Wiilkumajoogo,sideebaanaabbahayugaheshiin karaaisagahaddiiuudhinto?Markaasuuutegey walaalihiisoowuxuuarkayiyagookamurugaysanYuusuf aawadiis,oowadatashanayasidiiayaabbahooduga heshiinlahaayeenisaga,Ruubeennawuxuuwalaalihiisku yidhi,WaxaanimidgodkiioowaxaanarkayYuusufooaan halkaasjoogin,maxaanaabbahayugunidhaahnaa,waayo, aabbahaywuxuuigadoondoonayaawiilkaookeliya?

5Walaalihiisnawaxayugujawaabeen,Sidaasiyosidaas ayaanyeelnay,dabadeednaqalbiyadeennuwaxaynagu dhufteenfalkanaawadiis,oohaddawaxaanufadhinnaa inaanraadinnomarmarsiinyoaanaabbahaykuheshiisi karno

6MarkaasaaRuubeenkuyidhiiyagii,Maxaadsidanu samayseenooaadtimahacirradaleheeaabbahayooo murugaysanugusoodejiseenqabriga?Waxwanaagsanma ahainaadsamayseen.

7MarkaasaaRuubeenlafadhiistayiyagii,oo dhammaantoodwaykaceenoowaxayiskudhaarteeninaan Yacquubwaxanusheegin,oodhammaantoodwaxay yidhaahdeen,Ninkiitanusheegidoonaaabbaheenama reerkiisa,amamidkamidahcarruurtadalkausheegi doona,dhammaanteenwaannukukicidoonnaaooseef baannukudilidoonnaa

8WiilashiiYacquubnawayiskucabsadeenarrintan,laga bilaabokanuguyarilaakanuguweyn,ooninnaeraykuma hadlin,oowaxaykuqariyeenqalbigooda

9Dabadeednawayfadhiisteensiayutashadaanooaywax ugasheegaanaabbahoodYacquubwaxyaalahanoodhan.

10MarkaasaaIsaakaarwuxuuiyagiikuyidhi,Taloahaan haddiiayidinlawanaagsantahayinaadwaxansamaysaan, qaadojaakaddiiYuusufoojeexjeex,oogowracorgiyaroo dhiiggiisakudhexdar

11Ooudiraabbahayo,markuuarkowuxuuodhandoonaa bahalxunayaacunay,haddabajeexjeexajaakaddiisaoo dhiiggiisuwuxuukujiridoonaajaakaddiisa,ootannawaad kaxoroobidoontaangunuuskaaabbahayo

12TaladiiIsaakaarnawaykafarxisay,waynadhegaysteen, oowaxaysameeyeensidiieraygiiIsaakaaruukulataliyay 13Markaasaydhaqsoudhaqsadeenoowaxayqaateen jaakaddiiYuusufoojeexjeexeen,oowaxaygowraceenorgi yar,oowaxayjaakaddiikudhexqooyeendhiiggiiorgigii, kadibnawaxaykutunteenciidda,oowaxayaabbahood YacquubugudireengacantaNaftaali,oowaxaykuamreen inuuerayadankuyidhaahdo:

14Waxaannuisugusooururnayxoolihiioowaxaannu nimidjidkaShekemiyomeelkafog,markiiaannuaragnay jaakaddanoojidkacidladakutaaloodhiigiyociidku daatay;haddababalogowinaytahayjaakaddiiwiilkaaga iyoinkale.

15Naftaaliwuutegeyooaabbihiisbuuuyimidoo jaakaddiibuusiiyey,oowuxuuusheegayerayadii walaalihiiskuamreenoodhan.

16YacquubmarkuuarkayshuluggiiYuusuf,wuugartay, markaasuuwejigadhulkakudhacay,oowuxuunoqday sidiidhagaxookale,dabadeednawuukacayoocoddheer ooooyayakuqayliyey,oowuxuuyidhi,Waashuluggii wiilkaygaYuusuf!

17Yacquubnawuudegdegayoomidkamidah addoommadiisiiayuuwiilashiisiiudiray,oointuuutegey ayuuarkayiyagooidahalasocdaoojidkaagmaraya.

18WiilashiiYacquubnafiidkiibayaabbahoodu yimaadeen,oodharkoodiijeexjeexay,madaxoodanaciid baakasoobaxday,oowaxayarkeenaabbahoodooooyaya oocoddheerkuooyaya.

19Yacquubnawuxuuwiilashiisiikuyidhi,Runtiiiisheeg waxaxuneeaadmaantasikedisahiigusookordhiseen?

MarkaasayaabbahoodYacquubugujawaabeen,oowaxay kuyidhaahdeen,Maantaayaansoomarnaykadibmarkii adhigiilasooururiyay,oowaxaannimidmagaalada Shekemookutaalwaddadacidlada,oowaxaanaragnay jaakaddandhiigkabuuxodhulka,waananogaanayoo waannukuusoodirnayhaddiiaadogaankarto.

20Yacquubmarkuumaqlayhadalkiiwiilashiisaayuucod dheerkuqayliyey,oowuxuuyidhi,Waajaakaddii wiilkayga,bahalxunbaacunay;Yuusufnawaala jeexjeexay,waayo,maantawaxaanusoodirayinuuarko inaadladantahayiyoinkaleadhigaiyoinuuiisoosheego, oouuiisoosheego,oowuutegeysidiiaankuamray,oo maantanawuukudhacayintiiaanumalaynayayin wiilkaygukulajoogo.

21WiilashiiYacquubnawaxaykujawaabeen,Isagu noomaiman,manaaragisagataniyowakhtigiiaankaa tagnayilaahadda

22MarkiiYacquubmaqlayhadalkoodiiayuuhaddana qayliyey,wuunakacayoodharkiisiijeexjeexay,oodhar joonyadahayuudhexdakuxidhay,ooaadbuuuooyay,oo codkiisiinakorbuuuqaadayisagooooyaya,ooqayliyey ookuyidhi, 23Yuusufwiilkayga,Yuusufwiilkayga,maantawaxaan kuusoodiraywanaaggawalaalahaa,oobaleegwaadkala jeexjeexday;gacantaydaayayarrintanikudhacday wiilkayga

24Aadbayiimurugootayadiga,Yuusuf,wiilkaygiiyow, adigaayayiimurugootay;sideebaadiimacaanaydintii aannoolaa,haddanasideebaygeeridaaduiiqadhaadh tahay

250inaankudhintobooskaagaYuusufwiilkayga,waayo aadbayiimurugootaywiilkayga,wiilkayga,wiilkayga Yuusufwiilkayga,xaggeebaadjoogtaa,xaggeebaadsekaa soojiidatay?Kac,kakacmeeshaada,ookaalayooarag murugadaydaadigakuuhaysa,wiilkaygaYuusufow

26Haddabakaalayootiriilmadakasoodaadanaysa indhahaygaeedhabannadaydakujirta,ooRabbigahortiisa sooqaad,sicadhadiisuiiganoqoto

270Yuusufwiilkaygiiyow,sideebaadugudhacday gacantamidaancidinakudhicintaniyobilowgiidunida ilaamaanta;waayo,waxaalagudilaycadow,oolagu sameeyaynaxariisdarro,laakiinhubaalwaanogahayin taniaykugudhacday,dembiyadaydabadanawgood.

28Haddabakacooaragsidadhibkaygukuuqadhaadh yahay,wiilkaygiiyow,inkastooaanankukorin,kuma aanankorin,kumaaanansiinneefiyonafta,laakiinIlaah baakusameeyayoolafahaagadhisayoohilibkudaboolay, oosankaaganeeftanoloshakuafuufay,dabadeednawuui siiyay.

29HaddabaIlaahiiisiiyey,wuuigaqaaday,oowaxaasoo kaleayaakugudhacay

30Yacquubnawuxuusiiwadayinuusidanookaleuga hadloYuusuf,wuunaooyay,oodhulkaayuukudhacayoo aamusay.

31WiilashiiYacquuboodhammumarkayarkeen dhibaatadiiaabbahood,ayaykaqoomameeyeenwixiiay sameeyeen,ooiyanasiqadhaadhayayuooyeen

32MarkaasaaYahuudahkacayoomadaxiiaabbihiis dhulkakaqaaday,oodhabannadiisiiayuukuriday,oo ilmadiiaabbihiisnadhabannadiisiiayuukatirtiray MarkaasaaYahuudahaaduooyay,isagoomadaxii aabbihiisnauukudulfoororsadaylaabtiisa,isagoosidii dhagaxookaleueg.

33WiilashiiYacquubnawaxayarkeendhibaatadii aabbahood,waynakoruqaadeenoowayooyeen, Yacquubnawelidhulkaayuukujiifaysidiidhagaxookale.

34Wiilashiisiioodhan,iyoaddoommadiisii,iyocarruurtii addoonkiisii,ayaakacayoohareerihiisaistaagaysiayu qalbiqaboojiyaan,laakiinsewuudiidayinuuqalbi qaboojiyo.

35ReerkiiYacquuboodhammuwaykaceenoobaroorteen Yuusufiyodhibaatadiiaabbahoodaawadeed,oo garashadoodiinawaxaygaadhayIsxaaq,inaIbraahim,oo ahaaaabbihiiYacquub,ooaadbuuuooyayYuusuf aawadiis,isagaiyodadkiisiioodhanba,oowuxuukategey meeshiiuudegganaaXebroon,iyoraggiilasocdayba,oo wuxuuqalbiqaboojiyeywiilkiisiiYacquub,oowuudiiday inuuqalbiqaboojiyo

36MarkaasaaYacquubdhulkakakacay,ooilmadiisiina waxaykadaadanayeendhabannadiisa,oowuxuu wiilashiisiikuyidhi,Kacaooseefihiinnaiyo qaansooyinkiinnaqaata,ooduurkaubaxa,oobalraadiya inaadhelikartaanmeydkawiilkaygaooaadiikeentaansi aanuaaso

37Haddaba,waankubaryayaaye,kadhexraadi xayawaankaoougaadhso,oowixiihoreuyimaadakahor intaadqabsatoooiikeen,malahaRabbigumaantawuuii naxariisandoonaadhibaatadayda,oohortiinnaayuukuu diyaarindoonaawixiiwiilkaygajeexjeexay,oouuiikeeni doonaa,ooaanwiilkaygakaaargudandoonaa

38Wiilashiisiinawaxaysameeyeensidiiaabbahoodku amray,ooaroortiihoreayaykeceen,oomidkoodwaluba wuxuugacantakuqaatayseeftiisiiiyoqaansadiisii,oo waxayubaxeenduurkasiayuugaarsadaanxayawaanka.

39Yacquubnaweliwuuqaylinayayooooyay,ooguriga ayuukusocday,oogacmihiisanaayuuiskudhuftay,isagoo leh,Yuusufwiilkaygiiyow,Yuusufwiilkaygiiyow.

40WiilashiiYacquubnawaxaytageencidladasiayu qabtaanxayawaanka,oobaleegyeeybaausoogalay, waynaqabteenoowaxayukeeneenaabbahood,oowaxay kuyidhaahdeen,Kaniwaakiiuguhorreeyayeeaanhelnay, waanakuukeenaysidaadnooguamartay,meydkii wiilkaaganamaaananhelin.

41Yacquubnawuxuukaqaadaybahalkiigacmihii wiilashiisa,oocoddheerooooyayaayuukuqayliyey, isagoobahalkiigacantakuhaya,oowuxuusiqadhaadhleh uguhadlaybahalkii,MaxaadwiilkaygaYuusufuliqday, sideeseugacabsanweydayIlaahadhulka,amadhibaatada aanuqabowiilkaygaYuusuf?

42Wiilkayganasiaanwaxbaahaynbaaduliqday,maxaa yeelay,isagumauusamaynwaxrabshadah,oosidaas daraaddeedayaandembiugadhigay,sidaasdarteedIlaah baaubaahandoonakanlasilciyo

43MarkaasaaRabbiguafkabahalkafuraysiuuYacquub uguqalbiqaboojiyoerayadiisii,ooYacquubnawuuu jawaabayoowuxuukuyidhi,

44Ilaahaynooloodhulkanagaabuuray,iyonaftaadaoo nool,sayidow,maaananarkinwiilkaaga,manaaanan jeexjeexin,laakiinwaxaankaimiddhulfogsiaanu raadiyowiilkaygamaantaigatagay,managaranayoinuu noolyahayiyoinuudhintay

45Maantawaxaanbeertauimidinaanwiilkaygaraadiyo, wiilashaadunawayiheleen,waynaiqabteenoo murugadaydiiwaysiikordhiyeen,maantanahortaadaayay ikeeneen,oohaddaerayadaydiioodhanayaankuu sheegay.

46Haddabahaddaba,wiilkaaadamow,gacantaadaanku jiraa,oomaantaiisameesidiiaykulatahay,laakiin noloshaIlaahaiabuurayaawadeed,maaananarkin wiilkaaga,manaaananjeexjeexin,jidhkabini'aadamkuna afkaygamagelincimrigaygaoodhan.

47MarkiiYacquubmaqlayhadalkiibahalka,aadbuuu yaabay,oobahalkiigacantiisaayuukadiray,waynaiska tagtay.

48YacquubnawuusiiqaylinayayoouooyayYuusuf maalinbamaalintakadambaysa,wiilkiisanamaalmobadan ayuuubarooranayay

CUTUBKA44

1WiilashiiIsmaaciilooYuusufkaiibsadayreerMidyaan, ookaiibsadaywalaalihiis,waxaytageenMasariyagoola socdaYuusuf,waxaynayimaadeensoohdimahaMasar,oo markayMasarusoodhowaadeenwaxaylakulmeenafar ninookamidahwiilashiiMedaan,inaIbraahim,ookasoo baxaydalkaMasarsafarkoodii

2MarkaasaareerIsmaaciilwaxaykuyidhaahdeen,Ma waxaaddoonaysaaninaadaddoonkannagaiibsataan? Markaasaykuyidhaahdeen,Noosoodhiiba,Yuusufnaway udhiibeen,oowaxayarkeeninuuyahaywiilaaduqurux badan,waxaynakuiibsadeenlabaatansheqel.

3ReerIsmaaciilnawaxaysiiwadeensafarkoodiiMasar, reerMidyaannamaalintaasayayMasarkusoolaabteen, reerMidyaannawaxayiskuyidhaahdeen,Baleeg,waxaan maqalnayinFootiifar,ooahaasarkaalFircoonah,ooahaa madaxawaardiyayaasha,uudoonayoaddoonwanaagsan oohortiisaistaagidoonasiuuuadeego,oouuugadhigo inuuusarreeyogurigiisaiyowaxauuhaystooodhan 4Haddabakaalayaaanisagauiibinnowixiiaanrabno, haddiiuuawoodoinuunasiiyowaxaaanubaahannahay.

5MarkaasaareerMedanimkutageenoowaxayyimaadeen gurigiiFootiifar,oowaxaykuyidhaahdeen,Waxaannu maqalnayinaadraadinaysoaddoonwanaagsanookuu adeega,baleeg,waxaanhaysannaaaddoonkufarxidoona, haddiiaadnasiinkartowaxaaanrabno,waanankuuiibin doonnaa.

6MarkaasaaFootiifarwuxuuyidhi,Isoohormari,waan arkidoonaa,oohaddiiuuiraalligeliyo,waxaankusiin doonaawaxaadubaahantahay.

7MarkaasaareerMidyaantageenooYuusufkeeneenoo waxayhordhigeenFootiifar,wuunaarkay,aadbuunauga farxiyey,ooFootiifarbaakuyidhi,Iisheegwaxaad wiilkanubaahantihiin?

8Markaasaykuyidhaahdeen,Afarboqolooxabbadoodoo lacagahayaanubaahannahay,Footiifarnawuxuuyidhi, Waankusiindoonaahaddiiaadiikeentodiiwaanka iibkiisa,ooaadiisheegtotaariikhdiisa,waayo,waxaalaga yaabaainlaxado,waayo,wiilkanaddoonmaaha,mana ahawiiladdoon,laakiinwaxaankuarkayaamuuqaalqof wanaagsanooquruxbadan

9MarkaasaareerMidyaantageenoowaxayukeeneenreer Ismaaciilooiyagakaiibiyay,oowaxaykuyidhaahdeen, Waaaddoon,annagunawaanuiibinnay.

10OoFootiifarwuxuumaqlayhadalladiireerIsmaaciil markuulacagtasiiyayreerMidyaan,reerMidyaanna waxayqaateenlacagtiioowaytageen,reerIsmaaciilna waxaykunoqdeenguryahoodii

11MarkaasaaFootiifarYuusufkaxeeyeyoogurigiisii keenaysiuuuguadeego,Yuusufnaraallibuukanoqday Footiifar,wuunaiskuhalleeyey,oowuxuukadhigay madaxgurigiisa,oowuxuuudhiibaywixiiuuhaystayoo dhan.

12RabbigunawuxuulajirayYuusuf,wuxuunanoqdaynin barwaaqoah,RabbigunawuxuureerkiiFootiifaru barakeeyeyYuusufaawadiis.

13FootiifarnawuxuuYuusufgacantaugategeywixiiuu haystayoodhan,Yuusufnawuxuuahaamidwaxsoo geliyaoodibaddaubixiya,waxwalbanawuxuukujiray rabitaankiisagurigaFootiifar

14Yuusufnawuxuujiraysiddeediyotobansano,wuxuuna ahaawiilyarooindhihiisuqurxoonyihiin,oo muuqaalkiisunaqurxoonyahay,ooisagaookalemauusan joogindalkaMasaroodhan.

15Wakhtigaasintuugurigasayidkiisiikujiray,isagoo gurigagalayaookabaxaya,oolasocdasayidkiisiiSelikah, naagtiisayidkiisii,ayayindhaheedakoruqaaddayoo Yuusuffiirisay,oobaleeg,wuxuuahaawiilyarooqurux badanooquruxbadan

16Quruxdiisaayayqalbigeedakudamcaysay,nafteeduna waxaykutiirsanaydYuusuf,maalinbamaalintaka dambaysanawaysoojiidanjirtay,Selikahnamaalinkasta Yuusufwayqancinjirtay,laakiinYuusufindhihiisakor umaqaadinsiuuuarkonaagtiisayidkiisa

17Selikaahnawaxaykutidhi,Muuqaalkaaguiyo muuqaalkaagubasideebayuquruxbadanyihiin,runtii waxaanarkayaddoommadaoodhan,manaaragaddoon sidanookaleuquruxbadanYuusufnawuxuukuyidhi, Hubaalkiiiabuurayuurkahooyadayayaaabuuray aadanahaoodhan

18Markaasaykutidhi,Indhahaaguwaaquruxbadanyihiin, ooaadkuyaabisaydadkiiMasardegganaaoodhan,rag iyodumarba;oowuxuukuyidhi,Intaynoolyihiinayay quruxbadanyihiin,laakiinhaddiiaadkuaragtoqabriga, hubaalwaadkafogaanlahayd.

19Markaasaykutidhi,Erayadaaduwaaquruxbadanyihiin oomacaanyihiin,haddabawaankubaryayaaye, kataaraddagurigakujirtaqaado,oogacmahaagakuciyaar, ooaanerayadaadamaqalno

20Markaasuukuyidhi,Erayadayduwaaquruxbadan yihiinoowaymacaanyihiinmarkaanammaantaIlaahay iyoammaantiisakuhadlo,oowaxaykutidhi,Timaha madaxaaguwaaquruxbadanyihiin,eegshanladadahabka aheegurigakujirta,waankubaryayaaye,qaadoootimaha madaxaagatidcan

21Markaasuukuyidhi,Ilaagoormaaderayadanku hadlaysaa?Joojiinaaderayadaniisheegto,ookacoo arrimahaagagurigaufiirso

22Markaasaykutidhi,Gurigaygacidnamajoogto,wax aandhegaysankaromajiromarkalagareebohadalkaaga iyorabitaankaaga,laakiininkastaooaywaxaasoodhan jireen,Yuusufumaaykeenikarin,isagunaindhihiisama uusaarin,laakiinindhihiisadhulkaayuuhoosueegay 23SelikaahnawaxayYuusufkadoonaysayinuulaseexdo, wakhtigiiYuusufgurigajoogayna,Selikaahwayiman jirtayoohortiisayfadhiisanjirtay,maalinkastana hadalkeedaayaykusasabijirtayinuulaseexdo,amauusi kastabaueego,laakiinYuusufmauusandhegaysan.

24Markaasaykutidhi,Haddiiaadansidaadtidhiyeelin, waxaankuguedbindoonaaciqaabtadhimashada,oo waxaankugudhejindoonaaharqoodbirah

25Yuusufnawuxuukuyidhi,HubaalIlaahabinu-aadmiga abuuraywuxuufuraasilsiladahamaxaabiista,waanakan igasamatabbixindoonaxabsigaagaiyoxukunkaaga

26Markiiaykaadkaankariweyday,inayqanciso,oo nafteeduwelikutiirsanayd,ayayrabitaankeedukuriday xanuundaran

27DumarkiiMasaroodhanayaauyimidinaysoo booqdaan,waxaynakuyidhaahdeen,Maxaadxaaladdan hoosugudhacday?Adigaooaanwaxbaubaahnayn; hubaalninkaaguwaaamiirweynoosharaflehhortiisa boqorka,mawaxaadubaahantahaywaxkastaoo qalbigaagudoonayo?

28Saylikaahnawaxayugujawaabtay,"Maantawaalaidiin sheegidoonaameeshaaykasoobaxaysodhibaatadanaad iguaragtaan,waxaynakuamartaygabdhaheedainaycunto udiyaariyaandumarkaoodhan,waynausamaysay diyaafad,dumarkiioodhammunawaxaywaxkucuneen gurigaSelikaah"

29Waxaysiisaymindiyoaykafuraanliintasiayucunaan, waxaynakuamartayinayYuusufuxidhaandharqaaliah, oouuhortoodakasoomuuqdo,Yuusufnawuxuuuyimid indhahooda,dumarkiioodhaminawayfiiriyeenYuusuf, manaaykaqaadikarinindhahooda,dhammaantoodna waxaygacmahoodakugooyeenmindiyoaygacmahooda kuhaysteen,liintaoodhannagacmahoodaayaydhiigka buuxeen

30Iyagunamaaysanogeynwaxaysameeyeenlaakiin waxaysiiwadeeninayeegaanquruxdaYuusuf, indhahoodanakamaayjeedin

31Selikahmarkayaragtaywaxaysameeyeen,ayaykutidhi, Waamaxayshaqadanaadqabateen?Baleeg,waxaanidin siiyayliinsiaaducuntaan,dhammaantiinnawaad gooyseen

32Dumarkiioodhammuwaxayarkeengacmahooda,oo waxayarkeeninaydhiigkabuuxaan,dhiiggoodunawuxuu kudaataydharkooda,oowaxaykuyidhaahdeen, Addoonkangurigaagajoogaayaanagaadkaaday,ooma aanankaleexinkarinindhaheennaquruxdiisaaawadeed

33Markaasaykutidhi,Hubaalwaxaasayaaidinkudhacay markiiaadfiiriseen,ooaadisagakafogaanweydeen;sidee baanujoojinkaraaisagoohadiyojeergurigaygajooga,oo aanmaalinbamaalintakadambaysaarkoisagoogurigayga galayaookabaxaya?Haddabasideebaanugafogaankaraa inaanhoosudhacoamaxitaaaanuhalaagotanaawadeed?

34Markaasaykuyidhaahdeen,Hadalladuwaarun,waayo, yaaarkikaraqaabkanquruxdabadaneegurigaooka fogaankara,oomiyaanuahaynaddoonkaagaiyo addoonkaagagurigaagajooga,maxaadseugusheegi weydaywaxaqalbigaagakujira,ooaadnaftaadau oggolaanaysaainaykubaaba'doarrintan?

35Waxaykutidhi,Maalinwalbawaankudadaalaainaan kuqanciyo,isagunamaogolaandoonorabitaankayga, waxaananuballanqaadaywaxkastaoowanaagsan, haddanamaaananlakulmikarinwaxkasoonoqoshoah; Sidaadarteedwaxaankujiraaxaaladhoosudhacahsidaad aragtaan

36SelikaahnaaadbayubukootayrabitaankeediiYuusuf awgiis,waynajacayldartiisubukootay,dadkiireer

Selikaahiyoninkeedunawaxbakamaogaarrintan,inay SelikaahbukootayjacaylkeediiYuusufawgiis.

37Dadkiigurigeedajoogayoodhanayaakuyidhi, Maxaaduxanuunsanaysaaooudhimanaysaaooaadan waxbaubaahnayn?Waxaynakutidhi,Anigugaranmaayo waxamaalinwalbaigusoobadanaya

38Dumarkiioodhaniyoasxaabteediiayaamaalinwalbau imanjirayinayarkaan,waynalahadlijireen,oowaxayku odhanjirtay,TaniwaxaykudhicikartaajacaylkaYuusuf ookeliya;oowaxaykuyidhaahdeen,Sasabisagaoosi qarsoodiahuqabso,lagayaabeeinuukumaqlooouukaa joojiyodhimashadan

39SaylikahnawaykasiidartayjacaylkeediiYuusuf, waynasiilibdhay,ilaaaykayaraatayawooddiiayku istaagilahayd

40MaalinmaalmahakamidahYuusufwuxuugurigaka qabanayayshaqadiisayidkiisa,Selikaahnasiqarsoodiah ayayutimidoosilamafilaanahayayugudhacday, Yuusufnawuukahoryimid,wuunakaxoogbadnaa,oo dhulkaayuukusoodejiyey

41Saylikaahnawaxayuooydayrabitaankiiqalbigeedau qabay,waynaooydayiyadooooyaysa,ilmadeeduna dhabannadeedaayaykasoodaadatay,oocodducoiyo murugolehayaykulahadashay,iyadooleh,

42Mamaqashay,maaragtayamamataqaanayhaweeney sidanookaleuquruxbadan,amaigawanaagsan,oo maalinwalbakulahadasha,jacayldartiishoosugudhacda, sharaftanoodhannakusiisa,haddanamadhegaysanaysid codkayga?

43Haddaytahaycabsisayidkaagaahinuukuciqaabo, boqorkunoolyahay,waxdhibaatoahookaagaimandoona sayidkaagaarrintanawgeed,haddaba,idhegaysoooraalli kanoqosharaftaaankusiiyayaawadeed,ooigajooji dhimashadan,maxaankuugudhimanayaaadigadaraaddaa? Waynajoojisayinayhadasho

44Yuusufbaaujawaabayookuyidhi,Igajoog,oo arrintansayidkaygaudaa;sayidkaygumaogawaxaguriga igujira,waayo,waxkastaoouuleeyahayayuugacantayda geliyey,sideebaanwaxyaalahanugusamayndoonaa gurigasayidkayga?

45Waayo,isaguaadbuuiisharfaygurigiisa,oowuxuuiga dhigaymas'uulgurigiisautaliya,wuunaiammaanay,oo gurigancidigaweynmajirto,sayidkaygunawaxbaigama celin,adigaooahnaagtiisamooyaane,sideebaaderayadan iigulahadlikartaa,oosideebaanxumaantanweyniyo dembiugusamaynkaraaIlaahiyoninkaaga?

46Haddabaigajoogso,oomardambehakuhadlin erayadanookale,waayo,anigumadhegaysandoono erayadaadaLaakiinSelikaahmaaydhegaysanYuusuf markuuerayadankulahadlay,laakiinmaalinkastawayku sasabijirtayinuudhegeysto

47Markaaskadib,durdurkiiMasarayaakabuuxsamay dhinacyadiisaoodhan,dadkiidegganaaMasaroodhanna waybaxeen,boqorkiiiyoamiirradunawaybaxeeniyagoo watadafafiyocayaar,waayo,waxayahaydfarxadweyn ooMasarkadhacday,iyofasaxxilligiidaadkabaddaee Sihor,oohalkaasayayutageeninaymaalintaoodhan farxaan

48MarkiiMasriyiintiiayubaxeenwebigasiayufarxaan, sidiicaadadauahayd,dadkiioodhaneereerFootiifarway raaceen,laakiinSelikaahmaaysanraacin,waayo,waxay

tidhi,Waancaajisahay,ookaligeedbaygurigakuhadhay, ooqofkalegurigakumajirin.

49Waykacdayoowaxayukacdaymacbadkeediiguriga kujiray,waxaynaxidhataydharsharafleh,waxayna madaxakuriddaydhagaxyoqaaliahooonikalayidhaahdo ah,oolagudahaadhaylacagiyodahab,waxaynawejigeeda iyomaqaarkeedakuqurxisaydareereyaalnadiifinahoo dumarah,waxaynamacbudkiiiyogurigiikucaddaysay kassiaiyofoox,waxaynakudartaymalmaliyoaloe,ka dibnawaxayfadhiisatayalbaabkamacbudka,ookuyaal marinkiiguriga,oouuYuusufdhexmaraysiuuuqabto shuqulkiisa,oobaleeg,Yuusufayaakayimidbeerta,oo wuxuugalaygurigiisiuuuqabtoshuqulkasayidkiisa.

50Markaasuuyimidmeeshiiuumarayay,oowuxuuarkay shuqulkiiZelikaahoodhan,wuunasoonoqday

51SelikahmarkayaragtayYuusufookasoojeestay,ayay uyeedhay,iyadooleh,MaxaakuhayaYuusuf?Kaalay shaqadaada,oobaleeg,waankuufidindoonaameelilaa aadkagudubtokursigaaga.

52Yuusufnawuusoonoqdayoogurigiiayuuyimid,oo meeshiiayuukasoogudbayoowuxuuugudbaymeeshii uukufadhiyey,oowuxuufadhiistaysiuuuqabtoshaqada sayidkiisasidiicaadadaahayd,oobaleeg,Selikahayaau timidoohortiisaistaagtayiyadooxirandharsharafleh, udgoonkiidharkeedanameelfogayuukafaafay.

53MarkaasaydhaqsouqabatayYuusufiyodharkiisii,oo waxaykutidhi,Boqorkanoolowhaddiiaadancodsigayga fulin,maantawaaddhimandoontaa,waynadegdegtayoo gacanteedakaleayaysoobixisayseefdharkeedahoostiisa ah,oowaxayqoortaYuusufsaartay,oowaxaykutidhi, Kacoocodsigaygabuuxi,haddiikalesemaantawaad dhimandoontaa

54Yuusufnawuukabaqayiyadaoosidaassamaynaysa, wuunakacaysiuuugacararo,oowaxayqabsatay dharkiisiihore,oocabsiuukaqabaycararkiisiiawgeed dharkiiuuSelikahqabtayayaajeexjeexmay,Yuusufna dharkiiayuukudaayaygacantiiSelikaah,wuunacararay oobaxay,waayo,wuubaqay

55MarkiiSelikaharagtayindharkiiYuusufjeexjeexan yahay,oouugacanteedakudaayay,oouucararay,ayayka baqaysaynolosheeda,siaanaywarkuufaafin,wayna kacdayoosikhiyaanolehayayudhaqantay,oowaxayiska dhigtaydharkiiayxidhnayd,waxaynaxidhataydharkeedii kale

56WaxayqaadataydharkiiYuusuf,ooayagdhigtay, waynatagtayoowaxayfadhiisataymeeshiiayku fadhiisatayiyadooxanuunsan,kahorintaaysandadkii gurigeedaubixinwebiga,waxaynauyeedhaywiilyaroo markaasgurigakujiray,waxaynakuamartayinuuuyeero dadkiigurigajoogay

57Oomarkayaragtayayaycoddheeriyobaroorkutidhi, Baleegawaxasayidkiinnugurigaiigukeenay,waayo, maantaayuuiiyimidinuuilaseexdo

58Markiiaadbaxdayayuugurigayimid,oomarkuuarkay inaanqofnagurigajooginayuuiiyimidooiqabtayisagoo doonayainuuilaseexdo

59Dharkiisiiayaanqabtayoojeexjeexay,coddheerna waankuqayliyey,markiiaancodkaygakoruqaadayayuu naftiisakabaqayoodharkiisiiayuuhortaydakategey, wuunacararay.

60Dadkiigurigeedajoogaynawaxbakamaayhadlin, laakiinaadbayugucadhoodeenYuusuf,oowaxayu tageensayidkiisiioowaxayusheegeenhadalladiisii khiyaanadalahaa.

61MarkaasaaFootiifargurigiisiiisagoocadhaysanyimid, naagtiisiinawayqaylisayoowaxaykutidhi,Waamaxay waxanaadigusamaysaymarkaadaddooniikeentay gurigayga,waayo,maantaayuuiiyimidinuuilaciyaaro, sidaasayuumaantaigusameeyey

62MarkuuFootiifarmaqlayhadalkiixaaskiisa,ayuu Yuusufkuamrayinlaguciqaabokarbaashyodaran,wayna kusameeyeen

63OointaygaraacayeenayuuYuusufcoddheerku qayliyey,ooindhihiisiikoruqaadayxaggasamada,oo wuxuuyidhi,Rabbiyow,Ilaahow,waadogtahayinaan waxyaalahanoodhankaeedla'ahay,oomaxaanmaanta beenugudhimanayaagacantanimankansharkaleheeaan buuryoqabkaahayn,ooaadtaqaan?

64OointiiraggiiPotifargaraacayeenYuusuf,ayuusii wadayoohintaiyooohinta,halkaasnawaxaajoogayilmo yarookowiyotobanbiloodjira,Rabbigunawuxuuafkau furayilmaha,ooerayadanayuukulahadlayraggiiPotifar ooYuusufdilayay,isagooleh,

65Maxaadninkankarabtaa,maxaadsexumaantanugu samaynaysaa?Hooyadaybeenbaykuhadashayoobeen baykuhadashay;sidaasayaynakudhacdaymacaamilku

66Wiilkiinasisaxahayuuugusheegaywixiidhacayoo dhan,oohadalladiiSelikaahoodhanoouuYuusuf maalinbamaalintakadambeysausheegayay

67Raggiioodhammunawaxaymaqleenhadalkiiilmaha, aadbaynaulayaabeenhadalkiiilmaha,wiilkiinahadalkii ayuujoojiyayooaamusay

68Footiifaraadbuuugaxishoodayhadalladiiwiilkiisa, wuxuunaraggiisiikuamrayinaysanYuusufmardambe garaacin,raggiinawayjoojiyeengaraacistaYuusuf

69MarkaasaaFootiifarYuusufqabtayooamrayinlahor keenowadaaddada,kuwaasooahaaxaakinnokatirsan boqorka,siayugagarnaqaanarrintan

70MarkaasaaFootiifariyoYuusufwaxayhoryimaadeen wadaaddadiiahaaxaakinnadaboqorka,oowuxuukuyidhi, Waanidinbaryayaaye,go'aansada,xukunkaaddoonka, waayo,sidaasbuuyeelay

71WadaaddadiiwaxayYuusufkuyidhaahdeen,Maxaad waxanugusamaysaysayidkaaga?Yuusufnawuxuuugu jawaabay,"Mayasayidyadaydusidaasmaaha,sidaasbay ahaydxaalku."MarkaasaaFootiifarYuusufkuyidhi, Hubaalwaxaangacantaadakuaaminaywaxkastaooaan lahaa,oowaxbakamaaananreebinxaaskaygamooyaane, sideebaadsexumaantanusamaynkartaa?"

72Yuusufnawuxuukujawaabay,Sayidkaygiiyow,sida Rabbigunoolyahay,iyosidanaftaadanool, sayidkaygiiyow,hadalkiiaadkamaqashaynaagtaadawaa been,waayo,maantaxaalkusidaasbuuahaa

73Sannadayaaigasoowareegtaytaniyomarkiiaan gurigaagajoogay,maaragtaywaxxumaanahooigu dhacay,amawaxkastaookugukallifayainaadnaftayda igaqaaddo?

74WadaaddadiiwaxaykuyidhaahdeenFootiifar,Waannu kubaryaynaa,dir,oohanookeenaandharkiijeexjeexayee Yuusuf,oohaaragnojeexdintiikujirtay,oohaddii jeexdintuaykahorraysodharka,markaaswejigiisuwuuka

soohorjeedayiyada,waynaqabsataysiayugutimaado,oo xaaskaagunawaxaysamaysaywaxkastaooayku hadashay

75WaxaydharkiiYuusufhorkeeneenwadaaddadii garsoorayaashaahaa,waynaarkeenooarkeeninilmadu hortaalYuusuf,oodhammaanwadaaddada garsoorayaashaahwayogaadeeninaykucadaadisay, waxaynayiraahdeen,Xukunkadhimashadalaguma xukumoaddoonkan,waayowaxbamauusansamayn, laakiinxukunkiisuwaainxabsigalaguridosababtooah warkiiuukasoosaarayxaaskaaga

76OoFootiifarmarkuumaqlayhadalladoodii,ayuuku ridaygurigiixabsiga,halkaasoomaxaabiistaboqorkalagu xidhxidhay,Yuusufnawuxuukujirayxabsigalabaiyo tobansannadood

77Sikastabahaahaatee,xaaskiisayidkiisakamaayleexan, manaayjoojininaymaalinbamaalintakadambeysala hadashosiayudhegeysato,saddexbiloodkadibSelikah waxaysiiwadayinayYuusufutagtogurigaxabsiga maalinbamaalintakadambeysa,waynakusasabtayinuu dhegeysto,SelikahnawaxayYuusufkutidhi,Ilaa goormaadguriganjoogidoontaa?Laakiinhaddacodkayga dhegayso,ooguriganwaankaasoobixindoonaa

78Yuusufnawuxuukujawaabay,"Waaiifiicantahay inaanguriganjoogointiiaandhegaysanlahaaerayadaada ooaanIlaahkudembaabilahaa"Waxaykutidhi,"Haddii aadanraalliigaahayn,indhahaagawaankaaqaadidoonaa, cagahaaganasilsiladobaankudaridoonaa,oowaxaanku gelindoonaagacantakuwaaadanhoreuaqoon" 79Yuusufbaaujawaabayookuyidhi,Baleeg,Ilaaha dhulkaoodhanayaaigasamatabbixinkarawaxkastaoo aadigusamaynkarto,waayo,wuxuufuraaindhaha indhoolayaasha,wuxuunafuraakuwaxidhan,wuxuuna ilaaliyaashisheeyahaoodhanooaanaqoondhulka. 80MarkiiSelikaahaykariweydayinayYuusufka dhaadhicisoinuudhegeysto,ayayiskadaysayinaysoo jiidato;Yuusufnaweliwuxuukujiraygurigiixabsiga. YacquubooahaaaabbihiiYuusuf,iyowalaalihiisoodhan oojoogaydalkaKancaanayaawakhtigaasuooyayoou ooyayYuusufaawadiis,waayo,Yacquubwuudiidayinuu uqalbiqaboojiyowiilkiisiiYuusufaawadiis,Yacquubna aadbuuuooyay,oowuuooyayooubaroortay maalmahaasoodhan.

CUTUBKA45

1OowakhtigaasayayahaydsannadkiiYuusufMasaru kacaykadibmarkiiwalaalihiisiibiyeen,inRuubeenina YacquubuutegeyTimnaah,oouuguursadayElii'uuramoo ahaydinaAabiiooreerKancaanahaa,ooisnawuuuyimid 2MarkaasaaEliiuraamooahaaRuubeennaagtiisii uuraysatay,oowaxayudhashayXanoog,iyoFaluu,iyo Xesroon,iyoKarmi,ooahaaafarwiilWalaalkiis SimecoonnawuxuuguursadaywalaashiisDiinah,ooiyana waxayudhashayMemuu'eel,iyoYamiin,iyoOhad,iyo Yakiin,iyoSokaar,ooahaashanwiil

3DabadeednawuxuuuyimidBunaahooahaydnaagtii reerKancaan,ooahaydBunaahooSimecoonkasoo kaxaystaymagaaladiiShekem,Bunaahnawaxayhor joogtayDiinahoouadeegtay,Simecoonnawuuuyimid, oowaxayudhashaySaa'uul

4MarkaasaaYahuudahwakhtigaasutegeyCadullaam,oo wuxuuuyimidninreerCadullaamahoomagiciisala odhanjirayXiirah,ooYahuudahnawuxuuhalkaasku arkaygabadhiininreerKancaanahoomagaceedalaodhan jirayCaliyaat,ooahaydinaShuuca,wuunaguursaday,oo uyimid,ooCaliyaadnawuxuuudhashayYahuudah,Ceer, OonaaniyoShiiloh,saddexwiil

5LaawiiyoIsaakaarwaxayukaceendalkiibari,oowaxay guursadeengabdhihiiYoobaabinaYoqtaanooahaaina CeeberYoobaabinaYoqtaannawuxuulahaalaba gabdhood,kanweynmagaciisuwuxuuahaaCadinaah,kan yarmagaciisunawuxuuahaaAridaah

6LaawiwuxuuguursadayAdiina,Isaakaarnawuxuu guursadayArida,oowaxayyimaadeendalkiiKancaan,oo ahaareerkiiaabbahood,CadinawaxayudhashayLaawi, Gershoon,iyoKehat,iyoMeraarii,ooahaasaddexwiil.

7OoAridaahwaxayIsaakaarudhashayTola,iyoFuwaah, iyoAyuubiyoShomroon,ooahaaafarwiilDaanna wuxuutegeydalkiiMoo'aab,oowuxuuguursadayAflaled, ooahaydinaChamudaanooahaydreerMoo'aab,ooisna wuxuuukeenaydalkiiKancaan

8Aphlalethwaxayahaydmadhalays,carruurnamaay lahayn,dabadeednaIlaahwuxuuxusuustayAphlalethoo ahaydnaagtiiDaan,waynauuraysatayoodhashaywiil,oo waxaymagiciisiiubixisayXushim.

9MarkaasaaGaadiyoNaftaaliwaxaytageenHaraan,oo halkaasayaykaguursadeengabdhihiiAmuuraaminaCuus, inaNaaxoor.

10KuwanunawaamagacyadiigabdhahaAmuram;kan weynmagaciisuwuxuuahaaMerimaah,kanyar magaciisunawuxuuahaaUzith;Naftaalinawuxuu guursadayMerimaah,GaadnawuxuuguursadayUzith,oo wuxuukeenaydalkiiKancaan,oowuxuukeenaygurigii aabbahood.

11MeriimaahnawaxayNaftaaliudhashayYaxse'eel,iyo Guuni,iyoYacser,iyoShalem,ooahaaafarwiilUzithna wuxuuudhalayGaadSefiyoon,iyoChagi,iyoShuni,iyo Ezbon,iyoEri,iyoArodi,iyoAraalii,ooahaatoddobawiil 12MarkaasaaAasheerbaxayooguursadayAdongabadhii AphlalooahaydinaHadad,inaIsmaaciil,oowuxuuu kaxeeyeydalkiiKancaan

13OoAdonnaagtiiAasheernawaagaaswaydhimatay,oo carruurnamaaylahayn;oomarkiiAdondhintaykadib Aasheerwuxuuukacaydhankakaleeewebiga,oowuxuu guursadayHadurahooahaydinaAbiimaa'el,inaCeeber, ooahaainaSheem.

14Gabadhiinawaxayahaydmidquruxbadan,naagcaqli badannawaylahayd,waxaynaahaydnaagtiiMalkii'eelina Ceelaam,inaSheem

15MarkaasaaHaduurahudhashayMalkii'eelgabadh,oo wuxuuubixiyeySerax,Malkii'eelnawuudhintaykadib, Haduurahnawaytagtayoowaxayjoogtaygurigii aabbaheed

16MarkiinaagtiiAasheerkadhimataykadibayuutegey ooguursadayHaduurah,oowuxuuukaxaystaydalkii Kancaan,gabadhiisiiSeraxnawuulasocday,iyaduna waxayahaydsaddexjir,gabadhiinawaxaalagusoo koriyeygurigiiYacquub

17Gabadhiinawayquruxbadnayd,waxaynakusocotay jidkiiquduuskaahaaeereerYacquub,waxbanaumaay

baahnayn,Rabbigunawuxuusiiyeyxigmadiyo waxgarasho.

18OoXaduurahooahaydnaagtiiAasheerayaauuraysatay, oowaxayudhashayYimnaah,iyoYishwaah,iyoYishwi, iyoBeriicaah,ooahaaafarwiil.

19SebulunnawuxuuutegeyMidyaan,oowuxuu guursadayMeriishaahinaMolad,ooahaydinaAbiidaaina Midyaan,oowuxuuukaxeeyeydalkiiKancaan.

20MeruushaahnawuxuuudhashaySebulunSered,iyo Eeloon,iyoYacquub;saddexwiil

21YacquubnawuxuuudirayAraam,inaZoba,inaTerax, oowuxuuuguuriyeywiilkiisiiBenyaamiinMekhaliaoo ahaydgabadhiiAraam,oowaxaytimiddalkiiKancaanoo ayladegganaydreerYacquub;Benyaamiinnawuxuujiray tobansanomarkuuguursadayMekhaliaooahaydgabadhii Araam.

22Mekhaliyaasnawuuuuraystayoowuxuuudhashay BenyaamiinBelac,iyoBeker,iyoAshbeel,iyoGeeraa,iyo Nacamaan,ooahaashanwiil.MarkaasaaBenyaamiin tegeyoowuxuuguursadayAribaahooahaydina Shomroon,inaIbraahim,ooaywehelisonaagtiisiihore, wuxuunajiraysiddeediyotobansano.OoAribaatna waxayBenyaamiinudhashayAakiin,Vosh,Mupiim,iyo Chupiim,iyoOrd,ooahaashanwiil

23OowaagaasYahuudahwuxuutegeygurigiiSheem,oo wuxuuguursadayTaamaarooahaydinaCeelaam,oo ahaydinaSheem,ooahaydcuradkiisiiCeer

24MarkaasaaCeeruyimidnaagtiisiiTaamaar,ooiyana waxaynoqotaynaagtiisii,oomarkuuuyimidayuu farcankiisiidibaddaubaabbi'iyey,shuqulkiisunaRabbiga hortiisawuukaxumaa;Rabbigunawuudilay.

25KadibmarkiiCeer,ooahaacuradkiiYahuudah,uu dhintay,YahuudahwuxuukuyidhiOonaan,Utagnaagtii walaalkaaoouguursosidiixigaal,oofarcanureeb walaalkaa

26OonaannawuxuuguursadayTaamaar,wuunauyimid, Oonaannawuxuulamidahaashuqulkiiwalaalkiis, shuqulkiisunawuxuuahaamidRabbigahortiisakaxun,oo isnawuudilay

27Oonaanmarkuudhintay,YahuudahwuxuuTaamaarku yidhi,GurigaaabbahaajoogilaawiilkaygaShiilohkoru kacoYahuudahnamardambekumauufarxinTaamaar inuusiiyoShiiloh,waayo,wuxuuyidhi,Waxaalaga yaabaainuuisnaudhintosidawalaalihiis

28MarkaasayTaamaarkacdayootagtayoogurigii aabbeheedjoogtay,Taamaarnainmuddoahayayguriga aabbaheedjoogtay

29Markiisannadkudhacay,Aliyathooahaydxaaskii Yahuudahayaadhimatay;Yahuudahnawuuuqalbi qaboojiyeynaagtiisii,kadibgeeridiiAliyath,Yahuudah wuxuuukacayTimnahisagoolasocdasaaxiibkiisXiirah siayidahauxiirtaan.

30TaamaarnawaxaymaqashayinYahuudahuuTimnahu baxayinuuidahadhogortakaxiirto,iyoinShiilohuu weynaa,ooYahuudahnauusankufarxiniyada

31MarkaasaaTaamaarkacdayooiskadhigtaydharkii carmalnimadeedii,oowaxayxidhatayindhashareer,oo intayisqaratayayaytagtayoowaxayfadhiisatayjidkii fagaareeekuyiiljidkaloomaroTimnaah

32MarkaasaaYahuudahsoomarayooarkayiyadii,wuuna kaxaystay,oowuuuyimid,waynauuraysatayOomarkii

ayumushayna,waxaamaxalkeediikujiraymataano, markaasuukiihoremagiciisiiubixiyeyFeres,kiilabaadna magiciisiiwuxuuubixiyeySerax

CUTUBKA46

1WaagaasYuusufweliwuxuukuxidhnaaxabsigiidalka Masar.

2WaagaaswaxaahortiisataagnaaaddoommadiiFircoon, madaxiikhamrigaiyomadaxiidubistaooahaaboqorkii Masar

3Kiikhamrigacabbayayaaqaataykhamrigiioohor dhigayboqorkasiuuucabbo,kiidubijiraynawuxuu kibistiihordhigayboqorkasiuuwaxucuno,boqorkiina wuxuukacabbaykhamrigii,wuunacunaykibistii,isaga iyoaddoommadiisiiiyoaddoommadiisiioomiiskaboqorka waxkacunay

4Oointaywaxcunayeenoocabbayeen,kiikhamriga cabbayayiyokiiwaxdubijirayayaahalkaasjoogay, addoommadiiFircoonnawaxaykhamrigiikhamriga cabbayaykaheleenduqsiyobadan,oouukeenaykii khamrigacabbayay,iyodhagaxyonaytaradahoolaga helayrootigakiiwaxdubijiray

5OomadaxiiwaardiyayaashunawuxuuYuusufkadhigay midiidinsaraakiishiiFircoon,saraakiishiiFircoonnawaxay xabsigakujireenhalsano

6Dhammaadkasannadka,labadoodubawaxayku riyoodeenhalhabeen,meeshiiaykuxidhnaayeen, subaxdiinaYuusufbaauyimidsiuuueegosidiicaadadau ahayd,wuunaarkay,oowejiyadoodunaway murugaysnaayeenoomurugaysanyihiin.

7MarkaasaaYuusufwuxuukuyidhi,Maxaadmaanta wejiyadiinnuumurugaysanyihiinooumurugaysanyihiin?

Markaasaykuyidhaahdeen,Riyoayaankuriyoonnay, manajiromidfasirikaraMarkaasaaYuusufwuxuuku yidhi,Waanidinbaryayaaye,riyadaydiiiisheega,ooIlaah wuxuuidinsiindoonaajawaabnabadeedsidaad doonaysaan

8MarkaasaakiikhamrigacabbayYuusufusheegay riyadiisii,oowuxuuyidhi,Waxaanriyadaydiikuarkay geedcanabahooweynoohortaydayaal,geedkaasna waxaankuarkaysaddexlaamood,geedkiicanabkunasi degdegahayuuumagoolayoowuxuugaadhaydherer weyn,rucubyadiisunawaybislaadeenoowaxaynoqdeen canab

9Markaasaancanabkiiqaadayookoobkutuujiyey,oo Fircoonbuugacantaugeliyey,wuunacabbay,Yuusufna wuxuukuyidhi,Saddexdalaamoodeegeedkacanabkaah kuyiilwaasaddexmaalmood

10Saddexmaalmoodgudahood,boqorkuwuxuukuamri doonaainlaisoosaaro,oouukusooceliyojagadaada,oo waxaadboqorkasiindoontaakhamrigiisasidiimarkiihore ooaadahaydkiikhamrigasiinjiray;laakiinhairaalli noqdo,inaadFircoonixasuusatomarkaaykuu wanaagsanaato,ooaadiinaxariisato,ooaadigasoosaarto xabsigan,waayo,waxaalaygasooxadaydalkaKancaan, waxaanalayguiibiyayaddoonahaanmeeshan.

11Oowelibawixiilaguusheegayookusaabsanxaaska sayidkaygawaabeen,waayo,waxayidhigeengodkansi aanwaxbaahayn;ookiikhamrigacabbayayayaaYuusuf ugujawaabay,oowuxuukuyidhi,Haddiiboqorkusi

wanaagsaniisameeyosidiimarkiihore,sidiiaadiigu fasirtaymarkiiugudambaysay,waxaansamayndoonaa waxkastaooaadrabto,oowaankaasoosaaridoonaa godkan.

12NinkiidubijiraynamarkuuarkayinYuusufsisaxahu fasirayriyadakiikhamrigacabbayay,ayuuisnausoo dhowaaday,oowuxuuYuusufusheegayriyadiisiioodhan 13Markaasuukuyidhi,Riyadaydiiwaxaankuarkay saddexdambiiloocadcadoomadaxaygasaaran,oo waxaanarkay,oodambiishaugusarreysawaxaakujiray noocyokaladuwanoohilibladubayooFircoonloogu talagalay,shimbiruhunawaxaykacunayeenmadaxayga 14Yuusufnawuxuukuyidhi,Saddexdadambiiloodeeaad aragtaywaasaddexmaalmood,saddexmaalmood gudahoodnaFircoonayaamadaxaagakaaqaadidoonaoo geedkugudeldelidoona,shimbiruhunawaxaycuni doonaanhilibkaaga,sidaadriyadaadakuaragtay 15Waagaasboqoradduwaxaykudhowaydinayumusho, maalintaasnawaxaywiiludhashayboqorkiiMasar, waxaynakudhawaaqeeninboqorkuuuhelaywiilkiisii curadkaahaa,dadkiiMasaroodhaniyosaraakiishiiiyo addoommadiiFircoonnaaadbayufarxeen.

16MaalintiisaddexaadeeuudhashayFircoonwuxuu diyaafadusameeyeysaraakiishiisiiiyoaddoommadiisii, iyociidankiidalkaSocariyodalkaMasar.

17MarkaasaadadkiiMasaroodhaniyoaddoommadii Fircoonwaxayuyimaadeeninayboqorkalacunaanoo waxlacabbaandiyaafaddawiilkiisa,ooaykufarxaan farxaddaboqorka

18Oosaraakiishiiboqorkaoodhaniyoaddoommadiisiiba wakhtigaaswaxaykufarxeensiddeedmaalmoodooay diyaafaddakujireen,oowaxaygurigaboqorkaku raaxaysanayeenalaabmuusikoookaladuwan,iyodafaf iyocayaaro.

19Kiikhamrigasiinjiray,ooYuusufufasirayriyadiisii, wuuilloobayYuusuf,ooumauusansheeginboqorkasiduu uballanqaaday,waayo,waxaaswaxaykayimaadeen RabbigasiuuYuusufuciqaabo,maxaayeelay,wuxuuku kalsoonaadadka

20Yuusufnawuxuuxabsigakusiijiraylabasannadood, ilaauulabaiyotobansannadooddhammaystay

CUTUBKA47

1IsxaaqinaIbraahimnawuxuuwaagaaskunoolaadalka Kancaan;wuunada'weynaa,boqoliyosiddeetan sannadoodbuujiray,wiilkiisiiCeesaw,ooahaaYacquub walaalkiis,wuxuudegganaadalkaEdom,isagaiyo wiilashiisiinawaxayhantikulahaayeenreerSeciir dhexdooda

2Ceesawnawuxuumaqlayinwakhtigiiaabbihiisuusoo dhowaaday,isagaiyowiilashiisiiiyoreerkiisiibawaxay yimaadeendalkiiKancaan,oowaxayyimaadeengurigii aabbihiis,Yacquubiyowiilashiisiinawaxaykatageen meeshiiaydegganaayeenXebroon,oodhammaantood waxayuyimaadeenaabbahoodIsxaaq,oowaxayCeesaw iyowiilashiisiikaheleenteendhada.

3Yacquubiyowiilashiisiinawaxayhorfadhiisteen aabbihiisIsxaaq,Yacquubnaweliwuuubarooranayay wiilkiisiiYuusuf.

4IsxaaqnawuxuuYacquubkuyidhi,Carruurtaadahalkan iikeen,oowaanbarakayndoonaa.Yacquubnawuxuukow iyotobankiisiicarruurahhorkeenayaabbihiisIsxaaq

5MarkaasaaIsxaaqgacmihiisiisaaraywiilashiiYacquub oodhan,wuunaqabtayooiskuduubay,oomidmidu dhunkaday,Isxaaqnamaalintaasbuuuduceeyey,oo wuxuukuyidhi,Ilaahaawowayaashiinhaidinbarakeeyo, oofarcankiinnahaubadiyosidaxiddigahasamadaookale. 6IsxaaqnawuuuduceeyeywiilashiiCeesaw,isagooleh, Ilaahhaidinkadhigocabsiiyocabsikuwakuarkaoodhan, iyocadaawayaashiinnaoodhan

7IsxaaqnawuxuuuyeedhayYacquubiyowiilashiisii,oo dhammaantoodwayyimaadeenoowaxayhorfadhiisteen Isxaaq,IsxaaqnawuxuuYacquubkuyidhi,RabbigaIlaaha dhulkaoodhanayaaiguyidhi,Farcankaagaayaandhulkan dhaxalahaanusiindoonaahaddiicarruurtaaduay dhawraanqaynuunnadaydaiyojidadkayga,ooaaniyagau oofindoonodhaartiiaanugudhaartayaabbahaaIbraahim 8Haddabawiilkaygiiyow,carruurtaadaiyocarruurtaada barinayRabbigakacabsadaan,ooaykusocdaanjidka wanaagsanooRabbigaIlaahaagaahkafarxindoona, waayo,haddaaddhawrtojidadkaRabbigaiyo qaynuunnadiisa,Rabbiguwuxuukuudhawridoonaa axdigiiuuladhigtayIbraahim,ooweligiisnawuuku barakoobidoonaaadigaiyofarcankaagaba.

9MarkiiIsxaaqdhammeeyeyamarkiiYacquubiyo carruurtiisii,ayuunaftiikabaxday,wuunadhintay,oo waxaalagusooururiyeydadkiisii.

10YacquubiyoCeesawnawaxaykudhaceenaabbahood Isxaaq,waynaooyeen,Isxaaqnawuxuujirayboqoliyo siddeetansannadoodmarkuukudhintaydalkiiKancaan,oo kuyiilXebroon,wiilashiisiinawaxayuqaadeengodkii Makfelah,ooIbraahimkaiibsadayreerXeedoohanti ahaanlooguaaso.

11BoqorradiidalkaKancaanoodhammunawaxayla tageenYacquubiyoCeesawinayaasaanIsxaaq,oo boqorradiireerKancaanoodhammunawaxayIsxaaqu rajeeyeenmarkuudhintay

12WiilashiiYacquubiyowiilashiiCeesawnawaxay tageeniyagoocagacad,iyagoosocdaoobarooranayailaa ayyimaadeenQireatArbac

13YacquubiyoCeesawnawaxayaabbahoodIsxaaqku aaseengodkiiMakfelah,ookuyiilQiryadArbacookutaal Xebroon;oowaxaalaguaasaysiaaduweynsidiiaaskii boqorrada

14Yacquubiyowiilashiisii,iyoCeesaw,iyowiilashiisii, iyoboqorradiiKancaanoodhammuwaxaysameeyeen barooraaduweynooaaduweyn,waynaaaseenoou baroorteenmaalmobadan

15MarkiiIsxaaqdhintayayuuxoolihiisiiiyoalaabtiisiiiyo wixiiuulahaaoodhanugategeywiilashiisii;Ceesawna wuxuuYacquubkuyidhi,Baleeg,waankubaryayaa, wixiiaabbahayokatagayoodhanwaanuuqaybindoonnaa labaqaybood,ooaniganadoorashadawaanhelidoonaa, Yacquubnawuxuuyidhi,Annagusidaasayaansamayn doonnaa

16YacquubnawuxuuqaataywixiiIsxaaqkagategeydalkii Kancaanoodhan,xoolihiiiyohantidii,oowuxuulaba qayboodukaladhigayCeesawiyowiilashiisiihortooda, oowuxuuCeesawkuyidhi,Baleegwaxaasoodhan hortaadayyaal,oobadhkiiaadqaadanlahayddooro

17MarkaasaaYacquubkuyidhiCeesaw,Waanku baryayaaye,balmaqalwaxaankulahadlidoono,anigoo leh,RabbigaIlaahasamadaiyodhulkaayaalahadlay awowayaasheenIbraahimiyoIsxaaq,oowuxuukuyidhi, Farcankaagaayaandhulkandhaxalahaanusiindoonaa weligiis

18Haddabawixiiaabbahayokatagayoodhanbaa hortaadayaal,oobaleeg,dhulkuwuukuhoryaal;ka doorowaxaadrabto

19Haddaadrabtodhulkaoodhan,adigaiyocarruurtaadaba weligaahauwadaqaataan,anigunawaanqaadandoonaa hantidan,oowaxaadrabtaaninaadhantidaanqaadataan,oo dhulkanwaxaanuqaadandoonaaanigaiyocarruurtayduba siaanudhaxalnoweligeed

20Nebayot,inaIsmaaciil,wuxuudalkajoogayisagoo carruurtiisalajooga,Ceesawnamaalintaasayuutegeyoola tashaday,isagooleh

21Yacquubbaasidaasilahadlay,oosidaasbuuiigu jawaabay,Haddabatalioowaannukumaqlidoonnaa.

22Nebayotnawuxuuyidhi,WaamaxaywaxaYacquub kulahadlay?Baleeg,reerKancaanoodhammuwaxaysi ammaanahugudegganyihiindhulkooda,Yacquubna wuxuuyidhi,Isaguwuudhaxlidoonaaisagaiyo farcankiisabaweligiis

23Haddabatagooqaadohantidaaabbahaaoodhan,oo walaalkaaYacquubdalkakudhaaf,siduuhoreuyidhi

24MarkaasaaCeesawkacayookusoonoqdayYacquub, oowuxuusameeyeywixiiNebayotinaIsmaaciilkula taliyayoodhan;Ceesawnawuxuuqaataydhammaan hantidiiIsxaaqkatagtay,nafihii,xayawaankii,lo'dii,iyo hantidii,iyodhammaanmaalkii;waxbamauusiin walaalkiisYacquub;Yacquubnawuxuuqabsadaydalkii Kancaanoodhan,lagabilaabodurdurkaMasarilaa WebigaYufraad,oowuxuuuqaatayhantiweligeedah,iyo carruurtiisiiiyofarcankiisiikadambeeyeyba

25YacquubnawuxuuwalaalkiisCeesawkaqaadaygodkii Makfelah,ookuyiilXebroon,ooIbraahimCefroonka iibsaday,oouuusooiibsadayisagaiyofarcankiisaba,inay meelxabaaleedoohantiahuahaadaanisagaiyo farcankiisabaweligiis.

26Yacquubnawaxyaalahanoodhanwuxuukuqoray kitaabkiiwaxiibsiga,wuunasaxiixay,oowaxaasoodhan wuxuukumaragfurayafarmarkhaatiooaaminah.

27KuwanuwaaerayadiiYacquubkuqoraykitaabka, isagooleh:DhulkaKancaaniyodhammaanmagaalooyinka reerXeed,reerXiwi,reerYebuus,reerAmor,reerFeris, iyoreerGergaash,toddobadaquruumoodoodhanlaga bilaabowebigaMasarilaaWebiYufraad.

28OomagaaladiiXebroonnawaxayahaydQireat-Arba, iyogodkiikudhexyiil,YacquubwuxuuwalaalkiisCeesaw kaiibsadayqiimoahaan,hantiahaaniyodhaxalahaan farcankiisakadambeeyaweligiis.

29Yacquubnawuxuuqaadaykitaabkiiwaxiibsiga,iyo saxiixii,iyoamarkii,iyoqaynuunnadii,iyokitaabkiila muujiyey,oowuxuukuridayweeldhooboahsiaywakhti dheerusiijiraan,oowuxuuudhiibaycarruurtiisii

30Ceesawnawuxuukaqaadaywixiiaabbihiiskategey markuudhintaywalaalkiisYacquub,oowuxuukaqaatay wixiiuulahaaoodhan,dadiyoduunyo,awriyodameer, dibiiyowan,lacagiyodahab,dhagaxyoiyobdellium,iyo wixiiuulahaaoodhanooahaaIsxaaqinaIbraahim;waxna

kamahadhinwixiiuuCeesawkategeyoodhanooahaa wixiiIsxaaqkategeymarkuudhintaykadib.

31Ceesawnawuuqaataywaxaasoodhan,ooisagaiyo carruurtiisiibawaxayukaceendalkiiSeciirkiireerXor, iyagookafogwalaalkiisYacquubiyocarruurtiisii.

32CeesawnawuxuureerSeciirkulahaahanti;Ceesawna maalintaaskadibkumauunoqondalkiiKancaan

33OodalkiiKancaanoodhanwuxuudhaxalunoqdayreer binuIsraa'iildhaxalweligiisah,Ceesawnaiyowiilashiisii oodhammubawaxaydhaxleenBuurSeciir

CUTUBKA48

1Waagaas,markiiIsxaaqdhintaykadib,Rabbiguwuxuu amrayooabaarkusoodejiyeydhulkaoodhan

2WaagaasFircoonooahaaboqorkiiMasarwuxuuku fadhiyeycarshigiisiidalkaMasar,oosariirtiisiiayuuku jiifsadayooriyooyinbuukuriyooday,Fircoonnawuxuu riyadiisakuarkayisagootaagandhinacawebigaMasar.

3Oointuuistaagayayuuarkaytoddobasacoobuurbuuran ooquruxbadanookasoobaxaywebiga

4Markaasaawaxaakadabasoobaxaytoddobasacookale oocaatoahoojidhkoodaxunxunleh,toddobadiixunxuma waxayliqeenkuwiiwanaagsanaa,oomuuqaalkooduna wuuxumaasidiimarkiihore.

5Markaasuutoosayoohaddanaseexday,oohaddanawuu riyooday,oowuxuuarkaytoddobasabuuloohadhuudhah ookasoobaxayhaljirid,oobuuranoowanaagsan,iyo toddobasabuulookhafiifahoodabayshabariqallajisay, ookadabasoobaxay,markaasaasabuulladiikhafiifka ahaaliqeenkuwiidheranaa,Fircoonnawuukasookacay riyadiisii

6Oosubaxdiiayuuboqorkiixusuustayriyooyinkiisii, ruuxiisiinaaadbuuudhibtoodayriyooyinkiisiiaawadood, boqorkiinawuudegdegayoowuxuuuyeedhaysaaxiriintii Masaroodhaniyoraggiixigmaddalahaa,oowaxay yimaadeenoohoristaageenFircoon.

7Boqorkiinawuxuukuyidhi,Riyooyinbaankuriyooday, manajiromidfasirikara;oowaxayboqorkiiku yidhaahdeen,Riyadaadausheegaddoommadaada,ooaan maqalno

8Boqorkiinawuxuuusheegayriyooyinkiisii, dhammaantoodnawaxaykujawaabeenookuyidhaahdeen boqorka,Boqorkuweligiishanoolaado;waanakan fasiraaddariyadaada

9Toddobadasaceewanaagsanaydeeaadaragtaywaxay tilmaamayaantoddobagabdhoodookuudhalandoona maalmahadambe,toddobadasacooaadaragtaynawayka dabasoobaxeenooliqeen,waacalaamadmuujinaysain gabdhahakuudhalandoonadhammaantoodaydhiman doonaanwakhtigaboqorka

10Oowaxaadkuaragtayriyadalabaadeetoddobasabuul oohadhuudhahoowanaagsanookasoobaxayahaljirid, kanuwaafasirkooda,inaadmaalmahadambenaftaadau dhisidoontotoddobamagaalooodalkaMasaroodhanah; wixiiaadaragtaytoddobadiisabuuleehadhuudhkaahaaee ladubayookasoobaxayaydabadoodaooliqayintiiaad indhahaagakuaragtay,waacalaamadmuujinaysain magaalooyinkaaaddhisidoontodhammaantoodla burburindoonomaalmahadambe,wakhtigaboqorka.

11Oomarkayerayadaaskuhadleenboqorkiidhegumauu dhiginhadalladoodii,qalbigiisanakumauujeedin,waayo, boqorkiixigmaddiisaayuukuogaainaysansisaxahu fasirinriyooyinkii;oomarkaydhammeeyeenhadalkii boqorkahortiisa,boqorkiibaaujawaabayookuyidhi, Waamaxaywaxanaadilahadasheen?Hubaalbeenbaad sheegtayoobeenbaadsheegtay;haddababalhaddafasirka saxdaaheeriyooyinkaygausheegsiaydaanudhiman.

12Boqorkiinawuxuuamrayinlasooceliyo,oowuxuu markaleuyeedhayragkaleooxigmadleh,wayna yimaadeenoohoristaageenboqorka,boqorkiinawuxuuu sheegayriyooyinkiisii,dhammaantoodnawaxayugu jawaabeensidiifasirkiihoreloofasiray,ooboqorkiinaaad buuucadhooday,boqorkiinawuxuukuyidhi,Hubaalbeen baadsheegaysaanoobeenbaadkusheegaysaanwaxaad tidhaahdeen.

