Sindhi - The Letter of Aristeas

‫ارسٽيس جو خط‬ ‫تعارف‬ ‫ارسٽياس جي خط ۾‪ ،‬جيڪو هن مجموعي ۾ سڀ کان وڌيڪ قابل ذڪر ۽ قديم آثارن مان هڪ آهي‪ ،‬اسان آدم ۽ حوا‬ ‫کان گهڻو پري آيا آهيون‪ ،‬ٻوڏ کان گهڻو پري‪ .‬هي لکڻي انساني نسل جي لچڪ جو هڪ تماشو پيش ڪري ٿي‪ ،‬جنهن‬ ‫ڌرتي ءَ کي ٻيهر آباد ڪيو آهي‪ ،‬طاقتور قومون شان ۽ شوڪت سان رهن ٿيون‪.‬‬ ‫توهان هتي پهرين عظيم ببليوايل ‪ -‬ٽالمي الڊيلفس بابت پڙهندا‪ .‬هو اسڪندريه ۾ پنهنجي لئبريري ۾ "دنيا جي سڀني‬ ‫ڪتابن" کي گڏ ڪرڻ چاهي ٿو‪ .‬آخرڪار هڪ عظيم ڪم ‪ -‬يهودي قانون ‪ -‬کي محفوظ ڪرڻ جي پنهنجي جذبي ۾‪،‬‬ ‫لَ ادا ڪيل سڀ کان وڌيڪ قيمت‬ ‫لَ ‪ 100,000‬قيدين جو واپار ڪري ٿو‪ .‬اهو شايد ڪنهن هڪ ڪم ء‬ ‫هو ان ڪتاب ء‬ ‫لَ هڪ غير معمولي سبب پيش ڪري ٿو‪.‬‬ ‫آهي‪ .‬اهو عظيم قيد جي خاتمي ء‬ ‫هن داستان جا واقعا مشهور راڻي آرسينو جي حياتي ءَ ۾ پيش آيا‪ ،‬جنهن جي واات ‪ 270‬ق‪.‬م ۾ ٿي هئي‪ .‬لکڻ جي صحيح‬ ‫تاريخ غير يقيني آهي‪.‬‬ ‫درٻاري زندگي جا تفصيل‪ ،‬ان وقت جي سماجي مسئلن تي بحث انتهائي دلچسپ ۽ جاندار آهن‪ .‬هن دور ۾ بادشاهه ۽‬ ‫سندس مهمانن کي پنهنجي ضياات دوران سوالن ۽ جوابن تي کيڏندي ڏسڻ هڪ عجيب درياات آهي‪.‬‬ ‫هن جذب ڪندڙ ڪم جي جوڙجڪ هن ريت آهي‪:‬‬ ‫‪ 1.‬ڪتاب جو الوڪريٽس کي وقف‪.‬‬ ‫‪ 2.‬ابتدائي ڪارروائي‪:‬‬ ‫(الف) لئبريرين جي تجويز ته هڪ ڪتاب جي بدلي ۾ يهودي قيدين کي آزاد ڪيو وڃي‪.‬‬ ‫(ب) آزادي‪.‬‬ ‫(ج) الڊيلفس جو ايليزار ڏانهن خط‪.‬‬ ‫(د) جواب‪.‬‬ ‫لَ مقرر ڪيل ڪميٽي جا نال‪.‬‬ ‫(ه) ڪتاب جي ترجمي ء‬ ‫‪ 3.‬شاهي تحفن جي وضاحت‪:‬‬ ‫(الف) ٽيبل (شايد ارنيچر جو سڀ کان وڌيڪ تفصيلي ٽڪرو جيڪو ڪڏهن به تيار ڪيو ويو آهي‪).‬‬ ‫(ب) ٻيا تحفا‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 4.‬يروشلم جو بيان‪.‬‬ ‫(الف) مندر (۽ پاڻي جي نيڪال جو نظام‪).‬‬ ‫(ب) تقريب‪.‬‬ ‫(ج) قلعو‪.‬‬ ‫(د) شهر‪.‬‬ ‫(ه) ٻهراڙي‪.‬‬ ‫‪ 5.‬اليزار جي الوداع‪.‬‬ ‫‪ 6.‬اليعزر جي قانون جي وضاحت (هي وڏي حڪمت آهي‪).‬‬ ‫‪ 7.‬استقبال‪.‬‬ ‫‪ 8.‬ضياات ‪ (72‬سوال ۽ جواب‪).‬‬ ‫‪ 9.‬ڪتاب جو ترجمو‪.‬‬ ‫باب ‪1‬‬

‫مصر ۾ يهودي قيد جي وقت‪ ،‬ٽالمي الڊيلفس پاڻ کي پهرين عظيم ببليوايل طور ظاهر ڪري ٿو‪ .‬هو چاهي ٿو ته دنيا‬ ‫لَ ‪ 100,000‬قيدين کي‬ ‫جا سڀئي ڪتاب سندس لئبريري ۾ هجن؛‬ ‫لَ هو ان ڪم ء‬ ‫موسي جي قانون حاصل ڪرڻ ء‬ ‫ي‬ ‫واپار ڪرڻ جي آڇ ڪري ٿو ۽ چوي ٿو‪" ،‬اهو واقعي هڪ ننڍڙو نعمت آهي"!‬ ‫لَ مواد گڏ ڪيو آهي‪ ،‬۽‬ ‫‪ 1‬جڏهن کان مون يهودين جي‬ ‫اعلي پادري اليعزر سان منهنجي ملقات جي يادگار تاريخ ء‬ ‫ي‬ ‫ڇاڪاڻ ته توهان‪ ،‬الڪوڪريٽس‪ ،‬جيئن ته توهان مون کي ياد ڏيارڻ جو ڪو به موقعو نه وڃايو آهي‪ ،‬منهنجي مشن‬ ‫لَ معاملي جي واضح‬ ‫جي مقصدن ۽ مقصد جي حساب سان حاصل ڪرڻ تي وڏو ذخيرو قائم ڪيو آهي‪ ،‬مون توهان ء‬ ‫وضاحت تيار ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته مان سمجهان ٿو ته توهان ۾ سکيا جو قدرتي پيار آهي‪ ،‬هڪ‬ ‫اعلي ترين ملڪيت آهي ‪ -‬مسلسل ڪوشش ڪندي 'پنهنجي علم ۽ حاصلت جي ذخيري‬ ‫اهڙي خوبي جيڪا انسان جي‬ ‫ي‬ ‫۾ اضااو ڪرڻ' چاهي تاريخ جي مطالعي ذريعي هجي يا حقيقت ۾ واقعن ۾ حصو وٺڻ سان‪.‬‬ ‫تقوي تي‬ ‫‪ 2‬انهي ءَ طريقي سان‪ ،‬پاڻ ۾ بهترين عنصرن کي کڻڻ سان‪ ،‬روح پاڪائي ۾ قائم ٿئي ٿو‪ ،‬۽ پنهنجي مقصد کي‬ ‫ي‬ ‫پوَ‪ ،‬جيڪو سڀني کان بهترين مقصد آهي‪ ،‬اهو ان کي پنهنجي بي عيب رهنمائي طور استعمال ڪري‬ ‫مقرر ڪرڻ کان ء‬ ‫ٿو ۽ اهڙي طرح هڪ خاص مقصد حاصل ڪري ٿو‪.‬‬ ‫لَ منهنجي لگن ئي مون کي ان ماڻهو ءَ ڏانهن سفارتخانو موڪلڻ تي مجبور ڪيو جنهن جو‬ ‫‪ 3‬مذهبي علم جي حصول ء‬ ‫مون ذڪر ڪيو آهي‪ ،‬جيڪو پنهنجي شهرين ۽ ٻين طراان‪ ،‬پنهنجي اضيلت ۽ عظمت جي ڪري‪ ،‬تمام گهڻو احترام‬ ‫لَ سڀ کان وڌيڪ‬ ‫لَ پنهنجي ملڪ ۽ ٻاهرين ملڪن ۾ خدائي قانون جي تشريح ء‬ ‫ڪيو ويندو هو‪ ،‬۽ جنهن وٽ يهودين ء‬ ‫قيمتي دستاويز هئا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن جا قانون چمڙي جي چمڙن تي يهودي اکرن ۾ لکيل آهن‪.‬‬ ‫پوَ مون هي سفارتخانو جوش سان شروع ڪيو‪ ،‬سڀ کان پهريان مون کي يهودي قيدين جي طراان بادشاهه سان‬ ‫‪ 4‬ء‬ ‫التجا ڪرڻ جو موقعو مليو‪ ،‬جن کي بادشاهه جي پي ءَ يهوديا کان مصر منتقل ڪيو هو‪ ،‬جڏهن هن پهريون ڀيرو هن‬ ‫شهر تي قبضو ڪيو ۽ مصر جي زمين کي اتح ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 5‬اهو وقت جي لئق آهي ته مان توهان کي هي ڪهاڻي پڻ ٻڌايان‪ ،‬ڇاڪاڻ ته مون کي يقين آهي ته توهان‪ ،‬پاڪائي‬ ‫ڏانهن توهان جي رجحان ۽ انهن ماڻهن سان همدردي سان جيڪي پاڪ قانون جي مطابق زندگي گذاري رهيا آهن‪،‬‬ ‫وڌيڪ آساني سان ان بيان کي ٻڌندا جيڪو مان بيان ڪرڻ جو ارادو ڪريان ٿو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توهان پاڻ تازو ئي ٻيٽ‬ ‫لَ بيتاب آهيو جيڪا روح کي مضبوط ڪرڻ جو رجحان رکي ٿي‪.‬‬ ‫کان اسان وٽ آيا آهيو ۽ هر‬ ‫شيَ ٻڌڻ ء‬ ‫ء‬ ‫‪ 6‬اڳئين موقعي تي‪ ،‬مون توهان کي يهودي نسل بابت حقيقتن جو هڪ رڪارڊ موڪليو هو‪ ،‬جيڪو مون سمجهيو ته‬ ‫بيان ڪرڻ ضروري آهي‪ - ،‬اهو رڪارڊ جيڪو مون مصر جي سڀ کان وڌيڪ عالم ملڪ جي سڀ کان وڌيڪ‬ ‫عالم سردارن کان حاصل ڪيو هو‪.‬‬ ‫لَ تمام گهڻو پرجوش آهيو جيڪي ذهن کي اائدو ڏئي سگهن ٿيون‪،‬‬ ‫‪ 7‬جيئن ته توهان انهن شين جي ڄاڻ حاصل ڪرڻ ء‬ ‫مون کي اهو ارض محسوس ٿئي ٿو ته مان توهان کي پنهنجي طاقت ۾ سڀ معلومات اراهم ڪريان‪.‬‬ ‫لَ ساڳيو ارض محسوس ڪرڻ گهرجي جن جو مزاج ساڳيو هو پر مون کي اهو خاص طور‬ ‫‪ 8‬مون کي انهن سڀني ء‬ ‫لَ محسوس ٿئي ٿو ڇاڪاڻ ته توهان جون خواهشون تمام گهڻيون عظيم آهن‪ ،‬۽ ڇاڪاڻ ته توهان نه رڳو‬ ‫تي توهان ء‬ ‫ڪردار ۾ منهنجا ڀا ءَ آهيو‪ ،‬رت ۾ گهٽ نه‪ ،‬پر نيڪي جي ڳول ۾ پڻ مون سان گڏ آهيو‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 9‬ڇاڪاڻ ته نه ته سون مان حاصل ٿيندڙ خوشي ۽ نه ئي ڪنهن ٻئي ملڪيت مان جيڪا گهٽ ذهنن پاران قيمتي آهي‪،‬‬ ‫ثقاات جي ڳول ۽ مطالعي جي برابر اائدو ڏئي ٿي جيڪا اسان ان کي محفوظ ڪرڻ ۾ خرچ ڪريون ٿا‪.‬‬ ‫لَ ته مان توهان کي تمام ڊگهي تعارف سان ٿڪائي نه ڇڏيان‪ ،‬مان اوري طور تي پنهنجي ڪهاڻي جي‬ ‫‪ 10‬پر انهي ء‬ ‫نچوڙ ڏانهن اڳتي وڌندس‪.‬‬ ‫‪ 11‬ڊيميٽريس آف اليرم‪ ،‬جيڪو بادشاهه جي لئبريري جو صدر هو‪ ،‬دنيا جي سڀني ڪتابن کي گڏ ڪرڻ جي مقصد‬ ‫لَ وڏي رقم وصول ڪئي‪ ،‬جيترو ممڪن ٿي سگهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 12‬خريداري ۽ نقل جي ذريعي‪ ،‬هن پنهنجي قابليت جي بهترين حد تائين‪ ،‬بادشاهه جي مقصد کي پورو ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 13‬هڪ ڀيري جڏهن مان اتي موجود هوس ته هن کان پڇيو ويو ته‪ ،‬لئبريري ۾ ڪيترا هزار ڪتاب آهن؟ ۽ هن‬ ‫جواب ڏنو‪' ،‬اي بادشاهه‪ ،‬ٻه لک کان وڌيڪ‪ ،‬۽ مان اوري طور تي ڪوشش ڪندس ته باقي ڪتاب به گڏ ڪريان‪ ،‬ته‬ ‫جيئن ڪءل پنج لک تائين پهچي سگهجي‪ .‬مون کي ٻڌايو ويو آهي ته يهودين جا قانون نقل ڪرڻ جي لئق آهن ۽ توهان‬ ‫جي لئبريري ۾ جڳهه جي لئق آهن'!‬ ‫شيَ جيڪا ضروري آهي‪ ،‬توهان‬ ‫‪ 14‬بادشاهه جواب ڏنو‪” ،‬توکي هي ڪرڻ کان ڪهڙي ڳالهه روڪي ٿي؟” “هر‬ ‫ء‬ ‫جي اختيار ۾ رکي وئي آهي“!‬ ‫‪ 15‬ڊيميٽريس جواب ڏنو‪' ،‬انهن جو ترجمو ڪرڻ جي ضرورت آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته يهودين جي ملڪ ۾ اهي هڪ خاص‬ ‫الفابيٽ استعمال ڪندا آهن (جيئن مصري پڻ اکرن جي هڪ خاص شڪل رکن ٿا) ۽ هڪ خاص لهجو ڳالهائيندا آهن‪.‬‬ ‫‪ 16‬انهن کي سرياني ٻولي استعمال ڪرڻ گهرجي‪ ،‬پر اهو معاملو ناهي؛ انهن جي ٻولي بلڪل مختلف آهي‪.‬‬ ‫‪ 17‬۽ جڏهن بادشاهه ڪيس جي سڀني حقيقتن کي سمجهي ويو ته يهودي سردار ڪاهن کي خط لکڻ جو حڪم ڏنو ته‬ ‫سندس مقصد (جيڪو اڳ ۾ ئي بيان ڪيو ويو آهي) پورو ٿئي‪.‬‬ ‫‪ 18‬اهو سوچيندي ته هاڻي وقت اچي ويو آهي ته ان مطالبي کي دٻايو وڃي‪ ،‬جيڪو مون اڪثر ڪري ٽيرينٽم جي‬ ‫لَ‪ ،‬جن کي بادشاهه جي‬ ‫سوسيبيس ۽ محااظ جي سربراهه اينڊرياس جي اڳيان رکيو هو‪ ،‬ته جيئن يهودين جي آزادي ء‬ ‫پي ءَ يهوديا کان منتقل ڪيو هو ‪ -‬ڇاڪاڻ ته جڏهن خوش قسمتي ۽ همت جي ميلپ سان هن ڪوئلي‪-‬شام ۽ اينيشيا جي‬ ‫سڄي ضلعي تي پنهنجو حملو ڪامياب مسئلي تي آندو هو‪ ،‬ملڪ کي دهشت ۾ مبتل ڪرڻ جي عمل ۾‪ ،‬هن پنهنجن‬ ‫ڪجهه دشمنن کي ۽ ٻين کي قيد ۾ آندو‪.‬‬ ‫‪ 19‬يهودين جي ملڪ مان مصر ڏانهن لڏي ويل ماڻهن جو تعداد گهٽ ۾ گهٽ هڪ لک هو‪.‬‬ ‫‪ 20‬انهن مان هن ٽيهه هزار چونڊيل ماڻهن کي هٿياربند ڪيو ۽ انهن کي ٻهراڙي جي ضلعن ۾ اوجي ڇانوڻين ۾ آباد‬ ‫ڪيو‪.‬‬ ‫( ‪21‬۽ هن کان اڳ به يهودين جو وڏو تعداد اارسي سان مصر ۾ آيو هو‪ ،‬۽ اڳئين دور ۾ اڃا به ٻيا مصر ڏانهن موڪليا‬ ‫ويا هئا ته جيئن ايٿوپيا جي بادشاهه خلف سندس مهم ۾ زسميٿڪس جي مدد ڪري سگهن‪ .‬پر اهي قيدين جيترا گهڻا نه‬ ‫هئا جن کي لگوس جو پٽ بطليموس کڻي ويو هو)‪.‬‬ ‫‪ 22‬جيئن مون اڳ ۾ ئي چيو آهي ته ٽالمي انهن مان بهترين کي چونڊيو‪ ،‬اهي مرد جيڪي عمر جي عروج تي هئا ۽‬ ‫لَ تمام پوڙها يا‬ ‫لَ ممتاز هئا‪ ،‬۽ انهن کي هٿياربند ڪيو‪ ،‬پر ٻين جي وڏي ميڙ کي‪ ،‬جيڪي هن مقصد ء‬ ‫پنهنجي همت ء‬ ‫تمام نوجوان هئا‪ ،‬۽ عورتون پڻ‪ ،‬هن غلمي ۾ تبديل ڪري ڇڏيو‪ ،‬اهو نه ته هو اهو پنهنجي آزاد مرضي سان ڪرڻ‬ ‫دعوي ڪندا‬ ‫چاهيندو هو‪ ،‬پر هو پنهنجن سپاهين کان مجبور هو جيڪي انهن کي جنگ ۾ ڪيل خدمتن جي انعام طور‬ ‫ي‬ ‫هئا‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬مون بادشاهه کي هيٺ‬ ‫‪ 23‬جيئن اڳ ۾ ئي چيو ويو آهي‪ ،‬انهن جي آزادي کي محفوظ ڪرڻ جو موقعو ملڻ کان ء‬ ‫ڏنل دليلن سان خطاب ڪيو' ‪:‬اسان کي ايترو غير معقول نه ٿيڻ گهرجي جو اسان جي عملن کي اسان جي لفظن کي‬ ‫ڪوڙو ڪرڻ جي اجازت ڏني وڃي'‪.‬‬ ‫‪ 24‬جيئن ته اهو قانون جيڪو اسان نه رڳو نقل ڪرڻ چاهيون ٿا پر ترجمو ڪرڻ پڻ چاهيون ٿا‪ ،‬اهو سڄي يهودي‬ ‫لَ ڪهڙو جواز ڳولي سگهنداسين جڏهن ته انهن جو اهڙو وڏو‬ ‫نسل جو آهي‪ ،‬تنهن ڪري اسان پنهنجي سفارتخاني ء‬ ‫تعداد توهان جي بادشاهت ۾ غلمي جي حالت ۾ رهي ٿو؟‬ ‫‪ 25‬پنهنجي رحم جي ڪمال ۽ دولت سان انهن کي آزاد ڪر جيڪي اهڙي بدحالي واري غلمي ۾ قيد آهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته‬ ‫جيئن مون کي اهو معلوم ڪرڻ ۾ ڏک ٿيو آهي ته‪ ،‬اهو خدا جنهن انهن کي انهن جو قانون ڏنو اهو خدا آهي جيڪو‬ ‫توهان جي بادشاهت کي برقرار رکي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 26‬اهي ساڳئي خدا جي عبادت ڪن ٿا ‪ -‬ڪائنات جو رب ۽ خالق‪ ،‬ٻين سڀني انسانن وانگر‪ ،‬جيئن اسين پاڻ‪ ،‬اي‬ ‫بادشاهه‪ ،‬جيتوڻيڪ اسين کيس مختلف نالن سان سڏيندا آهيون‪ ،‬جهڙوڪ زيوس ‪ 1‬يا ڊس‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 27‬هي نالو اسان جي پهرين ابن ڏاڏن طراان کيس بلڪل مناسب طور تي عطا ڪيو ويو هو‪ ،‬انهي ڳالهه جي نشاندهي‬ ‫لَ ته هو‪ ،‬جنهن جي ذريعي سڀ شيون زندگي سان نوازيون ويون آهن ۽ وجود ۾ آيون آهن‪ ،‬لزمي طور تي‬ ‫ڪرڻ ء‬ ‫ڪائنات جو سوار ۽ رب آهي‪.‬‬ ‫‪ 28‬غلمي ۾ قيد ٿيل ماڻهن کي آزاد ڪري سڀني انسانن کي سخاوت جو مثال قائم ڪريو‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬جڏهن مان خدا کان هڪ مخلص دعا گهري رهيو هوس ته هو بادشاهه جي ذهن کي اهڙي‬ ‫‪ 29‬ٿوري وقفي کان ء‬ ‫طرح حل ڪري ته سڀئي قيدي آزاد ٿي وڃن ( ‪-‬ڇاڪاڻ ته انساني نسل‪ ،‬خدا جي تخليق هجڻ ڪري‪ ،‬هن کان متاثر ۽‬ ‫متاثر آهي‪).‬‬ ‫‪ 30‬تنهن ڪري مون ڪيترين ئي قسمن جون دعائون گهريون‪ ،‬جيڪو دل تي حڪمراني ڪري ٿو ته بادشاهه منهنجي‬ ‫لَ مجبور ٿئي‪.‬‬ ‫درخواست پوري ڪرڻ ء‬ ‫‪31‬ڇالَ ⁠جو مون کي ماڻهن جي ڇوٽڪاري جي باري ۾ وڏيون اميدون هيون‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مون کي يقين ڏياريو‬ ‫ء‬ ‫ويو هو تہ خدا منهنجي دعا ضرور پوري ڪندو‪.‬‬ ‫‪ 32‬ڇاڪاڻ ته جڏهن خالص نيتن وارا ماڻهو نيڪي ۽ نيڪ ڪمن جي ڪارڪردگي جي مفاد ۾ ڪجهه عمل جي‬ ‫منصوبابندي ڪن ٿا‪ ،‬ته قادر مطلق خدا انهن جي ڪوششن ۽ مقصدن کي ڪامياب مسئلي ڏانهن آڻيندو آهي‪ ) -‬بادشاهه‬ ‫پنهنجو مٿو مٿي ڪيو ۽ مون ڏانهن خوشي ءَ واري چهري سان ڏسندي پڇيو‪' ،‬توهان جي خيال ۾ اهي ڪيترا هزار‬ ‫هوندا؟'‬ ‫‪ 33‬اندرياس‪ ،‬جيڪو ويجهو بيٺو هو‪ ،‬جواب ڏنو‪' ،‬هڪ لک کان ٿورو وڌيڪ'‪.‬‬ ‫' ‪34‬اهو واقعي هڪ ننڍڙو عطيو آهي‪ '،‬بادشاهه چيو‪' ،‬جيڪو ارسٽيس اسان کان گهري ٿو'!‬ ‫لَ هڪ مناسب خراج‬ ‫پوَ سوسيبيس ۽ ڪجهه ٻيا جيڪي اتي موجود هئا‪ ،‬چيو ته 'ها‪ ،‬پر اهو توهان جي سخاوت ء‬ ‫‪ 35‬ء‬ ‫تحسين هوندو ته توهان انهن ماڻهن جي آزادي کي عظيم خدا جي عقيدت جي عمل طور پيش ڪريو'‪.‬‬ ‫قادر مطلق خدا تمام گهڻو عزت ڏني آهي ۽ توهان جي سڀني ابن ڏاڏن کان شان ۾ بلند ڪيو ويو آهي ۽‬ ‫‪ 36‬توهان کي ء‬ ‫اهو صرف مناسب آهي ته توهان پنهنجي طاقت ۾ هن کي سڀ کان وڏو شڪرگذاري پيش ڪريو‪.‬‬ ‫‪ 37‬انهن دليلن کان تمام گهڻو خوش ٿي‪ ،‬هن حڪم ڏنو ته سپاهين جي اجرت ۾ نجات جي رقم جو اضااو ڪيو وڃي‪،‬‬ ‫لَ مالڪن کي ويهه درهم ڏنا وڃن‪ ،‬هڪ عوامي حڪم جاري ڪيو وڃي ۽ قيدين جا رجسٽر ان سان ڳنڍيل‬ ‫هر غلم ء‬ ‫هجن‪.‬‬ ‫‪ 38‬هن ڪاروبار ۾ سڀ کان وڏو جوش ڏيکاريو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو خدا هو جنهن اسان جي مقصد کي مڪمل طور تي‬ ‫پورو ڪيو هو ۽ هن کي مجبور ڪيو هو ته هو نه رڳو انهن کي آزاد ڪري جيڪي سندس پي ءَ جي اوج سان مصر ۾‬ ‫آيا هئا پر انهن سڀني کي به جيڪي ان وقت کان اڳ آيا هئا يا بعد ۾ بادشاهت ۾ آندو ويو هو‪.‬‬ ‫‪ 39‬کيس ٻڌايو ويو ته تاوان جي رقم چار سؤ ٽيلن کان وڌيڪ هوندي‪.‬‬ ‫‪ 40‬مون کي لڳي ٿو ته ارمان جي ڪاپي داخل ڪرڻ مفيد ٿيندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هن طريقي سان بادشاهه جي سخاوت‪،‬‬ ‫جنهن کي خدا طراان اهڙن وسيع ميڙ کي بچائڻ جو اختيار ڏنو ويو هو‪ ،‬وڌيڪ واضح ۽ واضح ٿيندو‪.‬‬ ‫‪ 41‬بادشاهه جو ارمان هن ريت هو' ‪:‬سڀئي جيڪي اسان جي پي ءَ جي اوج ۾ شام ۽ اينيشيا جي خلف مهم ۾ ۽ يهودين‬ ‫جي ملڪ تي حملي ۾ خدمت ڪئي ۽ يهودي قيدين جي قبضي ۾ آيا ۽ انهن کي اسڪندريه شهر ۽ مصر جي ملڪ ۾‬ ‫واپس آندو يا انهن کي ٻين کي وڪرو ڪيو ‪ -‬۽ ساڳئي طرح ڪو به قيدي جيڪو ان وقت کان اڳ اسان جي ملڪ ۾‬ ‫هو يا بعد ۾ هتي آندو ويو ‪ -‬سڀني جن وٽ اهڙا قيدي آهن انهن کي لزمي آهي ته انهن کي هڪدم آزاد ڪن‪ ،‬هر سر‬ ‫کي ويهه درهم اديه طور وصول ڪن‪.‬‬ ‫‪ 42‬سپاهين کي هي پئسا تحفي طور ملندا جيڪي انهن جي پگهار ۾ شامل ڪيا ويندا‪ ،‬باقي بادشاهه جي خزاني مان‪.‬‬ ‫‪ 43‬اسان سمجهون ٿا ته اهو اسان جي پي ءَ جي مرضي ۽ سڀني خوبين جي خلف هو ته انهن کي قيد ڪيو وڃي ها ۽‬ ‫انهن جي زمين جي تباهي ۽ يهودين کي مصر ڏانهن منتقل ڪرڻ اوجي بي رحمي جو عمل هو‪.‬‬ ‫دعوي ڪرڻ گهرجي ها‪.‬‬ ‫‪ 44‬جنگ جي ميدان ۾ سپاهين کي جيڪو لءٽ ملي‪ ،‬اهو سڀ مال غنيمت هو جيڪو انهن کي‬ ‫ي‬ ‫‪ 45‬ماڻهن کي غلم بڻائڻ ان کان علوه هڪ مڪمل ناانصااي هئي‪.‬‬ ‫‪ 46‬تنهن ڪري‪ ،‬جيئن ته اهو تسليم ڪيو ويو آهي ته اسان سڀني ماڻهن سان انصاف ڪرڻ جا عادي آهيون ۽ خاص‬ ‫تقوي جي‬ ‫طور تي انهن سان جيڪي غير منصفانه طور تي غلمي جي حالت ۾ آهن‪ ،‬۽ جيئن ته اسان انصاف ۽‬ ‫ي‬ ‫گهرجن مطابق سڀني ماڻهن سان انصاف ڪرڻ جي ڪوشش ڪريون ٿا‪ ،‬اسان يهودين جي ماڻهن جي حوالي سان‬ ‫حڪم ڏنو آهي جيڪي اسان جي سلطنت جي ڪنهن به حصي ۾ غلمي جي حالت ۾ آهن‪ ،‬ته جن وٽ اهي آهن انهن‬ ‫کي مقرر ڪيل رقم ملندي ۽ انهن کي آزاد ڪيو ويندو ۽ ڪو به ماڻهو پنهنجي ذميوارين کي پورو ڪرڻ ۾ ڪا به دير‬ ‫نه ڪندو‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫لَ‬ ‫لَ مقرر ڪيل آايسرن ء‬ ‫‪ 47‬هن ارمان جي اشاعت کان ٽن ڏينهن اندر‪ ،‬انهن کي اسان جي مرضي تي عمل ڪرڻ ء‬ ‫غلمن جون اهرستون ٺاهڻ گهرجن‪ ،‬۽ اوري طور تي قيدين جي ماڻهن کي پيش ڪرڻ گهرجي‪.‬‬ ‫لَ اائديمند هوندو ته معاملو ڪنهن نتيجي تي‬ ‫لَ ۽ اسان جي معاملن ء‬ ‫‪ 48‬ڇاڪاڻ ته اسان سمجهون ٿا ته اهو اسان ء‬ ‫پهچجي‪.‬‬ ‫‪ 49‬جيڪو به چاهي ٿو اهو ڪنهن به شخص بابت معلومات ڏئي سگهي ٿو جيڪو ارمان جي ناارماني ڪري ٿو‪،‬‬ ‫شرط تي ته جيڪڏهن اهو ماڻهو ڏوهي ثابت ٿئي ٿو ته هو ان جو غلم بڻجي ويندو؛ بهرحال‪ ،‬سندس ملڪيت شاهي‬ ‫خزاني جي حوالي ڪئي ويندي‪.‬‬ ‫سواَ ان جملي جي‬ ‫لَ پڙهيو ويو‪ ،‬ته ان ۾ باقي سڀ شرطون شامل هيون‬ ‫ء‬ ‫‪ 50‬جڏهن ارمان بادشاهه جي منظوري ء‬ ‫'ڪنهن به قيدي کي جيڪو ان وقت کان اڳ ملڪ ۾ هو يا بعد ۾ هتي آندو ويو'‪ ،‬۽ پنهنجي سخاوت ۽ دل جي‬ ‫لَ گهربل رقم جي گرانٽ اوج جي پگهاردارن ۽‬ ‫ڪشادگي ءَ ۾ بادشاهه هي شرط شامل ڪيو ۽ حڪم ڏنو ته آزادي ءَ ء‬ ‫شاهي بينڪرن وٽ مڪمل طور تي جمع ڪرائي وڃي‪ ،‬۽ اهڙي طرح معاملو ايصلو ڪيو ويو ۽ ارمان ستن ڏينهن‬ ‫اندر منظور ڪيو ويو‪.‬‬ ‫لَ گرانٽ ڇهه سٺ ٽيلنٽ کان وڌيڪ هئي؛ ڇاڪاڻ ته ٿڃ ۾ ڪيترائي ٻار پنهنجين مائرن سان گڏ آزاد‬ ‫‪ 51‬ڇوٽڪاري ء‬ ‫ڪيا ويا هئا‪.‬‬ ‫لَ ويهه ٽئلنٽ جي رقم ادا ڪرڻي آهي‪ ،‬بادشاهه حڪم ڏنو ته اهو ڪيو وڃي‪،‬‬ ‫‪ 52‬جڏهن سوال اٿاريو ويو ته ڇا انهن ء‬ ‫۽ اهڙي طرح هن پنهنجي ايصلي کي تمام گهڻي جامع طريقي سان عمل ۾ آندو‪.‬‬ ‫باب ‪2‬‬

