हे र्म स गोपालस द्विती पुस ्ी तव् वस आजाञ इदव उचवे
10 एवादर मिा् दर िसूदर पशातापस दू वञ गोपालञ राी दलसखवुी आजादपविार्।
आरुख
१ मि्पररी दिशामतवु तव् ए्ञ ईश्ञ असस तञ मिा् र् अशुििसूरार् मृदषी ्ृता मत्पेर स्दपविार्। 2 मि्िसु तोवतदव, अपा्राती, र ्ेरादप दिजेतञ। 3 तो र ्ेरदचव् शबे र दििद्वञ, र ररमा ्स्वञ। 4 अवञ वस्र् दिशामी ्ुरव; व्ाव् भती च ्ुरव; व्ाव् भतभिवाश मिा् शुभार् पर्ह्नु। 5 एवादर िसूदर पालदतता मिा् र् ्ारार् अवरा् र् च दू ्ी द्ष वर् वा्त, तदद ती एवाी आजाी पालतदम वदह् ईश्स ्ृवे जिदििदम।
1 तदा अही गृहे पार्राी ्ृता शयातार् उपदिषञ अभिर्, वदा ्शर पुरुञ गोपालस अभामेर शेवितवा्ि, पृषे पुटी, हसे दणी च वा्तर् आद्पूर्णदृा रर मरिपर् आगत अदभिाददविार्। 2 अही वस अदभिादरी पतागत वतररेि रर मरिपे उपदिश राी अिदव् , अही वेर पूजदू वेर पेदुवञ अस् तव् अही वि जििरस शेुददरादर भिस्ञ मह दरिामी ््ोदर। 3 अही वु राी प्िद्वुी आगवञ इदव दचनदतता वर् अिदर्, ती ्ोऽदम? अही दह जारादर ््् पदवतिञ अस्। मञ राी अिदव्, द्ी ती राी र जारादम? अही र इदव उत्ी दतिार्। अही म गोपालञ तस पर्चता् त् ती पतरदम इदव मञ अिदव्। 4 तदा मञ िदर् आमिव्, वदा वस आ्ा्ञ पर्िदव्वञ; तदा अही जाविार् तव् मञ एि अही तस पदव मरदप्वञ अस्, वदा अही लस्वञ अभिर्, महमा भती रदत आगवी, अही च मि्रा दु ञखेर आकानञ अभिर्, तवञ रता व्् एवािव् रूख्वापूि््ी उकर्। 5 द्नु मञ राी अिदव्, “रा ल्ा ्ुर, द्नु अही ताी तव् आजाी पदावुर् उदवञ अस्, वि ररदम तली पारुदह।” म उिाच, तता पूि् णषादर वादर मिा् दर िसूदर पुरञ दश्दतवुी पेदुवञ अस्। 6 पररी च रर आजाञ उपरा च दलखवु, शेुी तरा अही ताी दश्दतिादर वरा दलसखिदम। अवञ अही भिनी पररी रर आजाञ उपरा च दलखनु इदव आजापतादर तव् भिनञ वार् तहवा पदिता वार् ्ृवृ अदव्वता सापदतवुी शकुिसन। 7 ववञ अही वस आजाञ उपरा च दलसखविार् तरा मञ राी आजादपविार्। 8 वादर तदद शुता वादर ्रा् दर पालदतता वादर च्सन, शुिदचतेर वेुु वातारी ्ुि्सन, वदह् तूती पदवजावादर िसूदर भगिवञ पारुतुञ। 9 द्नु तदद वादर शुता पशातापी र ्र्िर, द्नु पापी िव्दतिर, वदह् तूती वस दणी पारुतुञ।
आजा १
आजा २ 1 मञ राी अिदव् , दरद्ुञ, िेुहिरञ भि; वरा ती दशशु इि भदििदम तञ ररुिस पारराश्ी दु भा् िी र जारादव। 2 दिशेुवञ पश तव् ती ्सदचव् दु षृवी िददम, र च सेरता ्सदचव् दु षृवी शरोदु। 3 तदद ती एवव् र पालतदम वदह् शरोदु अदप दरनाी दिशास दु षिकुञ पापभागि भदििदम, वि अदप पापी पारसदम, तवञ ती भावुञ दिुते दु षृवस दिशामी ्ृविार्। ४ दर्ेपञ दिराश्ा्ि िसु असस; अदरतञ दु षञ आता; तव् ्दादप शासनपूि््ी र चलदव, अदपवु मि्दा दिमीगदवञ भिदव। अवस्ाव् दरिव्स, भाता मह दरती शासनी ्ुर। 5 पदिती दरती वा्त, तस्र् पापाञ र मसन, द्नु मि् आरने र पर्पूर् भिदव। शरस च भदी ्ुर। 6 मि्भञ अभािेभञ अदिभेदेर दे दह, त्् ददादम, र मीशतमे। 7 द्नु मि्भञ ददावु, तवञ प्रेश् ि्ञ अम् रा्ी मि्भञ सस मिा् र् दारी दावुर् इरदव। अवञ ते गहरी ्ुि्सन वे प्रेश् ि्म् त लेखार् दददु् तर् दव, त्ाव् द्र् अम् दव, द्र् अम् दव। 8 ते च अपतोजरी गृहसन, वे वस लेखार् दाससन; द्नु तञ ददादव मञ दरद्ुञ भदििदव।
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
9 तवञ मञ तरा प्रेश् ि्ाव् म् िम् त ्व्वी पाप् विार् वरा ममाददविार्; र ््् दाववी ््् र दाववदरदव दि््ी ्ृता। एवाी च मेिाी मञ म्लवता ईश्स रदहरात् च अ््ोव्। 10 अवञ तरा रता भिदञ पदती वर्ि एवव् आजाी पालत; तरा वि पशातापञ दरषपटञ इदव लभवे, वि गृहे च भदी आगरे व्; शुि्दती च भिवु। आजा ३ 1 मञ राी अिदव्, मती पेर ््ोवु। वि रुखाव् तव् िाकी दरग्रदव वव् मि् मती भिवु। 2 भगिवा तञ आता वि श्ि्े दरिदमवुी दतिार् मञ मि्ुु ररुिेुु मतञ भिदव। प्रेश्ि्ञ रदहरा पाप्वु तञ ताी वाणशी आतारी दतिार् तवञ प्रेश्ि्ञ मि्ुु िचरेुु मतञ असस, वस्र् च अमती रासस। 3 वेर रृुािाददरञ भगिनी र्ा्तसन, भगिवञ लुटे्ादर च भिसन, वे तव् वेभञ पारिनञ वव् प्रेश् ि्ात र दददव। 4 वे रृुािाददिहिरी आतारी पारिनञ, अवञ तदद वे वी रृुािादि ी ्ुि्सन वदह् वे भगिवा दती दू ुतसन, िञ्ाञ च भिसन। 5 एवव् शुता अही ्टु वता ्ोदददर; मञ राी ्ोदरी णदषा राी अिदव्, ती द्रर् ्ोदददम? अही च अिदर् तवञ रहोदत, अही शङतादर तव् अही वा्दतवुी शकोदर िा? 6 मञ राी पृषिार्, द्रर्र्? अही पतुिाच, तवञ रहोदत, अही जििरे ्दादप मती िचरी र उकिार्; द्नु मि्दा दिडमरेर जििदव ्, मि्भञ ररुिेभञ मतस ्ृवे अमती पदवपादतदव ्; र च ्दशव् राी दि्ोवी ्ृविार्, द्नु मि् रर िचरस शेतञ दतिनञ। ्री वदह् जिदििादर, एिी ्ृवी णदषा। 7 मञ राी अिदव् , “ती मम्् मती च दचनतदम।” तवञ ती प्रेश् ि्म् त मेि्म् त मव् तेुु चर्वुर् अम् दव, प्रेश् ि्म् त आव् रारा मह दु ु् टररम् त र मीतोदजविार्, र च प्रेश् ि्म् त पदितातारी दु ञखी ्वु्र् अह् दव। 