
अरिसटेयपत्
आ्ख
अस्मेग्उलखमखटीमी्पीरखमीमीरपमपीसरा अन््यअरिसटे-पतवटआद्-्वी-टोदिग्वन, जलपलटी्दि्।ए््लखमपथिवखपमजथम्य्ीमवजी् लरखल्ीटी््ीशीप््किोथ्,टतशस्शीथलमिीषी ध्धी्म,वभवमरजखवसन
पि्य््ीमग्प्ख--टोल्खथिलीडलेयथवाटभवन अतपथिषसन।ेअलकसेटीमगियसयप्कीलट "थवशयेवीथणप्कीथम"ेग्ख्इचथ्।अनएक््् कीटपीरसयअमिीगण--टहदखथमट्ी--े्यप्कय क्एकलक्षखमीवीपीिकिोथ्।ेमव्ए््एकय कीटयक्अदपटनदतेवीथधक्ल्अस्।््ीम ्नमये्ीरअेी्ीनकीिणप््किोथ्।
अयआखीमयघटमीपथेसीटीिीजीआथेमोइतयी जखवमकीलएवअभवम,टयी्त२७०ईपटीव्अभव् लखमयेटखकथ्थिअथमथ््ीअस्
नीटीलटजखवमयथवविण,्तीलखमेी्ीथजके्यीमीररी अतनरथरकि,ेजखव्ीरअस्।अस्मटगिीजीअथ्थिथभ े्भोजे्टप्ोतिाकखडनद्टथवथरतआथवषीिअस्। अयअवशोाककीटयेिरमीटिीभवथ्।
3.िीजव्थमरपण्:१. (क)्ज(ेमव्अदपटनउतीथद्ेवीथधकथव््
(ख)अनउपसीपटसन।
4टरशल्यवणम्। (क)्सषि(जलकीटववसीर)। (ख)अमषीम्। (ग)दग। (घ)मगि्। (ङ)गीरकत्।
5.एथलटीजियथवदीई।
6एथलटीजियथमट्यवीखी(इटग्मप्ीअस्)।
7.सीग््।
8भोज(72प्ोतिीथण)।
9प्कयअमवीद।
अधीट1 थ्सद
7टिीभवन्ीम्ीमपीरउतकीेसनट्मेलीभदी् शकवसन,्िव््शस््ेवीथणेरमीथमभवदपदी््् दीथटत्न।
८े्ीमसभीवट्ीमीेवाीपथ्े्ीमक्व्टीअमभट् थकनभव्पथ्थवशा्टीअमभट्ट्भव्आकीकी्ीव् उदीतीेसन,ट्भव्ररितमकवल््भी्ी,ि्ी्नम मीस्,अथप्ेदीवअथप्टीे्एकती्।
9मथ्ेवणी्उत्ेखमरअनकथ््अ्लखमथरतीमी ्लवीमेमथतेसथ्यअमेिणय,्यीपीर्वटट् अधटमवटटी्््े्ीमलीभददीथ्।
10थकनअथ्दखघपरिरटमभवनमकीनक्ेदएव्् आखीमयेीिगथ्षीथ्।
११िी्प्कीलटयअधकिीलर्मगियड्थटटेथवशय ेवीथणप्कीथमटिीशस्एकतेग्ख््हधमिीथश पीरवीम
12कटपथ्लखमटिीशस्िी्पटोजमथमव्थ््। १३एकदीअ्उपसस्ेमेपषट्प्कीलटकथ् े्सीथणप्कीथमेसन?ेरपतवीर-थदश्े्सीथधक िीजम,शा्थपेङगहअथरिणभथवषपटरकरिषीथ्,टम पञश्े्सीथणकलीथमपीरट।्टीकथ्ट्टहदखमीथमट्ी पथ्लखमटोगीेसन,भव्प्कीलटसीमअ्सनर!
१४'थकतीए््क्थमवीिथट्?'पतवीरिीजी।'ेवट् आवशक््भव्थमजथमग्सीथप्!
१५'्ाीअमवीदयआवशक्ीव््'इथ्द्थतटउतरि्वीम 'ट्ोथ्टहदखदश्थवथरतवण्ीली्उपटञ्(टिी थ्सदथशमअथपअकिीणीथवशारपधीिटसन)थवथरतभीाीर वदसन।
16्ाीथेरिटीभीाीटीपटोगकलर्,थकनए््मभवथ्;्ाी भीाीेविीथभ्ीअस्।'
17िीजीेवीम्थीमअवगतटहदख-््ीपिोथ््ीटपत थलसख्आ्ीथप्वीमट््यउदश(ट्पव्ववथण्)थेस भव्।
१८िी्थपतीटहथदटीदशी्वीथ््ीमीटहदखमी्कि्टीपीट
्ीिन्-मगियेोथेथ्टेय,अगिककयप्खय आस्टीे-इतयरे्कट्आग्सीथप्,्यआग्य द्ीवये्टआग्इथ्थरनटम--ट्ोथ्टदीेे्भीगय ेी्ेयरेटोजममेमणकोल-थेरिटी-िखथमथेटी-्ेल सयआक्णेिलक्वीमissue,दशयवशखकिणय
पथकटीटीेकाीञमशतमपरिव्मक्वीमअनाीर्नम क्वीम।
19टहदखदशी्थ्सदशपथ्टजमीमख्वीम्ाीेखी श्े्सी्नमीमीेख्।
20्ाेथतश्े्सीथणउदधतदशथजलाेनदला थमवेथ््।
21(अ्ी्पव्थप्हेखीकीटहथदमिीिेखथभे्
26्एक्वईशिभजसन--पभजग्ेथषक्ीर,अनाी
ेसन्ेवएकदीएव्ीम्स्क््ीधन,पथ्थशिथवशथ् दीाी्ोरमधमरपणपीरवसन।
42ेथमकीए््धमसव्मयअथ्रि्उप्ीिरपणपीरट, अन्िी्कोाी्।
४३वट्नी््ट्अ्ीकथप्इचीथवरसेवाी औथरतथवरसर्ाी्नमकिणखट्आेख्,्ाीभथ्थवमीश, टहदखमीथ्सदशपथ्परिव्मरेन-अमियकीट्आेख् 44टसकतेथमकीमी्उपरिट्लटपथ््््ेवलटट् ्ाीदी्वआेख्।
४५्दथ्रि्जमीमदीेतनमखक्ेविीअनीटयकीट् आेख्।
४६अ्ेवभ्मषभथवशा्टीरदीेतसस्भ अनीटपवकनीटक्पवतीइथ्सखक्ती्,नीटय
वव्ीिक्पटरशखलीइथ्वटसिीययकस्मअथपभीग ्नमतयकयीथपअवसीटीसस्ीमीटहदखमीवस्मी
47अयिि्ीमयपकीशमीमनितटथदवेीअन्अ्ीक इचीथमव्णीिथमट्ीमीअथधकीरिणीक्दीेेरखकती ्तण्व्षखमीवस्उतीदथट्वी।
48थ्वट्नी््ट्अ्ीककीटारथवाटयथमषा
गर्।
४९टकोऽथपिोर्ेकयथर्िि्ीमयअव्ीक्ेरमी दी्शकोथ्,टथदेपरादोाखथेसभवथ््थ्े्यदीे भथवषथ्इथ्श्म्येमथत्िीजकोाीटे्थप्ी भथवषथ्।'
५०टदीेथमट्िी्अम्ोदमीिपथि्आमख््दी्स्म ‘््ी्पवदशट्सीआेम,्दमनिवीआमख्ी’इथ्वीक थव्ीटअनेवपीवधीमीआेम,्यउदीि्ीटीहदटय थवशील्ीटीरकीिणमिीजीए््खेपथवश्ोरमीट आवशकधमपदीमपण्टीथमकपणखट्इथ्आदशदतवीम ्लीमीव्मसी्खथभिीज्ङक्थभरे्,्िीर ेरथदमीनिथवाटथमण््,िि्ीमरअम्ोथद््। ५१्ोरमीिअमदीमाटश्ाथषतलीथधकभवथ््;्मथ्
10थमते्ससभव्भव्!'