‫رياست جي معاملن جو سڀ کان وڌيڪ احتياط سان رڪارڊ ڪيئن رکيو ويو ڏيکاريو ويو‪ .‬سرڪاري ريڊ ٽيپ‪ .‬ڇهن‬ ‫اعلي پادري وٽ وڃي ۽ تبادلي جو بندوبست ڪري‪.‬‬ ‫ماڻهن جي هڪ ڪميٽي مقرر ڪئي وئي آهي ته جيئن يروشلم ۾‬ ‫ي‬ ‫ارسٽياس کي واد جو انچارج بڻايو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 1‬جڏهن اهو ٿي چڪو‪ ،‬ته هن ڊيميٽريس کي حڪم ڏنو ته يهودي ڪتابن جي نقل جي حوالي سان هڪ يادگار ٺاهي‪.‬‬ ‫‪ 2‬ڇاڪاڻ ته رياست جا سڀ معامل انهن مصري بادشاهن طراان ارمانن ۽ تمام گهڻي تڪليف ڏيندڙ درستگي سان‬ ‫ڪيا ويندا هئا‪ ،‬۽ ڪجهه به بي ترتيب يا بي ترتيب انداز ۾ نه ڪيو ويندو هو‪.‬‬ ‫‪ 3‬۽ تنهن ڪري مون يادگار ۽ خطن جون ڪاپيون‪ ،‬موڪليل تحفن جو تعداد ۽ هر هڪ جي نوعيت داخل ڪئي آهي‪،‬‬ ‫ڇاڪاڻ ته انهن مان هر هڪ شاندار ۽ اني مهارت ۾ شاندار هو‪.‬‬ ‫‪ 4‬هيٺ ڏنل يادگار جي هڪ ڪاپي آهي‪ .‬عظيم بادشاهه کي ڊيميٽريس جي يادگيري' ‪.‬جڏهن کان توهان مون کي‬ ‫لَ گهربل آهن گڏ ڪيا‬ ‫هدايتون ڏنيون آهن ته اي بادشاهه‪ ،‬اهي ڪتاب جيڪي توهان جي لئبريري کي مڪمل ڪرڻ ء‬ ‫لَ پاڻ کي تمام گهڻي‬ ‫وڃن‪ ،‬۽ جيڪي خراب آهن انهن جي مرمت ڪئي وڃي‪ ،‬مون توهان جي خواهشن جي تڪميل ء‬ ‫احتياط سان وقف ڪيو آهي‪ ،‬۽ هاڻي مون وٽ توهان جي اڳيان هيٺ ڏنل تجويز رکڻ آهي‪.‬‬ ‫‪ 5‬يهودين جي شريعت جا ڪتاب (ڪجهه ٻين سان گڏ) لئبريري مان غائب آهن‪.‬‬ ‫‪ 6‬اهي عبراني اکرن ۽ ٻولي ۾ لکيل آهن ۽ انهن جي لپرواهي سان تشريح ڪئي وئي آهي‪ ،‬۽ اصل متن جي نمائندگي‬ ‫نٿا ڪن جيئن مون کي ڄاڻ رکندڙن ٻڌايو آهي؛ ڇاڪاڻ ته انهن کي ڪڏهن به بادشاهه جي حفاظت جي ضرورت نه‬ ‫پئي آهي‪.‬‬ ‫لَ صحيح هجن ڇاڪاڻ ته انهن ۾ موجود قانون‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو‬ ‫‪ 7‬اهو ضروري آهي ته اهي توهان جي لئبريري ء‬ ‫خدائي اصل جو آهي‪ ،‬حڪمت سان ڀريل ۽ هر قسم جي عيب کان پاڪ آهي‪.‬‬ ‫‪ 8‬انهي ءَ ڪري اديب ۽ شاعر ۽ تاريخي ليکڪن جو ميڙ انهن ڪتابن ۽ انهن ماڻهن جو حوالو ڏيڻ کان پاسو ڪيو آهي‬ ‫جيڪي انهن جي مطابق زندگي گذاري رهيا آهن ۽ گذاري رهيا آهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن جو زندگي جو تصور ايترو‬ ‫مقدس ۽ مذهبي آهي‪ ،‬جيئن هيڪاٽيئس آف ابڊيرا چوي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 9‬جيڪڏهن توهان کي خوشي ٿئي‪ ،‬اي بادشاهه‪ ،‬ته يروشلم جي وڏي پادري کي هڪ خط لکيو ويندو‪ ،‬جنهن ۾ هن کان‬ ‫پڇيو ويندو ته هر قبيلي مان ڇهه بزرگ موڪليا وڃن ‪ -‬اهي ماڻهو جيڪي بهترين زندگي گذاري چڪا آهن ۽ پنهنجي‬ ‫قانون ۾ سڀ کان وڌيڪ ماهر آهن ‪ -‬ته جيئن اسان انهن نقطن کي ڳولي سگهون جن تي انهن مان گهڻا متفق آهن‪ ،‬۽‬ ‫پوَ ان کي هڪ نمايان جڳهه تي اهڙي طريقي سان رکي سگهون‬ ‫اهڙي طرح هڪ صحيح ترجمو حاصل ڪرڻ کان ء‬ ‫ٿا جيڪو ڪم ۽ توهان جي مقصد جي لئق هجي‪.‬‬ ‫‪ 10‬شل توهان جي خوشحالي هميشه رهي!‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 11‬جڏهن هي يادگار پيش ڪيو ويو‪ ،‬ته بادشاهه حڪم ڏنو ته هن معاملي تي اليعزر کي هڪ خط لکيو وڃي‪ ،‬جنهن ۾‬ ‫يهودي قيدين جي آزادي ءَ جو احوال پڻ ڏنو وڃي‪.‬‬ ‫‪ 12‬۽ هن پنجاهه تول سون ۽ ستر تول چاندي ۽ ڪيترائي قيمتي پٿر ڏنا ته جيئن پيال ۽ پيال‪ ،‬ميز ۽ شراب جا پيال‬ ‫ٺاهين‪.‬‬ ‫‪ 13‬هن انهن کي به حڪم ڏنو جيڪي سندس خزاني جي سنڀال هيٺ هئا ته ڪاريگرن کي اجازت ڏين ته اهي ڪنهن‬ ‫لَ گهربل هجي‪ ،‬۽ اهو ته هڪ سؤ ٽءلنٽ پئسا مندر ۽ ٻين ضرورتن‬ ‫به مواد جي چونڊ ڪن جيڪو انهن کي ان مقصد ء‬ ‫لَ موڪليا وڃن‪.‬‬ ‫لَ قربانيون ڏيڻ ء‬ ‫ء‬ ‫‪ 14‬جڏهن مان توهان جي اڳيان خطن جون ڪاپيون رکيندس ته مان توهان کي ڪاريگري جو پورو احوال ڏيندس‪.‬‬ ‫بادشاهه جو خط هن ريت هو‪:‬‬ ‫' ‪15‬بادشاهه بطليموس سردار ڪاهن اليعزر کي سلم ۽ سلم موڪلي ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 16‬جيئن ته اسان جي ملڪ ۾ ڪيترائي يهودي آباد آهن جن کي اارسي پنهنجي اقتدار جي وقت يروشلم مان کڻي ويا‬ ‫هئا ۽ ڪيترائي وڌيڪ جيڪي منهنجي پي ءَ سان گڏ قيدي ٿي مصر آيا هئا ‪ -‬انهن مان وڏي تعداد ۾ هن اوج ۾ رکيا ۽‬ ‫انهن کي معمول کان وڌيڪ اجرت ڏني‪ ،‬۽ جڏهن هن انهن جي اڳواڻن جي وااداري ثابت ڪئي ته هن قلعا ٺاهيا ۽ انهن‬ ‫کي انهن جي حوالي ڪيو ته جيئن مقامي مصري انهن کان ڊڄن‪.‬‬ ‫‪ 17‬۽ جڏهن مون تخت تي ويٺو‪ ،‬ته مون پنهنجي سڀني رعيت سان‪ ،‬۽ خاص طور تي انهن سان جيڪي توهان جا‬ ‫شهري هئا‪ ،‬هڪ مهربان رويو اختيار ڪيو ‪ -‬مون هڪ لک کان وڌيڪ قيدين کي آزاد ڪيو آهي‪ ،‬انهن جي مالڪن‬ ‫کي انهن جي مناسب مارڪيٽ قيمت ادا ڪئي آهي‪ ،‬۽ جيڪڏهن ڪڏهن به هجوم جي جذبن جي ڪري توهان جي‬ ‫ماڻهن سان برائي ڪئي وئي آهي‪ ،‬ته مون انهن کي معاوضو ڏنو آهي‪.‬‬ ‫تعالي کي شڪرگذاري‬ ‫‪ 18‬منهنجي عمل کي تيز ڪرڻ جو سبب اهو هو ته مان پرهيزگاري سان ڪم ڪريان ۽ خدا‬ ‫ي‬ ‫پيش ڪريان ته جيئن منهنجي بادشاهت سڄي دنيا ۾ امن ۽ عظيم شان سان برقرار رهي‪.‬‬ ‫‪ 19‬وڌيڪ‪ ،‬توهان جي ماڻهن مان جيڪي عمر جي شروعاتي حصي ۾ هئا‪ ،‬مون پنهنجي اوج ۾ شامل ڪيا آهن‪ ،‬۽‬ ‫جيڪي منهنجي ذات سان وابسته رهڻ جي لئق هئا ۽ عدالت جي اعتماد جي لئق هئا‪ ،‬انهن کي مون سرڪاري عهدن‬ ‫تي مقرر ڪيو آهي‪.‬‬ ‫لَ بيچين‬ ‫لَ پنهنجو شڪرگذاري ڏيکارڻ ء‬ ‫‪ 20‬هاڻي جڏهن ته مان انهن ماڻهن ۽ سڄي دنيا ۾ يهودين ۽ ايندڙ نسلن ء‬ ‫آهيان‪ ،‬مون اهو طئي ڪيو آهي ته توهان جي شريعت جو ترجمو عبراني ٻولي مان ڪيو وڃي جيڪا توهان ۾‬ ‫استعمال ٿئي ٿي يوناني ٻولي ۾‪ ،‬ته جيئن اهي ڪتاب منهنجي لئبريري ۾ ٻين شاهي ڪتابن ۾ شامل ڪيا وڃن‪.‬‬ ‫‪ 21‬اهو توهان جي طراان هڪ مهرباني ۽ منهنجي جوش جو انعام هوندو جيڪڏهن توهان پنهنجي هر قبيلي مان ڇهه‬ ‫بزرگ چونڊيندا‪ ،‬جيڪي شريف زندگي جا ماڻهو ۽ توهان جي قانون ۾ ماهر ۽ ان جي تشريح ڪرڻ جي قابل هوندا‪ ،‬ته‬ ‫جيئن تڪرار جي سوالن ۾ اسان اهو ايصلو ڳولي سگهون جنهن ۾ اڪثريت متفق هجي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته جاچ تمام گهڻي‬ ‫ممڪن اهميت جي آهي‪.‬‬ ‫‪ 22‬مون کي اميد آهي ته هن ڪم جي مڪمل ٿيڻ سان وڏي شهرت حاصل ڪندس‪.‬‬ ‫‪ 23‬مون پنهنجي محااظن جي سردار اندرياس ۽ ارسٽيس کي موڪليو آهي ‪ -‬اهي ماڻهو جن کي مان تمام گهڻو احترام‬ ‫ڏيان ٿو ‪ -‬ته جيئن معاملو توهان جي اڳيان رکي ۽ توهان کي هڪ سؤ تول چاندي پيش ڪري‪ ،‬جيڪا منهنجي هديي‬ ‫لَ‪.‬‬ ‫جو پهريون ميوو آهي مندر ء‬ ‫لَ‪ ،‬قربانين ۽ ٻين مذهبي رسمن ء‬ ‫‪ 24‬جيڪڏهن توهان انهن معاملن ۾ پنهنجين خواهشن بابت مون کي لکندا‪ ،‬ته توهان مون تي وڏو احسان ڪندا ۽ مون‬ ‫کي دوستي جو هڪ نئون عهد ڏيندا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توهان جون سڀ خواهشون جلد کان جلد پوريون ڪيون وينديون‪.‬‬ ‫الوداع!‬ ‫‪ 25‬هن خط جو جواب اليعزر هن ريت ڏنو' ‪:‬عليزار سردار ڪاهن بادشاهه بطالموس کي سندس سچي دوست سلم‬ ‫موڪلي ٿو‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫‪ 26‬منهنجون سڀ کان وڌيڪ خواهشون توهان جي ۽ راڻي آرسينو‪ ،‬توهان جي ڀيڻ ۽ توهان جي ٻارن جي ڀلئي ء‬ ‫آهن‪.‬‬ ‫‪ 27‬مان پڻ ٺيڪ آهيان‪ .‬مون کي توهان جو خط مليو آهي ۽ توهان جي مقصد ۽ توهان جي نيڪ صلح کان تمام گهڻو‬ ‫خوش آهيان‪.‬‬ ‫لَ توهان جي عقيدت کان واقف‬ ‫‪ 28‬مون سڀني ماڻهن کي گڏ ڪيو ۽ انهن کي پڙهي ٻڌايو ته جيئن اهي اسان جي خدا ء‬ ‫ٿين‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 29‬مون انهن کي اهي پيال پڻ ڏيکاريا جيڪي اوهان موڪليا هئا‪ ،‬ويه سون جا ۽ ٽيه چاندي ءَ جا‪ ،‬پنج پيال ۽ وقف جي‬ ‫لَ سؤ ٽءنٽل چاندي‪.‬‬ ‫لَ ۽ هيڪل کي گهربل شين جي اراهمي ء‬ ‫ميز‪ ،‬۽ قربانين جي نذراني ء‬ ‫لَ اينڊرياس‪ ،‬جيڪو توهان جي سڀ کان وڌيڪ معزز نوڪرن مان هڪ آهي‪ ،‬۽ ارسٽيس‬ ‫‪ 30‬اهي تحفا مون ء‬ ‫اعلي اصولن ۽ نيڪ‬ ‫طراان‪ ،‬ٻئي سٺا ۽ سچا ماڻهو‪ ،‬پنهنجي سکيا جي لحاظ کان ممتاز‪ ،‬۽ هر طرح سان توهان جي‬ ‫ي‬ ‫مقصدن جا نمائندا ٿيڻ جي لئق‪ ،‬کڻي آيا هئا‪.‬‬ ‫شيَ‬ ‫‪ 31‬انهن ماڻهن مون کي توهان جو پيغام پهچايو ۽ مون کان توهان جي خط سان متفق جواب مليو‪ .‬مان هر ان‬ ‫ء‬ ‫سان متفق رهندس جيڪا توهان جي اائدي ۾ آهي جيتوڻيڪ توهان جي درخواست تمام غير معمولي آهي‪.‬‬ ‫‪ 32‬ڇو ته توهان اسان جي شهرين کي ڪيترن ئي طريقن سان عظيم ۽ ڪڏهن به نه وسارڻ وارا اائدا ڏنا آهن‪.‬‬ ‫‪ 33‬تنهن ڪري مون اوري طور تي توهان جي طراان‪ ،‬توهان جي ڀيڻ‪ ،‬توهان جي ٻارن ۽ توهان جي دوستن جي‬ ‫طراان قرباني پيش ڪئي‪ ،‬۽ سڀني ماڻهن دعا ڪئي ته توهان جا منصوبا مسلسل ڪامياب ٿين‪ ،‬۽ قادر مطلق خدا‬ ‫لَ اائديمند ثابت ٿئي ۽‬ ‫توهان جي بادشاهت کي عزت سان امن سان محفوظ رکي‪ ،‬۽ پاڪ قانون جو ترجمو توهان ء‬ ‫ڪاميابي سان ڪيو وڃي‪.‬‬ ‫‪ 34‬سڀني ماڻهن جي سامهون مون هر قبيلي مان ڇهه بزرگ چونڊيا‪ ،‬نيڪ ۽ سچا ماڻهو‪ ،‬۽ مون انهن کي اسان جي‬ ‫شريعت جي ڪاپي سان گڏ توهان ڏانهن موڪليو آهي‪.‬‬ ‫‪ 35‬اي نيڪ بادشاهه‪ ،‬اها هڪ مهرباني ٿيندي جيڪڏهن توهان هدايت ڪندا ته جيئن ئي قانون جو ترجمو مڪمل‬ ‫ٿيندو‪ ،‬ته ماڻهو اسان کي سلمتي ءَ سان واپس موڪليا ويندا‪ .‬الوداع!‬ ‫‪ 36‬بزرگن جا نال هيٺ ڏجن ٿا‪ :‬پهرين قبيلي مان‪ ،‬يوسف‪ ،‬حزقياه‪ ،‬زڪريا‪ ،‬يوحنا‪ ،‬حزقياه‪ ،‬اليشع‪.‬‬ ‫‪ 37‬ٻئي قبيلي مان يهوداه‪ ،‬شمعون‪ ،‬سموئيل‪ ،‬ايڊيوس‪ ،‬متيٿياس‪ ،‬ايسليمياس‪.‬‬ ‫‪ 38‬ٽئين قبيلي مان‪ ،‬نحميا‪ ،‬جوزف‪ ،‬ٿيوڊوسيس‪ ،‬بيسس‪ ،‬اورنياس‪ ،‬ڊڪيس‪.‬‬ ‫‪ 39‬چوٿين قبيلي مان‪ ،‬جونٿن‪ ،‬ابريس‪ ،‬اليشع‪ ،‬حنانياس‪ ،‬چابرياس‪...‬‬ ‫عيسي‪ ،‬سبطائي‪ ،‬شمعون‪ ،‬لوي‪.‬‬ ‫‪ 40‬پنجين قبيلي مان‪ ،‬اسحاق‪ ،‬يعقوب‪،‬‬ ‫ي‬ ‫‪ 41‬ڇهين قبيلي مان‪ ،‬يهوداه‪ ،‬يوسف‪ ،‬شمعون‪ ،‬زڪريا‪ ،‬سموئيل‪ ،‬سليماس‪.‬‬ ‫‪ 42‬ستين قبيلي مان‪ ،‬سبطائي‪ ،‬صدقياه‪ ،‬يعقوب‪ ،‬اسحاق‪ ،‬يسعياه‪ ،‬نٿائي‪.‬‬ ‫عيسي‪ ،‬ٿيوڊوٽس‪ ،‬يوحنا‪ ،‬جونٿن‪.‬‬ ‫‪ 43‬اٺين قبيلي مان‪ ،‬ٿيوڊوسيس‪ ،‬جيسن‪،‬‬ ‫ي‬ ‫‪ 44‬نائين قبيلي مان‪ ،‬ٿيفيلس‪ ،‬ابراهيم‪ ،‬ارساموس‪ ،‬جيسن‪ ،‬اينڊيمياس‪ ،‬ڊينيئل‪.‬‬ ‫‪ 45‬ڏهين قبيلي مان‪ ،‬يرمياه‪ ،‬اليعزر‪ ،‬زڪريا‪ ،‬بناس‪ ،‬اليشع‪ ،‬دتهائي‪.‬‬ ‫‪ 46‬يارهين قبيلي مان‪ ،‬سموئيل‪ ،‬يوسف‪ ،‬يهودا‪ ،‬جوناتس‪ ،‬چابو‪ ،‬دوسيٿيس‪.‬‬ ‫‪ 47‬ٻارهين قبيلي مان‪ ،‬ايسيلس‪ ،‬يوحنا‪ ،‬ٿيوڊوسيس‪ ،‬ارساموس‪ ،‬ابيٽس‪ ،‬ايزيڪيل‪.‬‬ ‫‪ 48‬اهي ڪءل ٻاهتر هئا‪ .‬اءليعزر ۽ سندس دوستن بادشاهه جي خط جو جواب اهڙو ڏنو‪.‬‬ ‫باب ‪3‬‬

‫جنهن ۾ سڀ کان وڌيڪ شاندار ۽ خوبصورت ٽيبل بيان ڪئي وئي آهي جيڪا ڪڏهن به تيار ڪئي وئي آهي‪ .‬ان کان‬ ‫علوه ٻيا امير تحفا‪ ،‬مصر ۾ تازين کوٽائي جي روشني ۾ دلچسپ‪.‬‬ ‫‪ 1‬هاڻي مان پنهنجو واعدو پورو ڪندس ۽ ان جي ڪمن جي وضاحت ڏيندس‪.‬‬ ‫‪ 2‬اهي غير معمولي مهارت سان ٺاهيا ويا هئا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته بادشاهه ڪو به خرچ نه ڪيو ۽ ذاتي طور تي مزدورن جي‬ ‫نگراني انفرادي طور تي ڪندو هو‪.‬‬ ‫‪ 3‬تنهن ڪري اهي ڪم جي ڪنهن به حصي ۾ ڪوتاهي يا لپرواهي سان ختم نه ڪري سگهيا‪.‬‬ ‫‪ 4‬سڀ کان پهريان مان توهان کي ٽيبل جي وضاحت ڏيندس‪.‬‬ ‫‪ 5‬بادشاهه کي پريشاني هئي ته هي ڪم غير معمولي طور تي وڏي سائيز جو هجي‪ ،‬۽ هن يروشلم جي مندر ۾ اڳ ۾ ئي‬ ‫موجود ميز جي سائيز جي حوالي سان علئقي جي يهودين کان پڇا ڳاڇا ڪئي‪.‬‬ ‫‪ 6‬۽ جڏهن انهن ماپون بيان ڪيون‪ ،‬ته هن پڇيو ته ڇا هو هڪ وڏو ڍانچو ٺاهي سگهي ٿو‪.‬‬ ‫لَ ڪجهہ بہ نہ آهي‪.‬‬ ‫‪ 7‬۽ ڪجهہ ڪاهنن ۽ ٻين يهودين جواب ڏنو تہ کيس روڪڻ ء‬ ‫لَ‬ ‫لَ بيچين هو‪ ،‬پر هن کي شڪ هو ته اهو مندر جي خدمتن ء‬ ‫‪ 8‬۽ هن چيو ته هو ان کي پنج ڀيرا سائيز ۾ ٺاهڻ ء‬ ‫بيڪار ثابت نه ٿئي‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 9‬هو چاهيندو هو ته سندس نذرانو صرف مندر ۾ نه رکيو وڃي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو کيس تمام گهڻي خوشي ڏئي ها‬ ‫جيڪڏهن اهي ماڻهو جن جو ارض هو ته مناسب قربانيون پيش ڪن‪ ،‬اهي ان ميز تي صحيح طريقي سان ڪري‬ ‫سگهن ها جيڪا هن ٺاهي هئي‪.‬‬ ‫‪ 10‬هن اهو نه سمجهيو ته اهو سون جي کوٽ سبب هو جو اڳئين ميز ننڍي سائيز جي ٺاهي وئي هئي‪ ،‬پر هن چيو ته‬ ‫ڪو سبب هو جو اهو هن ماپ جو ٺاهيو ويو هو‪.‬‬ ‫‪ 11‬ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن حڪم ڏنو وڃي ها ته وسيلن جي کوٽ نه هجي ها‪.‬‬ ‫‪ 12‬تنهن ڪري اسان کي حد کان وڌيڪ نه وڃڻ گهرجي ۽ نه ئي مناسب حد کان ٻاهر وڃڻ گهرجي‪.‬‬ ‫اعلي‬ ‫‪ 13‬ساڳئي وقت هن انهن کي حڪم ڏنو ته ان جي سڀني قسمن جي خدمت ۾ زور ڀريو وڃي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هو تمام‬ ‫ي‬ ‫تصورن جو ماڻهو هو ۽ اطرت هن کي هڪ تيز تخيل سان نوازيو هو جنهن هن کي ان ظهور کي تصوير ڏيڻ جي‬ ‫قابل بڻايو جيڪو مڪمل ٿيل ڪم پاران پيش ڪيو ويندو‪.‬‬ ‫شيَ کي ممڪن حد تائين‬ ‫‪ 14‬هن اهو به حڪم ڏنو ته جتي يهودي صحيفن ۾ ڪا به هدايت نه هئي‪ ،‬اتي هر‬ ‫ء‬ ‫خوبصورت بڻايو وڃي‪.‬‬ ‫‪ 15‬جڏهن اهڙيون هدايتون ڏنيون ويون‪ ،‬ته انهن تي خط تائين عمل ڪيو وڃي‪.‬‬ ‫‪ 16‬انهن ميز کي ٻہ هٿ ڊگهو‪ ،‬هڪ هٿ ويڪرو ۽ ڏيڍ هٿ اوچو خالص سون مان ٺاهيو‪.‬‬ ‫‪ 17‬جيڪو مان بيان ڪري رهيو آهيان اهو ڪنهن ٻئي بنياد تي رکيل پتلي سون نه هو‪ ،‬پر سڄو ڍانچو هڪ ٻئي سان‬ ‫ڳنڍجي ويلڊ ٿيل وڏي سون جو هو‪.‬‬ ‫‪ 18‬۽ انهن ان جي چوڌاري هڪ هٿ ويڪرو ڪنارو ٺاهيو‪.‬‬ ‫‪ 19‬۽ اتي موج جي ڪم جو هڪ هار هو‪ ،‬جيڪو رسي جي صورت ۾ رليف ۾ اءڪريل هو‪ ،‬ان جي ٽن پاسن تي‬ ‫شاندار طريقي سان ٺهيل هو‪.‬‬ ‫‪ 20‬ڇاڪاڻ ته اهو ٽڪنڊي شڪل جو هو ۽ ڪم جو انداز هر هڪ پاسي بلڪل ساڳيو هو‪ ،‬تنهن ڪري جنهن به پاسي‬ ‫انهن کي ڦيرايو ويندو هو‪ ،‬اهي ساڳيو ڏيک پيش ڪندا هئا‪.‬‬ ‫‪ 21‬سرحد جي هيٺان ٻنهي پاسن مان‪ ،‬جيڪو ميز تي لهي ويو هو‪ ،‬اهو ڪم جو هڪ تمام خوبصورت ٽڪرو هو‪ ،‬پر‬ ‫اهو ٻاهريون پاسو هو جيڪو تماشائي جي نظر کي متوجهه ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 22‬هاڻي ٻنهي پاسن جو مٿئين ڪنارو‪ ،‬مٿي هجڻ ڪري‪ ،‬تيز هو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته‪ ،‬جيئن اسان چيو آهي‪ ،‬ڪنارو ٽي پاسا‬ ‫هو‪ ،‬ڪنهن به نقطي نظر کان ڪو ان جي ويجهو آيو‪.‬‬ ‫‪ 23‬۽ اءڀريل تار جي ڪم جي وچ ۾ ان تي قيمتي پٿرن جا پرت هئا‪ ،‬۽ اهي هڪ ٻئي سان هڪ بي مثال انڪارانه‬ ‫اوزار سان ڳنڍيل هئا‪.‬‬ ‫سوئين سان لڳل هئا جيڪي پٿرن ۾ سوراخن ۾ داخل ڪيون ويون هيون‪.‬‬ ‫‪ 24‬حفاظت جي خاطر اهي سڀ سون جي ء‬ ‫‪ 25‬پاسن کان انهن کي مضبوطي ءَ سان جهليو ويو هو‪.‬‬ ‫‪ 26‬ميز جي چوڌاري ڪنڊ جي حصي تي‪ ،‬جيڪو مٿي جهڪيل هو ۽ اکين سان ملندو هو‪ ،‬قيمتي پٿرن ۾ انڊن جو هڪ‬ ‫نمونو ٺاهيو ويو هو‪ ،‬جيڪو بانسري واري امدادي ڪم جي هڪ مسلسل ٽڪري سان تفصيل سان اءڪريل هو‪ ،‬سڄي‬ ‫ميز جي چوڌاري هڪ ٻئي سان ويجهي سان ڳنڍيل هو‪.‬‬ ‫لَ ترتيب ڏنل هئا‪ ،‬انڪارن هڪ تاج ٺاهيو جنهن ۾ هر قسم‬ ‫‪ 27‬۽ پٿرن جي هيٺان جيڪي انڊن جي نمائندگي ڪرڻ ء‬ ‫جا ميوا هئا‪ ،‬جنهن جي چوٽي تي انگورن جا ءگڇا ۽ اناج جا ڪن‪ ،‬کجور ۽ سيب‪ ،‬۽ انار ۽ ان جهڙا‪ ،‬نمايان طور تي‬ ‫ترتيب ڏنل هئا‪.‬‬ ‫‪ 28‬اهي ميوا قيمتي پٿرن مان ٺهيل هئا‪ ،‬ساڳي رنگ جا ميوا پاڻ هئا ۽ انهن کي ميز جي سڀني پاسن کان سون جي پٽي‬ ‫سان ڳنڍيو ويو هو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫پوَ‪ ،‬هيٺان قيمتي پٿرن ۾ انڊن جو ٻيو نمونو‪ ،‬۽ ٻيو بانسري ۽ اڪر جو ڪم داخل ڪيو‬ ‫‪ 29‬۽ ميوي جو تاج لڳائڻ کان ء‬ ‫لَ موج جو‬ ‫ويو‪ ،‬ته جيئن ميز جي ٻنهي پاسن کي مالڪن جي خواهش مطابق استعمال ڪري سگهجي ۽ انهي ءَ سبب ء‬ ‫ڪم ۽ ڪنڊ کي ميز جي پيرن تائين وڌايو ويو‪.‬‬ ‫‪ 30‬انهن ميز جي پوري ويڪر هيٺان هڪ وڏي پليٽ ٺاهي ۽ ان کي چئن آڱرين ٿلهي تي لڳايو‪ ،‬ته جيئن پير ان ۾‬ ‫داخل ٿي سگهن‪ ،‬۽ انهن کي لنچن پنن سان مضبوطي ءَ سان پڪڙيو ويو جيڪي ڪنڊ جي هيٺان ساکٽ ۾ لڳل هئا‪ ،‬ته‬ ‫جيئن ماڻهو ميز جي ڪنهن به پاسي کي پسند ڪن‪ ،‬استعمال ڪري سگهجي‪.‬‬ ‫‪ 31‬اهڙي ءَ طرح اهو واضح ٿي ويو ته ڪم ڪنهن به طرح استعمال ٿيڻ جو ارادو هو‪.‬‬ ‫سليماني پڻ ۽‬ ‫‪ 32‬ميز تي ئي انهن هڪ 'مينڊر' اءڪريو هو‪ ،‬جنهن جي وچ ۾ قيمتي پٿر بيٺل هئا‪ ،‬ياقوت‪ ،‬زمرد ۽ هڪ ء‬ ‫ٻيا ڪيترائي قسم جا پٿر جيڪي خوبصورتي ءَ ۾ شاندار هئا‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 33‬۽ 'مينڊر' جي ڀرسان هڪ شاندار نيٽ ورڪ رکيل هو‪ ،‬جنهن جي ڪري ميز جو مرڪز هڪ رومبائيڊ شڪل ۾‬ ‫نظر آيو‪ ،‬۽ ان تي هڪ ڪرسٽل ۽ امبر‪ ،‬جيئن ان کي سڏيو ويندو آهي‪ ،‬ٺاهيو ويو هو‪ ،‬جنهن ڏسندڙن تي هڪ بي مثال‬ ‫تاثر پيدا ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 34‬انهن ميز جي پيرن کي سوسن جي گلن جهڙا مٿا ٺاهيا‪ ،‬ايتري قدر جو اهي ميز جي هيٺان سوسن جهڪيل نظر آيا‪،‬‬ ‫۽ جيڪي حصا نظر اچي رهيا هئا سي پنن جي نمائندگي ڪندا هئا جيڪي سڌا بيٺا هئا‪.‬‬ ‫‪ 35‬زمين تي پير جو بنياد هڪ ياقوت تي مشتمل هو ۽ ان جي چوڌاري هڪ هٿ ويڪر اوچائي هئي‪.‬‬ ‫‪ 36‬اهو ءجتي وانگر هو ۽ اٺ آڱريون ويڪرو هو‪.‬‬ ‫‪ 37‬ان تي پير جو سڄو ٽڪرو رکيل هو‪.‬‬ ‫‪ 38‬۽ انهن پير کي پٿر مان نڪرندڙ آئيوي وانگر ظاهر ڪيو‪ ،‬جيڪو اڪانٿس سان گڏ ٿيل هو ۽ هڪ انگورن جي‬ ‫انگورن سان گهريل هو جيڪو ان کي انگورن جي ءگڇن سان گهيرو ڪيو هو‪ ،‬جيڪي پٿرن ۾ ڪم ڪيا ويا هئا‪ ،‬پير‬ ‫جي چوٽي تائين‪.‬‬ ‫شيَ ايتري مهارت سان ٺاهي ۽ اٽ ڪئي وئي هئي‪ ،‬۽ اهڙي‬ ‫‪ 39‬سڀئي چارئي پير ساڳئي انداز ۾ ٺاهيا ويا هئا‪ ،‬۽ هر‬ ‫ء‬ ‫قابل ذڪر مهارت ۽ علم کي اطرت سان سچو بڻائڻ تي خرچ ڪيو ويو هو‪ ،‬جو جڏهن هوا کي هوا جي هڪ‬ ‫شيَ کي اصل حقيقت سان مطابقت ڏيڻ‬ ‫جهونڪي سان هليو ويندو هو‪ ،‬ته پنن کي حرڪت ڏني ويندي هئي‪ ،‬۽ هر‬ ‫ء‬ ‫لَ ٺاهيو ويندو هو جيڪا اها نمائندگي ڪندي هئي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 40‬۽ انهن ميز جي چوٽي کي ٽن حصن ۾ ٺاهيو جيئن هڪ ٽيپٽيڪون‪ ،‬۽ اهي ڪم جي سڄي ويڪر سان اهڙي طرح‬ ‫لڳل ۽ ڪنگڻ سان گڏ هئا‪ ،‬جو جوڑوں جو ميلپ نظر نه ٿي سگهيو ۽ نه ئي نظر اچي سگهيو‪.