8 अही वी पतुिाच रहोदत, एवादर िचरादर एवािवा पतरेर अही पूि् ्दादप र शुविार्। मञ पतुिाच, इदारि ी ती वार् शरोदु, इवञ प्ी मािवारी ्ुर तव् तता पूि् सवापा्ार् दरथा उकादर अदप वि िव्रारमतेर शेतञ पारुतुञ। 9 तदद भदिि्ाले मती िददिदम वदह् वादर अदप शेतञ पारुतुञ। एिी ्ृता च ती जििरी पारसदम। 10 तञ ्दशव् एवाी आजाी शृर् वव् पालरी ््ोदव, मि्भञ रृुािादे भञ च दि्हदव, मञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे जििदव। आजा ४ 1 अदप च मञ अिदव्, अही ताी आजापतादर तव् ती पदवववा भि; अनदििाहस वदभचा्स िा द्रदप दचनरी ्दते पदिदटुी र अरुरनवार्, तवञ एवाणशञ दिचा्ञ रहव् पापी जरतदव। 2 ती वु मि्दा भगिवञ ररदम भि, ्दादप पापी र ्र्िदम। तदद दह वि ्दते एवाणशञ दु षञ दिचा्ञ उतदवे वदह् ती रहव् पापस दोुि भदिवुर् अह् दम; ते च वाणशी ्ुि्सन वे रृतुराग् अरुम्सन। 3 अवञ आतारी पश, वाणशदिचा्ाव् आतारी ््; तवञ तत वादर््स ्दते पदवववा दवषदव, वत ्दादप दु षदिचा्ञ र उतदेव। 4 अही वी अिदर्, भो, भिस्ञ मह द्दञव् िकुी अरुरनवार्। मञ राी िकुी आजादपविार्। अही पतुिाच रहोदत, तदद भगिवा
दिशासञ पुरुञ भाता् र् आदात वदभचा्ी ्ृता वाी गृहादव। द्ी पुरुञ पापी ््ोदव तञ वता मह अदादप जििदव? 5 मञ राी अिदव् , तािव् मञ वसाञ पापी र जारादव वािव् मञ वता मह जििरे दोुी र ््ोदव। द्नु तदद ्दशव् सपवाञ अप्ावी जाता मा सपापाव् पशातापी र ््ोदव, द्नु वदभचा्े एि गरदव, वरादप पुरुञ वता मह जििदव, वदह् मञ वसाञ पापस दोुि भूता वता मह वदभचा्े भागी गृहादव। 6 अही वी अिदर्, तदद मा सतताञ पापी ्ुि्वि असस वदह् द्ी ्व्वर्? मञ पतुिाच, वसाञ पदवञ वाी दिमृजवु , मञ ए्ाने एि दवषवु। द्नु तदद मञ सपवाञ पर्तागी ्ृता अनी दििाही ््ोदव वदह् मञ अदप वदभचा्ी ््ोदव। 7 अही अिदर्, द्ी तदद मा रदहला पशातापी ्ृता भवु्ञ मरिपी पतागनुी इरदव वदह् मा द्ी वस गहरी र ्र्िदव? मञ राी अिदव्, आर्; तदद वसाञ पदवञ वाी र गृहिताव् वदह् मञ पापी ्र्िदव, आतरञ दिरिी रहव् अप्ावी च ्र्िदव; द्नु मञ अप्ादवरी गहिववञ, तदद मा पशातापी ््ोदव; ्ेिली र पातञ। 8 प्रेश् ि्म् त मेि्ारार् ए्ञ एि पशातापञ भिदव। अवञ तञ पुरुञ सपवाञ पर्तागी ््ोदव, मञ अनी र गहिववञ तवञ मा पशातापी ्वु् शकोदव। 9 एवव् ्र् पुरुे सतताी च मरारर्। इदारि ी वे वदभचा्ी ्ुि्सन, र ्ेिली ते राी मी दू ुतसन, अदपवु पदवराी अदप दररा् सन। अवञ तदद सतताञ एवाणशी ्ात् व्त् वा्तदव, पशातापी र ््ोदव, वदह् वता मह दिमृज वता मह र िमदव, अनरा तरदप वसाञ पापभागि भदििदम। 10 अवएि पुरुो ति च अदििादहवा साववञ, तवञ वाणशाञ जराञ पशातापी ्वु् शकुिसन। 11 र च अहर् एवेुु ्ात्ुु ्दञव् अिम्ी पतोजतादर; द्नु तञ अप्ावी ्ृविार् , मञ पुरञ र आ्ेपी ्ुता् व्। 12 द्नु वेुाी पूि्पापाराी ्ृवे प्रेश् ि्ञ तञ दचद्ताशसकी वा्तदव मञ उपाती दासदव। तवञ वस मि्स मारथ्र् असस। 13 अही पुरञ वी पृषिार् अिदर्, भगिवा राी दरती रता मह िदमवुी तोगी रनवे इदव णदषा, ्दवपतादर िचरादर राी िद, तवञ अही द्रदप र अिगरादर, रर पूि्मीिादे र रर ्दती ्िो्ी जावर्। रर अिगररी च उद् घाटतवु तवञ अही तह जडञ अस्, द्रदप र गृहादर। 14 मञ राी पतुिाच, अही पशातापस मेि्ञ अस्, पशातापी ्ुि्वाी मि्ुाी तोवी ददादर। द्ी वे पशातापञ अविि तुसिरार् र णशवे? तवञ तञ ््ोदव मञ रहवि ी अिगररी पारोदव। 15 तवञ मञ पभोञ णषृ पापी ्ृता दु षृवी ्ृविार् इदव तुसिरार् असस, मञ अप्ावी ्ृविार् इदव आतरञ ््री ््ोदव, पशातापी ््ोदव, पुरञ दु षी र ््ोदव, द्नु तव् म्ािी ््ोदव, अप्ावी ्ृता आतारी दिरततदव, पिडतदव च। अवञ ती पशदम तव् पशातापञ रहवि पजा असस। 16 अही वर् अिदर्, अव एि भो, अही पापि इदव ्ा्रवञ मि्ुु दिुतेुु पतरपूि््ी पृरादर, तरा अही जारादर तव् रता जिदिवुी द्ी ्व्वर्। तवञ रर पापादर तह मसन। 17 वदा मञ राी अिदव्, “तदद ती रर एवादर आजादर पालरी ््ोदु वदह् ती जिदििदम।” तञ ्दशव् एवार् आजाञ शोिदव, पालदतिदव च, मञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे जििदव। 18 ¶ अही वी अिदर्, इदारि ी अदप ्ेभञ गुरभञ शुविार् तव् र्राव् प्ी अनञ पशातापञ रासस। तदा िती जले अिवित् पाप्रा पारुरञ; वदरन्ी च अ्ादभञ पुरञ पापी र ्व्वी, अदपवु शुिवता जिदिवुी अह् दव इदव।
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
19 मञ राी अिदव् , “भिवञ मम्् मूदचवञ।” वरादप ती मि् पतरपूि््ी दजजामरारी णदषा अहर् एवददप ताी पदश्दतिादर, वरादप ते प्ी दिशामी ्र्िसन, तेभञ पूि्रेि भगिवा दिशामी ्ुि्सन, वेभञ िा पापस द्रदप अिम्ी र दासादर। 20 तवो रिदिश् िादमरो ते िा प्न्ी दिशामी ्र्िसन, वेुाी पापाराी पशातापञ र भिदव, द्नु वेुाी ्रा भिदव। 21 द्नु ते दिशामात आहवाञ, ते च ्स्ीदशव् सूलपापे पदववाञ, वेुाी दिुते पभुञ पशातापी दरतुकिार् तवञ प्रेश्ञ मि्ुाी ्दतस दिचा्ार्, वेुाी दु त्लवाी च, दपशाचस तहदिवी दु षवाी च जारादव, तञ प्रेश्स मेि्ाराी दिरिी मि्दा द्रदप ््तदव, वेुाी ्ृवे दु भा् िरापूि््ी जाली सापतदव। 