11टदीए्््ीिकप््जी््दीिीजीएथलटीजिपथ्पत
17अ्रथे्ीेम्ीरह््ेवापजाथवशा्भव्
््ीक्ी,्ाीसीथ्भ्ाीक्उथर्थवपण्लदती, टथदरकदीथपभव्जमीमीक्जमे््यिीगणदषक् ्थ््टी्ाीकथ्पथ्क्ी।
18््क्णपिणीटटीपिणीआेख्ेपणकीटक् पि्शिीटधनवीददी्रइचीअभव्ट्््िीयेवा जगथ्शीसन्््ी्थ््ीरथमवी्थट््।
19अथपरभव्जमीमीट्टी््ेमीटी्आटाआेम,ट र््वस्ेमसीभथव््अ्सन,नीटीलटयथवशीेटोगी रआेम,््टीआथधकीरिकपदासीथप्ी।
20ट्अ्ए्ाीजमीमीपथ्,ेमणजगथ्,आगीथ्मीपखढखमी रक्््क्््ीदशथट्उथदवअस्,््ी्अ्थम्ट क्वीमट्भव्ववसीटीथ्बभीाीटीगखकभीाीटीअमवीद किणखट,टमए्ीथमप्कीथम््प्कीलटअना िीजप्काटोथज्ीभवट।
21भव्पक्दटील्ी््उती्यिलरभथवषथ्टथद भवनसपतकगोती्ाटपीरखमीम,उदीतजखवमय, सथमट्यकशली,्यवीखीक्े्िीररटमकरिषसन, टमथववीदप्ावट्यथमणटयआथवषीिक्शक् टस्म्ह््मे््थ्भवथ्,ट्अनाणय््तेवीथधक भवथ्।
22अयकीटयथेसी्््खटशपीरआशीे।
23्टी््अगिककप्खआस्टीे-अरिसटे-प्ख पथा््--टभअ््ह्ीमकिोथ्--भव्े्कथवाट सीपथटतीभवद्सषिीट््अपणयपि्िल ्थलदीमीथदध्ेसीिरश्पथ्भीररकीथणे्पथट्। २४टथदए्ाथवाटासकी्ीमीथवाट््क्थलसखषथे्थ् ्ह्््खअमग्कतीम्म्तखपथ््ीदीयथे,ट््व ेवीथणइचीथमटिीशखघथेसीथमभथवषसन।Farewell!
25ए्यपतयएथलटीजिे्थर्उतिदतवीमट्'््ीपिोथ््एलजीि्येसचदीमषथ्तिीजीटोल्खइत् अथभवीदमपाटथ्।'
२६््पि्की्मीभव्कलीणीट,िी्खआथेमोए,भव् भथगनी,भव््ीलकीमीरकलीणीटअस्।
27अ््अथपकशलअस्।अ््वपतपीर्वपटोजमम ्वउदीतपिी्शणर्ह्था्अस्।
28अ्ेवीमजमीमआहटपथि्वीमट््भव्अ्ीक पि्शविेटभस््ीयसन।
29्टी्भअथपभवसदपथा्ीराकी,थवशथ्ेवणथतश् िज्य,पञकटोिीे्पण्जर,ट्यअपणीि,्सषिय
30ए्ीथमदीमीथम््े्खपभव्एके्ीममखटेवक
34ेवाीजमीमीेीथ्धअ्पतकगोती्ाटपीरखमीम
35ध्िीज,टथदतथमट्यअमवीदे्ीर्ीतणपराीपम
Farewell!
36पि्गोतयटोेि,इजथकटी्,जकटी्,टो्म,इजथकटी्,
37थद्खटगोतयटहदी,थे्ोम,श्एल,अदीटे,्तीथिटे,
38््खटगोतयम्थ्टी,टोेि,थिओडोथेटे,्ेीे,
39र्िगोतयटोमी्म,अबीटे,एलखशी,अमथमटी,कीथबटी
40पञ्गोतयइे्ीक,टीक्,टश,ेबी्ट,थे्ोम,लवख
41ाषगोतयटहदी,टोेि,थे्ोम,जकटी्,श्एल,
42ेर्गोतयेबी्ट,थेदथकटी्,टीक्,इे्ीक,
43अष्गोतयथिओडोथेटे,टीेोम,टश,थिटोडोटे,टो्म, टोमी्म।
44मव्गोतयथिओथिले,अबी््,आेी्ोे,टीेोम, एनथ्टी,दीथमटल।
45दश्गोतथट्टी्,एथलटीजि,जकिटी्,्नीे,एलखशी, दिीट।
46एकीदशगोतयश्एल,टोेि,टहदी,टोमीि,री्, दोथेथिटे।
47दीदशगोतयइेीटल,टो्म,थिटोडोथेटे,आेी्ोे, अ्खए्े,इजथकएल।
48्ेवदीेरथ्आेम।ए्ीदशउति्आेख्ट् एथलटीजि्यथ्ते्िी्पतयक्दतवीम। अधीट3
6्ाीपरि्ीणवणटमेपषवीमट्े््तिेिरमीथम्ी््
7करमटीजकीअनटहथदमरपतवीरट्,्यथमवीिण
8ेअवद्ट्ेपञगणपरि्ीणक्उथदवअस्,थकन ्सषिेवीमीक्््थमषटोजममभव्इथ्ेेकोर् अकिो्।
9ेइचथ््ट््यदीमकवल्सषिमसी्व्,ट् टाीपराीणीटोग्थलदीमक्व््यक््जयउपरि टिीटोगक्शकवसनर््य्हअथधकपे््ी भथवषथ्।
१०ेम्न््ट्पव्जलघप्ीणमथमथ््इथ् ेवणीभीवी्एव,थकन्यथम्ीणयथकथञ्कीिणदश्-ए््परि्ीण्।
11टथदथ्आदशदतयी््थ्ेीधमीभीवमयी्।
12अ्ोऽ्ीथभमअथ्कथ््व,टिोथर्परि्ीणी्पिम गनव्।
१३्स्मएवकीले्ीमेवीम्हथवधकलीरपीमेवीटी थमपखडथट्आ्ीथप्वीमट्ेअतनउसच्ेकलमीट् आेख्,पकतीर्््खकणकलमीेम्व्खट्
14ेआ्ीदतवीमट्टतटहदखशी्ाथमथ््ीथमदशीम ेसन,्तेवटिीशस्ेषिकिणखट्।
15टदीए्ीदशीथमदशीथमधीरि्ीआेम्दी्अकिश थमव्मखटीआेम।
16््जथद््1दखघ,एक््थव्ीि,ेीध््ऊर शसघमेवणमथमथ््वन।
17ट्वणटीथ्््अनयआधीियउपरिसीथप्कश ेवणमआेख्,अथप्े्गेिरमीवलडथवशीलेवणय आेख्।
18्यपरि्््थव्ीियेख्ीक्वन।
19्त्िङकीट्ीलीआेख्,्यथतभीगाअदभ्रपण थमथ््पीशरपणउपश्रपणउतखणआेख्।