‬‬ ‫‪ 41‬ميز جي ٿولهه اڌ هٿ کان گهٽ نه هئي‪ ،‬تنهن ڪري سڄي ڪم تي ڪيترائي ٽيلنٽ خرچ ٿيا هوندا‪.‬‬ ‫‪ 42‬ڇاڪاڻ ته بادشاهه ان جي سائيز ۾ اضااو ڪرڻ نه چاهيو‪ ،‬تنهن ڪري هن تفصيلن تي ساڳي رقم خرچ ڪئي‬ ‫جيڪا جيڪڏهن ميز وڏي سائيز جي هجي ها ته گهربل هجي ها‪.‬‬ ‫شيَ سندس منصوبي مطابق مڪمل ڪئي وئي‪ ،‬هڪ تمام شاندار ۽ قابل ذڪر انداز ۾‪ ،‬بي مثال ان ۽ بي‬ ‫‪ 43‬۽ هر‬ ‫ء‬ ‫مثال خوبصورتي سان‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 44‬ملئي پيالن مان‪ ،‬ٻه سون ۾ ٺهيل هئا‪ ،‬۽ بنياد کان وچ تائين ترازو جي نموني ۾ رليف ورڪ سان اڪريل هئا‪ ،‬۽‬ ‫ترازو جي وچ ۾ قيمتي پٿر وڏي انڪارانه مهارت سان لڳايا ويا هئا‪.‬‬ ‫پوَ هڪ هٿ اوچو 'مينڊر' هو‪ ،‬جنهن جي مٿاڇري تي ڪيترن ئي رنگن جي قيمتي پٿرن مان ٺهيل هئي‪ ،‬جيڪا‬ ‫‪ 45‬ء‬ ‫عظيم انڪارانه ڪوشش ۽ خوبصورتي ڏيکاري ٿي‪.‬‬ ‫‪ 46‬ان تي هڪ نقش نگار هو‪ ،‬جيڪو رومبس جي شڪل ۾ ٺهيل هو‪ ،‬هڪ جال وانگر نظر آيو ۽ بلڪل ڪناري‬ ‫تائين پهتو هو‪.‬‬ ‫‪ 47‬وچ ۾‪ ،‬ننڍيون ڍالون جيڪي مختلف قيمتي پٿرن مان ٺهيل هيون‪ ،‬متبادل طور تي رکيل هيون‪ ،‬۽ مختلف قسمن‬ ‫جون‪ ،‬گهٽ ۾ گهٽ چار آڱريون ويڪريون نه هيون‪ ،‬انهن جي ظاهر جي خوبصورتي کي وڌايو‪.‬‬ ‫‪ 48‬ڪناري جي چوٽي ءَ تي گلن جي گلن جو سينگار هو‪ ،‬۽ چوڌاري انگورن جا ڳوڙها اءڪريل هئا‪.‬‬ ‫پوَ سون جي پيالن جي تعمير اهڙي هئي‪ ،‬۽ انهن ۾ هر هڪ ۾ ٻن کان وڌيڪ ارڪن رکيل هئا‪.‬‬ ‫‪ 49‬ء‬ ‫لَ‬ ‫‪ 50‬چاندي ءَ جي ٿانون جي مٿاڇري هموار هئي‪ ،‬۽ شاندار طور تي اهڙي طرح ٺاهيا ويا هئا ڄڻ ته اهي عينڪ ء‬ ‫شيَ جيڪا انهن جي ويجهو آندي وئي هئي اها آئيني کان به وڌيڪ واضح طور تي ظاهر ٿي‬ ‫هئا‪ ،‬تنهن ڪري هر‬ ‫ء‬ ‫رهي هئي‪.‬‬ ‫‪ 51‬پر اهو حقيقي تاثر بيان ڪرڻ ناممڪن آهي جيڪو انهن ان پارن جي ذهن تي پيدا ٿيو جڏهن اهي مڪمل ٿي ويا‪.‬‬ ‫پوَ‬ ‫‪ 52‬ڇاڪاڻ ته‪ ،‬جڏهن اهي برتن مڪمل ڪيا ويا ۽ هڪ ٻئي سان گڏ رکيا ويا‪ ،‬پهرين هڪ چاندي جو پيالو ۽ ء‬ ‫پوَ ٻيو سون‪ ،‬انهن جيڪو ڏيک پيش ڪيو اهو بلڪل ناقابل بيان آهي‪ ،‬۽ جيڪي انهن‬ ‫پوَ ٻيو چاندي‪ ،‬۽ ء‬ ‫هڪ سون‪ ،‬ء‬ ‫لَ آيا هئا اهي شاندار نظارو ۽ دلڪش نظارو ڏسي پاڻ کي ڦاڙي نه سگهيا‪.‬‬ ‫کي ڏسڻ ء‬ ‫‪ 53‬تماشي مان پيدا ٿيندڙ تاثر مختلف قسمن جا هئا‪.‬‬ ‫‪ 54‬جڏهن ماڻهن سون جي ٿانون ڏانهن ڏٺو‪ ،‬۽ انهن جي ذهنن ڪاريگري جي هر تفصيل جو مڪمل جائزو ورتو‪ ،‬ته‬ ‫انهن جا روح حيرت سان خوش ٿي ويا‪.‬‬ ‫‪ 55‬وري جڏهن هڪ ماڻهو پنهنجي نظر چاندي ءَ جي ٿانون ڏانهن ڪرڻ چاهيندو هو‪ ،‬جيئن اهي سندس سامهون بيٺا‬ ‫جاَ جي چوڌاري روشني سان چمڪڻ لڳي جتي هو بيٺو هو‪ ،‬۽ ڏسندڙن کي اڃا به وڌيڪ خوشي‬ ‫هئا‪ ،‬ته هر‬ ‫شيَ ان ء‬ ‫ء‬ ‫ڏني‪.‬‬ ‫‪ 56‬تنهنڪري ڪمن جي انڪارانه خوبصورتي کي بيان ڪرڻ واقعي ناممڪن آهي‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 57‬سون جا پيال انهن جي وچ ۾ انگورن جي هارن سان اءڪريل هئا‪.‬‬ ‫‪ 58‬۽ ءرمن جي چوڌاري انهن امدادي ڪم ۾ آئيوي‪ ،‬ميرٽل ۽ زيتون جو هار ٺاهيو ۽ ان ۾ قيمتي پٿر لڳايا‪.‬‬ ‫شيَ کي بادشاهه جي عظمت جي لئق‬ ‫‪ 59‬امدادي ڪم جا ٻيا حصا انهن مختلف نمونن ۾ ڪيا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن هر‬ ‫ء‬ ‫طريقي سان مڪمل ڪرڻ کي اعزاز جو مقام بڻايو‪.‬‬ ‫‪ 60‬هڪ لفظ ۾ اهو چئي سگهجي ٿو ته نه ته بادشاهه جي خزاني ۾ ۽ نه ئي ڪنهن ٻئي ۾‪ ،‬اهڙا ڪم نه هئا جيڪي‬ ‫قيمتي يا انڪارانه مهارت ۾ انهن جي برابر هجن‪.‬‬ ‫لَ عزت حاصل‬ ‫‪ 61‬ڇاڪاڻ ته بادشاهه انهن تي ٿورو به غور نه ڪيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هو پنهنجي ڊزائن جي شانداري ءَ ء‬ ‫ڪرڻ پسند ڪندو هو‪.‬‬ ‫‪ 62‬ڇاڪاڻ ته هو اڪثر ڪري پنهنجي سرڪاري ڪم کي نظرانداز ڪندو هو‪ ،‬۽ انڪارن سان گڏ پنهنجي پريشاني‬ ‫شيَ کي اهڙي طريقي سان مڪمل ڪن جيڪا ان جڳهه جي لئق هجي جتي تحفا موڪليا‬ ‫۾ گذاريندو هو ته اهي هر‬ ‫ء‬ ‫وڃن‪.‬‬ ‫‪ 63‬تنهن ڪري سڀ ڪجهه وڏي پيماني تي ڪيو ويو‪ ،‬اهڙي طرح جيڪو بادشاهه جي لئق هو جيڪو تحفا‬ ‫موڪليندو هو ۽ وڏي پادري جي‪ ،‬جيڪو ملڪ جو حاڪم هو‪.‬‬ ‫‪ 64‬قيمتي پٿرن جو ڪو به ٽولو نه هو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته گهٽ ۾ گهٽ پنج هزار استعمال نه ٿيا هئا ۽ اهي سڀ وڏي سائيز جا‬ ‫هئا‪.‬‬ ‫‪ 65‬سڀ کان وڌيڪ غير معمولي انڪارانه مهارت استعمال ڪئي وئي‪ ،‬تنهنڪري پٿرن ۽ ڪاريگري جي قيمت سون‬ ‫جي قيمت کان پنج ڀيرا وڌيڪ هئي‪.‬‬ ‫باب ‪4‬‬

‫قرباني ءَ جون واضح تفصيلون‪ .‬پادرين جي بي عيب درستگي قابل ذڪر آهي‪ .‬هڪ وحشي ننگا ناچ‪ .‬مندر ۽ ان جي‬ ‫پاڻي جي ڪمن جو بيان‪.‬‬ ‫‪ 1‬مون توهان کي تحفن جي هي وضاحت ڏني آهي ڇاڪاڻ ته مون سمجهيو ته اهو ضروري هو‪.‬‬ ‫‪ 2‬داستان ۾ ايندڙ نقطو اسان جي ايليزار جي سفر جو احوال آهي‪ ،‬پر سڀ کان پهريان مان توهان کي سڄي ملڪ جو‬ ‫بيان ڏيندس‪.‬‬ ‫‪3‬جڏهن اسين يهودين جي ملڪ ۾ پهتاسين ته اسان اهو شهر ڏٺو جيڪو سڄي يهوديه جي وچ ۾ هڪ وڏي اوچائي جبل‬ ‫جي چوٽي ءَ تي واقع هو‪.‬‬ ‫‪ 4‬چوٽي ءَ تي مندر پنهنجي پوري شان و شوڪت سان ٺهيل هو‪.‬‬ ‫‪ 5‬ان جي چوڌاري ٽن ڀتين سان گهريل هئي جيڪي ستر هٿ کان وڌيڪ اوچيون هيون ۽ ڊيگهه ۽ ويڪر عمارت جي‬ ‫بناوت جي مطابق هئي‪.‬‬ ‫‪ 6‬سڀئي عمارتون هڪ اهڙي شان ۽ شوڪت سان نمايان هيون جيڪي بي مثال هيون‪.‬‬ ‫‪ 7‬اهو واضح هو ته دروازي ۽ ان کي دروازي جي چوڪن سان ڳنڍڻ وارين بندشن ۽ ءلنٽل جي استحڪام تي ڪو به‬ ‫خرچ نه ڪيو ويو هو‪.‬‬ ‫‪ 8‬پردي جو انداز پڻ مڪمل طور تي داخل جي تناسب سان هو‪.‬‬ ‫‪ 9‬هوا جي زور جي ڪري ان جو ڪپڙو مسلسل حرڪت ۾ هو‪ ،‬۽ جيئن ته هي حرڪت هيٺان کان منتقل ٿي رهي‬ ‫هئي ۽ پردو پنهنجي بلند ترين حد تائين ٻاهر نڪري رهيو هو‪ ،‬اهو هڪ خوشگوار نظارو پيش ڪري رهيو هو جنهن‬ ‫کان ڪو ماڻهو مشڪل سان پاڻ کي هٽائي سگهي ٿو‪.‬‬ ‫جاَ ۽ ان تي باهه سان ساڙيل ساڙيل قربانين جي مطابق هئي‪ ،‬۽ ان تائين پهچڻ جو‬ ‫‪ 10‬قربان گاهه جي تعمير انهي ءَ ء‬ ‫طريقو به ساڳئي پيماني تي هو‪.‬‬ ‫لَ آساني ءَ سان ترتيب ڏنو ويو هو‪ ،‬۽ خدمت ڪندڙ‬ ‫‪ 11‬ان تائين هڪ بتدريج لڙو هو‪ ،‬جيڪو شراات جي مقصد ء‬ ‫پادرين کي لينن جا ڪپڙا پهريل هئا‪ ،‬انهن جي ٽڪن تائين‪.‬‬ ‫‪ 12‬مندر اوڀر طرف ءمنهن رکي ٿو ۽ ان جي پٺي اولهه طرف آهي‪.‬‬ ‫‪ 13‬سڄو ارش پٿرن سان پڪو ڪيو ويو آهي ۽ مقرر ڪيل جڳهن تائين هيٺ لهي ويو آهي‪ ،‬ته جيئن قربانين مان رت‬ ‫لَ پاڻي پهچايو وڃي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته عيد جي ڏينهن تي اتي ڪيترائي هزار جانور قربان ڪيا ويندا آهن‪.‬‬ ‫ڌوئڻ ء‬ ‫‪ 14‬۽ پاڻي جو هڪ اڻ کٽ ذريعو آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هڪ قدرتي چشمو مندر جي علئقي مان وهي ٿو‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 15‬ان کان علوه‪ ،‬جيئن انهن مون کي ٻڌايو‪ ،‬مندر جي چوڌاري پنج ارلنگ جي مفاصلي تي‪ ،‬زمين هيٺان شاندار ۽‬ ‫ناقابل بيان حوض آهن‪ ،‬۽ انهن مان هر هڪ ۾ بيشمار پائپ آهن ته جيئن مختلف وهڪرا گڏجي ملن‪.‬‬ ‫‪ 16‬۽ انهن سڀني کي هيٺان ۽ ڀتين تي سيسي سان مضبوط ڪيو ويو هو‪ ،‬۽ انهن جي مٿان پلستر جو هڪ وڏو مقدار‬ ‫وڇايو ويو هو‪ ،‬۽ ڪم جو هر حصو تمام احتياط سان ڪيو ويو هو‪.‬‬ ‫سواَ انهن جي جيڪي‬ ‫لَ ڪيترائي سوراخ آهن جيڪي سڀني کي نظر نه ٿا اچن‬ ‫ء‬ ‫‪ 17‬قربان گاهه جي بنياد تي پاڻي ءَ ء‬ ‫خدمت ۾ مصروف آهن‪ ،‬تنهن ڪري قربانين جو سمورو رت جيڪو وڏي مقدار ۾ گڏ ڪيو ويندو آهي‪ ،‬اک ڇنڀڻ ۾‬ ‫ڌوئي ويندو آهي‪.‬‬ ‫‪ 18‬ذخيرن جي ڪردار جي حوالي سان منهنجو اهو ئي رايو آهي ۽ هاڻي مان توهان کي ڏيکاريندس ته ان جي تصديق‬ ‫ڪيئن ٿي‪.‬‬ ‫جاَ تي هيٺ ڏسڻ ۽‬ ‫‪ 19‬اهي مون کي شهر کان ٻاهر چئن ارلنگ کان وڌيڪ پري وٺي ويا ۽ مون کي هڪ خاص ء‬ ‫پاڻي جي ملڻ جي شور کي ٻڌڻ جو حڪم ڏنو‪ ،‬ته جيئن مون کي ذخيرن جي وڏي سائيز ظاهر ٿي‪ ،‬جيئن اڳ ۾ ئي‬ ‫اشارو ڪيو ويو آهي‪.‬‬ ‫لَ بي مثال آهي‪.‬‬ ‫‪ 20‬پادرين جي خدمت هر لحاظ کان پنهنجي جسماني برداشت ۽ پنهنجي منظم ۽ خاموش خدمت ء‬ ‫‪21‬ڇالَ ⁠جو اهي سڀ پاڻمرادو ڪم ڪن ٿا‪ ،‬جيتوڻيڪ ان ۾ گهڻي تڪليف ڏيندڙ ڪوشش شامل آهي‪ ،‬۽ هر هڪ‬ ‫ء‬ ‫کي هڪ خاص ڪم سونپيو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 22‬خدمت بغير ڪنهن رڪاوٽ جي جاري رهي ٿي ‪ -‬ڪجهه ڪاٺ اراهم ڪن ٿا‪ ،‬ٻيا تيل‪ ،‬ٻيا ڪڻڪ جو مٺو اٽو‪،‬‬ ‫لَ گوشت جا ٽڪرا آڻين ٿا‪ ،‬جيڪي هڪ شاندار‪ ،‬طاقت جو مظاهرو ڪن‬ ‫ٻيا مصالحا؛ ٻيا وري ساڙڻ واري قرباني ء‬ ‫ٿا‪.‬‬ ‫ڪلون کان وڌيڪ هوندو‬ ‫‪ 23‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اهي ٻن هٿن سان گابي جي عضون کي کڻندا آهن‪ ،‬هر هڪ جو وزن ٻن‬ ‫ء‬ ‫جاَ‬ ‫جاَ تي اڇلئيندا آهن ۽ انهن کي صحيح ء‬ ‫آهي‪ ،‬۽ انهن کي هر هٿ سان شاندار طريقي سان قربان گاه جي مٿاهين ء‬ ‫تي رکڻ کان ڪڏهن به نه وساريندا آهن‪.‬‬ ‫‪ 24‬ساڳي ءَ طرح رڍن ۽ ٻڪرين جا ٽڪرا به پنهنجي وزن ۽ ٿلهي جي لحاظ کان شاندار آهن‪.‬‬ ‫‪ 25‬جن جو ڪم اهو آهي‪ ،‬اهي هميشه اهڙا جانور چونڊيندا آهن جيڪي بي عيب ۽ خاص طور تي ٿلها هجن‪ ،‬۽ اهڙي‬ ‫طرح قرباني جيڪا مون بيان ڪئي آهي‪ ،‬پوري ڪئي ويندي آهي‪.‬‬ ‫جاَ رکيل آهي‪ ،‬جتي اهي ماڻهو ويهندا آهن جيڪي ڪم کان اارغ هوندا آهن‪.‬‬ ‫لَ هڪ خاص ء‬ ‫لَ آرام ڪرڻ ء‬ ‫‪ 26‬انهن ء‬ ‫لَ تيار آهن‪ ،‬اهي‬ ‫‪ 27‬جڏهن هي ٿيندو‪ ،‬اهي جيڪي اڳ ۾ ئي آرام ڪري چڪا آهن ۽ پنهنجو ڪم ٻيهر شروع ڪرڻ ء‬ ‫پاڻمرادو اٿي کڙا ٿيندا آهن ڇاڪاڻ ته قربانين جي انتظام جي حوالي سان ڪو به حڪم ڏيڻ وارو ناهي‪.‬‬ ‫‪ 28‬مڪمل خاموشي ڇانيل آهي ته جيئن ڪو به تصور ڪري سگهي ته اتي هڪ به ماڻهو موجود نه هو‪ ،‬جيتوڻيڪ‬ ‫اصل ۾ ست سؤ ماڻهو ڪم ۾ مصروف آهن‪ ،‬انهن کان علوه جيڪي قربانيون پيش ڪرڻ ۾ مصروف آهن‪.‬‬ ‫‪ 29‬سڀ ڪجهه احترام سان ۽ عظيم خدا جي لئق طريقي سان ڪيو ويندو آهي‪.‬‬ ‫‪ 30‬اسان تمام گهڻو حيران ٿياسين‪ ،‬جڏهن اسان اليعزر کي خدمت ۾ مصروف ڏٺو‪ ،‬سندس لباس جي انداز تي‪ ،‬۽ سندس‬ ‫ظاهر جي شان‪ ،‬جيڪا هن جي پوشاڪ ۽ سندس جسم تي قيمتي پٿرن مان ظاهر ٿي رهي هئي‪.‬‬ ‫‪ 31‬ڪپڙن تي سون جون گهنٽيون هيون جيڪي سندس پيرن تائين پهتيون هيون‪ ،‬هڪ خاص قسم جو سر ڏئي رهيون‬ ‫هيون‪ ،‬۽ انهن جي ٻنهي پاسن تي انار هئا جن تي هڪ شاندار رنگ جا مختلف قسم جا گل هئا‪.‬‬ ‫‪ 32‬هن کي شاندار خوبصورتي جي هڪ پٽي سان ڍڪيل هو‪ ،‬جيڪو تمام خوبصورت رنگن ۾ ٺهيل هو‪.‬‬ ‫‪ 33‬سندس سيني تي خدا جو ڪلم هو‪ ،‬جيئن ان کي سڏيو ويندو آهي‪ ،‬جنهن تي ٻارهن پٿر‪ ،‬مختلف قسمن جا‪ ،‬سون‬ ‫سان گڏ جڙيل هئا‪ ،‬جن تي قبيلي جي اڳواڻن جا نال لکيل هئا‪ ،‬انهن جي اصلي ترتيب مطابق‪ ،‬هر هڪ ناقابل بيان انداز‬ ‫۾ پنهنجي مخصوص رنگ ۾ چمڪي رهيو هو‪.‬‬ ‫‪ 34‬سندس مٿي تي هڪ تاج پهريل هو‪ ،‬جيئن ان کي سڏيو ويندو آهي‪ ،‬۽ ان تي سندس پيشاني جي وچ ۾ هڪ بي مثال‬ ‫پگڙي هئي‪ ،‬شاهي تاج جيڪو شان سان ڀريل هو ۽ خدا جو نالو سون جي پليٽ تي مقدس اکرن ۾ لکيل هو‪ ...‬ڇاڪاڻ‬ ‫ته هن کي عبادت ۾ انهن نشانن کي پائڻ جي لئق سمجهيو ويو هو‪.‬‬ ‫‪ 35‬انهن جي ظاهر ٿيڻ سان اهڙي حيرت ۽ مونجهارو پيدا ٿيو جو اهو محسوس ٿيو ته ڪو هڪ اهڙي ماڻهو ءَ جي‬ ‫موجودگي ۾ آيو آهي جيڪو ڪنهن ٻئي دنيا سان تعلق رکي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 36‬مون کي يقين آهي ته جيڪو به ان تماشي ۾ حصو وٺندو جيڪو مون بيان ڪيو آهي‪ ،‬اهو حيرت ۽ ناقابل بيان‬ ‫تعجب سان ڀرجي ويندو ۽ عبادت جي هر تفصيل سان جڙيل تقدس جي سوچ تي پنهنجي ذهن ۾ تمام گهڻو متاثر ٿيندو‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫لَ‪ ،‬اسان پاڙيسري قلعي جي چوٽي ءَ تي چڙهياسين ۽ پنهنجي چوڌاري نظر‬ ‫‪ 37‬پر مڪمل معلومات حاصل ڪرڻ ء‬ ‫ڊوڙائي‪.‬‬ ‫‪ 38‬اهو هڪ تمام اوچي جڳهه تي واقع آهي‪ ،‬۽ ڪيترن ئي ٽاورن سان مضبوط آهي‪ ،‬جيڪي تمام مٿي تائين ٺهيل‬ ‫آهن‪ ،‬وڏن پٿرن مان‪ ،‬مقصد سان‪ ،‬جيئن اسان کي ٻڌايو ويو هو‪ ،‬مندر جي حدن جي حفاظت ڪرڻ‪ ،‬ته جيئن جيڪڏهن‬ ‫ڪو حملو ٿئي‪ ،‬يا بغاوت ٿئي يا دشمن جو حملو ٿئي‪ ،‬ته ڪو به ماڻهو مندر جي چوڌاري ڀتين ۾ داخل ٿيڻ تي مجبور نه‬ ‫ٿي سگهي‪.‬‬ ‫قلعي جي ٽاورن تي جنگي انجن ۽ مختلف قسمن جون مشينون رکيل هيون‪ ،‬۽ پوزيشن ڀتين جي دائري کان گهڻو مٿي‬ ‫هئي جنهن جو مون ذڪر ڪيو آهي‪.‬‬ ‫‪ 40‬ٽاورن جي حفاظت پڻ گهڻن قابل اعتماد ماڻهن ڪئي هئي جن پنهنجي ملڪ سان پنهنجي وااداري جو بهترين ثبوت‬ ‫ڏنو هو‪.‬‬ ‫پوَ صرف ٽولن ۾‪ ،‬۽ نه‬ ‫‪ 41‬انهن ماڻهن کي ڪڏهن به قلعي مان نڪرڻ جي اجازت نه هئي‪،‬‬ ‫سواَ عيد جي ڏينهن تي ۽ ء‬ ‫ء‬ ‫ئي انهن ڪنهن به اجنبي کي ان ۾ داخل ٿيڻ جي اجازت ڏني‪.‬‬ ‫‪ 42‬جڏهن چيف آايسر کان ڪو به حڪم ايندو هو ته ڪنهن به سياح کي جڳهه جو معائنو ڪرڻ جي اجازت ڏني‬ ‫وڃي‪ ،‬جيئن اسان جي پنهنجي تجربي اسان کي سيکاريو هو ته اهي تمام گهڻو محتاط هوندا هئا‪.‬‬ ‫‪ 43‬اهي اسان کي داخل ڪرڻ کان تمام گهڻو لنوائي رهيا هئا ‪ -‬جيتوڻيڪ اسين صرف ٻه غير هٿياربند ماڻهو هئاسين ‪-‬‬ ‫لَ‪.‬‬ ‫قربانين جي قرباني ڏسڻ ء‬ ‫‪ 44‬۽ انهن زور ڀريو ته جڏهن امانت انهن کي سونپي وئي ته اهي قسم سان پابند هئا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن سڀني قسم کنيو‬ ‫هو ۽ قسم کي پاڪائي ءَ سان خط ۾ پورو ڪرڻ جا پابند هئا‪ ،‬ته جيتوڻيڪ اهي پنج سؤ ماڻهو هجن ته اهي هڪ ئي‬ ‫وقت پنجن کان وڌيڪ ماڻهن کي داخل ٿيڻ جي اجازت نه ڏيندا‪.‬‬ ‫‪ 45‬قلعو مندر جي خاص حفاظت هئي ۽ ان جي باني ان کي ايترو مضبوط ڪيو هو جو اهو ان جي موثر طريقي سان‬ ‫حفاظت ڪري سگهي‪.‬‬ ‫باب ‪5‬‬

‫شهر ۽ ٻهراڙي جو بيان‪ .‬آيت ‪ 11‬جو مقابلو اڄ جي حالتن سان ڪريو‪ .‬آيت ‪ 89-41‬ظاهر ڪري ٿي ته قديم ماڻهو‬ ‫هڪ عالم ۽ شريف ماڻهو جو ڪيئن اندازو لڳائيندا هئا‪.‬‬ ‫‪ 1‬شهر جي ماپ وچولي ماپ جي آهي‪.‬‬ ‫ا‬ ‫‪ 2‬جيترو اندازو لڳائي سگهجي ٿو‪ ،‬اهو گهيرو تقريبا چاليهه ارلنگ آهي‪.‬‬ ‫‪ 3‬ان جا ٽاور هڪ ٿيٽر جي شڪل ۾ ترتيب ڏنل آهن‪ ،‬انهن جي وچ ۾ روڊ آهن جيڪي هاڻي هيٺين ٽاور جا سنگم نظر‬ ‫اچن ٿا پر مٿين ٽاور جا روڊ وڌيڪ عام آهن‪.‬‬ ‫‪4‬ڇالَ ⁠جو زمين مٿي چڙهي ٿي‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ شهر جبل تي اڏيل آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 5‬اهڙا ڏاڪا پڻ آهن جيڪي چوراہے تائين پهچن ٿا‪ ،‬۽ ڪجهه ماڻهو هميشه مٿي چڙهندا آهن‪ ،‬۽ ٻيا هيٺ ۽ اهي رستي‬ ‫تي هڪ ٻئي کان جيترو ٿي سگهي پري رهن ٿا ڇاڪاڻ ته اهي پاڪائي جي قاعدن جا پابند آهن‪ ،‬ته جيئن اهي ڪنهن‬ ‫شيَ کي هٿ نه لڳائين جيڪا غير قانوني آهي‪.‬‬ ‫به‬ ‫ء‬ ‫‪ 6‬اهو بي سبب نه هو ته شهر جي اصل باني ان کي مناسب تناسب سان تعمير ڪيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن وٽ گهربل شين‬ ‫جي حوالي سان واضح بصيرت هئي‪.‬‬ ‫‪ 7‬ڇاڪاڻ ته ملڪ وسيع ۽ خوبصورت آهي‪.‬‬ ‫‪ 8‬ان جا ڪجهه حصا برابر آهن‪ ،‬خاص طور تي اهي ضلعا جيڪي سامريہ سان تعلق رکن ٿا‪ ،‬جيئن ان کي سڏيو‬ ‫ويندو آهي‪ ،‬۽ جيڪي ادومين جي زمين سان سرحد ڪن ٿا‪ ،‬ٻيا حصا جبل آهن‪ ،‬خاص طور تي اهي جيڪي يهوديہ‬ ‫جي زمين سان ملندڙ آهن‪.‬‬ ‫لَ وقف ڪن ته جيئن ان ذريعي انهن کي‬ ‫‪ 9‬تنهن ڪري ماڻهن تي لزم آهي ته هو پاڻ کي زراعت ۽ زمين جي پوک ء‬ ‫اصلن جي واار مقدار ملي سگهي‪.‬‬ ‫‪ 10‬هن طريقي سان هر قسم جي پوک ڪئي ويندي آهي ۽ مٿي ذڪر ڪيل سڄي زمين ۾ گهڻي اصل حاصل ٿيندي‬ ‫آهي‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 11‬وڏا شهر ۽ ساڳئي خوشحالي وارا شهر تمام گهڻا آباد آهن‪ ،‬پر اهي ٻهراڙي جي ضلعن کي نظرانداز ڪن ٿا‪،‬‬ ‫ڇاڪاڻ ته سڀئي ماڻهو لطف اندوز ٿيڻ جي زندگي ڏانهن مائل آهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هر ڪنهن جو اطري رجحان خوشي‬ ‫جي ڳول ڏانهن آهي‪.‬‬ ‫‪ 12‬ساڳيو ئي ڪم اسڪندريه ۾ ٿيو‪ ،‬جيڪو سائيز ۽ خوشحالي ۾ سڀني شهرن کان بهتر آهي‪.‬‬ ‫‪ 13‬ٻهراڙي وارن ماڻهن ڳوٺاڻن ضلعن مان لڏپلڻ ڪري ۽ شهر ۾ آباد ٿي زراعت کي بدنام ڪيو‪ :‬۽ تنهن ڪري انهن‬ ‫لَ‪ ،‬بادشاهه حڪم جاري ڪيو ته اهي ويهن ڏينهن کان وڌيڪ اتي نه رهن‪.‬‬ ‫کي شهر ۾ آباد ٿيڻ کان روڪڻ ء‬ ‫‪ 14‬۽ ساڳئي طرح هن ججن کي تحريري هدايتون ڏنيون‪ ،‬ته جيڪڏهن ملڪ ۾ رهندڙ ڪنهن به شخص خلف سمن‬ ‫جاري ڪرڻ ضروري هجي ته ڪيس کي پنجن ڏينهن اندر حل ڪيو وڃي‪.‬‬ ‫لَ قانوني آايسر پڻ مقرر ڪيا‪ ،‬انهن جي‬ ‫‪ 15‬۽ جيئن ته هن معاملي کي تمام گهڻو اهم سمجهيو‪ ،‬هن هر ضلعي ء‬ ‫مددگارن سان گڏ‪ ،‬ته جيئن هاري ۽ انهن جا وڪيل ڪاروبار جي مفاد ۾ شهر جي اناج جي گودامن کي خالي نه ڪن‪،‬‬ ‫منهنجو مطلب آهي‪ ،‬زراعت جي پيداوار مان‪.‬‬ ‫‪ 16‬مون هن انحراف جي اجازت ڏني آهي ڇاڪاڻ ته اهو اليعزر هو جنهن وڏي وضاحت سان انهن نقطن کي اشارو‬ ‫ڪيو جن جو ذڪر ڪيو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 17‬ڇاڪاڻ ته زمين جي پوک تي اهي جيڪا توانائي خرچ ڪن ٿا‪ ،‬اها تمام گهڻي آهي‪.‬‬ ‫‪ 18‬ڇاڪاڻ ته زمين زيتون جي وڻن سان ڀريل آهي‪ ،‬اناج ۽ دال جي اصلن سان‪ ،‬انگورن سان پڻ‪ ،‬۽ ماکي جي گهڻائي‬ ‫آهي‪.‬‬ ‫‪ 19‬ٻين قسمن جا ميويدار وڻ ۽ کجور انهن جي مقابلي ۾ شمار نه ٿا ٿين‪.‬‬ ‫لَ شاندار چراگاهه آهي‪.‬‬ ‫‪ 20‬اتي هر قسم جا ڍور وڏي تعداد ۾ آهن ۽ انهن ء‬ ‫‪ 21‬تنهن ڪري اهي صحيح طور تي تسليم ڪن ٿا ته ٻهراڙي جي ضلعن کي وڏي آبادي جي ضرورت آهي‪ ،‬۽ شهر ۽‬ ‫ڳوٺن جي وچ ۾ لڳاپا صحيح طرح سان منظم ڪيا وڃن ٿا‪.