22 अवञ अ्ा्ी दतालुञ पभुञ समृदषी पदव दताी ्ृता वव् पशातापी दरतुकी ्ृता वस मारथ् रर ्ृवे दतिार्। अवञ अही भिनी िदादर तव् तदद ्दशव् वस रहवञ पदितस आहारस अरन्ी दपशाचेर पापेर च प्िद्वञ भिदव वदह् वस ए्ञ पशातापञ भिदव। द्नु तदद मञ तहवा पापी ्ृता पशातापी ््ोदव वदह् वाणशस लाभञ र भदििदव; तवञ मञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे ्षेर जिदिवञ भदििदव। 23 अही अिदर्, हे रहोदत, एवादर आजादर पतरपूि््ी शुता अही पुरञ जिदिवञ अभिर्। अही दह अिगरादर तव् तदद अहर् इवञ प्ी रर पापेुु अदव्ी र तोजदतिादर वदह् अही रो्ी पारसादर। 24 म उिाच, ती रोद्िदम, अने मि् अदप एवार् आजापालरी ्र्िसन। 25 पुरञ अही वी अिदर्, “भो, ती राी व्त्पूि््ी शुता ए्ी िसु अदप राी दश्तवु।” ्रतवु इदव मञ द्र् असस। 26 अही अिदर्, तदद पदवञ िा भाता् िा द्तवे, जिदिवञ प्ञ पुरञ दििाही ््ोदव वदह् मञ वव् ्ृता पापी ््ोदव िा? तञ दििाही ््ोदव मञ िददव र पापी ््ोदव वरादप तदद मञ ए्लञ दवषदव वदह् वेर भगिवञ पु्वञ रहव् रारी पारसदव। 27 अवञ मविती दिरतञ पालदतता प्रेश्ात जिदििदम। इवञ प्ी वादर भिस्ञ मह िदादर, ताी च आजापत तदा अही भिदञ पदतञ अभिर्, वदा आ्भ भिवञ गृहे दरिमदव। 28 वर्ि वि पूि्पापाञ ्दरवाञ भदििसन, तदद ती रर एवादर आजादर पालरी ््ोदु। वरा च अने अदप ्दरवाञ भदििसन, ते रर एवार् आजाी पादलिसन। आजा ५ 1 व्त् भि, इदव िददव, दिघ्मदहिुञ च; वरा ती मि्ुु दु षृवेुु आदवपती ्र्िदम, मि्वर् च पूर् ्र्िदम। 2 तदद ती व्त् वा्तदम वदह् तदत दरिमर् पदिताता शुिञ भदििदव, र वु ्ेरदचव् दु षातरा अन्ा्रतञ भदििदव। द्नु आरनपूर्ञ मर् दिसार्वञ भदििदव, तस्र् श्ि्े मञ दरिमदव वस्र् श्ि्े भोजी ्र्िदव, आरने र च रहवा शासनपूि््ी भगिवञ मेिाी ्र्िदव। 3 द्नु तदद ताी ्ोऽदप कोवञ आकानञ भिदव, वदह् वि रधे तञ पदिताता िव्वे मञ ऋजुञ भूता ताी तकुर् इरदव। 4 म दह दु षातरा दररिञ, तरा मञ भगिवञ मेिाी ्वु् सवववाी र पारोदव, तवञ मञ कोवेर दु ञसखवञ असस। अवञ तदा एवृ ्ृ आतारृ ए्त िमवञ वदा ररुिस दिराश्ा्ि भिदव। 5 द्दञव् ्ृदरी गृहिता रवुपाते सापदतता मि् रवु दू दुवी भिेव्। रवुरा च रहवि राता अत्ेर ्ृदररा दू दुवा रवुरावुत्
च रषी भिदव, मि् रवु ्टु ्ृत वस उपतोगञ रषञ इदव ्ा्रेर वस भगिवञ सि्ात् र भिदव। 6 द्नु तदद रवुरा ्ृदरी र साषवे वदह् वव् भगिवञ रवु्ी लाभपदी च भिदव। एिी रवुरा रवु्ा ्दवञ, वस्र् दरिमवञ भगिवञ लाभपदञ। 7 द्नु कोवञ अलाभञ। अवञ तदद कोवञ ्राताञ मह दरदशवञ भदििदव वदह् आता दु ञसखवञ भिदव, वस पार्रा च ईश्स लाभञ रासस। 8 अही वी अिदर्, हे रहोदत, अही कोवस पापी जावुर् इरादर तव् अही व्ाव् आतारी ्द्वुी शकोदर। मञ राी अिदव्, ती वव् जासदम; तदद च व्ाव् आतारी र ््दम वदह् मि्ञ गृह्ञ मह आशा रषा भदििदव। अवस्ाव् पसात । 9 अही दह वर्दूवञ तता मह अस्; ते च व्ाव् दि्हसन, ते मि् ्दतेर पशातापी ्र्िसन, वे प्रेश्ात जिदििसन; अही च वेुाी मह भदििादर, वार् मिा् र् च पालदतिादर। 10 ते मि् पशातापी ्ृविनञ वे प्रपदितदू वेर रो्मेि्ेर नायवाी पारिनञ। 11 इदारि ी च, मञ िददव, कोवस दु षवाी शरुव; द्तव् दु षी ्दव््ी च, ईश्स मेि्ार् ्री पावतदव; तवञ दिशामपूरा् राी जराराी ्दवी ्वु् र शकोदव तवोदह प्रेश्स मारथ् वेुाी मरिपे असस; द्नु मीशदतरञ, शिाहिराराी च दरपावतदव। 12 तवो तरािा्ी वाणशार् ररुिार् पशदव वािव् वेुाी ्दतेुु आतारी द्पदव। वरा च पुरुञ ति िा ्टु वाताी र द्रदप ्ा्रेर, जििरस िा, पोुरार् िा, वर्िचरस िा ्ृवे, तदद ्दशव् तणरता पवदव दरतदरदरती िा ऋरेर िा अन्ञ वतणश्ञ अरािश््ञ िा। 13 तवञ ईश्स मेि्ाराी ्ृवे एवादर रूख्वादर, अरािश्ादर, वरा् दर च मसन। मरवा वु तलिवि, तलाव् च; रहवि ी शसकी च रहवा दिसा्े र उपदिशदव; पमरञ असस, शासनपूि््ी हदु्वञ असस; वरा मि्दा र्वापूि््ी प्रेश्स रदहरार् अ्ुि्र्। 14 एुञ दच्व्त्ञ दिशामपूर्ञ मह िमदव। द्नु कोवञ रूख्ञ, लघुञ, शूनञ च। इदारि ी रूख्वा्ा्ा ्टु वा पजातवे; ्टु वाताञ, कोवेर; कोवेर, कोवेर। एवािवा दु षदमिानेभञ उतरञ एुञ कोवञ रहव् अमाधी पापी ््ोदव। 15 तवञ एवादर मिा् दर िसूदर तस्र् ररुिे पदिताता दरिमदव, वदा पाती वादर वा्दतवुी र शकोदव, अदपवु वािदव, तवञ आता ्ोरलञ मर् दु षेर मह सावुी र शकोदव। पतादव दिरतेर मह दरिमदव। 16 अवएि तस्र् पुरुे दरिमदव ्, व्ाव् तदा वव् दिमृजवे। मञ ररुिञ पदितातराहिरञ भिदव, पशाव् दु षातदभञ पूर्वञ भिदव, दु षदिचा्् ञ अनञ भिदव। एिी मि्ुाी कुिाराी ररुिाराी भिदव। 17 अवञ ती कोवाव् दिहात मरवाी वा्त, कोवी च पदवह; वरा ती प्रेश् ि्े र दिरतेर पदवववा च पारसदम। अवञ मािवारी ्ुर तव् ती एवाी आजाी रा उपे्मे। 18 तदद ती एवाी आजाी पादलिदम वदह् अनाजाञ अदप पालदतवुर् शकुर, ते अही ताी आजापदतिादर। 19 अवञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे जिदिवुी श्् रोदव, अवञ एवेुु आजामु म् िी तली ्ुर। तञ ्दशव् एवार् आजाी पालदतिदव, मञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे जििदव।
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