20ट्थतकोणखट्आेख्,कीटशलखरपतकपीशे्ीमी आेख्,टमकस्मअथपपीश्े्ीमरपप््वन।
21ेख्ीटीअधसस्टोपकटोट्जपटनपवणआेख्े अ्खवेषिकीटआेख्,पिन्ीहपकएवपककयदथष् आकाटथ््
२२अिउभटपकटोऊरधीिउ््ेम्खकणआेख्ट्टिी
उ््िवपरिथधथतपकखटआेख्,ट्ी्द्षी्ये्खप ग्।
23्स्मरउभ्यिजकीटय्ध्ह्लथशली्िी
24ेिकीि्ेवथशलीेथिदापथवषेवणेईथभथमथ््ी
36ज्ीरपअषीङगलथव्ीिर।
37्स्मपीदथव्ीिेवआथश्।
38्पीदपीाीणी्वध्ीमइवअक्ेे्स,पीदथशखि
45््एक््ऊर'्ीएअेि'आेख्,्यपषभीगर आेख्।्हवण्ह्लथशलीथभथमथ््,्््कलीतक परिश्,े्षटरपदशटम।
४६अयउपरिथवा्कोणरपणकीटकतीजीलेदशखे टीव्पीर्ोजकआेख्
४७्धथभ्-थभ्-्लथशलीथमथ््ीथम,क्णसीथप्ीथम, थवथवधीथमर,र्ि-अङगलख-थव््ीथम,मनमीथम,लघकवरीथम ्ाीरपये्षटवधटसन्
48्यथशखियउपरिक्दयअलङीिआेख्,परि् दीकीिलीमीगचीरउतखणीआेम।
49्दीेवणकटोिीणीथम्ीण्ीदशभवथ््,्ापतकदटो अथधकीथमफकीथमधीिटसन्।
५०िज्कटोिीथ्नपषआेख्,अदभ्रपणरकाक्इव थमथ््ीआेम,टम्ाीे्खपट्थक्थपमख्््ेव दपणीमी्अपकटीअथधकसष्टीपथ्थ्सम््आेख् ५१थकनए्ीथमकलीक्टे्ीर््मथेट्वी्थवक आभीेजमटसन््यवणमक्मशक्। ५२टदीथ्ए्ीथमपीतीथणेम्ीथमकतीपीशपीशसीथप्ीथम, पि्िज्कटोिी््ेवण,््अनिज्,््अनेवण, ्ाीप््सरपेविीअवणमखट,टर्ीमद्टआग्ी् ्जसखदष,्मो्िदशमी्रआतीमथवदीिथट्मश्वन। ५३््ीशीमीउत्ीआभीेीथवथवधीआेम। 54टदी्मषीेवणपीतीथणपशसन्,्ाी्मपतक कीिखगिखथवविणयेमणेवकणकिोथ््,्दी्ाीआती थव्टमिो्ीथञ्भवथ््।
५५पमटदीक्मपरापि्सस्ीमीिज्पीतीणीपथ्दथष् आकथा््इचथ्््दी्यसस्यसीमपरि्ेव पकीशमजलथ्इवपककीणीक्अदीथपअथधकआमष जमटथ््
५६टिीक्खमीकलीतके्षटयवणमव््अेमव्। ५७्ल्ीलक्उतखणीेवणथशशी।
58्टोपरिथधाउपश्कीटकतीइवख-्ग-ज्म-्ीली् आमटम,्स्म्ह्लथशलीपथवशसन्।
५९अनभीगीउपश्कीटय्थभ्रपणक्वन,ट््ेव
िी््थ््ीटोगरपणेमणक्ग्िवयथ्नदक्वन।
६०एकवरममव्शक्ट्मिी्कोामअनस्मअथप ए्ीदशीकीटीथणआेमटवटमकलीक्शलमवीए्ाी्ली कीटीथणआेम।
61िीजी्ाअलथरनममक्वीमट्ेसयटोजमीमी शष्ीटीकीिणी््थ््ीपीरपखथ््ीमआेख्। ६२ट््हधीेसयआथधकीरिकवीपीियउपकीकती कलीकीिे्सथरनीटीे्टटीपटथ््ट््ेवटस्म सीमदीमपाथट्व्इथ्टोगिखतीेम्कवनइथ्।
5््ेरथ्््ीथधकऊर,भवमयेिरमीमरपदखघ थव्ीिरथतथभथतथभपरि्आेख्।
६ेवाीभवमीमीलकणभव्ी,््तरअपव्आेख्।
13ट्भि्पकीथल्जलवी्थट््अ्:े्््ल
े्सीथणटयन।
14्सषिकतयअनपरिपीकथ्कवेनपसवथ्इथ् कीिण्जलयअकटआपथ्अस्।
अेखमथलकीेसनटमथभ्ीपवी्ीएकते्ीगचसन 16ए्ीथमेवीथणअधपीशथभथतारेखेम्सीथमआेम,्ाी
22ेवीथमथवि्टीथकट्--करमकीष,अन्ल,अन ेकगोध्थपष,अन्ेीलीमपटचसन;अनपम्ोरि ्ीेखेीमआमटसन,अदभ्,्लपदशटसन।
23्््दटमवतयअङग्खतीपतक््मद् पथ्भीथधकभीिग्खतीएककम््मअदभ्रपणवदखटी उचसीमथकपसन,टिीसीमसीपथट्कदीथपमरकसन।
24्िव्ाय्कयरखेीभीिय्दरअदभ्ीेसन।
25टाीथ्वीपीिेदीथमद्ाीमथवशाणसलीमपशम थरनसन,एव्टीवथण्ट्थकट्।
26्ाीथवशी्ीिथवशासीमथवद्टतक्वथमवती उपथवशसन।
27टदीए््भवथ््दीट्ववसीथवाटआदशदी्कथ्् मीस्इथ्कीिण्पव्वथवशी्कतीकीटीिमीिेजीस् एवउथतषसन।
२८ट्ीमी्आमटमव्ीमीथवशीलेङखीटीअथ्रि्कीट थमि्ीेरश्ीजमीअथपमएकअथपवस्उपसस्इथ् कलथट्शक्इथ्पण््््मिीयकिोथ्
29ेवआदिपवक््ीमईशियटोगमपकीिणथकट्।
30एथलटीजिेवकीटकवनद्षी्यवायसरपय,्य
्ह्लथशलीरपकथट््आेख्,्दीवट्हथवस््ी अभव्।
31्यपीदपटनेवणघघीथवथरतिीगपटचसन्,्टो उभट्अदभ्वणयथवथवधपषदीथड्ीथमआेम।
32ेेषि््वणट्मसषे्षटम्खलमट्।
33्य्मेईशियवरमटिीकथ्,टस्मदीदशथशली, थवथभ्थवधी,ेवणम्सी,थमथ््ी,टाआथदक्ीमेीि गोतमीटकीमीमी्ीथमेसन,पतकअवणमखटिखतीसय थवशावणजलथ््।