‬‬ ‫‪ 22‬عرب ملڪ ۾ وڏي مقدار ۾ مصالحا‪ ،‬قيمتي پٿر ۽ سون آڻيندا آهن‪.‬‬ ‫لَ پڻ مناسب آهي‪ ،‬۽ شهر انن ۾ مال مال آهي ۽ سمنڊ پار کڻي‬ ‫لَ پر واپار ء‬ ‫‪ 23‬ڇاڪاڻ ته هي ملڪ نه رڳو زراعت ء‬ ‫ايندڙ ڪنهن به سامان جي کوٽ ناهي‪.‬‬ ‫‪ 24‬ان ۾ اسڪلون‪ ،‬يااا ۽ غزه ۾ تمام مناسب ۽ سهولت وارا بندرگاهه آهن‪ ،‬انهي سان گڏ ٽالميس ۾ به‪ ،‬جيڪو بادشاهه‬ ‫پاران قائم ڪيو ويو هو ۽ ٻين هنڌن جي مقابلي ۾ مرڪزي حيثيت رکي ٿو‪ ،‬جيڪو انهن مان ڪنهن کان به گهڻو پري‬ ‫نه آهي‪.‬‬ ‫شيَ واار مقدار ۾ پيدا ڪري ٿو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو سڀني طران کان سٺو پاڻي ڀريو ويندو آهي ۽ طواانن‬ ‫‪ 25‬ملڪ هر‬ ‫ء‬ ‫کان چڱي طرح محفوظ هوندو آهي‪.‬‬ ‫‪ 26‬اردن دريا ءَ‪ ،‬جيئن ان کي سڏيو ويندو آهي‪ ،‬جيڪو ڪڏهن به سڪي نه ٿو‪ ،‬زمين مان وهي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 27‬اصل ۾ ملڪ ۾ گهٽ ۾ گهٽ ‪ 60‬ملين ايڪڙ زمين هئي ‪ -‬جيتوڻيڪ بعد ۾ پاڙيسري ماڻهن ان تي حملو ڪيو ‪ -‬۽‬ ‫‪ 600,000‬ماڻهو ان تي هڪ سو ايڪڙ جي اارمن ۾ آباد ڪيا ويا‪.‬‬ ‫‪ 28‬نيل وانگر درياهه اصل جي وقت ۾ اڀري ٿو ۽ زمين جي وڏي حصي کي سيراب ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪ 29‬ٽالميس جي ماڻهن جي ضلعي جي ويجهو اهو ٻئي درياهه ۾ وهي ٿو ۽ اهو سمنڊ ۾ وهي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 30‬ٻيا جبل وارا وهڪرا‪ ،‬جيئن انهن کي سڏيو ويندو آهي‪ ،‬ميدان ۾ وهن ٿا ۽ غزه ۽ اشدود ضلعي جي چوڌاري حصن‬ ‫کي گهيرو ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪ 31‬ملڪ قدرتي باڙ سان گهريل آهي ۽ حملو ڪرڻ تمام ڏکيو آهي ۽ وڏين اوجن طراان ان تي حملو نٿو ڪري‬ ‫سگهجي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته تنگ لنگهن‪ ،‬چوري جي ڪري ٽڪرين ۽ ڳري گهاٽن‪ ،‬۽ جبلن جي سخت ڪردار جي ڪري‬ ‫جيڪي سڄي زمين کي گهيرو ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪ 32‬اسان کي ٻڌايو ويو ته اڳ ۾ پاڙيسري عرب جبلن مان ٽامي ۽ لوهه حاصل ڪيو ويندو هو‪.‬‬ ‫‪ 33‬پر‪ ،‬اارسي حڪمراني جي وقت ۾ اهو روڪيو ويو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ان وقت جي اختيارين هڪ غلط رپورٽ پکيڙي‬ ‫هئي ته کاڻ جو ڪم بيڪار ۽ مهانگو هو ته جيئن انهن ضلعن ۾ کاڻ جي ڪري انهن جو ملڪ تباهه نه ٿئي ۽ ممڪن‬ ‫طور تي اارسي حڪمراني جي ڪري انهن کان کسي ورتو وڃي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هن غلط رپورٽ جي مدد سان انهن کي‬ ‫ضلعي ۾ داخل ٿيڻ جو بهانو مليو‪.‬‬ ‫‪ 34‬منهنجا پيارا ڀا ءَ الوڪريٽس‪ ،‬مون هاڻي توهان کي هن موضوع تي تمام ضروري معلومات مختصر صورت ۾ ڏني‬ ‫آهي‪.‬‬ ‫‪ 35‬مان تسلسل ۾ ترجمي جي ڪم کي بيان ڪندس‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫اعلي ثقاات وارن ماڻهن کي چونڊيو‪ ،‬جيئن ڪو پنهنجي معزز خاندان مان توقع‬ ‫‪ 36‬سردار ڪاهن بهترين ڪردار ۽‬ ‫ي‬ ‫ڪري سگهي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 37‬اهي اهڙا ماڻهو هئا جن نه رڳو يهودي ادب ۾ مهارت حاصل ڪئي هئي پر يونانين جو به تمام گهڻو احتياط سان‬ ‫مطالعو ڪيو هو‪.‬‬ ‫‪ 38‬تنهن ڪري اهي خاص طور تي سفارتخانن ۾ خدمت ڪرڻ جي لئق هئا ۽ جڏهن به ضرورت پوندي هئي ته اهي‬ ‫هي ارض نڀائيندا هئا‪.‬‬ ‫لَ هڪ بهترين سهولت هئي‪.‬‬ ‫‪ 39‬انهن وٽ ڪانفرنسن ۽ قانون سان لڳاپيل مسئلن تي بحث ڪرڻ ء‬ ‫لَ بهترين رستو آهي‪.‬‬ ‫‪ 40‬انهن وچولي رستي کي اختيار ڪيو ‪ -‬۽ اهو هميشه پيروي ڪرڻ ء‬ ‫‪ 41‬انهن سخت ۽ بي ادب انداز کي رد ڪيو‪ ،‬پر اهي مڪمل طور تي اخر کان مٿانهون هئا ۽ ڪڏهن به ٻين تي‬ ‫لَ تيار هئا‪.‬‬ ‫برتري جو احساس نه ڪيو‪ ،‬۽ گفتگو ۾ اهي ٻڌڻ ۽ هر سوال جو مناسب جواب ڏيڻ ء‬ ‫شيَ کان مٿي ان جي پيروي ۾ هڪ ٻئي کان اڳتي وڌڻ‬ ‫‪ 42‬۽ اهي سڀئي هن قاعدي کي احتياط سان ڏسندا هئا ۽ هر‬ ‫ء‬ ‫جي خواهشمند هئا ۽ اهي سڀئي پنهنجي اڳواڻ ۽ سندس اضيلت جي لئق هئا‪.‬‬ ‫‪ 43‬۽ ڪو به ڏسي سگهي ٿو ته اهي اليعزر سان ڪيئن پيار ڪندا هئا‪ ،‬انهن جي بيزاري جي ڪري ته هو هن کان‬ ‫ڌار ٿيڻ چاهيندو هو ۽ هو انهن سان ڪيئن پيار ڪندو هو‪.‬‬ ‫‪ 44‬ان خط کان علوه جيڪو هن بادشاهه کي انهن جي محفوظ واپسي بابت لکيو هو‪ ،‬هن اينڊرياس کي به ساڳئي‬ ‫لَ ڪم ڪرڻ جي دل سان درخواست ڪئي ۽ مون کي پڻ زور ڏنو ته منهنجي بهترين صلحيت سان مدد‬ ‫مقصد ء‬ ‫ڪريان‪.‬‬ ‫‪ 45‬۽ جيتوڻيڪ اسان واعدو ڪيو هو ته معاملي تي پنهنجي پوري ڌيان ڏينداسين‪ ،‬هن چيو ته هو اڃا تائين تمام گهڻو‬ ‫اعلي اعزاز‬ ‫پريشان آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هو ڄاڻي ٿو ته بادشاهه پنهنجي طبيعت جي نيڪي جي ڪري ان کي پنهنجو‬ ‫ي‬ ‫سمجهي ٿو‪ ،‬جڏهن به هو ڪنهن اهڙي ماڻهو ءَ بابت ٻڌندو هو جيڪو ثقاات ۽ دانائي ۾ پنهنجن ساٿين کان مٿانهون هو‪،‬‬ ‫ته کيس پنهنجي درٻار ۾ گهرائيندو هو‪.‬‬ ‫‪ 46‬ڇاڪاڻ ته مون سندس هڪ سٺي ڳالهه ٻڌي آهي ته پنهنجي شخص بابت انصاف پسند ۽ هوشيار ماڻهن کي محفوظ‬ ‫لَ سڀ کان وڏي حفاظت ڪندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهڙا دوست کيس بيحد اائديمند صلح‬ ‫ڪرڻ سان هو پنهنجي بادشاهت ء‬ ‫ڏيندا‪.‬‬ ‫‪ 47‬۽ جيڪي ماڻهو هاڻي اليعزر طراان هن ڏانهن موڪليا ويا هئا‪ ،‬انهن ۾ بلشبہ اهي خوبيون هيون‪.‬‬ ‫‪ 48‬۽ هو اڪثر قسم کڻي چوندو هو ته جيڪڏهن اهو صرف سندس ذاتي مفاد هجي ها جيڪو متاثر ڪندڙ مقصد هجي‬ ‫لَ هو ته هو انهن کي موڪلي‬ ‫ها ته هو ڪڏهن به ماڻهن کي وڃڻ نه ڏيندو ‪ -‬پر اهو سڀني شهرين جي گڏيل اائدي ء‬ ‫رهيو هو‪.‬‬ ‫‪ 49‬ڇاڪاڻ ته‪ ،‬هن وضاحت ڪئي ته‪ ،‬سٺي زندگي قانون جي قانونن تي عمل ڪرڻ ۾ آهي‪ ،‬۽ اهو مقصد پڙهڻ کان‬ ‫وڌيڪ ٻڌڻ سان حاصل ٿئي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 50‬هن ۽ ٻين ساڳين بيانن مان اهو واضح هو ته انهن بابت سندس جذبات ڇا هئا‪.‬‬ ‫باب ‪6‬‬ ‫معني ڇا آهي" ‪.‬خدا جي عقيدي" جو جوهر ۽ اصل‪.‬‬ ‫ماڻهن جي رسمن جي وضاحت ڏيکاري ٿي ته لفظ "ناپاڪ" جي‬ ‫ي‬ ‫آيتون ‪ 48-44‬جسمانيات جي ديوتا جي هڪ خوبصورت وضاحت ڏين ٿيون‪.‬‬ ‫‪ 1‬اسان جي سوالن جي جواب ۾ هن جيڪا معلومات ڏني‪ ،‬ان جو مختصر ذڪر ڪرڻ ضروري آهي‪.‬‬ ‫‪ 2‬ڇاڪاڻ ته مون کي لڳي ٿو ته گهڻا ماڻهو قانون ۾ ڏنل ڪجه قانونن بابت تجسس محسوس ڪن ٿا‪ ،‬خاص طور تي‬ ‫جيڪي گوشت ۽ مشروبات ۽ ناپاڪ قرار ڏنل جانورن بابت آهن‪.‬‬ ‫لَ ناپاڪ سمجهيو‬ ‫‪ 3‬جڏهن اسان پڇيو ته ڇو‪ ،‬جڏهن ته تخليق جو صرف هڪ روپ آهي‪ ،‬ڪجهه جانورن کي کائڻ ء‬ ‫لَ به ناپاڪ سمجهيو ويندو آهي (ڇاڪاڻ ته قانون گهڻن نقطن تي سخت آهي‪ ،‬اهو خاص‬ ‫ويندو آهي‪ ،‬۽ ٻين کي ڇهڻ ء‬ ‫طور تي اهڙن معاملن تي سخت آهي) هن پنهنجو جواب هن ريت شروع ڪيو‪:‬‬ ‫' ‪4‬توهان ڏسو‪ '،‬هن چيو‪' ،‬اسان جي زندگي گذارڻ جا طريقا ۽ اسان جون صحبتون اسان تي ڪهڙو اثر وجهن ٿيون؛‬ ‫خراب ماڻهن سان صحبت ڪرڻ سان‪ ،‬ماڻهو پنهنجيون خرابيون پڪڙيندا آهن ۽ پنهنجي سڄي زندگي بدبخت ٿي ويندا‬ ‫آهن؛ پر جيڪڏهن اهي عقلمند ۽ هوشيار ماڻهن سان گڏ رهن ٿا‪ ،‬ته اهي جهالت کان بچڻ ۽ پنهنجي زندگي کي سڌارڻ‬ ‫جو ذريعو ڳوليندا آهن‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫تقوي ۽ صداقت جا اصول بيان ڪيا ۽ انهن کي نقطه نظر کان نقطه نظر‬ ‫‪ 5‬اسان جي قانون ڏيندڙ سڀ کان پهريان‬ ‫ي‬ ‫تائين سينگاريو‪ ،‬نه رڳو پابندين سان پر مثالن جي استعمال سان پڻ‪ ،‬گناهه جي نقصانڪار اثرن ۽ مجرمن تي خدا جي‬ ‫طراان ڏنل سزائن کي ظاهر ڪندي‪.‬‬ ‫‪ 6‬ڇاڪاڻ ته هن سڀ کان پهرين ثابت ڪيو ته صرف هڪ خدا آهي ۽ سندس طاقت سڄي ڪائنات ۾ ظاهر ٿئي ٿي‪،‬‬ ‫شيَ‬ ‫ڇاڪاڻ ته هر جڳهه سندس حڪمراني سان ڀريل آهي ۽ زمين تي انسانن پاران ڳجهي طور تي ڪيل ڪا به‬ ‫ء‬ ‫سندس ڄاڻ کان بچي نٿي سگهي‪.‬‬ ‫‪7‬ڇالَ ⁠جو ماڻهو جيڪي ڪجهہ ڪري ٿو ۽ جيڪي مستقبل ۾ ٿيڻو آهي‪ ،‬سو سڀ سندس اڳيان ظاهر آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫پوَ‪ ،‬هن اهو ظاهر ڪيو ته جيڪڏهن ڪو ماڻهو‬ ‫‪ 8‬انهن حقيقتن کي احتياط سان سمجهڻ ۽ انهن کي واضح ڪرڻ کان ء‬ ‫برائي ڪرڻ جو سوچي به ‪ -‬اصل ۾ ان کي ڪرڻ جي ڳالهه ته نه‪ - ،‬ته به هو پڪڙ کان بچي نه سگهندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته‬ ‫هن اهو واضح ڪيو ته خدا جي طاقت سڄي قانون ۾ پکڙيل آهي‪.‬‬ ‫سواَ سڀئي انسان ڪيترن ئي ديوتائن جي‬ ‫‪ 9‬پنهنجي شروعاتي نقطي کان شروع ڪندي‪ ،‬هن اهو ڏيکاريو ته اسان کان‬ ‫ء‬ ‫وجود تي يقين رکن ٿا‪ ،‬جيتوڻيڪ اهي پاڻ انهن مخلوقن کان گهڻو طاقتور آهن جن جي اهي بيڪار پوڄا ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪ 10‬ڇاڪاڻ ته جڏهن اهي پٿر ۽ ڪاٺ جا مجسما ٺاهيندا آهن‪ ،‬تڏهن اهي چون ٿا ته اهي انهن جون تصويرون آهن جن‬ ‫شيَ ايجاد ڪئي آهي ۽ اهي انهن جي پوڄا ڪندا آهن‪ ،‬جيتوڻيڪ انهن وٽ واضح ثبوت آهي ته‬ ‫لَ ڪارآمد‬ ‫ء‬ ‫زندگي ء‬ ‫انهن ۾ ڪو به احساس ناهي‪.‬‬ ‫‪ 11‬ڇاڪاڻ ته اهو سمجهڻ بلڪل بيوقواي هوندي ته ڪو به ماڻهو پنهنجي ايجادن جي ڪري ديوتا بڻجي ويو‪.‬‬ ‫‪ 12‬ڇاڪاڻ ته موجدن صرف ڪجهه شيون اڳ ۾ ئي ٺاهيل هيون ۽ انهن کي گڏ ڪري ڏيکاريو ته انهن وٽ هڪ نئين‬ ‫لَ پاڻ وانگر انسانن جا ديوتا ٺاهڻ هڪ‬ ‫اااديت آهي‪ :‬انهن پاڻ‬ ‫شيَ جو جوهر پيدا نه ڪيو‪ ،‬۽ تنهن ڪري ماڻهن ء‬ ‫ء‬ ‫بيڪار ۽ بيوقواي ڳالهه آهي‪.‬‬ ‫‪ 13‬ڇاڪاڻ ته اسان جي زماني ۾ ڪيترائي اهڙا آهن جيڪي اڳئين زماني جي ماڻهن کان گهڻو وڌيڪ ايجاد ڪندڙ ۽‬ ‫لَ نه ايندا‪.‬‬ ‫گهڻو وڌيڪ عالم آهن‪ ،‬جن کي ديوتا بڻايو ويو هو‪ ،‬۽ تڏهن به اهي ڪڏهن به انهن جي پوڄا ڪرڻ ء‬ ‫‪ 14‬انهن ڪهاڻين جا ٺاهيندڙ ۽ ليکڪ سمجهن ٿا ته اهي يونانين مان سڀ کان وڌيڪ عقلمند آهن‪.‬‬ ‫‪ 15‬اسان کي ٻين موهيندڙ ماڻهن‪ ،‬مصري ۽ ان جهڙا ماڻهن بابت ڇو ڳالهائڻ جي ضرورت آهي‪ ،‬جيڪي جهنگلي‬ ‫جانورن ۽ گهڻن قسمن جي جيتن ۽ چوپائي مال تي ڀروسو ڪن ٿا‪ ،‬۽ انهن جي پوڄا ڪن ٿا‪ ،‬۽ جيئري ۽ مرڻ وقت‬ ‫انهن کي قربانيون ڏين ٿا؟‬ ‫لَ عطا ڪيل‬ ‫‪ 16‬هاڻي اسان جو قانون ڏيندڙ هڪ عقلمند ماڻهو ۽ خدا طراان خاص طور تي سڀني شين کي سمجهڻ ء‬ ‫هجڻ ڪري‪ ،‬هر خاص تفصيل جو هڪ جامع جائزو ورتو‪ ،‬۽ اسان کي ناقابل تسخير قلعي ۽ لوهه جي ڀتين سان‬ ‫گهيرو ڪيو‪ ،‬ته جيئن اسين ڪنهن به ٻئي قوم سان گڏ نه هجون‪ ،‬پر جسم ۽ روح ۾ پاڪ رهون‪ ،‬سڀني بيڪار تخيلن‬ ‫کان آزاد رهون‪ ،‬سڄي مخلوق کان مٿي هڪ قادر مطلق خدا جي عبادت ڪريون‪.‬‬ ‫‪ 17‬تنهن ڪري مصري پادرين ڪيترن ئي معاملن تي غور سان غور ڪرڻ ۽ اسان جي معاملن کان واقف هجڻ‬ ‫ڪري‪ ،‬اسان کي "خدا جا ماڻهو" سڏين ٿا‪.‬‬ ‫لَ آهي جيڪي سچي خدا جي عبادت ڪن ٿا‪.‬‬ ‫لَ نه پر صرف انهن ء‬ ‫‪ 18‬هي هڪ اهڙو لقب آهي جيڪو باقي انسانن ء‬ ‫‪ 19‬باقي ماڻهو خدا جا نه پر کاڌي‪ ،‬پيئڻ ۽ ڪپڙن جا آهن‪.‬‬ ‫لَ تيار ڪري ٿو تہ اهي شيون ڪنهن بہ حساب ۾ نہ‪ ،‬پر انهن‬ ‫‪ 20‬ڇاڪاڻ ⁠تہ سندن سڄو مزاج انهن کي تسلي ڏيڻ ء‬ ‫جي سڄي ءَ‬ ‫شيَ ۾ شمار ٿين ٿيون‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 21‬اسان جي ماڻهن ۾ اهڙي سڄي زندگي انهن جو مکيه خيال خدا جي حاڪميت آهي‪.‬‬ ‫شيَ سان خراب ٿي وڃون‪ ،‬يا اسان جون زندگيون بڇڙن رابطن‬ ‫‪ 22‬تنهن ڪري‪ ،‬متان اسين ڪنهن به نفرت انگيز‬ ‫ء‬ ‫سان بگڙي وڃن‪ ،‬هن اسان کي پاڪائي جي قاعدن سان سڀني پاسن کان بند ڪري ڇڏيو‪ ،‬جيڪو اسان کائون ٿا‪ ،‬پيئون‬ ‫ٿا‪ ،‬ڇهو ٿا‪ ،‬ٻڌون ٿا يا ڏسون ٿا‪.‬‬ ‫‪ 23‬ڇاڪاڻ ته‪ ،‬عام طور تي ڳالهائڻ‪ ،‬سڀ شيون پنهنجي قدرتي آئين ۾ هڪجهڙيون آهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهي سڀ هڪ ۽‬ ‫ساڳئي طاقت جي تابع آهن‪ ،‬پر هر انفرادي صورت ۾ هڪ گهرو سبب آهي ته اسان ڪجهه شين جي استعمال کان ڇو‬ ‫پاسو ڪريون ٿا ۽ ٻين جي عام استعمال مان لطف اندوز ٿيون‪.‬‬ ‫‪ 24‬مثال جي خاطر‪ ،‬مان هڪ يا ٻن نقطن تي بحث ڪندس ۽ انهن کي توهان کي بيان ڪندس‪.‬‬ ‫موسي پنهنجا قانون چوٿين ۽ نيڻن ۽ ٻين اهڙين شين جي‬ ‫‪ 25‬ڇو ته توهان کي ان ذلت آميز خيال ۾ نه پوڻ گهرجي ته‬ ‫ي‬ ‫حوالي سان تمام گهڻي احتياط سان ٺاهيا هئا‪.‬‬ ‫لَ نيڪي جي خاطر ٺاهيا ويا هئا‪.‬‬ ‫‪ 26‬اهي سڀئي قاعدا نيڪي جي ڳول ۽ ڪردار جي تڪميل ۾ مدد ء‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 27‬ڇاڪاڻ ته سڀئي پکي جيڪي اسان استعمال ڪريون ٿا اهي پنهنجي صفائي جي ڪري سٿيل ۽ ممتاز آهن‪ ،‬مختلف‬ ‫قسمن جا اناج ۽ دال کائيندا آهن‪ ،‬جهڙوڪ ڪبوتر‪ ،‬ڪبوتر‪ ،‬ٽءڪڙ‪ ،‬تيتر‪ ،‬گيز‪ ،‬۽ هن قسم جا ٻيا سڀئي پکي‪.‬‬ ‫‪ 28‬پر جيڪي پکي منع ٿيل آهن‪ ،‬اهي توهان کي جهنگلي ۽ گوشت خور ملندا‪ ،‬جيڪي پنهنجي طاقت جي ڪري ٻين‬ ‫تي ظلم ڪندا‪ ،‬۽ مٿي ذڪر ڪيل پالتو پکين جو شڪار ڪري بي رحمي سان کاڌو حاصل ڪندا‪.‬‬ ‫‪ 29‬۽ نه رڳو ايترو‪ ،‬پر اهي رڍن ۽ ٻڪرين کي پڪڙيندا آهن‪ ،‬۽ انسانن کي به زخمي ڪندا آهن‪ ،‬ڇا اهي مئل هجن يا‬ ‫لَ خدا‬ ‫جيئرا‪ ،‬۽ تنهن ڪري انهن کي ناپاڪ قرار ڏئي‪ ،‬هن انهن جي ذريعي هڪ نشاني ڏني ته جن ء‬ ‫قانون سازي جو حڪم ڏنو ويو هو‪ ،‬انهن کي پنهنجي دلين ۾ نيڪي تي عمل ڪرڻ گهرجي ۽ پنهنجي طاقت تي ڀروسو‬ ‫شيَ کسڻ گهرجي‪ ،‬پر پنهنجي زندگي جي رستي کي‬ ‫ڪندي ڪنهن تي ظلم نه ڪرڻ گهرجي ۽ نه ئي انهن کان ڪا‬ ‫ء‬ ‫انصاف جي مطابق هلئڻ گهرجي‪ ،‬جيئن پالتو پکي‪ ،‬جن جو اڳ ذڪر ڪيو ويو آهي‪ ،‬زمين تي پيدا ٿيندڙ مختلف‬ ‫قسمن جي دال کي کائي ويندا آهن ۽ پنهنجن مائٽن جي تباهي تائين ظلم نه ڪندا آهن‪.‬‬ ‫‪ 30‬اسان جي قانون ساز اسان کي سيکاريو ته اهڙن طريقن سان عقلمندن کي اشارا ڏنا ويندا آهن‪ ،‬ته انهن کي انصاف‬ ‫پسند هجڻ گهرجي ۽ تشدد سان ڪجهه به اثر انداز نه ٿيڻ گهرجي‪ ،‬۽ پنهنجي طاقت تي ڀروسو ڪندي ٻين تي ظلم‬ ‫ڪرڻ کان پاسو ڪرڻ گهرجي‪.‬‬ ‫‪ 31‬ڇاڪاڻ ته جيئن ته اهڙن ناپاڪ جانورن کي هٿ لڳائڻ به نامناسب سمجهيو ويندو آهي‪ ،‬جيئن ذڪر ڪيو ويو‬ ‫آهي‪ ،‬انهن جي خاص عادتن جي ڪري‪ ،‬ڇا اسان کي هر ممڪن احتياط نه ڪرڻ گهرجي ته جيئن اسان جا پنهنجا‬ ‫ڪردار ساڳئي حد تائين تباهه نه ٿين؟‬ ‫‪ 32‬تنهن ڪري‪ ،‬اهي سڀئي قاعدا جيڪي هن انهن پکين ۽ ٻين جانورن جي صورت ۾ اجازت ڏنل آهي‪ ،‬انهن کي هن‬ ‫اسان کي اخلقي سبق سيکارڻ جي مقصد سان نااذ ڪيو آهي‪.‬‬ ‫‪ 33‬ڇاڪاڻ ته ءکر جي ورهاڱي ۽ پنجن جي الڳ ٿيڻ جو مقصد اسان کي اهو سيکارڻ آهي ته اسان کي نيڪي جي‬ ‫عمل جي نظر ۾ پنهنجن انفرادي عملن ۾ ارق ڪرڻ گهرجي‪.‬‬ ‫‪ 34‬ڇاڪاڻ ته اسان جي سڄي جسم جي طاقت ۽ ان جي سرگرمي اسان جي ڪلهن ۽ عضون تي منحصر آهي‪.‬‬ ‫‪ 35‬تنهن ڪري هو اسان کي مجبور ڪري ٿو ته اسان کي اهو تسليم ڪرڻ گهرجي ته اسان کي پنهنجا سڀئي عمل‬ ‫صداقت جي معيار مطابق امتياز سان ڪرڻ گهرجن‪ ،‬خاص طور تي ڇاڪاڻ ته اسان کي باقي انسان ذات کان واضح‬ ‫طور تي الڳ ڪيو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 36‬ڇاڪاڻ ته گهڻا ٻيا ماڻهو پاڻ کي زناڪاري سان ناپاڪ ڪن ٿا‪ ،‬ان ڪري وڏو گناه ڪن ٿا‪ ،‬۽ سڄو ملڪ ۽ شهر‬ ‫اهڙين برائين تي اخر ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪37‬ڇالَ ⁠جو اهي نہ رڳو ماڻهن سان صحبت ڪن ٿا پر پنهنجين مائرن ۽ ڌيئرن کي بہ پليت ڪن ٿا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 38‬پر اسان کي اهڙن گناهن کان الڳ رکيو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 39‬۽ جيڪي ماڻهو مٿي ذڪر ڪيل طريقي سان الڳ ڪيا ويا آهن‪ ،‬انهن کي شريعت ڏيندڙ طراان يادگيري جي تحفي‬ ‫جي مالڪ طور پڻ بيان ڪيو ويو آهي‪.‬‬ ‫لَ "جيڪي پير ٽڙيل آهن ۽ جهڳي چٻاڙيندا آهن" اهي ياداشت جي علمت طور خدا جي نمائندگي‬ ‫‪ 40‬سڀني جانورن ء‬ ‫ڪن ٿا‪.‬‬ ‫سواَ ٻيو ڪجهه به ناهي‪.‬‬ ‫‪ 41‬ڇاڪاڻ ته جهڳي چبائڻ جو عمل زندگي ۽ وجود جي ياد کان‬ ‫ء‬ ‫‪ 42‬ڇاڪاڻ ته زندگي کاڌي سان قائم رهندي آهي‪ ،‬جنهن ڪري هو اسان کي پاڪ ڪتاب ۾ انهن لفظن ۾ نصيحت‬ ‫ڪري ٿو" ‪:‬توهان ضرور خداوند کي ياد ڪندا جنهن توهان ۾ اهي عظيم ۽ شاندار ڪم ڪيا"‪.‬‬ ‫‪ 43‬ڇاڪاڻ ته جڏهن انهن کي صحيح طرح سان تصور ڪيو ويندو آهي‪ ،‬ته اهي ظاهري طور تي عظيم ۽ شاندار‬ ‫آهن؛ پهرين جسم جي تعمير ۽ کاڌي جي ترتيب ۽ هر هڪ عضو جي الڳ ٿيڻ ۽ وڌيڪ‪ ،‬حواسن جي تنظيم‪ ،‬ذهن جي‬ ‫آپريشن ۽ پوشيده حرڪت‪ ،‬ان جي خاص عملن جي تيز راتاري ۽ انون جي درياات‪ ،‬هڪ لمحدود وسيلن جي‬ ‫صلحيت کي ظاهر ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪ 44‬تنهن ڪري هو اسان کي ياد رکڻ جي تلقين ڪري ٿو ته مٿي ذڪر ڪيل حصا خدائي طاقت سان مڪمل مهارت‬ ‫سان گڏ رکيا ويا آهن‪.‬‬ ‫‪ 45‬ڇاڪاڻ ته هن هر وقت ۽ جڳهه کي نشان لڳايو آهي ته جيئن اسين مسلسل خدا کي ياد رکون جيڪو اسان تي‬ ‫حڪمراني ڪري ٿو ۽ اسان جي حفاظت ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪ 46‬ڇاڪاڻ ته گوشت ۽ پيئڻ جي معاملي ۾ هو اسان کي حڪم ڏئي ٿو ته سڀ کان پهريان قرباني طور حصو پيش‬ ‫پوَ اوري طور تي اسان جي ماني مان لطف اندوز ٿيو‪.‬‬ ‫ڪريو ۽ ء‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 47‬وڌيڪ‪ ،‬هن اسان جي ڪپڙن تي اسان کي يادگيري جي علمت ڏني آهي‪ ،‬۽ ساڳئي طرح هن اسان کي حڪم ڏنو‬ ‫آهي ته خدا جي يادگيري جي طور تي اسان جي دروازن ۽ دروازن تي الهي ڪلم لکون‪.‬‬ ‫‪ 48‬۽ اسان جي هٿن تي پڻ‪ ،‬هو واضح طور تي علمت کي مضبوط ڪرڻ جو حڪم ڏئي ٿو‪ ،‬واضح طور تي ڏيکاري‬ ‫ٿو ته اسان کي هر ڪم نيڪي ءَ سان ڪرڻ گهرجي‪ ،‬پنهنجي تخليق کي ياد رکڻ گهرجي‪ ،‬۽ سڀ کان وڌيڪ خدا جو‬ ‫خوف‪.‬‬ ‫لَ ليٽي پون ۽ وري اٿي پون‪ ،‬ته خدا جي ڪمن تي غور‬ ‫‪ 49‬هو ماڻهن کي اهو به حڪم ڏئي ٿو ته جڏهن اهي سمهڻ ء‬ ‫ڪن‪ ،‬نه رڳو لفظن ۾‪ ،‬پر انهن تي پيدا ٿيندڙ تبديلي ۽ تاثر کي واضح طور تي ڏسڻ سان‪ ،‬جڏهن اهي سمهڻ وارا آهن‪،‬‬ ‫۽ انهن جي جاڳڻ سان گڏ‪ ،‬انهن مان هڪ حالت کان ٻي حالت ۾ تبديلي ڪيتري الهي ۽ ناقابل اهم آهي‪.