आजा ६ 1 अही ताी रर परराजामु आजादपविार् तव् ती दिशामी भती पशातापी च वा्त। आर् रहोदत, अही अिदर्। 2 मञ अिदव्, इदारि ी वु एवेुाी आजाराी गुरी ताी दश्दतिादर, तेर ती वेुाी पभािी जासदम; ्री वे नायस अनातस च मरार्पेर दिदहवाञ। 3 अवञ ती वादर््ेुु दिशामी ्ुर, द्नु अवदर्राी शेतञ रा ददावु। तवञ वर्ञ मम्् राग् ््दव, अवर्ञ वु दु षराग् ््दव। 4 अवएि मदाग् पालदतता अशुभी तज। तवञ दु षराग्स म्ािञ रासस, द्नु वस तहिञ स्ाञ मसन; ््ी ्ण्पूर् च दिराशी जरतदव; वस्र् च्निराी मि्ुाी च ्दव््ञ। 5 ते वु मम्् राग् गरसन, वे मरवापूि््ी दरद्ुी च गरसन; र ््ी र ्ण्ताव् । 6 अवञ ती पशदम ्री एिी गररी शेते्र्। अवञ ती गदरिदम इदव मञ िददव, अने च मि् ते मि् ररदम ईश्ी दिशमसन, वे वस राधरेर ओ ्र्िसन। 7 अवुरा च, मञ िददव; पररी अिगरनु तव् शिाताञ द्ी भिदव। ररुिेर मह ्ृ दू वाञ सञ; ए्ी वर्स, अनस अवर्स। 8 अही वर् अिदर् - रहोदत, ्री जासादर तव् ररुि्ञ मह वाणशृ दू वृ सञ? शरु ्रतदव मञ, अिगरवु च। 9 वर्दूवञ मृमञ दिरतञ मृमञ शानञ च। अवञ तदा मञ वि ्दते पदिशदव वदा मदञ तता मह वर्स, दिरतस, मवितस, उदा्वाताञ, ्राताञ, दारस, वर्स च दिुते ्रतदव। 10 तदा एवादर मिा् दर िचरादर वि ्दते आगरसन वदा जाववी तव् वर्दूवञ तता मह असस। अवञ अस दू वी वस ्रा् दर च शरुव। 11 अवर्दूवस ्ाता् दर अदप दश्व। मञ पररी ्टु ञ, कुिञ, रूख्ञ च असस; वस ्ाता् दर दिराश्ा्िदर च प्रेश् ि्म् त मेि्ार् पावतसन। अवञ तदा एवादर िचरादर वि ्दते आगरसन; ती वस ्र्रा जासदम तव् एुञ अवर्स दू वञ असस। 12 अही वी अिदर्, भो, एवादर ्री जासादर? शरु ्रतदव मञ, अिगरवु च। तदा ताी कोवञ, ्टु वाी िा आकानञ, वदा मञ तदत असस इदव जाववर्। 13 तरा तहिसूरार्, उतरभोजरस, रदस च ्ाररा; तदा प्स पेर, अदभरारञ, तहिचरी रहता्ाी ्ा च वतणशी च ताी आगरदव। 14 वदा वि ्दते एवादर िसूदर उतदने वदा जाववी तव् अवर्स दू वञ तता मह असस। अवञ ती वस ्रा् दर जाता मि्भञ दिहात व्् शेतञ र ददावु, तवञ वस ्र् दु षाञ, ईश्स दामाञ र भिसन। 15 अवोऽत वे एवतोञ दू वतोञ ्ाता् दर मसन। इदारि ी वर्दूवी दिशामी ्ुरव, तवञ वस उपदे शञ उतरञ असस। 16 ररुिञ ्दादप वािव् मुखि र भिवु; वरादप तदद वस ्दते प्स दू वस दिचा्ाञ उतदने वदह् वस पुरुस िा सतताञ िा पापस आिश्वा अिशी भिदव। 17 द्नु पुरुञ ति िा ्दादप वािव् दु षञ र भिवु, तदद वस ्दते वर्दूवस ्ाता् दर आगरसन वदह् वस पुरुस िा सतताञ िा द्रदप दहवी ्व्वर्। 18 अवञ ती पशदम तव् वर्दूवस अरुम्री ्री दहव््ी भिदव। अवञ तदद ती वस अरुम्री ्ृता २ वस ्ात्ुु िशि्ृवञ भदििदम, वदह् ती प्रेश्स अविरञ भदििदम। ते जराञ वस
्ात् िशि्ृवाञ जिदििसन।
भदििसन,
वे
प्रेश्स
अविराञ
अदप
आजा 7 1 ईश्ी भती ्ुरव, वस आजाी च पालरर्। तदद ती वस आजाी पालरी ््ोदु वदह् ती मि््ाय्ुु शसकशादलरञ भदििदम, वि मिा् दर ्ाता् दर उतराञ भदििसन। तवञ प्रेश् ि्भतेर मर् मुदिु ्र्ु् तदव। 2 एवदे ि भती तेर ती रो्ी पारुताव्। द्नु दपशाचाव् रा भती ्ुर तवञ तदद ती भगिवञ भती ््ोदु वदह् ती वस उपर् आदवपती पारसदम; तवञ वस्र् शसकञ रासस। 3 अर तदद वस शसकञ रासस वदह् मञ अदप भती र ्व्वञ। तस्ी वु उतरञ मारथ्ञ असस, मञ भतङ्ञ, तवञ तस शसकञ असस, मञ भतङ्ञ असस। तस वु शसकञ रासस मञ मि्ञ अिहे दलवञ भिदव। 4 दपशाचस ्रा् दर दु षादर इदव ्ा्रवञ भती ्ुरव। भगिवञ भताव् ती भती ्र्िदम, दपशाचस ्ाता् दर र ्र्िदम, द्नु वेभञ आतारी ््दम। 5 अवञ द्दिवी भतर् असस; तदद ती दु षृवी र ्र्िदम वदह् भगिनी भती ्ुर र च ्र्िदम। तदद वु भदी ्वु्र् इरदम वदह् भगिवञ भती पतली रहवि ी रदहरारति च। 6 अवञ प्रेश् ि्म् त भती ्ुर, ती च जिदििदम, ते ्दशव् वम् त आजाी पालतदव, वम् त जििरी पभुरा मह िव्वे। ते वु वार् र पालतसन, वेुु जििरी च रासस। आजा 8 1 रता वे ्दरवी, भगिवञ द्दिवाञ पजाञ, द्दिवा दरिृदतञ च। अवञ ्ेभञ िसूदर तता दरिव्दतववी, अनेभञ र च। 2 अही पतुिाच, रहोदत, तव् रता दरिव्रिती द्ी च र ्व्वी, वव् ्रतवु। शरु इदव मञ अिदव्। दु षाव् आतारी ््, रा ्ुर; द्नु भदी रा पर्ह्नु, द्नु वव् ्ुरव। तदद दह म्ािी पर्ह्दम, र च ्र्िदम, वदह् पापी ्र्िदम। अवञ मिा् र् अशुभार् पर््त मि्वर् जासदम। 3 अही अिदर्, ्ादर दु षादर त्ाव् रता पर्हव्वादर? शरु इदव मञ अिदव्- वदभचा्ाव्, रदाव् , दङाभञ, अदवभोजराव् , साददषाव्, अर्दष्ाव् , दमाव्, िञराव्, रृुािादाव्, हामाव्, पाखणाव्, ्दव््राव् , मि्भञ दु षिाकेभञ च। 4 तवञ प्रेश् ि्म् त मेि्ेर अवर्स ्ाता् दर भदिववादर। तवो दह एवेभञ आतरञ ््री ्वु् र शकोदव, मञ ईश्स ्ृवे जिदिवुी र शकोदव। 5 द्नु शरुव, एवद्वी द्ी भिदव, तवञ ईश्स दामञ अने तहिञ मसन, तेुाी पर्हा्ञ ्व्वञ। चो्िवञ, िञराव् च; दरथामासाद् लोभाव्, डिीगराच, अनेभञ मि्भञ वतणशेभञ। 6 एवादर द्ी वे दु षादर इि भामने िा र िा? खलु वे ईश्स मेि्ाराी ्ृवे अविि दु षाञ मसन। अवञ प्रेश् ि्म् त मेि्म् त एवार् मिा् र् ्र्र् दि्कञ भिेव्। 7 अवञ वेभञ आतारी ््स, तेर ती प्रेश्ात जििदम, वेुु दि्केुु च दलसखवञ भिदम। एिी च रता ताी ददश्वी तव् तता ्ादर िसूदर पर्हव्वादर, इदारि ी त्ाव् र पर्हर्ववादर वव् दश्स। 8 ्स्ीदशव् म्र्दर रा पर्ह्नु, द्नु वादर ्ुर। शरु इदव मञ उकिार् तव् वेुाी म्र्राी द्ी गुरञ तव् तता ्व्वी तव् ती