34्यथशिथेटिीकथ््िी्कटधीिटथ््,अस्म ललीटय्धअमकिणखटपगडधीिटथ््,ेवणपथटकीटी पथवतीकिथलसख्ईशियमी््थ््ीपणिीज्कट्..ए्ीथम थरहीथमेवकीटाधीिथट्टोगीइथ्थमण््। ३५्ाीरपण्ीदशभट्मभशरेजथ््ट्थभ्लोकय परायेीथ्धआग्इथ्भीवभवथ्् 36्टीवथण्दशटकथ््भीगगहीथ्ेथव्टम अवणमखटथव्टमरपरि्भथवषथ्,ेवीटीपतकथवविण े्यपथवत्ीटीथवरीिण्मथेग्म्टीपभीथव्भथवषथ् इथ्््थवशीेअस्।
37थकनवटेमणेरमीपीरे्खपसयदगयथशखिपथ् आरहपरि्अवलोथक्वन। ३८अ्खवउचसीमसस्,अतनथशखिपटनथमथ््अमक गोपि,अपीिथशलीथभ,टिीअ्ीमेथर्,्सषिपरिेिय िकणयउदशकती,टिीटथदआक्ण,थवदो्वीशतय
६मअकीिणट्मगिय्लेसीपकीटिीप्ीणम्य
अनाणआेख् 7दशोथ्थव््ेषिर।
8्यकरमभीगीे्ीेसन,थवशा्ट्ेलीथम ेी्रिटीदशयेसन,टरइद्खदशयेख्ीटीेसन,अन भीगीपव्खटीेसन,थवशा्टटहथदटीदशयेङ्ीेसन।
9अ्जमीकथाकीट्थतकीेवधमरक््ीधनटम्म
१५ट्रेथवाट्््््तपण्न््,््ी्े
17्््खथ्शस्टी्थतकीकाणवटटसन।
18थ्भथ्सलरपणज्मवक,धीनदलेय,ल्ीथभअथप िोथप्ीअस्,्धमीरपरि्ीअस्।
19अनथवधीिलवकीखथदिी्ए्ाी्लममगणन।
20्हथवधीपशवेसन्ाीक्े्सरिीगणर। २१अ््ेरकअङखकवसनट्दशथजला
थवशीलजमेखीटीआवशक्ीव््,मगियगी्टोर ेमनीेरकथमटथ््ीेसन
22्ेीलीथम्ह्लीथमरपीाीणीथमेवणीथमरअि्दश आमखटन।
23मथ्दशमकवलकथाकीटीटअथप्वीथणयीटअथप ेटोगअस्,मगिकलीे्से्दपीिआमखट्ीणीमी वथणजीमीकयीथपअभीवमीस्। २४अयअसीलोम,जोपी,गीजीरइततअथ्उपट्ीथम, थव््ीथमर्षिगी्ीथमेसन,्िवmटोल्ेइततट् िी्ीसीथप्,अनमी्ीथङ्सीमे््लमक्सीमधीिटथ्, ्ाक्ी्अथपदिमीस्
25दशेवपरिउतीदटथ्,ट्ेेवथदशेदढ,्िीमी् ेिथक्रअस्।
26टोदममदखटिीकथ्,टीकदीथपमशषथ्,ेीभथ् पव्थ्।
२७्ल्अस्मदश६कोथटएकिी्नममीेख्--टदथप ्दमनिे्खपसजमी्यथवरसआक्णक्वन--्िीर ६,००,०००पराीश्एकिएककयकथाकताथमवेसन्
28मखलेदशखमदखिलीमीकीलउथतषथ्,भभीगय्््खभीग थेञथ्।
२९टोल्े-जमीमी््ेलये्खपअनमदीथमगचथ्,एाी े्द्थ्पव्थ्।
30अनपव्पवी्ीटिीउचन,्े््लपथ्पव्सन, गीजी-मगिय,अशदोद-्ेलयरभीगवीरवसन। ३१दशपीकथ्कवषममपरि्अ्खवकथिमआक्णक्म शकोथ्,ेकखण्ीगीणीकीिणी्,रोिखटीउपरिलम्ीमपपी्, गभखिरखी्,ेवभथ्परि्सस्ीमीपव्पदशीमीउषररिती् र 32अि्दशये्खपसपव्भपव्ीमलो्रपीर्इथ् अ्ीमकथि््।
३३ए्््िीिेखशीेमकीलथमरस्ट््तीलखमी
42ेवरए््थमट्ेीवधीम्टीपीलथटती्यपीलम
३टदीवटपषवनट्थक्ि्एक्वेथषरपभवथ्,करम
४'भवनअवलोकट्'इथ्ेअवद्,'अ्ीकजखवमगणी, अ्ीकेङथ्रअ्ीकउपरिथकपभीवजमटसन;दषे् ेङथ्कती्मषीसयभष्ीग्खतीजखवमपटनदसख्ी भवसन;थकनटथद््सस्ीमथववकखथभे्जखवसन्थ् अ्ीमी्पलीटमयजखवमयेशोधमयरेीधमीथमपीरवसन। ५अ्ीकथमट्दी्ीेवपि्ध्पिीटण्ीटी,ध्यर थेसीनीमथमरर,मकवलथमाधअथप्उदी्िणीमीपटोगम अथप,पीपय्ीथमकीिकपभीव,ईशिणअपिीथधमीउपरि पट्ीथमदेीथमरपदशटमथ्नदथ्नदरपणपव्टथ््
6ट्ेेवपि्प्ीथण्वीमट्एकएवईशिअस्,्य शस्रेमणजगथ्पकथट्ीअस्,ट्पतकसीम्य ेीवभ््तमपरि्भवथ्,पथिवी्मषगररपणक् थक्थपव््य्ीमी्म््भवथ्।
7्मषट्थक्थपकिोथ्््ेवभथवषट्थक्थप भथवषथ्््ेव्यपकटभवथ्।
8ए्ीथमेतीथमेरककीटकतीसषखकतेदथश्वीमट् टथदक्म्मषदष्क्थरनटथ्रदथप--्यवी्थवक
अस्।
९ेसयआिमसीमी्आिभदशटथ््ट्अ्ीम थव्ीटेव्मषी््वदवीमी्अस्तथवशेसन,टदथप् एव्भेतभ्हअथधकशस्शीथलमेसन,टाीविी पजटसन।
10्थ्थशलीकीषपथ््ीकतीजखवमीटथक्थपआथवष्ीमी पथ््ीइथ्वदसन,्ीथमरभजसन,टदथप्ाीभीवमीस्इथ् सषप्ीण्अस्।
11ट्ोथ्कथ््सयआथवषीिदवअभव्इथ्कलथट् ेविी्ख्ीयी्।
12आथवषीिकीथ्कवलपव्वथमथ््ीकीथमरमव्थम ग्खती्ीमएकतेटोजथटती्ाीम्मउपटोथग्ीइथ् दथश्वन,्एवव्मदवमेषवन,अ्जमीमीक् सेदशीमी्मषीणीदव्ीकिणवि्ख्ीर।
13अ्ीककील््वेसनटपवकीलादव्ीपीरीमी ्मषीणी्अपकटी्हअथधकआथवषीिशखली,्ह अथधकथवदीमीरेसन,्िीथप््ीमभथज्कदीथपम आगथ्षसन्।