‬‬ ‫‪ 50‬اسان جي "ٽٽل ءکر ۽ جڙي چبائڻ" جي تشريح مطابق‪ ،‬امتياز ۽ ياداشت جي حوالي سان تشبيه جي اضيلت هاڻي‬ ‫توهان کي ٻڌائي وئي آهي‪.‬‬ ‫‪ 51‬ڇاڪاڻ ته اسان جا قانون بي ترتيب يا ذهن ۾ ايندڙ پهرين بي ترتيب خيال جي مطابق نه ٺاهيا ويا آهن‪ ،‬پر سچائي‬ ‫۽ صحيح عقل جي اشاري سان‪.‬‬ ‫‪ 52‬ڇاڪاڻ ته هو گوشت ۽ مشروبات ۽ ڇهڻ جي خاص ڪيسن جي حوالي سان جيڪي هدايتون ڏئي ٿو‪ ،‬انهن جي‬ ‫ذريعي‪ ،‬هو اسان کي حڪم ڏئي ٿو ته نه ته ڪجهه به سوچ ويچار سان ڪيو وڃي ۽ نه ٻڌو وڃي ۽ نه ئي عقل جي‬ ‫طاقت جي غلط استعمال سان ناانصااي جو سهارو وٺون‪.‬‬ ‫‪ 53‬جهنگلي جانورن جي صورت ۾ به ساڳيو اصول ڳولي سگهجي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 54‬ڇاڪاڻ ته نيلو‪ ،‬ڪوئا ۽ انهن جهڙن جانورن جو ڪردار‪ ،‬جن جو واضح طور تي ذڪر ڪيو ويو آهي‪ ،‬تباهي‬ ‫ڪندڙ آهي‪.‬‬ ‫لَ بلڪل‬ ‫‪ 55‬چوها هر‬ ‫لَ پر ان حد تائين جو انسان ء‬ ‫شيَ کي ناپاڪ ۽ نقصان پهچائين ٿا‪ ،‬نه رڳو پنهنجي کاڌي ء‬ ‫ء‬ ‫بيڪار ٿي وڃن ٿا جيڪو به نقصان جي رستي ۾ اچي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 56‬نيلو جو طبقو پڻ عجيب آهي‪ :‬ڇاڪاڻ ته جيڪو چيو ويو آهي ان کان علوه‪ ،‬ان ۾ هڪ خاصيت آهي جيڪا‬ ‫ناپاڪ آهي‪ :‬اهو ڪنن ذريعي حامله ٿئي ٿو ۽ وات ذريعي پيدا ٿئي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 57‬۽ اهو ئي سبب آهي جو اهڙي عمل کي ماڻهن ۾ ناپاڪ قرار ڏنو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 58‬ڇاڪاڻ ته ڪنن ذريعي حاصل ٿيندڙ سڀني ڳالهين کي ڳالهائڻ ۾ شامل ڪرڻ سان‪ ،‬اهي ٻين کي برائي ۾ ملوث‬ ‫ڪن ٿا ۽ ڪا به معمولي ناپاڪي نه ٿا ڪن‪ ،‬پاڻ کي بي حيائي جي آلودگي سان مڪمل طور تي ناپاڪ ڪري ڇڏيندا‬ ‫آهن‪.‬‬ ‫‪ 59‬۽ جيئن اسان کي خبر آهي ته توهان جو بادشاهه اهڙن ماڻهن کي تباهه ڪرڻ ۾ بلڪل صحيح ڪندو آهي‪.‬‬ ‫پوَ مون چيو ته 'مون کي لڳي ٿو ته توهان جو مطلب مخبرن سان آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هو مسلسل انهن کي اذيتن ۽‬ ‫‪ 60‬ء‬ ‫موت جي ڏکوئيندڙ شڪلن ڏانهن ڌڪيندو آهي'‪.‬‬ ‫' ‪61‬ها‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬منهنجو مطلب اهي ماڻهو آهن؛ ڇاڪاڻ ته ماڻهن جي تباهي جي انتظار ۾ رهڻ هڪ ناپاڪ‬ ‫شيَ آهي'‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪ 62‬۽ اسان جو قانون اسان کي منع ڪري ٿو ته ڪنهن کي به لفظ يا عمل سان نقصان پهچايون‪.‬‬ ‫‪ 63‬انهن معاملن جي منهنجي مختصر بيان توهان کي يقين ڏياريو هوندو ته اسان جا سڀئي ضابطا صداقت جي نظر‬ ‫سان ٺاهيا ويا آهن‪ ،‬۽ ڪتاب ۾ ڪجهه به بي خيالي يا بنا ڪنهن سبب جي نااذ نه ڪيو ويو آهي‪ ،‬پر ان جو مقصد اسان‬ ‫کي پنهنجي سڄي زندگي ۽ پنهنجي سڀني عملن ۾ سڀني ماڻهن جي سامهون صداقت جي عمل ڪرڻ جي قابل بڻائڻ‬ ‫آهي‪ ،‬قادر مطلق خدا کي ياد رکندي‪.‬‬ ‫‪ 64‬۽ تنهن ڪري گوشت ۽ ناپاڪ شين‪ ،‬جيتڻ وارن شين ۽ جهنگلي جانورن جي حوالي سان‪ ،‬سڄو نظام انسان ۽‬ ‫انسان جي وچ ۾ صداقت ۽ نيڪ رشتن تي ڌيان ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 65‬مون کي لڳو ته هن سڀني نقطن تي سٺو دااع ڪيو آهي؛ ڇاڪاڻ ته قرباني ڪيل گابن‪ ،‬رڍن ۽ ٻڪرين جي حوالي‬ ‫سان‪ ،‬هن چيو ته اهو ضروري هو ته انهن کي ڌڻ ۽ رڍن مان ورتو وڃي‪ ،‬۽ پالتو جانورن جي قرباني ڏني وڃي ۽ ڪا‬ ‫معني کي سمجهي سگهن ۽‬ ‫شيَ پيش نه ڪئي وڃي‪ ،‬ته جيئن قرباني پيش ڪندڙ قانون ڏيندڙ جي علمتي‬ ‫به جهنگلي‬ ‫ء‬ ‫ي‬ ‫هڪ متڪبر خود شعور جي اثر هيٺ نه اچن‪.‬‬ ‫‪ 66‬ڇاڪاڻ ته جيڪو قرباني پيش ڪري ٿو‪ ،‬اهو پنهنجي روح جي به سڀني مزاجن ۾ قرباني ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 67‬مون کي لڳي ٿو ته اسان جي بحث جي حوالي سان اهي تفصيل بيان ڪرڻ جي لئق آهن‪ ،‬۽ قانون جي تقدس ۽‬ ‫لَ مجبور ڪيو ويو آهي‪،‬‬ ‫قدرتي‬ ‫معني جي ڪري‪ ،‬مون کي توهان کي انهن کي واضح طور تي بيان ڪرڻ ء‬ ‫ي‬ ‫لَ لگن جي ڪري‪.‬‬ ‫الوڪريٽس‪ ،‬توهان جي پنهنجي سکيا ء‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫باب ‪7‬‬

‫پوَ ميزبان‬ ‫قيمتي ڪتاب ۽ تحفن جي مسودي سان گڏ سفيرن جو اچڻ‪ .‬شاهي ضياات جون تياريون‪ .‬ميز تي ويهڻ کان ء‬ ‫پنهنجن مهمانن کي سوالن ۽ جوابن سان تفريح ڪري ٿو‪ .‬ڪجهه دانشور سماجيات تي تبصرو ڪن ٿا‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬اسان کي‬ ‫لَ ڪيتريون ئي تحفا تيار ڪرڻ کان ء‬ ‫‪ 1‬۽ اليعزر‪ ،‬قرباني پيش ڪرڻ‪ ،‬قاصدن کي چونڊڻ‪ ،‬۽ بادشاهه ء‬ ‫وڏي حفاظت سان اسان جي سفر تي موڪليو‪.‬‬ ‫‪ 2‬۽ جڏهن اسين اسڪندريه پهتاسين‪ ،‬تڏهن بادشاهه کي هڪدم اسان جي اچڻ جي خبر ملي‪.‬‬ ‫‪ 3‬محل ۾ داخل ٿيڻ تي‪ ،‬مون ۽ اينڊرياس بادشاهه جو گرمجوشي سان استقبال ڪيو ۽ کيس اليعزر جو لکيل خط ڏنو‪.‬‬ ‫لَ تمام گهڻو بيچين هو‪ ،‬۽ حڪم ڏنو ته ٻين سڀني عملدارن کي برطرف ڪيو وڃي ۽‬ ‫‪ 4‬بادشاهه سفيرن سان ملڻ ء‬ ‫سفيرن کي هڪدم سندس حضور ۾ گهرايو وڃي‪.‬‬ ‫‪ 5‬هاڻي هي عام تعجب کي پرجوش ڪري ٿو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو رواج آهي ته جيڪي ماڻهو اهم معاملن تي بادشاهه سان‬ ‫لَ ايندا آهن‪ ،‬انهن کي پنجين ڏينهن تي سندس حضور ۾ داخل ڪيو ويندو آهي‪ ،‬جڏهن ته بادشاهن يا‬ ‫ملقات ڪرڻ ء‬ ‫تمام اهم شهرن جا سفير مشڪل سان ٽيهن ڏينهن ۾ عدالت ۾ داخل ٿي ويندا آهن ‪ -‬پر انهن ماڻهن کي هن وڌيڪ عزت‬ ‫جي لئق سمجهيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هو پنهنجي مالڪ کي تمام گهڻو احترام ڪندو هو‪ ،‬۽ تنهن ڪري هن اوري طور تي‬ ‫انهن کي برطرف ڪيو جن جي موجودگي کي هن غير ضروري سمجهيو ۽ جيستائين اهي اندر نه آيا ۽ هو انهن جو‬ ‫استقبال ڪرڻ جي قابل نه ٿيو‪.‬‬ ‫‪ 6‬جڏهن اهي انهن تحفن سان گڏ داخل ٿيا جيڪي انهن سان گڏ موڪليا ويا هئا ۽ قيمتي چمڙن جا ٽڪرا‪ ،‬جن تي‬ ‫يهودي اکرن ۾ سون سان لکيل قانون هو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته چمڙو شاندار طور تي تيار ڪيو ويو هو ۽ صفحن جي وچ ۾‬ ‫ڳنڍڻ ايترو متاثر ٿيو هو جو نظر نه آيو‪ ،‬بادشاهه جڏهن انهن کي ڏٺو ته انهن کان ڪتابن بابت پڇڻ لڳو‪.‬‬ ‫ا‬ ‫پوَ تقريبا ست‬ ‫‪ 7‬۽ جڏهن انهن پنهنجن ڍڪن مان لڙڪ ڪڍيا ۽ صفحا کوليا‪ ،‬ته بادشاهه گهڻي دير تائين بيٺو رهيو ۽ ء‬ ‫ڀيرا سجدو ڪندي چيو‪:‬‬ ‫' ‪8‬منهنجا دوستو‪ ،‬مان توهان جو شڪرگذار آهيان‪ ،‬۽ مان ان جو شڪرگذار آهيان جنهن توهان کي اڃا به وڌيڪ‬ ‫موڪليو‪ ،‬۽ سڀ کان وڌيڪ خدا جو‪ ،‬جنهن جا ڪلم هي آهن'‪.‬‬ ‫‪ 9‬۽ جڏهن سڀئي‪ ،‬سفير ۽ ٻيا جيڪي اتي موجود هئا‪ ،‬هڪ ئي وقت ۽ هڪ آواز سان رڙيون ڪيون' ‪:‬خدا بادشاهه کي‬ ‫بچائي'! ته هو خوشي ءَ جا ڳوڙها ڳاڙيندو ويو‪.‬‬ ‫‪ 10‬سندس روح جي بلندي ۽ کيس مليل وڏي عزت جي احساس کيس پنهنجي خوش نصيبي تي روئڻ تي مجبور ڪيو‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬چيو ‪:‬‬ ‫پوَ ماڻهن کي سلم ڪرڻ کان ء‬ ‫‪ 11‬هن انهن کي حڪم ڏنو ته اهي ڪتاب واپس انهن جي جڳهن تي رکين ۽ ء‬ ‫'خدا جا ماڻهو‪ ،‬اهو صحيح هو ته مان سڀ کان پهريان انهن ڪتابن جي عزت ڪريان جن جي خاطر مون توهان کي‬ ‫پوَ جڏهن مون اهو ڪيو‪ ،‬ته توهان ڏانهن دوستي جو ساڄو هٿ وڌايو‪.‬‬ ‫هتي سڏيو هو ۽ ء‬ ‫‪ 12‬اهو انهي ءَ ڪري هو جو مون هي پهريون ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 13‬مون قانون بڻايو آهي ته هي ڏينهن‪ ،‬جنهن تي توهان آيا آهيو‪ ،‬هڪ عظيم ڏينهن طور رکيو ويندو ۽ اهو منهنجي‬ ‫سڄي زندگي ۾ هر سال ملهايو ويندو‪.‬‬ ‫‪ 14‬اهو پڻ ٿئي ٿو ته اهو اينٽيگونس تي منهنجي بحري اتح جي سالگره آهي‪ .‬تنهن ڪري مون کي اڄ توهان سان گڏ‬ ‫دعوت ڪرڻ ۾ خوشي ٿيندي‪.‬‬ ‫لَ مناسب طريقي سان تيار ڪيو‬ ‫‪ 15‬هن چيو‪' ،‬جيڪو به توهان کي استعمال ڪرڻ جو موقعو ملندو‪ ،‬اهو توهان ء‬ ‫لَ به توهان سان گڏ'‪.‬‬ ‫ويندو ۽ مون ء‬ ‫‪ 16‬جڏهن انهن پنهنجي خوشي جو اظهار ڪيو‪ ،‬هن حڪم ڏنو ته قلعي جي ويجهو بهترين ڪوارٽر انهن کي تفويض‬ ‫لَ تياريون ڪيون وڃن‪.‬‬ ‫ڪيا وڃن‪ ،‬۽ ضياات ء‬ ‫لَ مقرر ڪيل خاص آايسر هو‪،‬‬ ‫‪ 17‬۽ نڪانور‪ ،‬سردار‬ ‫اعلي محااظ‪ ،‬ڊوروٿيئس کي سڏايو‪ ،‬جيڪو يهودين جي سنڀال ء‬ ‫ي‬ ‫لَ ضروري تياري ڪري‪.‬‬ ‫۽ کيس حڪم ڏنو ته هر هڪ ء‬ ‫‪ 18‬ڇاڪاڻ ته هي بندوبست بادشاهه ڪيو هو ۽ اهو هڪ اهڙو بندوبست آهي جيڪو توهان اڄ به برقرار ڏسندا آهيو‪.‬‬ ‫‪ 19‬ڇاڪاڻ ته جيترا به شهر پيئڻ‪ ،‬کائڻ ۽ سمهڻ جي حوالي سان خاص رسمون رکن ٿا‪ ،‬انهن جي ضرورتن جي‬ ‫لَ خاص آايسر مقرر ڪيا ويا آهن‪.‬‬ ‫نگراني ء‬ ‫‪ 20‬۽ جڏهن به اهي بادشاهن سان ملڻ ايندا آهن‪ ،‬ته انهن جي پنهنجي رسمن مطابق تياريون ڪيون وينديون آهن‪ ،‬ته‬ ‫لَ ڪا تڪليف نه ٿئي‪.‬‬ ‫جيئن انهن جي دوري جي لطف ۾ خلل پيدا ڪرڻ ء‬ ‫‪ 21‬يهودي سفيرن جي معاملي ۾ به ساڳيو احتياط ڪيو ويو‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫لَ مقرر ڪيل سرپرست هو‪ ،‬هڪ تمام باضمير ماڻهو هو‪.‬‬ ‫‪ 22‬هاڻي ڊوروٿيئس‪ ،‬جيڪو يهودي مهمانن جي سنڀال ء‬ ‫لَ‬ ‫لَ الڳ ڪيا ويا هئا‪ ،‬هن دعوت ء‬ ‫‪ 23‬سڀئي دڪان جيڪي سندس ڪنٽرول هيٺ هئا ۽ اهڙن مهمانن جي استقبال ء‬ ‫ڪڍيا‪.‬‬ ‫‪ 24‬هن بادشاهه جي هدايتن مطابق ڪرسين کي ٻن قطارن ۾ ترتيب ڏنو‪.‬‬ ‫‪ 25‬ڇاڪاڻ ته هن کيس حڪم ڏنو هو ته اڌ ماڻهو پنهنجي ساڄي پاسي ۽ باقي سڀ پنهنجي پٺيان ويهن‪ ،‬ته جيئن هو‬ ‫انهن کان سڀ کان وڏي عزت کان محروم نه رهي‪.‬‬ ‫‪ 26‬جڏهن اهي پنهنجيون سيٽون سنڀاليندا هئا ته هن ڊوروٿيئس کي هدايت ڪئي ته هو هر ڪم انهن رسمن مطابق‬ ‫ڪري جيڪي سندس يهودي مهمانن ۾ رائج هيون‪.‬‬ ‫‪ 27‬تنهن ڪري هن پاڪ پيغام ڏيندڙن ۽ قرباني ڏيندڙ پادرين ۽ ٻين جي عبادتن کي ڇڏي ڏنو جيڪي نماز پڙهڻ جا‬ ‫لَ‬ ‫عادي هئا‪ ،‬۽ اسان جي هڪ‪ ،‬اليعزر‪ ،‬جيڪو يهودي پادرين مان سڀ کان وڏو هو‪ ،‬کي ان جي بدران دعا ڪرڻ ء‬ ‫سڏيو‪.‬‬ ‫‪ 28‬۽ هو اٿيو ۽ هڪ شاندار دعا ڪئي' ‪.‬اي بادشاهه‪ ،‬قادر مطلق خدا توهان کي انهن سڀني سٺين شين سان مال مال‬ ‫ڪري جيڪي هن ٺاهيون آهن ۽ هو توهان کي‪ ،‬توهان جي زال‪ ،‬توهان جي ٻارن ۽ توهان جي ساٿين کي انهن جي‬ ‫مسلسل ملڪيت عطا ڪري جيستائين توهان جي زندگي'!‬ ‫پوَ‬ ‫‪ 29‬انهن لفظن تي هڪ زوردار ۽ خوشي ءَ سان تاڙيون وڄايون ويون جيڪي ڪااي دير تائين جاري رهيون‪ ،‬۽ ء‬ ‫اهي تيار ڪيل ضياات جي لطف اندوزي ڏانهن رخ ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 30‬دسترخوان تي خدمت جا سڀ انتظام ڊوروٿيئس جي حڪم مطابق ڪيا ويا‪.‬‬ ‫‪ 31‬خدمتگارن ۾ شاهي صفحا ۽ ٻيا به شامل هئا جيڪي بادشاهه جي درٻار ۾ عزت جي جڳهن تي هئا‪.‬‬ ‫‪ 32‬ضياات ۾ ٿوري وقفي جي موقعي تي بادشاهه ايلچي کان پڇيو جيڪو عزت جي ڪرسي تي ويٺو هو (ڇاڪاڻ ته‬ ‫اهي سينيئرٽي جي مطابق ترتيب ڏنل هئا)‪ ،‬هو پنهنجي بادشاهت کي آخر تائين ڪيئن بي عيب رکي سگهي ٿو؟‬ ‫پوَ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن توهان خدا جي مسلسل مهرباني جي نقل ڪريو ته‬ ‫لَ سوچڻ کان ء‬ ‫‪ 33‬هڪ لمحي ء‬ ‫توهان ان جي حفاظت کي بهترين طور تي قائم ڪري سگهو ٿا‪ .‬ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن توهان رحم جو مظاهرو ڪيو ۽‬ ‫انهن کي نرم سزا ڏني جيڪي انهن جي رويي جي مطابق انهن جي لئق آهن‪ ،‬ته توهان انهن کي برائي کان روڪيندا‬ ‫۽ انهن کي توبه ڏانهن وٺي ويندا'‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫پوَ ٻئي ماڻهو ءَ کان پڇيو ته‪ ،‬هو پنهنجي سڀني ڪمن ۾ سڀ ڪجهه بهترين ء‬ ‫‪ 34‬بادشاهه جواب جي تعريف ڪئي ۽ ء‬ ‫ڪيئن ڪري سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 35‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن ڪو ماڻهو سڀني سان انصاف وارو رويو رکي ٿو‪ ،‬ته هو هميشه هر موقعي تي‬ ‫صحيح ڪم ڪندو‪ ،‬ياد رکندو ته هر خيال خدا کي معلوم آهي‪ .‬جيڪڏهن توهان خدا جي خوف کي پنهنجو شروعاتي‬ ‫نقطو سمجهو ٿا‪ ،‬ته توهان ڪڏهن به مقصد نه وڃايو'‪.‬‬ ‫‪ 36‬بادشاهه هن ماڻهو ءَ جي جواب تي تعريف ڪئي ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو پاڻ سان هڪجهڙا دوست ڪيئن رکي‬ ‫سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 37‬هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن اهي توهان کي انهن ڪثرت جي مفادن جو مطالعو ڪندي ڏسندا جن تي توهان‬ ‫پوَ توهان اهو ڏسڻ ۾ سٺو ڪندا ته خدا ڪيئن انسان ذات تي پنهنجا اائدا عطا ڪري ٿو‪،‬‬ ‫حڪومت ڪندا آهيو‪ ،‬ته ء‬ ‫انهن کي صحت‪ ،‬کاڌو ۽ ٻيون سڀ شيون مناسب وقت تي مهيا ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ايندڙ مهمان کان پڇيو ته‪ ،‬سامعين کي ٻڌائڻ ۽ ايصل‬ ‫‪ 38‬جواب سان پنهنجي اتفاق جو اظهار ڪرڻ کان ء‬ ‫ڏيڻ ۾ هو انهن ماڻهن جي به تعريف ڪيئن حاصل ڪري سگهي ٿو جيڪي پنهنجو سوٽ کٽڻ ۾ ناڪام ٿيا؟‬ ‫‪ 39‬۽ هن چيو‪' ،‬جيڪڏهن توهان سڀني سان هڪجهڙائي سان ڳالهائڻ ۾ انصاف ڪريو ۽ مجرمن سان ڪڏهن به‬ ‫گستاخي يا ظلم نه ڪريو‪ .‬۽ توهان اهو ڪندا جيڪڏهن توهان خدا جي عمل جي طريقي تي نظر رکون ٿا‪ .‬لئق ماڻهن‬ ‫جون درخواستون هميشه پوريون ٿينديون آهن‪ ،‬جڏهن ته جيڪي پنهنجي دعا جو جواب حاصل ڪرڻ ۾ ناڪام ٿين ٿا‬ ‫انهن کي خوابن يا واقعن ذريعي ٻڌايو ويندو آهي ته انهن جي درخواستن ۾ ڇا نقصانڪار هو ۽ خدا انهن کي انهن جي‬ ‫گناهن يا پنهنجي طاقت جي عظمت جي مطابق نه ماريندو آهي‪ ،‬پر انهن سان برداشت سان ڪم ڪندو آهي'‪.‬‬ ‫‪ 40‬بادشاهه ان ماڻهو ءَ جي جواب جي گرمجوشي سان تعريف ڪئي ۽ ايندڙ ترتيب ۾ پڇيو ته‪ ،‬هو اوجي معاملن ۾‬ ‫ڪيئن ناقابل تسخير ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 41‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هن مڪمل طور تي پنهنجي لشڪر يا پنهنجي جنگي اوجن تي ڀروسو نه ڪيو‪ ،‬پر‬ ‫خدا کي مسلسل سڏيندو رهيو ته هو پنهنجي ڪاروبار کي ڪامياب مسئلي ڏانهن آڻي‪ ،‬جڏهن ته هو پاڻ انصاف جي‬ ‫روح ۾ پنهنجا سڀ ارض ادا ڪندو رهيو'‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫لَ خوف جو سبب‬ ‫‪ 42‬هن جواب جو استقبال ڪندي‪ ،‬هن ٻئي کان پڇيو ته هو ڪيئن ٿي سگهي ٿو ‪ ...‬پنهنجن دشمنن ء‬ ‫بڻجندو‪.‬‬ ‫‪ 43‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هٿيارن ۽ اوجن جي وڏي اراهمي برقرار رکندي هن کي ياد هجي ته اهي شيون‬ ‫مستقل ۽ حتمي نتيجو حاصل ڪرڻ جي طاقت نه ٿيون رکن‪ .‬ڇاڪاڻ ته خدا به ماڻهن جي ذهنن ۾ خوف پيدا ڪري ٿو‬ ‫صرف مهلت ڏئي ۽ پنهنجي طاقت جي عظمت جو مظاهرو ڪري'‪.‬‬ ‫پوَ ٻئي کي چيو‪' ،‬زندگي ءَ ۾ سڀ کان وڏي نيڪي ڪهڙي آهي؟'‬ ‫‪ 44‬بادشاهه هن ماڻهو ءَ جي تعريف ڪئي ۽ ء‬ ‫لَ ته خدا ڪائنات جو مالڪ آهي‪ ،‬۽ اسان جي بهترين ڪاميابين ۾ اهو اسان نه‬ ‫‪ 45‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو ڄاڻڻ ء‬ ‫آهيون جيڪي ڪاميابي حاصل ڪندا آهيون پر خدا جيڪو پنهنجي طاقت سان سڀني شين کي پورو ڪري ٿو ۽ اسان‬ ‫کي مقصد ڏانهن وٺي ٿو وڃي'‪.‬‬ ‫پوَ ٻئي کان پڇيو ته هو پنهنجي سڀني ملڪيتن کي ڪيئن برقرار‬ ‫‪ 46‬بادشاهه چيو ته ان ماڻهو ءَ سٺو جواب ڏنو آهي ۽ ء‬ ‫رکي سگهي ٿو ۽ آخرڪار انهن کي ساڳئي حالت ۾ پنهنجي جانشينن کي ڪيئن ڏئي سگهي ٿو؟‬ ‫اعلي مقصد سان متاثر ٿيو ۽ پنهنجي‬ ‫‪ 47‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬خدا کان مسلسل دعا ڪندي ته توهان پنهنجي سڀني ڪمن ۾‬ ‫ي‬ ‫اولد کي خبردار ڪندي ته شهرت يا دولت کان حيران نه ٿيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو خدا آهي جيڪو اهي سڀ تحفا عطا‬ ‫ڪري ٿو ۽ ماڻهو ڪڏهن به پاڻ سان برتري حاصل نٿا ڪن'‪.‬‬ ‫‪ 48‬بادشاهه جواب سان پنهنجي رضامندي جو اظهار ڪيو ۽ ايندڙ مهمان کان پڇيو ته‪ ،‬جيڪو ڪجهه به هن تي آيو‪،‬‬ ‫اهو هو ڪيئن صبر سان برداشت ڪري سگهندو؟‬ ‫‪ 49‬۽ هن چيو‪' ،‬جيڪڏهن توهان کي هن خيال جي پڪي گرات آهي ته سڀئي ماڻهو خدا طراان سڀ کان وڏي برائي ۽‬ ‫لَ مقرر ڪيا ويا آهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو ناممڪن آهي ته هڪ ماڻهو انهن‬ ‫سڀ کان وڏي چڱائي کي حصيداري ڪرڻ ء‬ ‫کان آزاد هجي‪ .‬پر خدا جنهن کان اسان کي هميشه دعا ڪرڻ گهرجي‪ ،‬اسان کي برداشت ڪرڻ جي همت سان متاثر‬ ‫ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 50‬ان ماڻهو ءَ جي جواب کان خوش ٿي‪ ،‬بادشاهه چيو ته انهن جا سڀئي جواب سٺا هئا' ‪.‬مان هڪ ٻئي کان هڪ سوال‬ ‫پوَ مان اي الحال روڪيندس‪ :‬ته جيئن اسين دعوت جي لطف اندوزي تي ڌيان ڏئي‬ ‫ڪندس‪ '،‬هن وڌيڪ چيو‪' ،‬۽ ء‬ ‫سگهون ۽ خوشگوار وقت گذاري سگهون'‪.‬‬ ‫پوَ هن ماڻهو ءَ کان پڇيو‪' ،‬جرئت جو اصل مقصد ڇا آهي؟'‬ ‫‪ 51‬ء‬ ‫‪ 52‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن خطري جي وقت ۾ اصل ارادي مطابق صحيح منصوبو ڪيو وڃي‪ .‬ڇاڪاڻ ته سڀ‬ ‫لَ ڪري ٿو‪ ،‬اي بادشاهه‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توهان جو مقصد سٺو آهي'‪.‬‬ ‫شيون خدا توهان جي اائدي ء‬ ‫‪ 53‬جڏهن سڀني پنهنجي تاڙيون وڄائي جواب سان پنهنجي متفقيت جو اظهار ڪيو‪ ،‬تڏهن بادشاهه السفين کي چيو‬ ‫(ڇاڪاڻ ته انهن مان ٿورا موجود نه هئا)‪' ،‬منهنجو خيال آهي ته اهي ماڻهو نيڪي ۾ شاندار آهن ۽ غير معمولي علم جا‬ ‫مالڪ آهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن لمحي جي جوش تي انهن سوالن جا مناسب جواب ڏنا آهن جيڪي مون انهن کي ڏنا آهن‪،‬‬ ‫۽ سڀني خدا کي پنهنجي لفظن جو شروعاتي نقطو بڻايو آهي'‪.