13Boqorkiinawuxuuamrayinlasoosaarowarkusaabsan dalkaMasaroodhan,isagooleh,Boqorkaiyo saraakiishiisaayaago'aansadayinninkastaooxigmadleh oogaranayaoofahmayafasiraaddariyooyinka,ooaan maantaboqorkahortiisaiman,uudhinto 14Ooninkiiusheegidoonaboqorkafasiraaddasaxdaah eeriyooyinkiisa,waxaalasiindoonaawaxkastaoouuka doonayoboqorkaOoraggiixigmaddalahaaoodhanee dalkaMasarayaaboqorkahoryimid,iyagooayweheliyaan saaxiriintiiiyosaaxiriintiioodhaneeMasariyoGoshen, iyoRaameses,iyoTaxpanches,iyoSocar,iyomeelkasta ookutaalsoohdimahaMasar,dhammaantoodnawaxayhor istaageenboqorka

15Ooamiirradiiiyoamiirradiiiyoaddoommadiiboqorka oodhanayaakasoowadabaxaymagaalooyinkiiMasaroo dhan,oodhammaantoodwaxayhorfadhiisteenboqorka, boqorkiinawuxuuriyadiisaugasheekeeyayraggii xigmaddalahaaiyoamiirradiihortooda,ookuwiiboqorka hortiisafadhiyeyoodhannawaxaylayaabeenriyadii 16Dhammaanraggiixigmaddalahaaeeboqorkahortiisa joogayaadbayugukalaqaybsameenfasiraaddooda riyooyinkiisii;qaarkoodnawaxayufasireenboqorkii, iyagooleh,Toddobadasaceewanaagsaniwaatoddoba boqor,ookasoofarcamaboqorkaayaaMasarkasarakici doona

17Toddobadasaceexunwaatoddobaamiir,oomaalmaha dambekahorimandoonaoobaabbi'indoona;toddobada sabuuleehadhuudhkaahnawaatoddobadaamiiree waaweyneeMasar,kuwaasookudhicidoonagacanta toddobadaamiireeaanawooddabadnaynee cadaawayaashooda,dagaalladasayidkeennaboqorka 18Qaarkamidahayaaboqorkiiufasiraysidan,iyagooleh, Toddobadasaceewanaagsaniwaamagaalooyinkaxoogga badaneeMasar,toddobadasaceexunnawaatoddobada quruumoodeedalkaKancaan,kuwaasoomaalmaha dambekusooduulidoonatoddobadamagaaloeeMasaroo baabbi'indoona

19Wixiiaadkuaragtayriyadalabaad,ooahtoddoba sabuuloohadhuudhahoowanaagsaniyokuwoxun,waa calaamadmuujinaysaindawladdaMasaraymarkaleku soonoqondoontofarcankaagasidiimarkiihore.

20OoxukunkiisadadkamagaalooyinkaMasarwaxayku soojeesandoonaantoddobadamagaaloeeKancaanooka xoogbadan,waynabaabbi'indoonaan,dawladdaMasarna waxaykusoonoqondoontaafarcankaaga

21Qaarbaaboqorkiikuyidhi,Kanuwaafasiraadda riyadaada:toddobadasaceewanaagsaniwaatoddoba boqoradoodooaadguursandoontomaalmahadambe, toddobadasaceexunnawaxaytilmaamayaanindumarkaas oodhamiaydhimandoonaanintauuboqorkanoolyahay. 22Toddobadasabuuleewanaagsaniyokuwaxunee hadhuudhkaaheeaadkuaragtayriyadalabaadwaaafar iyotobancarruurah,maalmahadambenawayistaagi doonaanoowayisdagaalidoonaan,toddobakamidahna waxaydilidoonaantoddobadakaxoogbadan 23Qaarkamidahayaaerayadanusheegayboqorkii, iyagooleh,Toddobadasaceewanaagsanwaxay tilmaamayaanintoddobacarruurahkuudhalandoonaan, ooaytoddobakamidahcarruurtaadamaalmahadambe dilidoonaan;toddobadasabuuleewanaagsaneeaadku aragtayriyadalabaadnawaaamiirradaasootoddobaamiir ookaleooaanawoodbadnaynayladagaallamidoonaan ooaybaabbi'indoonaanmaalmahadambe,ooayka aargudandoonaandacwadacarruurtaada,dawladduna waxaymarkalekusoonoqondoontaafarcankaaga

24Boqorkiinawuxuumaqlayerayadiiraggiixigmadda lahaaeeMasaroodhaniyofasirkoodiiriyooyinkiisii,oo midkoodnaboqorkakamafarxin

25Boqorkiinaxigmaddiisaayuukuogaadayinaysansisax ahuguhadlinerayadanoodhan,waayo,taasuwaxayka timidRabbigasiuuucarqaladeeyohadalladiiraggii xigmaddalahaaeeMasar,siYuusufugabaxogurigii xabsiga,oouuMasaruguweynaado.

26Boqorkiinawuxuuarkayinaanmidnasixirrooleyaashii MasaroodhaniyosaaxiriintiiMasarmidkoodnasisaxah ulahadlin,markaasaaboqorkiicadhadiisiiaadukululaatay, oocadhadiisiinawaykukululaatay

27Boqorkiinawuxuuamrayinraggiixigmaddalahaaiyo saaxiriintiioodhanayhortiisakabaxaan, dhammaantoodnawaxaykabaxeenboqorkahortiisa iyagooceebiyoceebla'aanah

28Boqorkiinawuxuuamrayinlafaafiyowarkusaabsan Masaroodhan,inladilodhammaansaaxiriintiiMasar joogtay,ooaanmidkoodnaloooggolaaninuunoolaado

29Markaasaasaraakiishiiilaaladaboqorkakatirsanaaay istaageen,oomidwalbaseeftiisiiuusooqaatay,oowaxay bilaabeeninaylaayaansaaxiriintiiMasariyoraggii xigmaddalahaa.

30MarkaasaawaxaayimidMerod,ooahaamadaxii khamrigaboqorka,oointuuusujuudayboqorkahortiisa ayuufadhiistay.

31Markaasaakhamri-qaadewuxuuboqorkiikuyidhi, Boqorkuhanoolaadoweligiis,dowladnimadiisunahaku sarreysodalka

32Waagaaswaxaadaddoonkaagaucadhootay,haddalaba sanokahor,oowaxaadidhigtayqolka,anigunamuddo ayaanqaybtakujiray,anigaiyomadaxarootiga.

33OowaxaanalajoogayaddoonCibraaniahooka tirsanaamadaxawaardiyayaasha,magiciisanawaxaala odhanjirayYuusuf,waayo,sayidkiisuaadbuuugu cadhoodayoowuxuukuridaygurigiixabsiga,oohalkaas ayuunagaadeegay.

34Muddokadibmarkiiaanqaybtakujirnay,waxaanhal habeenkuriyoonnayriyooyin,anigaiyomadaxakuwii dubijiray;midkeenbawuxuukuriyoonayaysidiiriyadiisii ufasirtay

35Markaasaannuaroortiinimidooaddoonkaasusheegnay, ooisnawuxuunoofasirayriyooyinkeennii,ninwalbana siduuriyadiisuahaydbuuufasiray,sisaxahnawuuu fasiray.

36Oosidiiuunoofasirayayaynoqotay,sidiiuuwaxu dhacaynadhulkakumadhicinerayadiisiimidkoodna 37Haddabasayidkaygaiyoboqorow,hakudilindadka Masarwaxaanwaxbatarayn;baleegaddoonkaasweli wuxuukuxidhanyahaygurigataliyahawaardiyaha,isagoo kujiragurigiixabsiga

38Haddayboqorkuraallikatahay,hakuusoodirosiuu hortaadakuuguyimaado,oouukuusheegofasiraadda saxdaaheeriyadaaadkuriyootay.

39Boqorkiinawuxuumaqlayhadalkiimadaxiikhamriga, boqorkiinawuxuuamrayinaanladilinraggiixigmadda lahaaeeMasar.

40Boqorkiinawuxuuaddoommadiisiikuamrayinay Yuusufhorkeenaan,boqorkiinawuxuukuyidhi,Utagaoo hacabsigelinina,waabaintaasoouuwareeraaoouusan aqoonsiuusisaxahuhadlo

41MarkaasaaaddoommadiiboqorkautageenYuusuf,oo sidegdegahayayugasoosaareengodkii,addoommadii boqorkanawayxiireen,oodharkiisiixabsigaayuu beddelay,oowuxuuuyimidboqorkahortiisa

42Boqorkiiwuxuukufadhiistaycarshigiisiiboqornimada isagooxirandharamiirahookuwareegsaneefoddahabah, dahabkiiwanaagsanaaeesaarnaanawuudhalaalayay,iyo dhagaxyadaqaaligaah,iyoruby,iyosumurud,iyo dhammaandhagaxyadaqaaligaaheemadaxaboqorka saarnaa,ayaaindhahakayaabiyay,Yuusufnaaadbuuula yaabayboqorkii.

43Oocarshigiiboqorkukufadhiyeywaxaalagu dahaadhaydahabiyolacagiyodhagaxyoonikala yidhaahdo,oowuxuulahaatoddobaatantallaabo.

44WaxayahaydcaadoaykulahaayeendalkaMasaroo dhan,inninkastaoouyimaadainuulahadloboqorka, haddiiuuyahayamiiramaqoflaguqiimeeyohortiisa boqorka,uufuulocarshigaboqorkailaatallaabadakowiyo soddonaad,boqorkunauuhoosugudegijiraytallaabadalix iyosoddonaad,oouulahadlijiray.

45Haddiiuukamidahaadadkacaadigaah,wuxuufuuli jiraytallaabadasaddexaad,boqorkunawuxuuhoosugu degijiraytanafraadoouulahadlijiray,caadooyinkooduna waxayahaayeen,inninkastaoofahmayainuukuhadlo toddobaatankaluqadoodoodhan,uufuulijiray toddobaatankatallaabo,oouukorubixijirayoouuhadli jirayilaauukagaaroboqorka

46Ninkastaooaandhammaystirikarintoddobaatanka, wuxuufuulaytallaabooyinbadanoolamidahluqadahauu yaqaanayinuukuhadlo

47WaagaaswaxaacaadouahaydMasarinaancidina xukumin,laakiinayfahmaaninaykuhadlaan toddobaatankaluqadood

48MarkiiYuusufboqorkahoryimidayuudhulkaku sujuudayboqorkahortiisa,wuxuunafuulaytallaabadii saddexaad,boqorkiinawuxuufadhiistaytallaabadiiafraad oouuYuusuflahadlay.

49BoqorkiinawuxuuYuusufkuyidhi,Riyoayaanku riyooday,manajirofasiraadsisaxahufasirikarta, maantanawaxaanamrayinsaaxiriintiiMasaroodhaniyo raggiixigmaddalahaaayhortaydayimaadaan,oo

riyadaydiinawaanusheegay,manajirincidsisaxahii fasirikarta.

50Ootandabadeedmaantaanmaqlayinaadtahaynin xigmadleh,ooaadsisaxahufasirikartoriyokastaooaad maqasho.

51YuusufnawuxuuFircoonujawaabay,oowuxuuku yidhi,Fircoonhakuusheegoriyooyinkiisiiuukuriyooday; hubaalfasiraaduhuwaxayiskaleeyihiinIlaah.Fircoonna wuxuuYuusufusheegayriyooyinkiisii,riyadiilo'da,iyo riyadiisabuulladahadhuudhka,boqorkiinawuukategey hadalka

52MarkaasaaYuusufwuxuukulabbistayruuxiiIlaah hortiisaboqorkahortiisa,wuunaogaawaxkastaoo boqorkakudhicidoonalagabilaabomaalintaaswixiika dambeeya,wuunaogaafasiraaddasaxdaaheeriyada boqorka,wuunakahadlayboqorkahortiisa.

53Yuusufnawuxuuboqorkakahelayraallinimo, boqorkiinadhegihiisaiyoqalbigiisabawuusoojeediyey, wuunamaqlayhadalladiiYuusufoodhan.Yuusufna wuxuuboqorkiikuyidhi,Haumalayninayyihiinlaba riyood,waayo,waahalriyoodookeliya,waayo,wixii Ilaahdoortayinuukusameeyodalkaoodhanwuxuu boqorkiikutusayriyo,waanafasiraaddasaxdaahee riyadaada

54Toddobadasaceewanaagsaniyosabuulkahadhuudhku waatoddobasano,toddobadasaceexuniyosabuulka hadhuudhkunawaatoddobasano;waahalriyo

55Baleeg,toddobadasannadoodeesoosocdawaxaa dalkaoodhankajiridoonabarwaaqobadan,dabadeedna toddobadasannadoodooabaarahayaadabasocondoona, abaaraadudaran;oobarwaaqadaoodhannawaalailloobi doonaadhulka,abaartunawaxaybaabbi'indoontaadadka dalkadeggan

56Boqorkiiwuxuukuriyoodayhalriyo,sidaasdarteed riyadiiwaxaalooguceliyayFircoon,maxaayeelaywaxaas waxaaamrayIlaah,Ilaahnadhawaanbuusamayndoonaa 57Haddabasidaasdaraaddeedwaxaankusiindoonaatalo ooaannaftaadaiyodadkadeggandalkabakasamatabbixin doonaamasiibadaabaarta,ooaadboqortooyadaadaoo dhankaraadindoontoninaaducaqlibadanoocaqlibadan, ooyaqaandhammaanarrimahadawladda,ooaadu magacaabidoontoinuuhoggaamiyodalkaMasar 58OoninkaaadMasarudhiibtohaumagacaabosaraakiil hoosyimaada,siayuururiyaandhammaancuntada sannadahawanaagsaneesoosocda,oohakaydiyaan hadhuudhkaoohakukaydiyaanbakhaaradaadalaballan qaaday

59Oohauhayaancuntadaastoddobadasanoeeabaartaah, siayadigaiyodadkaagaiyodhulkaagaoodhanuhelaan, ooadigaiyodhulkaagubaayabaartukaago'do

60Dadkadalkadegganoodhanhalaamroinaysoo ururiyaan,ninwalbawuxuukasooururiyaabeertiisa,nooc kastaoocuntoah,toddobadasannadoodeewanaagsan,oo aykukaydiyaanbakhaarradooda,siayuhelaanmaalmaha abaartaooayugunoolaadaan

61Kaniwaafasiraaddasaxdaaheeriyadaada,waana taladalabixiyaysiloobadbaadiyonaftaadaiyonafaha dadkaaadlanooshahayoodhan

62BoqorkiibaaujawaabayooYuusufkuyidhi,Yaaleh ooyaagaranayainerayadaadusaxyihiin?Markaasuu boqorkiikuyidhi,Kanuwuxuukuunoqondoonaa

calaamadkusaabsanerayadaydaoodhan,inayrunyihiin iyointaladayduaykuuwanaagsantahay.

63Baleegxaaskaagumaantawaxaykufadhidaakursiga dhalmada,waynakuudhalidoontaawiil,waadnalafarxi doontaaisaga;markailmahaagukasoobaxocaloosha hooyadiis,wiilkaagacuradkaaheedhashaylabadansano eekadambeeyawuudhimandoonaa,oowaxaadku raaxaysandoontaailmahamaantakuudhalandoona.

64MarkiiYuusufdhammeeyeyhadalladanuuboqorka kulahadlay,ayuuusujuudayboqorkii,wuunabaxay,oo markiiYuusufkabaxayhortiisaboqorka,calaamooyinkii Yuusufkulahadlayboqorkamaalintaasayaadhacay

65Boqoraddiimaalintaaswaxaydhashaywiil,boqorkiina wuxuumaqlaywarkafarxaddaleheekusaabsanwiilkiisa, wuunafarxay,markiiwariyuhukabaxayhortiisaboqorka, addoommadiiboqorkawaxayheleenwiilkiicuradkaahaa eeboqorkaoodhulkakudhacayisagoomeydah

66Markaasaabarooriyoqayloweynkadhacdaygurigii boqorka,boqorkiinawuumaqlay,oowuxuuyidhi,Waa maxaybuuqaiyobaroortaaangurigakamaqlay?Waxayna boqorkiiusheegeeninwiilkiisiicuradkaahaauudhintay; markaasayuuboqorkiiogaadayindhammaanhadalladii Yuusufeeuukuhadlayaysaxahaayeen,boqorkiinawuuu tacsiyeeyaywiilkiisiimaalintaasdhashaysidiiYuusufu sheegay.

CUTUBKA49

1Waxyaalahaaskadibboqorkiiwuxuuudirayooisugu yeedhaysaraakiishiisiiiyoaddoommadiisiioodhan,iyo amiirradiiiyoamiirradiioodhanooboqorkalajiray,oo dhammaantoodboqorkahortiisayyimaadeen

2Markaasaaboqorkiikuyidhi,Baleega,waadaragteenoo maqasheenerayadiininkanCibraanigaahoodhan, calaamooyinkiiuusheegayoodhannawayrumoobeen,oo erayadiisiinamidkoodnadhulkakumadhicin

3Waadogtahayinuuriyadiisisaxahufasiray,hubaalway dhicidoontaa,haddabatashoooogaadawaxaadsamayn doontaaniyosidadhulkaabaartaloogasamatabbixin doono.

4Haddababalraadiooaraginwaxlamidahlagahelikaro, kanqalbigiisakujiraxigmadiyoaqoon,oowaxaanisagau magacaabidoonaadalka.

5Waayo,waadmaqasheenwixiininkiiCibraanigaahaaku taliyaysiuudalkaugabadbaadiyoabaarta,waananogahay indhulkuaanuabaartakabadbaadidooninlaakiinuula talindoononinkiiCibraanigaahaaooilataliyay

6Markaasaydhammaantoodboqorkiiugujawaabeenoo waxaykuyidhaahdeen,TaladiiCibraanigaahaydee arrintankusaabsanaydwaawanaagsantahay;haddaba, sayidkayagiiyow,baleeg,dalkaoodhammugacantaada buukujiraa,sameewaxallawixiikulawanaagsan.

7Kiiaaddoorato,ooaadxigmaddaadakutaqaaninuu yahaymidxigmadlehooawoodulehinuudalkaku samatabbixiyoxigmaddiisa,isagaayaaboqorkuudooran doonaainuukahoosshaqeeyodhulka

8Markaasaaboqorkiiwuxuusaraakiishiioodhankuyidhi, WaxaanumaleeyayintaniyomarkiiIlaahusheegay ninkiiCibraanigaahaawaxkastaoouukuhadlay,uusan jirinmiddhulkaoodhankunooloocaqlibadanoosida isagaookaleah,oohaddiiayidinlawanaagsantahay,

waxaankadhigidoonaainuudalkaxukumo,waayo,isagu xigmaddiisaayuukubadbaadindoonaa.

9Saraakiishiioodhammunawaxayboqorkiiugu jawaabeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Laakiinhubaal waxaakuqoransharciyadaMasar,waanainaanlajebin,in aanninnaxukumidooninMasar,oouusannoqondoonin kanlabaadeeboqorka,laakiinuuyahaymidaqoonuleh dhammaanluqadahadadka.

10Haddabasayidkayagiiiyoboqorkeennii,baleeg,ninkan CibraanigaahwuxuukuhadlikaraaluqaddaCibraanigaoo keliya,sideebuusenoogunoqonkaraakanlabaadeehoos yimaadadawladda,ninaanxitaaaqoonluqaddeenna?

11Haddabawaxaankaabaryaynaainaadudirtoisaga,oo hortaadahayimaado,oowaxwalbahakutijaabiyo,oo waxaadusamaysaasidaaduaragtoinaykuhabboontahay 12Boqorkiinawuxuuyidhi,Berriwaalasamayndoonaa, oowaxaadkuhadashaywaawanaagsantahayOo saraakiishiioodhammunamaalintaasayayboqorka hortiisayimaadeen.

13OohabeenkaasRabbiguwuxuuusoodiraymidkamid ahmalaa'igihiisiiuadeegijiray,oowuxuuuyimiddalkii MasarYuusuf,malaa'igtiiRabbigunawayistaagtayYuusuf, oobaleeg,Yuusufwuxuuhabeenkiijiifaysariirtagurigii sayidkiisiiookujiraygodka,waayo,sayidkiisiiayaadib uguceliyeygodkaxaaskiisaaawadeed.

14Markaasaamalaa'igtiihurdadiikasootoosisay, Yuusufnawuukacayoolugihiisaayuukuistaagay,oobal eeg,malaa'igtiiRabbiguwayistaagtayoohortiisayjoogtay, malaa'igtiiRabbigunawaxaylahadashayYuusuf,oo habeenkaaswuxuubarayafafkadadkaoodhan,oowuxuu ubixiyeyYuusuf.

15Markaasaamalaa'igtiiRabbigukatagtayisagii, Yuusufnawuusoonoqdayoosariirtiisiibuukujiifsaday, Yuusufnawuxuulayaabayriyadiisiiuuarkay.

16Oosubaxdiiayayboqorkiiuyeedhaysaraakiishiisiiiyo addoommadiisiioodhan,oodhammaantoodway yimaadeenooboqorkahortiisafadhiisteen,boqorkiina wuxuuamrayinYuusuflakeeno,addoommadiiboqorkana waytageenooYuusufhortiisageeyeenFircoon

17Boqorkiibaasoobaxayoofuulayjaranjaradacarshiga, Yuusufnawuxuuboqorkakulahadlayluqadokaladuwan, Yuusufnawuxuuukacayoolahadlayboqorkailaauu boqorkahortiisayimidtallaabotoddobaatanaad,oouu boqorkahortiisafadhiistay

18BoqorkiinaaadbuuugufarxayYuusufaawadiis, saraakiishiiboqorkaoodhammunaaadbayugufarxeen boqorkiimarkaymaqleenerayadiiYuusufoodhan

19Markaasaawaxaasaadugufarxayboqorkiiiyo saraakiishii,inYuusuflagadhigoboqorkalabaadeedalka Masaroodhan,boqorkiinawuxuuYuusuflahadlay,ooku yidhi,

20HaddabawaxaadisiisaytaloinaandalkaMasaru magacaabonincaqlibadan,siuuxigmaddiisauga badbaadiyodalkaabaarta;haddaba,maadaamaIlaahku ogeysiiyeywaxaasoodhaniyohadalladiiaadkuhadashay oodhan,dalkaoodhanmajironincaqliiyoxigmadlehoo kulamidah.

21Magacaaganamardambeloogumayeedhidoono Yuusuf,laakiinmagacaaguwuxuunoqondoonaaZafnath Faaneah;waxaadnoqondoontaakanlabaad,sida hadalkaaguyahaynadhammaanarrimahadawladdayda

ayaajiridoona,ooeraygaagaayaydadkaygubixidoonaan oosoogelidoonaan.

22Oowelibaaddoommadaydaiyosaraakiishayduba waxaygacantaadakahelidoonaanmushahaarkoodabille ahaanloosiiyo,oodadkadalkaoodhammunaadigayku sujuudidoonaan,laakiinsecarshigaygakeliyaayaankaaga weynaandoonaa

23Boqorkiinafaraantigiisiiayuugacantiisakasiibayoo wuxuusaarayYuusuf,boqorkiinawuxuuYuusufuxidhay dharamiirah,madaxiisanawuxuusaaraytaajdahabah, qoortanawuxuusaaraysilsiladdahabah

24Boqorkiinawuxuuamrayaddoommadiisii,oowaxayku qasbeeninuufuulogaadhifaraskiilabaadeeboqorka, kaasookasoohorjeedaygaadhifaraskiiboqorka,oowuxuu kadhigayinuufuulofarasweynooxoogbadanooka yimidfardihiiboqorka,oolagudhexwadowaddooyinka dalkaMasar

25Boqorkiinawuxuuamrayindhammaankuwadaf, kataarado,iyoalaabtiimuusikadakutuntaayYuusufla baxaan;oowaxaaraacaykundaf,kunmekolot,iyokun nebalim

26Shankunooninooseefolasoobaxayoogacmahooda kujiraayaaYuusufhortiisakusocdayoociyaarayay, labaatankunooninooboqorkakamidahooguntiyo maqaarahkuxidhanoodahablagudahaadhayayaa midigtiisausocday,labaatankunookalenabidixdiisaayay joogeen,dumarkiiiyogabdhihiioodhammunawaxay fuuleensaqafyadaamawaxayistaageenwaddooyinka iyagoociyaarayaookufaraxsanYuusuf,waxayna fiirinayeenmuuqaalkaYuusufiyoquruxdiisa

27Markaasaadadkiiboqorkahortoodaiyogadaashiis tageen,iyagoojidkakuudgoonayafooxiyokasiya,iyo cadarmacaanookaladuwan,iyomalmaliyoaloeooku firdhisanjidka,labaatanninayaanahortiisakasheegay erayadaniyagoocoddheerkulehdalkaoodhan

28Maaragtaaninkanuuboqorkuudoortayinuunoqdokii labaad?Dhammaanarrimahadawladdawaxaamaamuli doonaisaga,kiijebiyaamarrada,amaaanhortiisadhulka kusujuudin,wuudhimandoonaa,waayo,wuxuuka caasiyoobayboqorkaiyokiilabaad.

29Markiiwacdiyayaashujoojiyeenhadalkii,dadkiiMasar oodhammuwaxayusujuudeenYuusufhortiisa,oowaxay kuyidhaahdeen,Boqorkuhanoolaado,kiisiilabaadnaha noolaadoDadkiiMasardegganaaoodhammunawaxayku sujuudeenjidkaagtiisa,markiiwacdiyayaashuusoo dhowaadeen,waysujuudeen,oowaxayYuusufhortiisaku reyreeyeendafafkaladuwan,mecholiyonebal

30Yuusufoofaraskiisasaaranayaaindhihiisakorutaagay samada,ooqayliyeyooyidhi,Miskiinkaciiddaayuuka sookiciyaa,Miskiinkanawuxuukasooqaadaameesha qashinkalagushuboRabbigaCiidammadow,waxaa barakaysanninkiikugukalsoon.

31YuusufnawuxuudhexmaraydalkiiMasar,isagoowata addoommadiiFircooniyosaraakiishiisii,oowaxaytuseen dalkiiMasaroodhaniyokhasnadihiiboqorkaoodhan

32YuusufnamaalintaasayuukusoonoqdayooFircoon hortiisayimid,ooboqorkiinawuxuuYuusufsiiyeydhul Masarah,ooahdhulbeereediyobeerocanabah,oo boqorkiinawuxuuYuusufsiiyeysaddexkunootalantioo lacagahiyokuntalantioodahabah,iyodhagaxyoonikala yidhaahdoiyobeduliyumiyohadiyadobadan

33MaalintiixigtaynaboqorkiiwuxuuamraydadkiiMasar oodhaninayYuusufukeenaanqurbaannoiyohadiyado, kiijebiyaamarkaboqorkanawaainuudhintaa;waxaynaka sameeyeenmeelsareookutaalwaddadamagaalada,oo halkaasayaydharkukalabixiyeen,ookiiwaxukeena Yuusufwuxuudhigaymeeshasare

34DadkiiMasaroodhammuwaxaywaxkutuureen meeshiisare,midkiinwuxuulahaahilqadodahabah,kii kalenawuxuulahaahilqado,iyoweelalkaladuwanoo dahabiyolacagah,iyodhagaxyoonikalayidhaahdoiyo beduliyum,midwalbanawuxuukabixiyaywixiiuu haystay

35Yuusufnawuxuuqaadaykuwaasoodhanoowuxuu dhigaykhasnadihiisii,saraakiishiiiyodadkiiboqorkau talinjirayoodhannawaxayYuusufuammaaneen,oo waxaysiiyeenhadiyadobadan,maadaamaboqorkuu doortayinuunoqdokiilabaad

36BoqorkiinawuxuuudirayFootiifera,ooahaawiilkii wadaadkiiAxiirameeOon,oowuxuukaxaystay gabadhiisiiyaraydeeOsnat,oowuxuuusiiyeyYuusuf inayguursato

37Gabadhiinaaadbayuquruxbadnayd,bikradbayahayd, ooninaanninnaaqoon,Yuusufnawuxuuuguursadayinay naagnoqoto;boqorkiinawuxuuYuusufkuyidhi,Anigu waxaanahayFircoon,adigamooyaanemidnakumadhici doonoinuugacantiisaamacagtiisakoruqaadosiuu dadkaygauguxukumodalkaMasaroodhan

38Yuusufwuxuujiraysoddonsanomarkuuhoristaagay Fircoon,Yuusufnawuxuukabaxayboqorkahortiisa, wuxuunanoqdayboqorkiilabaadeeMasar

39BoqorkiinawuxuuYuusufsiiyeyboqolshaqaaleahoo gurigiisauguadeega,Yuusufnawuxuukaloodirayoosoo iibsadayaddoommobadan,waxaynajoogeengurigii Yuusuf.

40Yuusufnawuxuuudhisayguriaaduquruxbadanoola midahguryahaboqorrada,ookahorreeyabarxadda qasrigaboqorka,wuxuunagurigakadhisaymacbudweyn, ooaaduquruxbadanookuhabboongurigiisa;saddex sanoayuuYuusufdhisayaygurigiisa

41Yuusufnawuxuuisusameeyeycarshiaaduqurux badanoodahabiyolacagbadanah,wuxuunaku dahaadhaydhagaxyoonikaiyobeduliyumah,oowuxuuka dulsameeyeyuegdalkaMasaroodhan,iyouegwebiga MasaroowaraabiyadhulkaMasaroodhanYuusufnasi ammaanahayuuugufadhiistaycarshigiisiigurigiisa, RabbigunawuxuuYuusufukordhiyeyxigmaddiisa.

42OodadkiiMasaroodhan,iyoaddoommadiiFircoon, iyoamiirradiisiibaaadbayujeclaayeenYuusuf,waayo, waxaaswuxuukayimidRabbigaxaggiisa

43Yuusufnawuxuulahaaciidandagaalgalay,oociidan iyociidanbaubaxayay,ootiradooduahaydafartankuniyo lixboqoloonin,oohubqaadikarasiayboqorkaiyo Yuusufugacaawiyaancadowga,iyosaraakiishiiboqorka iyoaddoommadiisiiiyodadkiiMasardegganaaooaantiro lahayn

44MarkaasaaYuusufraggiisiixooggabadnaaiyo ciidankiisiioodhansiiyeygaashaaniyowarmo,iyo koofiyado,iyojubbadobirah,iyodhagaxyolaguwadhfiyo

CUTUBKA50

1WaagaasreerTarshiishwaxaylayimaadeenwiilashii Ismaaciil,oowayladagaallameen,ooreerTarshiishna waxayboobeenreerIsmaaciilmuddodheer

2WiilashiiIsmaaciilnawaagaaswayyaraayeen,oomaay kaadkaankarinreerTarshiish,waynaaadu dhibaataysnaayeen

3OoodayaashiireerIsmaaciilnawaxaywarqadudireen boqorkiiMasar,oowaxaykuyidhaahdeen,Waxaankaa baryayaainaadaddoommadaadaiyociidankaagaudirto inaynagacaawiyaaninaanladagaallannoreerTarshiish, waayo,muddodheerayaanbaabba'nay

4MarkaasaaFircoonwuxuuYuusufdirayraggiixoogga badnaaiyociidankiilajiray,iyoraggiisiixooggabadnaa ookayimidgurigiiboqorka

5MarkaasaywaxaytageendalkiiXawiilaahooayutageen reerIsmaaciilsiayugacaawiyaanreerTarshiish,ooreer IsmaaciilnawaxayladagaallameenreerTarshiish, YuusufnawuxuulaayayreerTarshiish,oodhulkoodiioo dhanbuuqabsaday,reerIsmaaciilnahalkaasay degganaayeenilaamaantadanlajoogo

6MarkiidalkiiTarshiishlaqabsaday,dadkiiTarshiishoo dhanwaycarareen,oowaxayyimaadeenxuduudkii walaalahoodreerYaawaan,Yuusufnawuxuulasocday raggiisiixooggabadnaaoodhaniyociidankiisiibawaxay kunoqdeenMasar,manajirinninkamaqnaa.

7Oomarkiisannaddusoowareegtay,sannaddiilabaadoo YuusufuuMasarxukumayay,Rabbiguwuxuudalkaoo dhankasiiyeywaxbadanoobadantoddobasannadood, sidiiYuusufyidhi,waayo,Rabbiguwaagaaswuxuu barakeeyeywaxsoosaarkadhulkaoodhantoddoba sannadood,waynacuneenooaadbayudhergeen.

8WakhtigaasYuusufwuxuulahaasaraakiilisagaka hoosaysa,oowaxayururinjireencuntadiisannadaha wanaagsanaydoodhan,oosannadbasannadbayhadhuudh kuururinjireen,oowaxaykukaydinjireenkhasnadihii Yuusuf

9MarkastaooaycuntadasooururiyaanYuusufwuxuu amrayinayhadhuudhkakukeenaansabuullada,ooay ciiddabeertalayimaadaan,siaanayukharribin

10Yuusufnasannadwalbasidiibuuyeelay,oowuxuu hadhuudhuururinjiraysidaciiddabaddaookale,waayo, bakhaarradiisuaadbayubadnaayeenootiromalahayn

11OodadkiiMasaroodhammuwaxaycuntobadankusoo ururiyeenkhasnadahoodatoddobadiisannadoodoo wanaagsanayd,laakiinsemaaysamaynsidiiYuusufyeelay ookale.

12OocuntadiiYuusufiyoMasriyiintiioodhanaysoo ururiyeentoddobadiisannadoodoobarwaaqadaahaydayaa dalkalookaydiyeytoddobadiisannadoodooabaartaahayd, siloogutaageerodalkaoodhan

13DadkiiMasardegganaanamidwalbawuxuuka buuxiyeybakhaarkiisiiiyomeeshiisiiqarsoonayd,siayu helaantaageeroxilliabaarah

14Yuusufnawuxuucuntadiioodhankuriday magaalooyinkiiMasaroodhan,oomaqsinnadiinawuu xidhay,oowuxuukorsaaraywaardiyayaal

15XaaskiiYuusufooahaaOsnatooahaydinaFootiiferac waxayudhashaylabawiilookalaahaaManasehiyo Efrayim,Yuusufnawuxuujirayafariyosoddonsannadood markuuiyagadhalay.

16Wiilashiiwaykoreenoowaxaykusocdeenjidkiisiiiyo amarkiisii,kamanaayleexanjidkiiaabbahoodbaray, xaggamidigiyoxaggabidixtoona

17Rabbigunawuxuulajiraywiilashii,waynakoreenoo waxaylahaayeengarashoiyoxirfadkusaabsanxigmadda oodhaniyoarrimahadawladdaoodhan,saraakiishii boqorkaoodhaniyosaraakiishiisiiuguwaaweynaaee dadkiiMasardegganaanawaykoriyeenwiilasha,oowaxaa lagusookoriyeycarruurtaboqorka

18Markaasaatoddobadiisannadoodoobarwaaqadaahayd oodalkaoodhankajirayaydhammaadeen,toddobadii sannadoodooabaartaahaydnawaykadambaysay,sidii Yuusufkuhadlay,abaartunadalkaoodhanbaykadhacday. 19MarkaasaadadkiiMasaroodhammuarkeeninabaartu kabilaabataydalkaMasar,dadkiiMasaroodhammuna waxayfurteenbakhaarradoodiihadhuudhkaahaa,waayo, abaartuwaykasiixoogbadnayd

20Oowaxayheleencuntadiioodhanoobakhaarradooda kujirtay,oocayayaankabuuxaanooaankuhabboonayn inlacuno,abaartunaaadbayuguxumayddalkaoodhan, dadkiiMasardegganaaoodhammunawayyimaadeenoo Fircoonhortiisaayaykuqayliyeen,maxaayeelay,abaartu aadbayuguxumayd

21MarkaasayFircoonkuyidhaahdeen,Annagoo addoommadaadaahcuntosii,maxaannugaajougu dhimanaynaaindhahaagahortooda,annagaiyo dhallaankayaguba?

22MarkaasaaFircoonujawaabay,oowuxuukuyidhi, Maxaadiiguqaylinaysaan?Yuusufmiyuusanamarku bixininhadhuudhkalakaydiyotoddobadasannadoodee barwaaqadaahsannadahaabaarta?Maxaadsecodkiisau dhegaysanweydeen?

23MarkaasaadadkiiMasarboqorkiiugujawaabeen,oo waxaykuyidhaahdeen,Sayidkayagiiyow,naftaadunool tahay,addoommadaaduwaxaysameeyeenwixiiYuusuf amrayoodhan,waayo,addoommadaaduwaxaysoo ururiyeenwaxsoosaarkiibeerahoodaoodhantoddobadii sannadoodoobarwaaqadaahaa,oowaxaydhigeen khasnadahailaamaantadanlajoogo

24Oomarkiiabaartiikadhacdayaddoommadaadii ayaannufurnaybakhaarradeennii,oobaleeg,wax-soosaarkayagiioodhanwaxaakabuuxaycayayaan,mana ahaynkuwokuhabbooncunto.

25Markiiboqorkiimaqlaydhammaanwixiikudhacay dadkiiMasardegganaa,boqorkiiaadbuuubaqayabaartii aawadeed,wuunaaadubaqay;boqorkiinawuxuudadkii Masarkuyidhi,Maadaamawaxaasoodhanayidinku dhaceen,Yuusufutaga,oowaxkastaoouuidinsheego yeela,oohakuxadgudbinaamarkiisa

26MarkaasaadadkiiMasaroodhammuubaxeenoo waxayuyimaadeenYuusuf,oowaxaykuyidhaahdeen,Na siicunto,maxaanhortaadaugudhimanaynaagaajo? Waayo,toddobadiisannadoodeeaadnaguamartayayaan sooururinnaywaxsoosaarkeenna,oosidaasaynuku kaydsannay,oosidaasbaynagudhacday

27MarkiiYuusufmaqlayhadalkiidadkaMasaroodhan iyowixiikudhacay,Yuusufwuxuufuraybakhaarradiisii oodhanoouuwaxkasoosaaray,oowuxuuuiibiyey dadkiiMasar

28Ooabaartiinawaxaykadhacdaydalkaoodhan, abaartunawaxaykajirtaywaddamobadan,laakiindalka Masarwaxaajiraywaxsoosaarlaiibinkaro

29DadkiiMasaroodhanwaxayuyimaadeenYuusufinay hadhuudhkaiibsadaan,waayo,abaartiibaakuxumayd, hadhuudhkoodiinawuubaaba'ay,Yuusufnamaalinwalba wuxuuuiibinjiraydadkaMasaroodhan

30OodadkiidalkaKancaaniyoreerFalastiin,iyokuwii WebiUrdunshishadiisajoogayoodhan,iyoreerbariiyo magaalooyinkiidalalkafogiyokuwadhowbawaymaqleen inhadhuudhlagahelayMasar,oodhammaantoodwaxayu yimaadeenMasarinayhadhuudhkaiibsadaan,waayo, abaartiibaakuxumayd.

31MarkaasaaYuusufwuxuufuraybakhaarradii hadhuudhka,oowuxuusaraakiisudhigay,oomaalin walbawayistaagijireenoowaxayuiibinjireenwixii yimidoodhan

32YuusufnawuuogaainwalaalihiisnaayMasaruiman doonaaninayhadhuudhkasooiibsadaan,waayo,abaartu aadbayuguxumayddhulkaoodhanYuusufnawuxuu dadkiisiioodhankuamrayinaydalkaMasaroodhanka faafiyaan,isagooleh,

33Waaraalliahaanshahaboqorka,kanlabaadiyokan waaweynba,inqofkastaoodoonayainuuhadhuudhka iibsadoMasaruusanaddoommadiisaudirinMasarsiuu waxuiibsado,laakiinwiilashiisa,iyosidookalemidkasta ooMasriahamaKancaanah,ookaimandoonamidka midahbakhaaradakasooiibsanayahadhuudhkaMasar,oo tegidoonaookuiibindoonadalkaoodhan,wuudhiman doonaa,waayo,cidnamaiibsandoontotaageerada qoyskiisamooyaane.

34Ooninkastaoolabaamasaddexxayawaanah hoggaamiyawuudhimandoonaa,waayo,ninbaaneefkiisa ookeliyahoggaamindoona.

35YuusufnawuxuuwaardiyayaalkadhigayirdahaMasar, wuxuunakuamray,ookuyidhi,Qofkastaoouyimaada inuuhadhuudhiibsado,hauoggolaaninuusoogaloilaa magiciisa,iyomagacaaabbihiis,iyomagacaaabbihiisla qoro,oowaxkastaoomaalintiilaqoro,iisoodir magacyadoodafiidkiisiaanuogaadomagacyadooda.

36YuusufnawuxuusaraakiisyokadhigaydalkaMasaroo dhan,oowuxuukuamrayinaywaxyaalahanoodhan sameeyaan.

37Yuusufnawaxyaalahanoodhanbuusameeyey,oo wuxuusameeyeyqaynuunnadan,siuuuogaadogoorta walaalihiisayMasaruimandoonaaninayhadhuudhka iibsadaan;dadkiiYuusufnawaxaymaalinwalbaMasarku sheegijireenerayadaniyoqaynuunnadanYuusufamray.

38Oodadkiioodhanoodegganaabariiyogalbeed,iyo dhulkaoodhan,waxaymaqleenqaynuunnadiiiyo qaynuunnadiiYuusufkusameeyeyMasar,dadkii degganaanameelahaugufogfogwaxayyimaadeenoo maalinbamaalintakadambaysaMasarkaiibsanjireen hadhuudh,dabadeednawaytageen

39OosaraakiishiiMasaroodhammuwayyeeleensidii Yuusufkuamray,ookullikuwiiMasaruyimidinay hadhuudhkaiibsadaan,waardiyayaashiiiridjoogayaashuna waxayqorijireenmagacyadoodaiyomagacyadii aabbayaashood,oomaalinkastafiidkiibayYuusufhortiisa keenijireen.

CUTUBKA51

1MarkaasaaYacquubmaqlayinhadhuudhlagahelo Masar,markaasuuwiilashiisiiuyeedhayinayMasartagaan siayhadhuudhugasooiibsadaan;waayo,abaartiiiyagana waykuxumaydMarkaasuuwiilashiisiiuyeedhayooku yidhi,

2Baleeg,waxaanmaqlayinhadhuudhlagaheloMasar,oo dadkadunidaoodhammunahalkaasayubaxaaninaywax kaiibsadaan,haddabamaxaaduguqanacsantihiindhulka oodhanhortiisa?IdinkunatagaMasaroowaxyarnooga sooiibsadakuwahalkaasyimaada,siaynaanudhiman

3WiilashiiYacquubnawaymaqleencodkiiaabbahood,oo waxayukaceeninayMasarutagaaninayhadhuudhkasoo iibsadaanintiikaleeehalkaastimid

4MarkaasaaaabbahoodYacquubkuamray,oowuxuuku yidhi,Markaadmagaaladagashaan,haiskusoogelinina halirdood,dadkadalkadegganaawadood

5WiilashiiYacquubnawaybaxeenoowaxaytageen Masar,wiilashiiYacquubnawaxaysameeyeenwaxwalba sidiiaabbahoodkuamray,Yacquubnamauudirin Benyaamiin,waayo,wuxuuyidhi,Waabaintaasooshilku dhacojidkasidawalaalkiisookale;tobankamidah wiilashiiYacquubnawaybaxeen

6IntaywiilashiiYacquubjidkakusiisocdeenayayka qoomameeyeenwixiiaykusameeyeenYuusuf,waynaisla hadleen,iyagooleh,Waannuognahayinwalaalkeen YuusufuuMasarudegay,oohaddawaxaankaraadin doonnaameeshaaantagno,haddiiaanhelnonawaxaanka qaadandoonnaasayidkiisiimadaxfurashoahaan,haddii kalenaxoogayaankuqaadandoonnaa,ooisagaayaanu dhimandoonnaa

7WiilashiiYacquubnawaykuraaceenarrintan,wayna iskuxoogeeyeenYuusufaawadiis,siayuga samatabbixiyaangacantiisayidkiisii,wiilashiiYacquubna waxaytageenMasar,oomarkayMasarusoodhowaadeen waykalatageen,oowaxaysoomareentobanirdoodoo Masarah,waardiyayaashiiiriddanamaalintaasayay magacyadoodaqoreen,oowaxayukeeneenYuusuffiidkii 8Yuusufnawuxuumagacyadakaakhriyaygacantairidilaaliyaashamagaalada,wuxuunaogaadayinwalaalihiisay soogaleentobankairdoodeemagaalada,Yuusufnawuxuu wakhtigaasamrayinlagufaafiyodalkaMasaroodhan, isagooleh,

9Soobaxadhammaanilaaladabakhaarka,xidhdhammaan bakhaaradahadhuudhkaoomidkeliyahafurnaado,si kuwaimanayaaywaxugaiibsadaan

10OosaraakiishiiYuusufoodhammunasidaasay sameeyeenwakhtigaas,oowaxayxidheenbakhaarradiioo dhan,midkeliyanawayfurnaayeen

11Yuusufnawuxuuudhiibaymagacyadawalaalihiiseeku qoranmagacaninkiilawareegaybakhaarka,wuxuunaku yidhi,Qofkiikuuyimaadainuuhadhuudhsooiibsado, weydiimagaciisa,oomarkaragmagacyolehayhortaada yimaadaan,qabsooodir,waynasameeyeen

12MarkiiwiilashiiYacquubaymagaaladasoogaleen, waxayisuguyimaadeenmagaaladasiayYuusufu raadiyaankahorintaysaniyagusooiibsanhadhuudh 13Markaasaytageenderbiyadiidhillooyinka,oowaxay Yuusufkaraadiyeenderbiyadiidhillooyinkasaddex maalmood,waayo,waxayumaleeyeeninYuusufuusoo

gelidoonoderbiyadadhillooyinka,waayo,Yuusufaadbuu uquruxbadnaaooquruxbadnaa,wiilashiiYacquubna waxayYuusufdoondooneensaddexmaalmood,manaay helin.

14Ninkiilooxilsaaraybakhaarkaayaaraadiyay magacyadaasYuusufubixiyay,manauuhelin

15MarkaasuuYuusufudirayookuyidhi,Saddexdan maalmoodwaydhaafeen,oonimankiiaadmagacyadooda iibixisaymaimanMarkaasaaYuusufwuxuudiray addoommosiaynimankiiMasaroodhanugaraadiyaan, ooayYuusufhortiisaukeenaan

16MarkaasaaaddoommadiiYuusuftageenooMasar yimaadeen,manaayhelin,oowaxaytageenGoshen,oo halkaasmaayjoogin,oowaxaytageenmagaaladii Racmeses,manaayhelin

17Yuusufnawuxuusiiwadayinuudirolixiyotoban addoonsiayuraadiyaanwalaalihiis,waynatageenooku kalafirdheenafartageeseemagaalada,afarkamidah addoommadanawaxaygaleengurigiidhillooyinka, waxaynahalkaaskaheleentobankiininooraadinaya walaalkood

18Afartaasninbaasooqaadayoohortoodakeenay,wayna usujuudeendhulka,Yuusufnawuxuukufadhiistay carshigiisiimacbudkiisaisagooxirandharamiirah, madaxiisanawaxaasaarnaataajweynoodahabah,raggii xooggabadnaaoodhammunahareerihiisaayayfadhiyeen 19WiilashiiYacquubnawaxayarkeenYuusuf,oo wejigiisiiiyoquruxdiisiiiyoammaantiisiibawaxayka muuqdeenkuwocajiibahindhahooda,oohaddanawayu sujuudeendhulka

20Yuusufnawuxuuarkaywalaalihiis,wuunagartay, laakiinsemaaygaranayn,waayo,Yuusufaadbuuu weynaaindhahooda,sidaasdaraaddeedmaaygaranayn isaga.

21MarkaasaaYuusuflahadlay,oowuxuukuyidhi, Xaggeebaadkatimaadeen?Markaasaydhammaantoodku jawaabeenoowaxaykuyidhaahdeen,Addoommadaadu waxaykayimaadeendalkiiKancaansiayhadhuudhu iibsadaan,waayo,abaartuaadbayugubadataydhulkaoo dhan,addoommadaadunawaxaymaqleeninhadhuudhlaga heloMasar,sidaasdaraaddeedwaxayuyimaadeeninay hadhuudhkaiibsadaankuwakaleooyimid

22Yuusufnawuxuukuyidhi,Haddaadutimaadeeninaad waxiibsataansidaadtidhaahdeen,maxaadugasoo gudubtaantobanirdoodoomagaaladaah?Waxaadhici kartainaaddalkabasaastaanookeliya.

23MarkaasaydhammaantoodYuusufugujawaabeen,oo waxaykuyidhaahdeen,Sayidkaygiiyow,saasmaaha, annaguwaanusaxsannahay,addoommadaadunabasaasyo manihin,laakiinwaxaannuunimidinaannuhadhuudh iibsanno,waayo,addoommadaadudhammaantoodwaa walaalo,ooahwiilalninkeliyaoodalkaKancaanjooga, ooaabbahaybaanaamray,oowuxuuyidhi,Markaad magaaladatimaadaanhaiskusoogelinalbaabkeliyadadka dalkadegganaawadood

24Yuusufnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Taasu waawixiiaanidinkulahadlay,waxaadutimaadeeninaad dalkabasaastaan,oosidaasdaraaddeeddhammaantiin waxaadkasoogudubteentobanirdoodoomagaaladaah, oowaxaadutimaadeeninaadaragtaandhulkaqaawan.

25Hubaalmidkastaoouyimaadainuuhadhuudhiibsado wuubaxaa,oosaddexmaalmoodayaaddalkajoogtaan, maxaadsekusamaynaysaanderbiyadadhillooyinkaooaad saddexdanmaalmoodkusugnayd?Hubaalbasaasyadu waxyaalahanookaleayaysameeyaan.

26MarkaasayYuusufkuyidhaahdeen,Yaanay sayidkeennaahayninaansidaaskuhadlo,waayo, waxaannunahaylabaiyotobanwalaaloah,wiilashii aabbaheenYacquuboojoogadalkaKancaan,inaIsxaaq, inaIbraahim,ooahaaCibraaniga,oobaleegkanuguyar maantawuxuulajoogaaaabbaheendalkaKancaan,midna majoogo,waayo,wuunagalumay,oowaxaanumalaynay inuudalkanjoogo,sidaasdarteedwaxaankaraadinaynaa dalkaoodhan,oowaxaanunimidguryahadhillooyinkasi aanhalkaasugaraadinno

27Yuusufnawuxuukuyidhi,Haddabamaisagaadka raadinayseendhulkaoodhan,ooMasarookeliyaayaa idiinhadhaysiaadisagauraadisaan?Oomaxaywalaalkiin kusamaynlahaayeenguryahadhillooyinka,isagooMasar jooga?Miyaydaanodhan,Idinkuwaxaadkatimidwiilashii Isxaaq,inaIbraahim,oomaxaywiilashaYacquubku samayndoonaanguryahadhillooyinka?

28Oowaxaykuyidhaahdeen,Sababtooahwaxaan maqalnayinreerIsmaaciilaynagaxadeen,oowaxaanaloo sheegayinayMasarkuiibiyeen,addoonkaagiina, walaalkeen,aadbuuuquruxbadnaaoowanaagsanaa, sidaasdarteedwaxaanumaleynayinuuhubaalkujiri doonoguryahadhillooyinka,sidaasdarteed addoommadaaduwaxayhalkaasutageeninayraadiyaan ooaymadaxfurashosiiyaan

29Yuusufnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Hubaal beenbaadsheegaysaanoobeenbaadsheegaysaan,inaad iskusheegtaaninaadtihiinwiilashiiIbraahim;Fircoonnool yahayow,waxaadtihiinbasaasyo,sidaasdaraaddeed waxaadutimaadeenguryihiidhillooyinkaooaanlaydin aqoon

30MarkaasaaYuusufkuyidhi,Haddabahaddaadheshaan, oosayidkiisunaidinkaraboqiimoweyn,maubixinaysaan? Markaasayyidhaahdeen,Waalaidinsiindoonaa

31Markaasuukuyidhi,Haddiisayidkiisuuusanogolaan inuuqiimoweynkubixiyo,maxaadugusamaynaysaan isagaaawadiis?Markaasayujawaabeenooku yidhaahdeen,Haddiiuusannasiinwaanudilidoonnaa, walaalkeennawaankaxayndoonnaaoowaantegidoonnaa 32Yuusufnawuxuukuyidhi,Taasuwaawixiiaanidinkula hadlay,waxaadtihiinbasaasyo,waayo,waxaadu timaadeeninaadlaaysaandadkadalkadeggan,waayo, waxaanmaqalnayinlabawalaalihiinahaydileendadkii ShekemoodhanookunoolaadalkaKancaan,ooayku dileenwalaashiisaawadeed,oohaddawaxaadutimaadeen inaadsidaasookalekusamaysaanMasarwalaalkiin aawadiis.

33Kaliyahalkanayaankuogaandoonaainaadtihiinrag daacadah;haddiiaadmididinkamidahgurigakadirtaan siuuwalaalkiinuguyarugasookaxeeyoaabbahaa,oouu halkaniikeeno,ooaanwaxansameeyo,waanogaan doonaainaadxaqtihiin.

34MarkaasaaYuusufuyeedhaytoddobaatanninooxoog badan,oowuxuukuyidhi,Nimankansookaxeeyaoo xabsigakeena.

35Markaasaaraggiixooggabadnaawaxaysooqabteen tobankiinin,waynaqabteenooxabsigadhigeen,saddex maalmoodayaynaxabsigakujireen

36MaalintiisaddexaadYuusufbaaiyagiikasoosaaray xabsiga,oowuxuukuyidhi,Tanyeela,haddaadniman daacadahtihiin,siaadunoolaataan,midkamidah walaalihiinayaalaguxidhidoonaaxabsigaintaadtagtaan ooaadhadhuudhkauqaadataanreerkiinnaooaaddalkii Kancaanukeentaan,oowalaalkiinyarkeena,oohalkanii keena,siaanuogaadoinaadtihiinragdaacadahmarkaad waxansamaysaan

37MarkaasuuYuusufkabaxayooqolkiigalay,ooaadbuu uooyay,waayo,wuuunaxariistay,oowejigiisiinawuu maydhay,oomarkaleayuuusoonoqday,oowuxuuka sooqaadaySimecoon,oowuxuuamrayinlaxidho,laakiin Simecoonmauusanrabininuusidaassameeyo,waayo, wuxuuahaaninaaduxoogbadanooaanayxidhikarin

38MarkaasaaYuusufuyeedhayraggiisiixooggabadnaa, oowaxaahortiisayimidtoddobaatanninooxoogbadanoo seefolasoobaxaykusita,wiilashiiYacquubnawayka cabsadeen

39Yuusufnawuxuukuyidhi,Ninkanqabtaooxabsigaku xidhilaawalaalihiisuyimaadaan,raggiixooggabadnaaee Yuusufnawaydegdegeenoodhammaantoodwaxay qabteenSimecoonsiayuxidhaan,Simecoonnawuxuu qayliyeycodaaduweynoocabsileh,qayladanameelfog ayaalagamaqlay

40OoraggiixooggabadnaaooYuusufoodhammuwayka cabsadeenqayladiiqaylada,waynawejigaudhaceen,oo aadbayucabsadeenoocarareen

41MarkaasaaraggiiYuusuflajirayoodhammucarareen, waayo,aadbayubaqeennaftooda,oowaxaahalkaasku hadhayYuusufiyowiilkiisiiManasehookeliya, ManasehnainaYuusufwuxuuarkayxooggaSimecoon, wuunaaaducadhooday

42MarkaasaaManasehinaYuusufukacaySimecoon, ManasehnawuxuusixunugudhuftaySimecoon feedhkiisiidambeeeqoortiisa,Simecoonnawuuka aamusaycadhadiisii

43MarkaasaaManasehqabtaySimecoon,wuunaxoogku qabtay,oowuxuuxidhayookeenaygurigiixabsiga; wiilashiiYacquuboodhammunawaylayaabeenfalka wiilka.

44MarkaasaaSimecoonwuxuuwalaalihiiskuyidhi, Midkiinnayuusanodhanintaniaytahaydildilaaca Masriga,laakiinwaadildilaacagurigaaabbahay.

45KadibYuusufwuxuuamrayinlooyeerokiiloo xilsaaraybakhaarka,siuujeebabkoodaugabuuxiyo hadhuudhintiiayqaadikaraan,oouulacagtiininwalba uguceliyojeebabkiisa,oouusiiyocuntojidkaloogu talagalay,sidaasayuunakusameeyey

46Yuusufnawuxuukuamray,ookuyidhi,Iskajira inaydnaankuxadgudbinamarkaygainaadwalaalkiin keentaansidaanidiinsheegay,oomarkaadwalaalkiin halkaniikeentaan,markaasayaanogaandoonaainaad tihiinnimandaacadah,ooaaddalkakaganacsandoontaan, ooanigunawalaalkiinayaanidiinsoocelindoonaa,oo idinkunanabadbaadugusoonoqondoontaanaabbahiin

47Markaasaydhammaantoodjawaabeenooyidhaahdeen, Sidasayidkeennuyidhiayaanusamayndoonnaa,waynau sujuudeendhulka

48Ninwalbawuxuuhadhuudhkiisiikuqaaday dameerkiisii,oowaxayubaxeeninayutagaandalka Kancaanooayaabbahoodutagaan;oowaxayyimaadeen hudheelkii,Laawinawuxuujeebkiisiiufidiyeyinuu dameerkiisacuntosiiyo,markuuarkayooarkaylacagtiisii oomiisaankeedudhanyahayoowelikujirtajeebkiisii 49Ninkiiaadbuuucabsaday,oowuxuuwalaalihiisku yidhi,Lacagtaydiiwaalaiisooceliyey,oobaleeg,waxay kujirtaajeebabkayga,nimankiinaaadbayucabsadeen,oo waxayyidhaahdeen,WaamaxaywaxanIlaahnagu sameeyey?

50Markaasaydhammaantoodyidhaahdeen,Meeday naxariistiiRabbiguuqabayawowayaasheen,Ibraahim, Isxaaq,iyoYacquub,ooRabbigumaantainoo gacangeliyeyboqorkaMasarsiuunoogushirqoolo?

51MarkaasaaYahuudahwuxuuiyagiikuyidhi,Hubaal annaguwaannukudembaabnayRabbigaIlaahayagaah hortiisa,annagooiibinaynawalaalkeenooahjidhkeenna, haddabamaxaaduleedihiin,MeedaynaxariistiiRabbigu awowayaasheenumuujisay?

52MarkaasaaRuubeenkuyidhiiyagii,Aniguidinkuma odhan,Wiilkahakudembaabina,oomaaydaanimaqlin? HaddabaIlaahbaanagadoonayaisaga,sideebaadugu dhiiranaysaaninaadtidhaahdaan,Aawaynaxariistii Rabbiguuqabtayawowayaasheen,markaadRabbigaku dembaabteen?

53Oohalkaasayayhabeenkiikuhoydeen,subaxdiinaway kaceenoodameerradoodiiayayhadhuudhkoodiiku raranayeen,waynasiikaxeeyeenoowaxaytageenoo waxayyimaadeengurigiiaabbahoodookuyiildalkii Kancaan.

54Yacquubiyoreerkiisiibawaxayubaxeeninayla kulmaanwiilashiisii,Yacquubnawuxuuarkaywalaalkood Simecoonooaaniyagalajoogin,Yacquubnawuxuu wiilashiisiikuyidhi,MeehwalaalkiinSimecoonooaanan arkin?Wiilashiisiinawaxayusheegeenwixiikudhacay Masaroodhan.

CUTUBKA52

1Markaasaygurigoodiigaleen,ooninwalbawuxuufuray joonyaddiisii,oowaxayarkeenxidhmolacagahoonin walbahalkaastaal,ooiyagaiyoaabbahoodbaaadbayu baqeen

2Yacquubnawuxuukuyidhi,Maxaadwaxaniigu samayseen?WaxaanwalaalkiinYuusufudirayinuuidin weydiiyowanaaggiinna,oowaxaadigutidhaahdeen,Bahal duurjoogahayaacunay.

3MarkaasaaSimecoonidinlasocdaysiuucuntousoo iibsado,oowaxaadleedihiinboqorkiiMasarayaaxabsiga kuxidhay,oowaxaaddoonaysaaninaadBenyaamiin kaxaysataansiuuisnaudilo,ooaadtimahaygacirrada lehnamurugadaugugeysaanqabriga,Benyaamiiniyo walaalkiisYuusufaawadood

4Haddabawiilkayguidinlamaraacidoono,waayo, walaalkiiswaadhintay,keligiisnawaalahadhay,oo belaayoayaajidkaaadmaraysaankudhicidoontasida walaalkiiskudhacdayookale

5MarkaasaaRuubeenwuxuuaabbihiiskuyidhi, Labadaydawiilwaainaaddishaahaddiiaananwiilkaaga keeninooaananhortaadadhiginYacquubnawuxuu

wiilashiisiikuyidhi,Halkaniskajoogaoohaudhaadhicin Masar,waayo,wiilkayguMasaridinlamaraacidoono, manadhimandoonosidawalaalkiisookale

6MarkaasaaYahuudahwuxuukuyidhi,Iskajirailaa hadhuudhkudhammaado,oowuxuuodhandoonaa, Walaalkiinsoodira,markuunaftiisaiyonaftareerkiisaba abaartakabaqayo

7Waagaasnaabaartuaadbayuguxumayddhulkaoodhan, dadkiidunidaoodhammunawaxaytageenMasarinay cuntoiibsadaan,waayo,abaartuaadbayuguxumaydiyaga, wiilashiiYacquubnawaxayKancaanjoogeensannadiyo lababiloodilaahadhuudhkoodiidhammaaday

8Markiihadhuudhkoodiidhammaaday,reerkiiYacquub oodhanayaagaajolaildarnaa,carruurtiiwiilashiiYacquub oodhannawayisuyimaadeenoowaxayusoodhowaadeen Yacquub,oodhammaantoodwayhareereeyeen,oowaxay kuyidhaahdeen,Cuntonasii,maxaandhammaanteen gaajougudhimanaynaahortaada?

9Yacquubnamarkuumaqlayhadalkiicarruurtiisa,ayuu ooyayisagooaaduooyaya,wuunaunaxariistay, Yacquubnawuxuuuyeedhaywiilashiisii,oo dhammaantoodwayyimaadeenoohortiisafadhiisteen.

10MarkaasaaYacquubkuyidhi,Miyaydaanaragsida carruurtiinnumaantaiiooyayaan,iyagooleh,Cuntona siiya,oowaxbamajiraan?Haddabasoonoqdaoocunto yarnoosooiibsada

11MarkaasaaYahuudahujawaabayoowuxuuaabbihiis kuyidhi,Haddaadwalaalkeennaladirto,waannutegi doonnaaoohadhuudhbaankuusooiibindoonnaa,haddii aadanisagadirinna,annagumadegidoonno,waayo, boqorkiiMasarwuxuusigaarahnooguamray,isagooleh, Wejigaygamaarkidoontaanilaawalaalkiinidinlajoogo, waayo,boqorkaMasarwaaboqorxoogbadanooxoog badan,oobaleeg,haddiiaanisagautagnoisagaooaan walaalkeenlajoogin,dhammaanteenwaaladilidoonaa 12Miyaadanogaynoomiyaadanmaqlininboqorkaniaad uxoogbadanyahayooxigmadbadanyahay,oouusan dhulkaoodhankujirinisagaookale?Baleeg,waxaan aragnayboqorradiidhulkaoodhan,manaaynaanaragmid lamidahboqorkaas,ooahboqorkaMasar;hubaal boqorradadhulkaoodhanmidkaweynmajiroAbiimeleg ooahboqorkareerFalastiin,laakiinboqorkaMasarwaaka weynyahayookaxoogbadanyahay,Abiimelegnawaxaa lagubarbardhigikaraamidkamidahsaraakiishiisa 13Aabbe,maaadaragqasrigiisiiiyocarshigiisii,iyo addoommadiisiioodhanoohortiisataagan;maaadanarag boqorkaasoocarshigiisakufadhiyaisagookulabisan dharkiisiiboqornimadaiyomuuqaalkiisiiboqornimada,oo kulabisandharkiisiiboqornimadaootaajdahabahoo weynmadaxiisasaaranyahay;maaadanaragsharaftaiyo ammaantaIlaahsiiyey,waayo,isagaookaledhulkaoo dhanmajiro.

14Aabe,maaragxigmaddii,fahamkiiiyoaqoontiiuu Ilaahayqalbigiisakusiiyay,manaaadanmaqlincodkiisii macaanaamarkuunalahadlayay

15Aabbe,kiinabaraymagacyadayadaiyowaxkastaoo nagudhacay,magaranayno,laakiinwuukuwaydiiyay,oo wuxuuyidhi,Aabbahaawelimanoolyahay,oomaladan yahay?

16MaaadanaragarrimahadawladdaMasaroouu maamulo,adigoonwaxkaweydiinFircoonsayidkiisii;ma

aadanaragcabsidiiiyocabsidiiuukubeerayMasriyiintii oodhan.

17Oomarkiiaanisagakatagnayna,waxaankuhanjabnay inaanMasarkusamayndoonosidamagaalooyinkakaleee reerAmor,aadbaannaugacadhaynayerayadiisiioodhan oouunagasheegayisagooahbasaasiin,oohaddamarkaan markalehortiisaimaannocabsidiisuwaynagudhici doontaadhammaanteen,oomidkeenbamaawoodidoono inuuwaxyaramawaxweynlahadloisaga

18Haddabaaabbe,waxaankaabaryaynaainaanwiilka nalajoogakuusoodirno,oowaannutegidoonnaaoocunto noosooiibindoonnaa,oogaajokumadhimandoonno MarkaasaaYacquubkuyidhi,Maxaadsidaniigu xumaysayooaadboqorkaugusheegtayinaadwalaal leedahay?Waamaxaywaxanaadigusamaysay?

19MarkaasaaYahuudahwuxuuaabbihiisYacquubku yidhi,Wiilkaiidhiib,oowaannukicidoonnaaooMasar baannuusocondoonnaaoohadhuudhbaannuiibsan doonnaa,dabadeednawaannusoonoqondoonnaa,oo waxaynoqondoontaamarkaannusoonoqonnohaddii uusanwiilkunalajoogin,anigunaeeddaadaweligayhai saarnaado.

20Maaragtaydhallaankayagiioodhanoogaajouooyaya ooaangacantaadakujirinawoodaadkuqanciso?Haddaba unaxariisooowalaalkeennoosoodiroowaannutegi doonnaa

21Maxaayeelay,sideebuuraxmaddaRabbiguumuujin doonaaawowayaashayomarkaadtidhaahdoboqorkaMasar ayaawiilkaagakaaqaadidoona?Rabbiganoolow,kategi maayoilaaaanisagakeenoooaanhortaadadhigo;laakiin nooduceeRabbiga,siuunoogunaxariisto,oouunaga aqbaloboqorkaMasariyodadkiisahortiisa,waayo, haddaannudibudhiginhubaalhaddawaanmarlabaad kulasoonoqonlahaynwiilkaaga.

22MarkaasaaYacquubwuxuuwiilashiisiikuyidhi, WaxaankukalsoonahayRabbigaIlaahaahinuuidin samatabbixiyooouuidinsiiyoraallinimoboqorkaMasar iyodadkiisaoodhanhortiisa

23Haddabakacooninkautag,oogacantaadauqaad hadiyadkamidahwaxadalkalagahelo,oohortiisakeen; ooIlaahaQaadirkaahunaxariishaidinsiiyo,siuu walaalihiinBenyaamiiniyoSimecoonidiinkusoodiro 24Markaasaaraggiioodhammukacay,oowaxay kaxeeyeenwalaalkoodBenyaamiin,oowaxaygacmahooda kuqaateenhadiyadweynookamidahdalkiiugufiicnaa, oowaxaykalooqaateenlacaglabanlaabah.