१४ए्ाीप्िीथणककिीमीथम्ी्ीिलखकीर्ननट्् गखकीमी््सस्ीम।
15थक्िवटअनाी्ोथ््ीमीजमीमी,थ्सदशखटीमी,अनाी
18एाीउपीथधशा्ीमवजी्मअथप्ेसचदीमषय
19शाीमपि्शविेटजमी,थकम्अेट,पट्,व्ीथण
20ट््ाीेवभीवम्ाीेीनतमीभवथ्,ए्ाथवाटाम गण्,थकन्ाीेवाथवाटा। २१अ्ीकजमीमी्धए्ीदशाेमणजखवमा्ाी ्खथवरीिईशियेीवभ््त्अस्।
22अ्वटकस्थ््घथण्ममभषीभव्,दषेञीिणवी
35अ्ेअ्ीम्ी््ीध्ट्अ्ीथभेवीथणक्ीथण
36अनथ्अथधकीश्मषीवथभरीिणआतमदाणकवसन, ्म्््अध्कवसन,े्गीदशीमगिीथणर्ीदशादषा
37्मकवल्मषे्ेभोगकवसनअथप्स्ी्कनीटी अथपदाणकवसन।
38थकनवट्ीदशपीपी्पिकसीथप्ी।
39टरपव््िखतीथवि्ीजमी्थ्दीमट्ीइथ् थमट्दी्णी्थपलकणभवथ्। ४०ेवथ्पशव"टथवसच्पीदीकडरवसन"दखथक्ीमीक् ्थ्थरहपथ्थमथधटसन।
41मथ्कडरवणथकटीजखवमेत्िणी्अन्।
42अ्मथ्जखवमपीलथट््अभ्भवथ्,अ्ेअ्ीम शी्अथपए्ावरमाउपथदशथ्ट्,“भवनभगवनअवश ्टनटतथट्ीथम्््खथमआ्टकीरिकीथणकीटीथण क्वीम।”
43टदी्ेरकगभगहसन्दी््््ख्थ््ी्से्ीर भवसन।पि्शिखियथम्ीणभोजमयरसभीवपतकय अङयपिकरअथधकरइस्टीणीेगिम,्मेेरीलम अदशरगथ्,्यथकटीथवशायद्गथ्,्यकलीमी आथवषीिरअमनेीधमशस्पदशटसन
44अ्पव््ीभीगीपि्क्शलमथदवशकीएकतसीथप्ी
45ट्ेपतके्टसीमरथरथह्वीमट्वटथमत्िी्, टअ्ीमशीेटथ्,िकथ्र।
46्ीेपटथवाटपि््टीभीग्थलदीमकती््ेदभोजम भो्आ्ीपटथ्।
47अथपरअ्ीकव्ाेअ्ीम्िणयप्खकदतवीम, ्िवईशिय्िणीिअ्ीकदीिादीिारथदववरमीथम सीपथट्आ्ीथप्वीम।
48अ्ीक््ाअथपेसष्टीप्खक्दधआ्ीपटथ्, सष्टीदशटथ्ट्अ्ीथभसेथष्िणकती,ेवभअथप ईशिभटमरध्णपतककीटक्व्। ४९े्मषीमअथपथमदीशटमपमउतीटअगभीगरईशिय कीटीथणधी्आ्ीपटथ्,मकवलवरम,अथप््ाीउपरि उत्परिव्म,आभीेर,टदी्थमदीगचसन,्ाीजीगिण रथवथशष्टीअवलोक,ए्ाएक्ी्अवसी्अन्् अवसीपथ्परिव्मथकट्थदव्अ्ोधमखटर। ५०थववक्थ्थवाटउप्ीटीउतष्ीइदीमखभवदेथर्ी अस्,टिीअ्ीक"थवसच्खि,कपरवणर"इथ्
वीखीमेीि्।
५१मथ्अ्ीकथमट्ीटदचटीवी्मथेपि्य
4िीजीद्े्थ्थल्अ्खवउथदवेमअनेवअथधकीरिण
५इदीमखए््ेी्ीनथव्टिो्ीथञ्ट्््तपणथवाटा िी्े्पककवगअन्टआगचसन्ाीपञ्थदम्य ेीथ्धपवशकिणखट,टदी्िीजीमीवीअथ्््तपणमगिीमी वीद्ीकषमथतश्थदमानीटीलटपवशपीरवसन--थकन ए्ीमपराीमे््तिग्िवटोगगणटथ््,ट्े्ाी सीथ्मए्ीव्ीउचम्ीममधीिटथ््,्िीरटाी उपससथ्अमीवशक्न््,्ीमेदथवेजथ््,टीव्् पथवशसीग्क्े्िमभवथ््ीव्टीव्भ्थ्् 6टदी्से्पथा्ीथमदीमीथम्ह्लीथमर्पतीथणर ग्खतीपथवषी,टाटहदखवणेवणमथमट्थलसख्आेख्,ट् र्पतआ्टव्ेजखक्आेख्,पषीमी्धेमनअदश इवक्आेख्,्दीिीजी्ीमद्षीएव्ीमप्कीमीथवाट पसच्पवत।
7्ाीआचीदमी्पटथमषीयपषीथमथववतिीजीथरिकील टीव्ससतीेरवीिपणी्कतीअवद्।
8'अ्भवदधनवीदददीथ्््थ्तीथण,अ्र्् धनवीदददीथ्टभवनअदीथपअथधकपथा्वीम,ेवीथधकर ईशि,टयए्वरमीथमेसन।'
9टदीरेवद्ीअनरउपसस्ीएकस्मे्टएकम सिणरउदघोाटसन्ट्ईशििीजीम्ीिट्।ेआमषय अशपी्क्वीम।
10ट््यआतमउ्टम,ट्परेग्िवर्य े्भीगयथवाटिोदमक््ीधक्वीम।
11े्ीमआ्ीपट्ट््िोलीमपमससीमसीपथटती्् पराीमअथभवीदथटतीअवद्ट्,‘टयीक््टीभवन्अत आह्ी,्ाप्कापि्््आदिकिणखट,््पि््
कतीभवद्तखदथकण््पेीिथट्ेरकआेख्।
12अ्एव्टीपि्ए््क््।
13्टीथमट्क्ट्एाथदवेटस्मथदमभवीमआग्,े थदवे््ीमथदवेइथ्कती््जखवमपटनपथ्वा आरट्।
१४ए््अथपभवथ्ट्एसघगोमेयउपरि्् म्ेथमकथवजटयवीथाकोतवअस्।अ्अदभवसदे् भोजक्अ्पे्भथवषीथ्। 15टसत्थपभवदपटो्अवेिपीरटी्््ेवटषीक क्टिीटोग्टीरभवसदे्ेजखक्भथवषथ्। 16्ाी्ापकटथटतीेआ्ीदतवीमट््भदगये्खप उत्ीथमवीेीथमट्ीभवट,भोजयेज्ीरकिणखटइथ्। 17््थमकीमिटहथदमीपरिरटीटथमट्थवशाीथधकीिख
40िीजी्यउतियक््यपरायउष्टीपशेी् अकिो्,््पिक्णपषवीमट्ेेनकीटाकिदजट भथव््अ्थ्इथ्?