‬‬ ‫‪ 54‬۽ مينيڊيمس‪ ،‬ايريٽريا جي السفي‪ ،‬چيو‪' ،‬سچ‪ ،‬اي بادشاهه ‪ -‬ڇاڪاڻ ته ڪائنات پروردگار جي ذريعي منظم ٿئي ٿي‬ ‫۽ جيئن ته اسان صحيح طور تي سمجهون ٿا ته انسان خدا جي تخليق آهي‪ ،‬اهو انهي مان ظاهر ٿئي ٿو ته تقرير جي‬ ‫سموري طاقت ۽ خوبصورتي خدا کان ايندي آهي'‪.‬‬ ‫‪ 55‬جڏهن بادشاهه هن جذبي تي پنهنجي رضامندي ظاهر ڪئي‪ ،‬ته ڳالهائڻ بند ٿي ويو ۽ اهي پاڻ ۾ مزو وٺڻ لڳا‪.‬‬ ‫جڏهن شام ٿي‪ ،‬ته ضياات ختم ٿي‪.‬‬ ‫باب ‪8‬‬ ‫وڌيڪ سوال ۽ جواب‪ . 150‬ق‪.‬م ۾ لکيل هوا ذريعي اڏامڻ جي حوالي سان آيت ‪ 20‬نوٽ ڪريو‪.‬‬ ‫‪ 1‬ٻئي ڏينهن تي اهي ٻيهر دسترخوان تي ويٺا ۽ ساڳئي ترتيب مطابق ضياات جاري رکي‪.‬‬ ‫‪ 2‬جڏهن بادشاهه سوچيو ته سندس مهمانن کان سوال پڇڻ جو هڪ مناسب موقعو اچي ويو آهي‪ ،‬تڏهن هن انهن ماڻهن‬ ‫پوَ ويٺا هئا‪.‬‬ ‫کان وڌيڪ سوال پڇيا جيڪي اڳئين ڏينهن جواب ڏيندڙ ماڻهن کان ء‬ ‫‪ 3‬هن يارهين ماڻهو ءَ سان ڳالهه ٻولهه شروع ڪئي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ڏهه اهڙا هئا جن کان اڳئين موقعي تي سوال پڇيا ويا‬ ‫هئا‪.‬‬ ‫‪ 4‬جڏهن خاموشي قائم ٿي‪ ،‬تڏهن هن پڇيو ته هو امير ڪيئن رهي سگهي ٿو؟‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫پوَ‪ ،‬جنهن ماڻهو ءَ کان سوال پڇيو ويو هو‪ ،‬ان جواب ڏنو ' ‪-‬جيڪڏهن هن ڪجهه به نه ڪيو‬ ‫‪ 5‬ٿوري غور اڪر کان ء‬ ‫جيڪو پنهنجي عهدي جي لئق نه هجي‪ ،‬ڪڏهن به بدمعاشي سان ڪم نه ڪيو‪ ،‬ڪڏهن به خالي ۽ بيڪار ڪمن تي‬ ‫خرچ نه ڪيو‪ ،‬پر خيرات جي ڪمن سان پنهنجي سڀني رعيت کي پاڻ ڏانهن سٺو بڻايو‪ .‬ڇاڪاڻ ته اهو خدا آهي‬ ‫جيڪو سڀني سٺين شين جو خالق آهي ۽ انسان کي ان جي ارمانبرداري ڪرڻ گهرجي'‪.‬‬ ‫پوَ ٻئي کان پڇيو ته هو سچ کي ڪيئن برقرار رکي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 6‬بادشاهه سندس تعريف ڪئي ۽ ء‬ ‫‪ 7‬سوال جي جواب ۾ هن چيو ته‪' ،‬اهو تسليم ڪندي ته ڪوڙ سڀني انسانن تي‪ ،‬۽ خاص طور تي بادشاهن تي وڏي بي‬ ‫عزتي آڻيندو آهي‪ .‬ڇاڪاڻ ته جڏهن ته انهن وٽ جيڪو به چاهين ڪرڻ جي طاقت آهي‪ ،‬اهي ڪوڙ جو سهارو ڇو‬ ‫وٺن؟ ان کان علوه‪ ،‬اي بادشاهه‪ ،‬توهان کي هميشه ياد رکڻ گهرجي ته خدا سچ جو عاشق آهي'‪.‬‬ ‫‪ 8‬بادشاهه وڏي خوشي سان جواب قبول ڪيو ۽ ٻئي ڏانهن ڏسندي چيو‪' ،‬حڪمت جي تعليم ڇا آهي؟'‬ ‫‪ 9‬۽ ٻئي جواب ڏنو‪' ،‬جيئن توهان چاهيو ٿا ته توهان تي ڪا به برائي نه ٿئي‪ ،‬پر سڀني سٺين شين جو حصو بڻجو‪ ،‬تيئن‬ ‫توهان کي پنهنجي رعيت ۽ ڏوهارين سان ساڳئي اصول تي عمل ڪرڻ گهرجي‪ ،‬۽ توهان کي نيڪ ۽ نيڪ ماڻهن کي‬ ‫نرمي سان نصيحت ڪرڻ گهرجي‪ .‬ڇاڪاڻ ته خدا پنهنجي مهرباني سان سڀني ماڻهن کي پاڻ ڏانهن ڇڪيندو آهي'‪.‬‬ ‫‪ 10‬بادشاهه سندس تعريف ڪئي ۽ ايندڙ ترتيب ۾ پڇيو ته هو ماڻهن جو دوست ڪيئن ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 11‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو ڏسي ته انساني نسل وڌندو آهي ۽ تمام گهڻي تڪليف ۽ وڏي مصيبت سان پيدا ٿيندو آهي‪:‬‬ ‫تنهن ڪري توهان کي انهن کي هلڪو سزا ڏيڻ يا عذاب ڏيڻ نه گهرجي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توهان ڄاڻو ٿا ته انسانن جي‬ ‫زندگي دردن ۽ سزائن سان ٺهيل آهي‪ .‬ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن توهان سڀ ڪجهه سمجهي سگهو ها ته توهان رحم سان‬ ‫لَ پڻ اهو رحم جوڳو آهي'!‬ ‫ڀريل هجو ها‪ ،‬خدا ء‬ ‫لَ سڀ کان ضروري قابليت ڪهڙي آهي؟'‬ ‫‪ 12‬بادشاهه کي منظوري ءَ سان جواب مليو ۽ ٻئي کان پڇيو‪' ،‬حڪمراني ء‬ ‫لَ‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬پنهنجي زندگي ءَ جي وڏي حصي دوران پرهيزگاري تي عمل‬ ‫' ‪13‬پاڻ کي رشوت کان پاڪ رکڻ ء‬ ‫ڪرڻ‪ ،‬سڀني شين کان مٿي صداقت کي عزت ڏيڻ‪ ،‬۽ هن قسم جي ماڻهن سان دوستي ڪرڻ‪ .‬ڇاڪاڻ ته خدا پڻ‬ ‫انصاف جو عاشق آهي'!‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاه ٻئي کي چيو‪' ،‬پرهيزگاري جي اصل نشاني ڇا آهي؟'‬ ‫‪ 13‬پنهنجي منظوري جو اشارو ڏيڻ کان ء‬ ‫لَ ته خدا ڪائنات ۾ مسلسل ڪم ڪري ٿو ۽ سڀ ڪجهه ڄاڻي ٿو‪ ،‬۽ ڪو به‬ ‫‪ 14‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو سمجهڻ ء‬ ‫ماڻهو جيڪو ناانصااي ڪري ٿو ۽ بدڪاري ڪري ٿو‪ ،‬اهو سندس نظر کان بچي نٿو سگهي‪ .‬جيئن خدا سڄي دنيا جو‬ ‫محسن آهي‪ ،‬تنهن ڪري توهان کي به سندس نقل ڪرڻ گهرجي ۽ ڏوهه کان خالي رهڻ گهرجي'!‬ ‫‪ 15‬بادشاهه پنهنجي معاهدي تي دستخط ڪيا ۽ ٻئي کي چيو‪' ،‬بادشاهت جو جوهر ڇا آهي؟'‬ ‫‪ 16‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬پاڻ تي چڱي ءَ طرح حڪومت ڪرڻ ۽ دولت يا شهرت جي ڪري بي ترتيب يا بيوقواي‬ ‫خواهشن جي طرف نه ڀٽڪڻ‪ ،‬جيڪڏهن توهان معاملي کي چڱي ءَ طرح سمجهو ٿا ته حڪمراني جو اهو ئي صحيح‬ ‫طريقو آهي‪ .‬ڇاڪاڻ ته جيڪو ڪجهه توهان کي واقعي گهرجي اهو توهان جو آهي‪ ،‬۽ خدا ضرورت کان پاڪ ۽‬ ‫رحمدل آهي‪ .‬پنهنجا خيال اهڙا هجن جيئن هڪ انسان بڻجي وڃن‪ ،‬۽ گهڻين شين جي خواهش نه ڪريو پر صرف اهي‬ ‫لَ ضروري آهن'!‬ ‫جيڪي حڪمراني ء‬ ‫‪ 17‬بادشاهه سندس تعريف ڪئي ۽ ٻئي ماڻهو ءَ کان پڇيو ته سندس سوچ ويچار ڪيئن بهترين ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫شيَ ۾ هميشه انصاف کي پنهنجي اڳيان رکي ۽ اهو سوچي ته ناانصااي‬ ‫‪ 18‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هو هر‬ ‫ء‬ ‫زندگي کان محروم ڪرڻ جي برابر آهي‪ .‬ڇاڪاڻ ته خدا هميشه انصاف ڪندڙن کي سڀ کان وڌيڪ نعمتن جو‬ ‫واعدو ڪري ٿو'!‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ٻئي کان پڇيو‪ ،‬ته هو ننڊ ۾ پريشان ڪندڙ خيالن کان ڪيئن آزاد ٿي سگهي‬ ‫‪ 19‬سندس تعريف ڪرڻ کان ء‬ ‫ٿو؟‬ ‫‪ 20‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬توهان مون کان هڪ اهڙو سوال پڇيو آهي جنهن جو جواب ڏيڻ تمام ڏکيو آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته‬ ‫اسان ننڊ جي ڪلڪن دوران پنهنجي حقيقي پاڻ کي راند ۾ نه ٿا آڻي سگهون‪ ،‬پر انهن ۾ تخيلن سان جڪڙيل آهيون‬ ‫جيڪي عقل سان ڪنٽرول نه ٿي سگهن‪ .‬ڇاڪاڻ ته اسان جي روحن کي اهو احساس آهي ته اهي اصل ۾ انهن شين‬ ‫کي ڏسندا آهن جيڪي ننڊ دوران اسان جي شعور ۾ داخل ٿين ٿيون‪ .‬پر اسان غلطي ڪريون ٿا جيڪڏهن اسان اهو‬ ‫ارض ڪريون ته اسان اصل ۾ سمنڊ تي ٻيڙين ۾ سفر ڪري رهيا آهيون يا هوا ذريعي اڏامي رهيا آهيون يا ٻين علئقن‬ ‫شيَ جو‪ .‬۽ تڏهن به اسان اصل ۾ اهڙيون شيون ٿيڻ جو‬ ‫ڏانهن سفر ڪري رهيا آهيون يا اهڙي قسم جي ڪنهن ٻئي‬ ‫ء‬ ‫تصور ڪريون ٿا‪.‬‬ ‫لَ ايصلو ڪرڻ ممڪن آهي‪ ،‬مان هيٺ ڏنل نتيجي تي پهتو آهيان‪ .‬اي بادشاهه‪ ،‬توهان کي هر‬ ‫‪ 21‬جيستائين مون ء‬ ‫تقوي جي اصول سان منظم ڪرڻ گهرجي ته جيئن توهان کي اهو شعور‬ ‫ممڪن طريقي سان پنهنجي لفظن ۽ عملن کي‬ ‫ي‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫هجي ته توهان نيڪي برقرار رکي رهيا آهيو ۽ توهان ڪڏهن به عقل جي قيمت تي پاڻ کي مطمئن ڪرڻ جو انتخاب‬ ‫نه ڪيو ۽ ڪڏهن به پنهنجي طاقت جو غلط استعمال ڪندي صداقت جي خلف نه ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 22‬ڇاڪاڻ ته ذهن گهڻو ڪري ننڊ ۾ پاڻ کي انهن ئي شين سان مصروف رکي ٿو‪ ،‬جيڪي جاڳڻ وقت پاڻ کي‬ ‫مصروف رکن ٿيون‪ .‬۽ جيڪو پنهنجي سڀني سوچن ۽ عملن کي بهترين مقصدن ڏانهن رکي ٿو‪ ،‬اهو پاڻ کي نيڪي ءَ ۾‬ ‫قائم ڪري ٿو جڏهن هو جاڳندو آهي ۽ جڏهن هو سمهندو آهي‪ .‬تنهن ڪري‪ .‬توهان کي خود جي مسلسل نظم و ضبط ۾‬ ‫ثابت قدم رهڻ گهرجي‪.‬‬ ‫‪ 23‬بادشاهه ان ماڻهو ءَ جي تعريف ڪئي ۽ ٻئي کي چيو ' ‪-‬ڇاڪاڻ ته تون جواب ڏيڻ ۾ ڏهين نمبر تي آهين‪ ،‬جڏهن تون‬ ‫پوَ هن سوال ڪيو‪ ،‬ته مان ڪيئن ڪجهه به ڪرڻ کان‬ ‫لَ وقف ڪنداسين'‪ .‬۽ ء‬ ‫ڳالهائيندو‪ ،‬ته اسان پاڻ کي ضياات ء‬ ‫لَ نا مناسب هجي؟'‬ ‫بچي سگهان ٿو جيڪو پاڻ ء‬ ‫اعلي مقام تي نظر رکو‪ ،‬ته جيئن توهان صرف اهي ڳالهيون‬ ‫‪ 24‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬هميشه پنهنجي شهرت ۽ پنهنجي‬ ‫ي‬ ‫ڳالهائي ۽ سوچي سگهو جيڪي ان سان مطابقت رکن ٿيون‪ ،‬اهو ڄاڻو ته توهان جا سڀئي رعيت توهان بابت سوچين ٿا‬ ‫۽ ڳالهائين ٿا‪ .‬ڇو ته توهان کي اداڪارن کان بدتر نه ٿيڻ گهرجي‪ ،‬جيڪي ڪردار جو احتياط سان مطالعو ڪن ٿا‪،‬‬ ‫لَ ادا ڪرڻ ضروري آهي‪ ،‬۽ انهن جي سڀني عملن کي ان جي مطابق شڪل ڏين ٿا‪ .‬توهان ڪردار ادا‬ ‫جيڪو انهن ء‬ ‫نه ڪري رهيا آهيو‪ ،‬پر حقيقت ۾ هڪ بادشاهه آهيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خدا توهان کي توهان جي ڪردار جي مطابق هڪ‬ ‫شاهي اختيار عطا ڪيو آهي'‪.‬‬ ‫‪ 25‬جڏهن بادشاهه تمام گهڻي ۽ مهربان انداز ۾ زور سان تاڙيون وڄايون‪ ،‬ته مهمانن کي آرام جي طلب ڪرڻ جي‬ ‫لَ وقف‬ ‫ترغيب ڏني وئي‪ .‬تنهن ڪري جڏهن ڳالهه ٻولهه ختم ٿي وئي‪ ،‬ته انهن پاڻ کي دعوت جي ايندڙ مرحلي ء‬ ‫ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫‪ 26‬ٻئي ڏينهن تي‪ ،‬ساڳيو انتظام ڏٺو ويو‪ ،‬۽ جڏهن بادشاهه کي ماڻهن کان سوال پڇڻ جو موقعو مليو‪ ،‬ته هن پهرين کان‬ ‫اعلي ترين شڪل ڪهڙي آهي؟‬ ‫لَ بچيا هئا‪ ،‬حڪومت جي‬ ‫پڇيو‪ ،‬جيڪي ايندڙ پڇا ڳاڇا ء‬ ‫ي‬ ‫‪ 27‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬پاڻ تي حڪومت ڪرڻ ۽ خواهشن جي اثر هيٺ نه اچڻ‪ .‬ڇاڪاڻ ته سڀني ماڻهن جو هڪ‬ ‫خاص قدرتي رجحان هوندو آهي‪ .‬اهو ممڪن آهي ته گهڻا ماڻهو کاڌي پيتي ۽ عيش عشرت ڏانهن رجحان رکن ٿا‪ ،‬۽‬ ‫شيَ ۾ اعتدال هجي‪.‬‬ ‫بادشاهن جو رجحان علئقو ۽ وڏي شهرت حاصل ڪرڻ ڏانهن آهي‪ .‬پر اهو سٺو آهي ته هر‬ ‫ء‬ ‫‪ 28‬جيڪو خدا ڏئي ٿو‪ ،‬اهو توهان کي وٺڻ ۽ رکڻ گهرجي‪ ،‬پر ڪڏهن به انهن شين جي خواهش نه ڪريو جيڪي‬ ‫توهان جي پهچ کان ٻاهر آهن‪.‬‬ ‫‪ 29‬انهن لفظن سان خوش ٿي‪ ،‬بادشاهه ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو حسد کان ڪيئن آزاد ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫پوَ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن توهان سڀ کان پهريان غور ڪيو ته اهو خدا آهي جيڪو سڀني‬ ‫‪ 30‬۽ ٿوري دير کان ء‬ ‫بادشاهن کي شان ۽ دولت عطا ڪري ٿو ۽ ڪو به پنهنجي طاقت سان بادشاهه ناهي‪ .‬سڀ ماڻهو هن شان ۾ شريڪ ٿيڻ‬ ‫چاهين ٿا پر نٿا ڪري سگهن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو خدا جو تحفو آهي'!‬ ‫پوَ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو پنهنجن دشمنن کي ڪيئن‬ ‫‪ 31‬بادشاهه هڪ ڊگهي تقرير ۾ ان ماڻهو ءَ جي تعريف ڪئي ۽ ء‬ ‫حقير سمجهي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 32‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن توهان سڀني ماڻهن سان مهرباني ڪندا ۽ انهن جي دوستي کٽيندا‪ ،‬ته توهان کي ڪنهن‬ ‫لَ بهترين تحفو آهي'!‬ ‫کان به ڊڄڻ جي ضرورت ناهي‪ .‬سڀني ماڻهن ۾ مشهور ٿيڻ خدا کان حاصل ڪرڻ ء‬ ‫پوَ بادشاهه ايندڙ ماڻهو ءَ کي حڪم ڏنو ته هو سوال جو جواب ڏئي ته هو‬ ‫‪ 33‬هن جواب جي تعريف ڪرڻ کان ء‬ ‫پنهنجي عظيم شهرت ڪيئن برقرار رکي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 34‬۽ هن جواب ڏنو ته 'جيڪڏهن توهان ٻين تي مهرباني ۽ اضل ڪرڻ ۾ سخي ۽ وڏي دل وارا آهيو‪ ،‬ته توهان‬ ‫لَ جاري‬ ‫ڪڏهن به پنهنجي شهرت نه وڃائيندؤ‪ ،‬پر جيڪڏهن توهان چاهيو ٿا ته مٿي ذڪر ڪيل اضل توهان جي ء‬ ‫رهي‪ ،‬ته توهان کي مسلسل خدا کي سڏڻ گهرجي'‪.‬‬ ‫‪ 35‬بادشاهه پنهنجي رضامندي ظاهر ڪئي ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬ڪنهن کي سخاوت ڪرڻ گهرجي؟‬ ‫‪ 36‬۽ هن جواب ڏنو تہ‪' ،‬سڀئي ماڻهو تسليم ڪن ٿا ته اسان کي انهن سان سخاوت ڪرڻ گهرجي جيڪي اسان سان سٺا‬ ‫سلوڪ ڪن ٿا‪ ،‬پر مون کي لڳي ٿو ته اسان کي انهن سان سخاوت جو ساڳيو تيز جذبو ڏيکارڻ گهرجي جيڪي اسان‬ ‫لَ کٽي سگهون‪ .‬پر اسان کي خدا کان دعا‬ ‫جا مخالف آهن ته جيئن هن ذريعي اسان انهن کي صحيح ۽ اسان جي اائدي ء‬ ‫گهرڻ گهرجي ته اهو پورو ٿئي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هو سڀني انسانن جي ذهنن تي حڪمراني ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫لَ چيو‪ ،‬اسان کي‬ ‫‪ 37‬جواب سان پنهنجي اتفاق جو اظهار ڪرڻ کان ء‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ڇهين کي سوال جو جواب ڏيڻ ء‬ ‫ڪنهن جو شڪرگذاري ڪرڻ گهرجي؟‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫لَ‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خدا اسان کي والدين جي عزت جي حوالي سان‬ ‫‪ 38‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اسان جي والدين کي هميشه ء‬ ‫جاَ تي هو دوست جي دوست جي رويي کي سمجهي ٿو ڇاڪاڻ ته هو "هڪ‬ ‫هڪ تمام اهم حڪم ڏنو آهي‪ .‬ايندڙ ء‬ ‫دوست جيڪو توهان جي پنهنجي روح وانگر آهي" جي ڳالهه ڪري ٿو‪ .‬توهان سڀني ماڻهن کي پاڻ سان دوستي ۾ آڻڻ‬ ‫جي ڪوشش ۾ سٺو ڪيو ٿا'‪.‬‬ ‫شيَ آهي جيڪا خوبصورتي جي قيمت‬ ‫پوَ ٻئي کان پڇيو‪” ،‬اها ڪهڙي‬ ‫ء‬ ‫‪ 39‬بادشاهه هن سان مهرباني سان ڳالهايو ۽ ء‬ ‫وانگر آهي؟“‬ ‫‪ 40‬۽ هن چيو‪' ،‬پرهيزگاري‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اها خوبصورتي جو سڀ کان وڏو روپ آهي‪ ،‬۽ ان جي طاقت پيار ۾ آهي‪،‬‬ ‫جيڪو خدا جو تحفو آهي‪ .‬هي توهان اڳ ۾ ئي حاصل ڪيو آهي ۽ ان سان گڏ زندگي جون سڀ نعمتون'‪.‬‬ ‫‪ 41‬بادشاهه تمام گهڻي مهرباني سان جواب جي تعريف ڪئي ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬جيڪڏهن هو ناڪام ٿي وڃي ته‪ ،‬هو‬ ‫ڪيئن ساڳئي درجي ۾ پنهنجي شهرت ٻيهر حاصل ڪري سگهندو؟‬ ‫‪ 42‬۽ هن چيو‪' ،‬اهو ممڪن ناهي ته توهان ناڪام ٿيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توهان سڀني ماڻهن ۾ شڪرگذاري جا ٻج پوکيا آهن‬ ‫جيڪي نيڪ نيتي جو اصل پيدا ڪن ٿا‪ ،‬۽ اهو مضبوط ترين هٿيارن کان وڌيڪ طاقتور آهي ۽ سڀ کان وڏي‬ ‫سيڪيورٽي جي ضمانت ڏئي ٿو‪ .‬پر جيڪڏهن ڪو ماڻهو ناڪام ٿئي ٿو‪ ،‬ته هن کي ٻيهر ڪڏهن به اهي ڪم نه ڪرڻ‬ ‫گهرجن جيڪي هن جي ناڪامي جو سبب بڻيا‪ ،‬پر هن کي دوستي ٺاهڻ گهرجي ۽ انصاف سان عمل ڪرڻ گهرجي‪.‬‬ ‫ڇاڪاڻ ته اهو خدا جو تحفو آهي ته هو سٺا ڪم ڪري سگهي ۽ ان جي برعڪس نه'‪.‬‬ ‫‪ 43‬انهن لفظن سان خوش ٿي‪ ،‬بادشاهه ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو غم کان ڪيئن آزاد ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 44‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هن ڪڏهن به ڪنهن کي نقصان نه پهچايو‪ ،‬پر سڀني سان نيڪي ڪئي ۽ نيڪي ءَ جي‬ ‫رستي تي هليا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ان جا ميوا غم کان آزادي آڻين ٿا‪ .‬پر اسان کي خدا کان دعا گهرڻ گهرجي ته موت يا بيماري‬ ‫شيَ غير متوقع برائي اسان تي نه اچي ۽ اسان کي زخمي نه ڪري‪ .‬پر جيئن ته توهان‬ ‫يا درد يا اهڙي قسم جي ڪا به‬ ‫ء‬ ‫پرهيزگاري سان سرشار آهيو‪ ،‬اهڙي ڪا به مصيبت توهان تي ڪڏهن به نه ايندي'‪.‬‬ ‫‪ 45‬بادشاهه سندس تمام گهڻي تعريف ڪئي ۽ ڏهين کان پڇيو ته‪ ،‬شان جي سڀ کان وڏي شڪل ڪهڙي آهي؟‬ ‫لَ‪ ،‬۽ اهو تحفن ۽ قربانين سان نه پر روح جي پاڪائي ۽ پاڪ يقين سان ڪيو‬ ‫‪ 46‬۽ هن چيو‪' ،‬خدا جي عزت ڪرڻ ء‬ ‫ويندو آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته سڀ شيون خدا جي مرضي مطابق ٺهيل ۽ منظم آهن‪ .‬هن مقصد جي توهان ماضي ۽ حال ۾‬ ‫توهان جي ڪاميابين مان سڀني ماڻهن وانگر مسلسل قبضي ۾ آهيو'‪.‬‬ ‫‪ 47‬وڏي آواز سان بادشاهه سڀني کي سلم ڪيو ۽ انهن سان مهرباني سان ڳالهايو‪ ،‬۽ جيڪي به موجود هئا‪ ،‬انهن سڀني‬ ‫پنهنجي منظوري جو اظهار ڪيو‪ ،‬خاص طور تي السفين‪ .‬ڇاڪاڻ ته اهي انهن کان [يعني السفين] رويي ۽ بحث ۾‬ ‫تمام گهڻو بهتر هئا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن هميشه خدا کي پنهنجو شروعاتي نقطو بڻايو‪.‬‬ ‫لَ شراب پيئڻ لڳو‪.‬‬ ‫لَ پنهنجن مهمانن جي صحت ء‬ ‫پوَ بادشاهه پنهنجي نيڪ خواهشن جو اظهار ڪرڻ ء‬ ‫‪ 48‬ان کان ء‬ ‫باب ‪9‬‬