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
रो्ी पारसदम। मि्भञ पररी दिशामञ; भगिवञ भतर् ; दार; महरदवञ; मरवा; मती; मदहिुवा; मवितर् । 9 ररुिस जििरे एवेभञ शेषी द्रदप रासस; ते एवादर जििरे वा्दतिसन, ्र्िसन च। एवेुाी अरुिव्रारी द्र् अगे शरु । 10 दिविाराी मेिाी ्वु्; दपवृराी दर्दाराी च र अिहे लरात; ईश्स मेि्ार् आिश्वावञ रोचदतवुी; आदवथी ्वु्; (म्ा्े दह ्दादचव् रहव् फली भिदव) र दििादञ, अदपवु शानञ भिेव्। 11 मि्भञ ररुिेभञ उपर् दिरतशिलञ भदिवुर्; िृिाराी आद्ार्; वरा् ता भदिवुी पर्शरी ्वु्; भावृतस आद्ी ्वु्; अपरारी मदहवुी; दिघ्मदहवी भदिवुी; दिशामाव् पदववार् र द्रुी , अदपवु वेुाी पर्िव्री ्वु् , वेुाी हु् ्वु् च; पादपराी उपदे शी दावुी; ते अ्ा्ी ऋदररञ मसन वार् र पिडदतवुी; अने च मि् मरारप्ा्स। 12 एवादर वादर भदादर भामने िा र िा? अही च अिदर्, एवेभञ िचरेभञ द्ी शेते्र्? ववो जििवु, एवेुु आजामु रा दि्हञ। तदद ती एवादर मिा् दर आजादर पालरी ््ोदु वदह् ती प्रेश्स ्ृवे जिदििदम। ते च एवार् आजापालरी ्र्िसन वे मि् प्रेश् ि्म् त ्ृवे जिदििसन। आजा ९ 1 पुरञ मञ राी अिदव्; मिा् र् मीशतार् ततो दरषामतवु; तदा ती भगिवञ द्रदप ताचमे वदा द्रदप द्रदप प्ी रा ्ुर; अनञ िदर्, ्री अही भगिवञ द्रदप ताचदतवुर्, वव् गहिवुी च शकोदर, तवञ रता वस दिरिी एवािव् पापी ्ृवर्? 2 एिी रा दचनत, द्नु मिा् तरा भगिवञ मरिपी गता वी दरञमीदेही ताचत, वदा ती भगिवञ दताी जासदम। ्री ताी र तसदव, द्ी वु वि पारारु्ोवी पू्दतिदव। 3 तवञ प्रेश् ि्ञ ररुिाराी मणशञ रासस, तञ ्दवी रनवे; द्नु मञ ्दवी दि््दव, सस पादररञ पदव दताी ््ोदव। 4 अवएि मीमा्स मर्दोुेभञ ्दती शुिी ्ुर; रता पूि् प्रेश् ि्ाव् पदतादर आजादर पालतनु; ती च तस्रदप म्सूदर ताचतदम वव् पारसदम, वि मिा् मु ताचरामु भिवञ द्रदप अभािञ र भदििदव; तदद ती भगिनी दरञमीदेही ताचमे। 5 ते वु वाणशाञ र मसन, वे तस्रदप ताचने वव् द्रदप र पारुतुञ। तवो ते शिता पूरा् ञ मसन वे मर् दिशिामेर ताचने, भगिवञ च गृहसन, तवञ वे दरञमीदेही ताचने। द्नु तञ मीशती ््ोदव मञ ईश्स ्ृवे ्दादप र जिदििदव, तािव् मञ पशातापी र ््ोदव। 6 अवञ स्दती मीशताव् शुिी ्ुर, दिशामी ्ृता प्रेश्े दिशामी ्ुर, ववञ मि् ताचदतिदम। द्नु तदद च द्दञव् ताचदतवुर् तणरता र (मदञ) पारुताव्, वरादप अवञ रा शङत, तवञ तता ममदव आतरञ ताचरा र पारा। 7 तवो दह ती प्ि्ार् वव् र पारसदम, अनरा िा तस्रदप पापी ती र जारादम। द्नु ती ताचदतवुर् रा तजदम, ववञ पारसदम। अनरा तदद ती ताचरी दि्रदम वदह् ती सस दिुते दश्ातवुी, र वु ईश्स, तव् ती तव् इषी वव् ताी र दतिार्। 8 अवञ एवव् मीशती ्री कू्ी दिराश्ा्ि च इदव दचनतवु; ्री च तह दिशामाव् मि्रा रूली दरषामतदव, ते अविि दिशादमरञ णृाञ च आमर्। अती दह मीशतञ दपशाचस ्ना असस, ईश्स मेि््ञ मह अविि दु षी विहा्ी ््ोदव। 9 अवएि वद् अिजाी ्ुर, मि्पमङे ुु वस शामरी ्र्िदम। णृी तलिार् च दिशामी वा्त, तवञ दिशामञ मर् पदवजाी ््ोदव,
मर् च दमिी ््ोदव। मीशतञ वु र दिशदमिदव, तव् द्रदप पारसदव, मि् तव् ्वु् शकोदव। 10 अवञ ती पशदम, ्री दिशामञ ऊर्वञ ईश्वञ आगरदव। रहवि शसकञ च असस। शङा वु पादर्िञ आता, दपशाचाव् दरग्रदव, वस मारथ् रासस। 11 अवञ ती दिशामस गुरी पालदतता मीशताव् दि्ह, तस्र् गुरञ रासस, ववञ प्रेश् ि्स ्ृवे जिदििदम। ते जराञ एवादर ्रा् दर ्ुि्सन, वे मि् प्रेश् ि्म् त ्ृवे जिदििसन। आजा १० 1 मि् दु ञखी ततो दू ्ी सापत; मीशतस कोवस च भदगरि दह। ्री रहोदत, उकिार् अहर्, एवेुाी भदगरि इदव। दु ञखी दह कोवी मीशती च प्स्ी तह दभरी णशवे। 2 म च पतुिाच, द्ी ती वव् र अिगरदम इदव भािहिरञ? तवञ दु ञखी मि्भञ आताभञ दु षवरी, प्रेश् ि्म् त मेि्ेभञ दु षवरी च, मि्ुाी ररुु् ताराी आतारी राशतदव, पदितातारी च पिडतदव। पुरञ च ््दव । 3 रहोदत, अही अिदर्, अही तह रूख्ञ अस्, एवादर र अिगरादर। र शकोदर जावुी ्री वव् पिडदतवुी शकोदव, वरादप वा्दतवुी शकोदव। शरुव इदव मञ अिदव्, अिगरवु च। ते ्दादप मती र अस्ुर्, ईश्स रदहरा दिुते र पृषिनञ, द्नु ्ेिली दिशामी ्ृविनञ, वे दिवर््ात्ुु पिृताञ मसन। 4 अप्ञ रृुािादि भदिि्ाददञ असस तञ प्रेश् ि्म् त मेि्ाराी ररञ राशतदव। मशदङवाराी र वु भगिनी पूर्वता दिशदमवाराी । वे मीददगाञ वस मरिपी ददवातरञ इि आगत वी पृरसन तव् वेुाी द्ी भदििदव। 5 अती च रृुािादि भदिि्ाददञ तस ईश्ितातरञ शसकञ रासस, मञ वेुाी आगहारुमा्ी उत्ी ददादव, वेुाी आतारी तरा इरसन वरा पदवजादभञ पू्तदव। वरादप मञ भदिि्ाददञ वर्ञ, ते सतर् वरा् ञ मसन वेुाी ्ृवे वर् उत्ी ददादव। 6 तद् तद् तद् ताचवे िृरा ररुि्ञ, वद् िृरा पतुत्दव। वरादप मञ ्ादरचर िचरादर मती िददव। तवञ दपशाचञ वी सातरा पू्तदव, तेर मञ ्ेचर वादर््ार् अपासदव। 