41ेअवद्,'टथदेसजमे््वीसटसपधीमेथमकावी ेमण्टीथवशीेमकिोथ्,थकनेसट्वसयउद्ीमी् ेिलपकिणीटआम्थमतईशिआहटथ््।नीटभीवम ेवीथणक्वीथमथमव्थ््।'
42ए्यउतियसीग्कतीेअनपषवीमट्ेकि भव्।शतणीभटयथवाट।
४३ेरपतवीर-टथदथवशीलश््लधीिटम्िथ््ट् ए्ीथमव्थमसीथटथमणटीतकपरिणी्पीरअे्िीेसन। ईशिोऽथपथ््मजीमी्मथेभटपव्टथ्,थविी्दती,कवल सश्््तयपदशमकती।'
44ए््परािीजी्ती््पिपी्जखवमथकपि्थ््?
45ेरपतवीर,'ईशिजग्सी्खइथ््ी्,अ्ीक उत्थेससामवटेिल्ीपीर्अथप्ईशिएवसशकी ेवीथणव्थमथेसथ्,लकपथ्रमटथ्। ४६िीजीेपराेरकउतिदतवीमइथ्उ्वीम््पि पषवीमट्ेकिसयेवीथणेमथतअकषकतीअन ्िवअवसीटीसयउतिीथधकीरिभपदी्शकोथ्?
47ेपतवीर,'ेवकीटाउचपटोजमपरि्ीभवटइथ्थमत ईशिपीिथटती,टशधममवीमरकीर्धक्सवशजीम र्टम,ट्ईशिएवए्ीथमेवीथणदीमीथमपदीथ्,्मषी कदीथपसट्वआथधपतमपीरवसन। ४८िीजीउतिणे्े््थ््उकीपि्थ्थिपषवीमट्ट् थक्थप्यउपरिकिभवथ्््किे््ीपवके््इथ्? 49ेरआ्,'टथदभव्दढग्णभवथ्ट्ेव्मषी ईशिण््त्यदषयअथपर््त्यथ््भीगग्ख् थमट्ीेसन,ट्परायए्भ्स्अेमवी्।थकनईशि ट्अ्ीथभेवदीपीिमीक्वी,ेअ्ीमे्मीिेी्ेम पिटथ्।'
50्यपरायपततिणहषेिीजीउ्वीमट््ाी ेवीथणउतिीथणशभीथमअभवम।'अ्पिसिप् सीपथटषीथ्'इथ्ेअथपअवद्,'््अ्व््ीमटीव् सगथटषीथ्ट्वटभोजयआमषपथ्धीमपाथटतीेखद े्टटीपटी्'इथ्
51््े्परापषवीम-थकेतेी्ेयउदश्?
52ेरपतवीर,'आथदथभपीटीमरपटथदेरगोजमी ेकटघथटकीटीथकट्।'ेवथ्ईशिण्वथ््ीटथेसथ्,ट् ्वपटोजमेदीवी्।' ५३टदीेव्ीलखवीदममउतिणे्े््थ्ेथर्वन्दी िीजीदीशथमकीमअवद्(्ाकथ्पटमथ्उपसस्ीआेम) 'ए्जमीगणउतषीेसन,अेीधीिण्ीमरधीिटसनइथ्
9अपिरपतवीर-टिीतइचथेट््वेवेथदाटा
भव्एव,ईशिअथपआवशक्ीिथ््,े्ररअस्।भव्
17िीजी््तीअनपरापषवीमट््यथवरीिकि
18ेरपतवीरटथदेेवस्मनीटथमतसीपथटतीअनीट जखवम्िण्ल्इथ््न्।ईशिथ्धथ्णीक्ेवदी ेव्चीशखवीदपथ््ीट्!'
19््तीिीजीपिपषवीम,किेथमदीटी थवकोभथवरीिथव्खमभथव्््थ्?
20ेरपतवीरतटी्ीपषकप्टयउतिअ्खवकथिम भवथ्,ट्वटथमदीटीक्घघीेसयटिीिआतमकखडम आम्मशक्,अथप््कमथमटस््मशक्ीणकलमीथभ ए्ादढीभव्।अ्ीकथ्आतमथमदीटीे्टअ्ीक र्नपथवशनव्थमटिीि्टीपशसनइथ्भीवधीिटथ्। पिनवटतथटक्टथदवट्नी््ट्वटव््े्द म्कीथभगची्वीवीट्ीगणउडखटनवीअनपदशगची्वी अन्थक्थप्तदशवी्िीथपवटव्््ीदशीथमव्थम घट्ीमीथमकलटी्।
21्ीवतटन्टीथमणटेमव,्टीथममथलसख््थमषा पीर।तेविीसवरमक्रध्थमट्मशीथे्वट्त गणधीिटथेइथ्र्नभव्,तकदीथप्कवटमआतम ्सरक्मिोरे,मरकदीथपसश्दरपटोगमध्य अभीवअथपमकिोथा
22्मथ्पीट्ाएवथवाटाथमदीटीव्भवथ्,टा जीगिणे्टेव्भवथ्।टयरेवथवरीिीक्ीथणर उदीत््ीनीमपथ्थमथ््ीेसन,ेजीगरि्े्टेररध् सीपटथ्।अ्इथ्।तथमतआतमअमशीेमदढ भथव्््थे।
23िीजी्यपराय्थ्कतीअनअवद्--ट्ोथ्त दश्उतिदीटखअथे,टदीतउ्वीम,्दीवटभोजय े्पणकरिषी्।््रेप्सीपटथ््ट्अ्कि सयअटोगथक्थपक्परि््शकोथ्?
24ेरपतवीर-सकखथ्सयपि्पदरेवदीपश,ट् ्वपजीेवभव्थवाटथरनटसन,वदसनरइथ््ीती ्तमसीथमएवव्थमव्थरनथट्रशकवसन।मथ् भवनमटभदष्िीदशनट्ाीक्आवशकभथ्की ेरकअधटमकवसन,्दमेीिेवीथणक्ीथणर आकीिटसनतभीगमअथभमटथे,अथप्वी्व्िीजीअथे, ट्ईशि्वररितीमरपिीजीथधकीिदतवीम।'
25टदीिीजीउचदखघ्टीरअतनकपील्टी्ीथड्वीम ्दीअथ्िटथवशी्पीरआग्क्वन।अ्टदीेभीाण थमवत्दी्भोजयअथग््ीगे्थप्ी।
26पिथदमअथपए्ीदशखववसीअवलोथक्ी,टदीिीजी
32ेरपतवीरटथदभवीमेवा्मषादटीकिोथ्,्ाी
33ए््उतिपशथेतीिीजीपिपराकिसय्््खकखथ्
39िीजी््बवख्््पिपषवीमथकथक्ले्षटेदश्?
45िीजी््््ख्थ्कतीदश्पषवीम,थक्थ््ीउच्् रप्?