25YacquubnawuxuuwiilashiisiikuamrayBenyaamiin, oowuxuukuyidhi,Iskajirajidkaaadkusocotaan,ooha kafogaaninaisagajidkadhexdiisa,amaMasardhexdeeda 26Yacquubnawuxuukakacaywiilashiisii,oogacmihiisii buuukalabixiyey,oowuxuuRabbigaubaryaywiilashiisa aawadood,oowuxuuyidhi,Rabbiyow,Ilaahasamadaiyo dhulka,xusuusoaxdigiiaadlagashayaabbahayIbraahim, xusuusoaabbahayIsxaaq,oocarruurtaydanaunaxariisooo haugacangelinboqorkaMasar;Ilaahayow,sidaasyeel, naxariistaadaaawadeed,oocarruurtaydaoodhansoofur, ookasamatabbixixooggaMasar,oousoodirlabadooda walaaloah

27MarkaasaanaagihiiwiilashiiYacquuboodhaniyo carruurtoodiibaindhahakoruqaadeenoosamadaayay

Rabbigahortiisakuooyeen,oowaxayuqayshadeeninuu awowayaashoodkasamatabbixiyogacantaboqorkaMasar. 28YacquubnawuxuuwarqaduqorayboqorkiiMasar,oo wuxuuudhiibaygacantaYahuudahiyowiilashiisii boqorkaMasar,isagooleh, 29LagasoobilaaboaddoonkaagaYacquub,inaIsxaaq,ina IbraahimCibraaniga,amiirkiiIlaah,ilaaboqorkaxoogga badanooxigmaddaleh,kanwaxqarsoonmuujiya,boqorka Masar,salaan

30SayidkaygaboqorkaMasarhaogaado,abaartuaadbay nooguxumayddhulkaKancaan,oowaxaankuusoodiray wiilashaydiiinaynagasooiibiyaancuntoyarooaanku taageerno.

31Waayo,wiilashaydiiwayihareereeyeen,aniguna anigooaaduda'weynindhahaygakumaarkikaro,waayo, indhahayguaadbayucuslaayeenda'da,oomaalinwalbana waxaanuooyijiraywiilkaygaYuusufooigahorlumay,oo waxaanwiilashaydakuamrayinaanayirdahamagaalada gelinmarkayMasaryimaadaan,dadkadalkadeggan aawadood

32OowaxaankuamrayinayMasarkuwareegaansiay wiilkaygaYuusufuraadiyaan,lagayaabeeinayhalkaaska helaan,waynasameeyeen,oowaxaaduaragtayinayyihiin basaasiindalkaah

33MiyaannaankaamaqalinaadriyadaFircoonfasirtayoo aadsirunahulahadashay?Haddabasideebaad xigmaddaadaugugaranweydayinaywiilashaydubasaasiin yihiiniyoinkale?

34Haddaba,sayidkaygiiyow,boqorow,baleeg,wiilkaygii ayaanhortaadausoodiray,sidaadwiilashaydaula hadashay,waankubaryayaayeinaadindhahaagasaarto ilaauunabadkulasoonoqdowalaalihiis

35Waayo,miyaadanogayn,misemamaqlinwixii IlaahayagukusameeyeyFircoonmarkuuhooyadaySaarah kaxaystay,iyowixiiuukusameeyeyAbimelegooahaa boqorkiireerFalastiiniyadaaawadeed,iyosidookale wixiiaabbahayoIbraahimkusameeyeysagaalkiiboqoroo reerCeelaamah,siduudhammaantoodulalaayaydhawr ninoolajiray?

36IyosidookalewixiilabadaydawiileeSimecooniyo LaawiaykusameeyeensiddeeddiimagaaloeereerAmor, sidayuburburiyeenwalaashoodDiinaaawadeed?

37OosidookalewalaalkoodBenyaamiinaawadiisayay isuqalbiqaboojiyeengeeridiiwalaalkiisYuusuf;maxayse usamayndoonaanmarkayarkaangacantadadiyagaka sarraysa,isagaaawadiis?

38BoqorkaMasarow,miyaadanogayninxooggaIlaahuu nalajiro,iyoinIlaahnauuhadiyojeernamaqlo ducadeennaoouusannagateginmaalmahaoodhan?

39Oomarkiiwiilashayduiisheegeenwaxaadla macaamilaysay,Rabbigaumaaanbaryinadigadartiis, waayo,markaaswaxaadladhimanlahaydraggaagakahor intauusanwiilkaygaBenyaamiinkaahoriman,laakiin waxaanumaleeyayinsidiiwiilkayguSimecoongurigaaga ugujirayookale,lagayaabeeinaadisagaunaxariisato, sidaasdarteedanigunawaxankugumaaansamayn 40Haddababaleeg,wiilkaygaBenyaamiinayaakuu imanayaisagoowatawiilashayda,ooiskajiroo indhahaagasaar,dabadeednaIlaahbaaindhihiisakusoo jeedindoonaadigaiyoboqortooyadaadaoodhan.

41Haddabawaxaankuusheegaywaxaqalbigaygakujira oodhan,oobaleeg,wiilashayduwaxaykuuimanayaan iyagoowatawalaalkood,oodhulkaoodhanfiiriya,oo walaalahoodnanabadkulasooceli.

42Yacquubnawuxuuwiilashiisiiudhiibaydiiwaankasiay usiiyaanboqorkaMasar

CUTUBKA53

1WiilashiiYacquubnawaykaceenoowaxayqaadeen Benyaamiiniyohadiyadihiioodhan,oowaytageenoo waxayyimaadeenMasar,oowaxayhoristaageenYuusuf

2YuusufnawuxuuarkaywalaalkiisBenyaamiinoola socda,wuunasalaamay,nimankiinawaxayyimaadeen gurigiiYuusuf

3MarkaasaaYuusufwuxuuamraymadaxdiigurigiisainuu walaalihiiscuntosiiyo,ooisnasidaasbuuuyeelay

4GoorduhurahayuuYuusufuyeedhaynimankiiooayla socdaanBenyaamiin,oonimankiiwaxayusheegeen madaxdiigurigaYuusuflacagtiilagusooceliyey joonyadoodii,oowuxuukuyidhi,Wayidiinfiicnaan doontaa,hacabsanina,markaasuuwalaalkoodSimecoonu keenay

5MarkaasaaSimecoonwuxuuwalaalihiiskuyidhi, SayidkaMasriyiintaaadbuuiiroonaaday,oomauuxidhin sidiiaadindhahaagakuaragteenookale,waayo,markaad magaaladakabaxdeenwuuisiidaayayoogurigiisaayuu iigunaxariistay.

6MarkaasaaYahuudahgacantaqabtayBenyaamiin,oo waxayuyimaadeenYuusuf,oodhulkaayayusujuudeen 7NimankiinawaxayYuusufhadiyadusiiyeen, dhammaantoodnahortiisayfadhiisteen,Yuusufnawuxuu kuyidhi,Maidinkaawanaagsan,carruurtiinnamaidinka wanaagsan,aabbahiinnaduqdaahmaidinkawanaagsan yahay?Markaasaykuyidhaahdeen,Waahagaag, YahuudahnawuxuuqaataywarqaddiiYacquubudirayoo wuxuuudhiibayYuusuf.

8Yuusufnawuxuuakhriyaywarqaddaoowuuogaa qormadiiaabbihiis,wuunadoonayayinuuooyo,markaasuu qolhoosegalayooaaduooyay,wuunabaxay.

9Markaasuuindhihiisiikoruqaadayoowuxuuarkay walaalkiisBenyaamiin,oowuxuuyidhi,Makanuwaa walaalkiinaadigalahadashay?MarkaasaaBenyaamiinu soodhowaadayYuusuf,Yuusufnagacantiisiimadaxa saaray,oowuxuukuyidhi,Wiilkaygiiyow,Ilaahhakuu naxariisto.

10MarkiiYuusufarkaywalaalkiis,wiilkiihooyadiis,ayuu markaledamcayinuuooyo,markaasuuqolkiigalay,oo halkaasayuukuooyay,oointuuwejigiisamaydhayayuu baxayooooyay,oowuxuuyidhi,Cuntodiyaari 11Yuusufnawuxuuhaystaykoobuukacabbay,ooahaa lacagsiquruxbadanloogudahaadhaydhagaxyoonikaiyo beduliyum,Yuusufnawuxuukoobkiikudhuftay walaalihiishortoodaiyagoolafadhiyaoowaxlacunaya 12MarkaasaaYuusufwuxuuraggiikuyidhi,Koobkan ayaankugaranayaainRuubeenooahaacuradkii, Simecoon,iyoLaawi,iyoYahuudah,iyoIsaakaar,iyo Sebulunayyihiincarruurhalhooyokasoowadajeeda, haddabafadhiistaoowaxcunasidaadudhalateen 13Ooisnawuxuukuwakaleudhigaysidiiayudhasheen, oowuxuuyidhi,Waanogahayinwalaalkiinkayaruusan

walaallahayn,aniguna,sidaisagaookale,walaalmalihi, sidaasdarteedwuuilafadhiisandoonaasiuuwaxulacuno.

14MarkaasaaBenyaamiinukacayYuusufhortiisaoo wuxuukufadhiistaycarshigii,nimankiinawaxayarkeen falalkaYuusuf,waynalayaabeen;nimankiinawakhtigaas ayayYuusuflacuneenoocabbeen,kadibnawuxuusiiyey hadiyado,YuusufnawuxuusiiyeyhalhadiyadBenyaamiin, ManasehiyoEfrayimnawaxayarkeenfalalkaaabbahood, iyagunawaxaysiiyeenhadiyado,Osnathnawuxuusiiyey halhadiyad,waxaynaahaayeenshanhadiyadoodoo gacantaBenyaamiinkujiray

15MarkaasaaYuusufwuxuuukeenaykhamriinay cabbaan,waynadiideeninaycabbaan,oowaxay yidhaahdeen,TaniyomaalintiiYuusuflumay,khamrima cabbin,waxmacaannamacunin

16Yuusufnawuuudhaartay,wuunakucadaadiyey,oo maalintaasayaysifiicanulacabbeen,dabadeednaYuusuf wuxuuujeestaywalaalkiisBenyaamiinsiuuulahadlo, BenyaamiinnaweliwuxuukufadhiyaycarshigiiYuusuf hortiisa

17Yuusufnawuxuukuyidhi,Macarruurbaaddhashay?

Markaasuuyidhi,Anooaddoonkaagaahwaxaanleeyahay tobanwiil,magacyadoodunawaaBela,Beker,Ashbal, Gera,Nacamaan,Achi,Rosh,Mupim,Chupim,iyoOrd, oowaxaanmagacyadoodauguyeedhaywalaalkayoo aananarkin

18Markaasuukuamrayinayhorkeenaankhariidaddiisa xiddigaha,ooYuusufuuwakhtikastagaranayay, YuusufnawuxuuBenyaamiinkuyidhi,Waxaanmaqlayin Cibraaniyaduayyaqaaniinxigmaddaoodhan,mawax baadkataqaanaaarrintan?

19MarkaasaaBenyaamiinwuxuuyidhi,Addoonkaagiina wuugaranayaaxigmaddiiaabbahayibarayoodhan, YuusufnawuxuuBenyaamiinkuyidhi,Baleegqalabkan oogaromeeshawalaalkaaYuusufMasarjoogo,ooaad tidhaahdeenwuxuukudegayMasar

20MarkaasuuBenyaamiinarkayqalabkaasoowata khariidaddaxiddigahacirka,wuunacaqlibadnaaoo halkaasayuukaeegaysiuuuogaadomeeshauujoogo walaalkiis,BenyaamiinnawuxuudhulkaMasaroodhanu qaybiyayafarqaybood,wuxuunaogaadayinkiihortiisaku fadhiyaycarshigauuahaawalaalkiisYuusuf, Benyaamiinnaaadbuuuyaabay,Yuusufnamarkuuarkay inwalaalkiisBenyaamiinuuaaduyaabay,ayuu Benyaamiinkuyidhi,Maxaadaragtay,maxaadseula yaabtay?

21MarkaasaaBenyaamiinwuxuuYuusufkuyidhi, WaxaankuarkayaainwalaalkayYuusufuuhalkanila fadhiyokursiga,Yuusufnawuxuukuyidhi,Aniguwaxaan ahaywalaalkaaYuusuf,walaalahaahausheeginwaxaas, baleeg,waankusoodiridoonaaiyagamarkaybaxaan,oo waxaankuamridoonaaindibloogusooceliyomagaalada, oowaankaaqaadidoonaaiyaga

22Haddaynaftoodakudhiiradaanooaykuudagaallamaan, markaaswaanogaandoonaainaykaqoomameeyeenwixii ayigusameeyeen,waananistusidoonaa,haddiiaykaa tagaanmarkaankugeeyo,markaaswaadilajoogidoontaa, oowaanlamurmidoonaa,waynategidoonaan,ooiyagana lagumagarandoono

23MarkaasYuusufwuxuuamraysarkaalkiisiiinuu jeebabkoodacuntokabuuxiyo,oouulacagtiininwalbaku

ridojeebabkiisa,oouukoobkanakuridojeebabkii Benyaamiin,oouusiiyocuntojidkaloogutalagalay, waynausameeyeen

24Maalintiixigtaynanimankiiwaykaceenaroortiihore, oodameerradoodiiayayhadhuudhkoodiirarteen,oowaxay labaxeenBenyaamiin,oowaxaytageendalkiiKancaan iyagoowatawalaalkoodBenyaamiin

25MaaysankafogaynMasarmarkiiYuusufuuamray ninkiigurigiisautalinjiray,oowuxuukuyidhi,Kacoo raacnimankankahorintaysanaadugafogaanMasar,oo kudheh,Maxaadkoobkiisayidkaygauxaddeen?

26MarkaasaasarkaalkiiYuusufkacayoouyimid,oo wuxuukulahadlayerayadiiYuusufoodhan;oomarkay maqleenwaxaasaadbayucadhoodeen,oowaxay yidhaahdeen,Kiilagahelokoobkasayidkiinnawuu dhimandoonaa,annagunaaddoommobaannunoqon doonnaa

27Markaasaydhaqsoudhaqsadeenooninwalbawuxuu kasoodejiyeyjeebkiisiidameerkiisa,oowaxayeegeen boorsooyinkoodii,koobkiinawaxaalagahelayboorsadii Benyaamiin,oodhammaantooddharkoodiibay jeexjeexeen,oowaxaykunoqdeenmagaaladii,oowaxay Benyaamiinkudhufteenjidka,iyagoosijoogtoahu garaacayailaauumagaaladasoogalay,oowaxayhor istaageenYuusuf.

28MarkaasaaYahuudahcadhooday,oowuxuuyidhi, NinkanumaantawuuisooceliyeysiaanMasaru baabbi'iyo.

29NimankiiwaxayyimaadeengurigiiYuusuf,oowaxay arkeenYuusufookufadhiyacarshigiisii,ooraggiixoogga badnaaoodhammunawaxaytaagnaayeenmidigtiisaiyo bidixdiisa

30MarkaasaaYuusufwuxuukuyidhi,Waamaxayfalkan aadsamayseenooaadkoobkaygiilacagtaahaaigaqaadeen ooaadtagteen?Laakiinwaanogahayinaadkoobkaygiiu qaadateeninaadsidaaskuogaataanqaybtauuwalaalkiin kujiraydalka.

31MarkaasaaYahuudahyidhi,Maxaansayidkayagaugu nidhaahnaa,maxaankuhadalnaa,sideeseisuxaqahaannaa? MaantaIlaahwuxuuhelayxumaantiiaddoommadaadaoo dhan,oosidaasdaraaddeedayuumaantawaxannoogu sameeyey

32MarkaasaaYuusufkacayooqabtayBenyaamiinoo walaalihiiskasookaxaystay,oointuugurigiiyimidayuu albaabkiikaxidhay,Yuusufnawuxuuamrayninkii gurigiisautalinjirayinuukuyidhaahdo,Boqorkiibaaleh, Nabadkutagaaabbahaa,baleeg,waxaanqaatayninkii gacantalaguhelaykoobkaygii.

CUTUBKA54

1MarkiiYahuudaharkayshuqulkiiYuusufiyagalalahaa, ayuuYahuudahusoodhowaadayooalbaabkiifuray,oo walaalihiisnawayhoryimaadeenYuusuf

2MarkaasaaYahuudahwuxuuYuusufkuyidhi, Sayidkaygiiyow,hauekaanwaxxun,anooaddoonkaaga ah,makubaryayaaye,balanooaddoonkaagaahhadal hortaadakuhadla?MarkaasaaYuusufkuyidhi,Hadal 3MarkaasaaYahuudahlahadlayYuusuf,walaalihiisna halkaasayayhortoodataagnaayeen;MarkaasaaYahuudah wuxuuYuusufkuyidhi,Hubaalmarkiiaanmarkiiugu

horraysayunimidsayidkeennainaannucuntoiibsanno, waxaadnagadhigtaybasaasyodalkaah,oowaxaannu Benyaamiinhortaadakeenay,ooweliwaadnagaqoslisaa maanta.

4Haddababoqorkuhamaqloerayadayda,oowaxaankaa baryayaainaadwalaalkeennoosoodirtosiuunooguraaco aabbahayo,siaannaftiinnumaantauladhimannaftadadka Masardegganoodhan.

5MiyaadanogaynwaxalabawalaaloahooSimecooniyo LaawiahaykusameeyeenmagaaladaShekemiyotoddoba magaaloooreerAmorah,ooaykusameeyeenwalaasheen Diinaahaawadeed,iyosidookalewaxayusamayn lahaayeenwalaalkoodBenyaamiinaawadood?

6Ooanigunaxooggayga,ookaweynookaxoogbadan labadoodaba,maantaayaankugusooduulayaaadigaiyo dhulkaagahaddiiaadanrabininaadwalaalkeendirto.

7MiyaanadmaqlinwixiiIlaahayaganadoortayuuFircoon kusameeyeyhooyadeenSaarahaawadeed,oouuka qaadayaabbaheen,oouuisagaiyoreerkiisiibakudhuftay belaayooyinculus,ilaamaantadanlajoogoMasriyiintu waxayisweydiiyaanyaabkan?Sidaasookaleayaa IlaahayagukugusamayndoonaaBenyaamiinooaad maantakasookaxaysatayaabbihiis,iyosharkaaadmaanta nagusoorogmataydalkaagaaawadiis;waayo,Ilaaheennu wuxuuxusuusandoonaaaxdigiisiiuulagalayaabbaheen Ibraahim,oowuxuukugusoodejindoonaaxumaan,maxaa yeelay,maantawaxaadmurugaysaynaftaaabbaheen 8Haddababalmaqalerayadaydaaanmaantakulahadlay, oowalaalkeenudirinuubaxo,yaadanadigaiyodadka dalkaagubaseefkudhiman,waayo,dhammaantiinima liibaanikartaan.

9MarkaasaaYuusufwuxuuYahuudahugujawaabay, Maxaadafkaagaufurtay,maxaadsenoogufaanaysaa,oo aadnooguleedahay,Xoogbaakulajira?Fircoonnool, haddiiaandhammaanraggaygaxooggabadankuamro inaykuladagaallamaan,hubaaladigaiyowalaalahaa waxaadkudhexdhicidoontaandhoobada.

10MarkaasaaYahuudahwuxuuYuusufkuyidhi,Hubaal adigaiyodadkaagubawaainaadigacabsataanRabbiga noolbaankudhaartaye,haddaanseeftaydamardambesoo qaato,mardambemaaandahaadhayndoonoilaaaan maantaMasaroodhanlaayo,ooaanadigakulabilaabooo aanFircoonsayidkaagaladhammeeyo.

11Yuusufnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Hubaal xoogguadigakeliyakumalaha,anigunawaankaaxoog badanahayoowaankaaxoogbadanahay,hubaalhaddiiaad seeftaadasooqaaddowaxaankurididoonaaqoortaadaiyo qoortawalaalahaaoodhan.

12MarkaasaaYahuudahkuyidhi,Hubaalhaddiiaan maantaafkaygakugufurowaankuliqilahaasidhulka lagaagabaabi'iyooomaantaboqortooyadaadalooga baaba'o.Yuusufnawuxuuyidhi,Hubaalhaddiiaadafkaaga furtowaxaanleeyahayawoodiyoxoogaanafkaagaku xidhodhagaxilaaaadkahadliweydo;eegintadhagaxee nahoryaal,runtiiwaxaanqaadikaraadhagaxooafkaaga kuqasbikaraaoodaankaaganawaanjebinkaraa 13MarkaasaaYahuudahwuxuuyidhi,Ilaahbaamarkhaati nagaah,inaananweligaydoonayninaankuladagaallano, eewalaalkeennasii,oowaannukaatagidoonnaa MarkaasaaYuusufwuxuukuyidhi,Fircoonnoolyahay,

haddiiboqorradareerKancaanoodhammuayidinla yimaadaan,gacantaydahaigaqaadina.

14Haddabautagaabbahaa,walaalkaanawuxuuiinoqon doonaaaddoon,waayo,wuxuudhacaygurigiiboqorka. MarkaasaaYahuudahyidhi,Maxaaadigaiyodabeecadda boqorkabaidinkadhexeeya,hubaalboqorkuwuxuukasoo dirayaagurigiisaoodhan,lacagiyodahabhaahaato hadiyadoamakharashyo,ooweliwaxaadkahadlaysaa koobkaagiiaadkuriddayboorsadawalaalkeenooaad leedahaywuukaaxaday?

15IlaahayhakafogeeyoinwalaalkeenBenyaamiinama midkamidahfarcankiiIbraahimaysidanusameeyaansi aykaagaxadaan,amaqofkale,haahaadoboqor,amiir, amaninkasta

16Haddabasidaasdaraaddeedjoojidacwaddansiaan dhulkaoodhammuumaqlinerayadaada,ooleh,Boqorkii Masarayaaraggaladoodaylacagyar,oowuudacweeyay oowalaalkoodaddoonbuuuqaatay

17Yuusufbaaujawaabayookuyidhi,Koobkanqaadooo igatagoowalaalkiinaddoonunoqo,waayo,waaxukunka tuuggainuuaddoonnoqdo

18MarkaasaaYahuudahwuxuuyidhi,Maxaaduga xishoonweydayinaadwalaalkeenkatagtoooaad koobkaagaqaadato?Hubaalhaddiiaadkoobkaaganasiiso, amakunjeerookale,walaalkeenkumadayndoonno lacagtalagahelogacantanin,siaynaanugudhimandoonin isaga

19MarkaasaaYuusufkujawaabay,Maxaadwalaalkaauga tagtayooaaduguiibisaylabaatanxabbadoodoolacagah ilaamaanta,maxaadsewalaalkaasidanookaleugusamayn weyday?

20MarkaasaaYahuudahwuxuuyidhi,Rabbiguwaa markhaatidhexdeennaahinaannaanrabindagaalkaaga, haddabawalaalkeennasiiya,oowaannukaatagidoonnaa annagooaanmuranla'aan

21MarkaasaaYuusufjawaabayoowuxuuyidhi,Haddii boqorradadalkaoodhammuayisuyimaadaan,walaalkiin gacantaydakamaqaadikaraanMarkaasaaYahuudahyidhi, Maxaannuaabbahayougunidhaahnaamarkuuarkoin walaalkeenuusannalaimanoouuubaroorandoono?

22Yuusufnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Kanu waawaxaaadaabbahaausheegidoontaan,oowaxaadku tidhaahdaan,Xadhigguwuxuudabagalaybaaldigii.

23MarkaasaaYahuudahyidhi,Hubaalwaxaadtahay boqor,maxaadsewaxyaalahanuguhadlaysaaadigoosi beenahuxukumaya?Hoogwaxaalehboqorkakulamid ah

24Yuusufbaaujawaabayooyidhi,Majiroxukunbeenah ookujirahadalkiiaanwalaalkiinYuusufugahadlay, waayo,dhammaantiinwaxaadreerMidyaankuiibiseen labaatanxabbadoodoolacagah,oodhammaantiinwaad beeniseenaabbahaaoowaxaadkutidhaahdeen,Bahalxun baacunay,Yuusufnawaalajeexjeexay

25MarkaasaaYahuudahyidhi,Baleeg,dabkiiSheemayaa qalbigaygakugubanaya,haddawaxaandalkaagaoodhan kugubidoonaadabMarkaasaaYuusufkujawaabayoo yidhi,HubaalwalaashaaTaamaaroodishaywiilashaada ayaadabkiiShekemdeminaysay

26MarkaasaaYahuudahwuxuuyidhi,Haddaantimahayga kasoobixiyo,Masaroodhanwaxaankabuuxindoonaa dhiiggeeda

27Yuusufnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Sidaas ookaleayaadusamaysaawalaalkaaaadiibisay,ooaad khamiiskiisiidhiigkuriddayooaadaabbahaaukeentaysi uuuyidhaahdobahalxunbaacunay,dhiiggiisiinawaakan.

28MarkiiYahuudahmaqlaywaxaasayuuaaducadhooday, cadhadiisiinawaykukululaatay,oomeeshaaswaxaa hortiisajoogaydhagaxmiisaankiisuahaaafarboqoloo sheqel,ooYahuudahnaaadbuuucadhooday,oogacantiisa ayuudhagaxiikuqaatayoosamadaayuukutuurayoo gacantiisiibidixayuukuqabtay

29Markaasuukadibcagihiisahoosdhigay,oowuxuuku fadhiistayxooggiisiioodhan,dhagaxiinawuxuunoqday ciidkatimidxooggaYahuudah.

30YuusufmarkuuarkayfalkiiYahuudah,aadbuunau cabsaday,laakiinwuxuuamraywiilkiisiiManaseh,isna wuxuukusameeyeydhagaxkaleoolamidahfalkii Yahuudah,Yahuudahnawuxuuwalaalihiiskuyidhi, Midkiinnayuusanodhan,NinkanuwaaMasri,laakiin markuuwaxansameeyowuxuukasoojeedaaqoyska aabbahayo

31Yuusufnawuxuuyidhi,Xoogkeliyalagumasiiyo, waayo,annagunawaxaannahayragxoogbadan,maxaad noogufaanaysaadhammaanteen?MarkaasaaYahuudah wuxuuYuusufkuyidhi,Waankubaryayaainaad walaalkeennoosoodirtooodalkaagahaburburinmaanta.

32MarkaasaaYuusufujawaabayookuyidhi,Tagaoo aabbahaausheega,bahalxunbaacunaysidaadwalaalkiin Yuusufugatidhaahdeen.

33MarkaasaaYahuudahlahadlaywalaalkiisNaftaali,oo wuxuukuyidhi,Dhaqso,tagootirdhammaan waddooyinkaMasar,ookaalayooiisheeg.Markaasaa Simecoonkuyidhi,Waxanuyaanaykugudhibin;hadda waxaantegidoonaabuurta,oowaxaankasooqaadi doonaadhagaxweynoobuurtaah,oowaxaankuburburin doonaamidkastaooMasarkuyaal,oowaxaandilidoonaa waxakujiraoodhan

34Yuusufnawuxuumaqlayhadalladiiwalaalihiisay hortiisakagahadleenoodhan,manaayogayninYuusuf fahmay,waayo,waxayumaleeyeeninuugaranwaayay inuuCibraanigakuhadlo.

35Yuusufnaaadbuuugacabsadayhadalladiiwalaalihiissi aysanMasarubaabbi'in,oowuxuuamraywiilkiisii Manaseh,oowuxuukuyidhi,Tagooiisooururi dhammaandadkaMasardeggan,iyoraggaxooggabadan oodhan,oohaiiyimaadeenhaddaiyagoofardoiyolugah iyoalaabmuusikoookaladuwanwata,Manasehnawuu tegeyoosidaasbuuyeelay

36NaftaalinawuutegeysidiiYahuudahkuamray,waayo, Naftaaliwuxuuahaamidcagofududulehsidamidkamid ahdeeradadheereeya,oowuxuukusoconjiraysabuullada hadhuudhkaoomaayjebinjirinhoostiisa

37MarkaasuutegeyootiriyeywaddooyinkaMasaroo dhan,wuxuunaarkayinayyihiinlabaiyotoban,oointuu degdeguyimidayuuusheegayYahuudah,Yahuudahna wuxuuwalaalihiiskuyidhi,Wardegdegaoomidkiin walubaseeftiisadhexdakuxidho,oowaannukagudbi doonnaaMasaroodhammaantoodwaannulayndoonnaa, ooyaanmidnakahadhin

38MarkaasaaYahuudahwuxuuyidhi,Baleeg,waxaan xooggaygakuburburindoonaasaddexwaddo,midkiin kastaanawuxuuburburindoonaahalwaddoOomarkay

dadkaYahuudahhadalkankuhadlayeen,dadkiiMasar degganaaiyoraggiixooggabadnaaoodhanayaausoo dhowaadayiyagoowataalaabmuusikoahookaladuwan iyoqayloweyn.

39Tiradoodunawaxayahaydshanboqoloofardooleyah iyotobankunoolugah,iyoafarboqolooninooaanseef iyowarmolahayn,ookeliyagacmahoodaiyoxooggooda kudagaallamikara.

40Ooraggiixooggabadnaaoodhammuwaxayla yimaadeenduufaaniyoqayloweyn,oodhammaantood waxayhareereeyeenwiilashiiYacquuboowaycabsiiyeen, dhulkunawuugariiraycodkiiqayladooda

41OomarkiiwiilashiiYacquubarkeenciidamadanaad bayugabaqeennaftooda,Yuusufnasidaasbuuyeelaysiuu wiilashiiYacquubugacabsiiyoinayxasilloonaadaan

42MarkaasaaYahuudaharkaywalaalihiisoocabsanaya, oowuxuukuyidhi,Maxaaducabsanaysaaniyadoo nimcadaIlaahnalajirto?OomarkiiYahuudaharkaydadkii MasaroodhanookuwareegsanaaamarkiiYuusufinay cabsigaliyaan,Yuusufkeliyaayaaamray,ookuyidhi,Ha taabaninamidna

43MarkaasaaYahuudahdegdegayooseeftiisiisooqaatay, ooqayloweynooqadhaadhayuukuqayliyey,ooseeftiisii buukudhuftay,oodhulkaayuukubooday,ooweliwuuku qaylinayaydadkiioodhan.

44OomarkuuwaxaassameeyeyayuuRabbigucabsidii Yahuudahiyowalaalihiiskuridayraggiixooggabadnaa iyodadkiihareerahoodakuwareegsanaaoodhan.

45Dhammaantoodwaykacarareenqayladiiqaylada, waynabaqeenoomidbamidkakaleayuukudhacay,qaar badanookamidahnawaydhinteenintiiaydhacayeen,oo dhammaantoodwaxaykacarareenYahuudahiyo walaalihiisiyoYuusufhortooda

46Oointaycarareen,Yahuudahiyowalaalihiiswaxay eryadeengurigiiFircoon,dhammaantoodnawaybaxsadeen, YahuudahnawuxuumarkaleYuusufhorfadhiistayoo wuxuuuguqayliyeysidiilibaaxookale,oowuxuuku qayliyeyqayloweynooaaduweyn

47Ooqayladiinameelfogbaalagamaqlay,dadkiiSukod degganaaoodhammunawaymaqleen,Masaroodhanna waygariireencodkiiqaylada,derbiyadiiMasariyodalkii Goshennawaykadhaceengariirkiidhulkaawgiis, Fircoonnacarshigiisiiayuudhulkakadhacay,oo dhammaandumarkiiuurkalahaaeeMasariyoGoshenway foolanayeenmarkaymaqleenqayladiigariirka,waayo,aad bayucabsadeen.

48Fircoonbaafarriindirayookuyidhi,Waamaxay waxanmaantakadhacaydalkaMasar?Oowayyimaadeen oowaxayusheegeenwaxwalbabilowgiiilaa dhammaadkii,Fircoonnawuubaqay,wuunayaabayooaad buuucabsaday

49Cabsidiisiinawaysiikorodhaymarkuumaqlay waxyaalahanoodhan,oowuxuuYuusufudirayisagooleh, WaxaadiikeentayCibraaniyadasiayMasaroodhanu baabi'iyaan,maxaadkusamayndoontaaaddoonkaas tuuggaah?Iskadaaooisagaudaawalaalihiis,ooyaanan xumaantoodakuhalligmin,annaga,adigaiyoMasaroo dhan

50Oohaddiiaadanrabininaadwaxansamayso,iskadhaaf waxyaalahaygaqiimahalehoodhan,ooiyagalatag dalkooda,haddiiaadkufaraxdo,waayo,maantawaxay

baabbi'indoonaandalkaygaoodhan,oowaxaydili doonaandadkaygaoodhan;xataadumarkaMasaroodhan waydhicisoobeenqayladoodaawgeed;baleegwaxay sameeyeenookeliyaqayladoodaiyohadalkooda,oo welibahaddiiayseefladagaallamaan,waybaabbi'in doonaandalka;haddabasidaasdaraaddeeddoorowaxaad rabto,anigaiyoCibraaniyada,haddayMasartahayama haddayCibraaniyadatahay.

51MarkaasayyimaadeenooYuusufusheegeenhadalladii Fircoonoodhanoouuisagakasheegay,Yuusufnaaadbuu ugacabsadayhadalladiiFircooniyoYahuudah, walaalihiisnawaxayhortiisataagnaayeeniyagoo cadhaysanooxanaaqsan,wiilashiiYacquuboodhammuna waxayYuusufuguqayliyeensidabuuqabaddaiyo hirarkeedaookale

52YuusufnaaadbuuugabaqaywalaalihiisiyoFircoon aawadood,Yuusufnawuxuuraadsadaycudurdaaruuisugu sheegowalaalihiis,siaanayMasaroodhanubaabbi'in

53MarkaasaaYuusufwuxuuamraywiilkiisiiManaseh, Manasehnawuutegeyoowuxuuusoodhowaaday Yahuudah,oogacantiisiiayuugarbihiisasaaray,cadhadii Yahuudahnawaydegganayd.

54MarkaasaaYahuudahwuxuuwalaalihiiskuyidhi, Midkiinnayuusanodhaninkanuyahayfalkiidhallinyaro Masriah,waayo,kanuwaashuqulkiigurigaaabbahay.

55MarkiiYuusufarkayoouuogaadayincadhadii Yahuudahayqaboojisay,ayuuusoodhowaadayinuukula hadloYahuudahluuqaddajilicsan.

56YuusufnawuxuuYahuudahkuyidhi,Runtiirunbaad sheegaysaaoomaantawaadxaqiijisaywaxaadku tidhaahdoxooggaaga,Ilaahaagakugufarxanahakuu kordhiyowanaaggaaga;laakiiniisheegsababtaaad walaalahaaoodhaniigalamurmaysowiilkaaawadiis, maxaayeelaymidkoodnahalerayiigamauusanhadlin isaga

57MarkaasaaYahuudahYuusufujawaabay,oowuxuuku yidhi,Hubaalwaadogaandoontaainaanwiilkauahaa ammaanaabbihiis,oowuxuuyidhi,Haddaananukeenin isaga,anigueeddawuuqaadidoonaaweligiis

58Sidaasdarteedwaxaankaagasoodhawaaday walaalahayoodhan,waayo,waxaanarkayinaadanrabin inaadisagakatagto;haddabaraalliiganoqoinaadisaga naladirto,oobaleeg,waxaanahaandoonaabeddelkiisa,si aankuuguadeegowaxkastaooaadrabto,waayo,meel kastaooaadiidirtowaxaantegidoonaasiaankuugu adeegoxoogbadan.

59Haddabaiidirboqorxoogbadanookaacaasiyoobay, oowaadogaandoontaawaxaaankusamayndoonoisaga iyodhulkiisaba;inkastaoouuhaystofardooleyiyolugah amadadaaduxoogbadan,dhammaantoodwaandili doonaaoomadaxaboqorkaayaanhortaadakeenidoonaa

60Miyaadanogaynamamiyaadanmaqlininaabbaheen IbraahimiyoaddoonkiisiiEliiceserayhalhabeenku laayeenboqorradiireerCeelaamoodhan,iyagooaan midnakareebin?Taniyomaalintaasxooggiiaabbaheen waxaanaloosiiyeydhaxalahaan,annagaiyo farcankeennabaweligiis.

61MarkaasaaYuusufujawaabayoowuxuukuyidhi,Run baadsheegaysaan,beennaafkaagakumajirto,waayo, waxaasidookalenaloosheegayinCibraaniyaduayawood

leeyihiinooRabbigaIlaahoodunauuaadugufarxo, haddabayaahortoodaistaagikara?

62Sikastabahaahaatee,shuruuddanawgeedwaxaan walaalkiinudiridoonaahaddiiaadhortaydakeentaan walaalkiisooahwiilkiihooyadiis,ooaadkutidhaahdeen inuuidinkatagayoouuMasarudhoofay;oomarkaadii keentaanwalaalkiis,waankubeddelidoonaa,waayo midkiinnamauusanammaanuahaynaabbahaa,markuuii yimaadona,markaasayaanidinladiridoonaawalaalkiisoo aadammaanuahaydeen

63MarkaasaaYahuudahaadugucadhoodayYuusuf markuuwaxanyidhi,indhihiisunadhiigbayda'een,oo wuxuuwalaalihiiskuyidhi,Sideebuuninkanmaantau doonayaainuubaabi'iyoMasaroodhan?

64MarkaasaaSimecoonYuusufujawaabay,oowuxuuku yidhi,Miyaananmarkiihorekuusheegininaannaan garanaynmeeshauuusocdayiyoinuudhintayiyoinuu noolyahay,maxaasesayidkaygusidanuguhadlayaa?

65MarkaasaaYuusufarkaywejigiiYahuudah,oowuxuu gartayincadhadiisiiaybilaabatayinaykululaatomarkuula hadlay,ookuyidhi,Walaalkaakaleiikeenmeeshii walaalkan.

66Yuusufnawuxuuwalaalihiiskuyidhi,Hubaalwaxaad tidhaahdeenwalaalkiinwuudhintayamawuulumay, haddahaddaanmaantauyeedhooouuhortiinnaimaado, maanigaaisiinlahaahalkiiwalaalkiis?

67Yuusufnawuxuubilaabayinuuhadlooouuqayliyo, Yuusufow,Yuusufow,maantahortaydakaalay,oo walaalahaausoomuuqooohortoodafadhiiso

68MarkiiYuusufhadalkanhortoodakahadlay,waxaymid walbasikaleueegeensiayuarkaanmeeshaYuusufka horimandoono

69Yuusufnawuxuuarkayshuqulladoodaoodhan,oo wuxuukuyidhi,Maxaadhalkaniyohalkaasueegaysaan? AniguwaxaanahayYuusufkiiaadMasarkaiibiseen, haddabahaidinkamurugoonininaadiiibiseen,waayo, Ilaahbaahortiinnaiisoodiraysiaantaageerousiiyo abaartii

70Walaalihiisnawaykacabsadeenmarkaymaqleen hadalkiiYuusuf,Yahuudahnaaadbuuugacabsaday.

71MarkiiBenyaamiinmaqlayhadalladiiYuusuf,ayuu hortoodajoogayoogurigakujiray,Benyaamiinnawuxuu uordaywalaalkiisYuusuf,wuunaiskuduubayooqoortiisa ayuukudhacay,waynaooyeen

72OomarkiiwalaalihiisYuusufarkeeninBenyaamiin qoortiiwalaalkiiskudhacayoouulaooyay,ayayYuusuf kudhaceenooiskuduubeen,oowaxayYuusuflaooyeen oohinaaduweyn.

73MarkaasaacodkiilagamaqlaygurigiiYuusufoo sheegayainayyihiinwalaalihiisYuusuf,Fircoonnaaad buuugafarxiyey,waayo,wuukabaqayinayMasar baabi'iyaan.

74FircoonnawuxuuYuusufudirayaddoommadiisiiinay uhambalyeeyaanwalaalihiisoouyimid,saraakiishii ciidankaiyociidankiioodhanooMasarjoogaynawaxayu yimaadeeninayYuusuflarayray,Masaroodhammunaaad bayugufarxeenwalaalihiisYuusuf.

75MarkaasaaFircoonaddoommadiisiiudirayYuusuf,oo wuxuukuyidhi,Walaalahaausheeginaywaxwalbaooay leeyihiinsooqaadaanoohaiiyimaadaan,oowaxaandhigi

doonaameeshauguwanaagsandalkaMasar,wayna sameeyeen.

76Yuusufnawuxuuamrayninkiigurigiisauxilsaarnaa inuuwalaalihiisukeenohadiyadoiyodhar,wuxuunau keenaydharbadanooisugujiradharboqortooyoiyo hadiyadobadan,Yuusufnawuxuuuqaybiyeywalaalihiis

77Markaasuuwalaalihiimidwalbasiiyaydhardahabiyo lacagah,iyosaddexboqolooxabbadoodoolacagah, Yuusufnawuxuukuamrayindhammaantoodlaxidho dharkan,ooFircoonlahorkeeno

78FircoonmarkuuarkayinwalaalihiisYuusufoodhami ayyihiinraggeesiahooquruxbadan,ayuuaadufarxay

79DabadeednawaxaykatageenFircoonhortiisasiayu tagaandalkiiKancaan,ooayutagaanaabbahood, walaalkoodBenyaamiinnawuulajiray

80YuusufbaakacayooFircoonkasiiyeykowiyotoban gaadhifaras,Yuusufnawuxuusiiyeygaadhifaraskiisiiuu fuulaymaalintiilagucaleemosaarayMasarsiuuaabbihiis Masarugugeeyo;Yuusufnawuxuuudiraydhammaan carruurtiiwalaalihiis,dharkiiaytiradooduahayd,iyoboqol xabbadoodoolacagahmidkiiba,sidookalenawuxuuu dirayxaasaskawalaalihiisdharkaxaasaskaboqorka,wuuna udiray

81Wuxuumidwalbasiiyeytobanninoowalaalihiisahsi ayulatagaandalkaKancaansiayuguadeegaan,siayugu adeegaancarruurtoodaiyowaxkastaooayleeyihiinmarka ayMasaryimaadaan

82YuusufnawuxuugacantawalaalkiisBenyaamiinusoo diraytobandharoouuusoodiraytobankiisiiwiil,qaybka badanintakaleeecarruurtaYacquub

83Markaasuumidkiibakontonxabbooolacagahiyo tobangaadhifarasudirayFircoonawgiis,oowuxuu aabbihiisudiraytobandameerooaykuraranyihiin dhammaanraaxadaMasar,iyotobandameeroodooayku raranyihiinhadhuudhiyokibisiyocuntoaabbihiisiyointii lasocotayoodhan,siaycuntouguhelaanjidka

84MarkaasuuwalaashiisDiinausoodiraydharlacagiyo dahabah,iyofooxiyomalmal,iyocuudiyodahabdumar ahooaadubadan,ooisnawuxuukasoodirayxaasaskii FircoonxaasaskiiBenyaamiin.

85Markaasuuwalaalihiisoodhan,iyonaagahoodaba, siiyeydhagaxyoonikalayidhaahdoiyobeduliyum,iyo waxkastaooqaaliahookamidahdadkiiwaaweynaaee Masar,waxkastaooqaaliahookamidahmahadhinwixii Yuusufudirayreerkiiaabbihiismooyaane

86Markaasuuwalaalihiisdiray,waynatageen,oo walaalkiisBenyaamiinbuuladiray

87Yuusufnawuulabaxayiyagasiuuuraacojidkaloo maroxuduudkaMasar,oowuxuukuamrayinay yimaadaanMasarooaykahadlaanaabbihiisiyoreerkiisa

88Markaasuukuyidhi,Hakumurminjidkadhexdiisa, waayo,waxaaswuxuukayimidRabbigasiuudadbadan ugailaaliyogaajo,waayo,waxaawelidalkakajiridoona shansanoooabaarah

89Wuunaamray,isagooleh,Markaadtimaadaandhulka Kancaan,hasikedisahaabbahayuguhorimaanina arrintan,laakiinkudhaqmaxigmaddiinna.

90Yuusufnawuukajoogsadayinuuamarsiiyo,wuuna jeestayooMasarkunoqday,wiilashiiYacquubnawaxayu tageendalkiiKancaaniyagoofaraxsanoorayraynu muujinayaaabbahoodYacquub

91Oowaxayyimaadeenxuduudkiidhulka,oowaxayisku yidhaahdeen,Maxaankusamayndoonnaaarrintan aabbahayohortiisa,waayo,haddiiaansikedisahugu nimaadnoooaanusheegnoarrinta,aadbuuuganaxi doonaahadalladeenna,manarumaysandoono.

92Waynasocdeenilaaayguryahoodausoodhowaadeen, waxaynaheleenSerach,gabadhiiAasheeroousoo baxaysainaylakulanto,gabadhunaaadbayu wanaagsanaydoosirahayd,waxaynagaranaysaysidaloo ciyaarokataaradda

93Wayuyeedheen,waynahortimid,waynadhunkatay, waynaqabteenookataaradayaysiiyeen,iyagooleh,Bal haddaaabbahayagahortag,oohortiisafadhiiso,oo kataaraddagaraac,ooerayadankuhadal

94Waxaykuamreeninaygurigoodatagto,kataaraddana wayqaadatayoohortoodaayaykudegdegtay,waynatimid oowaxayfadhiisataymeeludhowYacquub

95Oosifiicanayayuciyaartayoouheestay,waxaynaku hadashaymacaankaereyadeeda,Yuusufabtigaywuunool yahay,wuxuunakataliyaadalkaMasaroodhan,mana dhiman

96Waynasiiwadayinaykucelcelisoooaykuhadasho erayadan,Yacquubnawuumaqlayhadalladeediiwaynaku qanceen

97Wuudhegaystayiyadoolabajeeriyosaddexjeerku celcelinaysa,farxadnawaxayqalbigaYacquubkagashay macaankaerayadeeda,ruuxiiIlaahnawuuduljoogay, wuxuunaogaainerayadeedaoodhanayrunyihiin.

98YacquubnawuuuduceeyeySeraxmarkayerayadan hortiisakulahadashay,oowuxuukuyidhi,Gabadhay, geeriduweligeedhakaaadkaan,waayo,waxaadsoo noolaysayruuxaygaKaliyahortaydakuhadalsidaadu hadashay,waayo,waxaadigufaragelisayerayadaadaoo dhan.

99Waysiiwadatayinayerayadankuheesto,Yacquubna wuudhegaystayoowaykafarxisay,wuunafarxay,ruuxii Ilaahnawuuduljoogay.

100Intuuwelilahadlayay,wiilashiisiiayaauyimidisaga oowatafardo,gaadhifardood,iyodharboqornimo,iyo addoommohortoodakuordaya.

101Yacquubnawuukacaysiuuugahortago,wuxuuna arkaywiilashiisiiooxirandharkiiboqornimada,wuxuuna arkaydhammaankhasnadihiiuuYuusufusoodiray.

102Waxaykuyidhaahdeen,OgowinwalaalkeenYuusuf noolyahay,waanakanxukumadalkaMasaroodhan, waanaisagakannalahadlaysidaankuusheegnay.

103Yacquubnawuxuumaqlayhadalladiiwiilashiisaoo dhan,qalbigiisunawuukaxumaahadalladooda,waayo,ma uurumaysankarinilaauuarkaywixiiYuusufsiiyeyoo dhaniyowixiiuuusoodiray,iyocalaamooyinkiiYuusuf kulahadlayoodhan

104Markaasayhortiisakafureen,oowaxayusheegeen wixiiYuusufsoodirayoodhan,midwalbanawuxuusiiyay wixiiYuusufusoodiray,wuunaogaainayrunsheegeen, aadbuunaugufarxaysheekadiiwiilkiisa

105Yacquubnawuxuuyidhi,Waaigufilantahayin wiilkaygiiYuusufwelinoolyahay,waantegidoonaaoo waanarkidoonaakahorintaanandhiman

106Wiilashiisiinawaxayusheegeenwixiikudhacayoo dhan,Yacquubnawuxuuyidhi,Masarbaantegidoonaasi aanuarkowiilkaygaiyofarcankiisa

107Yacquubnawuukacayoowuxuuxidhaydharkii Yuusufusoodiray,kadibmarkuumaydhayootimaha xiiray,ayuumadaxiisasaarayduubkiiYuusufusoodiray

108DhammaandadkiireerYacquubiyodumarkoodiiba waxayxidheendharkiiYuusufusoodiray,aadbaynaugu farxeenYuusufinuuwelinoolyahayoouuMasarka talinayo,

109DadkiireerKancaanoodhanayaamaqlaywaxaas, waynayimaadeenooaadbayugufarxeenYacquubinuu welinoolyahay

110Yacquubnawuxuusaddexmaalmoodusameeyey diyaafad,boqorradiireerKancaanoodhaniyoamiirradii dalkanawaycuneenoocabbeen,waynakufarxeenreerkii Yacquub

CUTUBKA55

1MarkaasaaYacquubyidhi,Waantegidoonaaoo wiilkaygaMasarbaankuarkidoonaa,kadibnawaxaanku noqondoonaadalkiiKancaanooIlaahIbraahimkala hadlay,waayo,kamabixikarodalkiiaankudhashay

2Baleeg,eraygiiRabbigubaauyimid,oowuxuukuyidhi, TagMasaradigaiyoreerkaagaoodhan,oohalkaasiska joog,hakabaqininaadMasarkudhaadhacdo,waayo, halkaasayaankaagadhigidoonaaquruunweyn.

3Yacquubnawuxuuiskuyidhi,Waantegidoonaaoo wiilkaygawaanarkidoonaabalincabsidaIlaahiisaayweli qalbigiisakujirtodadkaMasaroodhan.

4MarkaasaaRabbiguwuxuuYacquubkuyidhi,Haka baqinYuusuf,waayo,weliwuudaacadnimadiisasiihayaa siuuiiguadeego,sidiiaadilajeceshahayookale, Yacquubnaaadbuuugufarxaywiilkiisa

5WaagaasYacquubwuxuuwiilashiisiiiyoreerkiisiibaku amrayinayMasartagaansidiiRabbigukuamray, Yacquubnawuxuukacayisagoolasocdawiilashiisiiiyo reerkiisiioodhan,oowuxuukabaxaydalkiiKancaan isagoofaraxsanooqalbirayraynleh,oowaxaytageen dalkiiMasar

6OomarkayMasarusoodhowaadeen,Yacquubwuxuu YahuudahudirayYuusufsiuuxaaladMasarahugutuso, Yahuudahnawuxuuyeelaysidiiaabbihiiskuyidhi,oo intuuordayayuuYuusufuyimid,oowaxaymeeluga dhigeendalkiiGoshenooreerkiisiioodhan,Yahuudahna wuukusoonoqdayoowuxuuusoosocdayaabbihiis

7Yuusufnawuxuudiyaariyeygaadhifaraskii,oowuxuu soourursadayraggiisiixooggabadnaaoodhan,iyo addoommadiisii,iyosaraakiishiiMasaroodhan,siayu tagaanooayulakulmaanaabbihiisYacquub.Markaasaa amarkiiYuusuflagudhawaaqayMasar,oolaguyidhi,Ku allakiiaanYacquublakulminwuudhimandoonaa 8MaalintiixigtayYuusufwuxuuMasaroodhanlabaxay ciidanaadubadanooxoogbadan,dhammaantoodna waxayxidhnaayeendharmarowanaagsaniyoguduud,iyo alaablacagiyodahabah,iyoalaabtoodiidagaalka

9MarkaasaykulligoodwaxayutageeninayYacquubla kulmaaniyagoowataalaabmuusikoookaladuwan,oo watadurbaaniyodafaf,oomalmaliyoaloekudaadiyey jidkaoodhan,oodhammaantoodnasidaasayyeeleen, dhulkunaqayladoodiiayuulagariiray

10DumarkiiMasaroodhanwaxayfuuleensaqafyada MasariyoderbiyadasiayYacquubulakulmaan,oo

madaxaYuusufnawaxaasaarnaataajkiiboqortooyada Fircoon,waayo,Fircoonbaausoodirayinuuxidho markuuaabbihiislakulmayay

11MarkiiYuusufusoodhowaadaykontondhudhun aabbihiis,ayuugaadhifaraskiikadegayoowuxuuusocday aabbihiisOosaraakiishiiMasaroodhaniyo saraakiisheediinamarkayarkeeninYuusufcagihiisaku socdayoousoodhowaadayaabbihiis,ayayiyagunaka degeenoolugeeyeenxaggaYacquub

12MarkiiYacquubusoodhowaadayxeradiiYuusuf, YacquubwuxuuarkayxeradiiisagaiyoYuusufusoo socota,waynakufarxeen,Yacquubnawuulayaabay

13MarkaasaaYacquubwuxuuYahuudahkuyidhi,Waa kumaninkaaankuarkoxeradaMasarookulabisandhar boqornimooolehdharaaducasoomadaxiisasaarantaaj boqornimo,ookasoodegaygaadhifaraskiisiioonoosoo socda?MarkaasaaYahuudahwuxuuaabbihiisugu jawaabay,ookuyidhi,WaawiilkaagaYuusufooah boqorka;Yacquubnawuukufarxayinuuarkoammaanta wiilkiisa

14MarkaasaaYuusufusoodhowaadayaabbihiis,oo wuxuuusujuudayaabbihiis,dadkiixeradaoodhammuna dhulkayisagakulasujuudeenYacquubhortiisa

15MarkaasaaYacquubkuordayoousooordaywiilkiisii Yuusuf,ooqoortiisaayuukudhacayoodhunkaday,wayna ooyeen,Yuusufnaaabbihiisbuuiskuduubayoodhunkaday, waynaooyeen,oodadkiiMasaroodhammunawayla ooyeen.

16MarkaasaaYacquubYuusufkuyidhi,Haddawaanfarxi doonaamarkaanwejigaagaarko,inaadwelinooshahayoo ammaankujirto.

17WiilashiiYacquubiyonaagahooda,iyocarruurtooda, iyoaddoommadooda,iyoreerkiiYacquuboodhammuaad bayulaooyeenYuusuf,waynadhunkadeenooaadbayula ooyeen

18Yuusufiyodadkiisiioodhammunawaxaykunoqdeen dalkiiMasar,Yacquubiyowiilashiisiiiyocarruurtiisiioo dhammunawaxayYuusuflayimaadeenMasar,Yuusufna wuxuugeeyeymeeshauguwanaagsanMasar,ookutaal dalkaGoshen.

19Yuusufnawuxuuaabbihiisiyowalaalihiiskuyidhi, WaantegidoonaaooFircoonbaanusheegidoonaa,oo waxaankuodhandoonaa,Walaalahayiyoreerkiiaabbahay iyowaxaylahaayeenoodhanayaaiiyimid,oobaleeg, waxayjoogaandalkaGoshen

20Yuusufnasidaasbuuyeelay,oowuxuukasoocay walaalihiisRuubeen,iyoIsaakaar,Sebulun,iyowalaalkiis Benyaamiin,oowuxuuhordhigayFircoon.

21MarkaasaaYuusufwuxuuFircoonlahadlay,ooku yidhi,Walaalahayiyoreerkiiaabbahayiyowixiiay lahaayeenoodhan,iyoadhigoodiiiyolo'doodiibaayaaiiga yimiddalkiiKancaaninayMasarjoogaan,waayo,abaartu aadbayuguxumayd

22MarkaasaaFircoonwuxuuYuusufkuyidhi,Aabbahaa iyowalaalahaadhigmeeshauguwanaagsandalka,ooha kareebinwaxkastaoowanaagsan,oohakadhigininay cunaanbaruurtadhulka.

23Yuusufnawuxuukujawaabay,Baleeg,waxaaniyaga dhigaydalkaGoshen,waayo,waaadhijirro,haddabaha joogeenGoshensiayadhigoodaudaajiyaanmeelka baxsanMasriyiinta

24MarkaasaaFircoonwuxuuYuusufkuyidhi,Walaalahaa kusameewaxkastaooaykuusheegaan.Wiilashii YacquubnawaxayusujuudeenFircoon,waynakatageen isagasinabadah,kadibnaYuusufwuxuuaabbihiishor keenayFircoon.

25YacquubnawuuyimidoousujuudayFircoon, YacquubnaFircoonbuuuduceeyey,markaasuubaxay; Yacquubiyowiilashiisiioodhan,iyoreerkiisiioo dhammunawaxaydegeendalkiiGoshen

26Sannaddiilabaad,ooahaydboqoliyosoddonaadoo cimrigiiYacquub,Yuusufwuxuuaabbihiisiyowalaalihiis iyoreerkiiaabbihiisoodhanuquudiyeycuntoay carruurtooducunaan,maalmihiiabaartaoodhan;waxbana umaaybaahnayn

27Yuusufnawuxuuiyagiisiiyeyqaybtiiugufiicnaydee dalkaoodhan;waxaylahaayeenwixiiugufiicnaaeeMasar wakhtigiiYuusufoodhan;Yuusufnawuxuusannadwalba siinjirayiyagaiyoreerkiiaabbihiisoodhandhariyodhar; wiilashiiYacquubnawaxaysiammaanahMasarkujoogi jireenintiiwalaalkoodahaaoodhan

28Yacquubnahadiyojeerwuxuuwaxkacunijiraymiiska Yuusuf,Yacquubiyowiilashiisunahabeeniyomaalin toonamiiskaYuusufkamaaytegin,markalagareebo waxaaycarruurtiisuguryahoodakucunaan

29Masaroodhammuwaxaycuneencuntowakhtigii abaartiireerYuusuf,waayo,Masriyiintiioodhammu waxayiibiyeenwixiiaylahaayeenoodhanabaartii aawadeed.

30YuusufnawuxuudhulkiiiyobeerihiiMasaroodhan cuntouguiibsadayFircoonaawadiis,Yuusufnawuxuu Masaroodhancuntokuquudiyeymaalmihiiabaartaoo dhan,Yuusufnawuxuusooururiyaylacagtiiiyodahabkii oodhaneeuyimidhadhuudhkiiaykaiibsadeendalkaoo dhan,wuxuunaurursadaydahabiyolacagbadan,ooaanay kujirindhagaxyoonikalayidhaahdo,iyobeduliyumiyo dharqaaliahooayYuusufugakeeneenmeelkastaoo dalkakamidahmarkiilacagtoodiidhammaatay.

31Yuusufnawuxuuqaataylacagtiiiyodahabkiioodhan eegacantiisakujiray,ooahaaqiyaastiilabaiyo toddobaatantalantioodahabiyolacagah,iyodhagaxyo onikalayidhaahdoiyobeduliyumooaadubadan Yuusufnawuutegeyooafarmeeloodayuukuqariyey,oo meelayuumeelkuqariyeycidladaudhowBaddaCas, meelnawuxuukuqariyeyWebigaPerathagtiisa,meelna wuxuukuqariyeycidladakasoohorjeeddacidladaFaaris iyoMaaday.

32Markaasuuqaybkaqaataydahabkiiiyolacagtiihadhay, oowuxuusiiyeywalaalihiisoodhaniyoreerkiiaabbihiis oodhan,iyodumarkiireerkiiaabbihiisoodhan,intii kalenawuxuukeenaygurigiiFircoon,ooahaaqiyaastii labaatantalantioodahabiyolacagah

33YuusufnawuxuuFircoonsiiyeydahabkiiiyolacagtii hadhayoodhan,Fircoonnawuxuukuridaykhasnaddii,oo wakhtigiiabaartukajoogsataydhulka,oowaxaybeerteen oogoosteendhulkaoodhan,oowaxaysannadwalbaheli jireentiradoodiicaadigaahayd;waxbamaaywaayin

34YuusufnasiammaanahayuuMasarugunoolaa,dalkii oodhannawuxuukujiraytalada,aabbihiisiyowalaalihiis oodhammunawaxaydegeendalkiiGoshenooway qabsadeen.

35Yuusufnaaadbuuugaboobay,gabowbuunaladhacay; oolabadiisiiwiilooahaaEfrayimiyoManasehnawaxay joogeenreerYacquub,iyagoolajirawiilashiiYacquub walaalahood,inaybartaanjidadkaRabbigaiyosharcigiisa. 36YacquubiyowiilashiisiinawaxaydegeendalkaMasar ookuyaaldhulkaGoshen;waynahantiyeen,waynabateen ookutarmeen

CUTUBKA56

1YacquubnawuxuudalkaMasarkunoolaatoddobaiyo tobansannadood,wakhtigiiYacquubnawuxuuahaaboqol iyotoddobaiyoafartansannadood.

2WaqtigaasYacquubwaxaakudhacayxanuunkiiuuu dhintay,markaasuuudirayoouyeedhaywiilkiisiiYuusuf Masar,wiilkiisiiYuusufnawuxuukayimidMasar, Yuusufnawuxuuuyimidaabbihiis

3MarkaasaaYacquubwuxuuYuusufiyowiilashiisiiku yidhi,Baleega,waandhimanayaa,ooIlaaha awowayaashiinayaaidinsoobooqandoona,oowuxuuidin soocelindoonaadalkiiRabbiguugudhaartayinuuidin siinayoidinkaiyocarruurtiinnaidinkadambaysaba, haddabamarkaandhinto,iaasgodkakuyaalMakfelahoo kuyaalXebroon,ookuyaaldalkaKancaan,ooudhow awowayaashay.

4Yacquubnawuxuuwiilashiisiikudhaariyeyinayku aasaanMakfelahookutaalXebroon,wiilashiisiinawayu dhaarteenisagaarrintan.

5Oowuxuuiyagiikuamray,ookuyidhi,Rabbiga Ilaahiinnaahuadeega,waayo,kiiawowayaashiin badbaadiyeyayaaidinkasamatabbixindoonadhibaatooo dhan

6MarkaasaaYacquubyidhi,Carruurtaadaoodhanii yeedha,oodhammaancarruurtiiwiilashiiYacquubayaa yimidoohortiisafadhiistay,Yacquubnawuuuduceeyey, oowuxuukuyidhi,RabbigaIlaahaawowayaashiinhaidin siiyokunjeerookale,oohaidinbarakeeyo,oohaidin siiyobarakadaaabbahiinIbraahim;oocarruurtiiwiilashii Yacquuboodhammunamaalintaaswaybaxeenkadib markuubarakeeyey.

7MaalintiixigtaynaYacquubwuxuumarkaleuyeedhay wiilashiisii,oodhammaantoodwayisuyimaadeenoou yimaadeenoohortiisayfadhiisteen,oomaalintaas Yacquubnawuxuuwiilashiisiiuduceeyeykahorintuusan dhiman,midwalbanawuuuduceeyeysidabarakadiisu ahayd;baleeg,waxaykuqorantahaykitaabkasharciga RabbigaookusaabsanreerbinuIsraa'iil

8MarkaasaaYacquubwuxuuYahuudahkuyidhi,Waan ogahaywiilkaygainaadtahayninxoogbadanoo walaalahaautaliya;utaliyaiyaga,wiilashaadunawaxayu talindoonaancarruurtoodaweligood

9Kaliyabarwiilashaadaqaansadaiyohubkadagaalkaoo dhan,siayuladagaallamaandagaalladawalaalkoodoo xukumidoonacadowgiisa

10MarkaasaaYacquubmarkalewiilashiisiikuamray,oo wuxuukuyidhi,Baleeg,maantawaxaanlaururindoonaa dadkayga,ooMasarigasooqaadooiguaasgodka Makfelah,sidiiaankuguamray

11Laakiinwaanidinbaryayaaye,wiilashiinnamidkoodna imaqaadikaro,idinkakeliya,oosidanookaleayaadii

samayndoontaanmarkaadmeydkaygauqaaddaandalka Kancaansiaadiaastaan, 12Yahuudah,iyoIsaakaar,iyoSebulunwaxayqaadi doonaanqabrigaygaxaggabari,Ruubeen,Simecoon,iyo Gaadnaxaggakoonfureed,Efrayim,Manasehiyo Benyaamiinnaxaggagalbeed,Daan,Aasheer,iyo Naftaalinaxaggawoqooyi

13yuusanLaawikulaqaadan,waayo,isagaiyo wiilashiisubawaxaylaqaadidoonaansanduuqaaxdiga RabbigareerbinuIsraa'iilxeradadhexdeeda,wiilkayga Yuusufnayuusanqaadan,waayo,ammaantiisusidaasoo kalehaahaato,laakiinseEfrayimiyoManasehayaa meeshiisajoogidoona.

14Sidaasaadigusamayndoontaanmarkaadigeysaan;wax kastaooaanidinkuamrohadayacin,oowaxaadnoqon doontaamarkaadsidaasiisamaysaan,inRabbiguidin xusuusandoonoidinkaiyocarruurtiinnaidinka dambaysabaweligiin

15Haddabawiilashaydiiyow,midkiinkastaabawalaalkiis iyoxigaalkiisamaamuusa,oocarruurtiinnaiyo carruurtiinnaidinkadambaysanakuamarinayRabbiga Ilaahaawowayaashiinuadeegaanweligood.

16Siaadcimrigiinnuugudheeraadodalka,adigaiyo carruurtaadaiyocarruurtacarruurtiinnubaweligiin, markaadsamaysaanwaxawanaagsanooqummanhortiisa RabbigaIlaahiinnaahhortiisa,ooaadjidadkiisaoodhan kusocotaan

17WiilkaygiiYuusufow,waankubaryayaacafi walaalahaaiyoxumaantoodaoodhaneeaykugu sameeyeen,waayo,Ilaahwuxuuugutalagalayadigaiyo carruurtaadaba.

18Wiilkaygiiyow,walaalahaahaudayndadkaMasar deggan,hanadhaawicindareenkooda,waayo,baleeg, waxaaniyagaudhiibayaagacantaIlaahiyogacantaadasi aadugailaalisoMasriyiintaWiilashiiYacquubnawaxay aabbahoodugujawaabeen,Aabbow,waxkastaooaad naguamartay,sidaasookaleayaansamayndoonnaa;Ilaah ookeliyahanalajiro

19Yacquubnawuxuuwiilashiisiikuyidhi,Sidaasookale Ilaahhaidinlajiromarkaadjidadkiisaoodhanxajisaan;ha kaleexaninajidadkiisaxaggamidigtaiyoxaggabidixda toonainaadsamaysaanwaxawanaagsanooqumman hortiisa.

20Waayo,waanogahayindhibaatooyinbadanoodaranay idinkusoodegidoonaanmaalmahaugudambeeyadalka, iyocarruurtiinnaiyocarruurtiinnacarruurtiinna,ookeliya uadeegaRabbiga,ooisagunawuuidinkabadbaadin doonaadhibaatooodhan.

21OomarkaadIlaahraacdaanooaaduadeegtaan,ooaad carruurtiinnaidinkadambeeyabarataaninaadRabbiga ogaataan,markaasRabbiguwuxuuidiinsookicindoonaa idinkaiyocarruurtiinnabaaddoonidinkamidahooidinka midahcarruurtiinna,ooRabbiguwuxuuidinka samatabbixindoonaadhibkasta,oowuxuuidinkasoo bixindoonaaMasar,oowuxuuidinkusoocelindoonaa dalkiiawowayaashiininaadsiammaanahudhaxashaan 22Yacquubnawuukajoogsadayamarkiiwiilashiisii, markaasuucagihiisiikusooqaadaysariirta,wuunadhintay, oowaxaalagusooururiyeydadkiisii

23Yuusufnawuxuukudhacayaabbihiis,wuunaqayliyey ookudulooyay,wuunadhunkaday,oocodqadhaadhayuu kuqayliyey,oowuxuuyidhi,Aabbow,Aabbow

24Markaasaanaagihiiwiilkiisiiiyoreerkiisiioodhammu yimaadeenooYacquubkudhaceen,oowayuooyeen,oo codaaduweynayayYacquubuguqayliyeen

25WiilashiiYacquuboodhammuwaywadakaceen,oo dharkoodiibayjeexjeexeen,oodharjoonyadahayay dhexdakuxidheen,oowejigoodaykudhaceen,ooboodh baymadaxaushubteenxaggasamada

26MarkaasaawaxaaloosheegayxaaskiiOsnathYuusuf, waynakacdayoojeebgaliyay,iyadunaiyadaiyodumarkii Masrigaahaaoodhanoolasocdayayaautimidoou barooratayYacquub

27OodadkiiMasaroodhanooYacquubyaqaanayayaa maalintaasyimidmarkaywaxaasmaqleen,Masaroo dhammunamaalmobadanayayooyeen

28Oowelibadumarkiiwaxaykayimaadeendalkii KancaanooMasaryimaadeenmarkaymaqleeninYacquub dhintay,oowaxayMasaruguooyeentoddobaatan maalmood

29MarkaaskadibYuusufwuxuuaddoommadiisiiku amrayinayaabbihiiskumayriyaanmalmaliyofoox,iyo fooxiyocadar,dhakhaatiirtunawaxayYacquubumareen sidiiYuusufkuamray.

30DadkiiMasaroodhan,iyoodayaashii,iyodadkiidalka Goshendegganaaoodhan,Yacquubbayuooyeenoou baroorteen,wiilashiisiiiyocarruurtiigurigiisaoo dhammunawaxayubaroorteenaabbahoodYacquub maalmobadan

31Markiimaalmihiiooyayadiisiidhammaadeen, toddobaatanmaalmooddabadeed,YuusufwuxuuFircoon kuyidhi,Aniguwaantegidoonaaooaabbahaywaxaanku aasidoonaadalkaKancaan,siduuigudhaariyey, dabadeednawaansoonoqondoonaa

32MarkaasaaFircoonYuusufudirayookuyidhi,Tagoo aasaabbahaasiduuyidhi,siduukugudhaariyeyna; Yuusufnawuxuukacayisagoolasocdawalaalihiisoodhan siayutagaandalkiiKancaansiayaasaanaabbahood Yacquubsiduuuguamray.