7 अवञ ते ्दशव् पभुदिशामेर णृञ मती च वा्तदव। ते वु मीशदतरञ, पातञ दिवर् इि पशातापी ्ुि्नञ, वेुाी प्ारश् ्ृता रूदव्मेिाताी रहव् पापी मञतसन। 8 अवञ तािनञ वाणशाञ मसन, वे मि्पमङे ुु वार् पृरनु। रूदव्पूजाी ्ुि्सन; रूखा् ञ मतशूनाञ च मसन। 9 तवञ प्रेश् ि्ाव् तञ आव् राञ दतञ, वस पादर्वस आिश्वा रासस; द्नु ईश्तशसकतुकञ मि् सतरेि िददव; तवञ मञ उपर्वञ, प्रेश्स मारथा् व् आगरदव। 10 द्नु तञ पृषञ ररुिाराी इरारुमा्ी िव्रारस जगवञ अनेुाी तहराी दिुतेुु च िददव, मञ ईश्ममिादर दिुतादर र अिगरदव। एवे दह आतारञ वाणश्ञ ्ात्ञ अन्ा्रताञ भिसन, दू दुवाञ भगाञ च भिसन। 11 तरा उतराञ लवाञ तदद उपेद्वाञ भिसन, वृर्ण््ञ पिदडवाञ भिसन, अने च वेुाी िवञ भिदव; वरा वाणशार् आतार् दिशामतसन ते पुरुाञ। 12 वे तहुु ्र्ुु वापा्े ुु च पवसन, दर्र््ाञ च भिसन, ईश्ममिादर दिुतादर दचनतने मदव वे द्रदप र अिगरसन, द्नु तदद ्दादप भगिवञ दिुते द्रदप शोवुी शकुिसन वदह् वेुाी दिचा्ाञ वेुाी ्ात् एि भिसन।
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
13 द्नु ते भगिवञ भती ्ुि्सन, प्रेश्स दिुते मती अ्ेुतसन, वे पभुी पदव मि् दचनतसन। वेभञ तव् द्रदप उकी वव् गृहिता वतररेि वव् अिगनुी तवञ वेुु भगिवञ भतर् असस। 14 तवो भगिवञ आता तत दरिमदव वत तहतोवञ अदप तोदजवञ भिदव। अवञ भगिवा मह मीतुज मर् जासदम। 15 अवुरा दश्स हे अदिज! ्री दु ञखी पदितातारी ्षी ््ोदव, ्री च तारी ््ोदव। तदा मीददगञ ररुिञ ्स्र् अदप ्ात् पिृतञ भिदव, वस मीशत्ा्राव् वव् र मावतदव, वदा एवव् दु ञखी वस्र् पदिश पदितातारी दु ञखतदव, दु ञखी च ््ोदव। 16 पुरञ कोवञ तदा ्दशव् ्सदचव् वापा्े आकानञ भिदव वदा मञ रहवि ी भािञ भिदव; ववञ पुरञ वस कोवेर पेर्वस ्दते दु ञखी पदिशदव, मञ च ्ृवे वा्ुलञ भिदव, पशातापी ््ोदव च, तवञ मञ दु षृवी ्ृविार्। 17 अवएवव् दु ञखी रो्ी जरतदव इि, तवञ मञ सस दु षृवी पशातापी ््ोदव। द्नु अने िसूदर, तरा पूि् उकिव्, मीशतञ दु ञखी च, आतारी वा्ुली ्ुि्सन: मीशतञ, तवञ वस ्ात् मफली र जावर्, दु ञखी च, तवञ मञ पदितातारी कुििार्। 18 अवञ सवञ दु ञखी दू ्ी ्ुर, पदितातारी तदत दरिमनी रा पिडत, रा भूव् मञ ईश्ी पार्दतता ताी दू ्ी र गरदव। तवो भगिवञ आता श्ि्े दरिदमवुी दतञ, मञ वाणशी दु ञखी र महवे। 19 अवएि मदा भगिवञ अरुगहतुकी पमरवाी पर्वात वस्र् ती हु्दतिदम। पते्ी दह पमरञ पुरुञ शुभी ््ोदव; वादर च भदादर ्रतदव, दु ञखी च अिहे लतदव। 20 दु ञखि वु मदा दु षी ््ोदव। पररी मञ दु षी ््ोदव, तवञ मञ ररुिात दती पदितातारी पमरी सभािी दु ञखतदव। पुरञ च मञ दु षृवी ््ोदव तवञ मञ दु ञखेर भगिनी पार्तदव, पूि्दताराी पररी ्ृवजवाी र सि्ुि्दव, तव् ताचवे वव् ईश्ाव् र पारोदव। 21 तवञ दु ञसखवस पार्राताञ प्रेश् ि्म् त िेदिताञ मरिपी गनुी मि्दा पभािञ र भिदव। अही वर् अिदर्, भो, दु ञसखवस पार्राताञ ईश्स िेदिताञ मरिपी द्रर् र आगनुी गुरञ? तवञ वस ्दते दु ञखी दवषदव इदव मञ अिदव्। 22 तदा ररुिस पार्रा दु ञखेर मह भिदव वदा मञ ईश्स िेदि ी पदव शुिवता आ्ोहरी ्वु् वस ताचराी र गदरिदव। तरा दह रदस दम््ेर मह दरदशवस पूि् तव् रावुत् आमिव् वव् रासस; अवञ दु ञखी पदितातरा मह दरदशवी भिदव, ररुिस पार्राी तरा अनरा साव् वरा र दु ञखी पारोदव। 23 अवञ दु षाव् दु ञखाव् आतारी शुिी ्ुर, ववञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे जिदििदम। अने च मि् प्रेश् ि्म् त ्ृवे जिदििसन, ते दु ञखी दिहात पमरवाी वा्दतिसन। आजा ११ 1 मञ राी ्दवपतार् जरार् पिदि्ामु उपदिषार्, ए्ी च ्ुदम्ुु उपदिषी दश्तदव ्, वदा मञ राी अिदव् तव् ती पिदि्ामु उपदिषी पशदम िा? रहोदत, अही वार् पशादर इदव अिदर्। मञ पतुिाच, वे दिशादमरञ मसन; तञ च आमरे उपदिशदव मञ पादर्िञ आता असस। 2 मञ दिशादमराी मभाताी र आगरदव, द्नु वव् पर्ह्दव। मञ वु मीददगशूनतोञ मह आतारी मीतोजतदव; ्ोरेुु गुरसारेुु च वेभञ भदिि्ारिी ््ोदव; वेुाी ्दतस मि््ारार् िदर् पिरतदव च। 3 तवञ शूनपातेुु आतारी सापतर् र भगञ, द्नु ए्ञ अनस तोगञ भिदव। द्नु तदा मञ प्रेश् ि्म् त आव् रादभञ पर्पूर्ञ
वादर्््ञ जराराी मङरे आगत वे पभुी पार्तसन। मञ ररुिञ शूनञ तवञ मञ पादर्िञ आता व्ाव् उडितवे, मञ च रू्ञ असस, द्रदप िकुी र शकोदव। 4 भणा्गृहे इि रदी व्ली िा दरिा्दतिदम; वेुु पातेुु शूनी पाती सापतेव्; पशाव् वव् उद् घाटदतवुी आगदरिर, तरा भिनञ वव् दरिार्विनञ वरा शूनी पारुतुञ, अवञ वे शूनाञ भदिि्ाददराञ तदा वादर््ाराी आताराी रधे आगरसन, वदा वे तरा आगवाञ वरा णशने। 5 अही अिदर्, वदह् ्री ररुिञ वार् जावुी शकोदव? उभतदिवी पुरुी दिचात् अही द्ी िदादर इदव दिचा्तवु; तरा अही ताी िदादर वरा ती प्रेश्स भदिि्ाददी दरथाभदिि्ाददरी च प्िद्िदम। 6 प्रेश् ि्म् त आव् रा तम् त ररुु् ती िव्वे, वस पररी प्ि्ाी ्ुरव। तवञ उपर्वञ तञ आता असस मञ दिरतशिलञ शानञ च असस; मिा् शुभाव् च दि्हदव; िव्रारलो्स च वर््ाराव् ; मि्भञ ररुिेभञ अदव्ी दिरतशिली च ््ोदव; पृषे च ्््दचव् उत्ी र ददादव; र च पते्ी ए्््ी पदव, तवञ प्रेश् ि्म् त आव् रा ररुु् तम् त इच् छे र, द्नु प्रेश् ि्म् त इच् छे वम् त मरते र िददव। 