‫آيت ‪ 8‬علم جي قدر کي ظاهر ڪري ٿي‪ .‬آيت ‪ ،28‬والدين جي محبت‪ .‬خاص طور تي آيت ‪ 26‬۾ سوال ۽ جواب تي ڌيان‬ ‫لَ هڪ دانشمندانه صلح آهي‪.‬‬ ‫ڏيو‪ .‬آيت ‪ 47‬۾ سوال ۽ جواب تي پڻ ڌيان ڏيو‪ .‬هي ڪاروباري ماڻهن ء‬ ‫لَ ساڳيو انتظام ڪيو ويو‪ ،‬۽ بادشاهه‪ ،‬جيئن ئي موقعو مليو‪ ،‬انهن ماڻهن کان سوال پڇڻ‬ ‫‪ 1‬ٻئي ڏينهن تي ضياات ء‬ ‫شروع ڪيا جيڪي اڳ ۾ ئي جواب ڏيندڙن جي ڀرسان ويٺا هئا‪ ،‬۽ هن پهرين کي چيو ته 'ڇا حڪمت سيکارڻ جي‬ ‫قابل آهي؟'‬ ‫‪ 2‬۽ هن چيو‪' ،‬روح اهڙي طرح ٺهيل آهي جو اهو الهي طاقت سان سڀني چڱاين کي حاصل ڪرڻ ۽ ان جي‬ ‫برعڪس کي رد ڪرڻ جي قابل آهي'‪.‬‬ ‫شيَ آهي؟‬ ‫لَ سڀ کان وڌيڪ اائديمند ڪهڙي‬ ‫ء‬ ‫‪ 3‬بادشاهه رضامندي جو اظهار ڪيو ۽ ٻئي ماڻهو ءَ کان پڇيو‪ ،‬صحت ء‬ ‫لَ هڪ مزاج پيدا نه ڪري'‪.‬‬ ‫‪ 4‬۽ هن چيو‪' ،‬تحمل‪ ،‬۽ اهو حاصل ڪرڻ ممڪن ناهي جيستائين خدا ان ء‬ ‫‪ 5‬بادشاهه ان ماڻهو ءَ سان مهرباني سان ڳالهايو ۽ ٻئي کي چيو‪' ،‬هڪ ماڻهو پنهنجي والدين جي شڪرگذاري جو قرض‬ ‫ڪيئن ادا ڪري سگهي ٿو؟'‬ ‫‪ 6‬۽ هن چيو‪' ،‬انهن کي ڪڏهن به تڪليف نه ڏيڻ سان‪ ،‬۽ اهو ممڪن ناهي جيستائين خدا ذهن کي عظيم ترين مقصدن‬ ‫لَ نه لڳائي'‪.‬‬ ‫جي حصول ء‬ ‫‪ 7‬بادشاهه رضامندي جو اظهار ڪيو ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو هڪ شوقين ٻڌندڙ ڪيئن بڻجي سگهي ٿو؟‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 8‬۽ هن چيو‪' ،‬اهو ياد رکڻ سان ته سڀ علم مفيد آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو توهان کي هنگامي وقت ۾ خدا جي مدد سان‬ ‫ڪجهه شين کي چونڊڻ ۽ انهن کي بحران ۾ لڳو ڪرڻ جي قابل بڻائي ٿو جيڪو توهان کي منهن ڏئي ٿو‪ .‬۽ اهڙي‬ ‫طرح انسانن جون ڪوششون خدا جي مدد سان پوريون ٿين ٿيون'‪.‬‬ ‫‪ 9‬بادشاهه سندس تعريف ڪئي ۽ ايندڙ کان پڇيو ته هو قانون جي خلف ڪجهه به ڪرڻ کان ڪيئن بچي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 10‬۽ هن چيو‪' ،‬جيڪڏهن توهان سمجهو ٿا ته اهو خدا آهي جنهن قانون ڏيندڙن جي دلين ۾ خيال رکيا آهن ته جيئن‬ ‫پوَ توهان انهن تي عمل ڪندا'‪.‬‬ ‫ماڻهن جي جان بچائي سگهجي‪ ،‬ته ء‬ ‫‪ 11‬بادشاهه ان ماڻهو ءَ جي جواب کي تسليم ڪيو ۽ ٻئي کي چيو ته‪' ،‬رشتيداري جو ڪهڙو اائدو آهي؟'‬ ‫‪ 12‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن اسان اهو سمجهون ٿا ته اسان پاڻ انهن مصيبتن کان متاثر آهيون جيڪي اسان جي‬ ‫پوَ رشتي جي طاقت هڪدم ظاهر ٿئي‬ ‫مائٽن تي اچن ٿيون ۽ جيڪڏهن انهن جا ڏک اسان جا پنهنجا بڻجي وڃن ٿا ‪ -‬ته ء‬ ‫ٿي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو صرف تڏهن ٿيندو جڏهن اهڙو احساس ظاهر ڪيو ويندو آهي ته اسان انهن جي نظر ۾ عزت ۽‬ ‫لَ‪ ،‬جڏهن اهو مهرباني سان ڳنڍيل آهي‪ ،‬پاڻ ۾ هڪ اهڙو رشتو آهي جيڪو مڪمل‬ ‫احترام حاصل ڪنداسين‪ .‬مدد ء‬ ‫طور تي ناقابل حل آهي‪ .‬۽ انهن جي خوشحالي جي ڏينهن ۾ اسان کي انهن جي مال جي خواهش نه ڪرڻ گهرجي‪ ،‬پر‬ ‫خدا کان دعا ڪرڻ گهرجي ته هو انهن تي هر قسم جي چڱائي عطا ڪري'‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو خوف کان ڪيئن آزادي حاصل ڪري‬ ‫‪ 13‬۽ کيس ٻين وانگر ساڳي تعريف ڏيڻ کان ء‬ ‫سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 14‬۽ هن چيو‪' ،‬جڏهن ذهن کي خبر هجي ته ان ڪو به بڇڙو ڪم نه ڪيو آهي‪ ،‬۽ جڏهن خدا ان کي سڀني نيڪ‬ ‫صلحن ڏانهن هدايت ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 15‬بادشاهه پنهنجي منظوري جو اظهار ڪيو ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو هميشه صحيح ايصلو ڪيئن برقرار رکي سگهي‬ ‫ٿو؟‬ ‫‪ 16‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هو مسلسل پنهنجي اکين اڳيان انهن مصيبتن کي رکي ٿو جيڪي انسانن تي اچن ٿيون‬ ‫۽ اهو تسليم ڪري ٿو ته اهو خدا آهي جيڪو ڪجهه کان خوشحالي کسي ٿو ۽ ٻين کي وڏي عزت ۽ شان ۾ آڻي ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 17‬بادشاهه ان ماڻهو ءَ جو مهرباني ءَ سان استقبال ڪيو ۽ ٻئي کان سوال جو جواب گهريو ته هو آرام ۽ عيش جي‬ ‫زندگي کان ڪيئن بچي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 18‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هن کي مسلسل ياد رهي ته هو هڪ وڏي سلطنت جو حاڪم ۽ وڏين جماعتن جو‬ ‫مالڪ هو‪ ،‬۽ هن جو ذهن ٻين شين سان مصروف نه هجڻ گهرجي‪ ،‬پر‪ ،‬هن کي هميشه اهو سوچڻ گهرجي ته هو انهن‬ ‫جي ڀلئي کي ڪيئن بهتر بڻائي سگهي ٿو‪ .‬هن کي خدا کان پڻ دعا ڪرڻ گهرجي ته ڪو به ارض نه وڃايو وڃي'‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ڏهين کان پڇيو ته‪ ،‬هو انهن کي ڪيئن سڃاڻي سگهي ٿو جيڪي هن سان‬ ‫‪ 19‬سندس تعريف ڪرڻ کان ء‬ ‫غداري ڪري رهيا هئا؟‬ ‫‪ 20‬۽ هن سوال جو جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هن ڏٺو ته ڇا سندس چوڌاري ماڻهن جو رويو قدرتي هو ۽ ڇا اهي استقبال ۽‬ ‫ڪائونسلن ۾‪ ،‬۽ انهن جي عام رابطي ۾‪ ،‬ڪڏهن به مبارڪباد ۾ يا ٻين معاملن ۾‪ ،‬شراات جي حد کان ٻاهر نه ويندا هئا‪.‬‬ ‫شيَ ڏانهن مائل ڪندو جيڪا سٺي آهي'‪.‬‬ ‫پر اي بادشاهه‪ ،‬خدا توهان جي ذهن کي هر‬ ‫ء‬ ‫‪ 21‬جڏهن بادشاهه پنهنجي وڏي آواز سان منظوري ڏني ۽ انهن سڀني جي انفرادي طور تي تعريف ڪئي (موجود‬ ‫سڀني جي ساراهه جي وچ ۾)‪ ،‬اهي دعوت جي لطف اندوزي ڏانهن رخ ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 22‬۽ ٻئي ڏينهن‪ ،‬جڏهن موقعو مليو‪ ،‬بادشاهه ٻئي ماڻهو کان پڇيو‪ ،‬ته غفلت جي سڀ کان وڏي شڪل ڪهڙي آهي؟‬ ‫لَ هر ممڪن‬ ‫‪ 23‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن ڪو ماڻهو پنهنجن ٻارن جي پرواهه نٿو ڪري ۽ انهن جي تعليم ء‬ ‫لَ ته هر‬ ‫لَ نه پر پنهنجي ء‬ ‫ڪوشش وقف ڪري ٿو‪ .‬ڇاڪاڻ ته اسان هميشه خدا کان دعا گهرون ٿا ته اسان جي ٻارن ء‬ ‫نعمت انهن جي هجي‪ .‬اسان جي خواهش ته اسان جا ٻار پاڻ تي ضابطو رکن‪ ،‬صرف خدا جي طاقت سان ئي حاصل‬ ‫ٿئي ٿي'‪.‬‬ ‫پوَ ٻئي کان پڇيو ته هو محب وطن ڪيئن ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 24‬بادشاهه چيو ته هن سٺو ڳالهايو آهي ۽ ء‬ ‫' ‪25‬پنهنجي ذهن ۾ رکڻ سان‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو خيال ته پنهنجي ملڪ ۾ رهڻ ۽ مرڻ سٺو آهي‪ .‬پرڏيهه ۾ رهڻ‬ ‫لَ شرمندگي آڻيندو آهي ڄڻ ته انهن کي ڪنهن ڏوهه جي ڪري ملڪ بدر ڪيو ويو‬ ‫لَ حقارت ۽ اميرن ء‬ ‫غريبن ء‬ ‫هجي‪ .‬جيڪڏهن توهان سڀني کي اائدا ڏيندا‪ ،‬جيئن توهان مسلسل ڪندا آهيو‪ ،‬ته خدا توهان کي سڀني سان احسان ڪندو‬ ‫۽ توهان کي محب وطن قرار ڏنو ويندو‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ٻئي ترتيب ۾ پڇيو ته‪ ،‬هو پنهنجي زال سان ڪيئن دوستانه زندگي‬ ‫‪ 26‬هن ماڻهو ءَ جي ڳالهه ٻڌڻ کان ء‬ ‫گذاري سگهي ٿو؟‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 27‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو تسليم ڪندي ته عورتون اطرتا ا پنهنجي خواهشن جي پيروي ۾ سرڪش ۽ توانائي واريون‬ ‫راَ جي تبديلين جي تابع آهن‪ ،‬۽ انهن جي اطرت بنيادي طور تي ڪمزور آهي‪.‬‬ ‫آهن‪ ،‬۽ غلط دليلن جي ذريعي اوچتو ء‬ ‫لَ‪،‬‬ ‫انهن سان عقلمندي سان معاملو ڪرڻ ۽ تڪرار کي نه ڀڙڪائڻ ضروري آهي‪ .‬زندگي جي ڪامياب رويي ء‬ ‫ڊرائيور کي اهو مقصد ڄاڻڻ گهرجي جنهن ڏانهن هن کي پنهنجو رستو هدايت ڪرڻ گهرجي‪ .‬اهو صرف خدا جي مدد‬ ‫کي سڏڻ سان ئي آهي ته ماڻهو هر وقت زندگي جو هڪ سچو رستو هلئي سگهن ٿا'‪.‬‬ ‫‪ 28‬بادشاهه پنهنجي رضامندي جو اظهار ڪيو ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو غلطي کان ڪيئن آزاد ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 29‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن توهان هميشه سوچي سمجهي ڪم ڪندا ۽ ڪڏهن به توهين تي اعتبار نه ڪندا‪ ،‬پر‬ ‫لَ انهن شين کي ثابت ڪندا جيڪي توهان کي چيو ويو آهي ۽ پنهنجي ايصلي سان انهن درخواستن جو ايصلو‬ ‫پاڻ ء‬ ‫شيَ کي پورو ڪندا‪ ،‬ته اي بادشاهه‪،‬‬ ‫ڪندا جيڪي توهان کي ڪيون ويون آهن ۽ پنهنجي ايصلي جي روشني ۾ هر‬ ‫ء‬ ‫توهان غلطي کان آزاد هوندا‪ .‬پر انهن شين جو علم ۽ عمل خدائي طاقت جو ڪم آهي'‪.‬‬ ‫‪ 30‬انهن لفظن سان خوش ٿي‪ ،‬بادشاهه ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو غضب کان ڪيئن آزاد ٿي سگهي ٿو؟‬ ‫‪ 31‬۽ هن سوال جي جواب ۾ چيو‪' ،‬جيڪڏهن هن تسليم ڪيو ته هن کي سڀني تي اختيار آهي ته هو انهن تي موت آڻي‪،‬‬ ‫جيڪڏهن هن غضب کي رستو ڏنو‪ ،‬۽ اهو بيڪار ۽ ااسوسناڪ هوندو جيڪڏهن هو‪ ،‬صرف ان ڪري جو هو مالڪ‬ ‫هو‪ ،‬ڪيترن ئي کي زندگي کان محروم ڪري'‪.‬‬ ‫‪ 32‬جڏهن سڀ ماڻهو تابع هئا ۽ ڪو به سندس دشمن نه هو‪ ،‬تڏهن غضب جي ڪهڙي ضرورت هئي؟ اهو سمجهڻ‬ ‫سواَ حڪومت ڪري ٿو‪ ،‬۽ توهان‪ "،‬هن‬ ‫ضروري آهي ته خدا سڄي دنيا تي رحم جي روح سان ۽ بلڪل غضب کان‬ ‫ء‬ ‫چيو‪" ،‬اي بادشاهه‪ ،‬لزمي طور تي سندس مثال جي نقل ڪرڻ گهرجي"‪.‬‬ ‫پوَ ٻئي ماڻهو ءَ کان پڇيو‪ ،‬سٺي صلح ڇا آهي؟‬ ‫‪ 33‬بادشاهه چيو ته هن سٺو جواب ڏنو آهي ۽ ء‬ ‫لَ اائديمند جو‬ ‫' ‪34‬هر وقت سٺو ڪم ڪرڻ ۽ مناسب غور سان‪ '،‬هن وضاحت ڪئي‪' ،‬اسان جي پنهنجي پاليسي ء‬ ‫مقابلو انهن نقصانڪار اثرن سان ڪرڻ جيڪي مخالف نظريو اختيار ڪرڻ جي نتيجي ۾ ٿيندا‪ ،‬ته جيئن هر نقطي کي‬ ‫وزن ڪندي اسان کي چڱي طرح صلح ڏني وڃي ۽ اسان جو مقصد پورو ٿي سگهي‪ .‬۽ سڀ کان اهم‪ ،‬خدا جي قدرت‬ ‫سان توهان جو هر منصوبو پورو ٿيندو ڇاڪاڻ ته توهان پرهيزگاري تي عمل ڪندا آهيو'‪.‬‬ ‫‪ 35‬بادشاهه چيو ته هن ماڻهو ءَ سٺو جواب ڏنو آهي‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬السفو ڇا آهي؟‬ ‫ء‬ ‫‪ 36‬۽ هن وضاحت ڪئي‪' ،‬ڪنهن به سوال جي حوالي سان چڱي طرح غور ڪرڻ جيڪو اڀري ٿو ۽ ڪڏهن به‬ ‫جذبات ۾ نه وهي وڃي‪ ،‬پر جذبن مان پيدا ٿيندڙ زخمن تي غور ڪرڻ‪ ،‬۽ حالتن جي تقاضا مطابق صحيح ڪم ڪرڻ‪،‬‬ ‫لَ احترام پيدا‬ ‫اعتدال جي مشق ڪرڻ‪ .‬پر اسان کي خدا کان دعا ڪرڻ گهرجي ته هو اسان جي ذهن ۾ انهن شين ء‬ ‫ڪري'‪.‬‬ ‫‪ 37‬بادشاهه پنهنجي رضامندي جو اشارو ڏنو ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو پرڏيهه سفر دوران ڪيئن سڃاڻپ سان ملي‬ ‫سگهي ٿو؟‬ ‫' ‪38‬سڀني ماڻهن سان انصاف ڪرڻ سان‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬۽ انهن کان بهتر هجڻ جي بدران گهٽ نظر اچڻ سان جن ۾‬ ‫هو سفر ڪري رهيو هو‪ .‬ڇاڪاڻ ته اهو هڪ تسليم ٿيل اصول آهي ته خدا پنهنجي اطرت سان عاجز کي قبول ڪري‬ ‫لَ تيار آهن'‪.‬‬ ‫ٿو‪ .‬۽ انساني نسل انهن کي پيار ڪري ٿو جيڪي انهن جي تابع رهڻ ء‬ ‫پوَ‪ ،‬بادشاهه ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو اهڙي طرح ڪيئن‬ ‫‪ 39‬هن جواب تي پنهنجي رضامندي جو اظهار ڪرڻ کان ء‬ ‫پوَ به قائم رهن؟‬ ‫تعمير ڪري سگهي ٿو جو سندس اڏاوتون هن کان ء‬ ‫‪ 40‬۽ هن سوال جو جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن سندس تخليقون وڏي ۽ عظيم پيماني تي هجن ها‪ ،‬ته جيئن ڏسندڙ انهن کي‬ ‫لَ ڇڏي ڏين ها‪ ،‬۽ جيڪڏهن هو ڪڏهن به انهن مان ڪنهن کي به برطرف نه ڪري ها‬ ‫انهن جي خوبصورتي ء‬ ‫جيڪي اهڙا ڪم ڪن ها ۽ ڪڏهن به ٻين کي مجبور نه ڪري ها ته هو پنهنجي ضرورتن کي پورو ڪن ها بغير‬ ‫اجرت جي'‪.‬‬ ‫لَ ته خدا ڪيئن انساني نسل کي اراهم ڪري ٿو‪ ،‬انهن کي صحت ۽ ذهني صلحيت ۽ ٻيا سڀ تحفا ڏئي‬ ‫‪ 41‬اهو ڏسڻ ء‬ ‫ٿو‪ ،‬هن کي پاڻ به سندس مثال تي عمل ڪرڻ گهرجي ته جيئن انسانن کي انهن جي سخت محنت جو بدلو ڏئي‬ ‫سگهجي‪ .‬ڇاڪاڻ ته اهو ئي ڪم آهي جيڪو نيڪي ءَ ۾ ڪيو ويندو آهي ۽ هميشه قائم رهندو آهي!‬ ‫‪ 42‬بادشاهه چيو ته هن ماڻهو ءَ به سٺو جواب ڏنو آهي ۽ ڏهين کان پڇيو ته‪ ،‬حڪمت جو ميوو ڇا آهي؟‬ ‫‪ 43‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬ته هڪ ماڻهو پاڻ ۾ هوشيار هجي ته هن ڪا به برائي نه ڪئي آهي ۽ هن کي پنهنجي زندگي‬ ‫سچائي سان گذارڻ گهرجي‪ .‬ڇاڪاڻ ته انهن مان آهي‪ ،‬اي طاقتور بادشاهه‪ ،‬ته جيڪڏهن توهان پنهنجي سلطنت تي‬ ‫تقوي سان حڪومت ڪندا ته روح جي سڀ کان وڏي خوشي ۽ ثابت قدمي ۽ خدا تي مضبوط ايمان توهان کي حاصل‬ ‫ي‬ ‫ٿيندو'‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 44‬۽ جڏهن انهن جواب ٻڌو ته سڀني وڏي آواز سان تعريف ڪئي‪ ،‬۽ بعد ۾ بادشاهه پنهنجي خوشي جي ڀرپور انداز ۾‬ ‫انهن جي صحت پيئڻ لڳو‪.‬‬ ‫‪ 45‬ٻئي ڏينهن تي به اڳئين ڏينهن وانگر ساڳيو طريقو اختيار ڪيو ويو‪ ،‬۽ جڏهن موقعو مليو ته بادشاهه باقي مهمانن‬ ‫کان سوال پڇڻ لڳو‪ ،‬۽ پهرين کي چيو ته‪' ،‬انسان ڪيئن پاڻ کي غرور کان بچائي سگهي ٿو؟'‬ ‫‪ 46‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪڏهن هو برابري برقرار رکي ۽ هر موقعي تي ياد رکي ته هو هڪ ماڻهو آهي جيڪو‬ ‫ماڻهن تي حڪمراني ڪري ٿو‪ .‬۽ خدا مغرورن کي رد ڪري ٿو‪ ،‬۽ حليم ۽ عاجز کي بلند ڪري ٿو'!‬ ‫‪ 47‬بادشاهه هن سان مهرباني سان ڳالهايو ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬ڪنهن کي پنهنجو صلحڪار چونڊڻ گهرجي؟‬ ‫‪ 48‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهي جيڪي ڪيترن ئي معاملن ۾ آزمايا ويا آهن ۽ هن سان بيحد نيڪ نيتي برقرار رکن ٿا ۽ هن‬ ‫جي پنهنجي مزاج جو حصو بڻجن ٿا‪ .‬۽ خدا پاڻ کي انهن تي ظاهر ڪري ٿو جيڪي لئق آهن ته جيئن اهي مقصد‬ ‫حاصل ڪري سگهجن'‪.‬‬ ‫لَ سڀ کان وڌيڪ ضروري ملڪيت ڪهڙي آهي؟‬ ‫‪ 49‬بادشاهه سندس تعريف ڪئي ۽ ٻئي کان پڇيو‪ ،‬بادشاهه ء‬ ‫' ‪50‬پنهنجي رعيت جي دوستي ۽ پيار‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬ڇاڪاڻ ته ان ذريعي ئي نيڪ نيتي جو ڳنڍ اڻ ٽٽندو آهي‪ .‬۽‬ ‫اهو خدا آهي جيڪو يقيني بڻائي ٿو ته اهو توهان جي خواهش مطابق ٿئي'‪.‬‬ ‫‪ 51‬بادشاهه سندس تعريف ڪئي ۽ ٻئي کان پڇيو‪” ،‬تقرير جو مقصد ڇا آهي؟“ ۽ هن جواب ڏنو‪” ،‬دليلن جي هڪ‬ ‫منظم اوج ۾ پنهنجي مخالف کي سندس غلطيون ڏيکاري قائل ڪرڻ“‪.‬‬ ‫‪ 52‬ڇو ته انهي ءَ طرح توهان پنهنجي ٻڌندڙ کي اتح ڪندا‪ ،‬ان جي مخالفت ڪرڻ سان نه‪ ،‬پر ان جي تعريف ڪرڻ‬ ‫سان ته جيئن ان کي قائل ڪري سگهجي‪ .‬۽ اهو خدا جي قدرت سان آهي ته قائل ڪرڻ مڪمل ٿئي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 53‬بادشاهه چيو ته هن سٺو جواب ڏنو آهي‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هو پنهنجي بادشاهت جي آبادي ٺاهيندڙ ڪيترن ئي‬ ‫مختلف نسلن سان ڪيئن دوستانه طريقي سان رهي سگهي ٿو؟‬ ‫' ‪54‬هر هڪ سان صحيح حصو ادا ڪندي‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬۽ صداقت کي پنهنجو رهنما بڻائي‪ ،‬جيئن توهان هاڻي خدا‬ ‫جي عطا ڪيل بصيرت جي مدد سان ڪري رهيا آهيو'‪.‬‬ ‫‪ 55‬بادشاهه هن جواب تي خوش ٿيو‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو‪' ،‬ڪنهن حالتن ۾ ماڻهو ءَ کي غم برداشت ڪرڻ گهرجي؟'‬ ‫' ‪56‬اسان جي دوستن تي ايندڙ مصيبتن ۾‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬جڏهن اسان ڏسون ٿا ته اهي ڊگهيون ۽ ناقاب ءل تلاي آهن‪.‬‬ ‫لَ غم ڪرڻ جي اجازت نٿو ڏئي جيڪي مري ويا آهن ۽ برائي کان آزاد ٿيا آهن‪ ،‬پر سڀئي ماڻهو‬ ‫عقل اسان کي انهن ء‬ ‫انهن تي غم ڪن ٿا ڇاڪاڻ ته اهي صرف پاڻ ۽ پنهنجي اائدي بابت سوچين ٿا‪ .‬اهو صرف خدا جي طاقت سان آهي ته‬ ‫اسان سڀني برائي کان بچي سگهون ٿا!‬ ‫‪ 57‬بادشاهه چيو ته هن هڪ مناسب جواب ڏنو آهي‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬شهرت ڪيئن ختم ٿيندي آهي؟‬ ‫‪ 58‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬جڏهن غرور ۽ بيحد خود اعتمادي غالب اچي ٿي‪ ،‬ته بي عزتي ۽ شهرت جو نقصان پيدا ٿئي ٿو‪.‬‬ ‫ڇاڪاڻ ته خدا سڀني شهرت جو مالڪ آهي ۽ جتي چاهي ٿو عطا ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 59‬بادشاهه جواب جي تصديق ڪئي‪ ،‬۽ ٻئي ماڻهو ءَ کان پڇيو ته‪ ،‬ماڻهن کي پاڻ کي ڪنهن جي حوالي ڪرڻ‬ ‫گهرجي؟‬ ‫لَ‪،‬‬ ‫لَ‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬جيڪي توهان جي خدمت نيڪ نيتي سان ڪن ٿا ۽ نه ته خوف يا ذاتي مفاد ء‬ ‫' ‪60‬انهن ء‬ ‫لَ سوچين ٿا‪ .‬ڇاڪاڻ ته هڪ محبت جي نشاني آهي‪ ،‬ٻيو بي واائي ۽ وقت جي خدمت جو‬ ‫صرف پنهنجي اائدي ء‬ ‫نشان'‪.‬‬ ‫لَ ڏسندو رهي ٿو‪ ،‬اهو دل ۾ غدار آهي‪ .‬پر توهان کي خدا جي ڏنل‬ ‫‪ 61‬ڇاڪاڻ ته جيڪو ماڻهو هميشه پنهنجي اائدي ء‬ ‫سٺي صلح جي مدد سان توهان جي سڀني رعيت جي محبت حاصل آهي‪.‬‬ ‫شيَ آهي جيڪا بادشاهت کي‬ ‫‪ 62‬بادشاهه چيو ته هن عقلمندي سان جواب ڏنو آهي‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو‪" ،‬اها ڪهڙي‬ ‫ء‬ ‫محفوظ رکي ٿي؟"‬ ‫‪ 63‬۽ هن سوال جو جواب ڏنو‪' ،‬خبردار ۽ اڳواٽ سوچيو ته ڪو به برائي انهن کان نه ٿئي جيڪي ماڻهن تي اختيار‬ ‫جي عهدي تي رکيا ويا آهن‪ ،‬۽ اهو توهان هميشه خدا جي مدد سان ڪندا آهيو جيڪو توهان کي سخت ايصلي سان‬ ‫متاثر ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫شيَ آهي جيڪا شڪرگذاري ۽ عزت‬ ‫‪ 64‬بادشاهه کيس همت اازائي جا لفظ ٻڌايا‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو‪ ،‬اها ڪهڙي‬ ‫ء‬ ‫برقرار رکي ٿي؟‬ ‫‪ 65‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬نيڪي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اها نيڪين جو خالق آهي‪ ،‬۽ ان سان برائي ختم ٿي ويندي آهي‪ ،‬جيئن توهان‬ ‫خدا جي عطا ڪيل نعمت سان سڀني سان شراات جو مظاهرو ڪندا آهيو'‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 66‬بادشاهه مهرباني سان جواب قبول ڪيو ۽ يارهين کان پڇيو (ڇاڪاڻ ته ٻه ستر کان وڌيڪ هئا)‪ ،‬هو جنگ جي‬ ‫وقت ۾ روح جي سڪون ڪيئن برقرار رکي سگهندو؟‬ ‫‪ 67‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو ياد رکڻ سان ته هن پنهنجي ڪنهن به رعيت سان ڪو به ظلم نه ڪيو هو‪ ،‬۽ اهو سڀ‬ ‫لَ وڙهندا جيڪي انهن کي مليا هئا‪ ،‬اهو ڄاڻڻ سان ته جيڪڏهن اهي پنهنجون‬ ‫ڪجهه انهن اائدن جي بدلي ۾ هن ء‬ ‫جانيون وڃائي به ڇڏين‪ ،‬ته توهان انهن تي منحصر ماڻهن جي پرواهه ڪندا‪ .‬ڇو ته توهان ڪڏهن به ڪنهن کي به‬ ‫معاوضو ڏيڻ ۾ ناڪام نه ٿيندا آهيو ‪ -‬اهڙي مهرباني آهي جنهن سان خدا توهان کي متاثر ڪيو آهي'‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫پوَ هر هڪ جي صحت ء‬ ‫‪ 68‬بادشاهه سڀني کي زور سان داد ڏنو ۽ انهن سان تمام گهڻي مهرباني سان ڳالهايو ۽ ء‬ ‫لَ وقف ڪيو‪ ،‬۽ پنهنجن مهمانن تي تمام گهڻي سخي ۽ خوشگوار‬ ‫هڪ ڊگهو پيئڻ پيتو‪ ،‬پاڻ کي لطف اندوز ٿيڻ ء‬ ‫دوستي جو مظاهرو ڪيو‪.‬‬ ‫باب ‪10‬‬