46ेअवद्,‘ईशिये्ीमीि,ए््रमदीमम्थलदीममर थकट्,थकनआतमशसीपथवतपतटमरथकट्,ट्ेवीथण व्थमईशिणसचीमेीिणथमथ््ी,शीथे्ीरेसन।अय पटोजमयतथमतटिीेव्मषीभवसदपवव््ीमकीलर पीरभ।'
47उचसिणिीजी्ीमेवीमअथभवीदटमेदीवमउ्वीम, उपसस्ीेवथवशा्टीदीशथमकीअम्ोदमक्वन।्थ् ्भ[अिी्दीशथमकभ]आरिणमथववीदमरदिशषीआेम, ट््ेवदीईशिसयआिमथ्नदक्वन। 48््पिेदीवदशथट्िीजीअथ्थिमीआिोगथप््।
13शाीमीे्ीम्थ्कतीिीजीअनपषवीम,किभटी्
14ेरआ्,'टदी्मजीमीथ्ट्ेथक्थपदषमक्वीम,
2ेरआ्-'आती्िीगथि्ट्थदवशकीेवेद्ण क्थवपिख्रथ्िसते्िभवथ्।'
3िीजीअम्ोदमकतीपिपरापषवीम,थक्आिोगयक् अतनलीभपद्?
४ेरअवद्,'ेट्,ए््रपीरमशक्टीव्ईशि्य पथ्पवथतमेजथ्।'
5िीजी्पराेदीवमउ्वीम,‘कि्मष्ी्ीथप्णी क्््ीटीऋणटोग्टीदीयथ्?
6ेरअवद्,'्ाीकदीथपदखमकती,ए््रमेमवथ् टीव्ईशि्मउदीत््ीमअनयअमेिणीिमपवत।'
7िीजीे््थ््उकीपिपषवीम,किेउतकशो्ी भथव््अ्थ्इथ्?
8ेरअवद्,'ेव्ीमउपटोगखइथ््िणम,ट्आपतील ईशियेी्ीयमभवनट्थक्थप्ी्वन्ीथमकीथमरम व्थमरटमकतीभव्े्खट्ेकटभवथ््स्म पटो्े्िकिोथ्।'्िीर्मषीणीपटरीईशिय ेी्ीयमथेसीभवसन।'
9िीजी््तीपिपषवीमकिेथमट्थवरसथक्थपक् परि््शकोथ्?
10््ेअवद्,'टथदटट्ीटनट््मषीणीजखवमिथक् थमट्दी्णीहदटईशिएवथवरीिीमसीथप्वीम्थ्भवन ्ीमअमेरिषसन।'
11िीजी्यपरायउतिसखकतअन््पी्-्ीनवय
12ेरपतवीर,'टथदवटसजमीमी्उपरिपथ््दभीगवट
सट्वप्ीणटथे,तथटक्टीरमी्अथपसथववकमथमणट
30अममवरमम्था्िीजीअनपषवीम,किेकोपिथ्् भव्?
31ेप्यउतिअवद्,‘टथदेेवा्तक्अथप्य अथधकीिअस्इथ््ीयथ्,टथदेकोधय्ीगददीथ्,टथद ेकवलपभती्अमकाीपीणीम्िथ्र्््थमषटोजम कपणरभथवषथ्।
32टदीेवजमीवशखक्ीआेम,्यपथ्कोऽथपवरिण मीेख्?ईशिदटीभीवमेविीकोधमरे्गजग्शीेटथ् इथ््ी्आवशक,तर'इथ्ेअवद्,'्िीजम, अथमवीट्टी्यउदी्िणयपथ्कथ्क्व्'इथ्। 33िीजीेीधउतिदतवीमइथ्उकी््पिपरापषवीम, थकेपिी्श?
३४'ेवदीटिीटोगथरनममरे्िकीटक्'इथ्े वीखी्वीम,'अ्ीकमख्क्ट्लीभपद््थवपिख्््य सखकीिी्ट््ीथमकीिकभवथ््य्लमीकती,टिीपतक थ्नद््लवटेपिी्थश्ीभव्,अ्ीकउदशरथेस्' इथ्ेवभअथप््तपणट्ईशियेी्थमभव्पतक टोजमीपथ्पीरयथ्ट्भव्ध्पिीटण्ीटीआरिणभवथ्।' 35िीजीे्दीह्वीमइथ्उकीअनपषवीम,दशमथक्? ३६ेरवीखी्वीम-'उतद्ीमयप्येषभेथवरीि क्,कदीथपआवगममख्वर,थकनिीगीणीउतद्ीमीमी क्ीमीथवाटथरनमक्,टिीपरिससथ्आग्किोथ्, थ््वटयअभीेकतीेरककीटक्र।पिनअ्ीथभ ईशिपीिमखटट्ेअ्ीक्मथेए्ाीथवाटआदि पव्ट्।'
37िीजीसे्थ्ेरथटतीअनपषवीमट्,थवदशटीतीटी
कि्ीन्ीपीरटी्?
३८'ेव्मषानीयतम,टाी्धेगचथ््,्भ शषती््खमती्'इथ्ेअवद्।ईशिसभीवमव थवमटशखलीमसखकवथ्इथ्थ््ी्थेसीन।टर्ाी वशखकिणक््इचसन्ीम्ीमवजीथ्प्किोथ्।' ३९ए्स्मउतिअम्ोदमकतीिीजीअनपषवीमट्कि ेए्ीदशथम्ीणक्शकोथ्ट््येिरमी्यप्ी् सीयसनइथ्?
40ेरप्पतवीर,'टथद्येषट्््ीउदीतपरि्ीणय, टमदषीि्ीमे्षटयक्थकपसन,्िीरटथदे्ीदशकीट कव्ीकथञ्अथपकदीथपमथवेजथ्,अनभव्मथवमी सयआवशक्ीटीेवीक्कदीथपम्ीध्। ४१ईशि्ीमवजी्किपोाणकिोथ्इथ्अवलोक्भ सीव्ीमथेकक््ीरदतीअनेवदीमीथम,ेएव
46ेरपतवीरटथदेे््ीधीिटथ्,ेवपेङा्िथ्र
47िीजी्ेदीवमभीषपिपषवीम,क््मष सपिी्शदी्तमरटमक्व?
48ेरपतवीर,ट्हाकीटापिखथक्ी,्यपथ्
सपकटटथ्ट्ए्अनीथेसीभवट।'
49िीजी््तीअनपषवीम,िी्थकधम्अतन आवशक्?
५०'पजीमी्तखप्र'इथ्ेअवद्,'ए्मथ्ेदीवमी्न
५४'पतकपथ्टिीटोगकीटकतीध््ीगदशककतीटिी
५६'अ्ीकथ्तीथणटीेदगथ्ाभवसन'इथ्ेपतवीर,
57िीजीट्उतिदतवीमइथ्उकीअनपषवीम,किकखथ्
58ेरपतवीरटदीअथभ्ीमअेख्आतथवशीेरपरे भवथ््दीअमीदिकख्य्ीथमरजीट्।ईशिथ्ेवकख्ीमी सी्खटतइचथ््तपटचथ्।'
59िीजीउतियपथषदतीपिपरापषवीम,्मषीक्
64िीजी्रोदमीवरमउकीअनपषवीमथकक्््ीग्िव रधीिटथ्?
65ेरपतवीर-गणेत्थम्ी्ीथ््मअशभमशथ्,टिी ईशिभवददतमदीममेवाीपथ्ररित्ीटतपदशटथे। ६६िीजीकपटीउतिसखकतएकीदशपषवीम(ेरथ्भ अथधकद्आ्ी्)टसकीलकिआतमशीसनधीिथट् शकोथ्?