7 तदा प्रेश् ि्म् त आव् रा तुकञ ररुिञ प्रेश् ि्म् त दिश् िादमरञ वादर््ाराी रर् डलिताी आगत पभुी पार्दतिसन। ववञ प्रेश् ि्म् त पदितञ दू वञ वर् ररुुी वनातरा पू्तदव, मञ च प्रेश् ि्म् त पेर्वञ मर् मङे िददव। 8 अवञ प्रेश् ि्म् त आव् रा जातवे, तवो तञ ्श् दचव् प्रेश् ि्म् त आव् रारा िदर् वम् त इच् छदव। 9 शरुव पादर्िातरञ शूनरूख् दरगु्री च। पररी च तञ ररुिञ आता भदिववञ, (तत वस िासदि््पेर रासस), मञ आतारी उची ््ोदव, पररामरी पारुर् इरदव, दु ष,ञ िचरपूर्ञ च असस। 10 भोगेुु मि्ुु ्ारेुु च समरती तापतदव; सस भदिििारिताञ फली च पारोदव; तव् तदद र लभवे वदह् र ददवी ््ोदव। 11 द्ी प्रेश् ि्म् त आव् रा फली ददवर् च पारुताव्? वरा ्वु् ईश्स भदिि्ाददञ र भिदव। 12 एिी तूती वाणशाराी भदिि्ाददराी पते्स जििरी पशसन। अवञ पदिताता असस इदव िदर् वी ररुिर् सजििरेर ्र्रा च परारतवु। प्रेश् ि्ाव् तञ आव् रा आगवञ, वर्ि मारर्् तम् त च दिश् िामी ्ुरव। द्नु पादर्िी शूनी च आतारी रा दिशामत, तव् दपशाचाव् असस, तस्र् दिशामञ रासस, र च गुरञ। 13 अही ताी तव् माणशी िसादर वव् शरु। दशलारादात सग् पदव द्पवु; अरिा जलस रली गृहिता वत उपर् आरु; पश च तव् ती सग् पारुी शकोदु िा। 14 रहोदत, अही अिदर्, ्री एवव् ्वु् शकवे? र दह तता उकी वेुु ्तोञ अदप ्वु् शकवे। म च पतुिाच, तरा एवादर ्ाता् दर ्वु् र शकने , वर्ि पादर्िञ आता दरगु्रञ, अपभािञ च। 15 ऊर्वञ तव् मारथ् आगरदव वव् दू ्व्ी अिगरवार्। ते अश्दर्ाञ अवञ पवसन वे अतनी लघु भिसन; वरादप ररुिस दश्दम पवसन ्री वस पिडाी ्ुि्सन? 16 पुरञ च; गृहस दिषाी दिचा्तनु : ्री पृदरवाी पवनञ अ्ाञ दतनिञ, दशलामु खोटी ्ात् ्ुि्सन। 17 वर्ि ऊर्वञ आगत पृदरवाी पदववाराी ्ुदिसूरार् रहवि तली भिदव। अवोऽस्र् मारथ्र मह मीतोजस; शूनी च प््ाव् पसात।
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
आजा १२ 1 पुरञ मञ राी अिदव्; मिा् र् दु षारार् ततो दिहात शुभार् पदितार् च ्ारार् वा्तवु। मद् ्ारी वा्दतता दु षी ्े दष तरा इरदम वव् लङदतिदम। दु ष्ारसु घो्ञ ्दिरिशञ च भिदव। 2 अविि घो्ी िनी च, िनतेर च ररुिार् भ्तदव। दिशेुवञ च तदद ईश्स मेि्ञ तणरता वस्र् पवदव, तददप मञ अविि तुसिरार् र भिदव, वदह् मञ वेर रषञ भिदव। तेुाी दह मद् ्ारिती रासस, वेुाी िव्रारस जगवञ ्ात्ुु दर्वाञ, वेुाी राशी ््ोदव; वार् रृतुपत्नी पतरदव च। 3 रहोदत, अही अिदर्, दु ष्ारस ्ादर ्ाता् दर ररुिाराी रृतुी जरतसन? वार् पदश्तवु, तेर अही वेभञ पसासादर। शरु मञ उकिार् तव् दु षादभलाुञ ्ेर ्ात्र ईश्स मेि्ार् रृतुी रतदव। 4 पररवञ प्स भाता् ताञ लोभञ दु षञ इरा असस; सतताञ िा प्स भवु्ञ लोभञ; तरा वरस साददषादर च ्ाररा, अरािश्राी मस च तहलवा; रतती च; तहदर च आरनाञ। 5 तवञ तहुु साददषेुु रूख्वा भिदव; प्रेश् ि्म् त मेि्ाराी ्ृवे च तहिञ भोगाञ अरािश्ाञ मसन। अवञ एवाणशञ ्ारञ दु ष,ञ दिराश्ा्ि च, तञ ईश्स मेि्ाराी रृतुी जरतदव। एवाणशाञ मिा् ञ ्ाराञ दह दपशाचाव्। 6 अवञ तञ ्दशव् मिा् र् दु षारार् दिमृजदव, मञ प्रेश् ि्म् त ्ृवे जििदव। ते वु वेुाी िशि्ृवाञ मदा द्तने। अती दह दु षञ ्ारञ घाव्ञ। अवञ ती वर््ारी वा्त, भगिवञ भतेर म्ञ मर् मिा् र् दु षार् ्ारार् पदवहवु। 7 तवञ मद् ्ारेुु एवव् भती दरिमदव; तदा च दु षञ लोभञ ताी भगिवञ भतेर म्ी वस पदव्ोवी ्ुि्र् दसदव, वदा मञ ततो दू ्ी उडित, भिवञ पु्वञ र प्दटवञ, द्नु वि ्िचाव् भिवञ भदििदव। 8 ती च दिजती पारसदम, वदर् च रु्ुटी वा्दतिदम; म्ारी च पारसदव; तता तव् दिजती पारी वव् ईश्ी दासदम, तव् ती सतरेि ्वु्र् इरदम वव् ्ृता वस मेिाी ्र्िदम। 9 तदद ती मद् ्ारार् मेिमे, वेुाी िशि्ृवाञ च भदििदम; ती वि दु ष्ाराराी उपर् आदवपती पारुी शकोदु; वे च ताी तरा इरदम वरा िशि्ृवाञ भदििसन। 10 अही अिदर्, “भो, अही वाी मद् ्ारस मेिाी ्री ्वु् जासादर? शरुव, मञ ्रतदव, प्रेश् ि्ाव् भती ्ुर, वस्र् दिश्िामी ्ुर, मती वर् च पेररा भदी ्ुर। 11 तदद ती एवादर ्रा् दर ््ोदु वदह् ती प्रेश्ि्स अरुरोददवञ मेि्ञ भदििदम; वस मेिाी ्र्िसन, अने च मि् मद् ्ारस मेिाी ्र्िसन, वे प्रेश्स ्ृवे जिदििसन। 12 म एवादर ्ादश आजाी पूर् ्ृता राी अिदव्, “भिवञ इदारि ी एवाञ आजाञ मसन, वेुु च्; ते च पशातापी ्ुि्वाी शृसन, वेुाी जििरस शेुददरादर तािव् पशातापी शुिी ्ुि्सन, वार् उपददशनु। 13 रता भिदञ पदती ्ात् पतरपूि््ी पूर् ्ुर, व्ाव् ती रहवि ी लाभी पारसदम; ते च पशातापी ्र्िसन, वि िचरी च दिशामदतिसन, वेुाी मि्ुाी अरुगही पारसदव। अही तता मह अस्, वार् दिशामी ्वु् ताधी ्र्िादर। 14 अही वी अिदर्, भो, वाञ आजाञ रहविञ उतराञ च मसन, ते ररुिञ वार् पालदतवुर् मरर्ञ भदििदव, वस ्दती पमाददतवुी मररा् ञ मसन। द्नु रहोदत, अही िकुी र शकोदर, द्ी वे ्ेरदचव् पुरुेर अिलो्दतवुी शकने ?