33MarkaasaaFircoonwuxuuamrayinlagadhawaaqo Masaroodhan,isagooleh,KuallakiiaanYuusufiyo walaalihiislaraacindalkaKancaansiuuYacquubuaaso, waadhimandoonaa

34OodadkiiMasaroodhammuwaymaqleenwarkii Fircoon,oodhammaantoodwaywadakaceen, addoommadiiFircoonoodhan,iyoodayaashiigurigiisa, iyoodayaashiidalkaMasaroodhannawaxaylatageen Yuusuf,saraakiishiiiyoamiirradiiFircoonoodhanna waxayubaxeensidiiaddoommadiiYuusuf,oowaxay tageeninayYacquubkuaasaandalkaKancaan

35WiilashiiYacquubnawaxayqaadeengogoshiiuuku jiifay;sidiiaabbahoodkuamrayoodhan,wiilashiisiina sidaasookaleayayusameeyeenisaga

36Sariirtanawaxayahayddahabsaafiah,oowaxaaku wareegsanaadhagaxyoonikaiyobeduliyumah;oo dahaarkamaxalkanawuxuuahaadahablatolay,oolagu xidhaydun,ookorkoodanawaxaakuxidhnaaqabsatooyin dhagaxyoonikaiyobeduliyumah

37Yuusufnawuxuumadaxiisasaaraytaajdahabahoo weyn,oowuxuugacantakudhigayuldahabah,oowaxay

kuwareegsanaayeennaxashkiisidiicaadadaboqorraduu ahaanjirtaynoloshooda.

38CiidankiiMasaroodhanayaaisagakahorreeyay iyagoowataciidansidanuxoogbadan,markiihoreraggii xooggabadnaaeeFircooniyoraggiixooggabadnaaee Yuusuf,iyokuwiikadambeeyaydadkiikaleeeMasar, dhammaantoodnawaxaykuxidhnaayeenseefo,waxayna kulabisnaayeenjaakadodagaal,dabinnadiidagaalkuna waysaarnaayeen

39Ookuwiiooyayayoodhaniyokuwiibarooranayayoo dhammuwaxaytageenmeelfogookasoohorjeeddaqiiqii, iyagooooyayaoobarooranaya,dadkiiintiisiikalenawaxay dabagaleenqiiqii.

40Yuusufiyoreerkiisiibawaxayisugusoodhowaadeen meeshiilaguaasayayiyagoocagocadooooyaya,intii kalenaaddoommadiiYuusufayaahareerihiisakuwareegay, midwalbanawuxuuhaystayqurxintiisii,dhammaantoodna waxaysiteenhubkoodiidagaalka

41KontonkamidahaddoommadiiYacquubayaahor maraynaxashkii,oowaxayjidkakudaadiyeenmalmaliyo cuud,iyocadarkaladuwan,wiilashiiYacquuboodhanoo naxashkiisidaynawaxaykusocdeennaxashkii, addoommadiiYacquubnawayhormareeniyagoo naxashkiijidkakudaadinaya

42Yuusufnawuxuulabaxayciidanculus,oosidaasayay maalinwalbasamaynjireenilaaaykayimaadeendalkii Kancaan,oowaxayyimaadeenmeeshiihadhuudhkalagu tumijirayeeAtaad,ookutiilWebiUrdunshishadiisa,oo halkaasayaykubaroorteenbarooraaduweynooaadu weyn

43BoqorradiireerKancaanoodhanayaataasmaqlay,oo midwalubawuxuukabaxaygurigiisii,kowiyosoddon boqorooreerKancaanah,oodhammaantoodwaxayla yimaadeenraggoodiiinayubaroortaanoouooyaan Yacquub

44Boqorradanoodhammuwaxayarkeengogoshii Yacquub,oobaleeg,taajkiiYuusufbaasaarnaa,oo taajkoodiinawaxaysaareengogoshii,oowaxayku wareejiyeentaaj

45Boqorradanoodhammunawaxayhalkaasugu baroorteenwiilashiiYacquubiyoMasarooayla baroorteenYacquubaawadiis,waayo,boqorradiireer KancaanoodhammuwayyaqaaneenxooggaYacquubiyo wiilashiisii

46MarkaasaawarkiiwuxuuCeesawsoogaadhay,oo wuxuukuyidhi,YacquubwuxuukudhintayMasar, wiilashiisiiiyoMasaroodhammunawaxayisagau qaadeendalkaKancaansiayuaasaan.

47Ceesawnawuumaqlaytaas,oowuxuudegganaaBuur Seciir,wuunakacay,isagaiyowiilashiisii,iyodadkiisiioo dhan,iyoreerkiisiioodhan,ooahaadadaaduweyn,oo waxayuyimaadeeninayYacquububaroortaanoou ooyaan

48Oowaxaynoqotay,markiiCeesawyimidinuuu baroortowalaalkiisYacquub,ooMasaroodhaniyoreer Kancaanoodhanayaahaddanakacayoomeeshaaskula baroortayCeesawooubaroortayYacquubaawadiis.

49MarkaasaaYuusufiyowalaalihiisaabbahoodYacquub kasookaxeeyeenhalkaas,oowaxaytageenXebroonsiay Yacquubuguaasaangodkaawowayaashiisagtiisa.

50MarkaasayyimaadeenQireat-Arba,ooahaydgodkii,oo markayyimaadeenCeesawiyowiilashiisiiwaxay istaageenYuusufiyowalaalihiisiyagoogodkakujira,oo waxayyidhaahdeen,Yacquublagumaaasidoono,waayo, annagaiyoaabbahayobawaanagawadadhexeeya.

51Yuusufiyowalaalihiiswaxaymaqleenhadalkii wiilashiiCeesaw,waynaaaducadhoodeen,Yuusufna wuxuuusoodhowaadayCeesaw,oowuxuukuyidhi,Waa maxaywaxanaykuhadleen?RuntiiaabbahayYacquub wuxuukaaiibsadaymaalbadankadibgeeridiiIsxaaq, shaniyolabaatansanokahor,iyosidookaledhulkii Kancaanoodhanoouukaiibsadayadigaiyowiilashaada, iyofarcankaagakaadambeeya.

52Yacquubnawuxuuuiibsadaywiilashiisiiiyo farcankiisiikadambeeyaydhaxalweligiisah,maxaadse maantawaxyaalahanuguhadlaysaa?

53Ceesawnawuuujawaabayoowuxuukuyidhi,Been baadsheegaysaaoobeenbaadsheegaysaa,waayo,waxba maaaniibindhulkanoodhan,sidaadsheegtay,walaalkay Yacquubnawaxaanleeyahaymauusaniibsandhulkan 54CeesawnawuxuuwaxyaalahanusheegaysiuuYuusuf ugukhiyaaneeyohadalladiisa,waayo,Ceesawwuuogaain YuusufuusanjooginwaagiiCeesawuuwaxwalbaoouu lahaakaiibiyaydalkaKancaanYacquub

55MarkaasaaYuusufwuxuuCeesawkuyidhi,Runtii aabbahaywuxuuwaxyaalahankuugudaraydiiwaanka iibka,oomarkhaatiyaalbuumarkhaatikaahaa,oobaleeg Masarayuunalajoogaa.

56MarkaasaaCeesawujawaabayookuyidhi,Sooqaado diiwaanka,waxkastaooaadkahelidoontodiiwaanka, annagunasidaasookaleayaansamayndoonnaa.

57MarkaasaaYuusufuyeedhaywalaalkiisNaftaali,oo wuxuukuyidhi,Dhaqsoudhaqso,hajoogsan,ooorodoo Masarubaxookeendiiwaannadaoodhan;diiwaanka iibka,diiwaankashaabadaysaniyodiiwaankafuran,iyo sidookaledhammaandiiwaannadauguhorreeyaeelagu qoraydhammaanmacaamilladaxuquuqdadhalashada,soo qaado

58Oowaxaadiyagahalkannoogusookeentaasiaanuga ogaannohadalladiiCeesawiyowiilashiisiioodhanooay maantakuhadleen

59NaftaalinawuudhegaystaycodkiiYuusuf,wuuna degdegayoouordayinuuMasartago,Naftaalinawuxuu kafududaadeyrkacidladakujirayoodhan,waayo,wuxuu kusoconjiraysabuullohadhuudhahisagoonburburin

60OoCeesawmarkuuarkayinNaftaaliubaxayinuusoo qaatodiiwaanka,isagaiyowiilashiisiibawayiska caabiyeengodkii,Ceesawnaiyodadkiisiioodhammuna waxaykukaceenYuusufiyowalaalihiisinayla dagaallamaan

61DhammaanwiilashiiYacquubiyodadkiiMasarwaxay ladagaallameenCeesawiyoraggiisii,wiilashiiCeesawiyo dadkiisiinawaxaalagulaayaywiilashiiYacquub,wiilashii YacquubnawaxaydileendadkiiCeesawafartannin

62XushiiminaDaan,inaYacquub,wakhtigaaswuxuula joogaywiilashiiYacquub,laakiinwuxuuujiraymeel boqoldhudhunujirtameeshiidagaalka,waayo,wuxuula joogaycarruurtiiwiilashiiYacquubooagjoogaymaydkii Yacquubsiuuuilaaliyo

63Hushimnawuxuuahaaqofaanwaxbagaranaynoo dhegola',haddanawuufahmaycodkaargagaxaeedadka dhexdiisa

64Markaasuuweydiiyay,ookuyidhi,Maxaadmeydadka uaasiweyday,oowaamaxayargagaxanweyn?Markaasay ujawaabeenhadalkiiCeesawiyowiilashiisii;oointuu dagaalkakujirayayuuuordayCeesaw,ooseefbuuku dilay,madaxiisiinawuukagooyay,oomeelfogbayu carartay,Ceesawnawuxuukudhexdhacaydadkiidagaalka

65MarkiiXushimsidaasyeelay,wiilashiiYacquubwayka adkaadeenwiilashiiCeesaw,wiilashiiYacquubnawaxay aabbahoodYacquubkuaaseengodka,wiilashiiCeesawna wayarkeen.

66YacquubnawaxaalaguaasayXebroon,godkii MakfelahooIbraahimkaiibsadayreerXeedsiuuunoqdo meelxabaaleed,waxaanalaguaasaydharaaduqaaliah.

67BoqornamasiininsharaflamidahtiiYuusufusiiyay aabihiismarkuudhintay,waayowuxuukuaasaysharaf weynsidaaaskiiboqorrada.

68Yuusufiyowalaalihiisnatoddobamaalmoodayay aabbahoodubaroorteen

CUTUBKA57

1OotaasdabadeedwiilashiiCeesawwaxayla dagaallameenwiilashiiYacquub,wiilashiiCeesawna waxaykuladagaallameenwiilashiiYacquubXebroon, Ceesawnaweliwuudhintayoolamaaasin.

2Dagaalkuaadbuuuxoogbadnaa,wiilashiiCeesawna waxaalagulaayayhortiisawiilashiiYacquub,wiilashii Yacquubnawaxaydileensiddeetannin,manajirinmidka midahdadkiiwiilashiiYacquub,gacantiiYuusufnaway kaadkaataydadkiioodhanoowiilashiiCeesawah,oo wuxuuqabtaySefooooahaainaElifasooahaainaCeesaw, iyokontonninoouumaxaabiisahaanukaxaystay,oo wuxuukuxidhaysilsiladobirah,oowuxuuudhiibay addoommadiisiiinayMasargeeyaan.

3MarkiiwiilashiiYacquubaySefoiyodadkiisiimaxaabiis ahaanukaxaysteen,intiihadhayoodhammuwaxayaad ugacabsadeennaftoodareerCeesaw,siaanayiyaganaloo kaxaysan,oodhammaantoodwaxaylacarareenElifasina Ceesawiyodadkiisii,iyagoowatameydkiiCeesaw,oo waxayukaceenBuurSeciir.

4OowaxayyimaadeenBuurSeciir,ooCeesawnawaxay kuaaseenSeciir,laakiinsemadaxiisiimaaylakeenin Seciir,waayo,waxaalaguaasaymeeshiidagaalkuka dhacayXebroon

5OomarkaywiilashiiCeesawkacarareenwiilashii Yacquub,wiilashiiYacquubwaxayueryadeenilaa xuduudkiiSeciir,laakiinsemidkoodnamaaydilinmarkay eryadeen,waayo,meydkiiCeesawooaysiteenayaa wareeriyey,waynacarareen,wiilashiiYacquubnawayka noqdeenoowaxayyimaadeenmeeshiiwalaalahoodku joogeenXebroon,oohalkaasayjoogeenmaalintaasiyo maalintiixigtayilaaaykanasteendagaalkii

6Oomaalintiisaddexaadwaxaysooururiyeenwiilashii SeciiroodhanooreerXorahaa,oowaxaysooururiyeen dadkiibarioodhan,ooahaadadbadanoolamidahciidda badda,oowaxaytageenooMasaruyimaadeeninayla dagaallamaanYuusufiyowalaalihiissiayubadbaadiyaan walaalahood

7MarkaasaaYuusufiyowiilashiiYacquuboodhammu waxaymaqleeninwiilashiiCeesawiyoreerbariayu yimaadeeninaydagaalusoobaxaansiaywalaalahoodu badbaadiyaan.

8MarkaasaaYuusufiyowalaalihiisiyoraggiixoogga badnaaeeMasarbaxeenoowaxaykudagaallameen magaaladaRacmeses,Yuusufiyowalaalihiisnawaxay laayeenwiilashiiCeesawiyoreerbari.

9Oowaxaykalaayeenlixboqolookunoonin,oowaxay kalaayeendhammaanraggiixooggabadnaaeereerSeciir ooreerXorahaa;waxaahadhayookeliyainyar,oowaxay laayeendadbadanooreerbariahiyoreerCeesaw;Elifas ooahaainaCeesaw,iyoreerbarioodhammunawaxayka carareenYuusufiyowalaalihiishortooda

10Yuusufiyowalaalihiisnawayeryadeenilaaay yimaadeenSukot,oowaxaySukotkudileensoddonnin, intiikalenawaybaxsadeen,oomidwalubawuxuuu cararaymagaaladiisii

11MarkaasaaYuusufiyowalaalihiisiyoraggiixoogga badnaaeeMasarkanoqdeeniyagoofaraxsanooqalbi qaboojinaya,waayo,waxaylaayeencadaawayaashoodiioo dhan.

12SefooinaElifasiyoraggiisiibawaxayweliaddoommo uahaayeenwiilashiiYacquubeeMasar,xanuunkoodiina wuusiikordhay.

13OomarkiiwiilashiiCeesawiyowiilashiiSeciirayku noqdeendalkoodii,wiilashiiSeciirwaxayarkeeninay dhammaantoodgacantawiilashiiYacquubiyodadkii MasarkudhaceendagaalkiiwiilashiiCeesawaawadiis

14MarkaasaareerSeciirwaxaywiilashiiCeesawku yidhaahdeen,Waadaragteenoowaadogtihiininxeradanu idinkaaawadiinujirtay,ooninxoogbadanamanindagaal yaqaannamidnamahadhin

15Haddabasidaasdaraaddeedkabaxadhulkeenna,naga tagaooubaxadalkaKancaanooutagadalkii awowayaashiindegganaa;maxaycarruurtiinnuudhaxli doonaansaamayntacarruurteennamaalmahadambe?

16WiilashiiCeesawnamaaydhegaysanreerSeciir,reer Seciirnawaxaykufikireeninayladagaallamaan

17WiilashiiCeesawnawaxaysiqarsoodiahugudireen boqorkiiAfrikaeeAngees,ooahaaDinhaabah,oowaxay kuyidhaahdeen,

18Raggaagaqaarnoosoodir,oohanooyimaadeen,oo annagunawaxaanladagaallamidoonnaareerSeciiroo ahaareerXor,waayo,waxaykutashadeeninaynala dagaallamaansiaydhulkanoogasaaraan.

19MarkaasaaAngeesooahaaboqorkiiDinhaabahsidaas yeelay,waayo,waagaaswuxuuahaasaaxiiblaahaareer Ceesaw,AngeesnawuxuureerCeesawudirayshanboqol ooninoociidanahooxoogbadan,iyosiddeedboqoloo fardooleyah

20MarkaasaareerSeciirwaxayudireenreerbariiyoreer Midyaan,oowaxaykuyidhaahdeen,Waadaragteenwixii ayreerCeesawnagusameeyeen,ooannagaoodhan naloogabaabbi'iyeydagaalkiiaylagaleenwiilashii Yacquub

21Haddabanookaalayoonacaawi,oowaannuwada dagaallamidoonnaa,oodhulkawaannukaeryidoonnaa, oowaannukaaarsandoonnaawalaalaheenooudhintay dagaalaylagaleenwalaalahoodwiilashiiYacquub.

22OodadkiibarioodhanwaydhegaysteenreerSeciir,oo waxayuyimaadeenilaasiddeedboqolooninooseefo laalaabansita,ooreerCeesawnawakhtigaasayayreer SeciirkuladagaallameencidladaFaaraan.

23ReerSeciirnawaykaadkaadeenwiilashiiCeesaw,oo reerSeciirnamaalintaaswaxayreerCeesawkudileen dagaalkiiasooahaainkudhowlababoqolooninooka midahdadkiiboqorkiiDinhabahooahaaAngeas.

24OomaalintiilabaadnareerCeesawayaamarlabaadu soonoqdayinayladagaallamaanreerSeciir,oo dagaalkunamarlabaadayuukusiikululaadayreerCeesaw, waynaaadugawelweleenreerSeciiraawadood

25OomarkayreerCeesawarkeeninreerSeciiraykaxoog badanyihiin,qaarkamidahwiilashiiCeesawayaasoo jeestayoouhiiliyeyreerSeciircadaawayaashoodii

26OohaddanawaxaadadkiireerCeesawkadhintay siddeediyokontonninookamidahdadkiidagaalkii labaadooahaaAngeesooahaaboqorkiiDinhaabah

27OomaalintiisaddexaadayayreerCeesawmaqleenin walaalahoodqaarkamidahaykasoojeesteeninayla dagaallamaandagaalkiilabaad;ooreerCeesawnaway baroorteenmarkaytaasmaqleen.

28Markaasayyidhaahdeen,Maxaankusamayndoonnaa walaalaheennagajeestayinaycaawiyaanreerSeciiroo cadaawayaasheennaah?MarkaasaareerCeesawmarkaleu direenboqorkiiDinhabahooahaaAngeas,oowaxayku yidhaahdeen, 29Markalenoosoodirragkalesiaanuladagaallanno reerSeciir,waayo,iyagulabajeerbaynagaculusyihiin

30MarkaasaaAngeeshaddanawuxuureerCeesawudiray ilaalixboqolooninooxoogbadan,oowaxayuyimaadeen inaycaawiyaanreerCeesaw

31TobanmaalmoodgudahoodayayreerCeesawmarkale ladagaallameenreerSeciircidladaFaaraan,dagaalkuna aadbuuuguxumaareerSeciir,reerCeesawnawayka adkaadeenreerSeciir,reerSeciirnawaxaalagulaayayreer Ceesawhortiisa,reerCeesawnawaxaykadileenilaalaba kunoonin

32OoraggiixooggabadnaaooreerSeciirahaaoo dhammuwaxaykudhinteendagaalkan,oocarruurtoodii yaryaraydookeliyaayaakuhadhaymagaalooyinkoodii

33MarkaasaareerMidyaanoodhaniyoreerbarigiioo dhammuwaxayiskacarareendagaalkii,oowaxayka tageenreerSeciir,waynacarareenmarkayarkeenin dagaalkukukululyahay,ooreerCeesawnawaxay eryadeenreerbarioodhanilaaayyimaadeendhulkoodii. 34WiilashiiCeesawnawaxaydileenilaalababoqoliyo kontonnin,oodadkiireerCeesawnawaxaadagaalkaasku dhintayilaasoddonnin,laakiinsebelaayadaniwaxayku dhacdayiyagamarkiiwalaalahoodaykasoojeesteeninay caawiyaanreerSeciirooahaareerXor,ooreerCeesawna waxaymarkalemaqleenxumaantiiwalaalahood,oo haddanawayubaroorteenwaxaasaawadiis

35Oodagaalkiikadib,wiilashiiCeesawwaynoqdeenoo waxaykusoonoqdeenSeciir,oowiilashiiCeesawna waxaydileenkuwiikuhadhaydalkiireerSeciir,oowaxay dileennaagahoodaiyocarruurtooda,oowaxbakamaay reebinkontonwiilooyaryariyogabdhoahooayu oggolaadeeninaynoolaadaanmooyaane,oowiilashii Ceesawnamaaydilin,oowiilashiinawaxaynoqdeen addoommo,gabdhihiinawayguursadeen

36WiilashiiCeesawnawaxaydegeenSeciirookutaal meeshiireerSeciir,oodhulkoodiinawaydhaxleenooway qabsadeen

37WiilashiiCeesawnawaxayreerSeciirkaqaateenwax allawixiiaylahaayeenoodhan,iyoadhigoodii,iyo dibigoodii,iyoalaabtoodii,iyowixiiaylahaayeenoodhan ooreerSeciirah,ooreerCeesawnawaxayqaateenSeciir ookutaalmeeshiireerSeciirilaamaantadanlajoogo,oo reerCeesawnawaxaydalkauqaybiyeenshantiiwiilee Ceesaw,sidiiayreerahooduahaayeen

38WaagaaswaxaynoqotayinreerCeesaway go'aansadeeninayboqorkadhigaandhulkiiayqabsadeen Oowaxayiskuyidhaahdeen,Maya,waayo,isaguwuxuu naxukumidoonaadhulkeenna,ooannagunawaxaanhoos joogidoonnaataladiisa,oowuxuuladagaallamidoonaa cadaawayaasheenna,waynasameeyeen.

39DhammaanreerCeesawnawaykudhaarteen,oowaxay yidhaahdeen,Midnawalaalahoodkamidahmaxukumi doono,laakiinninqalaadooaanwalaalahoodahayn, maxaayeelay,dadkiiCeesawoodhammuwaxaykacalool xumaadeenwiilkiisii,walaalkiisiyosaaxiibkiis,maxaa yeelay,xumaantiiaywalaalahoodkaqaadeenmarkayla dirireenreerSeciir

40SidaasdaraaddeedwiilashiiCeesawwaydhaarteen,oo waxayyidhaahdeen,Lagabilaabomaalintaaswixiika dambeeyay,walaalahoodboqorkamadoorandoonaan, laakiinmidkayimiddhulqalaadilaamaantadanlajoogo 41OowaxaahalkaasjoogayninkayimiddadkiiAngees ooahaaboqorkiiDinhabah,magiciisanawaxaalaodhan jirayBelainaBeor,ooahaaninaaduxoogbadan,oo quruxbadan,ooxigmadleh,iyonincaqlibadanootaloleh; oodadkiiAngeesnamidlamidahmajirin

42WiilashiiCeesawoodhammuwayqaateenooway subkeen,oowaxayucaleemosaareenboqor,waynau sujuudeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Boqorkuha noolaado,boqorkuhanoolaado

43Markaasaygo'iikalabixiyeen,oomidwalbawuxuuu keenayhilqadodahabiyolacagah,amahilqadoamajijimo, oowaxaykadhigeenmidaaduhodanahoolacagiyo dahabah,iyodhagaxyoonikaiyobeduliyumah,oowaxay kadhigeencarshiboqortooyo,oomadaxiisanawaxaa saarnaataajboqornimoah,oowaxayudhiseenqasri,oo halkaasayuukunoolaa,oowuxuuboqorunoqday dhammaanwiilashiiCeesaw

44ReerAngeasnawaxaykaqaateenkiradoodiidagaalka reerCeesaw,waynatageenoowakhtigaaswaxayku noqdeensayidkoodiioojoogayDinhabah

45BelawuxuureerCeesawxukumayaysoddonsannadood, reerCeesawnawaxaydegganaayeendalkiireerSeciir,oo waxaydegganaayeenmeeshiisiiilaamaantadanlajoogo

CUTUBKA58

1Oowaxaynoqotaysannaddiilabaiyosoddonaadmarkii reerbinuIsraa'iilayMasarudhaadhaceen,ooahayd sannaddiikowiyotoddobaatanaadeecimrigiiYuusuf, sannaddaaswaxaadhintayFircoonooahaaboqorkiiMasar, meeshiisiinawaxaaboqorkanoqdaywiilkiisiiMagroon 2FircoonnawuxuuYuusufkuamraykahorgeeridiisa inuuaabbeunoqdowiilkiisaMagroon,Magroonnauu hoosyimaadoYuusufoouulataliyahiisahoosyimaado

3MasaroodhammunawaxaykuheshiiyeeninYuusuf boqorunoqdoiyaga,waayo,Masriyiintiioodhammu waxayYuusufjeclaayeensidiihore,Magroonooahaaina Fircoonookeliyaayaakufadhiistaycarshigiiaabbihiis,oo isagunawaagaasayuuboqorkanoqdaymeeshiiaabbihiis.

4Magroonwuxuujiraykowiyoafartansanomarkuu boqornoqday,afartansanonawuxuukuxukumayayMasar, MasaroodhannawaxaymagiciisiiuguyeedheenFircoon magacaaabihiis,sidiicaadadauahaydinayMasarku sameeyaanboqorkastaooiyagakataliya

5MarkiiFircoonuukatalinayaymeeshiiaabbihiis,wuxuu YuusufgacantaugeliyaysharciyadiiMasariyodhammaan arrimahadawladda,sidiiaabbihiiskuamray.

6YuusufnawuxuunoqdayboqorMasar,waayo,isagu wuxuuutalinjirayMasaroodhan,Masaroodhanna wuxuuhoosjoogayisagaiyola-taliyayaashiisa,waayo, MasaroodhammuwaxayujanjeereenYuusufdhimashadii Fircoonkadib,ooaadbayujeclaayeeninuuiyagautaliyo

7Laakiinwaxaajiraydadiyagakamidahooaanjeclayn, iyagooleh,Shisheeyenamaxukumidoono;welidowladdii MasaroodhanayaawakhtigaasYuusufkuhoosjirtay,ka dibdhimashadiiFircoon,isagooahaakanwaxxukuma, isagoosamaynjiraysiduudoonodhulkaoodhanisagoon cidnafaragelin

8MasaroodhannawaxaagacantakuhayayYuusuf, Yuusufnawuxuuladagaallamaycadaawayaashiisiioo dhan,wuunajebiyey,oodalkiioodhaniyoreerFalastiin oodhan,ilaaxuduudkiiKancaan,Yuusufnawuujebiyey, oodhammaantoodnawuxuuhoosjoogaygacantiisa, Yuusufnawuxuusannadwalbacashuursiinjiray

9FircoonooahaaboqorkiiMasarayaacarshigiisiiku fadhiistaymeeshiiaabbihiis,laakiinwuxuuhoosjoogay Yuusufooahaala-taliyaha,sidiiuumarkiihoreuahaa gacantaaabbihiis.

10IsagunamaxukumindalkaMasarookeliya,isagoo taladaYuusufhaysta,laakiinYuusufwuxuuxukumayay dalkaoodhanwakhtigaas,lagabilaaboMasarilaawebiga weyneePerath

11Yuusufnawuxuukuliibaanayjidkiisiioodhan, Rabbigunawuulajiray,RabbigunawuxuuYuusufsiiyey xigmaddheeraadah,iyosharaf,iyoammaan,iyojacayl isagaqalbiyadaMasriyiintaiyodhulkaoodhan,Yuusufna wuxuudalkaoodhanxukumayayafartansannadood.

12OodalkiireerFalastiinoodhan,iyoKancaan,iyo Siidoon,iyoWebiUrdunshishadiisaoodhan,Yuusuf waxayhadiyadoukeenijireenwakhtigiisiioodhan,oo dalkiioodhammunawuxuugacantakuhayayYuusuf,oo waxaysannadwalbaukeenijireencashuursidiiloogu talagalay,waayo,Yuusufwuxuuladagaallamay cadaawayaashiisiikuwareegsanaaoodhan,oowuxuuka adkaaday,oodalkiioodhannawuxuugacantakuhayay Yuusuf,Yuusufnawuxuusiammaanahugufadhiistay carshigiisiiMasar

13Oowalaalihiisoodhammuwaxaydegganaayeendhulka, wakhtigiiYuusufoodhan,ooaadbayubarwaaqoobeenoo aadbayutarmeendhulka,oowaxayRabbigauadeegi jireencimrigoodiioodhansidiiaabbahoodYacquubku amray

14Oomarkaymaalmoiyosannadobadandhammaadeen, markiireerCeesawaysinabadahdhulkoodiiugu degganaayeenBelaooahaaboqorkiireerBela,ayay

wiilashiiCeesawbateenoodalkakutarmeen,oowaxay iskudayeeninaytagaanooayladagaallamaanwiilashii YacquubiyoMasaroodhan,ooaywalaalkoodSefoo,ina Elifas,iyoraggiisiiba,waayo,waagaasweliaddoommo ayayuahaayeenYuusuf.

15MarkaasaareerCeesawwaxayudireenreerbarioo dhan,oowaylaheshiiyeen,oodadkiibarioodhanayaau yimidinayreerCeesawlatagaanMasarsiayula dagaallamaan

16OowaxaaiyagauyimidboqorkiiDinhabahooahaa reerAngeas,ooiyanawaxayudireencarruurtiiIsmaaciil, iyagunawayuyimaadeen

17Oodadkiioodhammuwayisusoourureenoowaxay yimaadeenSeciirinaykacaawiyaanreerCeesaw dagaalkoodii,ooxeradiisunaaadbayuweynaydoowaxay lahayddadbadan,ootirobadansidaciiddabadda,oo waxayahaayeenqiyaastiisiddeedboqolookunooninoo lugahiyofardooleyah;oociidankiioodhammunawaxay utageenMasarinayladagaallamaanwiilashiiYacquub,oo waxaydegeenRacmesesagtiisa

18MarkaasaaYuusufwuxuulabaxaywalaalihiisiyo raggiixooggabadnaaeeMasar,ooahaailaalixboqoloo nin,oowaxaykuladagaallameendalkiiRacmeses; wiilashiiYacquubnawakhtigaaswaxaymarkalela dagaallameenreerCeesaw,sannaddiikontonaadmarkii wiilashiiYacquubayMasarudhaadhaceen,ooahayd sannaddiisoddonaadeeboqornimadiiBelaooreerCeesaw utalinjiraySeciir.

19RabbigunawuxuuraggiixooggabadnaaooCeesawiyo reerbarioodhanudhiibaygacantiiYuusufiyowalaalihiis, oodadkiireerCeesawiyoreerbaribawaxaalagulaayay Yuusufhortiisa

20OodadkiiCeesawiyoreerbarioolalaayaywaxaa wiilashiiYacquubkuhordhacayqiyaastiilababoqoloo kunoonin,ooboqorkoodiiBelainaBecoorayaadagaalka kuladhintay,ooreerCeesawnamarkayarkeenin boqorkoodiiuudagaalkakudhintayoouudhintay,ayay gacmahoodukuitaaldarnaayeendagaalka

21YuusufiyowalaalihiisiyoMasaroodhammuweli waxaylaayeendadkiireerCeesaw,dadkiiCeesawna waxaykacabsadeenwiilashiiYacquuboowaykacarareen hortooda

22YuusufiyowalaalihiisiyoMasaroodhammuwaxay eryadeenmaalinsocodah,oowaxaykadileenilaasaddex boqoloonin,iyagoosiiwadainayjidkakulaayaan, dabadeednawaykaleexdeen.

23Yuusufiyowalaalihiisoodhanwaxaykunoqdeen Masar,manajirinninkamaqnaa,laakiinMasriyiintii waxaakadhintaylabaiyotobannin

24MarkiiYuusufkusoolaabtayMasarwuxuuamrayin Sefoiyoraggiisiibalaxidho,ooaybirkuxidheen,wayna siikordhiyeenmurugadooda.

25MarkaasaadadkiireerCeesawoodhaniyodadkiibari oodhammuiyagooceebaysanayaykunoqdeen magaaladiisii,waayo,raggiixooggabadnaaooiyagala jirayoodhammuwaxaykudhinteendagaalka

26OomarkayreerCeesawarkeeninboqorkoodiiuu dagaalkakudhintay,ayaydegdegeenoowaxaysoo kaxaysteenninkamidahdadkiireerbari,oomagiciisala odhanjirayYoobaabinaSerax,ookayimiddalkaBosraah,

oowaxaykadhigeenboqorutaliyameeshiiBelaooahaa boqorkii.

27YoobaabnawuxuukufadhiistaycarshigiiBelaisagoo boqorahmeeshiisii,YoobaabnawuxuuEdomkatalinjiray dhammaanwiilashiiCeesawtobansannadood,ooreer Ceesawnamaalintaaswixiikadambeeyaymaaytegininay ladagaallamaanwiilashiiYacquub,waayo,wiilashii CeesawwayogaayeenxooggawiilashiiYacquub,wayna aadugabaqeen

28LaakiinmaalintaaslagabilaaboreerCeesawwaxay necbaawiilashiiYacquub;nacaybkaiyocadaawadunaaad bayuxoogbadnaayeeniyagaiyomaalintiioodhanilaa maantadanlajoogo.

29Ootaasdabadeed,tobansannadooddabadeed,Yoobaab, inaSerax,ooreerBosraahahaa,ayaadhintay,wiilashii Ceesawnawaxaysookaxaysteenninmagiciisalaodhan jirayKushaam,ookayimiddalkaTeemaan,oowaxayka dhigeenboqormeeshiiYoobaab,ooKushaamnawuxuu EdomkatalinjiraydhammaanwiilashiiCeesawlabaatan sannadood

30YuusufooahaaboqorkiiMasar,iyowalaalihiis,iyoreer binuIsraa'iiloodhammunawaxaywakhtigaassiammaan ahugunoolaayeenMasar,isagaiyodhammaancarruurtii Yuusufiyowalaalihiis,iyagooaanwaxcaqabadahama shilxunlahayn,dalkiiMasarnawakhtigaaswuxuuka nastaydagaalwakhtigiiYuusufiyowalaalihiis

CUTUBKA59

1KuwanuwaamagacyadiiwiilashiiIsraa'iilooMasar degganaa,oolayimidYacquub.WiilashiiYacquuboo dhammuwaxayMasaryimaadeen,ninwalbaiyo reerkiisiiba

2WiilashiiLee'ahwaxayahaayeenRuubeen,iyo Simecoon,iyoLaawi,iyoYahuudah,iyoIsaakaar,iyo Sebulun,iyowalaashoodDiinah

3WiilashiiRaaxeelnawaxayahaayeenYuusufiyo Benyaamiin

4AddoontiiLee'ahooSilfahahaydwiilasheediinawaxay ahaayeenGaadiyoAasheer.

5WiilashiiBilhahooahaydaddoontiiRaaxeelwaxay ahaayeenDaaniyoNaftaali

6KuwanuwaafarcankoodiikudhashaydalkiiKancaanka horintaanayMasarlaimanaabbahoodYacquub

7WiilashiiRuubeennawaxayahaayeenXanoog,iyo Falluu,iyoXetroon,iyoKarmi.

8WiilashiiSimecoonnawaxayahaayeenYemuu'eel,iyo Yaamiin,iyoOhad,iyoYakiin,iyoSokhaar,iyoSaa'uul, ooahaawiilkiinaagtareerKancaan

9WiilashiiLaawinawaxayahaayeenGershoon,iyo Qohaad,iyoMeraarii,iyowalaashoodYookebed,oou dhalataymarkayMasarudhaadhaceen.

10WiilashiiYahuudahnawaxayahaayeenCeer,iyo Oonaan,iyoSheelaah,iyoFeres,iyoSerax

11OoCeeriyoOonaannawaxaykudhinteendalkii Kancaan;wiilashiiFeresnawaxayahaayeenXesrooniyo Xaamuul.

12WiilashiiIsaakaarnawaxayahaayeenTola,iyoFuwaah, iyoAyuub,iyoShomroon

13WiilashiiSebulunnawaxayahaayeenSered,iyoEeloon, iyoYakhle'eel,wiilashiiDaannawaxayahaayeenXushiim

14WiilashiiNaftaalinawaxayahaayeenYaxse'eel,iyo Guuni,iyoYeter,iyoShilaam.

15WiilashiiGaadnawaxayahaayeenSifiyoon,iyoChaggi, iyoShuuni,iyoEsboon,iyoCeeri,iyoArood,iyoAreelii.

16WiilashiiAasheernawaxayahaayeenJimnaah,iyo Yishwaah,iyoYishwii,iyoBeriicaah,iyowalaashood Serax;wiilashiiBeriicanawaxayahaayeenCeberiyo Malkii'eel.

17WiilashiiBenyaamiinnawaxayahaayeenBelac,iyo Beker,iyoAshbeel,iyoGeeraa,iyoNacamaan,iyoAxii, iyoRosh,iyoMupiim,iyoXufiim,iyoOrd

18WiilashiiYuusufooisagaugudhashayMasarwaxay ahaayeenManasehiyoEfrayim.

19DhammaandadkiikasoobaxayxanjaadkaYacquub waxayahaayeentoddobaatanqof;kuwaasuwaakuwii aabbahoodYacquublayimidMasarsiayhalkaasudegaan. Yuusufiyowalaalihiisoodhammunaammaanbayku degganaayeenMasar,oowaxaycuneenwaxyaalihiiugu fiicnaaMasarwakhtigiiYuusufnoolaaoodhan.

20YuusufnawuxuudalkaMasarkunoolaasaddexiyo sagaashansannadood,YuusufnawuxuuMasaroodhan xukumijiraysiddeetansannadood.

21OomarkiiwakhtigiiYuusufuudhimanlahaasoo dhowaaday,ayuuuciddirayoouyeedhaywalaalihiisiyo reerkiiaabbihiisoodhan,oodhammaantoodwayisu yimaadeenoohortiisayfadhiisteen

22Yuusufnawuxuuwalaalihiisiyoreerkiiaabbihiisoo dhankuyidhi,Baleega,waandhimanayaa,ooIlaahhubaal wuuidinsoobooqandoonaaoowuxuuidinkasookaxayn doonaadalkanoowuxuuidiinkeenidoonaadalkiiuu awowayaashiinugudhaartayinuuiyagasiinayo.

23OomarkiiIlaahidinsoobooqdosiuuhalkanidinkasoo kaxeeyooouuidiingeeyodalkiiawowayaashiin,markaas lafahaygahalkanidinkasooqaadidoona.

24YuusufnawuxuureerbinuIsraa'iilkudhaariyey farcankoodakadambeeya,oowuxuukuyidhi,Hubaal Ilaahwaaidinsoobooqandoonaa,oolafahayganahalkan kasooqaadidoona

25OowaxaadhacdayinYuusufsannaddaasdhintay,oo ahaydsannaddiikowiyotoddobaatanaadmarkiireerbinu Israa'iilayMasarudhaadhaceen

26Yuusufnawuxuujirayboqoliyotobansannadood markuukudhintaydalkaMasar,walaalihiisoodhaniyo addoommadiisiioodhammunawaykaceenooYuusuf maydkiisamariyeysidiicaadadooduahayd,walaalihiisiyo Masaroodhammunawaxayubaroorteentoddobaatan maalmood

27MarkaasayYuusufkurideensanduuqaykabuuxaan dhirudgooniyocadarkaladuwan,oowaxaykuaaseen webigaagtiisa,kaasooahaaShixhor,iyowiilashiisiiiyo walaalihiisoodhan,iyoreerkiiaabbihiisoodhan,oo toddobamaalmoodubaroorteen.

28KadibgeeridiiYuusuf,Masriyiintiioodhamiwaxay bilaabeeninayxukumaanreerbinuIsraa'iil,Fircoon,oo ahaaboqorkiiMasar,oomeeshiisiikatalinayayaabihiis, wuxuuqaataydhammaansharciyadaMasarwuxuuna maamulaydowladdiiMasaroodhanisagoolataliya, wuxuunasiammaanahuxukumaydadkiisa

CUTUBKA60

1Oomarkiisannaddusoowareegtay,ooahaydsannaddii labaiyotoddobaataniyotoddobaatanaadmarkiireerbinu Israa'iilayMasarudhaadhaceen,kadibgeeridiiYuusuf, Sefoo,inaElifas,inaCeesaw,ayaaMasarkacararay,isaga iyoraggiisiiba,oowaytageen.

2WuxuuyimidAfrika,ooahDinhabah,oouuuyimid AngeasooahaaboqorkiiAfrika,Angeasnasisharafleh ayuuuqaabilay,wuxuunaSefokadhigaytaliyaha ciidankiisa

3SefowuxuuraallikaahaaAngeasiyodadkiisiiba,Sefona wuxuuahaamadaxaciidankaboqorkaAfrikaeeAngeas

4MarkaasaaSefoowuxuusoojiitayboqorkiiAfrikaee Angeasinuusooururiyociidankiisiioodhansiuuutago oouuuladagaallamoMasriyiintaiyowiilashiiYacquub, oouuugaaargutowalaalihiis

5LaakiinAngeasmauusandhegaysanSefosiuuwaxanu sameeyo,waayo,Angeaswuuogaaxooggawiilashii Yacquub,iyowixiiaykusameeyeenciidankiisiidagaalkii aylagaleenreerCeesaw.

6WaagaasnaSefooaadbuuuguweynaaAngeesiyo dadkiisiioodhanhortooda,oohadiyojeerwuxuuku sasabijirayinayladagaallamaanMasar,laakiinsemaay doonayn

7WaagaaswaxaadalkaKitiimjoogayninkunool magaaladaPuzimna,oomagiciisalaodhanjirayUzu, wuxuunasixunucaabudaycarruurtaKitiim,ninkiinawuu dhintayoowiilmauusanlahayn,gabadhkeliyaoo magaceedalaodhanjirayJania.

8Gabadhuaadbayuquruxbadnayd,quruxbadnayd,caqli badannawaylahayd,oomidlamidahiyadalagumaarag quruxiyoxigmaddalkaoodhan.

9DadkiireerAngeesooahaaboqorkiiAfrikaayaaarkay, waynauyimaadeenooammaaneen,Angeesnawuxuuu diraycarruurtiireerKitiim,wuunacodsadayinuuguursado, dadkiireerKitiimnawayogolaadeeninayguursadaan

10MarkiirasuulladiiAngeasaykabaxeendalkaKitimsi ayuraacaansafarkooda,waxaayimidKitim,waayo TurnusooahaaboqorkiiBibentuayaasidookale farriintiisiiudiraysiayJaniaugacodsadaan,siuuu guursado,waayo,raggiisiioodhanayaasidookale ammaanayisaga,sidaasdarteedwuxuuudiray addoommadiisiioodhan

11MarkaasaaaddoommadiiTurnuswaxayyimaadeen Kitim,waxaynaweydiisteenJania,inloogeeyoTurnus boqorkoodasiuuuguursado

12DadkiireerKitiimnawaxaykuyidhaahdeen,Masiin karno,sababtooahboqorkaAfrikaeeAngeasayaarabay inuuuguursadoisagakahorintaadanimaan,ooaansiinno isaga,haddabasidaasdarteedmasamaynkarnowaxansi aangabadhaugaqaadnoAngeassiaanusiinnoTurnus 13Waayo,aadbaanugacabsanaynaaAngeesinuunagu sooduulooouunabaabbi'iyo,ooTurnussayidkaaguna nagamasamatabbixinkarogacantiisa

14MarkiiwargeeyayaashiiTurnusmaqleendhammaan hadalladiireerKitiim,waxaykunoqdeensayidkoodiioo waxayusheegeendhammaanhadalladiireerKitiim 15ReerKitiimnawaxayxusuusudireenAngeas,iyagoo leh,Baleeg,TurnuswuxuuusoodirayJaniainuuu guuriyo,sidaasayaanugujawaabnay;waxaanamaqalnay inuuurursadayciidankiisiioodhansiuukuladagaallamo, oouudoonayoinuumarojidkaSarduniyasiuuula

dagaallamowalaalkaaLucus,kadibnawuukuuiman doonaainuukuladagaallamo.

16AngeaswuxuumaqlayhadalladiireerKitiimooayugu soodireendiiwaanka,wuunaxanaaqayoowuxuukacayoo ciidankiisiioodhansooururiyayoowuxuudhexmaray jasiiradahabadda,ooahaawaddadaSarduniya,oowuxuuu yimidwalaalkiisLucusooahaaboqorkiiSarduniya 17Niblos,inaLucus,ayaamaqlayinadeerkiisAngeasuu soosocdo,wuxuunaubaxayinuulakulmociidanculus, wuunadhunkadayooiskuduubay,Niblosnawuxuu Angeaskuyidhi,Markaadaabbahayweydiisatonabaddiisa, markaankulatagoinaanladagaallamoTurnus,weydii inuuigadhigotaliyahaciidankiisa,Angeasnasidaasbuu yeelay,wuxuunauyimidwalaalkiis,walaalkiisnawuula kulmay,wuxuunaweydiiyaynabaddiisa

18AngeaswuxuuwalaalkiisLucuskacodsadayinuu nabaddiisakadhigowiilkiisaNiblosooahtaliyaha ciidankiisa,Lucusnasidaasbuuyeelay,Angeasiyo walaalkiisLucusnawaykaceenoowaxayuaadeenTurnus siaydagaalugalaan,waxaanalasocdayciidanbadaniyo dadculus

19Markaasuudoonyokuyimid,oowaxayyimaadeen gobolkaAshtorash,oobaleegTurnusayaausoo dhawaaday,waayo,wuxuuubaxaySarduniya,oowuxuu doonayayinuuburburiyokadibnawuxuuugasiigudbay Angeassiuuuladagaallamo

20AngeasiyowalaalkiisLucusayaaTurnuskulakulmay dooxadaCanopia,dagaalkunawuxuuahaamidxoogganoo xoogbadanoodhexmaray

21DagaalkunawuxuukuxumaadayboqorkiiSarduniyaee Lucus,ciidankiisiioodhannawaydhinteen,wiilkiisiina Niblosayaaisnakudhintaydagaalkaas

22AdeerkiisAngeasayaaamrayaddoommadiisii, waxaynaNiblosusameeyeensanduuqdahabah,wayna geliyeen,AngeasnamarkaleayuudagaallagalayTurnus, Angeasnawuukaxoogbadnaa,wuunadilay,dadkiisiina wuxuukulaayayseef,Angeasnawuxuukaaargutay Niblosooahaawiilkiiwalaalkiisiyokiiuukatirsanaa ciidankiiwalaalkiisLucus

23MarkiiTurnusdhintay,gacmihiikuwiikabadbaaday dagaalkawaydaciifeen,waynakacarareenhortooda AngeasiyowalaalkiisLucus

24AngeasiyowalaalkiisLucusayaakueryadayilaa waddadaweyn,ooudhaxaysaAlfanuiyoRooma,oo waxayciidankiiTurnusoodhankulaayeenseef

25MarkaasaaLuukosooahaaboqorkiiSarduniyawuxuu addoommadiisiikuamrayinaysameeyaansanduuqnaxaas ah,ooaymeydkawiilkiisaNibloskuridaan,oohalkaas ayaykuaaseen

26Waxaynahalkaaskadhiseenmunaaraddheerookutaal waddadaweyn,ooilaamaantadanlajoogomagaceedii waxaaloogumagacdarayNiblos,oohalkaasnawaxaalagu aasayTurnusooahaaboqorkiiBibentuoolajoogayNiblos 27Baleeg,waddadaweyneeudhaxaysaAlphanuiyo Romah,qabrigaNibloswuxuukuyaaldhinac,qabriga Turnusnawuxuukuyaaldhinacakale,iyowaddou dhaxaysailaamaantadanlajoogo.

28MarkiiNibloslaaasay,Lucusaabihiiswuxuulasoo laabtayciidankiisiidalkiisiiSardunia,walaalkiisAngeas ooahaaboqorkiiAfrikaayaadadkiisiilasocdaymagaalada Bibentu,ooahmagaaladaTurnus

29DadkiiBibentudegganaawaxaymaqleenwarkiisa,aad baynaugabaqeen,waynaubaxeeninaylakulmaaniyagoo ooyayaoobaryaya,dadkiiBibentudegganaanawaxayka baryeenAngeasinaysandilinooaysanburburin magaaladooda;wuunasidaasyeelay,waayo,Bibentu waagaaswaxaalootirinjiraymidkamidah magaalooyinkareerKitiim;sidaasdarteedmauusan burburinmagaalada.

30Laakiinmaalintaaswixiikadambeeyayciidamada boqorkaAfrikawaxayutegijireenKitimsiayudhacaan ooudhacaan,oomarallamarkaytagaanna,Sefoooahaa taliyahaciidankaAngeasayaalasoconjiray

31MarkaaskadibayayAngeasiyociidankiisiisoo jeesteenoowaxayyimaadeenmagaaladaPuzimna, AngeasnawuxuuhalkaaskaguursadayJaniagabadhiiUzu, wuxuunaukeenaymagaaladiisiiAfrika.

CUTUBKA61

1OowakhtigaasayaydhacdayinFircoonooahaaboqorkii Masaruudadkiisaoodhankuamrayinayisagaudhisaan qasriadagooMasarkuyaal.

2WuxuukalooamraywiilashiiYacquubinayMasarka caawiyaandhismaha,Masriyiintiinawaxaydhisteenqasri quruxbadanooquruxbadanooloogutalagalayhoy boqortooyo,wuunakunoolaaoowuxuucusboonaysiiyay dowladnimadiisiioosiammaanahayuuuxukumay

3SebuluninaYacquubnawuudhintaysannaddaas,oo ahaydsannaddiilabaiyotoddobaatanaadmarkiireerbinu Israa'iilayMasarudhaadhaceen,Sebulunnawuxuu dhintayisagooboqoliyoafariyotobanjirah,oowaxaa laguridaysanduuq,oowaxaaloodhiibaycarruurtiisii

4Oosannaddiishaniyotoddobaatanaadnawuudhintay walaalkiisSimecoon,markuudhintaywuxuujirayboqol iyolabaatansannadood,ooisnawaxaalaguridaysanduuq, oowaxaaloodhiibaycarruurtiisii

5SefooooahaainaElifasinaCeesaw,ooahaamadaxii ciidankaeeboqorkiiDinhabaheeAngeas,ayaamaalin walbaAngeaskusoojiidanjirayinuuisudiyaariyodagaal siuuuladagaallamowiilashiiYacquubeeMasar, Angeasnamauusandoonayninuusidaassameeyo,waayo, addoommadiisiiwaxayusheegeenxooggiiwiilashii Yacquuboodhan,iyowixiiaykusameeyeendagaalkoodii aylagaleenreerCeesaw

6WaagaasnaSefowuxuumaalinwalbaAngeeskusoo jiidanjirayinuuladagaallamowiilashiiYacquubwaagaas.

7Muddokadib,AngeaswuxuudhegaystayhadalkiiSefo, wuunaogolaadayinuuladagaallamowiilashiiYacquub Masar,Angeasnawuxuudadkiisiioodhanudiyaariyey dadbadanoolamidahciiddaxeebtabadda,wuxuuna go'aansadayinuuMasarutagosiuuuladagaallamo 8OoaddoommadiiAngeaswaxaakamidahaawiilshan iyotobanjirah,magiciisanawaxaalaodhanjirayBalcaam inaBecoor,wiilkunaaadbuuuxigmadbadnaaoo yaqaanayfarshaxankasixirka

9MarkaasaaAngeeswuxuuBalcaamkuyidhi,Waanku baryayaaye,noosameesixirka,siaanuogaannociddaka adkaandoontadagaalkanaanhaddausoconno

10Balcaamnawuxuuamrayinayukeenaanshamac, wuxuunakasameeyaygaadhifardoodiyofardooley matalayaciidankaAngeasiyociidankaMasar,wuxuunaku

ridaybiyosixeeladaysanloodiyaariyeyoouuuhaystay ujeeddadiisa,wuxuunagacantakuqaataylaamihiigeedaha hadaaskaah,wuunasameeyayxeeladdiisii,oowuxuuku daraybiyahadushooda,oowaxaabiyahadhexdiisaka muuqdaysawirrouegciidankiiAngeasookudhacayay sanamyadiiMasriyiintaiyowiilashiiYacquub

11BalcaamnawuxuuhadalkanusheegayAngeas, AngeasnawuuquustayoomauusanhubsaninuuMasaru dhaadhacosiuudagaalugalo,oomagaaladiisiiayuuku hadhay

12MarkiiSefooinaElifasarkayinAngeasuukaquustay inuuladagaallamoMasriyiinta,Sefoowuxuukacararay AngeasAfrika,wuunategeyoowuxuuyimidKitiim.

13DhammaandadkiireerKitiimnawaxaysisharaflehu soodhaweeyeen,waxaynaukiraysteeninuudagaalladooda ladagaallamomaalmahaoodhan,Sefo-naaadbuuu taajirsanaawakhtigaas,ciidamadiiboqorkaAfrikanaway siifidayeenwakhtigaas,reerKitiimnawayisusoourureen oowaxaytageenBuurtaCuptiziaiyagookacabsanaya ciidamadiiboqorkiiAfrikaeeAngeas,kuwaasookusoo duulay

14MaalinmaalmahakamidahayayahaydmarkiiSefouu waayayqaalinyar,oouuubaxayinuuraadiyo,wuxuuna maqlayiyadookuwareegsanbuurta

15MarkaasaaSefootegeyooarkaygodweynookuyaal buurtahoose,oowaxaahalkaaskuyiildhagaxweynooku yaalalbaabkagodka,Sefoonawuxuujeexjeexaydhagaxii, markaasuugalaygodkii,oowuxuuarkaybahalweynoo dibicunaya;oolagabilaabobartamahailaakorwuxuuu ekaanin,oobartamahahooswuxuuuekaaxayawaan, Sefoonawuxuukukacayxayawaankiioowuxuukudilay seeftiisii

16DadkiireerKitiimayaawaxaasmaqlay,aadbaynau farxeen,oowaxayyidhaahdeen,Maxaankusamaynaynaa ninkandilayxayawaankancunayxoolahayaga?

17Oodhammaantoodwaxayisusoourureeninaymaalin qudhaquduusugadhigaanisaga,oowaxaymagiciisiiu bixiyeenSefo,oosannadbasannaddaaswaxayukeeni jireenqurbaannocabniinah,oowaxayukeenijireen hadiyado.

18WaqtigaasJaniaooahaydgabadhiiUzuooahayd xaaskiiboqorAngeasayaaxanuunsatay,xanuunkeedana waxaasiweynudareemayAngeasiyosaraakiishiisii, Angeasnawuxuukuyidhiraggiisiixigmaddalahaa, MaxaankusameeyaaJania,sideeseugabogsiinkaraa cudurkeeda?Markaasaaraggiisiixigmaddalahaaku yidhaahdeen,Sababtooahhawadadalkeennumaahasida hawadadhulkaKitiim,biyahayagunamaahasida biyahooda,sidaasdarteedboqoradduwayxanuunsatay

19Waayo,isbeddelkahawadaiyobiyahaawgeedayayku xanuunsatay,iyosidookalesababtooahwaddankeeda waxaycabtayookeliyabiyahakayimidPurmah,oo awowayaasheedaykusoobarbaariyeenbuundooyin

20MarkaasaaAngeasamrayaddoommadiisii,oowaxayu keeneenweelalbiyahaPurmahooudhowKittim,oo waxaybiyahaaskumiisaameendhammaanbiyahadhulka Afrika,waxaynaogaadeeninbiyahaasiaykafududyihiin biyahaAfrika

21Angeasmarkuuarkaywaxaas,ayuusaraakiishiisiioo dhankuamrayinaysooururiyaankuwadhagaxajaraoo kuniyotobankunah,waxaynagooyeendhagaxyoaanla

tirinkarin,dadkiidhisayaynawayyimaadeenoowaxay dhiseenbuundoaaduxoogbadan,waxaynakasoo qaadeenbiyahadhulkaChittimunasooqaadeenAfrika, biyahaasnawaxayuahaayeenJaniaboqoraddaiyowax kastaooaykawelwelsantahay,inaywaxkacabtoooay dubto,kudhaqdoookumaydhato,ooaykuwaraabiso iniinkastaoocuntolagahelikaro,iyodhammaanmidhaha dhulka.

22BoqorkiinawuxuuamrayinlagakeenociiddaKitiim doonyowaaweyn,iyagunawaxaykeeneendhagaxyoayku dhisaan,dadkiidhisayaynawaxayudhiseenqasriyo boqoraddaJania,boqoraddiinawaykabogsatay xanuunkeedii.

23Markiikacaankiisanadkadhacay,ciidamadiiAfrika waxaysiiwadeeninayusoogalaandhulkaKitiimsiay waxudhacaansidiicaadadaahayd,SefooinaElifasnawuu maqlaywarkoodii,wuunaamrayoowuuladagaallamay, waynakacarareenhortiisa,oowuxuukasamatabbixiyey dalkiiKitiim.

24ReerKitiimnawaxayarkeenxooggiiSefo,reer KitiimnawaxayiskuraaceeninaySefoboqorkadhigtaan, ooisnaboqorbuukanoqday,oointuuboqorahaaayayu tageeninayreerTubaliyogasiiradahakuwareegsanoo dhanqabsadaan

25BoqorkoodiiSefoayaamadaxoodakukacayoowaxay ladagaallameenTubaliyojasiiradaha,waynahoosu dhigeen,oomarkaykasoolaabteendagaalkiiayayu cusboonaysiiyeendowladdiisii,waxaynaudhiseenqasri aaduweynooloogutalagalayhoygiisaboqortooyadaiyo kursigiisa,waxaynaudhiseencarshiweyn,Sefoonawuxuu xukumayaydalkaKitiimoodhaniyodhulkaTalyaaniga kontonsano

CUTUBKA62

1Sannaddiisagaaliyotoddobaatanaadmarkiireerbinu Israa'iilayMasarutageen,ayuuRuubeeninaYacquubku dhintaydalkaMasarRuubeenmarkuudhintaywuxuujiray boqoliyoshaniyolabaatansannadood,oowaxaalagu ridaysanduuq,oowaxaaloodhiibaycarruurtiisii.

2OosannaddiisiddeetanaadayuudhintaywalaalkiisDaan, markuudhintaywuxuujirayboqoliyolabaatansannadood, ooisnawaxaalaguridaysanduuq,oowaxaaloodhiibay carruurtiisii

3SannaddaasayuuKushaamooahaaboqorkiiEdom dhintay,oomarkuuisagiikadambeeyeynaHadadooahaa inaBedadwuxuuboqorahaashaniyosoddonsannadood Sannaddiikowiyosiddeetaniyokowiyosiddeetanna IsaakaarooahaainaYacquubayaaMasarkudhintay, Isaakaarnamarkuudhintaywuxuujirayboqoliyolabaiyo labaatansannadood,waxaanalaguridaysanduuqMasar, oowaxaaloodhiibaycarruurtiisii.

4Oosannaddiisiddeetaniyolabaiyosiddeetanaadayaa dhintaywalaalkiisAasheer,markuudhintaywuxuujiray boqoliyosaddexiyolabaatansannadood,oowaxaalagu ridaysanduuqdalkaMasar,oowaxaaloogacangeliyey carruurtiisii.

5Oosannaddiisiddeetaniyosaddexiyosiddeetanaadayuu Gaaddhintay,markuudhintaywuxuujirayboqoliyoshan iyolabaatansannadood,waxaanalaguridaysanduuq Masar,oowaxaaloogacangeliyeycarruurtiisii

6Oosannaddiisiddeetaniyoafariyokontonaad,ooahayd sannaddiikontonaadeeboqornimadiiHadadinaBedad, boqorkiiEdom,ayaaHadadsoourursadaydhammaan wiilashiiCeesaw,oowuxuuciidankiisiioodhankadhigay kuwokudhowafarboqolookunoonin,oowuxuuukacay dalkiiMoo'aab,oowuxuuukacayinuuladagaallamoreer Moo'aaboouuiyagaunoqdoaddoommo

7OoreerMoo'aabmarkaytaasmaqleenayayaadu cabsadeen,oowaxayudireenreerMidyaaninayka caawiyaaninayladagaallamaanboqorkiiEdomooahaa HadadinaBedad

8MarkaasaaHadadyimiddalkiiMoo'aab,ooreerMoo'aab iyoreerMidyaannawayusoobaxeeninayisagala dagaallamaan,oowaxayisagaisugudiyaariyeeninay dagaallagalaandalkaMoo'aab

9HadadnawuxuuladirirayreerMoo'aab,oowaxaaka dhintayreerMoo'aabiyoreerMidyaanoolalaayaydad badanooladilay,ooahaaqiyaastiilababoqolookunoo nin.

10OodagaalkiinaaadbuuugukululaadayreerMoo'aab, oomarkiireerMoo'aabarkeenindagaalkukukululyahay, ayaygacmahoodiiwiiqeenoodhabarkaujeediyeen,oo reerMidyaannawaykatageeninaydagaalkasiiwadaan 11OoreerMidyaannamaayogaynwaxaayreerMoo'aab damacsanyihiin;laakiinsewayiskuxoogeeyeendagaalka, oowaxayladirireenHadadiyociidankiisiioodhan;oo reerMidyaanoodhammunahortiisaykudhaceen

12.HadadnawuxuulaayayreerMidyaanoodhan,ooseef buukulaayay,oowaxbakamauureebinkuwiireer Moo'aabuyimidinaycaawiyaan

13OomarkiireerMidyaanoodhammuaydagaalkaku dhinteen,oocarruurtiireerMoo'aabnaaykabaxsadeen, HadadnawuxuureerMoo'aaboodhankadhigay addoommo,oogacantiisayhoosgaleen,oosannadwalba waxaybixinjireencashuursidiilaguamray;markaasuu Hadadnoqdayoodalkiisiikunoqday

14Markiisannadkudhacay,markiidadkiikaleeereer Midyaaneedalkajoogayaymaqleeninwalaalahoodoo dhanaydagaalkuladhinteenHadaddartiisreerMoo'aab, sababtooahreerMoo'aabwaxaykajeesteendagaalkaoo waxaykatageenreerMidyaansiayuladagaallamaan, markaasshankamidahamiirradiireerMidyaanwaxayla tashadeenwalaalahoodkaleookuhadhaydhulkooda,inay ladagaallamaanreerMoo'aabsiayugaaargutaan walaalahood

15MarkaasaareerMidyaanwaxayudireenwalaalahood oodhanreerbariiyowalaalahoodoodhan,ooreer Ketuurahoodhanwaxayuyimaadeeninaycaawiyaanreer MidyaansiayuladagaallamaanreerMoo'aab

16OoreerMoo'aabmarkaytaasmaqleenayayaaduga cabsadeenindadkiibarioodhammuayisusoourursadeen inaydagaalubaxaan,ooreerMoo'aabnawaxaydalkii EdomudireenxusuusaykuqoranyihiinHadadinaBedad, oowaxaykuyidhaahdeen, 17Haddabanookaalayaoonacaawiya,oowaannulayn doonnaareerMidyaan,waayo,dhammaantoodwayisusoo urureenoowaxaynooguyimaadeenwalaalahoodoodhan ooreerbariahinaydagaallamaan,siayugaaargutaanreer Midyaanoodagaalkakudhintay

18MarkaasaaHadadinaBedadooahaaboqorkiiEdom ayaabaxayisagoowataciidankiisiioodhan,oowuxuuu

kacaydalkiiMoo'aabinuuladagaallamoreerMidyaan,oo reerMidyaaniyoreerbariwaxayreerMoo'aabkula dirireenbeertiiMoo'aab,dagaalkunaaadbuuukululaa

19HadadnawuxuuseefkulaayayreerMidyaanoodhan iyoreerbari,HadadnawaagaaswuxuureerMoo'aabka badbaadiyeygacantiireerMidyaan,intiikahadhayreer MidyaaniyoreerbarinawaxaykacarareenHadadiyo ciidankiisii,Hadadnawuxuuueryadaydhulkoodii,oo wuxuukulaayaylaynaaduweyn,dadkiilalaayayna waxaykudhaceenjidka

20HaddabaHadadwuxuureerMoo'aabkasamatabbixiyey gacantiireerMidyaan,waayo,reerMidyaanoodhammu seefbaykudhinteen,ooHadadnawuunoqdayoo dhulkiisiibuukunoqday

21OomaalintaaswixiikadambeeyayreerMidyaanwaxay necbaareerMoo'aab,maxaayeelay,iyagaaawadoodayay dagaalugudhinteen,oomaalinwalbanawaxaadhexdooda jiraycadownimoweynooweyn

22OodadkiireerMidyaanoodhanoolagahelayjidka dalkaMoo'aabwaxaykudhinteenseeftiireerMoo'aab,oo kuwiireerMoo'aaboodhanoolagahelayjidkadalka MidyaannawaxaykudhinteenseeftiireerMidyaan;sidaas ookalenareerMidyaanwaxaykusameeyeenreerMoo'aab iyoreerMoo'aabooreerMidyaannamaalmobadan

23OowakhtigaasayayahaydmarkiiYahuudahina YacquubkudhintayMasar,sannaddiilixiyosiddeetaniyo lixiyosiddeetanmarkiiYacquubMasarusoodegay, Yahuudahnamarkuudhintaywuxuujirayboqoliyosagaal iyolabaatansannadood,markaasaymeydkiisiimariyeyoo kurideensanduuq,oowaxaaloodhiibaycarruurtiisii

24OosannaddiisiddeetaniyosagaalaadNaaftaywuxuu dhintay,wuxuunajirayboqoliyolabaiyosoddon sannadood,markaasaalaguridaysanduuq,oowaxaaloo dhiibaycarruurtiisii.

25Oowaxaynoqotaysannaddiikowiyosagaashanaad markiireerbinuIsraa'iilayMasarudhaadhaceen,ooahayd sannaddiisoddonaadeeboqornimadiiSefooinaElifas,ina Ceesaw,oouuxukumayayreerKitiim,incarruurtiiAfrika ayuyimaadeenreerKitiiminaydhacaansidiicaadiga ahayd,laakiinmaaysansoogaarinsaddexiyotobankan sano

26Sannadkaasayayuyimaadeen,SefooinaElifasnawuu ubaxayisagoolasocdaqaarkamidahraggiisii,wayna laayeen,ciidankiiAfrikanawaykacarareenkahorSefo, kuwiilalaayaynahortiisaykudhaceen,Sefooiyo raggiisiinawayeryadeen,iyagoosiisocdaoolaayayilaa ayudhowaadeenAfrika

27BoqorkiiAfrikaAngeasmarkuumaqlaywixiiSefo sameeyay,aadbuuudhibay,AngeasnawuxuuSefoka cabsanayaymaalinkasta

CUTUBKA63

1Sannaddiisaddexiyosagaashaniyosaddexiyo sagaashanaadnawuxuukudhintayMasar,Laawinamarkuu dhintaywuxuujirayboqoliyotoddobaiyosoddon sannadood,oowaxaalaguridaysanduuq,oowaxaaloo dhiibaycarruurtiisii

2MarkiiLaawidhintaykadib,markiiMasaroodhammu ayarkeeninwiilashiiYacquubwalaalihiisYuusuf dhinteen,Masriyiintiioodhammuwaxaybilaabeeninay

dhibaancarruurtiiYacquub,ooaynaftoodakaxanaajiyaan taniyomaalintaasilaamaalintiiayMasarkasoobaxeen, oowaxaygacantoodakaqaateenbeerihiicanabkaahaaiyo beerihiiYuusufsiiyeyoodhan,iyoguryihiiqurxoonaaoo dhanooayreerbinuIsraa'iildegganaayeen,iyodhammaan baruurtaMasar,Masriyiintiinawaxaykaqaateenwiilashii Yacquubwakhtigaas

3OowakhtigaasgacantaMasaroodhammuwaykusii cuslaydreerbinuIsraa'iil,Masriyiintiinawaxayreerbinu Israa'iilwaxyeeleenilaaayreerbinuIsraa'iilkadaaleen naftoodaMasriyiintiiaawadood

4Waagaas,boqoliyolabasanomarkiiIsraa'iilayMasaru soodegeen,FircoonooahaaboqorkiiMasarayaadhintay, wiilkiisiinaMeloolayaameeshiisiiboqorkanoqday,raggii xooggabadnaaooMasariyojiilkiioodhanooyaqaanay Yuusufiyowalaalihiisnawaagaaswaydhinteen.

5Oowaxaameeshiisiikasoobaxayqarnikale,ooaan aqoonwiilashiiYacquubiyowanaaggiiayusameeyeenoo dhan,iyoxooggoodiioodhaneeMasar.