67ेरपतवीर-'्यकयथर्पजीटीदष्मक््,ेव ्यक्ट्लीभपीरवन्यपथ्दीमरपणटसकरिषसन इथ््िणम,्ाीपीणीमी्ीथमअथपभवन्ाआथश्ीमी परिरटीकरिषसनइथ््ीती।ट्तकदीथपकयथर् कथ्पथ्मकिोथा--ए्ीदशखदटील्ीटटीईशितीपरि्वीम।' ६८िीजी्ीमेवीमउच्ीडटमअ्खवे््ीदपण्टी उ्वीम््पतकयआिोगीिदखघ्े्दीथप्थ््,
१ेर्थदम्हथव््ीेज्ीक्ी,अन््वमगिभ(्ा ्हेखीकीिीजद्ी)उपसस्ीआेम।
२टदीअवेिजी््दीिीजीअदीथपअपथ््ीमीपि्पषवीम ट्किेभीन्कवथञ्मभव्इथ्?
3ेरपतवीर-‘वक,उ्व्रररीथवाटरेरक अवलोक,े्ीमीमप्ीमपमथभ्रपणअनिीलीमनि सीपथटती।थकनेजगथरतधीिथट्,पतकपकिणेथवरीि थम्ी्शकवमईशियेदीमाअन््,तर््धीिटथे िीजम।'
४िीजीउचउति्ीडटमअनपषवीम,थक्ि्हेखकी ्मषीकदीथपगथणममभवसन?
५'ट्ोथ्,'ेव्मषीसभीव्भोगपवणी'इथ्।अ्अनीट उतद्लोभयरपीव।गणीभीेेखजखवमथमषीमीक् ्ीधकभवथ्ट््ाीक्ेट्ध्यपीधीनआ्ीपटथ्। ईशिएवथ्ए्ाीसी्ख।'
6िीजीेीधउतिदतवीमइथ्उकीपषवीम,िीजीमथक आ्ीपथट्अ्सन?ेरआ्-'थमट्ीटिीध्थवधीम्मषीणी जखवमपमसीपटसन।टिीथपतटीथदवआ्ीपीलमम्ीदशम
7िीजीअवद्ट्अटपराअथपेभीथा्,पिपषवीम,
20पततिणहषेिीजीपिपरापपच,थकपजीमीक्
26टदीेथमवतअभव््दीथकथञतीलटीव्उचआमसष्
27अिउपे्ीिऽबवख्-भव्ेीथ्धी््टी््त्लीभ
्टी्हलीभपीर।'
28््े्ाीपतकक्तखथणटोलीिज्ीथमपदी्आदश दतीधमपदी्सयएकदीेथमट्वीम।
29ेदएवअम्ोदमउदघोाटमभोजआमषयदशअभव्, िीजी्थमिनिउतवयरकक्वीम।
अधीट11
पीरखम्मल्खमयथवाट्थटपणीि्शोक
१्टीदखघथलसख््वक्ीटी्षीक्वीथिलोकटे। २अ््ीमपराीमद्षीरटिीकणयपिणीटी्उतिीथण दतवन,टाीकलमीिवी्व््हकीलयआवशक्ी आेख्
3टदथपप्क्ीपतकप्थवशा्हथरसन्वीम्िीथपट क्णउतिदतवन्ाीप्ीमी्उतिीथणेदेजीथमआेम ्िीर््ेवाीरउपसस्ीमीथवशा्दीशथमकीमीर पशेमखटीइवभीेन्।
४भथवषट््आखीमपथिषसन्ाीक्व्अथवशेमखट
प्खट्इथ्र्न।
५थकनेीवजथमकेग्ीलटाअथभलसख्ीमी्थीमी दथमरपणअटोग्।
6मर्टीए्ीदशथवाटअथ्क्णट्यी्।अ्किी टिीघथट््िीकिटीथ्,अनकिणमथक्थपदोापरि्िम।
7्ाीवरमय्लमअ्ए्ीव्पभीथव्अभव्ट्टाी ववेीटिीजपककाभोजारघथट्ीमीेवाीअथभलखक् व्््ाीपिी्शक्पटरक्
8ट्भवनजीमसनट्िीजीवीपीिक्आिभ्ीणकणी् आिभथवशी्ीिथमवते्टपटन्येवाीवरमक्णीर अथभलखग्ख्व--अथ्उत्उपटोगखरववसी।
9पिथदमथ्पवथदवेयक्वरमीमीथम्ाीवीपीिय आिमी्पवपठन,टथदरथक्थपअथमटथ््जी्््थ् ्तण्वेरकभवथ्।
१०अ््टीटिीउ्,ेीवजथमकीथभलखभे्खरखमीेरमी पीरी,ट्अ्जीमीथ्ट्भवीमउपटोगखेरमीपीरथकट् उतकअस्इथ्अ्जीमीथ्
11थदमतटीमनिद्थतट्ीमपराीमग्खतीेरपददखघ े्दपीरखिणदखपपथ्गतीे््अथ्करिीिोेउतिथदथश
18्रवीखी्वनट््ाीथक्थपदष्मक््इथ्
19टिी्टीपव्वउ्,्थमतशीनयकीसनयर
26टदीिी्थवाटथमवथद््दीे्हआमसष्ट्ेट्
35््पि्टीपव्वउ्िीजीअस्मथवाटद्थतटेय वीखीमपीरशसीजथल्अकिो्,प्कीमी्््खेीवधीमख भथव्व,पथवत्टीिथक्रआ्ीथप्वीम।
36ेअमवीदकीमआग्क्वीमट््टहथदटीदशपतीगत ्हधी्यदशमकवन,ट्े्ीमइदीमखग्पाथट्नीय् इथ्अवद्।
37थकन्ाीपमिीग्मे्ीमटिीव्थ्तव्वव्ीि किोथ््,्र््ी्धथमकउप्ीिपीरवसन्। 38्ाीग्पतीगनेज्ीक्आ्ीपथटती्ाीपथ्अतन पशथे्वव्ीिक्वीम।
39्भपतकउत्पकीियतखथणव्ीथण,ेवणयद् पथ्भी,एकटोलीभीिट्पीशिलक,तटीणीपटङीमीेवीथण िथमरिीथणरपदतवीम।
40ेअमिककणे्िज्पदे्दशपटङीम,ेवीथण आवशकीथमउपकिणीथमरपथा्वीम,थतश्पथ्भी्ल पीशिलक,दशव्,्गमखवण,भव्कट,उत्व्यश् रखेी,कटोिी,पीतीथणर,ेवणकपीटदटरपि्शिीट े्पथट्पथा्वीम।
41ेपतअथप्आग्क्वीमट्टथदक्मपरा्य े्खपआगनिोर््थ््ीम्ीथध्मअ्थ्।
42ेथ््ीदशीमीथवदीमीमीे्ीजभो््््े्भीग्न् ्,विभअपकटी्ासधमथवपलक््इचथ््।
43अधमीरथिलोकटे,््पथ््ीमेीिभव्ेमणीकिी अस्।
४४प्िीथणकलखीमीअपकटीए्ाथवाटाभवनअथधक पखथ््अमभवसनइथ््न।
45ट्ोथ्त्ीथमथवाटीणी्अधटमि्ीेसन,टआतम उपकीिक्शकवसन,्ा्हकीलटीपटसन।अनटकऽथप घटमीअथभलखमखटीेसन्ीमकिथट्पटरमपटरमभवन सयउती्यउच््िलपीरट।