15 मञ पतुिाच, तर् एवार् आजाञ महजवता पालरी ्र्िदम, र च ्दिराञ भदििसन, वरादप तदद ती ए्िा्ी ्दते पदिदटुी शकोदु तव् वादर ्ेरादप पालदतवुर् र शकने वदह् ती वार् र पू्दतिदम। 16 द्नु इदारि ी अही ताी िदादर तव् तदद ती एवार् आजार् र पालतदम, द्नु वार् उपे्मे, वदह् ती र वि मनाराञ, र वि गृही च र उिा्दतिदम। तवञ तता नातञ ्ृवञ तव् एवे ररुि्ञ पालदतवुर् र शकने। 17 मञ राी तह कुिञ उकिार् तव् मञ राी तह भतभिवञ अ््ोव्। फ् मञ रुखी पर्िव्तदव ्, तेर ए्ञ रटञ वस कोवी र महवे ्। 18 मञ राी मि्रा वा्ुली दिद्री च णदषा रधरवता पमरवता च िकुी पिृतञ, हे रूख्ञ, अतोवञ! 19 अदरतञ प्रेश् ि्म् त रदहरार् र जारादव तव् मञ द्तव् रहार् अम् त च अद् भुवञ असस। तञ ररुिस ्ृवे जगव् मृषिार् , मिा् र् पादररञ वस िशि्ृविार्, एवार् मिा् र् आजार् पूर् ्वु् मरर्ञ भिेव् इदव मि्शसकी व्् दतिार्। 20 मञ एवार् मिा् र् आजार् पूव्दतवुी मरर्ञ इदव मञ अिदव्, तेुाी ्दते पभुञ असस, द्नु तेुाी रुखे ्ेिली पभुञ असस, वेुाी ्दती ्िो्ी भिदव, वे च भगिवञ दू ्ाञ मसन। वाणशाराी ्ृवे एवे आजाञ ्दिराञ ्दिराञ च भिसन। 21 अवञ तूती शिे शूनाञ लघुञ च, तुषा्ी प्रेश्ी पभुी ्दते सापतवु, वदा तूती ्री जासर तव् एवेभञ आजाभञ द्रदप मुलभव्ी , दपतव्ी , मृमव्ी पदितव्ी च द्रदप रासस। 22 प्रेश् ि्ञ प्रेश् ि्म् त मरिपी गता दपशाचार् वम् त भोगार् च तजव, तवञ वे दु षाञ, ्टु ञ, अशुिाञ च मसन। दपशाचाव् रा भती ्ुरव, तवञ वस तुषा्ी उपर् शसकञ रासस। 23 अही भिस्ञ मह पशातापस दू वञ अस्, ते वस उपर् आदवपती वा्तसन। दपशाचञ खलु ररुिार् भतभिवी ््ोदव; द्नु वस आवङञ वर्ञ। अवस्ाव् रा भती ्ुर, म तुषार् पलातदतिदव। 24 अही वी अिदर्; रहोदत, भिदञ ्दवपतादर िचरादर शरु। मञ पतुिाच, ्रतवु, ररुिञ खलु प्रेश् ि्म् त आजाी पालदतवुर् इरदव 25 द्नु दपशाचञ ्िो्ञ असस, वस मारथ्र प्रेश्स दामारार् उपर् शामरी ््ोदव। मञ च अिदव् तव् मञ ईश्स मेि्ाराी उपर् शामरी ्वु् र शकोदव, ते वस्र् मिा् तरा दिशमसन। 26 दपशाचञ उ्ु् ्वु् शकोदव, द्नु मञ वार् दजवुर् र शकोदव। 27 तदद तूती वी पदवहर, वदह् मञ तुषार् दिभरेर पलादतिदव। द्नु ते दिशामे पूरा् ञ र मसन, वे दपशाचाव् भती ्ुि्सन, तरा वस द्रदप रहवि शसकञ असस। दपशाचञ दह ईश्स i मेि्ार् प्ि्वे तदद वार् शूनार् पशदव वदह् वार् राशतदव। 28 तवञ ररुिञ तदा उतररदेर पातादर पू्दतता वेुु अव्पूरा् दर ्दवपतादर पातादर सापदतता पातादर प्िद्वुी आसाददतवुी आगरदव, वदा पूरा् दर पातादर र प्ि्वे तवञ मञ जारादव तव् वे उतराञ मसन। द्नु अव्पूरा् राी सादरी ््ोदव, रा भूव् वे अमाञ र िव्ने; (तवो दह अव्पूरा् ञ पाताञ शिघरेि अमाञ भिसन, रदस सादी च रषी ्ुि्सन।) अवञ दपशाचञ वार् प्िद्वुी प्रेश्स मेि्ाराी मरिपर् आगरदव। 29 दिशामपूरा् ञ वी णृवता पदव्ोवतसन, म च वेुु पिेशार् सारी र लभवे, ववञ मञ अदिशामपूरा् राी मरिपी गरदव, वस पिेशसारी
ह्रामस गोपाल्स द्विती पुस्र् - आजाञ
भिदव इदव ्ा्रवञ वेुु गता वेुाी मह तव् इरदव वव् ््ोदव, वे च वस दामाञ भिसन। 30 द्नु अही पशातापस दू वञ तुषार् िदादर, दपशाचाव् रा भती ्ुरव, तवञ अही तुषा्ी मरिपी पेदुवञ तव् अही तुषा्ी मरिपी पेदुवञ अस्, ते तुषा्ी मि््दतेर पशातापी ्र्िसन, ते च तुषार् दिशामे णृी ्र्िसन। 31 अवञ तूती ते सवरा् व् प्रेश्ि्ी सस रो्ी च दि्ृविनञ, वे दिशामी ्ुरव। पापी च तोजदतता वि जििरी तह गुरी ्ृवर्। 32 तदद तूती मि््दतेर भगिवञ मरिपी गता वस इरारुमा्ी वस मेिाी ्र्िसन। मञ तुषार् पूि्पापार् दचद्तदतिदव, तूती च दपशाचस मि्ुु ्ात्ुु आदवपती पारुतुञ। 33 वदह् वस वज्रेुु द्दञव् अदप रा भतर् भि, तवञ वे रृवस वीदत्ा इि दरत्लाञ मसन। द्नु रर िचरी शरुव, मि्शसकरार् भगिवञ भती ्ुरव, तञ तुषार् वा्दतवुी राशी ्वु् च मरर्ञ असस। वस आजाी पालतनु , तेर तूती प्रेश् ि्म् त ्ृवे जिदिवाञ भिेतुञ। 34 अही वी अिदर्; रहोदत, अही इदारि ी भगिवञ मि्ुु आजामु णृञ अस्, तदा ती रता मह अदम, अही जारादर तव् ती दपशाचस मिा् र् मारथ् भङदतिदम। 35 तदद िती भगिवञ माहायेर भिवा पदतादर एवादर आजादर पालदतवुर् मररा् ञ भदििारञ। 36 ती वार् पादलिदम इदव मञ अिदव्, तदद ती भगिनी पदव ्दती शुिी ््ोदु। वे मि् अदप वार् ्द्िसन ते िव्रारस जगवञ वर््ाराव् स्दती शुिी ्र्िसन, प्रेश्ात जिदििसन।