6HaddabaMasaroodhammuwaxaybilaabeeninayreer Yacquubqalbigoodakaxanaajiyaanooaykudhibaan hawloadagoodhan,waayo,maayaqoonawowayaashood oosoobadbaadiyeywakhtigiiabaarta

7OotaasunawaxayahaydmidRabbigakatimid,ooreer binuIsraa'iiluah,siayugufaa'iidaystaanmaalmahooda dambe,sireerbinuIsraa'iiloodhammuayuogaadaan RabbigaIlaahoodaah

8iyoinuuogaadocalaamooyinkaiyoyaababkawaaweyn eeRabbigukusamayndoonoMasardadkiisareerbinu Israa'iilaawadood,siayreerbinuIsraa'iilugacabsadaan RabbigaahIlaahaawowayaashood,ooayjidadkiisaoo dhankusocdaan,iyagaiyofarcankoodakadambeeyaba, weligoodba

9Meloolwuxuujiraylabaatansanomarkuuboqornoqday, wuxuunaxukumayayafariyosagaashansannadood,Masar oodhannawaxaymagiciisiiuguyeedheenFircoonooahaa magacaaabbihiis,sidiicaadadauahaydinaykusameeyaan boqorkastaooMasarkataliyay

10WaqtigaasciidankiiboqorkiiAfrikaeeAngeasoodhan ayaabaxaysiayukalafirdhiyaandhulkaKitiimsidii caadadaahaydsiayudhacaan

11OoSefooinaElifasinaCeesawmarkuumaqlay warkoodiiayuuubaxayinuuiyagalakulmociidankiisii, oohalkaasayuukuladirirayjidka

12SefowuxuukudhuftayciidamadiiboqorkaAfrikaseef, manauusankateginmidkamidah,xitaamidnauma uusannoqonsayidkiisiiAfrika

13AngeaswuxuumaqlaywixiiSefoinaElifasuuku sameeyeyciidankiisiioodhaniyosiduuubaabbi'iyey, markaasaaAngeaswuxuusoourursadayciidankiisiioo dhan,ooahaadadkiidhulkaAfrikaoodhan,ooahaadad aadubadansidaciiddaxeebtabadda.

14MarkaasaaAngeasudiraywalaalkiisLucus,oowuxuu kuyidhi,Iikaalayooilasooraacraggaagaoodhanooi caawisiaanudiloSefoiyodhammaancarruurtaKitiimee dilayraggayga,Lucusnawuxuulayimidciidankiisiioo dhan,ooahciidanaaduweyn,siuuucaawiyowalaalkiis AngeassiuuuladagaallamoSefoiyoreerKitiim 15OoSefooiyoreerKitiimmarkaytaasmaqleenayayaad ucabsadeen,oocabsiweynbaaqalbigoodiikudhacday.

16SefoonawuxuuwarqadudiraydalkaEdomoowuxuu udirayHadadinaBedadooahaaboqorkiiEdom,iyoreer Ceesawoodhan,oowuxuukuyidhi, 17WaxaanmaqlayinboqorkaAfrikaeeAngeasuunoo imanayoisagoowatawalaalkiissiuunoogudagaallamo, aadayaanaugabaqaynaaisaga,waayociidankiisuaadbuu ubadanyahay,gaarahaanmaadaamauunalasoohorjeedo walaalkiisiyociidankiisaba.

18Haddabasidaasdaraaddeedisooraacooicaawi,oo annagunawaxaanladagaallamidoonnaaAngeasiyo walaalkiisLucus,oowaadnagabadbaadindoontaa gacantooda;haddiikaleseogaadainaandhammaanteen dhimandoonno.

19ReerCeesawnawaxaywarqadudireenreerKitiimiyo boqorkoodiiSefo,oowaxaykuyidhaahdeen,Annagulama dagaallamikarnoAngeesiyodadkiisa,waayo,axdi nabadeedayaanadhexmaraysannadobadan,lagasoo bilaabowakhtigiiBelaooahaaboqorkiiuguhorreeyay,iyo taniyowakhtigiiYuusufooahaainaYacquubooahaa boqorkiiMasar,kaasooaankuladagaallannayWebiUrdun shishadiisamarkuuaastayaabbihiis

20MarkiiSefomaqlayhadalkiiwalaalihiisooahaailma Ceesaw,wuukajoogsaday,Sefonaaadbuuugacabsaday Angees

21MarkaasaaAngeyasiyowalaalkiisLukuswaxay ciidankoodiioodhan,ooqiyaastiisiddeedboqolookunoo ninah,udiyaariyeenreerKitiim

22OoreerKitiimoodhammuwaxaySefokuyidhaahdeen, NoobariIlaahaawowayaashaa,waayo,wuxuunaga samatabbixindoonaagacantaAngeesiyociidankiisa, waayo,waxaanmaqalnayinuuyahayIlaahweynoo badbaadiyakuwaisagaiskuhalleeyaoodhan

23OoSefoomarkuumaqlayerayadoodii,ayuuSefoo Rabbigabaryay,oowuxuukuyidhi,

240RabbiyowIlaahaawowayaashayIbraahimiyoIsxaaq, maantawaanogahayinaadtahayIlaahrunah,ooilaahyada quruumahaoodhammunawaawaxaanwaxbataraynoo aanwaxbatarayn

25Maantaxusuusoaxdigiiaadiladhigtayaabbaheen Ibraahim,ooawowayaashayonalahadleen,oomaantasi wanaagsaniisameeyaawowayaashayoIbraahimiyo Isxaaqaawadood,ooanigaiyoreerKitiimnagabadbaadi gacantaboqorkaAfrikaoonagusooduulaya.

26RabbigunawuudhegaystaycodkiiSefo,wuunau fiirsadayisaga,IbraahimiyoIsxaaqaawadood,Rabbiguna wuxuuSefoiyoreerKitiimkasamatabbixiyeygacantii Angeesiyodadkiisiiba

27SefomaalintaaswuxuuladagaallamayboqorkiiAfrika eeAngeasiyodadkiisiioodhan,Rabbigunawuxuudadkii AngeasoodhanugacangeliyeyreerKitiim

28DagaalkunawuxuukuxumaadayAngeas,Sefona wuxuuseefkulaayayraggiiAngeasiyowalaalkiisLukus oodhan,oowaxaakadhintayilaafiidkiimaalintaasilaa afarboqolookunoonin

29MarkiiAngeasarkayinraggiisiioodhanaydhinteen, ayuuwarqadudiraydhammaandadkadegganAfrikainay uyimaadaan,siayugacaawiyaandagaalka,wuxuuna warqaddakuqoray,isagooleh,Dhammaankuwalagahelo Afrikahaiiyimaadaanlagabilaabotobansanoiyowixiika weyn;dhammaantoodhaiiyimaadaan,oobaleeg,haddii

uusanimaanwuudhimandoonaa,iyowaxauuhaystooo dhan,iyoreerkiisaoodhan,boqorkuwuuqaadandoonaa. 30DhammaandadkiikaleeekunoolaaAfrikawayka baqeenhadalkiiAngeas,oowaxaamagaaladakabaxay qiyaastiisaddexboqolookunooragiyowiilalah,laga bilaabotobansanoiyowixiikadambeeyay,waxayna yimaadeenAngeas

31OotobankiimaalmooddabadeedAngeeswuxuudibu soocusboonaysiiyaydagaalkiikadhankaahaaSefoiyo reerKitiim,dagaalkunawuxuuahaamidaaduweynoo xoogbadanoodhexdoodaah

32OociidankiiAngeasiyoLucus,Sefowuxuugacantiisa udiraydadbadanoodhaawacah,ooqiyaastiilabakunoo ninah,SosiphtarooahaamadaxiiciidankaAngeasnawuu kudhintaydagaalkaas

33MarkiiSosiphtardhacay,ciidamadiiAfrikaankaayaa dhabarkaujeediyayinaycararaan,waynacarareen,Angeas iyowalaalkiisLucusayaalajoogay

34MarkaasaaSefoiyoreerKitiimeryadeen,oowaxay welisixunugulaayeenjidkaiyagookudhowlababoqol oonin,oowaxayeryadeenAzdrubalinaAngeasoola cararayaabihiis,oowaxaykudileenlabaatanninoojidka kujiray,AzdrubalnawuukabaxsadayreerKitiim,mana aydilin

35AngeasiyowalaalkiisLucusayaalacararayraggiikale eelasocday,waynabaxsadeenoowaxayyimaadeen Afrikaiyagooargagaxiyoargagaxleh,Angeasnawuxuu kabaqayaymaalmahaoodhaninSefooinaElifasuusanla dagaalamin

CUTUBKA64

1OoBalcaaminaBecoorwakhtigaaswuxuulajoogay Angeesdagaalka,oomarkuuarkayinSefokaadkaaday Angees,ayuuhalkaaskacararayoowuxuuyimidKitiim 2MarkaasaaSefoiyoreerKitiimsisharaflehusoo dhaweeyeen,waayo,SefowuxuuogaaxigmaddaBalcaam, SefonawuxuuBalcaamsiiyeyhadiyadobadan,wuunala joogay

3MarkiiSefoodagaalkakasoonoqdayayuuamrayinla tiriyoreerKitiimoodhanintiiisagaladagaallanta,oobal eeg,midnalamawaayin

4Sefowuukufarxaywaxaas,ooboqortooyadiisiiayuu cusboonaysiiyay,dadkiisiinaoodhannawuxuuusameeyey diyaafad

5LaakiinSefoomauuxusuusanRabbiga,manauufikirin inRabbiguisagakacaawiyaydagaalka,iyoinuuisagaiyo dadkiisiibakabadbaadiyeygacantiiboqorkaAfrika, laakiinsewuxuuwelikusocdayjidkiireerKitiimiyo wiilashiisharkalahaaeeCeesaw,siuuuguadeegoilaahyo kaleoowalaalihiisreerCeesawbareen;sidaasdarteed waxaalayiraahdaa,Sharkuwuxuukasoobaxaakuwa sharkaleh

6Sefowuxuusiammaanahugutalinjiraydhammaan carruurtaKitiim,laakiinmauuaqoonRabbigaka badbaadiyayisagaiyodadkiisaoodhangacantiiboqorka Afrika;ciidankiiAfrikanamardambeumaimanKitiim inaywaxdhacaansidiicaadigaahayd,waayo,waxayka warqabeenxooggaSefooodhammaantoodseefkulaayay, sidaasdaraaddeedAngeaswuxuukacabsanayaySefoina ElifasiyoreerKitiimmaalinkasta

7WaqtigaasmarkiiSefouukasoolaabtaydagaalka,oouu SefoarkaysidauuugaadkaadaydhammaandadkaAfrika oouuugulaayayseef,markaasSefowuxuukulataliyay carruurtaKitiiminaytagaanMasarsiayuladagaallamaan wiilashiiYacquubiyoboqorkiiFircooneeMasar. 8Waayo,Sefowuxuumaqlayinraggiixooggabadnaaee Masaraydhinteen,Yuusufiyowalaalihiiswiilashii Yacquubnaaydhinteen,iyoincarruurtoodiioodhanoo reerbinuIsraa'iilayMasarkuhadheen

9Sefowuxuukafikirayinuuladagaallamoiyagaiyo Masaroodhan,siuuugaaargutowalaalihiisreerCeesaw, ooYuusufiyowalaalihiisiyoMasaroodhammuayku laayeendalkaKancaan,markayukaceeninayYacquubku aasaanXebroon

10MarkaasaaSefoowuxuuwargeeyayaaludirayHadad inaBedadooahaaboqorkiiEdom,iyowalaalihiisoodhan ooahaailmaCeesaw,oowuxuukuyidhi, 11Miyaanadodhaninaadladagaalamidooninboqorka Afrikamaxaayeelayisaguwaaxubinkamidahaxdigaaga? Baleeg,waanladagaallamayisagaoowaandilayisagaiyo dadkiisaoodhan

12HaddabawaxaangoostayinaanladagaallamoMasar iyoreerYacquuboohalkaasjooga,oowaankaaargudan doonaawixiiYuusuf,walaalihiisiyoawowayaashiisay nagusameeyeendalkiiKancaanmarkayutageeninay aabbahoodkuaasaanXebroon

13Haddabahaddaaddiyaarutihiininaadiitimaadaansi aadicaawisaanooaanuladagaallanoiyagaiyoMasar, markaaswaanukaaargudandoonnaawalaalaheen

14WiilashiiCeesawnawaymaqleenerayadiiSefoo,oo wiilashiiCeesawnawayisusoourureen,iyagooahdadaad ubadan,oowaxayutageeninaySefooiyoreerKitiimla dagaallamaan

15MarkaasaaSefoowuxuuudirayreerbarioodhaniyo reerIsmaaciiloodhanerayosidanookaleah,ooiyana wayisusoourureenoowaxayuyimaadeeninaycaawiyaan SefooiyoreerKitiimdagaalkiiMasar.

16Boqorradaasoodhan,boqorkiiEdom,iyoreerbari,iyo wiilashiiIsmaaciiloodhan,iyoSefoooahaaboqorkii Kitiim,waybaxeen,oowaxayciidankoodiioodhankusoo diyaariyeenXebroon

17Xeradunaaadbayuculusayd,oowaxayahaydmasaafo saddexmaalmoodahoosocodah,oowaxayahayddadaad utirobadansidaciiddaxeebtabaddakutaalooaanlatirin karin

18Boqorradaasoodhaniyociidankoodiibawaytageenoo waxaykusooduuleenMasaroodhandagaal,oowaxay iskusoourursadeendooxadaFathros.

19Masaroodhammuwaymaqleenwarkoodii,dadkii dalkaMasaroodhaniyomagaalooyinkiiMasaroodhanna wayisusoourureen,oowaxayahaayeenqiyaastiisaddex boqolookunoonin.

20OodadkiiMasarnawaxayudireenreerbinuIsraa'iiloo waagaasjoogaydalkaGosheninayuyimaadaaninayla dagaallamaanboqorradan

21MarkaasaaraggiireerbinuIsraa'iilisusoourureen,oo waxayahaayeenqiyaastiiboqoliyokontonnin,oowaxay ubaxeeninayladagaallamaanMasriyiintii

22MarkaasaaraggiireerbinuIsraa'iiliyoMasarwaxay baxeen,iyagookudhowsaddexboqolookunooniniyo boqoliyokontonnin,oowaxayutageenboqorradaasinay

dagaalgalaan,oowaxayiskadegeendalkiiGoshenooka shisheeyaFatroos.

23MasriyiintiinamaayrumaysanreerbinuIsraa'iilinay iyagalasocdaanxerooyinkoodadagaalka,waayo, Masriyiintiioodhammuwaxayyidhaahdeen,Waxaalaga yaabaainreerbinuIsraa'iilaynagagacangelindoonaan reerCeesawiyoreerIsmaaciil,waayo,waawalaalahood 24MarkaasaaMasriyiintiioodhammuwaxayreerbinu Israa'iilkuyidhaahdeen,Idinkuhalkaniskusoourursada, oowaannutegidoonnaaooladagaallamidoonnaareer CeesawiyoreerIsmaaciil,oohaddiiboqorradaninaga adkaadaan,markaaskaalayaoonacaawi,ooreerbinu Israa'iilnasidaasayyeeleen.

25iyoSefooinaElifasinaCeesawooahaaboqorkiiKitiim, iyoHadadinaBedadooahaaboqorkiiEdom,iyo xerooyinkoodiioodhan,iyoreerbarioodhan,iyoreer Ismaaciil,ooahaadadbadanoociidah,oodhammaantood degaydooxadaFathrosookasoohorjeeddaTaxfanxees 26OoBalcaaminaBecoorooahaareerSuuriyaayaa halkaasjoogayxeradiiSefo,waayo,wuxuulayimidreer Kitiimdagaalka,Balcaamnawuxuuahaaninaadloogu maamuusoSefoiyoraggiisiiba.

27MarkaasaaSefoowuxuuBalcaamkuyidhi,Nootijaabi siaanuogaanokandagaalkakuadkaandoonaannagaama Masriyiinta.

28Balcaambaakacayootijaabiyeyfarsamadasixirka, wuunakuxeeldheeraaaqoontiisa,laakiinwuuwareeray ooshaqadiinagacantiisaayaykuburburtay.

29Oohaddanawuuiskudayay,laakiinmauuguulaysan, Balcaamnawuukaquustayoowuukategeyoomauu dhammaystirin,waayo,taasuwaxaykatimidRabbiga,si uuSefoiyodadkiisiibauguridogacantareerbinuIsraa'iil, kuwaasookukalsoonaaRabbiga,Ilaahaawowayaashood, dagaalkooda.

30MarkaasaaSefooiyoHadadwaxaydiyaariyeen ciidankoodiidagaalka,ooMasriyiintiioodhammuwaxay keligoodkukaceeniyaga,oowaxayahaayeenqiyaastii saddexboqolookunoonin,ooninreerbinuIsraa'iilahna lamajoogin

31Masriyiintiioodhammuwaxayladagaallameen boqorradaniyagookasoohorjeedaFatroosiyo Tachpanches,dagaalkunawuxuuahaamidaadukululoo kadhanahMasriyiintii.

32BoqorradunawaykaxoogbadnaayeenMasar dagaalkiias,oomaalintaaswaxaadhintayqiyaastiiboqol iyosiddeetanninooMasarah,iyoqiyaastiisoddonninoo kamidahciidamadiiboqorrada,dadkiiMasaroo dhammunawaykacarareenboqorradahortooda,sidaas daraaddeedwiilashiiCeesawiyoIsmaaciilwaxayeryadeen Masar,iyagoosiiwadainaylaayaanilaameeshiiayku jireenxeradareerbinuIsraa'iil

33MarkaasaaMasriyiintiioodhammuwaxayu qayshadeenreerbinuIsraa'iil,oowaxaykuyidhaahdeen, Noosoodhaqsooonacaawi,oonagabadbaadigacanta Ceesaw,Ismaaciil,iyoreerKitiim

34BoqolkiiiyokontonkiininooreerbinuIsraa'iilahayaa kacararaygoobtoodii,oowaxayucarareenxeradii boqorradaas,ooreerbinuIsraa'iilnawaxayuqayshadeen RabbigaIlaahoodaahinuuiyagabadbaadiyo

35RabbigunawuudhegaystayreerbinuIsraa'iil, Rabbigunawuxuugacantoodakuridayraggiiboqorradaoo

dhan,ooreerbinuIsraa'iilwaxayladagaallameen boqorradaas,ooreerbinuIsraa'iilwaxaydileenqiyaastii afarkunooninooboqorradakamidah

36MarkaasaaRabbiguwuxuucabsiweynkuridayxeradii boqorrada,oocabsidiireerbinuIsraa'iilnawaykudhacday.

37Ciidankiiboqorradaoodhanwaykacarareenreerbinu Israa'iilhortooda,reerbinuIsraa'iilnawayeryadeeniyagoo siiwadainaylaayaanilaaxuduudkadalkaKuush.

38OoreerbinuIsraa'iilwaxayiyagakadileenlabakunoo nin,ooreerbinuIsraa'iilnamidnakamadhiman

39OoMasriyiintumarkayarkeeninreerbinuIsraa'iilayla dagaallameenboqorradii,iyoindagaalkuaadukululaa, 40Masriyiintiioodhammuaadbaynaftoodauga cabsadeendagaalkiixooggabadnaaaawadiis,Masarnaway kacarareen,ooninwalubawuxuukadhuuntayciidanka, oowaxaykudhuunteenjidka,oowaxayreerbinuIsraa'iil katageeninayladagaallamaan

41ReerbinuIsraa'iilwaxaysixunulaayeenraggii boqorrada,waynakasoonoqdeenkadibmarkayu kaxeeyeenxuduudkadalkaKuush

42ReerbinuIsraa'iiloodhammuwayogaadeenwixiiay dadkiiMasarkusameeyeen,iyoinaydagaalkagacarareen ooaykeligoodudaayeeninayladagaallamaan

43SidaasdaraaddeedreerbinuIsraa'iilnawaxay sameeyeenkhiyaano,oomarkiireerbinuIsraa'iilay dagaalkakasoonoqdeenwaxayMasarkaheleenqaarjidka kujiraoohalkaasayaykulaayeen

44Intaylaayeenayayerayadankuyidhaahdeen, 45Maxaadnoogatagtayooaadnoogatagtayannagooah dadyar,siaaduladagaallantoboqorradanoolahaadad badanoonagulaaya,siaadnaftaadaubadbaadisaan?

46OoqaarkamidahdadkiireerbinuIsraa'iilayjidkaku kulmeen,ayayreerbinuIsraa'iiliskulahadleen,oowaxay kuyidhaahdeen,Dil,dil,waayo,isaguwaareerIsmaaciil, amareerEdom,amareerKitiim,waynadulistaageenoo dileen,oowaxayogaadeeninuuMasriyahay

47ReerbinuIsraa'iilnawaxaywaxyaalahansikhiyaano lehugusameeyeenMasriyiintii,maxaayeelay,wayka tageendagaalka,waynakacarareen

48ReerbinuIsraa'iilnawaxaysidanookaleudileenraggii Masariyagoojidkamaraya,qiyaastiilababoqoloonin

49OodadkiiMasaroodhammuwaxayarkeenxumaantii ayreerbinuIsraa'iilkusameeyeen,Masaroodhammuna aadbayugacabsadeenreerbinuIsraa'iil,waayo,waxay arkeenxooggoodiiweynaa,oomidkoodnamadhiman

50MarkaasaareerbinuIsraa'iiloodhammuiyagoo faraxsanayaykusoonoqdeenjidkoodiiGoshen,intii kalenaMasarninwalubawuxuukunoqdaymeeshiisii.

CUTUBKA65

1Oowaxyaalahaaskadib,la-taliyayaashiiFircoonooahaa boqorkiiMasaroodhan,iyoodayaashiiMasaroodhan ayaaisusooururayooboqorkiihoryimid,oodhulkayu sujuudeen,oohortiisayfadhiisteen

2MarkaasaalataliyayaashiiiyoodayaashiiMasarwaxay boqorkiilahadleen,oowaxaykuyidhaahdeen, 3Baleeg,dadkareerbinuIsraa'iilwaynagabadanyihiin oowaynagaxoogbadanyihiin,oowaadogtahay xumaantiiaynagusameeyeenmarkiiaandagaalkakasoo noqonnay

4Oowaxaadsidookalearagtayxooggoodaxooggan, waayo,xoogganiwuxuuiyagaugayimidaabbayaashood, waayo,dhawrninayaakahoryimiddadbadanoosida ciiddaah,oowaxaykulaayeenseef,oomidkoodnama dhicin,sihaddiiaybadnaanlahaayeenaydhammaantoodu baabbi'inlahaayeen

5Haddabanalataliwaxaaankusamayno,ilaaaansi tartiibtartiibahugabaabbi'innodhexdeenna,siaanay noogubadindhulka

6Waayo,haddiireerbinuIsraa'iilaykubataandhulka, waxaynoqondoonaancaqabadnagusoofoolleh,haddii dagaaldhacona,xooggoodaweynwaxaykubiiridoonaan cadowgeennaoonagasoohorjeeda,oonaladagaallami doonaan,oonagabaabbi'indoonaandhulkaookategi doonaan

7MarkaasaaboqorkiiwuxuuodayaashiiMasarkuyidhi, KanuwaaqorshahalagulataliyayreerbinuIsraa'iil,oo aynaankabixidoonin

8Baleeg,dhulkawaxaakuyaalFitomiyoRameses,ooah magaalooyinaandagaallaiskuhallaynkarin,adigaiyo annagabawaainaaddhistaanooaadxoogaysataan

9Haddabasidaasdaraaddeedtagoosikhiyaanolehugu macaamilo,oocodkaagakadhiibMasariyoGoshen, adigooboqorkaamarkiisakuleh, 10DhammaantiinreerMasar,Goshen,Fatroosiyodadkii degganaaoodhan!Boqorkuwuxuunaguamrayinaan dhisnoFitomiyoRameses,ooaanuxoojinnodagaalka; kuwaidinkamidahookamidahMasaroodhan,reerbinu Israa'iiliyodadkamagaalooyinkadegganoodhan,oo diyaaruahinaynaladhisaan,midwalbamushaharkiisa waxaalasiindoonaamaalinkastasidaboqorkaamarkiisa; haddabamarkahoretagaoosixeeladlehusameeya,ooisu sooururiyaootagaFitomiyoRamesessiaadudhistaan 11Oointaaddhisayso,amarkasoobaxaboqorka,oo sidaasookaleahkubixidalkaMasaroodhanmaalinkasta 12OomarkaqaarkamidahreerbinuIsraa'iilaykuu yimaadaaninaykuladhistaan,waainaadmaalinkasta mushaharkoodasiisaadhawrmaalmood

13Oomarkaykuladhisaankiradoodamaalinlahaah, maalinkastamidmidugajiidsiqarsoodiah,kadibna waadkicidoontaanoowaxaadnoqondoontaan madaxdoodaiyosaraakiishooda,oowaxaadkatagi doontaaninaywaxdhisaaniyagoonmushaharlahayn, haddiiseaydiidaanna,markaaskuqasbidoontaaninay waxdhisaan

14Oohaddaadsidaassamaysaan,waxaanoowanaagsan inaandhulkeennakaxoojinnoreerbinuIsraa'iil,waayo, daalkadhismahaiyoshaqadaawgeed,reerbinuIsraa'iil wayyaraandoonaan,waayo,maalinbamaalintaka dambaysawaxaadkawaayidoontaanxaasaskooda

15OoodayaashiiMasaroodhammuwaxaymaqleentalada boqorka,taladiinawaykuroonaatayhortooda, addoommadiiFircoonna,iyoMasaroodhanba,oowaxay sameeyeensidiieraygiiboqorkaahaa

16Markaasaaaddoommadiioodhammukatageen boqorkii,oowaxaykudhawaaqeeninMasaroodhan,iyo TaxfanxeesiyoGoshen,iyomagaalooyinkiiku wareegsanaaMasaroodhan,iyagooleh, 17WaadaragteenwixiiayreerCeesawiyoIsmaaciilnagu sameeyeen,oonaladagaallamayoodoonayayinayna baabbi'iyaan

18Haddababoqorkiiwuxuunaguamrayinaandhulka dhisno,ooaandhisnomagaalooyinkaFitomiyoRacmeses, ooaanuxoojinnodagaalka,haddiiaymarkalenagusoo duulaan.

19MidkiinkastaooidinkamidahookayimidMasaroo dhaniyoreerbinuIsraa'iiloonalayimaadainaynala dhisaan,wuxuuhelidoonaamushaharkiisamaalinlahaah oouubixiyoboqorka,sidauuamarkiisunaguleeyahay.

20OomarkiiMasariyoreerbinuIsraa'iiloodhammuay maqleenwixiiaddoommadiiFircoonaykuhadleenoo dhan,waxaakayimidMasriyiintiiiyoreerbinuIsraa'iil inaywaxdhisaaniyagoolasocdaaddoommadiiFircoon, ooahaaFitomiyoRacmeses,laakiinsereerLaawi midkoodnawalaalahoodlamaimaninuuwaxdhiso 21OoaddoommadiiFircoonoodhaniyoamiirradiisiiba waxaymarkiihoresikhiyaanoahulayimaadeenreerbinu Israa'iiloodhansidiishaqaalemaalinleahoolakiraystay, oowaxayreerbinuIsraa'iilsiinjireenkiradoodiimaalinle ahaydbilowgii.

22AddoommadiiFircoonnawaxayladhisteenreerbinu Israa'iiloodhan,oowaxayshaqadaaslashaqeeyeenreer binuIsraa'iilmuddobilah.

23Dhammaadkiibisha,addoommadiiFircoonoodhan waxaybilaabeeninaysiqarsoodiahugabaxaandadka Israa'iilmaalinkasta.

24ReerbinuIsraa'iilwakhtigaaswaysiiwadeenshaqada, laakiinwaxayheleenmushaharkoodiimaalinlahaahaa, sababtooahqaarkamidahdadkiiMasarayaawelila shaqaynjirayIsraa'iilwakhtigaas;sidaasdaraaddeed MasriyiintiiwaxayreerbinuIsraa'iilsiiyeen mushaharkoodiiwakhtigaas,siayiyaga,Masriyiintiiayla shaqaynjireen,iyagunaayuqaataanmushaharkiiayku shaqaynjireen

25Oomarkiisannadiyoafarbilooddhammaadeen MasriyiintiioodhammuwaykatageenreerbinuIsraa'iil, ooreerbinuIsraa'iilnakeligoodayaykuhadheenshuqulkii 26MarkiiMasriyiintiioodhammuaykatageenreerbinu Israa'iilayaysoonoqdeenoowaxaynoqdeenkuwodulmi badanoosaraakiiluah,qaarnawaxayuistaageenreerbinu Israa'iilinaymadaxunoqdaansiayugahelaanwixiiay siiyeenoodhanmushaharkoodii

27Masriyiintunasidaasookaleayaymaalinkastareer binuIsraa'iilkusamaynjireeninayshuqulladoodaku dhibaan

28ReerbinuIsraa'iiloodhammukeligoodbayahaayeen oowaxaykujireenhawsha,Masriyiintiinawaagaaskama ayjoojininayreerbinuIsraa'iilwaxmushaharahsiiyaan

29OomarkiiqaarkamidahraggiireerbinuIsraa'iilay diideeninayshaqeeyaanmushaharla'aanawgeed, markaasaykuwiidadkadulmiyayiyoaddoommadii Fircoonaydulmiyeenooaylaayeenkarbaashculus,ooay kuqasbeeninaydibugusooceliyaaninaylashaqeeyaan walaalahood;sidaasookalenaMasriyiintiioodhammu waxayreerbinuIsraa'iilkusamaynjireenmaalmahaoo dhan

30ReerbinuIsraa'iiloodhammunaaadbayugacabsadeen Masriyiintiiarrintan,reerbinuIsraa'iiloodhammunaway soonoqdeenookeligoodayayshaqeeyeeniyagoonwax mushaharahqaadan

31ReerbinuIsraa'iilwaxaydhiseenFitomiyoRacmeses, reerbinuIsraa'iiloodhammunawayshaqeeyeen,qaarkood

waxaysameeyeenleben,qaarnawaxaydhiseen,reerbinu Israa'iilnawaxaydhiseenoodhiseendalkiiMasaroodhan iyoderbiyadiisii,reerbinuIsraa'iilnawaxayshaqaynayeen sannadobadan,ilaawakhtigiiRabbiguiyagaxusuustayoo uukasoosaarayMasar.

32LaakiinsereerLaawilamaayshaqaynwalaalahoodreer binuIsraa'iiltaniyobilowgiiilaamaalintiiayMasarkasoo baxeen.

33Waayo,reerLaawioodhammuwayogaayeenin Masriyiintiiayerayadanoodhansikhiyaanoahugula hadleenreerbinuIsraa'iil,sidaasdaraaddeedreerLaawi waykajoogsadeeninaywalaalahoodlashaqeeyaan

34MasriyiintunamaaysanujeedininayreerLaawi shaqadakadhigaankadib,maadaamaaysanmarkiihorela jooginwalaalahood,sidaasdarteedMasriyiintuwayka tageen.

35GacmihiidadkiiMasarnaaadbayuguadkaayeenreer binuIsraa'iilhawshaas,Masriyiintiinawaxayreerbinu Israa'iilkuqasbeeninaysiadagushaqeeyaan.

36MasriyiintiinawaxayreerbinuIsraa'iilkudhibeen shuqulloadag,ooahaadhooboiyoleben,iyoshuqulkasta oobeertalagaqabto.

37ReerbinuIsraa'iilnawaxayMelooluguyeedheen boqorkiiMasar"Meroor,boqorkiiMasar,"maxaayeelay, waagiisiiMasriyiintuwaxaynoloshoodakudhibijireen shuqullokaladuwan

38OoshuqulkiioodhanooMasriyiintuayreerbinu Israa'iilkuqasbeeninaysameeyaan,waxaykuqasbeen inayreerbinuIsraa'iildhibaan,laakiinseintaysiidhibeen ayaysiikordheenoosiibateen,Masriyiintunawayka caloolxumaadeenreerbinuIsraa'iilaawadood.

CUTUBKA66

1WaagaaswaxaadhintayHadadinaBedadooahaa boqorkiiEdom,iyoSamlahooahaareerMesreqah,ooka yimiddalkareerbari.

2SannaddiisaddexiyotobnaadeeboqornimadiiFircoon ooahaaboqorkiiMasar,ooahaydboqoliyoshaniyo labaatansannadoodmarkiireerbinuIsraa'iilayMasar tageen,SamlahwuxuuEdomxukumayaysiddeediyo tobansannadood

3Oomarkuuboqornoqdayayuuciidankiisiiusoodiray inayladagaallamaanSefooinaElifasiyoreerKitiim, maxaayeelay,waxayladagaallameenboqorkiiAfrikaee Angeas,oowaxayburburiyeenciidankiisiioodhan.

4Laakiinseisagumauulahadlin,waayo,wiilashiiCeesaw waykahoristaageen,iyagooleh,Isaguwaawalaalkood. MarkaasuuSamlahdhegaystaycodkiireerCeesaw,oo wuxuukunoqdaydalkiiEdomisagoolasocdaciidankiisii oodhan,ookamauutegininayladagaallamaanSefooina Elifas.

5MarkaasaaFircoonooahaaboqorkiiMasarwuxuu maqlayhadalkanisagooleh,Samlahooahaaboqorkii EdomwuxuukutashadayinuuladagaallamoreerKitiim, oodabadeednawuuimandoonaaoowuxuuladagaallami doonaaMasar.

6OomarkiiMasriyiintiimaqleenayayshuqulkiireerbinu Israa'iilkordhiyeen,siaanayreerbinuIsraa'iiliyagaugu samaynsidiiaykusameeyeendagaalkiiayreerCeesawla galeenwaagiiHadad

7MarkaasaaMasriyiintiiwaxayreerbinuIsraa'iilku yidhaahdeen,Dhaqsadaooshuqulkiinnasameeya,oo shuqulkiinnadhammeeya,oodalkaadkeeya,siaan walaalihiinCeesawnooguimanooaynooladagaallamaan, waayo,idinkaaawadiinayaynagusooduulidoonaan.

8ReerbinuIsraa'iilnamaalinbamaalintakadambaysa waxaysamaynjireenshuqulkiidadkiiMasar, MasriyiintiinawaxayreerbinuIsraa'iildhibijireensiay dhulkaugudhibaan

9LaakiinsidiiMasriyiintiiayukordhiyeenshaqadareer binuIsraa'iil,sidaasookaleayayreerbinuIsraa'iilusii kordheenooutarmeen,ooMasaroodhannawaxayka buuxsameenreerbinuIsraa'iil.

10Sannaddiiboqoliyoshaniyolabaatanaadmarkiireer binuIsraa'iilayMasarutageen,Masriyiintiioodhammu waxayarkeenintaladoodiiaysankuguulaysanreerbinu Israa'iil,laakiinaykoreenooaykoreen,oodalkiiMasar iyodalkiiGoshennawaxaakabuuxsamayreerbinuIsraa'iil

11MarkaasaaodayaashiiMasaroodhaniyoraggii xigmaddalahaaoodhammuwaxayuyimaadeenboqorka hortiisii,oowayusujuudeenoohortiisayfadhiisteen

12OoodayaashiiMasaroodhaniyoraggiixigmaddalahaa waxayboqorkiikuyidhaahdeen,Boqorkuweligiisha noolaadoWaxaadnagulatalisaytaladakadhankaahreer binuIsraa'iil,ooannagunawaxaankusamaynaysidii boqorkaeraygiisii

13Laakiinsidaayubadantahayshaqadawaykubadan yihiinoowaykukoraandhulka,oobaleeg,dalkaoodhan baakabuuxa

14Haddabasayidkayagiiiyoboqorkeennii,indhahaMasar oodhammuadigaykusoojeedaaninaadiyaga xigmaddaadakusiiso,siayuguxoogaystaanIsraa'iilsiay ubaabbi'iyaan,amaayugayareeyaandhulka;Boqorkiina wuxuuugujawaabay,Balkaalataliarrintansiaanu ogaanowaxaaankusamayno

15Markaasaasirkaalkamidahlataliyayaashaboqorka,oo magiciisalaodhanjirayAyuub,ookayimid Mesobotamiya,ookuyaaldalkaCuus,ayaaboqorkiiu jawaabayookuyidhi,

16Haddabahaddiiboqorkuraallikayahay,hamaqlo taladaaddoonkiisa;ooboqorkiibaakuyidhi,Balhadal 17Ayuubnawuxuuboqorkii,amiirradii,iyoodayaashii Masaroodhankahorhadlay,oowuxuukuyidhi, 18Baleegtaladaboqorkaoouuhoreugutaliyayeeku saabsanshaqadareerbinuIsraa'iilaadbayuwanaagsan tahay,oowaainaadankafogaynkuwaweligiinshaqeeya.

19Laakiintaladanayaaahtaladaaadkuyaraynkarto, haddiiayumuuqatoinayboqorkuuwanaagsantahayinuu dhibo

20Baleeg,dagaalayaankacabsanaynaymuddodheer,oo waxaannidhi,MarkaIsraa'iildhulkakubarwaaqowdo, waynagaeryidoonaandhulkahaddiidagaaldhaco.

21Haddiiboqorkuraallikayahay,amarboqornimohasoo baxo,oohalaguqorosharciyadaMasarooaanlaburin karin,inilmokastaoolabahooudhashareerbinuIsraa'iil dhiiggiisalagudaadiyodhulka

22Oomarkaadtansamaysaan,markaraggareerbinu Israa'iiloodhammuaydhintaan,xumaantadagaalladoodu wayjoogsandoontaa;Boqorkuhasameeyooohauyeedho umulisooyinkaCibraaniyadaoodhan,oohakuamroinay arrintansameeyaan;sidaasdaraaddeedboqorkiiiyo

amiirradiiwaykafarxiyeen,boqorkiinawuuyeelaysidii Ayuubuuyidhi.

23Markaasaaboqorkiiwuxuuuyeedhayumulisooyinkii Cibraaniyadaahaa,oomiddoodmagaceedalaodhanjiray Shefraah,tankalenamagaceedawaxaalaodhanjiray Fuwah

24Umulisooyinkiinawaxayuyimaadeenboqorkahortiisii, oohortiisayistaageen.

25Boqorkiinawuxuukuyidhi,Markaadumulisooyinu samaysaandumarkaCibraaniyada,ooaadaragtaaniyagoo sariirtasaaran,haddiiuuwiilyahay,markaaswaainaad dishaan,laakiinhaddiiaygabadhtahay,waynoolaan doontaa.

26Laakiinhaddiiaadwaxansamaynweydaan,markaas waanidingubidoonaaidinkaiyoguryihiinnaoodhanba

27LaakiinumulisooyinkiiIlaahbaykacabsadeen,mana aydhegaysanboqorkiiMasariyoerayadiisiitoona,oo markiidumarkiiCibraaniyadaahaaayudhaleenwiilama gabadhumulisooyinah,markaasumulisadiiwaxaysamayn jirtaywaxkastaooloobaahnaailmahaoowaysiidaysay, sidaasaynaumulisooyinkusamaynjireenmaalmahaoo dhan.

28Markaasaaboqorkiiwaxaasloosheegay,markaasuuu yeedhayumulisooyinkii,oowuxuukuyidhi,Maxaad waxanusamayseenooaadcarruurtaubadbaadiseen?

29Umulisooyinkiinawayujawaabeenooboqorkiibayku wadahadleen,oowaxaykuyidhaahdeen, 30BoqorkuyuusanumalaynindumarkaCibraaniyadaay lamidyihiindumarkaMasriga,waayo,carruurtareerbinu Israa'iiloodhammuwaycaafimaadqabaan,kahor intaysanumulisaduuimanwayumulidoonaan,annagaoo ahaddoommadaada,maalmobadannaagCibraaniyadah namadhalin,waayo,dumarkaCibraaniyadaoodhanwaa umulisooyinkooda,maxaayeelaywaycaafimaadqabaan. 31Fircoonnamarkuumaqlayhadalladoodiiayuu rumaystay,umulisooyinkiinaboqorkiibaykatageen, Ilaahnasiwanaagsanbuuusameeyey,dadkiinaaadbayu tarmeenooaadbayusiikordheen

CUTUBKA67

1DalkaMasarwaxaajirayninreerLaawiahookasoo farcamayreerMasar,magiciisanawaxaalaodhanjiray Camraam,inaQexad,inaLaawi,inaIsraa'iil

2Markaasaaninkanutegeyooguursadaynaaglaodhan jirayYookebedooahaydinaLaawiooahaydwalaashiis aabbihiis,oowaxayjirtayboqoliyolixiyolabaatan sannadood,wuunauyimid.

3Naagtiinawayuuraysatayoogabadhbaydhashay,oo waxaymagaceedaubixisayMaryan,maxaayeelay, waagaasMasriyiintuwaxayreerbinuIsraa'iilka xanaajiyeennolosha.

4Oohaddanawayuuraysatayoowaxaydhashaywiil,oo waxaymagiciisiiubixisayHaaruun,waayo,wakhtigiiay uuraysatay,Fircoonwuxuubilaabayinuudaadiyodhiigga wiilashareerbinuIsraa'iil

5WaagaasnawaxaadhintaySefooinaElifasinaCeesaw, ooahaaboqorkiiKitiim,meeshiisiinawaxaaboqorka noqdayYane'as

6OowakhtigiiSefouuxukumijirayreerKitiimwuxuu ahaakontonsannadood,wuunadhintay,waxaanalagu aasaymagaaladaNabnaookutaaldalkaKitiim

7MarkaasaaYaan'as,ookamidahaaraggiixooggabadnaa eereerKitiim,boqornoqday,kontonsannadoodnawuu xukumay

8KadibgeeridiiboqorkiiKitiimayuuBalcaaminaBecoor kacararaydalkiiKitiim,oowuxuuutegeyFircoonooahaa boqorkiiMasar

9Fircoonnasiweynbuuuaqbalay,waayo,xigmaddiisii buumaqlay,oowuxuusiiyeyhadiyado,wuxuunaka dhigaylataliye,wuunaweyneeyey

10BalcaamnawuxuuMasarkunoolaasharafiyosharaf lehdhammaanamiirradiiboqorka,ooamiirradiinaway ammaaneen,maxaayeelay,dhammaantoodwaxay doonayeeninaybartaanxigmaddiisa.

11SannaddiiboqoliyosoddonaadmarkiireerbinuIsraa'iil ayMasarusocdeen,Fircoonwuxuukuriyoodayisagooku fadhiyacarshigiisiiboqornimada,markaasuuindhihiisiikor uqaadayooarkayninodayahoohortiisataagan, miisaannawaxaakujiraygacantaodayga,miisaannadaas ookaleooayganacsataduisticmaalaan.

12OdaygiiayaamiisaankiiqaatayooFircoonhortiisaku sudhay

13Odaygiiwuxuusookaxaystaydhammaanodayaashii Masariyodhammaandadkiiwaaweynaaiyoraggii waaweynaa,oowuuiskuxidhayooiskumiisaanbuu dhigay.

14Markaasuuwanyaroocaanoahsooqaadayookuriday weelkale,oowankiinawuukafikiraywaxwalba

15Fircoonnawuulayaabayriyadannaxdintaleh,maxaa yeelay,wiilkuwuxuukafikirilahaawaxwalba,markaasaa Fircoontoosayoowuxuuarkayinayriyoahayd

16MarkaasaaFircoonaroortiihorekacay,oowuxuuu yeedhayaddoommadiisiioodhan,ooriyadausheegay, nimankiinaaadbayucabsadeen

17Markaasaaboqorkiiwuxuuraggiisiixigmaddalahaaoo dhankuyidhi,Waanidinbaryayaayefasirariyadaydiiaan kuriyooday,siaanuogaado

18MarkaasaaBalcaaminaBecoorujawaabayboqorkiioo kuyidhi,Taasuwaxkalemaaha,laakiinwaamasiibo weynookusoodegidoontaMasarmaalmahaugu dambeeya.

19Waayo,Israa'iilwaxaaudhalandoonawiiloobaabbi'in doonaMasaroodhaniyodadkadegganba,ooreerbinu Israa'iilnakasoosaaridoonaMasargacanxoogleh.

20Haddaba,Boqorow,balarrintankatasho,siaadu burburisorajadiireerbinuIsraa'iiliyorajadooda,intaan masiibadaniMasarkusoodegin

21MarkaasaaboqorkiiwuxuuBalcaamkuyidhi,Haddaba maxaanreerbinuIsraa'iilkusamaynaa?Hubaalmarkii horesigaarahayaanugatashannayookaadkaankari weynay

22Haddabasidaasdaraaddeedkulatalisiaanuga adkaanno

23MarkaasaaBalcaamboqorkiiujawaabayoowuxuuku yidhi,Haddadiroouyeedhlabadaadalataliye,oowaannu arkidoonnaawaxaytaloahaanugabixinayaanarrintan, dabadeednaaddoonkaagaayaahadlidoona

24Markaasaaboqorkiiudirayoouyeedhaylabadiisii lataliyeooahaaRecuu'eelooreerMidyaanahaaiyoAyuub

ooreerUusahaa;ooiyanawayyimaadeenooboqorka hortiisafadhiisteen.

25Markaasaaboqorkiiwuxuuiyagiikuyidhi,Baleega, labadiinubawaadmaqasheenriyadiiaankuriyoodayiyo fasirkeediiba,haddabatashadaooogaadaooaragwaxa lagusamayndoonoreerbinuIsraa'iil,siaanugaadkaanno iyagakahorintasharkoodunagusoodegin

26MarkaasaaRecuu'eelooreerMidyaanahaaayaa boqorkiiugujawaabay,Boqorkuhanoolaado,boqorkuna hanoolaadoweligiis

27Haddayboqorkuraallikatahay,hakatago Cibraaniyadaoohakatago,ooyuusangacantiisakufidin 28Waayo,kuwanuwaakuwiiRabbigudoortaywaagii hore,oodhaxalkiisakaqaatayquruumahadunidaoodhan iyoboqorradadhulka,ooyaagacantiisakusoofidiyey isagooaanciqaablahayn,ooIlaahoodaaanlagaaargudin? 29HubaalwaadogtahayinmarkiiIbraahimMasartegey, Fircoon,boqorkiihoreeeMasar,uuarkaynaagtiisiiSaarah, oouuuguuriyeyinaynaagnoqoto,maxaayeelay, Ibraahimwuxuuyidhi,Waawalaashay,waayo,wuuka baqayayinraggaMasarayisagadilaanxaaskiisaaawadeed 30MarkiiboqorkiiMasarqaadaySaarah,Ilaahbaaisaga iyoreerkiisiibakudhuftaybelaayooyinculus,ilaauu IbraahimxaaskiisaSaarahusooceliyey,dabadeednawuu bogsaday.

31OoAbiimelegooahaaboqorkiireerGeraar,ooahaa boqorkiireerFalastiin,Ilaahbaauciqaabaynaagtii IbraahimooahaydSaarahaawadeed,maxaayeelay,maxal kastawuuxidhay,lagabilaabodadkailaaduunyada

32MarkiiIlaahoodAbiimeleghabeenkiiriyouguyimidoo uucabsiiyeysiuuugusooceliyoIbraahimSaarahoouu qaaday,dabadeednadadkiiGeraaroodhanwaalaciqaabay Saarahaawadeed,IbraahimnawuxuuubaryayIlaahiis, wuunaaqbalay,wuunabogsiiyey.

33Abimelegnawuxuukabaqayxumaantiioodhaneeku dhacdayisagaiyodadkiisiiba,markaasuunaagtiisiiSaarah usooceliyeyIbraahim,oowuxuuisagaiyoiyadasiiyey hadiyadobadan

34SidaasookalenaIsxaaqbuukusameeyeymarkuuka eryayGeraar,ooIlaahnawaxyaaloyaablehbuuku sameeyey,ilaadurdurradiibiyahaGeraaroodhammuay engegeen,oogeedihiiwaxsoosaarlahaanamaaysoo bixin.

35MarkaasaaAbiimelegooreerGeraarahaaiyoAxusat ookamidahaasaaxiibbadiis,iyoFiikolooahaamadaxii ciidankiisaayaauyimid,oointayfoororsadeenayay dhulkakusujuudeen

36Markaasaykabaryeeninuuuduceeyoiyaga,oo Rabbigunawuuubaryay,ooRabbigunawuuaqbalayoo wuubogsiiyey

37Yacquub,ooahaaninkiicaadigaahaa,ayaasi daacadnimolehloogabadbaadiyeygacantiiwalaalkiis Ceesaw,iyogacantiiLaabaanooahaawalaalkiihooyadiis, oodoonayayinuunaftiisadilo;sidaasookalewaxaalaga badbaadiyeygacantiiboqorradiireerKancaanoodhanoo isugusooururayisagaiyocarruurtiisiiinaybaabbi'iyaan, Rabbigunawuukasamatabbixiyeygacantoodii,ooayku soojeesteenooaylaayeen,waayo,yaaweligiisgacantiisa kusoofidiyeysiaanciqaablahayn?

38HubaalFircoonkiihore,aabahaaaabbahaa,wuxuu YuusufinaYacquubkakormariyeyamiirradiidalka

Masaroodhan,markuuarkayxigmaddiisa,waayo, xigmaddiisaayuukubadbaadiyeydadkiidalkadegganaa oodhanabaartii

39KadibwuxuuYacquubiyocarruurtiisiikuamrayinay Masaryimaadaan,siaywanaaggoodaawgeed,dalkaMasar iyodhulkaGoshenloogasamatabbixiyoabaarta

40Haddabahaddiiaykulawanaagsantahay,joojiinaad reerbinuIsraa'iilbaabbi'iso,laakiinhaddiiaadanraallika ahayninayMasardegaan,halkankadirsiayutagaan dalkaKancaan,ooahdalkiiawowayaashooddegganaayeen 41MarkiiFircoonmaqlayhadalkiiYetroo,aadbuuugu cadhooday,oowuxuukakacayhortiisaboqorkaisagoo ceebaysan,oowuxuutegeyMidyaan,ooahaadhulkiisii, oowuxuuqaatayushiiYuusuf

42MarkaasaaboqorkiiwuxuuAyuubooahaareerUusku yidhi,MaxaadAyuubkaleedahay,maxaadsekatalinaysaa Cibraaniyada?

43MarkaasaaAyuubwuxuuboqorkiikuyidhi,Baleeg, dadkadalkadegganoodhammugacantaadaykujiraan, boqorkuhasameeyowixiikulawanaagsan

44MarkaasaaboqorkiiwuxuuBalcaamkuyidhi,Balcaam, maxaadodhanaysaa,Balcaam,hadalkaaganoosheegsiaan umaqalno?

45MarkaasaaBalcaamwuxuuboqorkiikuyidhi,Wax kastaooboqorkukutaliyayookusaabsanCibraaniyada waalasamatabbixindoonaa,ooboqorkunatalokuma adkaandoono

46Waayo,haddaadumalaynaysoinaaddabkaololayaku hoosdhigto,kamaadkaankartid,waayo,hubaalIlaahoodi wuxuuaabbahoodIbraahimkasoobadbaadiyeyUurtii reerKaldayiin;oohaddaadumalaynaysoinaadseefku baabbi'iso,hubaalaabbahoodIsxaaqbaalaga samatabbixiyey,oowanbaameeshiisiiladhigay

47Haddiiaadumalaynaysoinaadkuyaraysoshaqoadag, xitaakumaguulaysandoontidtan,waayo,aabbahood YacquubwuxuuLaabaanuguadeegayshaqoadagoodhan, wuunabarwaaqoobay.

48Haddaba,Boqorow,hadalkaygamaqal,waayo,kanu waataladalagulataliyay,ooaadiyagakagaadkaandoonto, ooaadankabixidoonin.

49Haddiiboqorkuraallikayahay,haamroincarruurtooda oodhaneemaantadhalandoonalagutuurobiyaha,waayo, sidaasayaadmagacyadoodakutirtirikartaan,waayo midkoodna,iyoaabbayaashoodtoonalagumatijaabin sidanookale

50BoqorkiinamarkuumaqlayhadalkiiBalcaam,waxaasna waykafarxiyeenboqorkiiiyoamiirradii,boqorkiina wuxuuyeelaysidiiBalcaamkuhadlay.

51Boqorkiinawuxuuamrayinlasoosaaroamariyoin dalkaMasaroodhanlagasameeyoamar,ooleh,Wiilkasta oolabahooCibraaniyadaudhashalagabilaabomaanta waainlagutuuraabiyaha.

52MarkaasaaFircoonwuxuuuyeedhayaddoommadiisii oodhan,oowuxuukuyidhi,TagookaraadidalkaGoshen ooreerbinuIsraa'iiljoogaan,oobaleegainwiilkastaoo Cibraaniyadaudhashalagutuuridoonowebiga,laakiin gabadhkastawaainaadbadbaadisaa.

53OomarkiireerbinuIsraa'iilmaqleenhadalkiiFircoon kuamrayincarruurtoodalabkaahlaguridowebiga,dadkii qaarbaakategeyxaasaskoodii,qaarkalenawayku dhegeen

54Oomaalintaaswixiikadambeeyay,markiiwakhtigii umuliduyimiddumarkiireerbinuIsraa'iiloolajoogay nimankoodii,waxaytageenbeertiisiayhalkaasugu dhalaan,oowaxaykudhaleenduurka,oocarruurtoodiina waxaykagatageenbeerta,oowaxaykunoqdeengurigiisii.

55MarkaasaaRabbiguudhaartayawowayaashoodinuuku tarmo,wuxuuudiraymidkamidahmalaa'igihiisa adeegayaashaaheejannadajoogainayilmokastabiyoku maydhaan,inaysubagaanooaymaroojiyaan,ooay gacantoodageliyaanlabadhagaxoosimanoomidkamid ahuucaanokanuugay,kankalenauumalabkanuugay,oo uutimihiisausaarayinayjilbihiisakorubaxaan,siay isugudaboolaan,siayuguraaxaystaanooayugudhegaan, naxariistiisaaawadeed

56MarkiiIlaahunaxariistayoouudoonayayinuuku badiyodhulkadushiisa,ayuudhulkiisiikuamrayinuu iyagakuhayoilaawakhtigaaykoraan,kadibdhulkiiayaa afkiisafurayoomatagay,oowaxaykasoobaxeen magaaladasidageedahadhulkaiyocawskakaynta,oomid walbawuxuukunoqdayreerkiisiiiyogurigiiaabbihiis,oo waylajoogeen

57OocarruurtiireerbinuIsraa'iilnawaxaydhulkaku joogeensidageedahaduurka,nimcadaIlaahaawadeed

58OomarkiiMasriyiintiioodhammuaytaasarkeen,ayay midwalubabeertiisiiubaxeeniyagoowatadibigiisiiiyo feedhkiisii,oowaxayuqodeensidiimiddhulkauqodaya xilligiibeerista

59Markiiaybeertaqodayeenmaaysanawoodininaywax yeelaancarruurtareerbinuIsraa'iil,sidaasdarteeddadkii waysiikordheenooaadbayusiiweynaadeen

60Fircoonnawuxuusaraakiishiisakuamrayinaymaalin walbatagaanGoshensiayuraadiyaancarruurtayaryaree reerbinuIsraa'iil

61Oomarkaymiddoondooneenooayheleen,ayayxoog kagasooqaadeenlaabtahooyadeed,oowaxaykutuureen webiga,laakiingabadhiiayaylatageenhooyadeed;sidaas ookaleayayMasriyiintukusamaynjireenreerbinu Israa'iilmaalmahaoodhan

CUTUBKA68

1OowakhtigaaswaxaadhacdayinruuxiiIlaahuukusoo degayMaryanooahaydinaCamraamooahaydwalaashiis Haaruun,ooaydibaddaubaxdayoowaxkasiisheegtay guriga,iyadooleh,Baleeg,wiilbaahaddanoodhalan doonaaabbahayiyohooyaday,ooisagureerbinuIsraa'iil ayuukabadbaadindoonaagacantaMasar

2MarkiiCamraammaqlayhadalkiigabadhiisa,ayuutegey oonaagtiisiidibugusooceliyeygurigii,kadibmarkiiuu kaeryaywakhtigiiFircoonamrayindhammaancarruurta labkaaheereerYacquublagutuurobiyaha

3MarkaasaaCamraamwuxuuguursadayYookebedoo saddexsannadoodkadiberyey,ooisnawuuuyimid, waynauuraysatay

4Oomarkaytoddobabiloodkadibuuraysatayayaywiil dhashay,gurigiioodhannawaxaakabuuxayiftiinweynoo uegiftiinkaqorraxdaiyodayaxaookalexilligii dhalaalkooda

5Oonaagtiimarkayaragtayinilmihiiuuwanaagsanaaoo uuwaxarkay,ayaysaddexbiloodkuqarisayqolgudahaah.

6WaagaasMasriyiintuwaxayshirqoolusameeyeeninay baabi'iyaanCibraaniyadaoodhanhalkaasjoogay.

7DumarkiiMasriyiintiinawaxaytageenGoshenooayreer binuIsraa'iiljoogeen,oowaxaydhallaankoodiigarbahaku qaadeen,carruurtoodiiaanwelihadlikarin.

8Waagaas,markiidumarkiireerbinuIsraa'iilaydhaleen, naagkastaawaxaywiilkeediikaqarisayMasriyiintii hortooda,siaanayMasriyiintuuogaandhalmadooda,oo aanayugabaabbi'indhulka

9GabdhihiiMasriyiintiiwaxayyimaadeenGoshen, carruurtoodiiooaanhadlikarinayaagarbahoodasaarnaa, markiinaagMasriahaygurigahaweeneyCibraaniahu timidgabadheedayarayaaooyday.

10Oomarkayqaylisaygabadhiiqolkahoosekujirtayayaa ujawaabtay,dumarkiiMasriyiintiinawaytageenoogurigii Fircoonayayusheegeen.

11Fircoonnawuxuuudirayaddoommadiisiiinay carruurtiisooqabtaanooaylaayaan;Masriyiintiinasidaas ookaleayaykusamaynjireendumarkiiCibraaniyadaahaa maalmahaoodhan

12Markaasooqiyaastiisaddexbiloodlagasoobilaabo markiiYokebedayqarisaywiilkeeda,ayaywaxaaslaga ogaadaygurigiiFircoon

13Naagtiinawaydegdegtayinaywiilkeedakaxaysokahor intaysansaraakiishuiman,oowaxayusooqaadday sanduuqcawsduurah,oowaxaykudahaadhaydhooboiyo daamur,oowaxaygelisayilmaha,oowaxaykuridday caleenwebigaqarkiisaah.

14WalaashiisMaryanayaameelfogistaagtaysiayu ogaatowaxalagusamayndoonoisagaiyowaxa hadalladeedakudhicidoona.

15MarkaasaaIlaahwakhtigaaskusoodaayaykulayldaran dalkaMasar,kaasoogubtayjidhkadadkasidaqorraxdaoo kaleoowareeggeedakujirta,ooaadbayudhibtay Masriyiintii

16MarkaasaaMasriyiintiioodhammuwaxayu dhaadhaceeninaywebigakumaydhaan,kulaylkaba'anee jidhkoodagubayaawadiis

17MarkaasaaBatiyaaooahaydgabadhiiFircoonayaa iyadunawebigakumaydhataykulaylkiibadnaaawgiis, gabdhaheediinawaxaykusocdeenwebigadhiniciisa,iyo dumarkaMasaroodhan

18MarkaasaaBathiaindhaheedakoruqaaddayoowaxay aragtaydoonnidiibiyahaduljoogtay,oowaxayudirtay addoonteediiinaysooqaaddo

19Markaasayfurtayooaragtaywiilkii,oobaleeg,yarkii ooooyaya,waynaunaxariisatay,oowaxaytidhi,Kanu waamidkamidahcarruurtaCibraaniyada.

20OodumarkiiMasaroodhanoowebigaagmarayay waxaydoonayeeninaynuujiyaan,laakiinsemauunuugin, waayo,waxaaswaxaykayimaadeenRabbigasiuuugusoo celiyonaaskahooyadiis.

21MarkaaswalaashiisMaryanwaxaykamidahayd dumarkaMasrigaaheewebigaagtiisajoogay,oowaxay aragtaywaxaas,oowaxaygabadhiiFircoonkutidhi,Ma tagaaoousookaxeeyaanaasnuujindumarkaCibraaniyada ahsiayilmahakuunuujiso?

22MarkaasaagabadhiiFircoonwaxaykutidhi,Tag Gabadhiinawaytagtayoowaxayuyeedhayhooyada ilmaha.

23MarkaasaagabadhiiFircoonwaxayYookebedkutidhi, Ilmahanqaadoooiinuuji,ooannawaxaankusiindoonaa mushaharkaagalabaxabbadoodoolacagahmaalintii Naagtiinawaxayqaadatayilmahaoonuujisay.

24Markiilabasannadooddhammaadeen,markiiwiilkii weynaa,ayayukeentaygabadhiiFircoon,oowuxuuu noqdaysidiiwiilookale,oowaxaymagiciisiiubixisay Muuse,waayo,waxaytidhi,Maxaayeelay,biyahaayaan kasoosaaray

25MarkaasaaaabbihiisCamraamwuxuuubixiyeyXabaar, waayo,wuxuuyidhi,Isagaayuulaxidhiidhaynaagtiisiiuu kaleexiyay

26MarkaasaahooyadiisYookebedwaxaymagiciisiiu bixisayYekutii'eel,oowaxaytidhi,Waxaanisagau rajaynayayIlaahaQaadirkaah,ooIlaahbaaiisooceliyey

27MarkaasaawalaashiisMaryanwaxayubixisayYered, waayo,waxaykadabatimidWebigasiayuogaatowaxa uukudambayndoono

28MarkaasaawalaalkiisHaaruunwuxuuubixiyeyAbi Zanukh,oowuxuuyidhi,Aabbahaywuxuukategey hooyadayoowuxuuusoonoqdayisagaaawadiis

29MarkaasaaQexadooahaaaabbihiisCamraamwuxuuu bixiyeyAbigdoor,maxaayeelay,isagaaawadiisayaaIlaah uhagaajiyeyjabkiireerYacquubsiaysancarruurtooda labkaahbiyahaugutuurin.

30OokalkaalisadiiuyeedhayAbiiSoko,oowaxaytidhi, Saddexbiloodayuuteendhadiisiikudhuumanayay,reer Xaamaawadood.

31MarkaasaareerbinuIsraa'iiloodhammuwaxayisagiiu bixiyeenShemacyaahinaNetaneel,waayo,waxay yidhaahdeen,WaagiiuuIlaahmaqlayqayladoodii,oo wuxuuiyagakasamatabbixiyeykuwiidulmijiray

32MuusewuxuukujiraygurigiiFircoon,wuxuunauahaa Batiya,gabadhiiFircoon,isagoowiilah,Muusenawuxuu kukoraycarruurtaboqorka

CUTUBKA69

1OoboqorkiiEdomnawaagaasayuudhintay,sannaddii siddeediyotobnaadooboqornimadiisa,oowaxaalagu aasaymacbudkiisiiuuisaguudhisayinuuhoyunoqdooo kuyaaldalkaEdom

2.MarkaasaawiilashiiCeesawwaxayudireenFetoor,oo webigaagtiisakutaal,oowaxayhalkaaskasookaxeeyeen nindhallinyaroahooindhoqurxoonleh,oomagiciisala odhanjiraySaa'uul,oowaxayisagakadhigeenboqor iyagakasarreeyameeshiiSamlah

3Saa'uulnawuxuureerCeesawoodhankuxukumayay dalkaEdomafartansannadood

4OoFircoonooahaaboqorkiiMasarmarkuuarkayin taladiiBalcaamkuamrayreerbinuIsraa'iilaysan guulaysan,laakiinseaywelimidhodhaleen,ooaytarmeen, ooaykubateendalkiiMasaroodhan,

5MarkaasaaFircoonwuxuuwaagaasamrayinlafaafiyo ogeysiisdalkaMasaroodhanahooloogutalagalayreer binuIsraa'iil,ooleh,Ninnawaxbakamadhimidoono shuqulkiisamaalinlahaah.

6Ooninkiilagaheloshaqola'aanuumaalinwalbaqabto, haahaatodhooboamaleben,markaaswiilkiisauguyar ayaalageyndoonaameeshiisa.

7ShaqadaMasarwaykusiixoogaysatayreerbinuIsraa'iil wakhtigaas,oohaddiihallebenuukuyaraadoshaqada maalinlahaaheeqofkasta,Masriyiintuwaxaywiilkiisii uguyaraahooyadiiskaqaateenxoog,oowaxaykurideen dhismahameeshiilebenkiiuuaabihiiskatagay.

8OodadkiiMasarnasidaasaymaalinwalbakusamayn jireenreerbinuIsraa'iiloodhan,maalmihiioodhanna 9LaakiinqabiilkiireerLaawiwakhtigaaslamashaqayn reerbinuIsraa'iilwalaalahoodtaniyobilowgii,waayo,reer LaawiwaxayyaqaaneenkhiyaanadaMasriyiintiiaymarkii horeuadeegsanjireenreerbinuIsraa'iil

CUTUBKA70

1SannaddiisaddexaadlagabilaabodhalashadiiMuuse, Fircoonwuxuufadhiyeyxafladdiyaafadah,markii boqoraddiiAlparanithayfadhidaymidigtiisa,Bathianaay bidixdiisafadhiday,wiilkiiMuusenawuxuujiifay laabteeda,BalcaaminaBecoornawuxuulasocday labadiisiiwiil,iyoamiirradiiboqortooyadaoodhanoo miiskafadhiyayboqorkahortiisa

2Wiilkiinawuxuugacantiisakufidiyeymadaxaboqorka, ootaajkiikaqaadaymadaxaboqorka,oomadaxiisasaaray

3Markiiboqorkiiiyoamiirraduarkeenshaqadiiuuwiilku qabtay,boqorkiiiyoamiirraduwayargagaxeen,ninbaa deriskiisiilayaabay

4Boqorkiiwuxuukuyidhiamiirradiihortiisajoogay, Maxaadkahadlaysaan,maxaadsekaleedihiin,amiirradow, arrintan,maxaasenoqondoonaxukunkawiilkaeeku saabsanfalkan?

5MarkaasaaBalcaaminaBecoorooahaasaaxirkiiayaau jawaabayboqorkiiiyoamiirradiihortooda,oowuxuuku yidhi,Boqorow,balhaddaxusuusoriyadaadiiaadku riyootaymaalmobadankadib,iyowixiiaddoonkaagukuu fasiray

6Haddabakanuwaailmokamidahcarruurta Cibraaniyada,ooruuxiiIlaahkujiro,oosayidkaygiiyow, haumalayninwiilkanyaruuwaxankusameeyeyaqoon la'aan

7Waayo,isaguwaawiilCibraaniah,xigmadiyo garashonawaylajiraan,inkastoouuweliyahayilmoyar, ooxigmadbuukusameeyey,oowuxuudoortay boqortooyadaMasar.

8Waayo,sidanookaleayaaCibraaniyadaoodhanu dhaqmaansiayukhiyaaneeyaanboqorradaiyo amiirradooda,siaywaxyaalahanoodhansikhiyaanoleh ugusameeyaan,siayboqorradadhulkaiyoraggoodabau gariiriyaan.

9HubaalwaadogtahayinaabbahoodIbraahimsidaas yeelay,kaasookhiyaaneeyeyciidankiiboqorkiiBaabiloon eeNimrodiyoAbiimelegooahaaboqorkiiGeraar,iyo inuuisaguhantiyeydalkiireerXeediyoboqortooyooyinkii reerKancaanoodhan

10IyoinuuMasarkusoodegayoouuxaaskiisaSaarahka yidhi,waawalaashay,siuuMasariyoboqorkeedaumarin habaabiyo

11.wiilkiisiiIsxaaqnasidiibuuyeelaymarkuuGeraar tegeyoohalkaasdegay,ooxooggiisiinawuukaadkaaday ciidankiiAbimelegooahaaboqorkiireerFalastiin

12Wuxuusidookalekafikirayinuuboqortooyadareer Falastiinkuturunturoodo,isagoolehxaaskiisaRebeqah waawalaashiis

13Yacquubnasixunbuuulamacaamiloodaywalaalkiis, oowuxuugacantiisakaqaataycuradnimadiisiiiyo ducadiisii

14MarkaasuutegeyFadan-Araam,oowuxuutegeygurigii Laabaanooahaawalaalkiihooyadiis,oosikhiyaanoleh ayuuugasookaxaystaygabadhiisii,xoolihiisiiiyowixiiuu haystayoodhan,oowuucararayoowuxuukunoqday dalkiiKancaan,oowuxuuutegeyaabbihiis

15WiilashiisiiwaxayiibiyeenwalaalkoodYuusuf,oo Masartegeyooaddoonnoqday,waxaanaladhigayxabsiga labaiyotobansannadood

16ilaaFircoonkiihoreuuriyooyinkuriyooday,oouuka saaraygurigiixabsiga,oouukasarraysiiyeyamiirradii Masaroodhan,maxaayeelay,wuxuuufasirayriyadiisii

17MarkiiIlaahabaarkuridaydalkiioodhan,ayuucidu dirayookeenayaabbihiisiyowalaalihiisoodhan,iyo reerkiiaabbihiisoodhan,oowuxuukutaageerayqiimo la'aaniyoabaal-marinla'aan,oowuxuuMasaruiibsaday addoommo.