‫سوال ۽ جواب جاري آهن‪ .‬ڏيکاريو ته اوجي آايسرن کي ڪيئن چونڊيو وڃي‪ .‬ڪهڙو ماڻهو تعريف جي لئق آهي ۽‬ ‫لَ قابل ذڪر آهن‪.‬‬ ‫روزاني زندگي جا ٻيا مسئل اڄ به ‪ 2000‬سال اڳ جيترا سچا آهن‪ .‬آيتون ‪ 15-17‬ٿيٽر جي سفارش ء‬ ‫آيتون ‪ 21-22‬صدر چونڊڻ يا بادشاهه رکڻ جي حڪمت کي بيان ڪن ٿيون‪.‬‬ ‫‪ 1‬ستين ڏينهن تي تمام گهڻيون تياريون ڪيون ويون‪ ،‬۽ ٻيا ڪيترائي مختلف شهرن مان موجود هئا (انهن ۾ سفيرن جو‬ ‫وڏو تعداد به شامل هو‪).‬‬ ‫‪ 2‬جڏهن موقعو مليو‪ ،‬ته بادشاهه پهرين کان پڇيو‪ ،‬جنهن کان اڃا تائين سوال نه ڪيو ويو هو‪ ،‬ته هو غلط دليلن کان‬ ‫ڪيئن بچي سگهي ٿو؟‬ ‫شيَ ۽ بحث هيٺ موضوع کي غور سان ڏسڻ سان‪ ،‬۽ ساڳئي سوالن کي وقفي‬ ‫‪ 3‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬ڳالهائيندڙ‪ ،‬ڳالهايل‬ ‫ء‬ ‫پوَ مختلف صورتن ۾ ٻيهر رکڻ سان‪ .‬پر هڪ هوشيار ذهن رکڻ ۽ هر معاملي ۾ صحيح ايصلو ڪرڻ جي قابل‬ ‫کان ء‬ ‫هجڻ خدا جي سٺين نعمتن مان هڪ آهي‪ ،‬۽ اي بادشاهه‪ ،‬توهان وٽ اهو آهي'‪.‬‬ ‫‪ 4‬بادشاهه جواب تي زور سان تاڙيون وڄايون ۽ ٻئي کان پڇيو‪” ،‬اهو ڇو آهي ته گهڻا ماڻهو ڪڏهن به نيڪ نه ٿيندا‬ ‫آهن؟“‬ ‫ا‬ ‫' ‪5‬ڇاڪاڻ ته‪ '،‬هن جواب ڏنو‪' ،‬سڀئي ماڻهو اطرتا غير متواضع ۽ خوشين ڏانهن مائل آهن‪ .‬تنهن ڪري‪ ،‬ناانصااي‬ ‫لَ وقف آهن‬ ‫لَ رڪاوٽ آهي جيڪي خوشين جي زندگي ء‬ ‫اڀري ٿي ۽ للچ جو هڪ سيلب‪ .‬نيڪي جي عادت انهن ء‬ ‫ڇاڪاڻ ته اهو انهن کي نرمي ۽ صداقت جي ترجيح ڏئي ٿو‪ .‬ڇاڪاڻ ته اهو خدا آهي جيڪو انهن شين جو مالڪ‬ ‫آهي'‪.‬‬ ‫‪ 6‬بادشاهه چيو ته هن سٺو جواب ڏنو آهي‪ ،‬۽ پڇيو‪ ،‬بادشاهن کي ڪهڙين ڳالهين جي ارمانبرداري ڪرڻ گهرجي؟ ۽‬ ‫هن چيو‪' ،‬قانون‪ ،‬ته جيئن نيڪ عملن سان اهي ماڻهن جي زندگين کي بحال ڪري سگهن‪ .‬جيئن توهان اهڙي رويي‬ ‫لَ هڪ دائمي يادگار محفوظ ڪيو آهي'‪.‬‬ ‫سان خدائي حڪم جي ارمانبرداري ۾ پنهنجي ء‬ ‫‪ 7‬بادشاهہ چيو تہ هن ماڻهو ءَ بہ چڱي ڳاله ڪئي آهي‪ ،‬۽ ٻئي کان پڇيو تہ اسان ڪنهن کي حاڪم مقرر ڪريون؟‬ ‫۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬سڀئي جيڪي بدڪاري کان نفرت ڪن ٿا‪ ،‬۽ توهان جي پنهنجي رويي جي نقل ڪن ٿا‪ ،‬اهي نيڪي‬ ‫ڪن ٿا ته جيئن اهي مسلسل سٺي شهرت برقرار رکي سگهن‪ .‬ڇو ته اهو ئي آهي جيڪو توهان ڪندا آهيو‪ ،‬اي طاقتور‬ ‫بادشاهه‪ '،‬هن چيو‪' ،‬۽ اهو خدا آهي جنهن توهان کي نيڪي جو تاج عطا ڪيو آهي'‪.‬‬ ‫پوَ ٻئي ماڻهو ءَ ڏانهن ڏسندي چيو‪' ،‬اسان کي ڪنهن کي اوجن تي‬ ‫‪ 9‬بادشاهه وڏي آواز سان جواب جي تعريف ڪئي ۽ ء‬ ‫آايسر مقرر ڪرڻ گهرجي؟'‬ ‫لَ وڌيڪ‬ ‫‪ 10‬۽ هن وضاحت ڪئي‪' ،‬جيڪي بهادري ۽ صداقت ۾ بهترين آهن ۽ جيڪي پنهنجي ماڻهن جي حفاظت ء‬ ‫پريشان آهن‪ ،‬انهن کان وڌيڪ ته هو تڪڙ ۾ پنهنجي جان خطري ۾ وجهي اتح حاصل ڪن‪ .‬ڇاڪاڻ ته جيئن خدا سڀني‬ ‫ماڻهن سان نيڪي ڪري ٿو‪ ،‬تيئن توهان به سندس نقل ڪندي پنهنجي سڀني رعيت جا محسن آهيو'‪.‬‬ ‫‪ 11‬بادشاهه چيو ته هن سٺو جواب ڏنو آهي ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬ڪهڙو ماڻهو تعريف جي لئق آهي؟‬ ‫‪ 12‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو ماڻهو جيڪو شهرت‪ ،‬دولت ۽ طاقت سان سينگاريل آهي ۽ ان سڀني جي برابر روح رکي‬ ‫ٿو‪ .‬توهان پاڻ پنهنجي عملن سان ڏيکاريو ٿا ته توهان خدا جي مدد سان تعريف جي لئق آهيو جيڪو توهان کي انهن‬ ‫شين جي پرواهه ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 1 13‬بادشاهه پنهنجي رضامندي ظاهر ڪئي ۽ ٻئي کي چيو‪' ،‬بادشاهن کي ڪهڙن ڪمن ۾ گهڻو وقت ڏيڻ گهرجي؟'‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫لَ‪ ،‬جيڪي مختلف‬ ‫‪ 14‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬سرڪاري سفرن جي رڪارڊن کي پڙهڻ ۽ انهن جو مطالعو ڪرڻ ء‬ ‫بادشاهتن جي حوالي سان لکيل آهن‪ ،‬رعيت جي اصلح ۽ تحفظ جي مقصد سان‪ .‬۽ اهڙي سرگرمي سان توهان هڪ‬ ‫اهڙي شان حاصل ڪئي آهي جيڪا ڪڏهن به ٻين تائين نه پهتي آهي‪ ،‬خدا جي مدد سان جيڪو توهان جي سڀني‬ ‫خواهشن کي پورو ڪري ٿو'‪.‬‬ ‫‪ 15‬بادشاهه جوش سان ان ماڻهو ءَ سان ڳالهايو ۽ ٻئي کان پڇيو ته‪ ،‬هڪ ماڻهو ءَ کي پنهنجي آرام ۽ تفريح جي‬ ‫ڪلڪن دوران ڪيئن پاڻ کي مصروف رکڻ گهرجي؟‬ ‫‪ 16‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهي ڊراما ڏسڻ جيڪي شائستگي سان ادا ڪري سگهجن ٿا ۽ زندگي مان ورتل ۽ وقار ۽‬ ‫شائستگي سان ادا ڪيل منظرن کي اکين اڳيان رکڻ اائديمند ۽ مناسب آهي'‪.‬‬ ‫‪ 17‬ڇاڪاڻ ته انهن تفريحن ۾ به ڪجهه بهتري ملي سگهي ٿي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اڪثر زندگي جي تمام گهٽ اهم معاملن‬ ‫مان ڪجهه گهربل سبق سيکاريو ويندو آهي‪ .‬پر پنهنجي سڀني عملن ۾ انتهائي سنجيدگي سان عمل ڪندي‪ ،‬توهان‬ ‫ڏيکاريو آهي ته توهان هڪ السفي آهيو ۽ توهان کي پنهنجي نيڪي جي ڪري خدا طراان عزت ڏني وئي آهي‪.‬‬ ‫‪ 18‬بادشاهه‪ ،‬جيڪي هاڻي ڳالهايو ويو هو‪ ،‬انهن کان خوش ٿي‪ ،‬نائين ماڻهو ءَ کي چيو ته‪ ،‬هڪ ماڻهو ءَ کي ضيااتن ۾‬ ‫ڪيئن هلڻ گهرجي؟‬ ‫‪ 19‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬توهان کي پنهنجي پاسي ۾ عالمن ۽ انهن ماڻهن کي سڏڻ گهرجي جيڪي توهان کي توهان جي‬ ‫بادشاهت جي معاملن ۽ توهان جي رعيت جي زندگين جي حوالي سان مفيد اشارا ڏئي سگهن ٿا (ڇاڪاڻ ته توهان هن‬ ‫کان وڌيڪ مناسب يا وڌيڪ تعليمي موضوع نه ڳولي سگهيا) ڇاڪاڻ ته اهڙا ماڻهو خدا کي پيارا آهن ڇاڪاڻ ته‬ ‫انهن پنهنجي ذهنن کي بهترين موضوعن تي غور ڪرڻ جي تربيت ڏني آهي ‪ -‬جيئن توهان واقعي پاڻ ڪري رهيا‬ ‫آهيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توهان جا سڀئي عمل خدا جي هدايت هيٺ آهن'‪.‬‬ ‫لَ ڇا بهتر آهي؟ هڪ خانگي شهري کي انهن تي‬ ‫‪ 20‬جواب سان خوش ٿي‪ ،‬بادشاهه ٻئي ماڻهو ءَ کان پڇيو‪” ،‬عوام ء‬ ‫بادشاهه بڻايو وڃي يا شاهي خاندان جي ڪنهن ميمبر کي؟“‬ ‫‪ 21‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬اهو جيڪو اطرتا ا بهترين آهي‪ .‬ڇاڪاڻ ته جيڪي بادشاهه شاهي نسل مان ايندا آهن اهي اڪثر‬ ‫پنهنجي رعيت سان سخت ۽ سخت هوندا آهن‪ .‬۽ اڃا به وڌيڪ اهو معاملو انهن مان ڪجهه سان آهي جيڪي خانگي‬ ‫پوَ‪،‬‬ ‫شهرين جي صفن مان اٿيا آهن‪ ،‬جيڪي برائي جو تجربو ڪرڻ ۽ غربت جو پنهنجو حصو برداشت ڪرڻ کان ء‬ ‫جڏهن اهي ڪثرت تي حڪومت ڪندا آهن ته بي دين ظالمن کان وڌيڪ ظالم نڪرندا آهن‪.‬‬ ‫‪ 22‬پر‪ ،‬جيئن مون چيو آهي‪ ،‬هڪ سٺي طبيعت جيڪا صحيح طرح سان تربيت يااته هجي‪ ،‬حڪمراني ڪرڻ جي‬ ‫قابل هوندي آهي‪ ،‬۽ توهان هڪ عظيم بادشاهه آهيو‪ ،‬ان ڪري نه ته توهان پنهنجي حڪمراني ۽ پنهنجي دولت جي‬ ‫شان ۾ شاندار آهيو‪ ،‬پر ان ڪري جو توهان رحم ۽ انسان دوستي ۾ سڀني ماڻهن کان اڳتي نڪري ويا آهيو‪ ،‬خدا جو‬ ‫شڪر آهي جنهن توهان کي انهن خوبين سان نوازيو آهي‪.‬‬ ‫پوَ آخري کان پڇيو‪” ،‬هڪ سلطنت تي حڪومت ڪرڻ‬ ‫‪ 23‬بادشاهه ڪجهه وقت هن ماڻهو ءَ جي تعريف ۾ گذاريو ۽ ء‬ ‫۾ سڀ کان وڏي ڪاميابي ڪهڙي آهي؟“‬ ‫‪ 24‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬ته جيئن رعيت هميشه امن جي حالت ۾ رهي‪ ،‬۽ تڪرار جي ڪيسن ۾ انصاف تيزي سان ڪيو‬ ‫وڃي'‪.‬‬ ‫‪ 25‬اهي نتيجا حڪمران جي اثر ذريعي حاصل ڪيا ويندا آهن‪ ،‬جڏهن هو هڪ اهڙو ماڻهو هوندو آهي جيڪو برائي‬ ‫لَ پنهنجون توانائيون وقف ڪندو آهي‪،‬‬ ‫کان نفرت ڪندو آهي ۽ نيڪي سان پيار ڪندو آهي ۽ ماڻهن جي جان بچائڻ ء‬ ‫لَ هڪ‬ ‫جيئن توهان ناانصااي کي برائي جي بدترين شڪل سمجهو ٿا ۽ پنهنجي انصاف واري انتظاميه سان پاڻ ء‬ ‫لزوال شهرت ٺاهي آهي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خدا توهان کي هڪ اهڙو ذهن عطا ڪري ٿو جيڪو پاڪ ۽ ڪنهن به برائي‬ ‫کان پاڪ آهي‪.‬‬ ‫‪ 26‬۽ جڏهن هو بند ٿيو‪ ،‬ته ڪااي دير تائين زوردار ۽ خوشي ءَ سان تاڙيون وڄنديون رهيون‪ .‬جڏهن اهو بند ٿيو ته‬ ‫بادشاهه هڪ پيالو کنيو ۽ پنهنجن سڀني مهمانن ۽ انهن جي چيل لفظن جي عزت ۾ هڪ ٽوسٽ ڏنو‪.‬‬ ‫پوَ آخر ۾ هن چيو‪ ،‬مون کي توهان جي موجودگي ءَ مان تمام گهڻو اائدو مليو آهي‪ .‬مون کي حڪمراني جي ان جي‬ ‫‪ 27‬ء‬ ‫حوالي سان توهان جي ڏنل دانشمندي واري ڪيشنگ مان تمام گهڻو اائدو ٿيو آهي‪.‬‬ ‫پوَ هن حڪم ڏنو تہ انهن مان هر هڪ کي ٽي ٽءنٽا چاندي ڏني وڃي‪ ،‬۽ پنهنجي نوڪرن مان هڪڙي کي مقرر‬ ‫‪ 28‬ء‬ ‫ڪيائين تہ اهي پئسا انهن کي ڏئي‪.‬‬ ‫‪ 29‬سڀني هڪدم پنهنجي منظوري جو نعرو هنيو‪ ،‬۽ دعوت خوشي جو منظر بڻجي وئي‪ ،‬جڏهن ته بادشاهه پاڻ کي‬ ‫لَ وقف ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫مسلسل جشن جي دور ء‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫باب ‪11‬‬

‫لَ پيش ڪيو ويو آهي ۽ پڙهڻ جي طور تي قبول‬ ‫لَ‪ ،‬آيت ‪ 7‬ڏسو‪ .‬ترجمو منظوري ء‬ ‫قديم اسٽينوگرااي تي تبصرو ء‬ ‫ڪيو ويو آهي‪ ،‬۽ (آيت )‪ 23‬منظوري جو وڌندڙ ووٽ ورتو ويو آهي ۽ متفقه طور تي منظور ڪيو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪ 1‬مون ڊگهو لکيو آهي ۽ توهان جي معااي جو طلبگار آهيان‪ ،‬الوڪريٽس‪.‬‬ ‫‪ 2‬مون کي انهن ماڻهن تي ۽ انهن جي تڪڙ ۾ جواب ڏيڻ جي طريقي تي بيحد حيرت ٿي‪ ،‬جن کي ٺاهڻ ۾ واقعي گهڻو‬ ‫وقت لڳو‪.‬‬ ‫‪ 3‬ڇاڪاڻ ته جيتوڻيڪ سوال ڪندڙ هر خاص سوال تي تمام گهڻو غور ڪيو هو‪ ،‬پر جن ماڻهن هڪ ٻئي پٺيان جواب‬ ‫ڏنا انهن وٽ سوالن جا جواب هڪ ئي وقت تيار هئا ۽ تنهن ڪري اهي مون کي ۽ اتي موجود سڀني کي ۽ خاص طور‬ ‫تي السفين کي تعريف جي لئق لڳي رهيا هئا‪.‬‬ ‫‪ 4‬۽ مون کي لڳي ٿو ته اها ڳالهه انهن کي ناقابل يقين لڳندي جيڪي مستقبل ۾ منهنجي ڪهاڻي پڙهندا‪.‬‬ ‫‪ 5‬پر عوامي آرڪائيوز ۾ درج حقيقتن کي غلط انداز ۾ پيش ڪرڻ غير مناسب آهي‪.‬‬ ‫لَ اهڙي معاملي ۾ حد کان لنگهڻ صحيح نه هوندو‪ .‬مان ڪهاڻي کي ائين ئي ٻڌايان ٿو جيئن اهو ٿيو‪،‬‬ ‫‪ 6‬۽ مون ء‬ ‫ايمانداري سان ڪنهن به غلطي کان پاسو ڪريان ٿو‪.‬‬ ‫‪ 7‬مان انهن جي ڳالهين جي زور کان ايترو متاثر ٿيس جو مون انهن ماڻهن سان صلح ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي جن‬ ‫جو ڪم شاهي سامعين ۽ ضيااتن ۾ ٿيندڙ سڀني واقعن جو رڪارڊ ٺاهڻ هو‪.‬‬ ‫‪ 8‬ڇاڪاڻ ته اهو رواج آهي‪ ،‬جيئن توهان ڄاڻو ٿا‪ ،‬جنهن وقت کان بادشاهه ڪاروبار شروع ڪري ٿو ان وقت تائين‬ ‫لَ رٽائر ٿئي ٿو‪ ،‬ته جيئن سندس سڀني چوڻين ۽ ڪمن جو رڪارڊ رکيو وڃي ‪ -‬هڪ تمام‬ ‫جڏهن هو آرام ڪرڻ ء‬ ‫بهترين ۽ مفيد انتظام‪.‬‬ ‫‪ 9‬ڇاڪاڻ ته ايندڙ ڏينهن تي ڪم شروع ڪرڻ کان اڳ گذريل ڏينهن جي ڪمن ۽ چوڻين جا منٽ پڙهيا ويندا آهن‪ ،‬۽‬ ‫جيڪڏهن ڪا بي ضابطگي ٿي آهي‪ ،‬ته معاملو اوري طور تي درست ٿي ويندو آهي‪.‬‬ ‫‪ 10‬تنهن ڪري‪ ،‬جيئن چيو ويو آهي‪ ،‬مون عوامي رڪارڊ مان صحيح معلومات حاصل ڪئي‪ ،‬۽ مون حقيقتن کي‬ ‫لَ ڪيترا‬ ‫صحيح ترتيب سان بيان ڪيو آهي ڇاڪاڻ ته مون کي خبر آهي ته توهان مفيد معلومات حاصل ڪرڻ ء‬ ‫شوقين آهيو‪.‬‬ ‫پوَ ڊيميٽريس ماڻهن کي وٺي ويو ۽ سمنڊ جي ڀت سان گڏ‪ ،‬ست اسٽيڊيا ڊگهو‪ ،‬ٻيٽ تي پهتو‪ ،‬پل پار‬ ‫‪ 11‬ٽن ڏينهن کان ء‬ ‫ڪيو ۽ ااروس جي اترين ضلعن ڏانهن روانو ٿيو‪.‬‬ ‫‪ 12‬اتي هن انهن کي هڪ گهر ۾ گڏ ڪيو‪ ،‬جيڪو سمنڊ جي ڪناري تي ٺهيل هو‪ ،‬تمام خوبصورت ۽ هڪ الڳ حالت‬ ‫لَ گهربل هئي‪،‬‬ ‫۾‪ ،‬۽ انهن کي ترجمي جو ڪم ڪرڻ جي دعوت ڏني‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هر‬ ‫شيَ جيڪا انهن کي ان مقصد ء‬ ‫ء‬ ‫انهن جي اختيار ۾ رکيل هئي‪.‬‬ ‫‪ 13‬تنهن ڪري انهن پنهنجن ڪيترن ئي نتيجن جو مقابلو ڪرڻ ۽ انهن کي متفق ڪرڻ جو ڪم شروع ڪيو‪ ،‬۽‬ ‫جيڪو به انهن تي متفق ٿيا اهو ڊيميٽريس جي هدايت هيٺ مناسب طور تي نقل ڪيو ويو‪.‬‬ ‫لَ آزاد‬ ‫پوَ انهن کي پنهنجي جسماني ضرورتن جي خدمت ڪرڻ ء‬ ‫‪ 14‬۽ مجلس نائين وڳي تائين جاري رهي؛ ان کان ء‬ ‫ڪيو ويو‪.‬‬ ‫لَ شاندار پيماني تي مهيا ڪيو ويو هو‪ .‬ان کان علوه ڊوروٿيئس‬ ‫‪ 15‬جيڪي ڪجهه انهن کي گهرجي هو‪ ،‬اهو انهن ء‬ ‫لَ ڪيون وينديون هيون ‪ -‬ڇاڪاڻ ته هن کي‬ ‫لَ روزانو ساڳيون تياريون ڪندو هو جيڪي پاڻ بادشاهه ء‬ ‫انهن ء‬ ‫بادشاهه طراان اهڙو حڪم ڏنو ويو هو‪.‬‬ ‫جاَ تي واپس‬ ‫پوَ پنهنجي ء‬ ‫‪ 16‬صبح جو سوير اهي روزانو درٻار ۾ حاضر ٿيندا هئا‪ ،‬۽ بادشاهه کي سلم ڪرڻ کان ء‬ ‫هليا ويندا هئا‪.‬‬ ‫پوَ پاڻ کي ان‬ ‫‪ 17‬۽ جيئن سڀني يهودين جو رواج آهي‪ ،‬اهي سمنڊ ۾ پنهنجا هٿ ڌوئيندا هئا ۽ خدا کان دعا گهرندا هئا ۽ ء‬ ‫لَ وقف ڪندا هئا جنهن تي اهي مصروف هئا‪ ،‬۽ مون انهن کان سوال پڇيو‬ ‫خاص اقتباس کي پڙهڻ ۽ ترجمو ڪرڻ ء‬ ‫ته‪ ،‬اهي دعا گهرڻ کان اڳ پنهنجا هٿ ڇو ڌوئيندا هئا؟‬ ‫‪ 18‬۽ انهن وضاحت ڪئي ته اهو هڪ نشاني هئي ته انهن ڪو به بڇڙو ڪم نه ڪيو آهي (ڇاڪاڻ ته هر قسم جي‬ ‫شيَ کي صداقت ۽‬ ‫سرگرمي هٿن سان ڪئي ويندي آهي) ڇاڪاڻ ته اهي پنهنجي عظيم ۽ پاڪ طريقي سان هر‬ ‫ء‬ ‫سچائي جي علمت سمجهن ٿا‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫جاَ تي گڏ ٿيندا هئا جيڪا ان جي خاموشي ۽ روشني ءَ ء‬ ‫‪ 19‬جيئن مون اڳ ۾ ئي چيو آهي‪ ،‬اهي روزانو ان ء‬ ‫خوشگوار هئي ۽ پاڻ کي پنهنجي ڪم ۾ مصروف رکندا هئا‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 20‬۽ اهو اتفاق سان ٿيو ته ترجمي جو ڪم ٻاهتر ڏينهن ۾ مڪمل ٿي ويو‪ ،‬جيئن ته اهو ڪنهن خاص مقصد سان‬ ‫ترتيب ڏنو ويو هجي‪.‬‬ ‫جاَ تي گڏ ڪيو جتي ترجمو ڪيو ويو هو‪ ،‬۽ اهو ترجمو‬ ‫‪ 21‬جڏهن ڪم مڪمل ٿيو‪ ،‬ڊيميٽريس يهودي آبادي کي ان ء‬ ‫ڪندڙن جي موجودگي ۾ سڀني کي پڙهي ٻڌايو‪ ،‬جن کي ماڻهن طراان پڻ وڏي آجيان ملي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انهن انهن کي‬ ‫عظيم اائدا ڏنا هئا‪.‬‬ ‫‪ 22‬انهن ڊيميٽريس جي به گرمجوشي سان تعريف ڪئي‪ ،‬۽ کيس زور ڏنو ته هو پوري شريعت کي نقل ڪري ۽ ان‬ ‫جي ڪاپي انهن جي اڳواڻن کي پيش ڪري‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬پادري ۽ مترجمن جا بزرگ ۽ يهودي برادري ۽ ماڻهن جا اڳواڻ اٿي بيٺا ۽ چيو ته جيئن‬ ‫‪ 23‬ڪتابن جي پڙهڻ کان ء‬ ‫ته ايترو شاندار‪ ،‬پاڪ ۽ صحيح ترجمو ڪيو ويو آهي‪ ،‬اهو صرف صحيح هو ته اهو جيئن هو تيئن رهي ۽ ان ۾ ڪا‬ ‫به تبديلي نه ڪئي وڃي‪.‬‬ ‫‪ 24‬۽ جڏهن سڄي جماعت پنهنجي منظوري ڏني‪ ،‬ته انهن انهن کي حڪم ڏنو ته انهن جي رواج مطابق ڪنهن به‬ ‫شخص تي لعنت موڪليو وڃي جيڪو به ڪا به تبديلي ڪري يا ڪنهن به طريقي سان ڪنهن به لفظ ۾ جيڪو لکيل‬ ‫هو يا ڪا به گهٽتائي ڪري‪.‬‬ ‫‪ 25‬هي هڪ تمام گهڻي دانشمندي واري احتياط هئي ته جيئن اهو يقيني بڻائي سگهجي ته ڪتاب مستقبل جي سڀني‬ ‫لَ بغير ڪنهن تبديلي جي محفوظ ٿي سگهي‪.‬‬ ‫وقتن ء‬ ‫‪ 26‬جڏهن بادشاهه کي اها ڳالهه ٻڌائي وئي‪ ،‬ته هو تمام گهڻو خوش ٿيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته هن محسوس ڪيو ته جيڪو‬ ‫منصوبو هن ٺاهيو هو‪ ،‬اهو محفوظ طريقي سان پورو ٿي چڪو آهي‪.‬‬ ‫‪ 27‬کيس سڄو ڪتاب پڙهي ٻڌايو ويو ۽ هو شريعت ڏيندڙ جي روح تي تمام گهڻو حيران ٿي ويو‪.‬‬ ‫‪ 28‬۽ هن ڊيميٽريس کي چيو‪' ،‬اهو ڪيئن آهي ته ڪنهن به مورخ يا 'شاعر ڪڏهن به اهڙي شاندار ڪاميابي جو‬ ‫ذڪر ڪرڻ کي پنهنجي وقت جي لئق نه سمجهيو آهي؟'‬ ‫‪ 29‬۽ هن جواب ڏنو‪' ،‬ڇاڪاڻ ته قانون مقدس ۽ خدائي اصل جو آهي‪ .‬۽ انهن مان ڪجهه جن ان سان معاملو ڪرڻ‬ ‫جو ارادو ڪيو هو‪ ،‬خدا طراان ماريا ويا آهن ۽ تنهن ڪري پنهنجي مقصد کان روڪيا ويا آهن'‪.‬‬ ‫‪ 30‬هن چيو ته هن ٿيوپومپس کان ٻڌو هو ته هو ٽيهن ڏينهن کان وڌيڪ عرصي کان پنهنجي ذهن مان ٻاهر ڪڍيو ويو‬ ‫هو ڇاڪاڻ ته هو پنهنجي تاريخ ۾ قانون جي اڳوڻي ۽ ڪجهه حد تائين ناقابل اعتبار ترجمن مان ڪجهه واقعن کي‬ ‫داخل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو‪.‬‬ ‫‪ 31‬جڏهن هو ٿورو صحتياب ٿيو‪ ،‬تڏهن هن خدا کان دعا گهري ته هو کيس واضح ڪري ته هن تي هي مصيبت ڇو‬ ‫آئي آهي‪.‬‬ ‫‪ 32‬۽ کيس خواب ۾ اهو ظاهر ڪيو ويو ته هو بيڪار تجسس مان عام ماڻهن تائين مقدس سچائي پهچائڻ چاهيندو هو‪،‬‬ ‫۽ جيڪڏهن هو روڪيو ته هو پنهنجي صحت بحال ڪري وٺندو‪.‬‬ ‫‪ 33‬مون ٿيوڊيڪٽس جي زباني پڻ ٻڌو آهي‪ ،‬جيڪو هڪ المناڪ شاعر هو‪ ،‬ته جڏهن هو ڪتاب ۾ درج ڪجهه‬ ‫لَ ترتيب ڏيڻ وارو هو‪ ،‬ته سندس ٻنهي اکين ۾ موتي بند ٿي ويو‪.‬‬ ‫واقعن کي پنهنجي هڪ ڊرامي ء‬ ‫پوَ‬ ‫‪ 34‬۽ جڏهن هن کي خبر پئي ته هن مصيبت جو سبب ڇا هو‪ ،‬تڏهن هن ڪيترن ڏينهن تائين خدا کان دعا گهري ۽ ء‬ ‫بحال ٿي ويو‪.‬‬ ‫‪ 35‬۽ جڏهن بادشاهه‪ ،‬جيئن مون اڳ ۾ ئي چيو آهي‪ ،‬هن نقطي تي ڊيميٽريس جي وضاحت حاصل ڪئي‪ ،‬هن تعظيم‬ ‫ڪئي ۽ حڪم ڏنو ته ڪتابن جو تمام گهڻو خيال رکيو وڃي‪ ،‬۽ انهن جي پاڪائي سان حفاظت ڪئي وڃي‪.‬‬ ‫پوَ بار بار ساڻس ملقات ڪن‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اهو صحيح هو‪،‬‬ ‫‪ 36‬۽ هن مترجمن کي زور ڏنو ته يهوديا واپس اچڻ کان ء‬ ‫هن چيو ته هاڻي انهن کي گهر موڪلڻ گهرجي‪.‬‬ ‫‪ 37‬پر جڏهن اهي واپس ايندا هئا‪ ،‬ته هو انهن سان دوستن وانگر سلوڪ ڪندو هو‪ ،‬جيئن صحيح هو‪ ،‬۽ انهن کي هن‬ ‫کان شاندار تحفا ملندا هئا‪.‬‬ ‫لَ تياريون ڪرڻ جو حڪم ڏنو‪ ،‬۽ انهن سان تمام گهڻي سخاوت سان سلوڪ ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 38‬هن انهن جي گهر واپسي ء‬ ‫لَ سڀ‬ ‫‪ 39‬هن انهن مان هر هڪ کي بهترين قسم جا ٽي چوغا‪ ،‬ٻه تول سون‪ ،‬هڪ تول وزني تختو‪ ،‬ٽنهي صوان ء‬ ‫ارنيچر پيش ڪيو‪.‬‬ ‫‪ 40‬۽ محااظ سان گڏ هن اليعزر کي چاندي ءَ جي ٽنگن سان ڏهه صوف ۽ سڀ ضروري سامان‪ ،‬ٽيهه تولن جي ماليت‬ ‫ٿانو‪ ،‬۽ ٻه‬ ‫جو هڪ تختو‪ ،‬ڏهه ڪپڙا‪ ،‬جامني رنگ‪ ،‬۽ هڪ شاندار تاج‪ ،‬۽ بهترين اڻيل ڪپڙي جا سؤ ٽڪرا‪ ،‬پيال ۽ ء‬ ‫لَ موڪليا‪.‬‬ ‫لَ وقف ڪرڻ ء‬ ‫سون جا بيڪر خدا جي ء‬ ‫‪ 41‬هن هڪ خط ۾ کيس تاڪيد ڪئي ته جيڪڏهن ڪو ماڻهو هن وٽ واپس اچڻ چاهي ته انهن کي نه روڪي‪.‬‬

‫ارسٽيس جو خط‬

‫‪ 42‬ڇاڪاڻ ته هو اهڙن عالمن جي صحبت مان لطف اندوز ٿيڻ کي هڪ وڏو اعزاز سمجهي ٿو‪ ،‬۽ هو پنهنجي دولت‬ ‫کي بيوقواي جي بدران انهن تي خرچ ڪرڻ کي ترجيح ڏيندو‪.‬‬ ‫‪ 43‬۽ هاڻي الوڪريٽس‪ ،‬توهان وٽ منهنجي واعدي مطابق مڪمل ڪهاڻي آهي‪.‬‬ ‫‪ 44‬مون کي لڳي ٿو ته توهان کي انهن معاملن ۾ ااسانوي ماهرن جي لکڻين کان وڌيڪ خوشي ملندي آهي‪.‬‬ ‫لَ وقف آهيو جيڪي روح کي اائدو ڏئي سگهن ٿيون‪ ،‬۽ ان تي گهڻو وقت‬ ‫‪ 45‬ڇو ته توهان انهن شين جي مطالعي ء‬ ‫گذاريو ٿا‪ .‬مان ڪوشش ڪندس ته جيڪي به ٻيا واقعا رڪارڊ ڪرڻ جي لئق آهن انهن کي بيان ڪريان‪ ،‬ته جيئن‬ ‫انهن کي پڙهڻ سان توهان پنهنجي جوش جو سڀ کان وڏو انعام حاصل ڪري سگهو‪.‬‬