18Haddabasayidkaygiiyow,boqorow,baleeg,wiilkan ayaameeshiisiiMasarkukacayinuusameeyo shuqulladiisiioodhaniyoinuulakhiyaaneeyoboqorkasta, iyoamiirkasta,iyoxaakinkasta

19Haddayboqorkuraallikatahay,aandhiiggiisadhulka kudaadinno,waabaintaasoouuweynaadooouudawladda gacantaadakaqaado,oorajadaMasaraybaaba'domarkuu xukunkaqabtokadib

20MarkaasaaBalcaamwuxuuboqorkiikuyidhi,Aannuu yeedhnoxaakinnadaMasaroodhaniyoraggiixigmadda lahaaoodhan,ooaynuogaannoinxukunkadhimashadauu kuhabboonyahaywiilkansidaadsheegtay,dabadeedna waannudilidoonnaa

21MarkaasaaFircooncidudirayoouyeedhayraggii xigmaddalahaaoodhanooMasarjoogay,oowaxay yimaadeenboqorkahortiisa,malaa'igtiiRabbigunaway soodhexgashay,oowuxuulamidahaamidkamidah raggiixigmaddalahaaeeMasar.

22Markaasaaboqorkiiwuxuuraggiixigmaddalahaaku yidhi,HubaalwaadmaqasheenwaxawiilkanCibraaniga aheegurigakujirauusameeyey,oosidaasbuuBalcaam kuxukumayxaalka

23Haddabaadiganaxukunsameeooaragwaxawiilkaku waajibahfalkauusameeyay.

24Markaasaamalaa'igtiiumuuqataymidkamidahraggii xigmaddalahaaeeFircoonayaaujawaabtayookutidhi sidan,hortoodadhammaanxigmaddaMasariyoboqorka iyoamiirradahortooda

25Haddababoqorkuhadduuraallikayahay,boqorkuhau soodirorag,oohortoodakeenadhagaxonikaahiyo dhuxuldabah,oohordhigilmaha,oohaddiiwiilku gacantiisasoofidiyooouuqaadodhagaxonikaah, markaaswaanuogaandoonnaainwiilkuxigmadku sameeyeywixiiuusameeyeyoodhan,oowaannudili doonnaa.

26Laakiinhadduugacantiisakusoofidiyodhuxusha, markaaswaanuogaandoonnaainuuwaxankusameeyey aqoonla'aan,oouunoolaandoono.

27Oowaxaasnaboqorkaiyoamiirradiiwaylafarxeen, boqorkiinasidaasookaleayuuyeelaysidiimalaa'igtii Rabbigakutidhi

28Markaasaaboqorkiiamrayinlakeenodhagaxaonika iyodhuxushaoolahordhigoMuuse.

29Markaasaywiilkiihortoodadhigeen,wiilkiinawuxuu iskudayayinuugacantiisaufidiyodhagaxaonika,laakiin malaa'igtiiRabbiguwaxayqabataygacantiisiioowaxay saartaydhuxul,dhuxultiinagacantiisaayaykubakhtiday, wuunakoruqaadayooafkiisageliyay,oowuxuugubay qaybkamidahbushimihiisaiyoqaybkamidah carrabkiisa,ooafkiisaiyocarrabkiisubawaykucuslaayeen 30Markiiboqorkiiiyoamiirraduaytaasarkeen,waxay ogaadeeninMuuseuusankudhaqminxigmadinuutaajka kaqaadomadaxaboqorka

31Markaasaaboqorkiiiyoamiirradukajoogsadeeninay wiilkadilaan,sidaasdaraaddeedMuusewuxuukusii nagaadaygurigiiFircoon,isagookoray,Rabbigunawuula jiray.

32Intuuwiilkugurigaboqorkakujiray,wuxuuxidhnaa dharguduudan,wuxuunakukoraycarruurtaboqorka

33MarkiiMuusekukoraygurigaboqorka,Batyaooahayd gabadhiiFircoonwaxayuaragtaywiil,reerkiiFircoonoo dhannawaysharfeen,dadkiiMasaroodhannawayka cabsadeen.

34Oomaalinwalbawuubixijirayoowuxuuimanjiray dalkiiGoshen,halkaasoowalaalihiisreerbinuIsraa'iil joogeen,Muusenamaalinwalbawuuarkijirayiyagoo neeftakudhibtoonayaooshaqoadagkujira

35MarkaasaaMuusewuxuuiyagiikuyidhi,Maxaad maalinwalbashuqulkanidiinkusamaynaysaan?

36Oowaxayusheegeenwixiikudhacayoodhan,iyo dhammaanamarradauuFircoonsaaraykahor dhalashadiisa.

37Oowaxayusheegeendhammaantalooyinkiiuu BalcaaminaBecoorkulataliyo,iyowixiiuuisagakagees ahaasiuuudilomarkuutaajkiiboqorkakaqaaday madaxiisa

38MarkiiMuusewaxyaalahanmaqlay,ayuucadhadiisii aadugukululaadayBalcaam,oowuxuudamcayinuudilo, oomaalinkastanawuuugabbanjiray

39BalcaamnawuukabaqayMuuse,ooisagaiyolabadiisii wiilayaakacayookabaxayMasar,waynacarareenoo naftoodabadbaadiyeen,oowaxayisugeeyeendalkii KuushooutageenboqorkiiKuusheeKikianus

40Muusewuxuukujiraygurigiiboqorkaisagoobaxaya oosoogalaya,Rabbigunawuxuuisagaraallikadhigay Fircoonhortiisa,iyoaddoommadiisiioodhan,iyodadkii Masaroodhanhortiisa,ooaadbayMuuseujeclaayeen

41MaalintiiMuusetegeyGosheninuuwalaalihiissooarko, ayuuarkayreerbinuIsraa'iilooculayskoodaiyo hawlahoodakujira,Muusenawuukacaloolxumaaday.

42MarkaasaaMuusekunoqdayMasaroowuxuuyimid gurigiiFircoon,oowuxuuhoryimidboqorkii,Muusena wuxuuusujuudayboqorkii

43MarkaasaaMuusewuxuuFircoonkuyidhi,Waanku baryayaaye,sayidkaygiiyow,waxaanuimidinaanwaxyar kaacodsado,eehaigajeesanwejigaygaoomadhan MarkaasaaFircoonwuxuukuyidhi,Hadal

44MarkaasaaMuusewuxuuFircoonkuyidhi, AddoommadaadareerbinuIsraa'iileeGoshenjoogahala siiyomaalinkeliyasiayuganastaanshaqadoodii

45MarkaasaaboqorkiiujawaabayMuuseookuyidhi,Bal eeg,wejigaagaayaankoruguqaadayarrintansiaankuu siiyocodsigaaga

46FircoonnawuxuuamrayinlafaafiyoogeysiisMasar iyoGoshenoodhan,isagooleh,

47Boqorkuwuxuuleeyahay,reerbinuIsraa'iiloo dhammow,lixmaalmoodayaadshuqulkiinnaiyo hawshiinnaqabandoontaan,laakiinmaalintatoddobaad waadnasandoontaan,oowaxbahasamaynina,sidaasoo kaleayaadmaalmahaoodhansamayndoontaan,sidii boqorkiiiyoMuuseinaBatiicaaykuamreen

48Muusenawuukufarxaywaxaboqorkuudhiibay,oo reerbinuIsraa'iiloodhammunawaxaysameeyeensidii Muusekuamray

49Waayo,waxaasoodhammuwaxaykayimaadeen RabbigareerbinuIsraa'iil,waayo,Rabbiguwuxuu bilaabayinuuxasuustoreerbinuIsraa'iilsiuuu badbaadiyoawowayaashoodaawadood

50RabbigunawuxuulajirayMuuse,warkiisiinawuxuu gaadhayMasaroodhan

51MuusenaaadbuuuguweynaaMasriyiintiioodhaniyo reerbinuIsraa'iiloodhanhortooda,oowuxuudadkiisareer binuIsraa'iiludoondoonaywanaag,oowuxuuboqorkii kulahadlayerayonabdeed

CUTUBKA71

1Muusemarkuusiddeediyotobanjirahaa,wuxuu doonayayinuuarkoaabbihiisiyohooyadiis,oowuxuuu tegeyGoshen,oomarkiiMuuseusoodhowaadayGoshen, ayuuyimidmeeshiiayreerbinuIsraa'iilkushaqaynayeen, oowuxuuarkayculayskooda,oowuxuuarkayMasrioo dilayamidkamidahwalaalihiisCibraaniyada

2MarkiininkiilagaraacayarkayMuuseayuuuordayinuu caawiyo,waayo,ninkiiMuuseaadbuuugamaamuusijiray gurigaFircoon,oowuxuukuyidhi,Sayidkaygiiyow,ii fiirso,Masriganayaahabeenkiigurigaygayimid,wuunai xidhay,oowuxuuuyimidxaaskaygahortayda,oohadda wuxuudoonayaainuunaftaydaigaqaado

3MarkiiMuusemaqlaywaxaasxun,ayuucadhadiisiiaad ugukululaadayMasrigii,markaasuuxagganiyoxaggakale ujeestay,oomarkuuarkayinaanninnahalkaasjoogin ayuuMasrigiikudhuftayoociiddakuqariyey,oo Cibraaniganawuxuukasamatabbixiyeygacantiikiiwax kudhuftay.

4Cibraanigaayaagurigiisiitegey,Muusenawuxuuku noqdaygurigiisii,wuunabaxayookusoonoqdaygurigii boqorka

5Markiininkugurigiisiikusoolaabtay,wuxuukafikiray inuuxaaskiisakatago,waayo,maahaynwaxwanaagsan inreerYacquubayninuyimaadaanxaaskiisakadib markaynijaasowday

6Markaasaanaagtiitagtayoousheegtaywalaalaheed, walaalihiinaagtanawaxaydoonayeeninaydilaan, markaasuugurigiisiiucararayoobaxsaday

7MaalintiilabaadMuusewuxuuubaxaywalaalihiis,oo wuxuuarkaylabaninooishaysta,markaasuukiisharka lahaakuyidhi,Maxaadderiskaagaudishaa?

8Markaasuuujawaabayookuyidhi,Yaakuudhigay amiiriyoxaakin?Mawaxaadumalaynaysaainaadidisho sidaadudishayMasriga?MarkaasaaMuusecabsadayoo wuxuuyidhi,Hubaalwaxaaswaalaogaaday?

9Fircoonnawuumaqlayarrintan,wuxuunaamrayin Muuseladilo,markaasayuuIlaahusoodiraymalaa'igtiisii, oowuxuuFircoonumuuqdaysidiimadaxii waardiyayaasha.

10Markaasaamalaa'igtiiRabbiguseeftiikaqaadatay gacantiimadaxawaardiyayaasha,oomadaxiisiinawayka qaadday,waayo,muuqaalkiimadaxawaardiyayaashu wuxuuisubeddelayqaabkiiMuuse

11Markaasaamalaa'igtiiRabbiguwaxayqabataygacanta midigeeMuuse,oowaxaykasoobixisayMasar,oowaxay kasoosaartaysoohdimahaMasardibaddeeda,oowaxay ahaydmasaafoafartanmaalmoodah.

12OowalaalkiisHaaruunookeliyaayaakuhadhaydalkii Masar,oowuxuureerbinuIsraa'iilwaxusiisheegay,oo wuxuukuyidhi,

13RabbigaahIlaahaawowayaashiinwuxuuleeyahay, Ninkiinkastaabawuxuuleeyahaywaxyaalahakaraahiyada aheeindhihiisaiskafogeeya,oohaiskunijaasayn sanamyadaMasar

14ReerbinuIsraa'iilnawaycaasiyeenoowaydiideeninay dhegaystaanAaronwakhtigaas.

15Rabbigunawuxuukufikirayinuubaabbi'iyo,haddii uusanRabbiguxusuusanaxdigiiuuladhigtayIbraahim, Isxaaq,iyoYacquub.

16WaagaasgacantiiFircoonwaykusiiadkaydreerbinu Israa'iil,wuunadhibayoodulmayilaawakhtigiiIlaahsoo dirayeraygiisiioouuarkay.

CUTUBKA72

1Waagaaswaxaajiraydagaalweynooudhexeeyareer KuushiyoreerbariiyoreerSuuriya,oowaxayka caasiyoobeenboqorkiiKuushooaygacantiisakujireen.

2MarkaasaaKikianusooahaaboqorkiiKuushbaxay isagoowatadhammaanreerKuush,ooahaadadbadanoo sidaciiddaubadan,oowuxuuubaxayinuuladagaallamo reerSuuriyaiyoreerbari,siuuiyagauhoosaysiiyo

3MarkiiKikianusbaxay,wuxuuBalcaamkatagay saaxirkii,iyolabadiisawiil,siayuilaaliyaanmagaalada iyodadkauguhooseeyaeedalka

4MarkaasaaKikianusubaxaySuuriyaiyoreerbari, wuunaladagaallamayoolaayay,dhammaantoodnaiyagoo dhaawacanayaykudhaceenKikianusiyodadkiisii hortooda.

5Oowuxuumaxaabiisahaanukaxaystaykuwobadanoo iyagakamidah,wuunahoosgeeyaysidiimarkiihore,oo wuxuukudegaydhulkoodiisiuuugaqaadocashuursidii caadadaahayd.

6BalcaaminaBeor,markiiboqorkiiKuushkatagaysiuu uilaaliyomagaaladaiyomasaakiintamagaalada,ayuu kacayoodadkiidalkakulataliyayinaykacaasiyoobaan BoqorKikianus,ooaanayuoggolaaninuugalomagaalada markuugurigakusoolaabanayo.

7Dadkiidalkadegganaanawaymaqleen,oowayu dhaarteenoowaxaykadhigeenboqorutaliya,labadiisa wiilnawaxaykadhigeensaraakiilciidan.

8Markaasaykaceenooderbiyadiimagaaladakataageen labadageesood,oowaxaydhiseendhismeaaduxoog badan

9Oogeeskasaddexaadnawaxayqodeengodadaantiro lahayn,ooudhexeeyamagaaladaiyowebigaooku wareegsandhulkaKuushoodhan,waxaynakadhigeenin biyahawebigaayhalkaaskasooburqadaan

10Waxaygeeskaafraadkusooururiyeenabeesooyin badaniyagoosixirkoodaiyosixirkoodaadeegsanaya, waynadhiseenmagaaladaoowaydegeen,manajirincid kasoobaxdayamakasoogashayhortooda

11KikianuswuxuuladagaallamaySuuriyaiyoreerbari, wuunahoosaysiiyaysidiihore,oowaxaysiiyeen cashuurtoodiicaadigaahayd,markaasuutegeyooku noqdaydhulkiisii

12MarkiiKikianusooahaaboqorkiiKuushuu magaaladiisiisoogalayiyosaraakiishiiciidankaoodhan oolasocday,ayayindhahoodakoruqaadeenooarkeenin derbiyadamagaaladuaykorukaceenooaadloodhisay, sidaasdarteednimankiiwaylayaabeenarrintan

13Markaasayiskuyidhaahdeen,Waxayarkeeninaan dagaalkudaahnay,ooaadbaynoogabaqayeen,sidaas daraaddeedayaywaxanusameeyeen,ooderbiyadii magaaladaayaykoruqaadeenoowayadkeeyeensi boqorradareerKancaanaanayuladagaallamin.

14Markaasaaboqorkiiiyociidankiibawaxayusoo dhowaadeenalbaabkiimagaalada,oointaykorueegeen ayayarkeeninalbaabbadiimagaaladaoodhammuay xidhnaayeen,oowaxayuqayliyeenwaardiyayaashii,oo waxaykuyidhaahdeen,Nafur,aanmagaaladagalno 15.Laakiinsewaardiyayaashiiwaydiideeninayufuraan amarkiiBalcaamooahaasaaxirkiiboqorkoodii,oosidaas daraaddeedwayudiideeninaymagaaladoodiigalaan 16Markaasaydagaalkuqaadeeniyagookasoohorjeeda iriddamagaalada,boqoliyosoddonninookatirsan ciidankiiKikianusayaamaalintaasdhintay

17Maalintiixigtaynawaysiiwadeeninaydagaallamaan, waxaynakudagaallameendhinacawebiga;wayisku dayeeninaydhaafaanlaakiinmaaysanawoodin,sidaas darteedqaarkamidahayaakudhacaygodadkaoodhintay. 18Markaasaaboqorkiiamrayinaygooyaangeedahasiay usameeyaanqoryo,ooayusiimaraan,waynasameeyeen 19Oomarkayyimaadeenmeeshiigodadka,biyihiiwaxay kuwareegsanaayeendhagaxyo,lababoqolooninootoban doonahsaarnaanawayqarqeen

20Maalintiisaddexaadnawaxayyimaadeeninayla dagaallamaandhinacaabeesadujoogtay,laakiinmaaysoo dhowaankarinhalkaas,waayoabeesaduwaxaydileen boqoliyotoddobaatannin,waynajoojiyeendagaalkaay kulajiraanKuush,waxaynahareereeyeenKuushsagaal sano,cidnakamasoobixinamasoogelin

21Waqtigaasoodagaalkuiyohareerayntuaykasocdeen Kuush,MuusewuxuukacararayMasarFircoonoo doonayayinuudilosababtooahwuxuudilayMasrigii 22Muusewuxuujiraysiddeediyotobansanomarkuuka cararayMasarhortiisaFircoon,wuunacararayoou baxsadayxeradiiKikianus,oowakhtigaasku hareeraysanaydKuush

23Muusewuxuusagaalsanokujirayxeradaboqorkii KuusheeKikianus,intiiayKuushhareeraynayeenoodhan, Muusenawuubaxayoolasoogalay

24Boqorkiiiyoamiirradiiiyoraggiidagaalkaoodhanway jeclaayeenMuuse,waayo,wuuweynaaooistaahilaa, dhererkiisunawuxuuuekaalibaaxsharafleh,wejigiisuna wuxuuuekaaqorraxda,xooggiisunawuxuuuekaalibaax, wuxuunaahaala-taliyeboqorka.

25Sagaalsanokadib,Kikianuswaxaakudhacaycudur dilaaah,cudurkiisiinawuukaadkaaday,maalintii toddobaadnawuudhintay.

26Markaasaaaddoommadiisiimeydkiisiimariyey,oo waxayqaadeenookuaaseenmeelkasoohorjeeddairidda magaaladaooxaggawoqooyikaxigtadalkaMasar 27Oowaxaykadhiseendhismexooglehoodheer,oo dhagaxyowaaweynayayhoosdhigeen.

28Ooqorayaashiiboqorkaayaadhagaxyadaaskuxardhay dhammaanxooggiiboqorkoodaKikianus,iyo dagaalladiisiioodhanoouuladagaallamay,baleeg, maantahalkaasayaykuqoranyihiin

29KadibgeeridiiboqorkiiKuusheeKikianuswaxayaad ugamurugootayraggiisiiiyociidankiisiidagaalkaawgiis.

30Markaasayiskuyidhaahdeen,Noosheegwaxaaan samaynaynowaqtigan,maadaamaaansagaalsanocidlada kunoolaynnayooaanguryahayagakafogayn.

31Haddaannidhaahnowaxaanladagaallamidoonnaa magaalada,qaarbadanoonagamidahayaakudhicidoona dhaawacamadhimandoona,haddiiaanhalkankusiijirno go'doomintanawaandhimandoonnaa

32HaddababoqorradaSuuriyaiyoreerbarioodhanayaa maqlidoonainboqorkayagudhintay,oosilamafilaanah ayaynoogusooduulidoonaansicadownimoah,wayna naladagaallamidoonaanoomidnakamahadhidoonaan

33Haddabaaynutagnoooboqornooyeelno,ooaankusii jirnohareerahailaamagaaladalainagasoogeliyogacanta 34Waxaydoonayeeninaymaalintaasdoortaanninboqor kaahciidankaKikianus,manaaysanhelinwaxay doorteenoolamidahMuuseooiyagautaliya

35Markaasaydegdegeenooninwalbadharkiisiikasiibeen oodhulkakutuureen,oowaxaysameeyeenmeelaadu weynooMuusekudulsaareen

36Markaasaykaceenooturumbooyinafuufeen,oohortiisa ayaykuqayliyeen,oowaxayyidhaahdeen,Boqorkuha noolaado,boqorkuhanoolaado!

37Dadkiiiyoamiirradiioodhammuwaxayudhaarteen inayusiiyaanAdoniiyaahooahaydboqoraddiiKuush,oo ahaydnaagtiiKikianus,ooayudhashayBoqortooyadii, maalintaasnawaxayMuusekadhigeenboqor

38DhammaandadkiireerKuushwaxaymaalintaasku dhawaaqeen,iyagooleh,NinwalbawaainuuMuusewax kasiiyaawixiiuuhaystay.

39Markaasayxaashikukalabixiyeenmeeshaallabariga, oomidwalbawuxuuhaystayayuukutuuray,midnahilqad dahabah,kankalenaqadaadiic

40OoreerKuushnawaxayMuuseugadhigeendhagaxyo onikalayidhaahdo,beduliyum,luuliyomarmarah,oo lacagiyodahabaadubadannawaykushubeen

41MarkaasaaMuusewuxuuqaadaylacagtiiiyodahabkii oodhan,iyoweelashiioodhan,iyodhagaxyadiibeduliyum iyoonikaooayreerKuushoodhammusiiyeen,oowuxuu kuridaykhasnadihiisii

42MuusenamaalintaasayuureerKuushxukumay,meeshii uuKikianusboqorkiiKuushkaahaa.

CUTUBKA73

1SannaddiishaniyokontonaadeeboqornimadiiFircoon ooahaaboqorkiiMasar,ooahaydboqoliyotoddobaiyo kontonaadmarkiireerbinuIsraa'iilayMasartageen, MuusewuxuuboqorkaahaaKuush

2Muusewuxuujiraytoddobaiyolabaatansanomarkuu bilaabayinuuboqorkanoqdoKuush,afartansannadoodna wuuboqorahaa

3RabbigunawuxuuMuusekasiiyeynaxariisiyoraxmad reerKuushoodhanhortooda,ooreerKuushnaaadbayu jeclaayeen,sidaasdaraaddeedMuusewuxuukahelay Rabbigaiyodadkabaraallinimo.

4Maalintiitoddobaadeeboqornimadiisa,reerKuushoo dhammuwayisusoourureenoowaxayuyimaadeen Muusehortiisaoodhulkaayayugusujuudeen.

5Dhammaancarruurtiinawaxaykuwadahadleenboqorka hortiisa,iyagooleh,Nalatalisiaanuaragnowaxa magaaladanlagusamayndoono.

6Waayo,haddawaasagaalsanoooaanmagaaladaku hareeraynaynay,oocarruurteennaiyoxaasaskeennama aynaanarag.

7Markaasaaboqorkiiujawaabayoowuxuukuyidhi, Haddaadcodkaygadhegaysataanwaxkastaooaanidinku amro,Rabbiguwuxuumagaaladagacanteennagelin doonaa,oowaannuqabsandoonnaa

8Waayo,haddiiaanladagaallannosidiidagaalkiihoreee aanlagalnaykahordhimashadiiKikianus,qaarbadanoo nagamidahayaadhicidoonaiyagoodhaawacansidiihore 9Haddababaleega,taladanidinkahaysataan:Haddaad codkaygadhegaysataan,magaaladawaxaalagelindoonaa gacantayada

10Markaasaaciidankiioodhammuboqorkiiugu jawaabeen,oowaxaykuyidhaahdeen,Waxkastaoo sayidkayaguamrowaannusamayndoonnaa

11MarkaasaaMuusewuxuuiyagiikuyidhi,Dhexmaraoo dadkaoodhancodkadhexnaadiya,oowaxaadku tidhaahdaan,

12Boqorkuwuxuuleeyahay,Kayntagalaoosooqaado qaarkamidahshimbirahayaryar,oomidkiinkastaaba gacantiisakuhaysto

13Ookuallakiijebiyaamarkaboqorkaooaankeenin wiilkiisayar,wuudhimandoonaa,boqorkunawuxuu qaadandoonaawaxkastaoouuleeyahay

14Markaadiyagakeento,waykuilaalindoonaan,waadna korsandoontaailaaaykakoraan,oowaxaadbaridoontaa inaykuduulaansidaaytahayhabkashimbirahayaryar

15MarkaasaareerKuushoodhammumaqleenerayadii Muuse,oowaykaceenoowaxayxeradiioodhanka dhigeeninlanaadiyo,oowaxayyidhaahdeen, 16DhammaanreerKuush,amarkiiboqorkuwuxuuidinku leeyahay,inaaddhammaantiinkayntatagtaanooaad halkaaskuqabataangorgorkayaryar,midkiinkastaana gacantiisakusooqabto,ooaadgurigakeentaan

17Ooqofkastaoojebiyaamarkaboqorkawaaladili doonaa,boqorkunawuxuuqaadandoonaawixiiuulahaa oodhan.

18Dadkiioodhannasidaasaysameeyeen,oowaxayu baxeenkaynta,waxaynafuuleengeedahafircoon,oomid walbagacantiisaayuukuqabtay,dhammaancarruurtii gorgorka,oowaxaykeeneencidladaoowaxaykukoriyeen

amarkiiboqorka,oowaxaybareeninaykuduulaan,sida gorgorkayaryar.

19Kadibmarkiigorgorkiiyaryaraalakoriyey,boqorkii wuxuuamrayinsaddexmaalmoodlagaajoodo,dadkiioo dhammunasidaasayyeeleen.

20Maalintiisaddexaadna,boqorkiiwuxuukuyidhi,Isxoojiyaooraggeesiahnoqda,ooninwalubawuxuu xidhaahubkiisa,ooseeftiisanakuxidh,ooninwaluba faraskiisafuulo,oomidwalubagacantiisakuqaato gorgorkayar

21Oowaannukicidoonnaaoomagaaladakuladagaallami doonnaameeshaabeesadukutaal;dadkiioodhammuna waxaysameeyeensidiiboqorkuamray.

22Oomidwalbawuxuugacantiisakuqabtay dhallaankiisii,waynatageen,oomarkayyimaadeen meeshiiabeesooyinka,boqorkiiwuxuukuyidhi,Ninwalba dameertiisiiyarayuukusoodiraaabeesooyinka

23Oomidwalbawuxuudirayxuurtayaroouukuamray boqorka,xuurtayaryarnawaxaykuordeenabeesooyinkii, waynacuneenoomeeshaasayaykabaabbi'iyeen

24Markiiboqorkiiiyodadkiiarkeeninabeesooyinkaoo dhanmeeshaaslaguburburiyay,dadkiioodhammuwaxay qayliyeen

25Markaasaysoodhowaadeenoomagaaladiiladirireen, waynaqabsadeenooqabsadeen,oowaxaygaleen magaaladii

26Oomaalintaaswaxaadhintaykuniyoboqolninooka midahdadkiimagaaladadegganaaoodhan,ooahaadadkii magaaladadegganaaoodhan,laakiinsedadkii hareeraysnaamidkoodnamadhiman

27MarkaasaareerKuushoodhammuwaxaytageen gurigiisii,iyonaagtiisii,iyocarruurtiisii,iyowixiiuulahaa oodhan

28OosaaxirkiiBalcaammarkuuarkayinmagaaladiila qabsadayayuualbaabkiifuray,isagaiyolabadiisiiwiiliyo siddeedwalaalihiisahbawaycarareenoowaxayku noqdeenMasaroowaxayutageenFircoonooahaa boqorkiiMasar

29Waasaaxiriintiiiyosaaxiriintiilagusheegaykitaabka sharciga,iyagoohortaaganMuusemarkiiRabbigu belaayooyinkusoorogayMasar

30MarkaasaaMuusewuxuumagaaladiikuqabsaday xigmaddiisii,ooreerKuushnawaxaykufadhiisiyeen carshigiimeeshiiboqorkiiKuusheeKikianus

31Oowaxaymadaxiisasaareentaajkiiboqortooyada,oo waxayusiiyeenAdoniiyaahooahaaboqoraddiiKuush,oo ahaydnaagtiiKikianus

32MuusenawuxuukacabsadayRabbigaahIlaaha awowayaashiis,oomauuuimaniyada,indhihiisiinauma uujeediniyada

33Waayo,MuusewuxuuxusuustaysidiiIbraahim addoonkiisiiEliiceserugudhaariyey,isagookuleh,Waa inaadannaagkaguursangabdhahareerKancaanwiilkayga Isxaaq

34SidookalewixiiIsxaaqsameeyeymarkiiYacquubka cararaywalaalkiis,markuukuamray,ookuyidhi,Waa inaadannaagkaguursangabdhahareerKancaan,ooaadan midnalayeelancarruurtaXaam

35Waayo,RabbigaIlaaheennaahuwuxuusiiyeyXaamina Nuuxiyocarruurtiisiiiyofarcankiisiioodhaninay

addoommounoqdaanreerSheemiyoreerYaafed,iyo farcankoodakadambeeyaba,weligoodbaaddoommoahaan.

36SidaadarteedMuuseqalbigiisaiyoindhihiisabauma jeedinxaaskiisaKikianusmaalmihiiuuKuushxukumayay oodhan.

37MuusenawuxuuRabbigaIlaahiisaahkacabsanjiray cimrigiisiioodhan,MuusenawuxuuRabbigahortiisaku socdayrun,qalbigiisaoodhaniyonaftiisaoodhan,oo cimrigiisiioodhannakamauuleexanjidkiitoosanaa,oo jidkiiIbraahim,IsxaaqiyoYacquubaykusocdeenna ugamauuleexanmidigiyobidixtoona

38MuusewuxuukuxoogaystayboqortooyadiireerKuush, wuxuunareerKuushkuhagayayxigmaddiisiicaadiga ahayd,Muusenawuxuukubarwaaqoobayboqortooyadiisii

39WaqtigaasSuuriyaiyoreerbariwaxaymaqleenin boqorkiiKuusheeKikianusuudhintay,sidaasdarteed SuuriyaiyoreerbariwaxaykucaasiyoobeenKuush wakhtigaas

40MarkaasaaMuusewuxuusooururiyayreerKuushoo dhan,ooahaadadaaduxoogbadan,ooqiyaastiisoddon kunooninah,oowuxuuubaxayinuuladagaallamoreer Suuriyaiyoreerbari.

41Markiihorewaxayutageenreerbari,oomarkiireer barimaqleenwarkoodiiayayubaxeeninaylakulmaanoo ayladagaallamaan.

42Dagaalkunaaadbuuugukululaadayreerbari, markaasaaRabbigureerbarioodhangacantaugeliyey Muuse,oowaxaakudhintayqiyaastiisaddexboqoloonin oolalaayay

43Dhammaanreerbarigiiwaysoonoqdeenoodibbayu noqdeen,MuuseiyoreerKuushnawayraaceenooway hoosudhigeen,oowaxaysaareencashuursidii caadadooduahayd

44MarkaasaaMuuseiyodadkiioodhammuhalkaasuga tageeninaydagaalugalaandalkiiSuuriya

45OodadkiiSuuriyanawayubaxeeninayla dagaallamaan,ooRabbigunawuxuugacantaugeliyey Muuse,ooragbadanooreerSuuriyaahayaakudhintay iyagoodhaawacan

46OoreerSuuriyanawaxaakaadkaadayMuuseiyoreer Kuush,oowaxaysidookalebixiyeencanshuurtoodii caadigaahayd

47MarkaasaaMuusewuxuureerSuuriyaiyoreerbari hoosgeeyeyreerKuush,Muuseiyodadkiioodhanoola socdaynawaxayuleexdeendalkiiKuush

48MuusewuxuukuxoogaystayboqortooyadiireerKuush, Rabbigunawuulajiray,reerKuushoodhannawayka cabsadeenisaga.

CUTUBKA74

1SannadihiidabadeedwaxaadhintaySaa'uulooahaa boqorkiiEdom,oomeeshiisiinawaxaaboqorkanoqday BacalXaanaaninaCakboor

2SannaddiilixiyotobnaadooMuuseboqorkaahaa Kuush,BacalXaanaaninaCakboorwuxuudalkaEdomka talinjirayreerEdomoodhansiddeediyosoddon sannadood

3OowakhtigiisiiayaareerMoo'aabkacaasiyoobeenreer Edom,iyagoohoosjoogayreerEdomtaniyowakhtigii

HadadinaBedad,oolaayayiyagaiyoreerMidyaan,oo reerMoo'aabnahoosgeliyeyreerEdom.

4MarkiiBacalXaanaaninaCakbooruuxukumijiray Edom,reerMoo'aaboodhammuwaxaykatageen daacadnimadoodaEdom.

5BoqorkiiAfrikaeeAngeasayaadhintaywakhtigaas, wiilkiisiinaAzdrubalayaameeshiisiiboqorkanoqday

6WaagaasnawaxaadhintayJaneasooahaaboqorkiireer Kitiim,oowaxaykuaaseenmacbudkiisiiuuisaguka dhisaybannaankaCanopiasiuuhoyugunoqdo, meeshiisiinawaxaaboqorkanoqdayLatinus

7SannadkiilabaiyolabaatanaadeeboqornimadiiMuuse eereerKuush,LatinuswuxuuxukumayayreerKitiimshan iyoafartansano

8Ooisnawuxuudhisaymunaaradweynooxoogbadan, wuxuunakadhisaymacbadquruxbadanoouuku noolaado,siuuumaamulodowladdiisa,sidiicaadada ahayd

9Sannadkiisaddexaadeeboqornimadiisaayuuamrayinla ogeysiiyodhammaanraggiisiixirfadlahaahaa,kuwaasoo usameeyaymaraakiibbadan

10Latinuswuxuuururiyayciidankiisiioodhan,waxayna kuyimaadeenmaraakiib,waxaynahalkaasutageeninayla dagaallamaanAzdrubalinaAngeasooahaaboqorkii Afrika,waxaynayimaadeenAfrikaooayladagaallameen Azdrubaliyociidankiisii

11LatinuswuukaadkaadayAzdrubal,Latinus-nawuxuu kaqaatayAzdrubalbiyo-mareenkauuaabihiiskakeenay carruurtaChittim,markiiuuguursadayJaniahooahayd gabadhiiUzi,sidaasdarteedLatinuswuxuudumiyay buundadabiyo-mareenka,wuxuunakudhuftayciidankiioo dhaneeAzdrubal

12RaggiixooggabadnaaeeAzdrubaleeharaynawayis adkeeyeen,qalbiyadoodiinawaxaykabuuxsameen xaasidnimo,waxaynaubaahdeengeeri,oomarkalewaxay ladagaallameenboqorkiiLatinuseeKitim

13DagaalkunawuxuukudhacaydhammaanraggiiAfrika, dhammaantoodnawaxaykudhinteeniyagoodhaawacah Latinusiyodadkiisii,boqorkiiAzdrubalnawuukudhintay dagaalkaas.

14BoqorkiiAzdrubalwuxuulahaagabadhaaduqurux badan,oomagaceedalaodhanjirayUshpezena,raggii Afrikaoodhannawaxaykutoleenmuuqaalkeeda, quruxdeedaiyomuuqaalkeedaquruxdabadanawgeed

15RaggiireerLatinuswaxayarkeenUshpezena,gabadhii Azdrubal,waynaammaaneenboqorkoodaLatinus.

16Latinusnawuxuuamrayinlookeeno,Latinusnawuxuu guursadayUshpezena,wuunakulaabtaysafarkiisiiKittim.

17KadibgeeridiiAzdrubalinaAngeas,markiiLatinusuu dibugusoolaabtaydhulkiisiidagaalkii,dadkiidegganaa AfrikaoodhanayaakacayoowaxayqabteenAnibalina Angeas,ooahaawalaalkiikayaraaeeAzdrubal,oowaxay kadhigeenboqorkiiwalaalkiisdhulkaoodhaneeAfrika

18Markuuxukunkahayayna,wuxuugo'aansadayinuu aadoKittimsiuuuladagaallamocarruurtaKittim,siuu ugaaargutowalaalkiisAzdrubal,iyodacwadadadka degganAfrika,wuunasidaassameeyay.

19Oowuxuusamaystaymaraakiibbadan,oowuxuu halkaasyimidisagoolasocdaciidankiisiioodhan,oo wuxuutegeyKitiim.

20MarkaasaaAniballadagaallamayreerKitiim,oo carruurtiireerKitiimnawaxaykudhaceeniyagoodhaawac ahAnibaliyociidankiisiihortooda,Anibalnawuxuuka aargutaywalaalkiis.

21Anibalnawuxuudagaalkasiiwadaysiddeediyotoban sanooouulajirayreerKitiim,Anibalnawuxuudegganaa dhulkaKitiimoohalkaasayuukunoolaamuddodheer 22AnibalnaaadbuuulaayayreerKitiim,oowuxuu laayayraggoodiiwaaweynaaiyoamiirradoodii,dadkii kalenawuxuukalaayayqiyaastiisiddeetankunoonin 23Dhammaadkiimaalmahaiyosannadaha,Anibalwuxuu kulaabtaydhulkiisiiAfrika,wuxuunasiammaanahu xukumaymeeshiiwalaalkiisAzdrubal.

CUTUBKA75

1Waagaas,boqoliyosiddeetansannadoodmarkiireer binuIsraa'iilayMasarutageen,waxaaMasarkasoobaxay ragxoogbadanoosoddonkunoolugah,ookayimidreer binuIsraa'iil,oodhammaantoodkaahaaqabiilkiiYuusuf, ookayimidreerEfrayimooahaainaYuusuf

2Waayo,waxayyidhaahdeenwakhtigiiRabbiguuqabtay reerbinuIsraa'iilwaagiihore,oouuIbraahimkulahadlay, wuudhammaaday

3Nimankaasuwaxayiskuxidheenseeftiisii,ninwalbana wuxuusaarayhubkiisii,ooxooggoodiibayiskuhalleeyeen, oogacanxooglehayayMasarkagabaxeen

4Laakiinsesahayjidkaloogumakeenin,lacagiyodahab keliya,ooxataacuntomaalintaasmaaykeenin,waayo, waxaykufikirayeeninayreerFalastiinkahelaan sahaydooda,haddiikalenaxoogbaykuqaadanlahaayeen. 5Nimankaasuwaxayahaayeenragaaduxoogbadanoo xoogbadan,ninkeliyaayaaeryankarakuniyolabakunoo qof,ooxooggoodaayayiskuhalleeyeenoosidiiay ahaayeenayayisuraaceen

6OowaxayuleexdeenjidkoodiixaggadalkaGad,ooway dhaadhaceenoowaxayheleenadhijirradiiGadoo daajinayaxoolahareerGad

7Markaasayadhijirradakuyidhaahdeen,Idahanasiiya qaarkamidahadhigaaanwaxkacunno,waayo,waan gaajaysannahay,maxaayeelay,maantakibismaaynaan cunin

8Adhijirradiinawaxayyidhaahdeen,Maadhigayagamise lo'deennaayaanukusiinaynaagunnoahaan?Markaasaa reerEfrayimwaxayusoodhowaadeeninayxoogku qabsadaan.

9AdhijirradiiGadnawayuqayliyeen,ooqayladoodiimeel foglagamaqlay,dadkiiGadoodhammunawayubaxeen.

10OoreerGadmarkayarkeenxumaantiireerEfrayim, ayaysoonoqdeenoowaxaysooururiyeenraggiireerGad, ooninwalubawuxuuxidhayhubkiisii,oowaxayusoo baxeenreerEfrayiminayladagaallamaan.

11OowaxaykudagaalameendooxadiiGad,oo dagaalkunaaadbuuukululaaday,oomaalintaaswaxay iskulaayeendadbadan

12OomaalintiilabaadnareerGadwaxayudireen magaalooyinkiireerFalastiinoodhaninaycaawiyaan,oo waxaykuyidhaahdeen, 13Noosookacaoonacaawi,siaanulaynnoreerEfrayim ooMasarkasoobaxayinayxoolaheenaqabsadaanooay nooguladagaallamaansababla'aan

14HaddabadadkiireerEfrayimwaxayladaallanaayeen gaajoiyoharraad,waayo,saddexmaalmoodcuntomaay cuninAfartankunooninayaakabaxaymagaalooyinkii reerFalastiininayuadeegaandadkiireerGad.

15OonimankaasuwaxayladagaallameenreerEfrayim, RabbigunawuxuureerEfrayimkuridaygacantiireer Falastiin

16OowaxaylaayeenreerEfrayimoodhan,ooahaakuwii Masarkasoobaxayoodhan;oomidkoodnamahadhin tobanninookacararaydagaalkamooyaane

17Waayo,xumaantanRabbigaayaareerEfrayimkatimid, maxaayeelay,waxaykuxadgudbeenEraygiiRabbiga markayMasarkasoobaxeenkahorwakhtigiiRabbigu waagiihoreuamrayreerbinuIsraa'iil

18OoreerFalastiinnawaxaakadhintaydadaadubadan, ooqiyaastiilabaatankunooninahaa,walaalahoodnaway qaadeenookuaaseenmagaalooyinkoodii

19OodadkiireerEfrayimeelalaayaywaxaykuhadheen dooxadaGadmaalmoiyosannadobadan,lamanaaasin, dooxadanawaxaakabuuxsamaylafodadah

20Ooraggiidagaalkakasoobaxsadaywaxayyimaadeen Masar,oowaxayreerbinuIsraa'iiloodhanusheegeen wixiikudhacayoodhan

21AabbahoodEfrayimnamaalmobadanayuuu barooranayay,walaalihiisnawaxayuyimaadeeninayu tacsiyeeyaan

22Markaasuuuyimidnaagtiisii,oowaxaydhashaywiil, oowuxuumagiciisiiubixiyeyBeriyaah,waayo,iyaduway kuxumaataygurigiisa

CUTUBKA76

1MuuseinaCamraamayaaweliboqorkaahaadhulka Kuushwaagaas,boqortooyadiisanawuukubarwaaqoobay, wuxuunamaamulkiireerKuushkumaamulaycaddaalad, xaqnimoiyodaacadnimo

2ReerKuushoodhammunawaxayjeclaayeenMuuse wakhtigiiuuiyagautalinjirayoodhan,dadkiidegganaa dalkaKuushnaaadbayugacabsadeenisaga

3SannaddiiafartanaadeeboqornimadiiMuuseeeKuush, Muusewuxuukufadhiistaycarshigiiboqortooyada,iyadoo boqoraddiiAdoniiyaahayhortiisajoogtay,ooamiirradiioo dhammunahareerihiisaayayfadhiyeen.

4MarkaasaaBoqoradAdoniiyaahwaxayboqorkiiiyo amiirradiihortoodakutidhi,Warmaxaadwaxanu samayseen,reerKuush,taniyowaagaas?

5Hubaalwaadogtahayinafartansanoooninkaniuu xukumayayKuushuusaniisoodhowaan,manauusanu adeeginilaahyadacarruurtaKuush

6Haddabamaqla,reerKuushow,ooninkanyuusanmar dambeidiintalinsidauusanjidhkeennauahayn

7Baleeg,wiilkayguwaaweynyahay,hakuutaliyo, waayo,waxaakuuwanaagsaninaaduadeegtowiilka sayidkaaga,intiiaaduadeegilahaydshisheeye,addoonka boqorkaMasar

8OodadkiiiyoamiirradiireerKuushoodhammuway maqleenerayadiiayboqoraddaAdoniiyaahdhegahoodaku hadashay

9Dadkiioodhammunawayisudiyaarinayeenilaafiidkii, subaxdiinawaykaceenoowaxaykadhigeenMenacrus,ina Kikianus,boqor

10DhammaanreerKuushnawaxaykacabsadeeninay gacantoodakufidiyaanMuuse,waayo,Rabbiguwuxuula jirayMuuse,reerKuushnawaxayxusuusteendhaartiiay Muuseugudhaarteen,sidaasdaraaddeedwaxbamaay yeelin.

11LaakiinreerKuushwaxayMuusesiiyeenhadiyado badan,waynaugasoodireeniyagasisharafleh

12MarkaasaaMuusekabaxaydalkiiKuush,oowuxuu tegeygurigiisii,oowuxuukajoogsadayinuuboqoru noqdoKuush,Muusenawuxuujiraylixiyolixdansano markuukabaxaydalkiiKuush,waayo,waxaaswuxuuka yimidRabbiga,waayo,wakhtigiiuuwaagiihoreudhigay inuureerbinuIsraa'iilkasoosaarodhibaatadiireerXaam.

13MarkaasaaMuusewuxuutegeyMidyaan,waayo, wuxuukabaqayinuuMasarkunoqdoFircoonaawadiis, oowuxuutegeyoofadhiistayceelbiyoahookuyaal Midyaan

14MarkaasaatoddobadiigabdhoodeeRecuu'eelkiireer Midyaanwaxayubaxeeninayadhigiiaabbahood daajiyaan

15Oowaxayyimaadeenceelkiiooaybiyosoo dhaamiyeensiayuwaraabiyaanadhigaaabbahood.

16MarkaasaaadhijirradiireerMidyaanyimaadeenooka eryeen,Muusenawuukacayoocaawiyeyooidaha waraabiyey.

17MarkaasaygurigiiuyimaadeenaabbahoodRecuu'eel, oowaxayusheegeenwixiiMuuseusameeyey

18Markaasayyidhaahdeen,NinMasriahayaanaga samatabbixiyeygacantiiadhijirrada,oobiyobuunoosoo dhaanshayooidahaayuuwaraabiyey

19MarkaasaaRecuu'eelwuxuugabdhihiisiikuyidhi, Xaggeebuujoogaa?Maxaadninkiiugatagteen?

20MarkaasaaRecuu'eeluciddirayoosookaxeeyey,oo gurigiikeenay,ooisnawuxuulacunaykibis.

21MuusewuxuuRecuu'eelusheegayinuukacararay Masar,afartansanonauuxukumayayKuush,kadibnaay kaqaadeendowladnimadii,ooaysinabadahugudireen sharafiyohadiyado

22MarkiiRecuu'eelmaqlayhadalladiiMuuse,Recuu'eel wuxuuiskuyidhi,Ninkanwaxaangelindoonaaxabsiga,si aanuheshiisiiyoreerKuush,waayo,wuukacararay

23Markaasayqabteenookuriddaygurigiixabsiga, Muusenawuxuuxabsigakujiraytobansannadood,intii Muusexabsigakujirayna,Siforaahooahaydgabadhii Recuu'eelayaaunaxariisatay,oowaxaymarwalbaku taageerijirtaycuntoiyobiyo.

24ReerbinuIsraa'iiloodhammuweliwaxayjoogeen dalkiiMasariyagoouadeegayaMasriyiintiishuqulloadag oodhan,oowakhtigaasnagacantaMasriyiintuaadbayugu siiadkaydreerbinuIsraa'iil

25MarkaasRabbiguwuxuuFircoonooahaaboqorkii Masarkudhuftaybelaayobarasahtaniyocagtiisailaa madaxiisa,oowaxaareerbinuIsraa'iilkudhuftaybelaayo naxariisdarroahooayreerbinuIsraa'iillakulmeen wakhtigaas,taasookatimidRabbigaooahaydboqorkii Masar

26Waayo,Rabbiguwuumaqlaybaryadadadkiisareer binuIsraa'iil,ooqayladoodiinawaxaysoogaadhay shuqulkoodiiaawadiis

27Welicadhadiisiikamaaynoqon,gacantiiFircoonna weliwaykufidsanaydreerbinuIsraa'iil,Fircoonnawuxuu

kuadkaystayRabbigahortiisa,oowuxuuharqoodkiisiiku siikordhiyayreerbinuIsraa'iil,oowuxuunoloshoodaku dhibayhawloadagoodhan

28MarkiiRabbigubelaayadiikuridayFircoonooahaa boqorkiiMasar,ayuuraggiisiixigmaddalahaaiyo saaxiriintiisiikabaryayinaybogsiiyaan

29Markaasaaraggiisiixigmaddalahaaiyosaaxiriintiisii waxaykuyidhaahdeen,Haddiidhiiggacarruurtayaryar lagushubonabarradawuubogsanlahaa

30Fircoonnawuudhegaystay,oowuxuuaddoommadiisii udirayGosheninaycarruurtoodayaryarkaxeeyaan

31MarkaasaaaddoommadiiFircoontageenoocarruurtii reerbinuIsraa'iilkasooqaadeenlaabtahooyooyinkood,oo maalinwalbawaxayFircoonukeenijireenilmoyar, dhakhtarradiinawaydilijireenoobelaayadaayaykuridi jireen;sidaasaynamaalmahaoodhansamaynjireen.

32TiradacarruurtauuFircoondilaywaxayahaydsaddex boqoliyotoddobaataniyoshan

33LaakiinRabbigumauudhegaysandhakhtarradii boqorkaMasar,belaayadiinaaadbayusiikorodhay

34Fircoonwuxuutobansanokujiraybelaayadaas, haddanaqalbigiiFircoonwuukasiiadkaareerbinu Israa'iil

35OomarkaytobankiisannadooddhammaadeenRabbigu wuxuusiiwadayinuuFircoonkudhuftobelaayooyinba'an.

36MarkaasaaRabbiguwuxuukudhuftayburoxuniyo cudurcalooshakaqabtay,oobelaayadiinawaxaynoqotay boogoaaduxun.

37WaqtigaaslabadiiwasiireeFircoonwaxayka yimaadeendhulkaGoshenooayreerbinuIsraa'iiloo dhamijoogeen,waxaynautageengurigiiFircoonoo waxaykuyidhaahdeen,WaxaanaragnayreerbinuIsraa'iil ookacaajisayashaqadoodaoodayacanshaqadooda

38MarkiiFircoonmaqlayhadalladiiaddoommadiisa,ayuu aadugucadhoodayreerbinuIsraa'iil,waayo,aadbuuuga xumaadayxanuunkiijidhkiisa

39Markaasuujawaabayoowuxuuyidhi,Haddabamarkii reerbinuIsraa'iilayogyihiininaanbukay,waysoo jeesteenoonagumajaajiloodeen,haddaba gaadhifaraskaygaiidiyaari,oowaxaantegidoonaaGoshen, oowaxaanarkidoonaacaydareerbinuIsraa'iilayigu majaajiloodeen;addoommadiisiinawaxayudiyaariyeen gaadhifaraskiisa.

40Wayqabsadeenoowaxaykuqasbeeninuufuulofaras, waayo,isagumauuawoodininuufuulo

41Markaasuuwuxuukaxaystaytobanfardooleyahiyo tobanninoolugah,oowuxuuutegeyreerbinuIsraa'iil xaggaGoshen.

42OomarkaysoogaadheenxuduuddaMasar,faraskii boqorkaayaaugudbaymeelcidhiidhiah,ookutaalqaybta godaneebeertacanabkaah,oolabadadhinacbalaga deyriyay,dhulkahooseeebannaannawuxuukuyaal dhinacakale

43Fardihiinasidegdegahayaymeeshaasuguordeenoo iskuriixeen,fardihiikalenawaxayriixeenfaraskiiboqorka

44Faraskiiboqorkaayaakudhacaydooxadahooseintii boqorkufuushanayay,markuudhacaynagaadhifaraskii ayaawejigaboqorkakarogay,faraskiinawuxuudul saarnaaboqorka,boqorkiinawuuqayliyey,waayo, jidhkiisuaadbuuuxanuunbadnaa.

45Oohilibkiiboqorkaayaalagajeexjeexay,lafihiisiina wayjabeenoomauufuulikarin,waayo,waxaaswuxuuka yimidRabbiga,maxaayeelay,Rabbiguwuxuumaqlay qayladadadkiisareerbinuIsraa'iiliyodhibaatadooda.

46Addoommadiisiinawaxaygarbahakuqaadeen,inyar markiiba,oowaxaydibuguceliyeenMasar,fardooleydiina waylasocdeenoowaxaykunoqdeenMasar

47Markaasaysariirtiisiidhigeen,boqorkiinawuuogaa inuudhintay,sidaasdarteednaagtiisiiAparanithayaatimid ookuqaylisayboqorkahortiisa,boqorkiinaaadbuuula ooyay

48Ooamiirradiisiiiyoaddoommadiisiioodhanayaa maalintaasyimidooarkayboqorkiioodhibaataysan,oo aaduooyaya

49Amiirradiiboqorkaiyola-taliyayaashiisiioodhan waxaykulataliyeenboqorkainuumidkadhigomidka taliyadalka,kiiuuwiilashiisakadooranlahaa

50Boqorkuwuxuulahaasaddexwiiliyolabagabdhoodoo ayudhashaynaagtiisiiAparanith,ooaanahayncarruurta boqorkaeeaykadhaleennaagahaaddoommahaah

51Kuwaasinamagacyadoodiibayahaayeen,Othrioo curadah,Adikamoolabaadah,iyoMorionoosaddexaad ah,iyowalaalahood,magacaBathiaooweyniyoAcuzioo kaleah

52OoOthriooahaacuradkiiboqorkawuxuuahaadoqon, degdegbadanoohadalladiisakudegdegay

53LaakiinAdikamwuxuuahaanincaqlibadanooxigmad badan,wuxuunayaqaanayxigmaddaMasaroodhan, laakiinwuxuuahaamidaanquruxbadnayn,jidhkiisuna aaduqaroweynyahay,dhererkiisunaaadbuuugaabnaa; dhererkiisunawuxuuahaahaldhudhun.

54MarkiiboqorkuarkaywiilkiisaAdikamoowaxwalba garanayaooxigmadleh,boqorkuwuxuugo'aansadayinuu noqdoboqormeeshiisakadibgeeridiisa.

55WuxuuguursadayGedudahooahaydinaAbiilot,oo tobanjirahayd,waxaynaudhashayafarwiil

56Dabadeednawuutegeyoowuxuuguursadaysaddex naagood,wuxuunadhalaysiddeedwiiliyosaddex gabdhood

57Ooqaskiiaadbuuuguadkaadayboqorkii,jidhkiisuna wuxuuururayaysidahilibbakhtiahooduurkalagutuuray xilligiixagaaga,xilligiikulaylkaqorraxda

58Markiiboqorkiiarkayinxanuunkiisuaaduxoogaystay, wuxuuamrayinwiilkiisaAdikamlookeeno,oowaxayka dhigeenboqordalkameeshiisa

59Oosaddexdiisannadooddabadood,boqorkiiwuu dhintay,ceeb,iyokaraahiyoaawadeed,addoommadiisiina wayqaadeenoowaxaykuaaseenqabrigaboqorradiiMasar ookuyiilSocanMisraim

60Laakiinmaaymeydinsidiicaadadaboqorrada,waayo, jidhkiisuwuuqudhmay,oomaayudhowaankarininay meydadkiisakuduugaanurawgiis,sidaasdaraaddeedayay dhaqsouguaaseen

61Waayo,sharkanwuxuukayimidRabbiga,maxaa yeelay,Rabbiguwuxuuisagaugaabaalmariyeysharkiiuu wakhtigiisiikusameeyeyreerbinuIsraa'iil

62Wuunakudhintaycabsiiyoceeb,wiilkiisiinaAdikam ayaameeshiisiiboqorkanoqday

CUTUBKA77

1AdikamwuxuujiraylabaatansanomarkuuMasar xukumayay,afarsanoayuuxukumayay.

2LababoqoliyolixsanokadibmarkiiIsraa'iilayu dhaadhacdayMasar,AdikamwuxuuxukumayayMasar, laakiinwuxuusiiwadayxukunkiisiiMasarmuddoaan dheeraynsidaawowayaashiisayusiiwadeenxukunkoodii 3Waayo,aabbihiisMeloolwuxuuMasarkuxukumayay afariyosagaashansannadood,laakiinsetobansannadood buubukayoodhintay,waayo,wuxuuRabbigahortiisaku xumaa

4Masriyiintudhammaantoodwaxayuguyeedheenmagaca AdikamFircoonsidiimagacaawowayaashiis,sidiicaadada uahaydinayMasarkusameeyaan.

5DhammaanraggiixigmaddalahaaeeFircoonwaxayugu yeereenAdikamAhuz,waayomarkalasoogaabiyowaxaa looguyeeraaAhuzluqaddaMasar.

6Adikamaadbuuufoolxumaa,wuxuunaahaadhudhun iyotaako,gadhweynnawuxuulahaaoogaaraycagahiisa

7Fircoonnawuxuukufadhiistaycarshigiiaabbihiissiuu Masaruxukumo,wuxuunakuhoggaamiyaydawladda Masarxigmaddiisa

8Oointuuboqorahaaayuusharbadankagaadkaaday aabbihiisiyoboqorradiikahorreeyayoodhan,oowuxuu harqoodkiisiikasiikordhiyayreerbinuIsraa'iil

9MarkaasuuaddoommadiisiiulategeyGoshenoouuu tegeyreerbinuIsraa'iil,oowuxuukuxoojiyeyshuqulkiiay uhayeen,oowuxuukuyidhi,Dhammaystirashuqulkiinna, maalinwalbanashuqulkiinna,oogacmihiinnuhakadaalin shuqulkeennamaantalagabilaabosidiiaadusamayn jirteenwaagiiaabbahay

10OowuxuureerbinuIsraa'iildhexdoodakadhigay saraakiil,oosaraakiishiisiinawuxuukadhigaykuwo addoommouah

11Oowuxuukudulsaaraylebenkiiinmaalinkastaloo sameeyotiradaas,oointuudibunoqdayayuuMasartegey 12MarkaasdadkiiFircoonhawshauqabanjiraywaxay saraakiishiireerbinuIsraa'iilkuamreenamarkiiFircoon, oowaxaykuyidhaahdeen, 13Fircoonwuxuuleeyahay,Maalintiioodhan shuqulkaagaqabso,oohawshaadadhammee,oomaalin walbaqiyaaslebenahsamee,oowaxbahadhimin

14Oowaxaynoqondoontaahaddiiaadkuyartahay lebenkiinamaalinlahaah,waxaancarruurtaadayaryarku beddelidoonaabeddelkooda

15OowaagaasdadkiiMasarhawshakuhayaynasidaasay yeelijireensidiiFircoonkuamray.

16Markastaoowaxcilladahlagahelocabbirkalebenka maalinlahaaheecarruurtaIsraa'iil,kuwashaqadakaerya eeFircoonwaxayutegijireenxaasaskacarruurtaIsraa'iil oowaxaycarruurtayaryareereerbinuIsraa'iilkaqaadi jireentiradalebenkakamaqan,waxaynaxoogkuqaadan jireendhabtahooyadood,oowaxaykuridijireendhismaha halkiiaykadhigilahaayeenlebenkii;

17Intayaabbayaashoodiyohooyooyinkoodkudul ooyayeenooayooyayeenmarkaymaqleencodkiioohinta carruurtoodaeederbigadhismahakujiray

18Oodadkiihawshawadayayaakaadkaadayreerbinu Israa'iil,siayreerbinuIsraa'iilcarruurtoodaugudhigaan dhismaha,sidaasdarteedninbaawiilkiisaderbigakuriday oodhoobokudulsaaray,indhihiisunawaykuooyeen,oo ilmadiisiinawaxaykudaadataywiilkiisii

19OodadkiiMasarkucadaadinjiraynasidaasayku samaynjireendhallaankareerbinuIsraa'iilmaalmobadan, manajirincidutudhaysaamautudhaysadhallaankareer binuIsraa'iil.

20Tiradacarruurtaoodhaneelagudilaydhismahawaxay ahaydlababoqoliyotoddobaatan,qaarkoodwaxayku dhisteenhalkiiaykadhisilahaayeenlebenkiiay aabbayaashoodkatageen,qaarnawaxaykasoosaareen meydaddhismaha

21OoshuqulkiireerbinuIsraa'iillagusoorogaywakhtigii Adikamaadbuuugasiidarnaawixiiaysameeyeen wakhtigiiaabbihiis

22ReerbinuIsraa'iilnamaalinwalbawayutaahijireen shuqulkoodaculusaawadood,waayo,waxayisku yidhaahdeen,Baleega,markiiFircoondhinto,wiilkiisa ayaakicidoonaooshaqadayadafududayndoona.

23Laakiinshuqulkiidambewaykasiikordhiyeenkuwii hore,ooreerbinuIsraa'iilnataaswaykataahayeen,oo qayladoodiinawaxayutimidIlaahshuqulladoodii aawadood

24OowaagaasIlaahbaamaqlaycodkiireerbinuIsraa'iil iyoqayladoodii,ooIlaahnawuxuuiyagauxusuustay axdigiisiiuuladhigtayIbraahim,iyoIsxaaq,iyoYacquub 25IlaahnawuxuuarkayculayskiireerbinuIsraa'iiliyo shuqulkoodiicuslaawakhtigaas,oowuxuukudadaalay inuuiyagasamatabbixiyo

26OowaagaasMuuseinaCamraamwuxuukuxidhnaa xabsigii,ooahaagurigiiRecuu'eelkiireerMidyaan;oo SiforaahooahaydgabadhiiRecuu'eelnawaxaymaalin kastasiqarsoodiahuquudinjirtay

27MuusenawuxuukuxidhnaaxabsigiigurigaRecuu'eel muddotobansannadoodah

28Oomarkaydhammaadeentobankiisanoooahayd sannadkiiuguhorreeyayeeboqornimadiiFircooneeMasar, meeshiiaabbihiis,

29SiforaahnawaxayaabbaheedRecuu'eelkutidhi,Ninna haweyddiinamaharaadinninkiiCibraanigaahaaooaad haddatobansannadoodxabsigakuxidhay

30Haddaba,haddiiaykulawanaagsantahay,aankuu dirnoooaanaragnoinuunoolyahayiyoinuudhintay, laakiinaabbaheedmauusanogayninaytaageertay

31MarkaasaaRecuu'eelaabbeheedujawaabayookuyidhi, Madhacdayinnintobansanooocuntola'aanahxabsiga laguxidho,oouunoolaado?

32MarkaasaaSiforaahwaxayaabbaheedkutidhi,Hubaal waadmaqashayinIlaahaCibraaniyadauuweynyahayoo cabsibadanyahay,oouuhadiyojeersameeyoyaabab iyaga.

33IsaguwaakiiIbraahimkasamatabbixiyeyUurtiireer Kaldayiin,Isxaaqnaseeftiiaabbihiis,Yacquubna malaa'igtiiRabbigaookuladirirtayWebigaYabbuq

34Sidookaleninkanwuxuukusameeyaywaxyaabobadan, wuxuukabadbaadiyaywebigaMasariyoseeftiiFircoon, iyoreerKuush,sidaasookaleayuuugasamatabbixin karaaabaartaoouukunoolaankaraa

35MarkaasaawaxaasRecuu'eelhortiisakufarxay,oo wuxuuyeelaysidiigabadhiisiitidhi,oowuxuuudiray godkasiuuuogaadowaxakudhacayMuuse

36MarkaasuuarkayninkiiMuusekujiraygodkadhexdiisa oocagihiisakutaagnaaooammaanayayoobaryayay Ilaahaawowayaashiis

37MarkaasaaRecuu'eelwuxuuMuusekuamrayinlaga soosaarogodka,markaasayxiireen,isnadharkiisiixabsiga ayuubeddelayookibisbuucunay

38MarkaasaaMuusewuxuugalaybeertaRecuu'eeloo gurigagadaashiisakutiil,oohalkaasayuuRabbiga Ilaahiisaahkubaryay,ooyaababwaaweynusameeyey

39Oointuutukanayayayuuhortiisafiiriyey,oobaleeg,ul safayrahayaadhulkaladhigay,oobeertadhexdeedalagu beeray

40Markaasuuushiiusoodhowaadayoofiiriyey,oobal eeg,magacaRabbigaahIlaahaciidammadaayaalagu xardhay,ooushakorkeedanawaxaakuqornaa

41Wuuakhriyeyoogacantiisaayuufidiyeyoosidiigeed kaynahookaynahayuukasoojaray,ulnagacantiisaayay kujirtay

42KanuwaaushiilagusameeyeyshuqulladaIlaaheenoo dhan,kadibmarkuuabuuraysamadaiyodhulka,iyo ciidankoodaoodhan,badaha,webiyadaiyokalluunkooda oodhan.

43MarkiiIlaahAadankasaaraybeertaCeeden,ayuuushii gacantiisakuqaatayootegeyoobeeraydhulkiilagasoo qaaday.

44UshiinawaxayusoodegtayNuux,oowaxaalasiiyey Sheemiyofarcankiisii,ilaaaykasoogashaygacanta IbraahimCibraaniga.

45MarkiiIbraahimuuwaxwalbaoouuhaystaysiiyey wiilkiisiiIsxaaq,ayuuushaasnaudhiibay

46MarkiiYacquubucararayFadan-Araam,ayuu gacantiisakuqaatay,oomarkuukusoolaabtayaabihiis kamauusantegin

47OomarkuuMasartegeyayuugacantiisiikuqaadayoo Yuusufsiiyey,qaybkamidahwalaalihiis,waayo, YacquubxoogbuuugaqaataywalaalkiisCeesaw

48KadibgeeridiiYuusuf,dadkiiMasaramiirradaahaa waxayyimaadeengurigiiYuusuf,ulnawaxaygacantau gashayRecuu'eelkiireerMidyaan,markuuMasarka baxaynagacantiisaayuukuqaatayoobeertiisiikubeeray.

49DhammaanraggiixooggabadnaaeereerKaniwaxay iskudayeeninaykasoobaxaanmarkiiayiskudayeeninay gabadhiisiiSiforaahhelaan,laakiinwaykuguuldareysteen.

50Sidaasdaraaddeedulkaaswuxuukusiijiraybeerta Recuu'eel,ilaauuyimidkiixaqaulahaaooqaatay

51MarkiiRecuu'eelarkayushiigacantaMuusekujirtay, ayuulayaabay,oowuxuugabadhiisiiSiforaahusiiyey inayguursato

CUTUBKA78

1OowakhtigaaswaxaadhintayBacalXananaanina CakboorooahaaboqorkiiEdom,oowaxaalaguaasay gurigiisiiookuyiildalkaEdom

2.Markiiuudhintaydabadeed,wiilashiiCeesawwaxayu direendalkiiEdom,oowaxaykasookaxaysteenninreer EdomahoomagiciisalaodhanjirayHadad,oowaxayka dhigeenboqoriyagautaliyameeshiiboqorkoodiiBacal Hannaan

3HadadnawuxuureerEdomutalinjiraysiddeediyo afartansannadood

4Oomarkuuboqornoqdaywuxuugo'aansadayinuula dagaallamoreerMoo'aab,siuuiyagauguhoosgeeyo gacantareerCeesawsidiiayhoreuahaayeen,laakiinsema

uuawoodin,waayo,reerMoo'aabwaxaymaqleen hadalkaas,oowaykaceenookudegdegeeninayboqorka doortaanwalaalahooddhexdooda

5Oodabadeednawaxaysooururiyeendadbadan,oo waxayudireenwalaalahoodreerCammooninay caawiyaansiayuladagaallamaanboqorkiireerEdomoo Hadadahaa

6HaddabaHadadmarkuumaqlaywixiireerMoo'aab sameeyeenayuuaadugacabsaday,oowuukanoqdayinuu ladagaallamo

7WaagaasMuuseinaCamraamooreerMidyaanahaa wuxuuguursadaySiforaahinaRecuu'eelooreerMidyaan ahayd.

8SiforaahnawaxaykusocotayjidkiigabdhihiiYacquub, iyadaooaankafogaynxaqnimadiiSaarah,Rebeqah, RaaxeeliyoLee'ah.

9Siforaahnawayuuraysatayoowaxaydhashaywiil,oo wuxuumagiciisiiubixiyeyGershoom,waayo,wuxuu yidhi,Waxaanahaaqariibkunooldhulqalaad;laakiinse mauugudinbuuryadiisii,sidauuRecuu'eelsoddoggiisu amray

10Oohaddanawayuuraysatayoowaxaydhashaywiil, laakiinwaxaygudaybuuryadiisii,oowaxaymagiciisiiu bixisayEliiceser,waayo,Muusewuxuuyidhi,Maxaa yeelay,Ilaahaawowayaashayayaaicaawiyey,oowuxuu igasamatabbixiyeyseeftiiFircoon

11OoFircoonooahaaboqorkiiMasarayaawakhtigaas aadukordhiyeyshuqulkiireerbinuIsraa'iil,oo harqoodkiisiinawuxuusiicusleeyeyreerbinuIsraa'iil

12WuxuunaamrayinMasarlagudhawaaqo,isagooleh, Dadkahasiininacawskalesiaylebenkaugusameeyaan, hatagaanooaycawssoourursadaansidayuhelikaraan 13Sidookaletiradalebenkaaysamayndoonaanha bixiyaanmaalinkasta,oowaxbahakadhimin,waayo,way caajisiinyihiinshaqadooda

14OoreerbinuIsraa'iilnamarkaytaasmaqleenayay baroorteenootaahayeen,ooRabbigaayayuqayshadeen qadhaadhnimadiinaftoodaaawadeed

15MarkaasaaRabbigumaqlayqayladiireerbinuIsraa'iil, oowuxuuarkaydulmigiiayMasriyiintukucadaadinayeen. 16Rabbigunawuxuukahinaasaydadkiisaiyodhaxalkiisii, oowuxuumaqlaycodkoodii,oowuxuukutashadayinuu iyagakasoosaarodhibaatadaMasar,oouusiiyodalka Kancaanoohantiah

CUTUBKA79

1WaagaasMuusewuxuudaajinayayadhigiiRecuu'eeloo ahaasoddoggiisreerMidyaan,cidladaSiindibaddeeda;oo uluukaqaataysoddoggiisayuugacantiisakujiray

2Oomaalinmaalmahakamidahayaaorgiyarkabaxay adhigii,Muusenawuueryadayoowuxuuyimidbuurtii IlaahooXoreebjoogtay

3OomarkuuyimidXoreeb,Rabbiguhalkaasayuuuga muuqdaygeedkii,oowuxuuarkaygeedkiioodab gubanaya,laakiindabkumalahaynawooduukugubo geedka.

4Muusenaaadbuuulayaabaymuuqaalkan,maxaayeelay geedkiimauugubin,oowuxuuusoodhowaadayinuu arkowaxanxooggabadan,RabbigunawuxuuMuuseuga yeedhaydabka,oowuxuukuamrayinuuMasaru

dhaadhacooouuutagoFircoonooahaaboqorkiiMasar,si uureerbinuIsraa'iilugasaaroadeeggiisa.

5MarkaasaaRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Tag,oo Masarkunoqo,waayo,dadkiioodhammuwaydhinteen, ooFircoonlahadalsiuureerbinuIsraa'iilugasiidaayo dalkiisa

6Rabbigunawuxuuisagatusayinuucalaamooyiniyo yaababMasarkusameeyohortoodaFircooniyodadkiisa, siayurumaystaaninRabbiguisagasoodiray

7MarkaasaaMuusedhegaystaywixiiRabbigukuamray oodhan,markaasuukunoqdaysoddoggiis,oowuxuuu sheegayxaalkii,Recuu'eelnawuxuukuyidhi,Nabadkutag 8MarkaasaaMuusewuxuuukacayinuuMasartago,oo wuxuukaxaystaynaagtiisiiiyowiilashiisii,oowuxuu joogayhudheeljidkakuyaal,markaasaamalaa'igtiiIlaahu timidoowaxaydoonaysayinaywaxkaqabato.

9Oowuxuudoonayayinuudilowiilkiisacuradkaah aawadiis,maxaayeelay,mauugudin,oowuujebiyey axdigiiRabbiguladhigtayIbraahim.

10Waayo,Muusewuxuumaqlayhadalladiisoddoggiisuu kulahadlay,ooahaainaanwiilkiisacuradkaahlagudin, sidaasdaraaddeedmauugudan.

11HaddabaSiforaahwaxayaragtaymalaa'igtiiRabbigaoo doonaysainayMuusekageesnoqoto,waynaogaatayin waxaassababuahaainuuwiilkeediiGershoombuuryoobi waayay

12MarkaasaaSiforaahdhaqsouqaadataydhagaxyada fiiqaneehalkaaskuyiil,oowaxaygudaywiilkeedii,oo ninkeedaiyowiilkeedabawaxaykasamatabbixisay gacantamalaa'igtiiRabbiga

13HaaruuninaCamraam,ooahaaMuusewalaalkiis,ayaa Masarjoogayisagookusocdawebigadhinaciisa

14MarkaasaaRabbigumeeshaasugamuuqday,oowuxuu kuyidhi,BalhaddautagMuusecidladajooga,markaasuu tegeyoowuxuukulakulmaybuurtaIlaah,wuuna dhunkaday

15MarkaasaaHaaruunindhihiisiikoruqaaday,oowuxuu arkaySiforaahooahaydnaagtiiMuuseiyocarruurteedii, oowuxuuMuusekuyidhi,Waaayokuwan?

16MarkaasaaMuusewuxuukuyidhi,Waaxaaskaygaiyo wiilashaydii,ooIlaahisiiyeymarkiiaanjoogayMidyaan; oowaxaasHaaruunnawaykaxumaadeennaagtiiiyo carruurteediiaawadood.

17MarkaasaaHaaruunwuxuuMuusekuyidhi,Udir naagtiiiyocarruurteedabainaytagaangurigiiaabbaheed MarkaasaaMuusedhegaystayerayadiiHaaruun,oosidaas buuyeelay

18MarkaasaaSiforaahiyocarruurteediibasoonoqdeen,oo waxaytageengurigiiRecuu'eel,oohalkaasayjoogeenilaa wakhtigiiRabbigudadkiisiisoobooqdayoouukasoo saarayMasargacantiiFircoon

19MarkaasaaMuuseiyoHaaruunwaxayMasaru yimaadeenshirkiireerbinuIsraa'iil,oowaxaykulahadleen erayadiiRabbigaoodhan,dadkiinaaadbayufarxeen

20MarkaasaaMuuseiyoHaaruunaroortiihorekaceen,oo waxaytageengurigiiFircoon,oowaxaygacantaku qaateenultiiIlaah.

21Oomarkayyimaadeeniriddaboqorka,waxaahalkaas kuxidhnaalabalibaaxooyaryarooqalabbirahwata, manajirincidkasoobaxdayamakasoogashayhortooda, markalagareebokuwaboqorkuamrayinayyimaadaan,

markiikuwabeentasheegayaayyimaadeenoolibaaxyada sixirkoodakusooceliyeen,taasinawaxayukeentay boqorka

22MarkaasaaMuusedegdegayooushiikoruqaaday libaaxyada,oowuufuray,ooMuuseiyoHaaruunwaxay galeengurigiiboqorka

23Libaaxyadiinawaylayimaadeeniyagoofaraxsan, waynaraaceenooufarxeensidaeeyugufarxaan sayidkiisamarkuukasoobaxobeerta

24Fircoonnamarkuuwaxaasarkayayuulayaabay,aad buunaugacabsadaywarkaas,waayo,muuqashadoodu waxayuekaydmuuqashadacarruurtaIlaah

25MarkaasaaFircoonwuxuuMuusekuyidhi,Maxaadu baahantahay?Markaasayujawaabeenookuyidhaahdeen, RabbigaahIlaahaCibraaniyadaayaanoosoodiray inaannukunidhaahno,Dadkaygadirinayiiadeegaan.

26MarkiiFircoonmaqlayhadalkoodii,aadbuuucabsaday hortooda,oowuxuukuyidhi,Maantatagaooberriiisoo noqda,oowaxaysameeyeensidiiboqorkaeraygiisiiahaa.

27OomarkaytageenayuuFircoonuyeedhaysaaxirkii Balcaam,iyowiilashiisiiYannees,iyoYambarees,iyo saaxiriintiiiyosaaxiriintii,iyolataliyayaashaboqorkaoo dhan,oodhammaantoodwayyimaadeenooboqorka hortiisafadhiisteen

28BoqorkiinawuxuuusheegayerayadiiMuuseiyo walaalkiisHaaruunaykulahadleenoodhan,saaxiriintiina waxayboqorkiikuyidhaahdeen,Laakiinsideebay nimankukuuguyimaadeen,libaaxyadiiiriddakuxidhnaa awgood?

29Boqorkiinawuxuuyidhi,Sababtooahwaxayushiikoru qaadeenlibaaxyadaoowayfureen,waynaiiyimaadeen, libaaxyadunawayufarxeensidaeeyugufarxaaninuula kulmosayidkiisa

30MarkaasaaBalcaaminaBecoorooahaasaaxirkiiayaa boqorkiiugujawaabay,oowuxuukuyidhi,Kuwanuma ahasaaxiriinkaleoolamidahsaaxiriintayada

31Haddabasidaasdaraaddeeduyeedh,oohayimaadaan oowaannutijaabindoonnaa,boqorkiinasidaasbuuyeelay 32OosubaxdiidambeFircoonwuxuuuyeedhayMuuse iyoHaaruuninayboqorkahoryimaadaan,oowaxay qaateenushiiIlaah,oowaxayuyimaadeenboqorkii,oo waxaykuyidhaahdeen,

33SidaasaaRabbigaIlaahaCibraaniyadaahuyidhi, Dadkaygadirinayiiadeegaan

34Boqorkiibaakuyidhi,Laakiinyaaidinrumaysandoona inaadtihiinrasuulladiiIlaahooaadamarkiisaiigu timaadaan?

35Haddababalyaabiamacalaamadeearrintan, dabadeednaerayadaaadkuhadlaysowaalarumaysan doonaa

36MarkaasaaHaaruundhaqsoukacayooushiigacantiisa katuurayFircooniyoaddoommadiisiihortooda,ushiina waxaynoqotayabeeso

37Saaxiriintiinawayarkeen,ninwalbanausihiisiiayuu dhulkakutuuray,oowaxaynoqdeenabeesooyin

38MarkaasaaabeesadiiushaHaaruunmadaxeediikoru qaaddayooafkeediifurtaysiayuliqdousha sixirroolayaasha

39MarkaasaasaaxirkiiBalcaamjawaabayoowuxuuyidhi, Waxanuwaagiihoreayayahaayeen,inabeesoliqdo ninkeeda,ooaynooluhunaiscunaan

40Haddabahaddabaulkucelisidiiaymarkiihoreahayd, ooulihiinawaansoocelindoonnaasidiiaymarkiihore ahaayeen,haddiiulihiinuliqoulihiina,markaaswaanu ogaandoonnaainRuuxaIlaahkugujiro,haddiikalena waxaadtahayfarshaxanlelamidahannaga.

41MarkaasaaHaaruundhaqsousoofidiyeyoogacantiisii kaqaadayooqabtaydabadaabeesada,oowaxaynoqotay ulgacantiisakujirta,saaxiriintiinawaxaykusameeyeen waxlamidahusha,ooninwalbawuxuuqabsadaydabada abeesadiisii,oowaxaynoqdeenulsidiimarkiihore

42Oomarkiiayushadibugusoonoqdeen,ushiiHaaruun ayaaliqdayushiihoodii

43Oomarkuuboqorkiiarkaywaxaas,ayuuamrayinla keenokitaabkiidiiwaankaeeboqorradiiMasar,oowaxay keeneenkitaabkiitaariikhdaboqorradiiMasar,oo sanamyadiiMasaroodhanlaguqoray,waayo,waxayku fikireeninayhalkaaskahelaanmagacaRabbiga,laakiinse maayhelin

44MarkaasaaFircoonwuxuuMuuseiyoHaaruunkuyidhi, Baleega,magacaIlaahaagaahkumaaanhelinkitaabkan ookuqoran,magiciisanagaranmaayo

45Markaasaalataliyayaashiiiyoraggiixigmaddalahaa waxayboqorkiiugujawaabeen,Waxaannumaqalnayin IlaahaCibraaniyadauuyahaywiilkiixigmaddalahaa,oo ahaawiilkiiboqorradiihore.

46MarkaasaaFircoonujeestayMuuseiyoHaaruunoo wuxuukuyidhi,AnigugaranmaayoRabbigaaadi ogeysiiseen,dadkiisanamadiridoono.

47Markaasayboqorkiiujawaabeenoowaxayku yidhaahdeen,RabbigaIlaahailaahyaduwaamagiciisa,oo isaguwuxuunagasooyeedhaytaniyowaagii awowayaasheen,oowuxuunoosoodirayisagooleh, Fircoonutagookudhaha,Dadkaygaiisoodirinayii adeegaan.

48Haddabanadir,siaansaddexmaalmoodcidladaugu soconno,oohalkaasallabariugubixinnoisaga,waayo,tan iyowakhtigiiaanMasarusoodhaadhacnay,isagu gacanteennakamauusanqaadanqurbaanlagubo,qurbaan qurbaanah,iyoallabaritoona,oohaddiiaadannasoodirin, cadhadiisuwaykugukululaandoontaa,ooMasarna belaayoamaseefbuukudhufandoonaa

49MarkaasaaFircoonwuxuukuyidhi,Baliisheeg xooggiisaiyoxooggiisa.Markaasaykuyidhaahdeen,Isagu wuxuuabuuraysamadaiyodhulka,badahaiyo kalluunkoodaoodhan,wuxuusameeyayiftiinka,wuxuu abuuraygudcurka,wuxuuroobkusoodaayaydhulkaoo uuwaraabiyey,wuxuunakadhigaycawskaiyocawska inaysoobaxaan,wuxuuabuuraydadiyoduunyoiyo xayawaankakaynta,shimbirahacirkaiyokalluunkabadda, afkiisanawaykunoolaadaanoowaydhintaan

50Hubaalisagaakuabuurayuurkahooyadaa,ooku geliyayneeftanolosha,ookukoriyeyookusaaray carshigaboqortooyadaMasar,ooneeftaadaiyonaftaadaba wuukaaqaadidoonaa,oowuxuukucelindoonaadhulkii lagaasooqaaday

51Boqorkiinaaadbuuugacadhoodayhadalladoodii,oo wuxuukuyidhi,Balyaakamidahilaahyadaquruumaha oodhanoosidansamaynkara?Webigayguwaakananigaa iskaleh,anigunawaanusameeyay

52Markaasuukaeryayiyagii,oowuxuuamrayinhawsha laguhayoreerbinuIsraa'iilaykasiidarantahaytiishalay iyotiikahorreysay

53MarkaasaaMuuseiyoHaaruunkatageenboqorka hortiisa,oowaxayarkeenreerbinuIsraa'iilooxaaladxun kujira,waayo,kuwiihawshafulinayayayaaaadu cusleeyay

54MarkaasaaMuuseRabbigausoonoqdayoowuxuuku yidhi,Maxaaddadkaagasixunugulamacaamilootay?Tan iyomarkiiaanuimidinaanFircoonlahadlowaxaadiisoo dirtay,aadbuureerbinuIsraa'iiludhibay

55MarkaasaaRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Baleeg, waxaadarkidoontaainFircoonuureerbinuIsraa'iilkasii dayndoonodhulkiisagacanfidsaniyobelaayooyinculus

56MuuseiyoHaaruunwaxayladegganaayeen walaalahoodreerbinuIsraa'iilMasar.

57ReerbinuIsraa'iilnaMasriyiintiiwaxaynaftoodaku dhibeenhawlculusooaykusoorogeen

CUTUBKA80

1Markiilabasannadooddhammaadeen,Rabbigumarkale ayuuMuuseusoodirayFircoonsiuureerbinuIsraa'iilu soobixiyooouuugasaarodalkaMasar

2MarkaasaaMuusetegeyoogurigiiFircoongalay,oo wuxuukulahadlayerayadiiRabbigaooisagasoodiray, laakiinseFircoonmauudhegaysancodkiiRabbiga,oo IlaahbaaxooggiisiiMasarkusookiciyeyFircooniyo dadkiisii,ooIlaahnawuxuuFircooniyodadkiisiibaku dhuftaybelaayooyinaaduwaaweynooba'an

3MarkaasaaRabbiguwuxuugacantiiHaaruunkusoo dirayoobiyihiiMasaroodhanwuxuuubeddelaydhiig, iyodurdurradoodiiiyowebiyadoodiioodhan

4OomarkiininMasriahuyimidinuucabbooouubiyo dhaansado,ayuufiiriyeyweelkiisii,oowuxuuarkayin biyihiioodhammuayisubeddeleendhiig;markuuyimid inuukoobkiisiikacabbo,biyihiikoobkakujiraynawaxay noqdeendhiig

5Markiihaweeneycajiintayoocuntadeedakarisay, muuqaalkooduwuxuuisubeddelaydhiig.

6MarkaasaaRabbigumarkalesoodirayoowuxuukeenay biyooodhanrahyo,oorahyadiioodhammunawaxay galeenguryihiiMasriyiinta.

7MarkiiMasriyiintiicabbeen,calooshoodawaxaaka buuxsamayrahyo,waynakucayaareencalooshooda iyagoocayaarayamarkaywebigakujireen.

8Biyahoodaoodhaniyobiyokarintoodawaxayisu beddeleenrahyo,sidookalemarkaysariirahoodajiifsadeen dhididkooduwuxuudhalayrahyo

9LaakiinwaxaasoodhancadhadiiRabbigukamaay noqon,oogacantiisunawaxaykufidisayMasriyiintiioo dhaninuukudhuftobelaayokastaooculus.

10Markaasuuciiddiikudhuftayooinjirkudhuftay, injirtunawaxayMasarkunoqotaymeeldhulkakorkiisaah oolabadhudhunah

11Injirtuaadbayubadnayd,ookujirtajidhkadadkaiyo duunyada,dadkiiMasardegganaaoodhan,ooRabbiguna wuxuukusoodaayayinjirta,waynakaxanaajisayMasar injirtaaawadeed

12LaakiincadhadiiRabbigukamaayleexan,oo gacantiisiinaweliwaykufidsanaydMasar

13RabbigunawuxuuMasarusoodiraydugaagkastaoo duurkajooga,oowayyimaadeenoowaxaybaabbi'iyeen Masaroodhan,dadkiiiyoduunyadii,iyogeedihii,iyo wixiiMasaroodhanjoogay.

14MarkaasaaRabbigusoodirayabeesooyindabah,iyo hangarallayaal,iyojiirar,iyogodad,iyorahyo,iyokuwo kaleoociiddakugurguurta

15Duqsi,xoon,boodo,cayayaaniyoinjir,midwalbana wuxuuukalabaxaanoociisa

16Oowaxkastaoogurguurtaiyoxayawaanbaalallehoo caynkoodaahwaxayyimaadeenMasar,ooaadbayu caloolxumaadeenMasriyiintii

17Boogaggaiyoduqsiguwaxayindhahaiyodhegaha Masriyiintakusoogaleen

18Markaasaaxoonkiikusoodegayiyagiiooeryay,oo waxaykatageenqolalkoodii,wuunaeryaday.

19MarkiiMasriyiintuayiskuqariyeenxayawaankabadan awgood,albaabbadoodiiayaykaxidheen,ooIlaahwuxuu amrayinSulanutoobaddakujirtayaysoobaxaanooay Masargalaan

20Gacmodhaadheerayaylahayd,ootobandhudhunahoo dhererkeeduyahaydhudhunnin.

21Markaasaysaqafkafuultayooqafiskiiiyosagxaddiibay furtayoowaygooysay,gacanteediinawaxaykufidisay gurigii,qufulkiiiyoboolkiinawayfurtay,guryihiiMasarna wayfurtay

22Dabadeednawaxaayimidxayawaankiibadnaaguryihii Masar,ooxayawaankiibadnaawaxayburburiyeen Masriyiintii,waynakaxumaadeen

23LaakiincadhadiiRabbigukamaaynoqonMasriyiintii, oogacantiisunaweliwaykusoofidsantay.

24MarkaasaaIlaahwuxuusoodiraybelaayo,belaayona waxaykusoodegtayMasar,fardahaiyodameerrada,iyo geela,iyolo'daiyoidahaiyodadkaba.

25MarkiiMasriyiintiiayaroortiihorekaceeninay xoolahoodadaaqsiiyaanwaxayarkeendhammaanxoolihii oodhintay.

26OoxoolihiiMasriyiintanatobankiibamidbaakahadhay, ooxoolihiireerbinuIsraa'iilnaGoshenkumadhiman

27MarkaasaaIlaahwuxuukusoodaayaybarargubanaya jidhkaMasriyiinta,ooharaggoodiikadillaacay,oowaxay noqotaycuncundaranooMasriyiintiioodhanlagabilaabo cagahoodiiilaamadaxoodii.

28Ooboogobadanayaakujirayjidhkooda,oo jidhkoodunawuuengegayilaaayqudhmeenooayurteen

29LaakiincadhadiiRabbigukamaayleexan,oo gacantiisiinaweliwaykufidsanaydMasaroodhan

30MarkaasaaRabbiguwuxuusoodirayroobdhagaxyaale ooaaduweyn,ookudhuftaygeedcanabkoodii,oojebiyey geedihiimidhahoodaahaa,waynaqalajiyeenookusoo dhaceen

31Geedkastaoocagaarahayaaengegayoobaabba'ay, waayo,dabbaakudhexda'ayroobdhagaxyaale,sidaas daraaddeedroobdhagaxyaaleiyodabkuwaxaywada cuneenwaxwalba

32Oodadkiiiyoduunyadiidibaddalagahelaynawaxayku dhinteenololkiidabkaiyoroobdhagaxyaalaha,oo libaaxyadiiyaryaraaoodhammunawaydaaleen

33MarkaasaaRabbiguwuxuuMasarusoodirayayax badan,kuwaasooahaaKesel,Salom,Chargol,iyoChagole,

ooahaaayaxcaynkastaah,oocunaywixiiroobkii dhagaxyadalahaakahadhayoodhan.

34Masriyiintunawaykufarxeenayaxa,inkastooay cuneenwaxsoosaarkiibeerta,waynasooqabteenoo cusbokushubeencuntoahaan.

35MarkaasaaRabbiguwuxuusooceliyeydabaylxoog badanoobaddakatimid,taasooqaaddayayaxoodhan,iyo xataakuwiicusbadalagudaray,oowaxaykutuurtay BaddaCas;ooxataaayaxkeliyakumahadhinsoohdimaha Masar

36MarkaasaaIlaahwuxuuMasarkusoodaayaygudcur, oodalkiiMasaroodhaniyoPatrossaddexmaalmood madoobaaday,siuusanningacantiisauarkikarinmarkuu afkiisakoruqaaday

37Waqtigaaswaxaadhintaydadbadanooreerbinu Israa'iilahookucaasiyoobayRabbigaooaandhegaysan MuuseiyoHaaruun,ooaanrumaysaninIlaahsoodiray

38Oowuxuuyidhi,Masarkabiximaynosiaynaangaajo ugudhimancidladacidladaah,ooaandhegaysancodkii Muuse

39Rabbigunawuxuukudhuftaysaddexdiimaalmoodee gudcurkaahaa,reerbinuIsraa'iilnawayaaseenwakhtigaas, iyagooaanMasriyiintiiogaynamakufarxin

40MugdiguaadbuuMasaruguweynaasaddexmaalmood, qofkastaootaagnaamarkiigudcurkuyimidnawuxuu taagnaameeshiisii,kiifadhiyeynawuufadhiistay,kii jiifaynawuxuukusiijirayxaaladdiiookale,kiisocdayna wuxuukusiijiraydhulkaislameeshiias;taasunawaxayku dhacdayMasriyiintiioodhanilaagudcurkiidhammaaday 41Oomaalmihiigudcurkaayaadhammaaday,Rabbigu wuxuuMuuseiyoHaaruunudirayreerbinuIsraa'iil,oo wuxuukuyidhi,IiddiinnadhawraooIiddaKormaridda sameeya,waayo,baleeg,habeenkabadhkiisayaanMasar oodhandheximandoonaa,oocuradyadoodaoodhan waandilidoonaa,lagabilaabocuradkaninkailaacuradka xayawaanka,oomarkaanarkoKormaridda,waanidin dhaafidoonaa.

42OoreerbinuIsraa'iilwaxaysameeyeensidiiRabbigu MuuseiyoHaaruunkuamrayoodhan,sidaasayna habeenkaaskusameeyeen.

43OowaxaynoqotayinhabeenbadhkiiRabbiguuuMasar kudhexbaxay,oouulaayaycuradyadiiMasriyiintaoo dhan,lagabilaabocuradkiidadkailaacuradkiixayawaanka.

44MarkaasaaFircoonhabeenkaaskacay,isagaiyo addoommadiisiioodhan,iyoMasriyiintiioodhan,oo habeenkaaswaxaaMasaroodhankadhacdayoohinweyn, waayo,majiringuriaanmeydjirin

45Sidookale,sawirkiicuradyadiiMasar,oolaguxardhay derbiyadaguryahooda,wayburbureenoodhulkayku dhaceen

46Xitaalafahacuradkoodiidhintaykahorooay guryahoodakuaaseen,ayaaeeyahaMasaraysoo ururiyeenhabeenkaas,waxaynaMasarhorteedakujiideen oohortoodakutuureen

47Masriyiintiioodhammuwaxayarkeenxumaantansi lamafilaanahugudhacday,Masriyiintiioodhammuna waxaykuqayliyeencodweyn.

48OoqolooyinkiiMasaroodhammuhabeenkaaswayu ooyeen,ninwalubawiilkiisaayuuuooyay,ninwaluba gabadhiisiiayuuuooyay,oowaxayahaydcuradkiiMasar, habeenkaasnawaxaameelfoglagamaqlaybuuqaMasar

49MarkaasaaBatiyaaooahaydgabadhiiFircoon habeenkaaswaxaylabaxdayboqorkiisiayMuuseiyo Haaruunugaraadisoguryahooda,oowaxaykaheleen iyagooguryahoodawaxcunayaoocabbaya,oolafaraxsan reerbinuIsraa'iiloodhan.

50MarkaasaaBathiawaxayMuusekutidhi,Makanuwaa abaal-marintawanaaggiiaankuusameeyey,kiikusoo koriyeyookufidiyey,ooaadxumaantananigaiyoreerka aabbahaybanagusoodejisay?

51MarkaasaaMuusewuxuukuyidhi,Hubaaltoban belaayoayuuRabbiguMasarkusoodejiyey;mawaxshar ahbaakugusookordhaymidkood?Midkoodmakugusoo gaadhay?oowaxaykutidhi,Maya.

52MarkaasaaMuusekuyidhi,Inkastooaadtahaycuradka hooyadaa,haddanamadhimandoontid,oowaxsharahna Masardhexdeedakugumasoogaadhidoonaan.

53Markaasaytidhi,Maxaafaa'iidoiilehmarkaanarko boqorka,walaalkay,iyoreerkiisaoodhan,iyodadkiisaoo sharkankujira,oocuradkiisiiuulahalligmaycuradyadii Masaroodhan?

54MarkaasaaMuusewuxuukuyidhi,Hubaalwalaalkaa iyoreerkiisa,iyodadkiisa,iyoreerMasar,maay dhegaysanerayadaRabbiga,oosidaasdaraaddeedayay belaayadaniugudhacday

55MarkaasaaFircoonooahaaboqorkiiMasarwuxuuu yimidMuuseiyoHaaruuniyoqaarkamidahreerbinu Israa'iiloohalkaasjoogay,oowuxuuuduceeyeyiyagii,oo wuxuukuyidhi,

56Haddabakacoowalaalihiinoodhankaxeeya,reerbinu Israa'iiloodalkajooga,iyoadhigooda,iyolo'dooda,iyo waxayhaystaanoodhan;oowaxbahakategina,oo RabbigaIlaahiinnaahiibarya

57MarkaasaaMuusewuxuuFircoonkuyidhi,Baleeg, inaadtahaycuradkiihooyadaa,haddanahacabsan,waayo, madhimandoontid,waayo,Rabbiguwuxuuamrayinaad noolaato,siuukuutusoxooggiisaweyniyogacantiisa xooggabadaneefidsan.

58FircoonnawuxuuamrayinreerbinuIsraa'iillasiidaayo, Masriyiintiioodhammunawayiskudayeeninaydiraan, waayo,waxayyidhaahdeen,Dhammaanteenwaan baabba'aynaa

59MasriyiintiioodhammuwaxayreerbinuIsraa'iil dibaddaudireeniyagoowatamaalbadan,idoiyolo'iyo waxyaaloqaaliah,sidiiRabbiguugudhaartayisagaiyo aabbaheenIbraahim

60ReerbinuIsraa'iilwaxaydibudhigeenbixitaankii habeenkii,markiiMasriyiintiiuyimaadeeninaydibaddau soosaaraan,waxaykuyidhaahdeen,Maannagaatuugo nahayooaanhabeenkiibaxno?

61OoreerbinuIsraa'iilwaxayMasriyiintiikabaryeen alaablacagahiyoweelaldahabahiyodhar,ooreerbinu Israa'iilnawaxaykadhaceenMasriyiintii.

62MarkaasaaMuusedhaqsoukacayoowuxuutegey WebigaMasar,oohalkaasayuukasooqaadaysanduuqii Yuusufoowuuqaaday

63ReerbinuIsraa'iilnawaxaysooqaadeensanduuqii aabbihiis,midwalbanawuxuukeenaysanduuqiiqabiilkiisa.

CUTUBKA81

1OoreerbinuIsraa'iilnawaxaykasodcaaleenRacmeses oowaxaytageenSukod,iyagooahqiyaastiilixboqoloo kunooninoolugaynaya,ooaanaykujirindhallaankiiiyo naagahoodii.

2Oowaxaaraacaydadbadanooiskudhafan,iyoadhiiyo lo',iyoxataalo'aadubadan

3ReerbinuIsraa'iiloodalkaMasarkunoolaaiyagoodhib badankujirawaxayahaayeenlababoqoliyotoban sannadood

4Oomarkiilababoqoliyotobansannadooddhammaadeen, RabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilkasoobixiyeyMasar gacanxoogbadan

5OoreerbinuIsraa'iilnawaxaykaguureenMasar,iyo GosheniyoRacmeses,oobishiikowaadmaalinteediishan iyotobnaadayaydegeenSukod

6Masriyiintunawaxayaaseencuradyadoodiioodhanoo Rabbigulaayay,Masriyiintiioodhammunawaxayaaseen layntiisaddexmaalmood

7OoreerbinuIsraa'iilwaxaykaguureenSukot,oowaxay degeenEetom,ookutaalcidladadhammaadkeeda

8MaalintiisaddexaadkadibmarkiiMasriyiintuayaaseen curadyadoodii,ragbadanayaakakacayMasaroowaxay dabagaleenIsraa'iilsiaydibuguceliyaanMasar,waayo, waykaqoomameeyeeninayreerbinuIsraa'iilkasii daayeenaddoonsigoodii.

9Markaasaaninderiskiisiikuyidhi,HubaalMuuseiyo HaaruunwaxayFircoonlahadleen,oowaxayku yidhaahdeen,Saddexmaalmoodoosocodahayaannu cidladakusocondoonnaaooallabariugubixindoonnaa RabbigaIlaahayagaah

10Haddabaaynuaroortiihorekacnooodibucelinno,oo waxaynoqondoontaahaddiiayMasarnalanoqdaanooay utagaansayidyadoodii,markaaswaxaanogaandoonnaain ayjirtoiimaaniyagakujira,laakiinhaddiiaysansoo noqon,markaaswaanladagaallamidoonnaa,oowaxaan kusoocelindoonnaaxoogweyniyogacanxoogleh 11MarkaasaaamiirradiiFircoonoodhansubaxdiikaceen, iyagoowataqiyaastiitoddobaboqolookunoonin,oo maalintaasayayMasarkabaxeen,oowaxayyimaadeen meeshiiayreerbinuIsraa'iiljoogeen.

12OoMasriyiintiioodhammuwayarkeen,oowaxay arkeenMuuseiyoHaaruuniyoreerbinuIsraa'iiloodhan oofadhiyaFiihaahiirodhorteeda,iyagoowaxcunayaoo cabbaya,ooudabaaldegayaiiddiiRabbiga

13MarkaasaaMasriyiintiioodhammuwaxayreerbinu Israa'iilkuyidhaahdeen,Runtiiwaxaadtidhaahdeen, Saddexmaalmoodayaannucidladakusocondoonnaaoo allabariubixindoonnaaIlaahayaga,oowaannusoonoqon doonnaa

14Haddabamaantashanmaalmoodayaykasoowareegtay markiiaadbaxdeen,maxaadsayidyadiinnaugunoqon weydeen?

15MarkaasaaMuuseiyoHaaruunwaxayugujawaabeen, Maxaayeelay,RabbigaIlaaheennaahuwuunagamarag furayoowuxuuyidhi,Masarmardambekumanoqon doontaan,laakiinsewaxaannuuguuridoonnaadalcaano iyomalablabarwaaqaysan,sidiiRabbigaIlaaheennaahu ugudhaartayawowayaasheeninuuinasiinayo

16OomarkiiamiirradiiMasararkeeninaanreerbinu Israa'iildhegaysanooayMasarkunoqdeen,ayayisu diyaariyeeninayladagaallamaanreerbinuIsraa'iil

17RabbigunawuxuuqalbiyadiireerbinuIsraa'iilku xoogeeyeyMasriyiintii,oowaxaykudhufteensixun, dagaalkunaaadbuuuguxumaaMasar,Masriyiintiinaway kacarareenreerbinuIsraa'iilhortooda,waayo,qaarbadan ooiyagakamidahayaakudhintaygacantareerbinu Israa'iil

18MarkaasaaamiirradiiFircoonwaxaytageenMasaroo waxayFircoonusheegeen,oowaxaykuyidhaahdeen, ReerbinuIsraa'iilwaycarareen,oomardambeMasar kumasoonoqondoonaan,sidaasookalenaMuuseiyo Haaruunayaanalahadlay

19Fircoonmarkuuwaxaasmaqlay,qalbigiisiiiyo qalbiyadiidadkiisiioodhanayaakajeestayIsraa'iil,wayna kaqoomameeyeeninayIsraa'iildireen;Masriyiintiioo dhammunawaxayFircoonkulataliyeeninuureerbinu Israa'iileryosiuudibuguceliyoculayskoodii.

20Markaasaamidwalbawuxuuwalaalkiiskuyidhi,Waa maxaywaxanaansamaynayooaanreerbinuIsraa'iilka dirnayaddoonsigeenna?

21RabbigunawuxuuxoogeeyeyqalbiyadiiMasriyiintiioo dhansiayreerbinuIsraa'iilueryadaan,waayo,Rabbigu wuxuudoonayayinuuMasriyiintiikuafgembiyoBadda Cas

22MarkaasaaFircoonkacayoogaadhifaraskiisiibuuxiyey, oowuxuuamrayinMasriyiintiioodhanlaisukeeno; ninnakamahadhindhallaankiiiyodumarkiimooyaane

23MarkaasaaMasriyiintiioodhammuwaxaylabaxeen FircooninayeryadaanreerbinuIsraa'iil,xeradiiMasarna waxayahaydciidanaaduweynooculus,ooqiyaastii tobanboqolookunooninah

24Markaasaaxeradiioodhammutageenooreerbinu Israa'iileryadeeninayMasardibugusooceliyaan,oo waxayyimaadeeniyagookusuganBaddaCasagteeda

25MarkaasaareerbinuIsraa'iilindhahoodakoruqaadeen, oowaxayarkeenMasriyiintiioodhanooiyagaeryanaysa, ooreerbinuIsraa'iilaadbayugacabsadeeniyaga,ooreer binuIsraa'iilnawaxayuqayshadeenRabbiga.

26ReerbinuIsraa'iilwaxayuqaybsameenafarqaybood, waynakalaqaybsameen,waayo,waxaykacabsanayeen Masriyiintii,Muusenawuxuulahadlaymidwalba.

27Qaybtiiuguhorreysaywaxaykakoobnaydreer Ruubeen,reerSimecoon,iyoreerIsaakaar,waxayna go'aansadeeninaybaddakutuuraan,waayo,aadbayuga baqeenMasriyiinta

28MarkaasaaMuusewuxuuiyagiikuyidhi,Hacabsanina, istaagaooarkabadbaadadaRabbigumaantaidiinsamayn doono

29QaybtiilabaadwaxayahaydreerSebulun,Benyaamiin iyoNaftaali,waxaynago'aansadeeninayMasarlanoqdaan

30MarkaasaaMuusewuxuuiyagiikuyidhi,Hacabsanina, waayo,sidaadmaantauaragteenMasriyiintii,sidaasoo kalemardambemaarkidoontaan.

31QaybtasaddexaadwaxayahaydreerYahuudahiyo Yuusuf,waxaynago'aansadeeninaylakulmaan Masriyiintasiayuladagaallamaan

32MarkaasaaMuusewuxuuiyagiikuyidhi,Istaaga meeshiinna,waayo,Rabbiguwuuidiindagaallamidoonaa, ooidinkunawaadiskaaamusnaandoontaan

33QaybtaafraadnawaxayahaydreerLaawi,reerGaad, iyoreerAasheer,waxaynago'aansadeeninayMasardhex galaansiayuwareeriyaan,Muusenawuxuukuyidhi,

Joogameeshiinnaoohacabsanina,ooRabbigaubarya inuuidinkabadbaadiyogacantooda.

34MarkaasaaMuusedadkiikadhexkacayooRabbiga baryayooyidhi,

35RabbiyowIlaahadhulkaoodhan,haddabadbaadi dadkaagaaadkasoobixisayMasar,Masriyiintunahaku faanininxooggaiyoxooggaayiyaguleeyihiin

36MarkaasaaRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Maxaad iiguqaylinaysaa?ReerbinuIsraa'iillahadalinaytagaan, ooushaadanabaddakufidiookalaqaybi,ooreerbinu Israa'iilnawaydhexmaridoonaan

37MarkaasaaMuusesidaasyeelay,ooushiisiiayuubadda koruguqaadayookalaqaybiyey.

38Biyahabaddanawaxayuqaybsameenlabaiyotoban qaybood,reerbinuIsraa'iilnawaxaykudhexmareenlug, iyagookabowata,sidaninudhexmarilahaawaddo diyaarsan

39RabbigunawuxuureerbinuIsraa'iilkutusay cajaa'ibyadiisiiMasariyobaddabaisagoogacantaMuuse iyoHaaruunkumuujinaya

40MarkiireerbinuIsraa'iilaybaddagaleen,Masriyiintiina waydabagaleen,biyihiibaddanawaykusoonoqdeen, dhammaantoodnabiyahaayaykudegeen,manajirinnin keliyaoohadhaymarkalagareeboFircoon,ooRabbigau mahadceliyayoorumaystay,sidaasdarteedRabbigu wakhtigaaskumauudilininuuladiloMasriyiintii

41MarkaasaaRabbiguwuxuuamraymalaa'iginuukasoo kaxeeyoMasriyiinta,oowaxaykutuureendalkiiNineweh, ooisnawakhtidheerbuuxukumayay

42OomaalintaasRabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilka badbaadiyeygacantiiMasar,ooreerbinuIsraa'iiloo dhammunawaxayarkeeninMasriyiintiiaybaabba'een,oo waxayarkeengacantiiweynaydeeRabbiga,ooku saabsanaydwuxuukusameeyeyMasariyobaddaba.

43MarkaasaaMuuseiyoreerbinuIsraa'iilgabayganugu gabyeenRabbigamaalintiiRabbiguMasriyiintiihortooda kutuuray.

44MarkaasaareerbinuIsraa'iiloodhammuwaxayku gabyeeniyagooleh,Rabbigawaanugabyidoonaa,waayo, aadbuuusarreeyaa;faraskiiiyofuushanbawuxuuku tuuraybadda;baleeg,waxaykuqorantahaykitaabka sharcigaIlaah

45IntaakadibreerbinuIsraa'iilwaysiisocdeenoowaxay degeenMaarah,RabbigunawuxuureerbinuIsraa'iilsiiyey qaynuunnoiyoxukummomeeshaasooMaarahah, RabbigunawuxuureerbinuIsraa'iilkuamrayinayku socdaanjidkiisaoodhanooayisagauadeegaan

46OoMaaraahwaykaguureenoowaxayyimaadeen Eelim,ooEelimwaxaakuyiillabaiyotobaniloodoobiyo ahiyotoddobaatangeedootimirah,carruurtunahalkaasay degeenbiyahaagtooda

47OowaxaykaguureenEelim,oowaxayyimaadeen cidladaSin,bishiilabaadmaalinteediishaniyotobnaadka dibmarkayMasarkasoobaxeen

48MarkaasRabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilsiiyey maannainaycunaan,Rabbigunawuxuumaalinbamaalinta kadambaysasamadaugasooda'aycunto.

49ReerbinuIsraa'iilwaxaymaannadiicunayeenafartan sannadood,intiiaycidladajoogeenoodhanilaaay yimaadeendalkiiKancaansiayuhantiyaan.

50OowaxaykaguureencidladaSinoowaxaydegeen Aaluush.

51OoAaluushnawaykaguureenoowaxaydegeen Refiidiim.

52OomarkiireerbinuIsraa'iilayRefiidiimjoogeen, waxaayimidCamaaleqinaElifas,inaCeesaw,ooahaa Sefowalaalkiis,inuuladagaallamoreerbinuIsraa'iil

53Oowuxuulakeenaysiddeedboqoliyokowiyokunoo ninooahsaaxiriiniyosaaxiriin,oowuxuuudiyaar garoobayinuuladagaallamoreerbinuIsraa'iilookusugan Refiidiim

54Oowaxaydagaalweynoodaranlagaleenreerbinu Israa'iil,ooRabbigunawuxuureerCamaaleqiyo dadkiisiibagacantaugeliyeyMuuseiyoreerbinuIsraa'iil, iyogacantiiYashuucainaNuun,ooahaareerEfraad,oo ahaaaddoonkiiMuuse.

55ReerbinuIsraa'iilnawaxayseefkulaayeenreer Camaaleqiyodadkiisiiba,laakiinsedagaalkuaadbuuugu kululaadayreerbinuIsraa'iil.

56MarkaasaaRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Waxan buugahaanuqor,oogacantaYashuucainaNuun, addoonkaagaah,oowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaa, oowaxaadkutidhaahdaa,MarkaaddalkaKancaan timaadaan,xusuustareerCamaaleqwaainaadgebi ahaanbakatirtirtaansamadahoosteeda.

57MarkaasaaMuusesidaasyeelay,ookitaabkiibuu qaatayooerayadankuqoray,isagooleh, 58XusuusowixiiayreerCamaaleqkugusameeyeen markaadjidkakusoosocoteenmarkaadMasarkasoo baxdeen

59Kugulakulmayjidkaookudhuftaygadaashaada,xitaa kuwataagtadaraneekaadambeeyamarkaadtaagnaydoo daallanayd

60HaddabamarkiiRabbigaIlaahiinnaahuidinkanasiyo cadaawayaashiinnahareerihiinnakuwareegsanoodhan,oo aadkudhexjirtaandalkaRabbigaIlaahiinnaahuuudhaxal ahaanidiinsiinayoinaadhantidaan,waainaadkatirtirtaan xusuustareerCamaaleqsamadahoosteeda,oowaa inaydaanilloobidoonin

61BoqorkaunaxariisandoonaCamaaleq,amaxusuustiisa amafarcankiisa,baleeg,isagaankacodsandoonaa,oo dadkiisawaankagooyndoonaa

62MarkaasaaMuusewaxyaalahanoodhankuqoraybuug, oowuxuureerbinuIsraa'iilkuamraywaxyaalahanoo dhan

CUTUBKA82

1MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxaykaguureenRefiidiim, oowaxaydegeencidladaSiinaybishiisaddexaadmarkay Masarkasoobexeen

2.MarkaaswaxaayimidRecuu'eelooreerMidyaanahayd, ooMuusesoddoguahaa,iyadooaylasocotogabadhiisii Siforaahiyolabadeediiwiil,waayo,wuxuumaqlay yaababkiiRabbigukusameeyeyreerbinuIsraa'iil,iyo siduuugasoosamatabbixiyeygacantiiMasar

3MarkaasaaRecuu'eelwuxuuMuuseuguyimidcidladauu kunoolaa,oohalkaasooahaydbuurtiiIlaah

4MarkaasaaMuusesisharaflehugubaxayinuulakulmo soddoggiis,reerbinuIsraa'iiloodhammunawaylajoogeen.

5Recuu'eeliyocarruurtiisiinawaxaydhexjoogeenreer binuIsraa'iilmaalmobadan;Recuu'eelnamaalintaaswixii kadambeeyaywuuogaaRabbiga

6OobishiisaddexaadlagabilaabomarkiireerbinuIsraa'iil ayMasarkasoobaxeen,maalintiilixaad,Rabbiguwuxuu reerbinuIsraa'iilkusiiyeytobankaamarBuurSiinay

7OoreerbinuIsraa'iiloodhammuwaymaqleen amarradanoodhan,ooreerbinuIsraa'iiloodhammuna maalintaasaadbayugufarxeenRabbiga

8AmmaantiiRabbigunawaxayduljoogtayBuurSiinay, ooMuuseayuuuyeedhay,Muusenawuxuuyimiddaruur dhexdeedoobuurtiiayuufuulay

9Muusewuxuubuurtajoogayafartanmaalmoodiyo afartanhabeen,kibisnamauucunin,biyonamauucabbin, Rabbigunawuxuubarayqaynuunnadaiyoxukummadasi uureerbinuIsraa'iilwaxubaro.

10MarkaasaaRabbiguwuxuutobankiiamaroouureer binuIsraa'iilkuamraykuqoraylabalooxoodhagaxah,oo uuMuuseudhiibaysiuureerbinuIsraa'iiluamro.

11Oomarkayafartanmaalmoodiyoafartanhabeen dhammaadeen,markiiRabbiguMuusekulahadlayBuur Siinay,ayuuRabbiguMuusesiiyeylooxyodhagaxahoo fartiiIlaahlaguqoray

12OomarkiireerbinuIsraa'iilarkeeninMuusesugayay inuubuurtakasoodego,ayayHaaruunusoourureen,oo waxaykuyidhaahdeen,NinkanMuusegaranmaynowaxa kudhacay

13Haddabakac,oonoosameeilaahnahorsocda,siaadan udhiman

14Haaruunaadbuuugabaqaydadkii,wuxuunakuamray inayukeenaandahab,markaasuuusameeyayweylla shubayoodadkaloogutalagalay

15MarkaasaaRabbiguMuusekuyidhi,intuusanbuurtaka soodegin,Soodeg,waayo,dadkiiaadMasarkasoo bixisaywayiskharribeen

16Waxaysamaysteenweyldahabahoolashubay,wayna usujuudeen,haddabaigatag,siaandhulkaugabaabbi'iyo, waayo,waadadmadaxadag

17MarkaasaaMuuseRabbigabaryay,oowuxuudadkiiu baryayRabbigaaawadiisweyshiiaysameeyeenaawadeed, dabadeednawuxuukasoodegaybuurta,oogacmihiisana waxaakujiraylabadiilooxoodhagaxahooIlaahu dhiibayinuureerbinuIsraa'iilkuamro.

18OomarkiiMuuseusoodhowaadayxeradiioouuarkay weyshiiaydadkusameeyeen,ayaaMuusecadhadiisii kululaatay,oolooxyadiibuujebiyeybuurtahoosteeda.

19MarkaasaaMuusexeradiiyimid,oowuxuuqaaday weyshii,dabbuunakugubay,ooshiidayilaaayciid noqotay,oointuubiyahakuduldaadiyeyayuureerbinu Israa'iilwaraabiyey

20Oodadkiiwaxaaseefokudhintayqiyaastiisaddexkun ooninooweyshasameeyay.

21MarkaasaaMuusemaalintiidambedadkiikuyidhi, AniguwaxaankorugukicidoonaaRabbiga,oomindhaa waanidiincafiyidoonaadembiyadiinnaaaddembaabteen

22MarkaasaaMuusemarkaleRabbigaukacay,oowuxuu Rabbigalajoogayafartanmaalmoodiyoafartanhabeen.

23OoafartanmaalmoodgudahoodMuusewuxuuRabbiga ubaryayreerbinuIsraa'iil,Rabbigunawuumaqlay baryadiiMuuse,Rabbigunawuukaaqbalayreerbinu Israa'iil

24MarkaasaaRabbiguMuuselahadlayoowuxuukuyidhi, Labalooxoodhagaxahsooqor,ooRabbigaukeena,oo isnawuxuukuqoridoonaatobankaamar

25MarkaasaaMuusesidaasyeelay,oowuusoodegayoo wuxuujaraylabadiiloox,oowuxuuukacayBuurSiinay xaggaRabbiga,ooRabbigunawuxuukuqoraytobanka amar

26MuusenawuxuuRabbigalajoogayafartanmaalmood iyoafartanhabeen,ooRabbigunawuxuuisagabaray qaynuunnoiyoxukummosiuureerbinuIsraa'iilubaro

27RabbigunawuxuuisagakuamrayreerbinuIsraa'iilinay Rabbigausameeyaanmeelquduusah,simagiciisaloogu nasto,ooRabbigunawuxuutusaymuuqaalkameesha quduuskaahiyomuuqaalkaalaabteedaoodhan

28Afartanmaalmooddabadeed,Muusewuxuubuurtiika soodegayisagoolabadiilooxgacantakusita.

29MarkaasaaMuuseuyimidreerbinuIsraa'iil,oowuxuu usheegayerayadiiRabbigaoodhan,oowuxuubaray sharciyo,iyoqaynuunno,iyoxukummouuRabbiguisaga baray

30MarkaasaaMuusewuxuureerbinuIsraa'iilusheegay eraygiiRabbiga,oowuxuukuyidhi,Meelquduusahayaa isagaloosamayndoonaa,siuuudegoreerbinuIsraa'iil

31DadkiinaaadbayugufarxeenwanaaggiiRabbiguugu sheegayMuuse,oowaxayyidhaahdeen,Waxkastaoo Rabbigukuusheegaywaannusamayndoonnaa

32Dadkiinawaxayukaceensidiininkeliya,oowaxay qurbaannodeeqsinimoahubixiyeenmeeshaquduuskaah eeRabbiga,oomidwalubawuxuuRabbigaukeenay shuqulkiimeeshaquduuskaahiyoadeeggeedaoodhan

33MarkaasaareerbinuIsraa'iiloodhammuwaxaynin walubaukeeneenwixiihantidiisaahaaoodhan,siloogu sameeyoshuqulkameeshaquduuskaaheeRabbiga,oo ahaadahab,iyolacag,iyonaxaas,iyowaxkastaooloo adeegijiraymeeshaquduuskaah

34Markaasaaraggiixigmaddalahaaoodhanooshuqulka kujirayyimaadeenoowaxaydhiseenmeeshiiquduuska ahaydeeRabbiga,sidiiRabbigukuamrayoodhan,nin kastaooshuqulkiikujiraynawuukujiray;ooraggii xigmaddalahaaoodhanwaxaysameeyeenmeeshii quduuskaahayd,iyoalaabteedii,iyoweelashiioodhanee looguadeegijirayquduusnimada,sidiiRabbiguMuuseku amray.

35Ooshaqadiimeeshaquduuskaaheeteendhadaway dhammaatayshanbiloodkadib,ooreerbinuIsraa'iil waxaysameeyeenwaxallawixiiRabbiguMuusekuamray oodhan

36OowaxayMuuseukeeneenmeeshiiquduuskaahayd iyoalaabteediioodhan,sidiimuuqashadiiRabbiguMuuse utusayookale,reerbinuIsraa'iilnasidaasookaleayay sameeyeen

37MarkaasaaMuusewuxuuarkayshuqulkii,oobaleeg waysameeyeensidiiRabbigukuamray,markaasaaMuuse uduceeyey

CUTUBKA83

1Oobishiilabaiyotobnaad,maalintiisaddexiyo labaatanaadoobisha,ayaaMuuseHaaruuniyowiilashiisii sookaxeeyey,oodharkoodiibuuuxidhay,oosubkay,oo kusameeyeysidiiRabbigukuamrayMarkaasaaMuuse

wuxuukeenayqurbaannadiiRabbigumaalintaaskuamray oodhan.

2MarkaasaaMuusewuxuusookaxaystayHaaruuniyo wiilashiisii,oowuxuuiyagiikuyidhi,Toddobamaalmood waainaadagjoogtaaniriddateendhada,waayo,sidaasaa layguamray

3Haaruuniyowiilashiisiinawaysameeyeenkulliwixii RabbiguMuusekuamrayoodhan,ootoddobamaalmood ayayjoogeeniriddateendhada

4Oomaalintiisiddeedaad,maalintiiuguhorraysayee bishiikowaad,sannaddiilabaadmarkiireerbinuIsraa'iilay Masarkasoobaxeen,Muusewuxuudhisaymeeshii quduuskaahayd,ooMuusewuxuuqotomiyeyalaabtii teendhadaiyoalaabtiimeeshaquduuskaahoodhan,oo wuxuusameeyeywaxallawixiiRabbigukuamray

5MarkaasaaMuuseuyeedhayHaaruuniyowiilashiisii,oo waxayukeeneenqurbaankiilagubayayiyoqurbaankii dembigaaawadood,iyokiireerbinuIsraa'iilaawadood, sidiiRabbiguMuusekuamray.

6MaalintiilabawiilooHaaruunahaa,Naadaabiyo Abiihuu,waxayqaadeendabqalaadoowaxayhorkeeneen Rabbigahortiisa,kaasooaaniyagakuamrin,dabbaa Rabbigahortiisakasoobaxayoobaabbi'iyey,oo maalintaasayayRabbigahortiisakudhinteen

7MaalintiiMuusedhammeeyeydhisiddameesha quduuskaah,amiirradiireerbinuIsraa'iilwaxaybilaabeen inayqurbaannadoodaRabbigahortiisakeenaansiay meeshaallabarigaudaahiriyaan.

8Oowaxayqurbaannadoodaukeenijireenamiirkasta maalinkasta,amiirkastanalabaiyotobanmaalmood 9Iyodhammaanqurbaannadiiaykeeneen,ninwalba wakhtigiisii,halsaxanoolacagahoomiisaankiisuyahay boqoliyosoddonsheqel,iyohalbaaqulioolacagahoo miisaankiisuyahaytoddobaatansheqelookusalaysan sheqelmeeshaquduuskaah,labadoodubawaxayka buuxaanburwanaagsan,oosaliidlagudarayqurbaan hadhuudhah.

10Halqaadooomiisaankeeduyahaytobansheqeloo dahabah,oofooxkabuuxo

11Haldibiyar,halwan,iyohalwanoosannadjirahoo qurbaanlaguboloobixiyey

12Ooqurbaandembiahubixiorgi

13Ooallabarigiiqurbaannadanabaadiinadanawuxuuu bixiyeylabadibi,shanwanoowaaweyn,shanorgi,iyo shanwanooyaryaroosannadjirah

14OolabaiyotobankiiamiireereerbinuIsraa'iilnamaalin kastasidaasaysamaynjireen,midwalbanamaalintiisiibuu ahaanjiray.

15Ootaasdabadeed,maalintiisaddexiyotobnaadoo bisha,MuusewuxuureerbinuIsraa'iilkuamrayinayIidda Kormariddadhawraan

16OoreerbinuIsraa'iilwaxayIiddiiKormariddaku dhawreenxilligiisiimaalintiiafariyotobnaadeebisha, sidiiRabbiguMuusekuamray,ooreerbinuIsraa'iilna sidaasayyeeleen

17Oobishiilabaad,maalintiiuguhorraysay,Rabbigu wuxuuMuuselahadlay,ookuyidhi, 18TirimadaxyadaraggaoodhanooreerbinuIsraa'iilah, intiilabaatansannadoodjirtaiyowixiikasiiweyn,adiga iyowalaalkaaHaaruuniyolabaiyotobankaamiireereer binuIsraa'iil

19MarkaasaaMuusesidaasyeelay,Haaruunnawuxuula yimidlabaiyotobankiiamiireereerbinuIsraa'iil,oo waxayreerbinuIsraa'iilkutireencidladaSiinay

20OotiradiireerbinuIsraa'iilsidiireerihiiaabbayaashood ahaayeen,intiilabaatansannadoodjirtayiyowixiikasii weynaydwaxayahaydlixboqoliyosaddexkun,shan boqoliyokonton

21LaakiinsereerLaawilagumatirinwalaalahoodreer binuIsraa'iil

22OotiradiilabkaahaydooreerbinuIsraa'iiloodhanintii biljirtayamakasiiweynaydwaxayahaydlabaiyo labaatankun,lababoqoliyosaddexiyotoddobaatan

23OotiradiireerLaawiintiibiljirtayamakasiiweynayd waxayahaydlabaiyolabaatankun

24MarkaasaaMuusewadaaddadiiiyoreerLaawimid walbawuxuuudhiibayshuqulkiisiiiyoculayskiisiisiay ugaadeegaanmeeshaquduuskaaheeteendhada,sidii RabbiguMuusekuamray

25Oomaalintiilabaatanaadeebishaayaadaruurtiilaga qaadayteendhadiimaragga

26MarkaasreerbinuIsraa'iilwaxaykasiisocdeencidlada Siinay,oowaxaysocdeensaddexmaalmood,daruurtuna waxaykuduldegtaycidladaFaaraan,halkaasnacadhadii RabbiguaadbayugukululaatayreerbinuIsraa'iil,waayo, waxayRabbigakaxanaajiyeeninaycuntoweydiistaan,si ayucunaan

27Rabbigunacodkoodiibuudhegaystay,oowuxuusiiyey hilibayhalbilcuneen.

28LaakiintaasdabadeedcadhadiiRabbiguaadbayugu kululaatayiyaga,oowuxuukulaayaylaynaaduweyn,oo halkaasaalaguaasay.

29OoreerbinuIsraa'iilwaxaymeeshaasubixiyeen KebroodXataa'ax,maxaayeelay,halkaasaykuaaseen dadkiihungurixumaaday.

30OoKebroodXataa'axnawaykaguureen,oowaxay degeenXaseerood,ookutaalcidladaFaaraan

31OointiireerbinuIsraa'iilayXaseeroodjoogeen, cadhadiiRabbiguaadbayugukululaatayMaryanMuuse aawadiis,oowaxaynoqotaybaras,oowaxayucaddaatay sidabarafcad.

32Oowaxaykuxidhnaydxeradadibaddeedatoddoba maalmood,ilaaaymarkalekabogsataybaraskiikadib

33OodabadeednareerbinuIsraa'iilwaykaguureen Xaseerood,oowaxaydegeencidladaFaaraandarafkeeda 34Waqtigaas,RabbiguwuxuuMuuselahadlayinuuudiro labaiyotobanninooreerbinuIsraa'iilah,halninooqabiil uah,siayutagaanooayusoosahamiyaandalkaKancaan 35MarkaasaaMuuselabaiyotobankiinindiray,oowaxay yimaadeendalkiiKancaaninaysoobaadhaanooaysoo baadhaan,oowaxaysoobaareendalkiioodhanlaga bilaabocidladaSinilaaRexobookutaalmeeshaadu socotoXamood.

36Oomarkayafartanmaalmooddhammaadeenayayu yimaadeenMuuseiyoHaaruun,oowaxayusheegeensidii qalbigoodakujirtay,tobanninookamidahayaareerbinu Israa'iilwarxunugakeenaydalkiiaysahamiyeen,iyagoo leh,WaxaanoowanaagsaninaanMasarkunoqonnointii aantagnodalkanooahdalbaabbi'iyadadkiisa

37MarkaasaaYashuucainaNuuniyoKaaleebina Yefunnehookamidahaakuwiidalkasoobasaasaywaxay yidhaahdeen,Dhulkuaadbuuuwanaagsanyahay

38HaddiiRabbigunagufarxo,wuuinageyndoonaa dalkanoowuuinasiindoonaa,waayo,waadalcaanoiyo malablabarwaaqaysanyahay

39LaakiinreerbinuIsraa'iilmaaydhegaysan,oowaxay dhegaysteenhadalkiitobankiininoowarxunkakeenay dalka

40MarkaasaaRabbigumaqlaygunuuskiireerbinuIsraa'iil, wuunacadhoodayoodhaartay,oowuxuuyidhi, 41Hubaalninkeliyaooqarnigansharkalehahmaarki doonodalkalagabilaabolabaatansanoiyowixiikaweyn, KaaleebinaYefunnehiyoYashuucainaNuunmooyaane 42Laakiinhubaalqarnigansharkalehwuxuukudhiman doonaacidladan,carruurtoodunawaxayimandoonaan dalkaoowayhantiyidoonaan;sidaasdaraaddeedcadhadii RabbiguaadbayugukululaatayreerbinuIsraa'iil,oo wuxuukadhigayinayafartansannadoodcidladaku warwareegaanilaadhammaadkaqarnigaassharkaleh, maxaayeelay,maayraacinRabbiga

43DadkunawaxaydegganaayeencidladaFaaraanwakhti dheer,dabadeednawaxayukaceencidladaiyagoomaraya jidkaBaddaCas

CUTUBKA84

1WaagaasQoraxinaYetser,inaQehaat,ooahaaina Laawi,wuxuusookaxaystayragbadanooreerbinu Israa'iilah,oowaxaykaceenooladirireenMuuseiyo Haaruuniyoshirkiioodhan.

2MarkaasaaRabbiguucadhoodayiyaga,oodhulku afkiisiikalaqaadayooliqayiyagiiiyoguryahoodiiiyo wixiiaylahaayeenoodhan,iyodadkiiQoraxoodhan.

3MarkaasaaIlaahdadkiikuamrayinaykuwareegaan jidkaBuurSeciirmuddodheer

4MarkaasRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Hala dagaallaminreerCeesaw,waayo,waxayleeyihiinidinka siinmaayo,intiicagtucagtukusoconkarto,waayo,Buur SeciirdhaxalbaanusiiyeyCeesaw.

5SidaasdaraaddeedreerCeesawwaagiihorewaxayla dagaallameenreerSeciir,RabbigunawuxuureerSeciir gacantaugeliyeyreerCeesaw,oohortoodanawuuka baabbi'iyey,ooreerCeesawnawaxaymeeshoodiijoogeen ilaamaantadanlajoogo

6SidaasdaraaddeedRabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilku yidhi,HaladagaallaminwalaalahaaCeesaw,waayo, dalkoodawaxbaidinkamalaha,laakiinsewaxaadcuntoka iibsankartaanlacagooaadcuntaan,oobiyokaiibsan kartaanlacagoocabbaan

7OoreerbinuIsraa'iilnawaxaysameeyeensidiierayga Rabbiguahaa

8ReerbinuIsraa'iilwaxaykudhexsocdeencidlada, iyagookuwareegayajidkaBuurSiinaywakhtidheer, manaaytaabanreerCeesaw,oowaxayhalkaasjoogeen sagaaliyotobansannadood

9WaqtigaaswaxaadhintayboqorkiireerKitiimeeLatinus, sannadkiishaniyoafartanaadeeboqornimadiisa,ooah sannadkiiafariyotobnaadeereerbinuIsraa'iilayka baxeenMasar.

10Oowaxaykuaaseenmeeshiisiiuukadhisaydalka Kitiim,Abimnaasnawuxuumeeshiisiikuxukumay siddeediyosoddonsannadood.

11OoreerbinuIsraa'iilwaagaaswaxaydhaafeen soohdintiireerCeesaw,markaysagaaliyotoban sannadooddhammaadeen,oowaxayyimaadeenoomareen jidkacidladaMoo'aab.

12MarkaasaaRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Reer Moo'aabhahareerayn,oohaladagaalamin,waayo, dalkoodawaxbaidinkasiinmaayo

13OoreerbinuIsraa'iilwaxaysoomareenjidkacidlada Moo'aabmuddosagaaliyotobansannadoodah,oomaay ladagaallamin

14Oosannaddiilixiyosoddonaadmarkayreerbinu Israa'iilkasoobaxeenMasarayaaRabbiguqalbigiiSiixon ooahaaboqorkiireerAmorkudhuftay,oointuudagaal galayayuuubaxayinuuladagaallamoreerMoo'aab

15MarkaasaaSiixonwuxuuwargeeyayaaludirayBecoor inaYaneas,inaBalcaam,ooahaalataliyahaboqorkaMasar, iyowiilkiisaBalcaam,inayMoo'aabhabaaraan,siloogu gacangeliyoSihon

16MarkaasaawargeeyayaashiitageenooBecoorina YaneasiyowiilkiisiiBalcaamkasookexeeyeenFetooroo kutaalMesobotamiya,ooBecooriyowiilkiisiiBalcaam waxayyimaadeenmagaaladiiSiixonooahaydSihon,oo waxayhabaareenMoo'aabiyoboqorkoodiibaiyagoohor joogaboqorkiireerAmoreeSiixon

17MarkaasaaSiixoniyociidankiisiioodhanbaxay,oo wuxuutegeyMoo'aab,ooladiriray,ooRabbigunawuxuu iyagiikuridaygacantiisii,ooSiixonnawuxuudilay boqorkiiMoo'aab.

18OoSixonwuxuuqabsadaymagaalooyinkiireer Moo'aaboodhandagaal,ooXeshboonnawuukaqabsaday, waayo,Xeshboonwaxaykamidahaydmagaalooyinkii reerMoo'aab,ooSixonnawuxuuamiirradiisiiiyodadkiisii goobtaahaakadhigayXeshboon,oowakhtigaasna XeshboonwuxuulahaaSiixon.

19SidaasdaraaddeedkuwiimasaalkalahaaeeBeoriyo wiilkiisiiBalcaamayaaerayadankuhadlay,oowaxay yidhaahdeen,KaalayaXeshboon,magaaladiiSiixonwaala dhisidoonaaooladhisidoonaa

20HoogwaxaalehreerMoo'aab!Waadbaabba'day,reer Kemooshow,baleeg,waxaakuqorankitaabkasharciga Ilaah

21OomarkiiSiixonqabsadayMoo'aab,wuxuu waardiyayaaldhigaymagaalooyinkiiuukaqabsaday Moo'aab,ooreerMoo'aabnawaxaydagaalkudileen gacantiiSiixon,oowuxuuqabsadaywiilaliyogabdhoba, ooboqorkoodiinawuudilay,ooSixonnawuxuukunoqday dhulkiisii

22MarkaasaaSiixonwuxuuBecooriyowiilkiisiiBalcaam siiyeyhadiyadobadanoolacagiyodahabah,wuunaiska diray,oowaxaytageenMesobotamiyailaawaddankoodii iyodhulkoodii

23MarkaasaareerbinuIsraa'iiloodhammuwaxayka gudbeenwaddadacidladaMoo'aab,oowaysoonoqdeen oowaxayhareereeyeencidladaEdom

24Markaasaashirkiioodhammuwaxayyimaadeen cidladaSinbishiikowaadeesannaddiiafartanaadmarkay Masarkasoobaxeen,ooreerbinuIsraa'iilnahalkaasay degeenQaadeeshookutaalcidladaSin,ooMaryanna halkaasaykudhimatay,oohalkaasaalaguaasay

25MarkaasMuusewuxuuwargeeyayaaludirayHadadoo ahaaboqorkiiEdom,oowuxuukuyidhi,Walaalkaa

Israa'iilwuxuuleeyahay,Waankubaryayaaye,aan dalkaagadhexmaro,oobeeramabeercanabahdhexmari mayno,oobiyahaceelkanakacabbimayno,laakiinsejidka boqorkaayaankusocondoonnaa.

26MarkaasaaEdomwuxuukuyidhi,Dalkaygamadhex maridoontid,ooEdomnawuxuuubaxayinuureerbinu Israa'iillakulmodadxoogbadan

27OoreerCeesawnawaydiideeninayreerbinuIsraa'iilu oggolaadaaninaydalkoodadhexmaraan,sidaas daraaddeedreerbinuIsraa'iilwaykatageenoomaayla dagaallamin

28Waayo,kahorintaananRabbigukuamrinreerbinu Israa'iil,oowuxuukuyidhi,ReerCeesawhala dagaallamin,sidaasdaraaddeedreerbinuIsraa'iilwayka tageenoomaayladagaallamin

29MarkaasaareerbinuIsraa'iilkaguureenQaadeesh,oo dadkiioodhammuwaxayyimaadeenBuurXor

30MarkaasRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Walaalkaa Haaruunusheeginuuhalkaaskudhinto,waayo,isaguma imandoonodalkiiaanreerbinuIsraa'iilsiiyey

31MarkaasaaHaaruunwuxuuBuurXorukacaysidii Rabbiguamraysannaddiiafartanaad,bishiishanaad, maalinteediikowaadeebisha

32HaaruunnamarkuuBuurXorkudhintaywuxuujiray boqoliyosaddexiyolabaatansannadood.

CUTUBKA85

1OoboqorkiiCaraadooreerKancaanahaaooxagga koonfureeddegganaaayaamaqlayinreerbinuIsraa'iilay kayimaadeenjidkabasaasyada,markaasuuciidankiisiiisu diyaariyeyinayladagaallamaanreerbinuIsraa'iil

2ReerbinuIsraa'iilnaaadbayugacabsadeenisaga,waayo, wuxuulahaaciidanaadubadanooculus,sidaas daraaddeedreerbinuIsraa'iilwaxaygo'aansadeeninay Masarkunoqdaan

3MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxaykunoqdeenmasaafo saddexmaalmoodahooayusocdeenMaserathBeni Jaakon,waayo,aadbayugacabsadeenboqorkiiCaraad

4ReerbinuIsraa'iilnamaaydoonayninaydibugu noqdaanmeeshoodii,sidaasdarteedwaxayjoogeenBeni Jaakonsoddonmaalmood

5OoreerLaawimarkayarkeeninreerbinuIsraa'iilaysan dibunoqonayn,ayayRabbigaaawadiisugahinaasheen,oo waykaceenooladagaallameenwalaalahoodreerbinu Israa'iil,oowaxaydileendadbadan,oowaxaykuqasbeen inaydibugunoqdaanmeeshoodii,BuurXor

6Oomarkaysoonoqdeen,boqorkiiCaraadwuxuuweli diyaarinayayciidankiisiisiuuuladagaallamoreerbinu Israa'iil

7MarkaasaareerbinuIsraa'iilnidarkugaleen,oowaxay yidhaahdeen,Haddaaddadkangacantaydaiisoogeliso, magaalooyinkoodaoodhanwaanbaabbi'indoonaa

8MarkaasaaRabbigudhegaystaycodkiireerbinuIsraa'iil, oowuxuureerKancaangacantoodiigeliyey,ooiyagiiiyo magaalooyinkoodiibawuuwadabaabbi'iyey,oo meeshaasnawuxuuubixiyeyXormaah.

9OoreerbinuIsraa'iilwaxaykaguureenBuurXor,oo waxaydegeenObod,oowaxaykaguureenObod,oo waxaydegeenIje-abariim,ookutaalsoohdintaMoo'aab.

10MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxayudireenreer Moo'aab,oowaxaykuyidhaahdeen,Aannudalkaagadhex marnoooaanmeeshayadatagno,laakiinsereerMoo'aab maayoggolaanreerbinuIsraa'iilinaydalkoodadhex maraan,waayo,reerMoo'aabaadbayugacabsadeeninay reerbinuIsraa'iilkusameeyaansidiiuuSihonooahaa boqorkiireerAmorkusameeyey,oouudhulkoodii qabsadayoouuqaarbadanookamidahlaayay.

11SidaasdaraaddeedreerMoo'aabumaayoggolaanreer binuIsraa'iilinaydalkiisadhexmaraan,ooRabbiguwuxuu reerbinuIsraa'iilkuamray,oowuxuukuyidhi,Waa inayanreerMoo'aabladagaallamin,sidaasdaraaddeedreer binuIsraa'iilwaykatageenreerMoo'aab.

12OoreerbinuIsraa'iilwaxaykaguureensoohdintii Moo'aab,oowaxayyimaadeenArnoonshishadiisa,oou dhaxaysayreerMoo'aabiyoreerAmor,oowaxaydegeen cidladaKedemotooahaydsoohdintiiSiixonooahaa boqorkiireerAmor

13MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxaywargeeyayaalu direenSiixonooahaaboqorkiireerAmor,oowaxayku yidhaahdeen,

14Aannudalkaagadhexmarno,ookunoqonmayno beerahaiyobeerahacanabkaah,oowaxaanmaridoonnaa jidkaboqorkailaaaankagudubnosoohdintaada,laakiinse SiixonumauuoggolaanreerbinuIsraa'iilinaymaraan.

15MarkaasaaSiixonsoourursadaydadkiireerAmoroo dhan,oowuxuuubaxaycidladainuureerbinuIsraa'iilla dagaallamo,oowuxuureerbinuIsraa'iilkuladirirayYahas.

16MarkaasaaRabbiguwuxuuSiixonooahaaboqorkiireer AmorkuridaygacantiireerbinuIsraa'iil,ooreerbinu Israa'iilnawaxayseefkudileendadkiiSiixonoodhan, waynakaaarsadeenreerMoo'aab

17OoreerbinuIsraa'iilwaxayqabsadeendalkiiSiixontan iyoAraamiyoilaaYabuuk,iyoilaareerCammoon,oo waxayqabsadeenwixiimagaalooyinkaaskadhacayoo dhan

18OoreerbinuIsraa'iilwaxayqabsadeen magaalooyinkaasoodhan,ooreerbinuIsraa'iilnawaxay degeenmagaalooyinkiireerAmoroodhan

19OoreerbinuIsraa'iiloodhammuwaxayiskudayeen inayladagaallamaanreerCammooninaydalkooda qabsadaan

20MarkaasaaRabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilkuyidhi, ReerCammoonhahareeraynina,dagaalnahakukicin, waayo,dalkoodawaxbaidinkasiinmaayoOoreerbinu Israa'iilnawaydhegaysteeneraygiiRabbiga,ooreer Cammoonnamaayladagaallamin

21MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxayleexdeenoowaxay tageenjidkaBaashaanilaadalkiiCoogooahaaboqorkii BaashaanOogooahaaboqorkiiBaashaanayaaubaxay inuuladagaallamoreerbinuIsraa'iil,oowuxuulasocday ragbadanooxoogbadan,iyociidanaaduxoogbadanoo reerAmorah

22OoCoogooahaaboqorkiiBaashaanwuxuuahaanin aaduxoogbadan,laakiinsewiilkiisiiNaaroonaadbuuuga xoogbadnaa,ookaxoogbadnaa

23MarkaasaaOogwuxuuqalbigiisakuyidhi,Baleeg, haddaxeradareerbinuIsraa'iiloodhammuwaxayku wareegsanyihiinsaddexmeelood,haddawaanisla markiibakulayndoonaaseefiyowarmola'aan.

24MarkaasaaOogwuxuufuulayBuurYahas,oowuxuu kasooqaadaydhagaxweynoodhererkiisuahaasaddex parsa,oowuxuumadaxiisasaaray,oowuxuugoostayinuu kutuuroxeradareerbinuIsraa'iil,siuureerbinuIsraa'iil oodhanugudhuftodhagaxaas.

25Markaasaamalaa'igtiiRabbigutimidoodhagaxiiku wareertaymadaxaOog,dhagaxiinawuxuukudhacay qoortaOogoouudhulkakudhacaymiisaankiidhagaxa qoortakagajirayawgeed

26MarkaasRabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilkuyidhi,Ha kacabsanina,waayo,isagaiyodadkiisaoodhaniyo dalkiisaoodhanbagacantaanidiingeliyey,oowaxaad isagakusamaysaansidiiaadSiixonkusamaysayookale.

27MarkaasaaMuuseuyimidisagaiyotiroyarooreer binuIsraa'iilah,MuusenawuxuuCoogkudhuftayul cagihiisaoouukudilay.

28OointaasdabadeedreerbinuIsraa'iilwaxayeryadeen reerCoogiyodadkiisiioodhan,oowaylaayeenoo baabbi'iyeenilaaaanwaxbakahadhin.

29MarkaasaaMuusewuxuureerbinuIsraa'iiludirayinay soobasaasaanYacser,waayo,Yacserwaxayahayd magaaloaadlooyaqaan.

30MarkaasaabasaasiintiiwaxaytageenYacserooay baareen,basaasiintiinawaxayiskuhalleeyeenRabbiga,oo waxayladagaallameendadkiiYacser.

31OonimankaasuwaxayqabsadeenYacseriyo tuulooyinkeedii,ooRabbigunawuxuugacantoodiigeliyey, oowaykaeryeenreerAmorkiihalkaasjoogay.

32OoreerbinuIsraa'iilwaxayqabsadeendalkiilabadii boqorooreerAmor,lixdanmagaaloookuyiilWebi Urdunshishadiisa,lagabilaabodurdurkaArnoonilaaBuur Herman

33MarkaasaareerbinuIsraa'iilguureen,oowaxay yimaadeenbannaankaMoo'aabookuyaalWebiUrdun shishadiisa,ooudhowYerixoo

34OoreerMoo'aabwaxaymaqleenxumaantiiayreerbinu Israa'iilkusameeyeenlabadiiboqorooreerAmor,ooahaa SiixoniyoCoog,sidaasdaraaddeeddadkiireerMoo'aaboo dhammuaadbayugacabsadeenreerbinuIsraa'iil

35MarkaasaaodayaashiireerMoo'aabwaxayyidhaahdeen, Baleeg,labadiiboqorooreerAmor,ooahaaSiixoniyo Oog,ookaxoogbadnaaboqorradiidhulkaoodhan,maay horistaagikarinreerbinuIsraa'iil,haddabasideebaannu horistaagikarnaa?

36Hubaalwaxayhorenoogusoodireenfarriinahinaan dalkeennadhexmarnoiyagoojidkoodamaraya,mana aynaanuoggolaanayn,haddawaxaynagusoojeesan doonaanseefahoodaculusoowaynabaabbi'indoonaan; reerMoo'aabnawaykawelweleenreerbinuIsraa'iil aawadood,ooaadbayugabaqeen,oowaxayisku tashadeenwaxalagusamayndoonoreerbinuIsraa'iil

37MarkaasaaodayaashiireerMoo'aabwaxay go'aansadeeninaysookaxaystaanmidkamidahraggiisii, ooahaaBaalaaqinaSifoorooahaareerMoo'aab,oo wakhtigaasayuuboqorugadhigay,ooBaalaaqnawuxuu ahaaninaaduxigmadbadan

38MarkaasaaodayaashiireerMoo'aabkaceenoowaxayu direenreerMidyaaninaynabdaadlasameeyaan,waayo, waagaasdagaalweyniyocadownimoayaakadhexjirtay reerMoo'aabiyoreerMidyaan,taniyowakhtigiiHadad inaBedadooahaaboqorkiireerEdom,kaasooreer

MidyaankulaayayberrinkiireerMoo'aabilaamaantadan lajoogo.

39ReerMoo'aabnawaxayudireenreerMidyaan,waynala heshiiyeen,odayaashiireerMidyaannawaxayuyimaadeen dalkiiMoo'aabinaynabadusameeyaanreerMidyaan.

40OoodayaashiireerMoo'aabwaxaylatashadeen odayaashiireerMidyaanwaxaysamaynlahaayeensiay naftoodaugabadbaadiyaanreerbinuIsraa'iil.

41MarkaasaareerMoo'aaboodhammuwaxayodayaashii reerMidyaankuyidhaahdeen,HaddabareerbinuIsraa'iil waxayleefleefaanwaxanaguwareegsanoodhan,sida dibiguuleefleefocawskaduurka,waayo,sidaasayku sameeyeenlabadiiboqorooreerAmorooinagaxoog badan

42OdayaashiireerMidyaanwaxayreerMoo'aabku yidhaahdeen,WaxaannumaqalnayinwakhtigiiSiixonoo ahaaboqorkiireerAmoruuidinladiriray,markuuidinka adkaadayoouudalkiinnaqabsaday,uuBecoorusoodiray inaYaneasiyowiilkiisiiBalcaamookayimid Mesopotamia,ooayyimaadeenooidinhabaareen,sidaas daraaddeedgacantiiSiixonwayidinkaadkaatayoouu dalkiinniiqabsaday.

43HaddabasidaasdaraaddeedudirwiilkiisaBalcaam, waayo,welidhulkiisiibuujoogaa,oobixikiradiisiisiuuu yimaadooouuuhabaarodadkaaadkabaqaysaanoodhan. OoodayaashiireerMoo'aabnawaymaqleen,waynaku farxeeninayudiraanBalcaaminaBecoor 44MarkaasaaBaalaaqinaSifoorooahaaboqorkii Moo'aabwargeeyayaaludirayBalcaam,oowuxuuku yidhi,

45Baleeg,waxaajiradadMasarkasoobaxay,oodhulka oodhanbayqariyeen,oohortaydaayayjoogaan

46Haddabakaalayoodadkaniihabaar,waayo,wayiga xoogbadanyihiin,mindhaawaankaadkaandoonaainaan ladagaallamoooaaneryo,waayo,waxaanmaqlayinkii aaduducaysouubarakeysanyahay,kiiaadhabaartanauu habaaranyahay.

47MarkaasaawargeeyayaashiiBaalaaqwaxayutageen Balcaam,oowaxayukeeneenBalcaaminuudadka habaarosiayuladagaallamaanreerMoo'aab.

48MarkaasaaBalcaamuyimidBaalaaqinuuIsraa'iil habaaro,ooRabbiguwuxuuBalcaamkuyidhi,Dadkanha habaarin,waayo,waybarakaysanyihiin.

49OoBaalaaqmaalinbamaalintakadambaysawuxuu BalcaamkucadaadinjirayinuureerbinuIsraa'iilhabaaro, laakiinseBalcaammauudhegaysanhadalkiiRabbigaoo uuBalcaamkulahadlayaawadiis

50OoBaalaaqmarkuuarkayinaanBalcaamraallika ahaynayuukacayoogurigiisiitegey,Balcaamnawuxuuku noqdaydalkiisii,oohalkaasayuuugategeyreerMidyaan

51OoreerbinuIsraa'iilwaxaykaguureenbannaanka Moo'aab,oowaxaydegeenWebiUrdunagtiisataniyo BeytyeshimoodiyoilaaAabeelShitiim,ookuyaaldarafkii bannaankaMoo'aab

52OomarkiireerbinuIsraa'iilaydegeenbannaanka Shitiim,waxaybilaabeeninaydhillaystaangabdhahareer Moo'aab.

53OoreerbinuIsraa'iilwaxayusoodhowaadeenreer Moo'aab,ooreerMoo'aabnawaxayteendhooyinkoodiika dhisteenmeelkasoohorjeeddaxeradiireerbinuIsraa'iil.

54ReerMoo'aabnawaxaykacabsadeenreerbinuIsraa'iil, ooreerMoo'aabwaxayguursadeengabdhahoodaoodhan iyonaagahoodaquruxdabadanooqurxoon,oowaxayu xidheendahabiyolacagiyodharqaaliah.

55ReerMoo'aabnawaxaydumarkaasfadhiisteeniridda teendhooyinkoodasiayreerbinuIsraa'iiluarkaanooayu soojeestaan,ooaanayreerMoo'aabladagaallamin

56OoreerMoo'aaboodhammuwaxaysidaasku sameeyeenreerbinuIsraa'iil,ooninwalubawuxuu naagtiisiiiyogabadhiisiidhigayiriddateendhadiisii,oo reerbinuIsraa'iiloodhammunawaxayarkeenfalimihii reerMoo'aab,ooreerbinuIsraa'iilnawaxayujeesteen gabdhihiireerMoo'aaboowaydamceen,waynautageen.

57OomarkiininCibraaniahuusoogaloalbaabka teendhadaMoo'aab,oouuarkaygabadhreerMoo'aabah, oouuqalbigiisakajeclaaday,oouuiriddateendhadakula hadlowuxuudoonayay,intaywadahadlayeennimankii teendhadaayaasoobixijirayooCibraanigakulahadlijiray erayadanookale.

58Hubaalwaadogtihiininaannuwalaalonahay, dhammaanteenwaxaannahayfarcankiiLuudiyofarcankii walaalkiisIbraahim,haddabamaxaadnalasiijoogi weydeen,maxaadseucuniweydeenkibisteennaiyo allabarigeenna?

59OomarkiireerMoo'aabayhadalladoodiikudhibeenoo ayhadalladoodiisasabashadaahaakusoosasabteen,ayay teendhadakufadhiisiyeen,ooukariyeyoouallabaryeen, oowuxuukacunayallabarigoodiiiyokibistoodii.

60Dabadeednawaxaysiiyeenkhamri,wuunacabbayoo sakhraansanaa,waxaynahordhigeengabadhquruxbadan, wuunakusameeyaysiduurabay,waayomauusan garanaynwuxuusamaynayo,maadaamauukhamribadan cabbay

61SidaasayreerMoo'aabkusameeyeenreerbinuIsraa'iil meeshaasookutaalbannaankaShitiim,oocadhadii RabbiguaadbayugukululaatayreerbinuIsraa'iilarrintan aawadeed,oowuxuukusoodaayaybelaayo,oowaxaareer binuIsraa'iilkadhintayafariyolabaatankunoonin

62HaddabawaxaajirayninkamidahreerSimecoonoo magiciisalaodhanjiraySimri,inaSaluu,ooiskuxidhay reerMidyaanoolaodhanjirayCosbi,gabadhiiSuur,oo ahaydboqorkiiMidyaan,iyadooayreerbinuIsraa'iiloo dhammuhortoodajoogaan.

63MarkaasaaFiineasinaElecaser,inaHaaruunwadaadkii ahaa,wuxuuarkaywaxaxuneeSimrisameeyay, markaasuuwaranqaatayookacayookadabagalay,oo labadoodiibawareemayoodilay,belaayadiinawayka joogsatayreerbinuIsraa'iil.

CUTUBKA86

1OobelaayadiidabadeedayaaRabbigulahadlayMuuse iyoElecaasaarooahaawadaadkiiHaaruun,oowuxuuku yidhi,

2TirimadaxdashirkareerbinuIsraa'iiloodhan,intii labaatansannadoodjirtaiyowixiikasiiweyn,oodhan intiidagaalkaubaxday.

3MarkaasaaMuuseiyoElecaasaarwaxayreerbinu Israa'iilutiriyeenqabiilooyinkoodii,ootiradareerbinu Israa'iiloodhanwaxayahaydtoddobaboqolookun, toddobaboqoliyosoddon

4OotiradiireerLaawi,intiibiljirtayamakasiiweynayd, waxayahaydsaddexiyolabaatankun,ookuwaas midkoodnakumajirinninkamidahkuwiiMuuseiyo HaaruunaykutiriyeencidladaSiinay.

5Waayo,Rabbiguwuxuuiyagakuyidhiinaycidladaku dhimandoonaan,oodhammaantoodwaywadadhinteen, oomidnakamahadhin,KaaleebinaYefunnehiyo YashuucainaNuunmooyaane.

6MarkaasaaRabbiguMuuselahadlay,oowuxuukuyidhi, ReerbinuIsraa'iillahadalinayreerMidyaanuga aargudaanwalaalahoodreerbinuIsraa'iil

7MarkaasaaMuusesidaasyeelay,ooreerbinuIsraa'iil waxaykasooxusheenlabaiyotobankunoonin,ooqabiil kastauahaakun,oowaxaytageenreerMidyaan

8ReerbinuIsraa'iilwaxayladagaallameenreerMidyaan, oowaxaydileenshantiiamiirooreerMidyaan,oo BalcaaminaBecoornaseefbaykudileen

9OoreerbinuIsraa'iilwaxaymaxaabiisahaanu kaxaysteendumarkiireerMidyaan,iyodhallaankoodii,iyo lo'doodii,iyowixiiaylahaayeenoodhan

10Markaasaydhaceenwixiiladhacayoodhaniyowixiila dhacayoodhan,oowaxayukeeneenMuuseiyoElecaser oojoogaybannaankiiMoo'aab

11MarkaasaaMuuseiyoElecaasaariyoamiirradiishirka oodhammuwaxayubaxeeninayiyagafarxadkula kulmaan

12OowaxayqaybsadeenwixiiayreerMidyaandhaceen oodhan,ooreerbinuIsraa'iilnawaxayreerMidyaanuga aargudeenwalaalahoodreerbinuIsraa'iilaawadood

CUTUBKA87

1MarkaasRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Baleeg, wakhtigiiaguwaadhammaaday,haddabasookaxee addoonkaagaYashuucainaNuunooteendhadadhexdhig, oowaankuamridoonaa,ooMuusenasidaasbuuyeelay

2MarkaasaaRabbiguteendhadakagasoomuuqdaytiir daruurah,tiirkiidaruurtaahaanawuxuutaagnaairidda teendhada

3MarkaasaaRabbiguamrayYashuucainaNuunoowuxuu kuyidhi,Xoogyeelooogeesinoqo,waayo,waxaadreer binuIsraa'iilgeyndoontaadalkiiaanugudhaartayinaan iyagasiinayo,ooannawaankulajiridoonaa.

4MarkaasaaMuusewuxuuYashuucakuyidhi,Xoog yeelooogeesinoqo,waayo,waxaadreerbinuIsraa'iil dalkadhaxalsiindoontaa,Rabbigunawuukulajiridoonaa, kumadayrindoono,kumanadayndoono,hacabsan,hana qalbijabin.

5MarkaasaaMuuseuyeedhayreerbinuIsraa'iiloodhan, oowuxuukuyidhi,Idinkuwaadaragteenwanaaggii RabbigaIlaahiinnaahuidiinkusameeyeycidlada

6Haddabasidaasdaraaddeeddhawraerayadasharciganoo dhan,ookusocdajidkaRabbigaIlaahiinnaah,oohaka leexaninajidkiiRabbiguidinkuamray,xaggamidigtaama xaggabidixdatoona

7MarkaasaaMuusereerbinuIsraa'iilbarayqaynuunnoiyo xukummoiyosharciyoaydalkakusameeyaansidii Rabbiguisagakuamray

8OowuxuubarayjidkaRabbigaiyosharciyadiisa;baleeg, waxaykuqoranyihiinkitaabkiisharcigaIlaahoouureer binuIsraa'iilkusiiyeygacantaMuuse

9MarkaasaaMuusedhammeeyeyamarkiireerbinu Israa'iil,ooRabbiguwuxuukuyidhi,BuurtaAbariimfuul oohalkaaskudhimo,oodadkaagaulasooururisidii walaalkaaHaaruunloogusooururay.

10MarkaasaaMuusekorubaxaysidiiRabbigukuamray, oohalkaasuukudhintaydalkiiMoo'aab,sidiiRabbiguku amray,sannaddiiafartanaadmarkiireerbinuIsraa'iilay dalkiiMasarkasoobaxeen.

11OoreerbinuIsraa'iilwaxayMuuseuguooyeen bannaankiiMoo'aabsoddonmaalmood,oomaalmihiiloo ooyayMuusewaydhammaadeen

CUTUBKA88

1MarkaasaaMuusedhintaydabadeedRabbiguwuxuu YashuucainaNuunkuyidhi, 2KacooWebiUrdunkaguduboougudubdalkiiaanreer binuIsraa'iilsiiyey,oowaxaadreerbinuIsraa'iil dhaxalsiisaadalka.

3Meelkastaooaadcagtakusocotaanwaxayidiinahaan doontaasoohdintiinna,lagabilaabocidladaLubnaanilaa webigaweyneePerath.

4Cimrigaagaoodhanninnakaamahoristaagidoono;sidii aanMuuseulajirayayaankulajiridoonaa,laakiinsexoog yeelooogeesinimoyeelosiaadudhawrtosharcigiiMuuse kuguamrayoodhan,oohaugaleexanxaggamidigtaama xaggabidixda,siaaduguliibaantowaxkastaooaad samayso.

5MarkaasaaYashuucawuxuuamraysaraakiishiireerbinu Israa'iil,ookuyidhi,Xeradadhexmaraoodadkakuamar, ookudheh,Saadkiinnadiyaarsada,waayo,saddex maalmooddabadeedwaxaadWebiUrdunkagudbi doontaansiaaddalkauhantidaan

6OosaraakiishiireerbinuIsraa'iilnasidaasayyeeleen,oo dadkiibaykuamreen,oowaxaysameeyeenwixii Yashuucakuamrayoodhan

7MarkaasaaYashuucawuxuudiraylabanininaysoo basaasaandalkaYerixoo,oonimankiinawaytageenoo Yerixoosoobasaaseen

8Oomarkaytoddobamaalmooddhammaadeenayay Yashuucauguyimaadeenxeradii,oowaxayku yidhaahdeen,Rabbigudalkaoodhangacanteennabuu geliyey,oodadkiidegganaanawaynaxeeniyagoocabsi weynqaba

9Ootaasdabadeed,YashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloo dhammuwaxaykaceenShitiim,ooShitiimayayka guureen,YashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloodhammuna waxaykagudbeenWebiUrdun,Yashuucanawuxuujiray labaiyosiddeetansannadoodmarkuuWebiUrdunla gudbayreerbinuIsraa'iil

10MarkaasaadadkiiwaxayWebiUrdunkasoobaxeen maalintiitobnaadoobishiikowaad,oowaxaydegeen GilgaalooxaggabarikaxigtaYerixoo

11OoreerbinuIsraa'iilwaxayIiddiiKormariddaku sameeyeenGilgaal,bannaankaYerixoo,maalintiiafariyo tobnaadeebisha,sidakuqoransharcigaMuuse 12OomaannadiinawayjoogsataymaalintiiKormaridda maalintiixigtay,ooreerbinuIsraa'iilnamaayhelin maannadambe,oowaxaycuneenmidhihiidalkiiKancaan 13Yerixoowaxaygebiahaanbakaxidhnaydreerbinu Israa'iil,oolamanasoobixin,managelin

14Oobishiilabaad,maalintiikowaadeebisha,Rabbigu wuxuuYashuucakuyidhi,Kac,oobaleeg,waxaan gacantaadageliyeyYerixooiyodadkiisaoodhan,oo raggiinnadagaalyahannadaahoodhammuwaainay magaaladakuwareegaan,maalinkastahalmar,oosidaas ookalewaainaadlixmaalmoodsamaysaan

15Wadaaddaduwaainaybuunankaafuufaan,oomarkaad maqashaandhawaaqabuunka,dadkaoodhammuwaainay qayliyaanqayloweyn,ooderbiyadamagaaladuwaydumi doonaan;dadkaoodhammunawaainayninwalubakahor yimaadaancadowgiisa

16YashuucanasidaasuuuyeelaysidiiRabbigukuamray oodhan.

17Oomaalintiitoddobaadnawaxaykusoowareegeen magaaladatoddobajeer,wadaaddadiinawaxayafuufeen turumbooyin.

18OowareegiitoddobaadnaYashuucawuxuudadkiiku yidhi,Qayliya,waayo,Rabbiguwuxuumagaaladaoodhan gacanteennageliyey.

19Laakiinmagaaladaiyowaxakujiraoodhanwaainay Rabbigakahabaaranyihiin,ooiskajirawaxalaxarrimay, siaydaanxeradareerbinuIsraa'iilugadhiginwaxla xarrimayooaadudhibtaan

20Laakiinselacagta,iyodahabka,iyonaxaasta,iyobirta oodhanquduusbayuyihiinRabbiga;oowaxaysoogeli doonaankhasnaddaRabbiga

21Markaasaadadkiiturumbooyinafuufeenooqayloweyn kuqayliyeen,ooderbiyadiiYerixoowaydumeen,dadkii oodhammunawaywadabaxeen,ooninwalubahortiisayu baxeen,oomagaaladiibayqabsadeen,oowaxaykuwada baabbi'iyeenwixiikujirayoodhan,ragiyodumar, dhallinyaroiyowaayeelba,dibiiyoidoiyodameerroba, seefbaykulaayeen

22Oomagaaladiioodhannadabbaykugubeen;oowaxaa khasnaddaRabbigalaguridayweelashiilacagtaiyo dahabkaahaa,iyonaxaastaiyobirtaahaa

23MarkaasaaYashuucadhaartay,oowuxuuyidhi,Ninkii dhisaYerixoohainkaarnaado;wuxuuaasaaskeedadhigi doonaacuradkiisa,kanuguyarnawuxuudhisidoonaa irdaheedii.

24MarkaasaaCaakaaninaKarmi,inaSabdii,inaSerax, inaYahuudah,sikhiyaanoahayuuuguxadgudbayalaabtii laxarrimay,oowuxuukaqaataywixiilaxarrimayoo teendhadakuqariyey,oocadhadiiRabbigunaaadbayugu kululaatayreerbinuIsraa'iil

25Oointaasdabadeed,markiireerbinuIsraa'iilaykasoo noqdeengubashadiiYerixoo,Yashuucawuxuudirayrag soobasaasaooladiriraAacii.

26MarkaasaanimankiitageenooAaciisoobasaaseen,oo waysoonoqdeenoowaxaykuyidhaahdeen,Dadkaoo dhammuyaanaykulasoconAacii,laakiinsesaddexkunoo ninhatageenoomagaaladahalaayeen,waayo, nimankeeduwaayaryihiin

27MarkaasaaYashuucasidaasyeelay,oowaxaaisaga raacayreerbinuIsraa'iilookudhowsaddexkunoonin,oo waxayladirireendadkiireerAacii

28Oodagaalkunaaadbuuugukululaadayreerbinu Israa'iil;oodadkiireerAaciiwaxaydileenlixiyosoddon ninooreerbinuIsraa'iilah,ooreerbinuIsraa'iilnawaxay kacarareendadkiireerAacii.

29OomarkiiYashuucaarkaywaxaasayuudharkiisii jeexjeexay,oowejigiisiinadhulkaayuukudhacayRabbiga hortiisa,isagaiyowaayeelladiireerbinuIsraa'iilba,oo madaxoodanaboodhbaykushubteen.

30MarkaasaaYashuucawuxuuyidhi,Rabbiyow,maxaad dadkanWebiUrdunugasoogudbisay?Maxaanidhaahdaa markareerbinuIsraa'iilaycadaawayaashoodiikajeestaan?

31HaddabasidaasdaraaddeedreerKancaanoodhanoo dalkadegganayaataasmaqlidoona,oowaynahareerayn doonaanoomagacayaganawaynagajaridoonaan

32MarkaasaaRabbiguwuxuuYashuucakuyidhi,Maxaad wejigaagaugudhacaysaa?Kacoobax,waayo,reerbinu Israa'iilwaydembaabeen,oowaxayqaateenwaxla xarrimayAnigumardambeiyagalamajoogidoonoilaaay kabaabbi'iyaanwaxlaxarrimaydhexdooda

33MarkaasaaYashuucakacayoodadkiisoourursaday,oo wuxuukeenayUriimkiisidiiRabbiguamray,ooqabiilkii Yahuudahnawaalasoocay,oowaxaalasoocayAkaanina Karmii.

34MarkaasaaYashuucawuxuuCaakaankuyidhi, Wiilkaygiiyow,iisheegwaxaadsamaysay,Markaasaa Caakaanwuxuuyidhi,Waxaanboolidiikudhexarkaydhar wanaagsanooShinarahiyolababoqoloosheqeloolacag ah,iyowasladdahabahoomiisaankeeduyahaykonton sheqel.Waandamcayoowaanqaatay,oobaleeg, dhammaantooddhulkaayaykuqarsoonyihiinteendhada dhexdeeda

35MarkaasaaYashuucaragdiray,oowaxaykasoo qaadeenteendhadiiCaakaan,oowaxayukeeneen Yashuuca

36MarkaasaaYashuucawuxuuqaadayCaakaaniyo alaabtii,iyowiilashiisiiiyogabdhihiisii,iyowixiiuu haystayoodhan,oowaxaykeeneendooxadiiCaakoor 37MarkaasaaYashuucahalkaaskugubay,ooreerbinu Israa'iiloodhammuwaxayAakaankudheceendhagaxyo, oowaxaykudultuuleendhagaxyobadan,sidaas daraaddeedwuxuumeeshaasubixiyeyDooxadiiCaakoor, oocadhadiiRabbigunawayqaboojisayMarkaasaa Yashuucayimidmagaaladiiooladiriray

38MarkaasaaRabbiguwuxuuYashuucakuyidhi,Ha cabsan,hanaqalbijabin,baleeg,gacantaadaankugeliyey Aacii,boqorkeediiiyodadkeediiba,oowaxaadkusamayn doontaaiyagasidiiaadYerixooiyoboqorkeediiku samaysayookaleDhacaiyoxoolaheedasewaainaad dhacdaanookeliya,oomagaaladagaadmougelisaa

39SidaasuuYashuucayeelaysidiiRabbigukuamray,oo wuxuuraggiidagaalkakadoortaysoddonkunooninoo xoogleh,oowuxuudirayinaymagaaladagaadmougalaan.

40Oowuxuukuamray,ookuyidhi,Markaadnaaragtaan, sikhiyaanolehayaannuugacararidoonnaahortooda,oo waynaeryandoonaan,markaasaadkasoobixidoontaan gaadmadaoomagaaladaqabsandoontaan,oowaysidaas yeeleen

41MarkaasaaYashuucaladiriray,oodadkiimagaaladuna waxayusoobaxeenreerbinuIsraa'iil,iyagooaanogayn inaygaadmougujiraanmagaaladagadaasheeda

42MarkaasaaYashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloodhammu waxayiskadhigeensidiiiyagoodaalan,oowaxayku carareenjidkacidladaiyagoosikhiyaanolehusocda

43MarkaasaadadkiireerAaciiwaxaysooururiyeendadkii magaaladajoogayoodhaninayeryadaanreerbinuIsraa'iil,

oowaybaxeenoomagaaladiiwaykafogaadeen,oomidna mahadhin;oomagaaladiiwayfurnaydoowaxayeryadeen reerbinuIsraa'iil

44Markaasaakuwiigaadmadakujiraykasookaceen meeshoodii,oodegdegayayuyimaadeenmagaaladii, waynaqabsadeenoodabqabadsiiyeen,oodadkiireer Aaciinawaydibunoqdeen,oowaxayarkeenqiiqii magaaladaoocirkakorukacaya,oomaayhaysanmeelay ugabaxaanjidkastabahaahaatee

45OodadkiireerAaciioodhammuwaxaykudhexjireen reerbinuIsraa'iil,qaarnadhinacan,qaarnadhinacaas,oo waylaayeenoomidnakamahadhin

46MarkaasaareerbinuIsraa'iilMeloshooahaaboqorkii Aaciiisagoonoolqabteen,oowaxayukeeneenYashuuca, ooYashuucanageedbuukudeldelay,wuunadhintay

47MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxaykunoqdeen magaaladii,kadibmarkaygubeen,oodadkiikujirayoo dhanwaxaykulaayeenseef

48OotiradiidadkiiAaciikadhintay,ragiyodumarba, waxayahaayeenlabaiyotobankun;oowaxaykeliyahoo qaateenxoolihiiiyoalaabtiimagaalada,sidiiRabbigu Yashuucauguamray.

49OoboqorradiioodhanooWebiUrdunshishadiisa joogay,iyoboqorradiireerKancaanoodhan,markay maqleenxumaantiiayreerbinuIsraa'iilkusameeyeen YerixooiyoAacii,ayayisusoourursadeeninayla dagaallamaanreerbinuIsraa'iil

50DadkaGibecoondegganookeliyaayaaaadugabaqay inayladagaallamaanreerbinuIsraa'iilsiaanayudhiman, sidaasdaraaddeedwaxaysikhiyaanolehusameeyeen,oo waxayuyimaadeenYashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloo dhan,oowaxaykuyidhaahdeen,Waxaannukanimiddhul fog,haddabasidaasdaraaddeedaxdinaladhigta

51DadkiiGibecoondegganaaayaareerbinuIsraa'iilla heshiiyey,reerbinuIsraa'iilnawaxaylagaleenaxdi,wayna laheshiiyeen,ooamiirradiishirkunawayudhaarteen, laakiinsedabadeedreerbinuIsraa'iilwaxayogaadeeninay derislayihiinooayladegganyihiin

52LaakiinsereerbinuIsraa'iilmaaydilin,waayo,waxay kudhaarteenRabbiga,oowaxaynoqdeenkuwaqoryojara iyokuwabiyahadhaansha

53MarkaasaaYashuucawuxuukuyidhi,Maxaadii khiyaanayseenooaadwaxannoogusamaysay?Markaasay ujawaabeenookuyidhaahdeen,Waayo,addoommadaada waxaaloosheegaywixiiaadkusamaysayboqorradiireer Amoroodhan,ooannagunaaadbaannuugacabsannay naftayada,oowaxannawaannusamaynay

54MarkaasaaYashuucamaalintaasudirayinayqoryo jaraanooaybiyodhaansadaan,oowuxuuuqaybiyey qabiilooyinkareerbinuIsraa'iiloodhaninayaddoommou noqdaan

55OoboqorkiiYeruusaalemooahaaAdoniiSedeq markuumaqlaywaxallawixiireerbinuIsraa'iilay YerixooiyoAaciikusameeyeen,ayuuudirayboqorkii XebroonooahaaHoohaam,iyoboqorkiiYarmuutooahaa Firaam,iyoboqorkiiLaakiishooahaaYaafiica,iyo boqorkiiCegloonooahaaDeber,oowuxuukuyidhi, 56Iikaalayaooicaawiya,siaanreerbinuIsraa'iiliyo dadkiiGibecoondegganaaoonabaddalagalayreerbinu Israa'iiluladilno.

57Markaasayisusoourureen,ooshantiiboqorooreer Amorwaxaylabaxeenxerooyinkoodiioodhan,ooahaa dadxoogbadanooubadansidaciiddabadda

58Boqorradaasoodhammuwayyimaadeenoowaxay degeenGibecoonhorteeda,waxaynabilaabeeninayla dagaallamaandadkiiGibecoondegganaa,oodadkii GibecoonoodhammunawaxayYashuucausoodireen,oo waxaykuyidhaahdeen,Soodhaqsonoosookacaoona caawi,waayo,boqorradiireerAmoroodhammuwayisu soourursadeeninaynaladagaallamaan

59MarkaasaaYashuucaiyodadkiidagaalkaoodhammu waxaykabaxeenGilgaal,ooYashuucasikedisahayuu uguyimidiyagii,oowuxuulaayayshantiiboqorba.

60MarkaasaaRabbigukuwareeriyeyreerbinuIsraa'iil hortooda,oowaxaykulaayeenGibecooniyagooaadu laayay,oowaxaykueryadeenjidkiiloomarijiray BeytxooroonilaaMaqeedaah,oowaykacarareenreerbinu Israa'iilhortooda

61Oointaycarareen,Rabbiguwuxuukusoodaayay dhagaxyoroobdhagaxyaaleahsamada,oowaxaaku dhintaydhagaxyoroobdhagaxyaaleahinkabadanlayntii reerbinuIsraa'iil.

62ReerbinuIsraa'iilnawayeryadeen,ooweliwayku laayeenjidkadhexdiisa,iyagoosiisocdaoolaayay

63Oomarkaylaayeen,maalintiiwaysiidhacaysayfiidkii, ooYashuucawuxuudadkiioodhanhortoodakuyidhi, Qorraxda,istaagGibecoon,dayaxnawaxaadkuistaagtaa dooxadaAjaloon,ilaaayquruuntukaaargudato cadaawayaasheeda

64MarkaasaaRabbigudhegaystaycodkiiYashuuca, qorraxdunawaxaykuistaagtaycirkadhexdiisa,oowaxay istaagtaylixiyosoddondaqiiqo,dayaxunawuuistaagayoo mauusandegdegininuumaalindhandhaco

65Oomaalintaasookalemajirin,kahoramakadib,oo Rabbigumaqlaycodkiinin,waayo,Rabbiguwuxuuu dirirayreerbinuIsraa'iil

CUTUBKA89

1MarkaasaaYashuucagabaygankuhadlaymaalintii RabbigureerAmorudhiibayYashuucaiyoreerbinu Israa'iil,oowuxuureerbinuIsraa'iiloodhanhortoodaku yidhi,

2Rabbiyow,waxaadsamaysaywaxyaalowaaweyn,oo waxaadsamaysaywaxyaalowaaweyn,yaakulamidah? Bushimahaygumagacaagaayayugabyidoonaan.

3Wanaaggaygaiyoqalcaddayda,munaaraddaydasare, waxaankuugugabyidoonaagabaycusub,oomahadnaq ayaankuugugabyidoonaa,Waxaadtahayxoogga badbaadadayda

4Boqorradadunidaoodhammuwaykuammaanidoonaan, Amiirradadunidunawaykuugabyidoonaan,Reerbinu Israa'iilnawaxaykufarxidoonaanbadbaadintaada,Way gabyidoonaanooxooggaaganawayammaanidoonaan

5Rabbiyow,adigaannuiskuhallnay,oowaxaannunidhi, WaxaadtahayIlaahayaga,waayo,waxaadahayd magangalkeennaiyomunaaraddayadaadagee cadaawayaashayadakadhankaah

6Waannukuuqayshannayoomaaananceeboobin, adigaannuiskuhallnayoowaalasamatabbixiyey;Markii aannukuuqayshannay,codkayagawaadmaqashay,

naftayadanaseeftaadkasamatabbixisay,nimcadaadaadna tustay,badbaadintaadaadnasiisay,qalbiyadeennana xooggaagaadkufaraxday

7Waxaadusoobaxdaybadbaadintayada,gacantaadaad dadkaagakusoofuratay;waxaadnagajawaabtaysamada quduusnimadaada,waxaadnagabadbaadisaytobankunoo qof

8Qorraxdaiyodayaxuwaxayistaageensamada,oo waxaadkuistaagtaycadhadiikuwanadulma,oowaxaad kuamartayxukummadaada

9Amiirradiidunidaoodhanwayistaageen,boqorradii quruumuhunawayisusoowadaurureen,hortaadanakama aygariirin,oowaxaydoonayeendagaalladaada.

10Cadhadaadiiayaadkagakacday,oocadhadaadiinawaad kusoodejisay,oocadhadaadiinawaadkubaabbi'isay,oo qalbigaagaadkujartay.

11Quruumihiiwaxaykubaabba'eencadhadaadii, boqortooyooyinkiinacadhadaadiibayhoosudhaceen, Maalintiicadhadaadanawaxaadboqorrodhaawacday.

12Cadhadaadiiayaadkushubtay,cadhadaadiinawayku dhacday,Ooxumaantoodiinawaadkusoocelisay,oo sharkoodiinawaadkubaabbi'isay.

13Waxaydabinkufidiyeen,waynakudhaceen,shabaggii ayqariyeennacagtoodiibaalaqabtay

14Gacantaaduwaydiyaaruahayddhammaan cadaawayaashaadiiooyidhi,Seeftoodaayaydalkaku hantiyeen,gacantoodanawaxaykudegganaayeen magaalada;wejigoodanawaadceebaysay,geesahoodana dhulkaadhoosugusoodejisay,cadhadaadaadkucabsi gelisay,oocadhadaadaadkubaabbi'isay

15Dhulkuwuugariirayoowuugariiraymarkiiuumaqlay dhawaaqiiduufaantaadaookusoodegay,Naftoodana kamaaadanqarindhimashada,oonoloshoodanawaxaad kusoodejisayqabriga.

16Duufaantaadiibaadkueryatay,duufaantaadanawaadku baabbi'isay,roobkoodiinawaxaadubeddeshay roobdhagaxyaale,oowaxaykudhaceengodadqotodheer siaanayusoobixin

17Meydadkooduwaxayahaayeensidaqashinlagu daadiyaywaddooyinkadhexdooda.

18Iyagucadhadaadiibaykubaabba'eenoowayku burbureen,Dadkaagiinaxooggaagaadkubadbaadisay

19Haddabaqalbiyadeennuadigaykugufarxaan, Nafteennunawaxaykufaantaabadbaadintaada

20Carrabkayaguwuxuusheegidoonaaxooggaaga, Waannugabyidoonnaaooammaanidoonnaa shuqulladaadayaabkaleh

21Waayo,waxaadnagabadbaadisaycadaawayaashayada, oowaxaadnagabadbaadisaykuwiinagukacay, horteennanawaadkabaabbi'isay,oocagahayaga hoostoodaayaadkuhoosgelisay

22Rabbiyow,cadaawayaashaadaoodhammusidaasayu halligmidoonaan,kuwasharkalahunawaxaynoqon doonaansidabuunshedabayshukaxayso,kuwaaad jeceshahaynawaxaynoqondoonaansidageedolagu beeraybiyahaagtooda

23MarkaasaaYashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloodhammu waxaykunoqdeenxeradiiGilgaal,oomarkayboqorradii oodhanlaayeenayaykunoqdeen,oomidnakamahadhin

24Shantiiboqorbakeligoodayaydagaalkakacarareen,oo waxaykudhuunteengod,Yashuucanawuxuukaraadiyay goobtiidagaalka,manauuhelin

25MarkaasaawaxaaYashuucaloosheegay,oolaguyidhi, Boqorradiiwaalahelay,oobaleeg,waxaykuqarsoon yihiingod

26MarkaasaaYashuucawuxuuyidhi,Nimanutaliinay godkaafkiisajoogaan,siayuilaaliyaan,siaanayuqaadan. OoreerbinuIsraa'iilnasidaasayyeeleen

27MarkaasaaYashuucauyeedhayreerbinuIsraa'iiloo dhan,oowuxuusaraakiishiidagaalkakuyidhi,Cagahaaga kudulsaaraqoortoodaboqorradanMarkaasaaYashuuca wuxuuyidhi,Rabbigusidaasookalebuukusamayn doonaacadaawayaashiinnaoodhan

28MarkaasaaYashuucaamrayinboqorradaladilo,oo lagutuurogodka,oodhagaxyowaaweynlagudhejiyo godkaafkiisa

29MarkaasaaYashuucaiyodadkiiisagalajirayoo dhammuwaxaytageenMaqeedaah,oowaxaykulaayeen seef

30Oowuxuugebiahaanbabaabbi'iyeydadkiiiyodadkii magaaladaoodhan,ooboqorkiiiyodadkiikujirayba wuxuukusameeyeysidiiuuYerixookusameeyeyookale 31OohalkaasayuuugagudbayLibnaah,wuunaladiriray, ooRabbigunagacantiisiibuugeliyey,ooYashuucawuxuu seefkulaayayiyadaiyodadkiikujirayoodhan,oowuxuu kusameeyeyiyadaiyoboqorkeediibasidiiuuYerixooku sameeyey.

32OohalkaasayuuugagudbayLaakiishinuula dagaallamo,ooboqorkiiGaasaooahaaHoramayaau kacayinuucaawiyodadkiiLaakiish,ooYashuucanawuu laayayisagaiyodadkiisiibailaaaanaywaxbakahadhin

33MarkaasaaYashuucaqabsadayLaakiishiyodadkiiku jirayoodhan,oowuxuukusameeyeysidiiuuLibnaahku sameeyeyookale

34MarkaasaaYashuucahalkaasugagudbayoowuxuuu gudbayCegloon,oowuuqabsaday,oowuxuukulaayay iyadaiyodadkiikujirayoodhanseef

35OohalkaasayuuugagudbayXebroon,wuunaladiriray, ooqabsaday,oodhammaanteednawuubaabbi'iyey,oo halkaasayuukasoonoqdayisagooreerbinuIsraa'iiloo dhanahoowuxuutegeyDebir,waynaladirireen,ooseef baykulaayeen.

36Oodadkiikujirayoodhanwuuwadabaabbi'iyey,oo waxbakamauureebin,oowuxuukusameeyeyiyadaiyo boqorkeediibasidiiuuYerixookusameeyey.

37OoYashuucawuxuulaayayboqorradiireerAmoroo dhantaniyoQaadeeshBarneecaiyoilaaCasaas,oo dalkoodiinaislamarkiibabuuqabsaday,waayo,Rabbigu wuxuuudirirayreerbinuIsraa'iil

38MarkaasaaYashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloodhammu waxayyimaadeenxeradiikutiilGilgaal.

39WaagaasboqorkiiHaasoorooahaaYaabiinwuxuu maqlaywaxallawixiiYashuucakusameeyeyboqorradii reerAmor,YaabiinwuxuuudirayYoobaatooahaa boqorkiireerMidyaan,iyoLaabaanooahaaboqorkii Shimroon,iyoYefaalooahaaboqorkiiAkshaaf,iyo boqorradiireerAmoroodhan,oowuxuukuyidhi, 40Haddabanoosoodhaqsooonacaawi,siaanreerbinu Israa'iilulaynnointaanaynasoogelinooaynoogu

sameeyaansidiiaykusameeyeenboqorradiikaleeereer Amor.

41Boqorradaasoodhammunawaxaydhegaysteenerayadii YaabiinooahaaboqorkiiHazor,waynabaxeeniyagoo wataxerooyinkoodiioodhan,ooahaatoddobaiyotoban boqor,dadkoodunawaxayahaayeensidaciiddaxeebta badda,ooaylasocdaanfardoiyogaadhifardoodaanla tirinkarin,oowayyimaadeenoowaxayiskudegeen biyahaMeroom,oowaxayisuyimaadeeninayla dagaallamaanIsraa'iil

42MarkaasaaRabbiguwuxuuYashuucakuyidhi,Haka cabsan,waayo,berrihaddaookaleayaaniyagahortaada kusoogacangelindoonaaiyagoolalaayay.

43MarkaasaaYashuucaiyoraggiidagaalkaoodhammusi kedisahugusookeceen,oowaylaayeen,oogacantoodii baykudhaceen,waayo,Rabbiguwuxuuiyagiigacantau geliyeyreerbinuIsraa'iil

44MarkaasaareerbinuIsraa'iilwaxayeryadeenboqorradii oodhaniyagooxeradoodiiwata,oowaylaayeenilaaaan midnakahadhin;ooYashuucanawuxuukusameeyeysidii Rabbigukuamray

45MarkaasaaYashuucakusoonoqdayXazor,ooseefbuu kulaayay,oodadkiikujirayoodhannawuuwada baabbi'iyey,dabbuunakugubay,ooYashuucawuxuuka tegeyXazorooShimroonayuukulaayay,oowuuwada baabbi'iyey

46HalkaasayuuugagudbayAkshaf,oowuxuuku sameeyeysidiiuuShimroonkusameeyeyookale.

47OohalkaasayuuugagudbayAdulam,oodadkiikujiray oodhanayuulaayay,oowuxuukusameeyeyAdulamsidii uuAkshafiyoShimroonkusameeyeyookale.

48Oowuxuukagudbaymagaalooyinkiiboqorradiiuu laayayoodhan,oowuxuulaayaydadkiikahadhayoo dhan,wuunabaabbi'iyey.

49ReerbinuIsraa'iilwaxaykeliyaooqaateenboolidoodii iyoxoolahoodii,laakiinseninkastawaylaayeen,oouma ayoggolaaninnaftunoolaato.

50SidiiRabbiguMuusekuamrayayayYashuucaiyoreer binuIsraa'iiloodhammuyeeleen,oowaxbakumaay dhicin.

51MarkaasaaYashuucaiyoreerbinuIsraa'iiloodhammu waxaylaayeendalkiiKancaanoodhansidiiRabbiguku amray,oowaxaylaayeenboqorradoodiioodhan,ooahaa kowiyosoddonboqor,ooreerbinuIsraa'iilnawaxay qabsadeendalkiioodhan

52MarkalagareeboboqortooyooyinkiiSiixoniyoOogoo kuyaalWebiUrdunshishadiisa,ooMuusemagaalooyin badankulaayay,ooMuusewuxuusiiyeyreerRuubeeniyo reerGaadiyoqabiilkiiManasehbadhkiis

53MarkaasaaYashuucawuxuulaayayboqorradiioodhan oojoogayWebiUrdunshishadiisagalbeed,oowuxuu dhaxalahaanusiiyeysagaalkaqabiiliyoqabiilkareerbinu Israa'iilbadhkiis

54ShansanoayuuYashuucaladagaallamayboqorradan, magaalooyinkoodiinawuxuusiiyeyreerbinuIsraa'iil,oo dhulkunawuxuukaxasilloonaadagaalladiimagaalooyinka reerAmoriyoreerKancaanoodhan.

CUTUBKA90

1Waagaassannaddiishanaadkadibmarkiireerbinu Israa'iilaykagudbeenWebiUrdun,kadibmarkiireerbinu Israa'iilaykanasteendagaalkiiaylagaleenreerKancaan, wakhtigaaswaxaadhacaydagaallowaaweynooba'anoou dhexeeyayreerEdomiyoreerKitiim,ooreerKitiimna waxayladagaallameenreerEdom

2OoAbiyaanusooahaaboqorkiiKitiimayaasannaddaas soobaxay,ooahaydsannaddiikowiyosoddonaadee boqornimadiisa,isagoowataciidanaadubadanookamid ahraggiixooggabadnaaeereerKitiim,oowuxuuukacay SeciirinuuladagaallamoreerCeesaw

3MarkaasaaHadadooahaaboqorkiiEdommaqlay warkiisii,oowuxuuusoobaxayinuulakulmodadaadu badaniyociidanxoogbadan,oowuxuukuladirirayduurka Edom

4GacantiiKitiimnawaykaadkaatayreerCeesaw,ooreer KitiimnawaxaydileenreerCeesaw,ooahaalabaiyo labaatankunoonin,ooreerCeesawoodhammunawayka carareenhortooda.

5MarkaasayreerKitiimeryadeen,oowaxayuyimaadeen boqorkiiEdomooHadadahaa,oointuuhortoodaorday ayayisagiiqabteenisagoonool,oowaxayukeeneen AbiyaanusooahaaboqorkiiKitiim

6MarkaasaaAbiyaanusamrayinladilo,ooHadadooahaa boqorkiiEdomnawuudhintaysannaddiisiddeediyo afartanaadeeboqornimadiisa

7OoreerKitiimnawayeryadeenreerEdom,oowaxayku laayeendadaadubadan,ooreerEdomnawaxayu adeegeenreerKitiim

8ReerKitiimnawaxayxukumeenEdom,Edomnawaxay hoosyimaadeenreerKitiim,taniyomaalintaasnawaxay noqdeenboqortooyoiskumidah

9Oowakhtigaasnamardambemadaxoodakorumaay qaadikarin,boqortooyadoodunawaxaylamidnoqotayreer Kitiim

10MarkaasaaAbiyaanuswuxuuEdomkadhigaysaraakiil, ooreerEdomoodhammunawaxayuadeegeenAbiyaanus, ooAbiyaanusnawuxuukunoqdaydalkiisiiKitiim

11Markuusoolaabtayayuudibucusboonaysiiyay dowladnimadiisii,wuxuunaudhisayqasriweynooadag oohoyboqornimoah,wuxuunasiammaanahugutalin jirayreerKitiimiyoreerEdom

12Waagaas,markiireerbinuIsraa'iilayeryeenreer KancaaniyoreerAmoroodhan,Yashuucawuugaboobay oogabowbuuladhacay

13MarkaasaaRabbiguwuxuuYashuucakuyidhi,Adigu waadgabowdayoocimridheerbaadgashay,oodalkana qaybbadanbaahadhayinlahantiyo.

14Haddabadalkandhaxalahaanuguqaybisagaalkaqabiil iyoqabiilkabadhkiisooreerManasehah,ooYashuucana wuukacayoowuxuuyeelaysidiiRabbigukuamray

15Oowuxuudalkiioodhanuqaybiyeyqabiilooyinkareer binuIsraa'iilsidiiayukalaqaybsanaayeen

16LaakiinseqabiilkiireerLaawidhaxalmauusiin, laakiinsequrbaannadaRabbiguwaadhaxalkooda,sidii RabbiguMuuseugasheegayiyaga

17MarkaasaaYashuucawuxuuKaaleebinaYefunneh BuurXebroonsiiyey,qaybkasarraysawalaalihiis,sidii RabbiguMuuseugusheegay

18SidaasdaraaddeedXebroonwaxaydhaxalunoqotay Kaaleebiyowiilashiisiiilaamaantadanlajoogo

19MarkaasaaYashuucadalkiioodhansaamiugu qaybiyeyreerbinuIsraa'iiloodhan,sidiiRabbiguku amray

20OoreerbinuIsraa'iilnawaxayreerLaawikasiiyeen magaalooyindhaxalkoodii,iyoagagaarkoodiiooay xoolahoodiiiyohantidoodiibakulahaayeen,sidiiRabbigu MuusekuamrayayayreerbinuIsraa'iilyeeleen,oo dhulkiinasaamibaykuqaybsadeen,haahaadomidweyn iyomidyarba

21Markaasayubaxeeninaydalkadhaxlaansidii soohdimihiisuahaayeen,ooreerbinuIsraa'iildhaxalbay YashuucainaNuundhexdoodasiiyeen

22OosidiiRabbigukuamrayayaymagaaladiiuu weyddiistaykusiiyeenTimnadSerahookutiildalka buurahalehooreerEfrayim;ooisnamagaaladiibuudhisay oodegay.

23KuwanuwaadhaxalkiiwadaadkiiElecaasaarahaa,iyo YashuucainaNuun,iyomadaxdiiqabiilooyinka qabiilooyinka,ayreerbinuIsraa'iilsaamiuguqaybiyeen Shiiloh,ooRabbigahortiisaah,iyoiriddataambuugga,oo aykatageeninaydalkaqaybiyaan

24MarkaasaaRabbigudalkiisiiyeyreerbinuIsraa'iil,oo iyanawayhantiyeensidiiRabbigukulahadlay,iyosidii Rabbiguugudhaartayawowayaashood

25RabbigunawuxuureerbinuIsraa'iilkanasiyey cadaawayaashoodiihareerahoodakuwareegsanaaoodhan, ooninnakamahoristaagin,Rabbigunacadaawayaashoodii oodhangacantoodabuugeliyey,oowaxkeliyakama baaqanwanaaggiiRabbiguusheegayreerbinuIsraa'iiloo dhan,haah,Rabbiguwaxwalbawuusameeyey

26MarkaasaaYashuucauyeedhayreerbinuIsraa'iiloo dhan,wuunauduceeyey,oowuxuukuamrayinay Rabbigauadeegaan,dabadeednawuuiskadiray,oonin walubawuxuutegeymagaaladiisii,ooninwalubawuxuu tegeydhaxalkiisii

27OowakhtigiiYashuucaoodhanreerbinuIsraa'iil waxayuadeegeenRabbiga,ooRabbigunawuxuuiyagiika nasiyeyhareerahoodaoodhan,oowaxaysiammaanah ugudegeenmagaalooyinkoodii

28Waagaasna,AbiyaanusooahaaboqorkiiKitiimayaa dhintay,sannaddiisiddeediyosoddonaadee boqornimadiisa,ooahaydsannaddiitoddobaadee boqornimadiisaEdom,oowaxaalaguaasaymeeshiisiiuu isaguudhisay,Latinus-nawuxuumeeshiisiixukumay kontonsano

29Oointuuboqorahaaayuuciidansoosaaray,oowuxuu ladagaallamaydadkiidegganaaBritanniaiyoKernania,oo ahaawiilashiiEliishainaYaawaan,wuunakaadkaadayoo wuxuukadhigayaddoommo

30DabadeedwuxuumaqlayinEdomaykafallaagoobeen gacantiiKitiim,ooLatinusayaauyimidoolaayayoohoos udhigay,oohoosdhigaygacantareerKitiim,ooEdomna waxaynoqotayboqortooyolamidahreerKitiimmaalin kasta

31SannadobadannaboqorkamajirinEdom, dowladnimadoodunawaxaylajirtaycarruurtaKitiimiyo boqorkoodii.

32Oowaxayahaydsannaddiilixiyolabaatanaadkadib markiireerbinuIsraa'iilaykagudbeenWebiUrdun,taas ooahaydsannaddiilixiyolixdanaadkadibmarkiireer binuIsraa'iilayMasarkabaxeen,inYashuucada'weynaa,

gabownaladhacay,isagoowakhtigaasjirayboqoliyo siddeedsannadood.

33MarkaasaaYashuucauyeedhayreerbinuIsraa'iiloo dhan,iyowaayeelladoodii,iyoxaakinnadoodii,iyo saraakiishoodii,kadibmarkiiRabbigureerbinuIsraa'iiloo dhankanasiyeycadaawayaashoodiikuwareegsanaaoo dhan,ooYashuucawuxuukuyidhiwaayeelladiireerbinu Israa'iiliyoxaakinnadoodii,Baleega,aniguwaan gaboobay,gabowbaanladhacay,ooidinkunawaad aragteenwixiiRabbigukusameeyeyquruumihiiuu hortiinnakaeryayoodhan,waayo,waaRabbigaidiin diriray

34Haddabasidaasdaraaddeedxoogsadainaadxajisaanoo aadyeeshaanerayadiisharcigaMuuseoodhan,ooaydaan ugaleexanxaggamidigtaamaxaggabidixda,ooaydaan dhexgelinquruumahadalkakuhadhay,ooaydaanmagaca ilaahyadoodasoohadalqaadin,laakiinsewaainaadu dhegaysataanRabbigaIlaahiinnaahsidaadilaamaantadan lajoogoyeelateen.

35MarkaasaaYashuucaaaduguwaaniyeyreerbinu Israa'iilinayRabbigauadeegaancimrigoodaoodhan

36MarkaasaareerbinuIsraa'iiloodhammuwaxay yidhaahdeen,Annagucimrigeennaoodhanwaxaanu adeegidoonnaaRabbigaIlaahayagaah,annagaiyo carruurtayada,iyocarruurtayada,iyofarcankeenna weligeenba

37MarkaasaaYashuucadadkiiaxdiladhigtay,oowuxuu reerbinuIsraa'iilkadiray,ooninwalubawuxuutegey dhaxalkiisiiiyomagaaladiisii

38Waagaas,markiireerbinuIsraa'iilaysiammaanahugu noolaayeenmagaalooyinkoodii,waxayaaseen sanduuqyadiiqabiilooyinkiiawowayaashood,ooaykasoo saareenMasar,midwalbanawuxuukuaasaydhaxalkii carruurtiisa,labaiyotobankiiwiileeYacquubnawaxay reerbinuIsraa'iilkuaaseen,midwalbanawuxuukuaasay hantidiicarruurtiisa

39Kuwanuwaamagacyadiimagaalooyinkiiaykuaaseen labaiyotobankiiwiilooYacquub,ooreerbinuIsraa'iilay kasoosaareenMasar

40OowaxayRuubeeniyoGaadkuaaseenWebiUrdun shishadiisa,ookutaalRooma,ooMuusecarruurtooda siiyey

41SimecooniyoLaawinawaxaykuaaseenmagaaladii Mauda,oouusiiyeyreerSimecoon,oomagaaladiina waxayahaydreerLaawi

42OoYahuudahnawaxaykuaaseenmagaaladii BenyaamiinookasoohorjeeddaBeytlaxam

43LafahiiIsaakaariyoSebulunnawaxaykuaaseenSidoon, ooahaydqaybtiicarruurtoodakudhacday

44Daannawaxaalaguaasaymagaaladiicarruurtiisiiooku taalEshta'eel,NaftaaliiyoAasheernawaxaalaguaasay QaadeeshNaftaali,midwalbanameeshiisiiuucarruurtiisii kasiiyey

45LafahiiYuusufnawaxaykuaaseenShekem,ookutaal beertiiYacquubkaiibsadayXamoor,ooYuusufdhaxal ahaanunoqotay

46OowaxayBenyaamiinkuaaseenYeruusaalemmeelka soohorjeeddareerYebuus,oolasiiyeyreerBenyaamiin; reerbinuIsraa'iilnawaxayaabbayaashoodkuaaseen magaaladiicarruurtooda.

47Oomarkiilabasannadooddhammaadeen,Yashuucaina Nuunwuxuudhintayisagooboqoliyotobansannadood jira,wakhtigiiYashuucaxukumijirayreerbinuIsraa'iil wuxuuahaasiddeediyolabaatansannadood,reerbinu Israa'iilnawaxayuadeegeenRabbigacimrigiisiioodhan.

48IyowixiikaleeeYashuucaiyodagaalladiisiiiyo canaantiisiiuureerbinuIsraa'iilkucanaantay,iyowax kastaoouukuamray,iyomagacyadamagaalooyinkiiay reerbinuIsraa'iilqabsadeenwaagiiuunoolaa,baleeg, waxaykuqoranyihiinkitaabkiierayadiiYashuucaooreer binuIsraa'iilah,iyokitaabkiidagaalladiiRabbiga,oo MuuseiyoYashuucaiyoreerbinuIsraa'iilayqoreen

49OoreerbinuIsraa'iilwaxayYashuucakuaaseen soohdintiidhaxalkiisa,ooahaydTimnadSerahoolaga siiyeydalkiibuurahalahaaeereerEfrayim

50OoElecaserinaHaaruunnawaagaaswuudhintay,oo waxaalaguaasaybuurtiiwiilkiisaFiinexaaslagasiiyey BuurEfrayim

CUTUBKA91

1Waagaas,markiiYashuucadhintaydabadeed,reer Kancaanwaxaywelijoogeendalka;ooreerbinuIsraa'iil waxaykutashadeeninayiyagaeryaan

2MarkaasaareerbinuIsraa'iilRabbigaweydiiyeen,oo waxayyidhaahdeen,Yaamarkahorenoosookicidoonaoo noohorkicidoonareerKancaansiuuuladagaallamo? Rabbigunawuxuuyidhi,ReerYahuudahwaykicidoonaan.

3MarkaasaareerYahuudahwaxaySimecoonku yidhaahdeen,Naraacaoonaraacaooaynuladagaallanno reerKancaan,ooannagunasidaasookaleayaanidinla socondoonnaa,sidaasdaraaddeedreerSimecoonwaxayla tageenreerYahuudah

4MarkaasaareerYahuudahtageenooladagaallameenreer Kancaan,ooRabbigunawuxuureerKancaangacantiiu geliyeyreerYahuudah,oowaxayBeseqkulaayeentoban kunoonin.

5MarkaasayAdoniiBeseqkuladirireenAdoniiBeseq,oo isnawuukacararayhortooda,waynaeryadeenooqabteen, waynaqabteenoowaxaykagooyeensuulashiisiiiyo suulkalugahiisa

6MarkaasaaAdoniibeseqwuxuuyidhi,Saddexiyo toddobaatanboqoroosuulashoodaiyolugahoodawaaweyn lagajarayayaacuntadoodamiiskaygahoostiisaku urursaday,sidiiaanyeelayookale,sidaasookaleayaa Rabbiguiiabaalmariyey,oowaxayisagiikeeneen Yeruusaalem,oohalkaasuukudhintay

7ReerSimecoonwaxaylatageenreerYahuudah,oo waxayreerKancaankulaayeenseef

8RabbigunawuxuulajirayreerYahuudah,oowaxay qabsadeenbuurtii,ooreerYuusufnawaxaytageenBeytel, taasooahLuus,Rabbigunawuulajirayiyaga.

9ReerYuusufnawaxaysoobasaaseenBeytel, waardiyayaashunawaxayarkeenninkasoobaxaya magaalada,waynaqabteenoowaxaykuyidhaahdeen,Bal haddanatusalbaabkamagaalada,annagunawaannukuu naxariisandoonnaa.

10Markaasaaninkiiwuxuutusayiriddamagaaladalaga galo,ooreerYuusufbaayimidoomagaaladiikulaayay seef.

11Markaasaaninkiiiyoreerkiisiibawayiskadireen,oo wuxuuutegeyreerXeed,oowuxuudhisaymagaalo,oo magaceediinawuxuuubixiyeyLuusSidaasdaraaddeed reerbinuIsraa'iiloodhammuwaxaydegeen magaalooyinkoodii,carruurtiireerbinuIsraa'iilnawaxay degeenmagaalooyinkoodii,reerbinuIsraa'iilnawaxay RabbigauadeegeenwakhtigiiYashuucaoodhan,iyo wakhtigiiodayaashiioodhan,kuwaasoocimrigoodii dheeraakadibYashuucaooarkayshuqulkiiweynaaee RabbiguusameeyeyreerbinuIsraa'iil

12OdayaashiinawaxayreerbinuIsraa'iilxukumeenkadib geeridiiYashuucaooahaydtoddobaiyotobansannadood 13Ooodayaashiioodhammunawaxayladagaallameen reerbinuIsraa'iilreerKancaan,Rabbigunawuxuureer KancaankaeryayhortoodareerbinuIsraa'iil,siuureer binuIsraa'iiludejiyodhulkooda.

14Oowuxuudhammeeyeyerayadiiuukulahadlay Ibraahim,Isxaaq,iyoYacquub,iyodhaartiiuuugu dhaartayinuuiyagaiyocarruurtoodabasiiyodalkareer Kancaan

15RabbigunawuxuureerbinuIsraa'iilsiiyeydhulkii Kancaanoodhan,siduuawowayaashoodugudhaartay,oo Rabbigunawuxuukanasiyeykuwiihareerahoodaku wareegsanaa,ooreerbinuIsraa'iilnawaxaysiammaanah ugudegeenmagaalooyinkoodii.

16MahadwaxaalehRabbigaweligiis,Aamiin,Aamiin 17Is-xoojiya,oodhammaantiinkuwaRabbigaisku halleeyaqalbiyadoodahadhiirranaado.Dhammaadka.